Tên sách : TAM THIÊN TỰ (QUYỂN NHỨT)

Soạn giả : ĐOÀN-TRUNG-CÒN

Nhà xuất bản : TRÍ-ĐỨC TÒNG-THƠ

Năm xuất bản : IN KỲ ĐẦU 1959

------------------------

Nguồn sách : scmn-vietnam.blogspot.com

Đánh máy + Biên tập chữ Hán-Nôm : Đoàn Mỹ Lan

Kiểm tra chính tả : Trần Xuân Cường, Nguyễn Mạnh Hưng

Biên tập ebook : Nguyễn Mạnh Hưng, Thư Võ

Ngày hoàn thành : 11/12/2019

Ebook này được thực hiện theo dự án phi lợi nhuận « SỐ HÓA 1000 QUYỂN SÁCH VIỆT MỘT THỜI VANG BÓNG » của diễn đàn TVE-4U.ORG

Cảm ơn tác giả ĐOÀN-TRUNG-CÒN và nhà xuất bản TRÍ-ĐỨC TÒNG-THƠ đã chia sẻ với bạn đọc những kiến thức quý giá.

TRÍ-ĐỨC TÒNG-THƠ

Soạn-giả ĐOÀN-TRUNG-CÒN

TAM THIÊN TỰ

三千字

IN KỲ ĐẦU

QUYỂN NHỨT

1959

BÀI TỰA

Với quyển « Tam Thiên Tự » nầy, Trí-Đức Tòng-Thơ đã xuất-bản tới số sáu. Đó là chúng-tôi góp phần tu-bổ cho nền Văn-hóa, Đạo-đức vậy.

Riêng về quyển « Tam Thiên Tự » nầy, chúng-tôi in làm ba bổn khác nhau, để tiện cho quí bạn vừa học vừa tra :

Trước hết, bổn Tòng-Thơ in Tam Thiên Tự quyển nhứt, đúng y theo cách sắp đặt của tiền-nhơn, từ mấy chữ đầu là Thiên Trời, Địa Đất, cho tới mấy chữ chót là Tự Chữ, Từ Tờ, tất cả là ba ngàn chữ. Đó là để giúp cho các bạn tự học Hán Việt trong những giờ nhàn rỗi, hoặc giúp cho các em đương ở nhà Chùa, ở Tu-viện, ở trường riêng mà cần học chữ Hán.

Kế quyển nhứt, chúng-tôi in Tam Thiên Tự quyển nhì bằng Hán, Việt, Pháp, sắp theo lối tự-điển và theo thứ-tự A B C. Đó là một cuốn Tiểu Tự-điển đủ ba ngàn chữ, có công-hiệu giúp các bạn tra chữ khi cần.

Sau hết, chúng-tôi in Tam Thiên Tự quyển ba bằng Pháp, Hán, Việt, cũng sắp theo lối tự-điển và theo thứ-tự A B C, nhưng tra bằng chữ Pháp. Đó lại là một cuốn Tiểu Tự-điển nữa, cũng đủ ba ngàn chữ, để giúp cho các bạn biết Pháp-văn, trong khi đọc chữ Pháp, muốn biết nghĩa bằng chữ Việt và bằng chữ Hán.

Với thiện-chí góp phần trong cuộc bảo-tồn phát-triển Văn-hóa, mặc dầu là phần nhỏ nhít, Trí-Đức Tòng-Thơ xin thành tâm cầu nguyện cho nền Văn-hóa, nền Đạo-đức Nước-nhà càng ngày càng huy-hoàng lành mạnh ! Và chúng-tôi cũng không quên nguyện rằng dân-tộc Việt-nam sẽ là một dân-tộc siêng cần tu học nhứt trong Thế-giới Văn-hóa, Đạo-đức vậy.

Đô-thành Saigon, ngày 1 tháng 1 năm 1959

ĐOÀN-TRUNG-CÒN

Giám-đốc Trí-Đức Tòng-Thơ

TAM THIÊN TỰ 三千字 (QUYỂN NHỨT)

(Ba ngàn chữ, đọc bắt vần)

天地舉存子孫六三

Thiên Địa Cử Tồn Tử Tôn Lục Tam

Trời đất cất còn con cháu sáu ba

家國前後牛馬距牙

Gia Quốc Tiền Hậu Ngưu Mã Cự Nha

Nhà nước trước sau trâu ngựa cựa răng

無有犬羊歸走拜跪

Vô Hữu Khuyển Dương Qui Tẩu Bái Quỵ

Chẳng có chó dê về chạy lạy quì

去來女男帶冠足多

Khứ Lai Nữ Nam Đái Quan Túc Đa

Đi lại gái trai đai mũ đủ nhiều

愛憎識知木根易難

Ái Tăng Thức Tri Mộc Căn Dị Nan

Yêu ghét biết hay cây rễ dễ khôn

旨甘柱樑床席欠餘

Chỉ Cam Trụ Lương Sàng Tịch Khiếm Dư

Ngon ngọt cột rường giường chiếu thiếu thừa

耡鞠燭燈升降田宅

Sừ Cúc Chúc Đăng Thăng Giáng Điền Trạch

Bừa cuốc đuốc đèn lên xuống ruộng nhà

老童雀鷄我他伯姨

Lão Đồng Tước Kê Ngã Tha Bá Di

Già trẻ sẻ gà ta khác bác dì

鉛錫役功翰翼聖賢

Diên Tích Dịch Công Hàn Dực Thánh Hiền

Chì thiếc việc công lông cánh thánh hiền

僊佛潦潮鳶鳳丈𡬶

Tiên Phật Lạo Triều Diên Phượng Trượng Tầm

Tiên Bụt lụt triều diều phượng trượng tầm

盤盏繭絲梅李滓清

Bàn Trản Kiển Ty Mai Lý Tử Thanh

Mâm chén kén tơ mơ mận cặn trong

胸臆墨硃嬌熟慎廉

Hung Ức Mặc Chu Kiều Thục hận Liêm

Lòng ngực mực son non chín ghín ngay

私慕至囘鄉巿婦夫

Tư Mộ Chí Hồi Hương Thị Phụ Phu

Tây mến đến về quê chợ vợ chồng

內中門屋英蒂菲葱

Nội Trung Môn Ốc Anh Đế Phỉ Thông

Trong giữa cửa nhà hoa rễ hẹ hành

蒼白苦酸騶駕石金

Thương Bạch Khổ Toan Sô Dá Thạch Kim

Xanh trắng đắng chua sô giá đá vàng

衢巷鐸鐘方直桌函

Cù Hạng Đạc Chung Phương Trực Trác Hàm

Đàng ngỏ mõ chuông vuông thẳng đẳng hòm

窺察盻占妹姊柿桃

Khuy Sát Miện Chiêm Muội Tỷ Thị Đào

Dòm xét lét xem em chị thị điều

斤斧穀蔴薑芥是非

Cân Phủ Cốc Ma Khương Giới Thị Phi

Rìu búa lúa vừng gừng cải phải chăng

筍芽鼓鉦傾仰半雙

Duẫn Nha Cổ Chinh Khuynh Ngưỡng Bán Song

Măng mống trống chiêng nghiêng ngửa nửa đôi

餌綸猴虎壜臼暮朝

Nhĩ Luân Hầu Hổ Đàm Cữu Mộ Triêu

Mồi chỉ khỉ hùm chum cối tối mai

長短蛇象位階據依

Trường Đoản Xà Tượng Vị Giai Cứ Y

Dài ngắn rắn voi ngôi thứ cứ y

葵藿閣樓侍歌扇𢂎

Quì Hoắc Các Lâu Thị Ca Phiến Du

Hoa quì rau hoắc gác lầu chầu hát quạt dù

秋夏冰雨餞迎水泥

Thu Hạ Băng Vũ Tiễn Nghinh Thủy Nê

Mùa thu mùa hạ giá mưa đưa rước nước bùn

塊堆芡蓮名姓笱荃

Khối Đôi Khiểm Liên Danh Tánh Cẩu Thuyên

Hòn đống súng sen tên họ đó nơm

飯漿尺分斤斗熊豹

Phạn Tương Xích Phân Cân Đẩu Hùng Báo

Cơm nước thước phân cân đấu gấu beo

貓鼠腸背林海置排

Miêu Thử Tràng Bối Lâm Hải rí Bài

Mèo chuột ruột lưng rừng bể để bày

正邪恃僑碁博懶側

Chính Tà Thị Kiều Kỳ Bác Lãn Trắc

Ngay vạy cậy nhờ cờ bạc nhác nghiêng

呈說呼召晒烝裔衿

Trình Thuyết Hô Triệu Sái Chưng Duệ Khâm

Chiềng nói gọi vời phơi nấu gấu (áo) tay (áo)

縫織鞋履師友涸溢

Phùng Chức Hài Lý Sư Hữu Hạc Dật

May dệt miệt giày thầy bạn cạn đầy

眉目面頭鬚髮蟾鱔

My Mục Diện Đầu Tu Phát Thiềm hiện

Mày mắt mặt đầu râu tóc cóc lươn

怨諠職官蘭蕙蔗椰

Oán Huyên Chức Quan Lan Huệ Giá Da

Hờn dứt chức quan (hoa) lan (hoa) huệ mía dừa

瓜荔艾蒲買賣萬千

Qua Lệ Ngải Bồ Mãi Mại Vạn Thiên

Dưa vải ngải bồ mua bán vạn nghìn

償報翠鷗牢獺呆愚

Thường Báo Thúy Âu Lao Thát Ngốc Ngu

Đền trả chim trả cò bò rái (rái cá) dại ngây

繩線新久深淺券碑

Thằng Tuyến Tân Cửu Thâm Thiển Khoán Bi

Giây sợi mới lâu sâu cạn khoán bia

彼伊見觀脩餅避迴

Bỉ Y Kiến Quan Tu Bính Tỵ Hồi

Kia ấy thấy xem nem bánh lánh về

筏叢負提卧趨孝忠

Phiệt Tùng Phụ Đề Ngọa Xu Hiếu Trung

Bè bụi đội cầm nằm rảo thảo ngay

辰刻北南柑橘鴨鵝

Thìn Khắc Bắc Nam Cam Quít Áp Nga

Ngày khắc bắc nam cam quít vịt ngan

肝膽腎筋趾肱醒酣

Can Đảm Thận Cân Chỉ Quăng Tỉnh Hàm

Gan mật cật gân ngón chân cánh (tay) tỉnh say

拳踵季元富殷勇良

Quyền Chủng Quí Nguyên Phú Ân Dõng Lương

Tay gót rốt đầu giàu thịnh mạnh lành

兄嫂志衷龍鯉蜞蚌

Huynh Tẩu Chí Trung Long Lý Kỳ Bạng

Anh chị (dâu) chí lòng rồng cá gáy cáy trai

肩額舘橋桑柰肉皮

Kiên Ngạch Quán Kiều Tang Nại Nhục Bì

Vai trán quán cầu dâu mít thịt da

茄棗衣領黃赤草萍

Gia Tảo Y Lãnh Hoàng Xích Thảo Bình

Cà táo áo tràng vàng đỏ cỏ bèo

鮧鱧鹽菜榔酒笛笙

Di Lễ Diêm Thái Lang Tửu Địch Sinh

Cá nheo cá chuối muối rau cau rượu sáo sênh

哥叔乳唇鯇鯽碧玄

Kha Thúc Nhũ Thần Hoãn Lang Bích Huyền

Anh chú vú môi cá trôi cá diếc biếc đen

諶賞帳帷鸞鶴鼎鍋

Thầm Thưởng Trướng Duy Loan Hạc Đỉnh Oa

Tin thưởng trướng màn loan hạc vạc nồi

炊煑醜鮮笑嗔虱蠅

Xuy Chử Xú Tiên Tiếu Sân Sắt Nhăng

Xôi nấu xấu tươi cười giận rận ruồi

玳鼋布羅蟬蟀蘝橙

Đại Nguyên Bố La Thiền Suất iễm Đăng

Đồi mồi con giải vải the ve dế khế chanh

羹粥勺鑪渡濱蟻蜂

Canh Chúc Thược Lư Độ Tân Nghị Phong

Canh cháo gáo lò đò bến kiến ong

河嶺枕巾衾褥嬸姑

Hà Lãnh Chẩm Cân Khâm Nhục Thẩm Cô

Sông núi gối khăn chăn nệm thím cô

鳜鰣底垠軍衆銃旗

Quyệt Thì Để Ngân Quân Chúng Súng Kỳ

Cá rô cá cháy đáy ngần quân chúng súng cờ

初舊武文民社大尊

Sơ Cựu Vũ Văn Dân Xã Đại Tôn

Sơ cũ vũ văn dân xã cả cao

池井口頤蠶蛹速遲

Trì Tỉnh Khẩu Di Tàm Dõng Tốc Trì

Ao giếng miệng cằm tằm nhộng chóng chày

雲火娠育尾鱗揮執

Vân Hỏa Thần Dục Vĩ Lân Huy Chấp

Mây lửa chửa nuôi đuôi vảy vẫy cầm

年月明信印鐫物人

Niên Nguyệt Minh Tín Ấn Thuyên Vật Nhơn

Năm tháng sáng tin in cắt (khắc) vật người

嬉戲機袍借還𦩳艋

Hy Hý Cơ Phu Tá Hoàn Giã Mành

Chơi cợt chốt chày vay trả thuyền giã thuyền mành

迂徑切磋芋豆菱柿

Vu Kinh Thiết Tha Vu Đậu Lăng Tỷ

Quanh tắt cắt mài khoai đậu củ ấu trái hồng

弓弩釜鐺枝葉鎖鉗

Cung Nỗ Phủ Đang Chi Diệp Tỏa Kiềm

Cái cung cái nỏ chõ cái xanh cành lá khóa kềm

柔勁立行威德級堦

Nhu Kính Lập Hành Uy Đức Cấp Giai

Mềm cứng đứng đi uy đức bực thềm

加減謔誠譽謡灌炳

Gia Giảm Hước Thành Dự Dao Quán Bính

Thêm bớt cợt tin khen ngợi tưới soi

臣主舞飛貞靜稱成

Thần Chủ Vũ Phi Trinh Tĩnh Xưng Thành

Tôi chúa múa bay ngay lặng tặng nên

忘記妻妾匏甕脊腔

Vong Ký Thê Thiếp Bào Ủng Tích Xoang

Quên nhớ vợ hầu bầu ống xương sống lòng

虚實鐵銅東朔仄平

Hư Thực Thiết Đồng Đông Sóc Trắc Bình

Không thật sắt đồng đông bắc trắc bằng

不耶躍潛針刃全並

Bất Da Dược Tiềm Châm Nhận Toàn Tịnh

Chăng vậy nhảy chìm kim (mũi) nhọn trọn đều

苔垢泳湍𥸷米狐鹿

Đài Cấu Vịnh Thoan Xuy Mễ Hồ Lộc

Rêu bụi (nhơ) lội trôi xôi gạo cáo hươu

懷挾壅流椎杖奔往

Hoài Hiệp Ủng Lưu Chùy Trượng Bôn Vãng

Cưu cắp lấp trôi dùi gậy chạy qua

遠洪炙茶藝財箸匙

Viễn Hồng Chá Trà Nghệ Tài Trợ Chủy

Xa cả chả chè nghề của đũa môi

灰粉鹹辣盈乏袍被

Khôi Phấn Hàm Lạt Doanh Phạp Bào Bị

Vôi phấn mặn cay đầy thiếu áo chăn

庭闕孕胎該計婿婚

Đình Khuyết Dựng Thai Cai Kế Tế Hôn

Sân cửa chửa thai cai kể rể dâu

句書堵墻坊鋪部藩

Cú Thơ Đổ ường Phường Phố Bộ Phiên

Câu sách vách tường phường phố bộ phiên

權爵得爲貪欲捲張

Quyền Tước Đắc Vi Tham Dục Quyển Trương

Quyền tước được làm tham muốn cuốn (lại) trương (ra)

霜暑皓馨苫粒凉飽

Sương Thử Hạo Hinh Chiêm Lạp Lương Bão

Sương nắng sáng trắng thơm rơm hạt mát no

庫囷漢郎橫闊波響

Khố Khôn Hán Lang Hoành Khoát Ba Hưởng

Kho vựa đứa chàng ngang rộng sóng vang

梯几母兒圓鋭撰收

Thê Kỷ Mẫu Nhi Viên huệ Soạn Thu

Thang ghế mẹ con tròn nhọn dọn thâu

州縣訟鳴從使冕簪

Châu Huyện Tụng Minh Tùng Sử Miện Trâm

Châu huyện kiện kêu theo khiến mũ miện cây trâm

搗淘汰研連續端派

Đảo Đào Thải Nghiên Liên Tục Đoan Phái

Đâm đãi sảy nghiền liền nối mối dòng

籠簣蠹蟲勾點醋油

Lung Quĩ Đố Trùng Câu Điểm Thố Du

Lồng sọt mọt sâu câu chấm giấm dầu

芙蒜鱠鰕兼普下高

Phù Toán Khoái Hà Kiêm Phổ Hạ Cao

Trầu tỏi gỏi tôm gồm khắp thấp cao

篙柁寨村嫩悾派宗

Cao Đà Trại Thôn Nộn Khống Phái Tông

Sào lái trại thôn non dại phái dòng

栽刈穡耰瘠肥巧精

Tài Ngải Sắc Ưu Tích Phì Xảo Tinh

Trồng cắt gặt cày gầy béo khéo ròng

馮孟併諒堅確必須

Phùng Mạnh Tính Lượng Kiên Xác Tất Tu

Họ Phùng họ Mạnh sánh tin bền thật ắt tua

寺郵璧箕堤境問設

Tự Bưu Bích Cơ Đê Cảnh Vấn Thiết

Chùa dịch ngọc bích sao cơ bờ cõi hỏi bày

沮燥鎗劍鐮箒櫃箱

Thư Táo Thương Kiếm Liêm Trửu Quĩ Sương

Lầy ráo giáo gươm liềm chổi cũi rương

香蠟塔𠅘軀貌密疎

Hương Lạp Tháp Đình Khu Mạo Mật Sơ

Hương sáp tháp đình mình mặt nhặt thưa

晏晨感孚僕廝積充

Án Thần Cảm Phu Bộc Tê Tích Sung

Trưa sớm cảm tin min đứa chứa đầy

厚輕勢才臺廟轎輜

Hậu Khinh Thế Tài Đài Miếu Kiệu Tri

Dày nhẹ thế tài đài miễu kiệu xe

聰覩取頒徐急笥簞

Thính Đổ Thủ Ban Từ Cấp Tư Đan

Nghe thấy lấy ban khoan kíp níp giai

棘仁淡濃約想債緣

Cức Nhân Đạm Nung Ước Tưởng Trái Duyên

Gai hạt lạt nồng mong nhớ nợ duyên

硯箋也哉幸堪顴耳

Nghiễn Tiên Giã Tai ! Hạnh Kham Quyền Nhĩ

Nghiên giấy vậy thay ! may khá má tai

誰某巢谷𤭹盆舅爺

Thùy Mỗ Sào Cốc Bồn Cữu Gia

Ai mỗ tổ hang Ang nồi (rang) chậu cậu ông

川嶽言作藍鬱髀腰

Xuyên Nhạc Ngôn Tác Lam Uất Bễ Yêu

Sông núi nói làm chàm nghệ vế (đùi) lưng

角蹄影形經史守遊

Dác Đề Ảnh Hình Kinh Sử Thủ Du

Sừng móng bóng hình kinh sử giữ chơi

招就改移墜顛旣曾

Chiêu Tựu Cải Di Trụy Điên Ký Tằng

Vời tới đổi dời rơi ngã đã từng

喜嘉覡巫屈伸歳時

Hỷ Gia Nghiễn Vu Khuất Thân uế Thì

Mừng tốt đồng cốt thầy mo co duỗi tuổi giờ

旌傘熙燦湯禹府宮

Tinh Tản Hy Xán Thang Vũ Phủ Cung

Cờ tán hơn hớn rỡ ràng vua Thang vua Vũ phủ cung

冬𦡳合離迷悟錦紗

Đông Lạp Hợp Ly Mê Ngộ Cẩm Sa

Mùa đông tháng chạp hạp lìa mê biết vóc the

覆包隅坒輪駟倉帑

Phú Bao Ngung Bệ Luân Tứ Thương Thảng

Che bọc góc hè bánh xe ngựa vựa kho

儒釋麵飴貴貧樽案

Nho Thích Miến Di Quí Bần Tôn Án

Đạo Nho đạo Phật bột đường sang cùng lon yên

編冩頰腮娘嫗帽絛

Biên Tả Giáp Tai Nương Ẩu Mão Thao

Biên chép mép mang nàng mụ mũ thao

入居膏骨詳畧步之

Nhập Cư Cao Cốt Tường Lược Bộ Chi

Vào ở mỡ xương tường lược bước đi

詩禮由發堂戶所於

Thi Lễ Do Phát Đường Hộ Sở Ư

Thi lễ bởi ra nhà cửa thửa chưng

捧擠簸舂啞聾惜譏

Bổng Tê Phả Thung Á Lung Tích Cơ

Bưng dẫy sảy đâm câm điếc tiếc chê

羝狗族閭棠棣桂桐

Đê Cẩu Tộc Lư Đường Lệ Quế Đồng

Dê chó họ làng cây đường cây lệ cây quế cây vông

瀆山烟霧呉楚載擡

Độc Sơn Yên Vụ Ngô Sở Tải Đài

Sông núi khói mù nước Ngô nước Sở chở khiêng

靈應興娛孤寡鴉鵲

Linh Ứng Hứng Ngu Cô Quả Nha Thước

Thiêng ứng hứng vui côi góa quạ ác là

和順怒慈城砦砌廊

Hòa Thuận Nộ Từ Thành Trại Thế Lang

Hòa thuận giận lành thành trại giại hiên

舟網孔朱虞虢惑疑

Chu Võng Khổng Chu Ngu Quắc Hoặc Nghi

Thuyền võng họ Khổng họ Chu nhà Ngu đất Quắc hoặc ngờ

奉恭巓岸污潔挈拈

Phụng Cung Điên Ngạn Ô Khiết Khiết Chiêm

Thờ kính đỉnh bờ dơ sạch xách cầm

謬瞞封罩苞束藥符

Mậu Man Phong Tráo Bào Thúc Dược Phù

Lầm dối gói trùm đùm buộc thuốc bùa

君相量材牌扁卷篇

Quân Tướng Lượng Tài Bài Biển Quyển Thiên

Vua tướng lượng tài bài biển quyển thiên

勉撑廣延類倫卵胞

Miễn Xanh Quảng Diên Loại Luân Noãn Bào

Khuyên chống rộng dài loài đấng trứng nhau

鍮玉禿穹星電吸呵

Thâu Ngọc Thốc Khung Tinh Điện Hấp Ha

Thau ngọc trọc cao sao chớp hớp la

出開怪祥軟剛肯随

Xuất Khai Quái Tường Nhuyễn Cương Khẳng Tùy

Ra mở gở điềm mềm cứng khứng theo

懸擔打驅辭受卯寅

Huyền Đảm Đả Khu Từ Thọ Mão Dần

Treo gánh đánh trừ lời chịu mẹo dần

申酉隱遮旋返菓條

Thân Dậu Ẩn Già Tuyền Phản Quả Điều

Thân dậu giấu che về lại trái cành

甁鉢唱彈仕農尚褒

Bình Bát Xướng Đàn Sĩ Nông hượng Bao

Cái bình cái bát hát đàn làm quan làm ruộng chuộng khen

黑紅兔貍篩汲忍意

Hắc Hồng Thỏ Ly Sư Cấp Nhẫn Ý

Đen đỏ con thỏ con cầy rây kín nhịn lòng

通塞徧偕標碣越齊

Thông Tắc Biến Giai Tiêu Kiệt Việt Tề

Thông lấp khắp đều nêu (giới) kiệt nước Việt nước Tề

奎昴考查訛僞昧冥

Khuê Mão Khảo Tra Ngoa Ngụy Muội Minh

Sao khuê sao mão khảo tra ngoa dối tối mờ

寓蒙紀綱章藳示傳

Ngụ Mông Kỷ Cương Chương Cảo Thị Truyền

Nhờ đội mối giường chương cảo bảo truyền

錢粟鑄要釣漁苖穗

Tiền Túc Chú Yêu Điếu Ngư Miêu Huệ

Tiền thóc đúc cầu câu (đánh) cá mạ bông

翁姪戊庚丁癸魏秦

Ông Điệt Mậu Canh Đinh Quí Ngụy Tần

Ông cháu can mậu can canh can đinh can quí nước Ngụy nước Tần

裙袴護扶輸獲謀慮

Quần Khóa Hộ Phù Thâu Hoạch Mưu Lự

Quần khố hộ vùa thua được chước lo

粗細饌饈芹蔔趣情

Thô Tế Soạn Tu Cần Bặc Thú Tình

To nhỏ cỗ đồ ăn rau cần cải củ thú tình

兵伍膿腫層陛逼馴

Binh Ngũ Nung Thũng Tằng Bệ Bức Tuần

Binh ngũ mũ sưng từng bực bức thuần

巡戍嘴膚花蘂尉丞

Tuần Thú Chủy Phu Hoa Nhụy Úy Thừa

Đi tuần đi thú mỏ da hoa nhụy quan úy quan (thừa)

齒眸售添宵旦妓俳

Xỉ Mâu Thụ Thiêm Tiêu Đán Kỹ Bài

Răng mắt (ngươi) bán đắt thêm đêm sớm bợm trò

飽饑諸各叫啣禁仍

Bão Cơ Chư Các Khiếu Hàm Cấm Nhưng

No đói mọi đều kêu ngậm cấm nhưng

于此以求禽蟆磗炭

Vu Thử Dĩ Cầu Cầm Mô Chuyên Thán

Chưng ấy lấy tìm chim ếch gạch than

貫摟拔摸藉支萌攘

Quán Lâu Bạt Mô Tạ Chi Manh Nhưỡng

Quan rút tuốt sờ nhờ chống mống gây

素葷踐挎探搔歷逾

Tố Huân Tiễn Khóa Tham Tao Lịch Du

Chay tạp đạp cầm thăm gãi trải qua

魔鬼息茲霄鹵齧號

Ma Quỉ Tức Tư Tiêu Lỗ Khiết Hào

Ma quỉ nghỉ nay mây mặn cắn kêu

撩擾敎懲蚺蝟餂餐

Liêu Nhiễu Giáo Trừng Nhiễm Vị Thiểm Xan

Trêu quấy dạy răn con trăn con nhiếm liếm ăn

脚跟美榮鋼土拾搜

Cước Căn Mỹ Vinh Cương Thổ Thập Sưu

Chân gót tốt vang gang đất nhặt tìm

嫌嫉按撈鶩鵑屧靴

Hiềm Tật Án Lao Vụ Quyên Tiết Ngoa

Hiềm ghét xét mò cò cuốc guốc giày

規矩箆鏡楊柳嘲耍

Qui Củ Tỳ Kính Dương Liễu Trào Sọa

Quây thước lược gương dương liễu ghẹo chơi

燐䗲總持潭洫景庄

Lân Lân Tổng Trì Đàm Hức Cảnh Trang

Ma trơi đóm tóm cầm đầm rãnh cảnh trang

咫隻折攀綿複法恩

Chỉ Chích Chiết Phan Miên Phức Pháp Ân

Gang lẻ bẻ vin mền kép phép ơn

狎慵架間牧樵準瞳

Hiệp Dong Giá Gian Mục Tiều Chuẩn Đồng

Lờn nhác gác ngăn chăn hái củi sống mũi con ngươi

氣聲翔繞爭戰翎羽

Khí Thanh Tường Nhiễu Tranh Chiến Linh Vũ

Hơi tiếng liệng quanh tranh đánh lông cánh lông

松栢册圖枯濕拯投

Tòng Bách Sách Đồ Khô Thấp Chửng Đầu

Tòng bách sách bản đồ khô ướt vớt gieo

膠屑核藤樹柴換遷

Giao Tiết Hạch Đằng Thọ Sài Hoán Thiên

Keo mạt hạt giây cây củi đổi dời

世京毋弗云謂訴稱

Thế Kinh Vô Phất Vân Vị Tố Xưng

Đời chợ chớ chăng rằng bảo cáo xưng

𦄿棒稼耕日期完進

Mặc Bổng Giá Canh Nhựt Kỳ Hoàn Tiến

Thừng gậy cấy cầy ngày hẹn vẹn lên

屏籬藏掩濂竅補調

Bình Ly Tàng Yểm Liêm Khiếu Bổ Điều

Phên giậu giấu che khe lỗ vá hòa

科第奴僮冀希異同

Khoa Đệ Nô Đồng Ký Hy Dị Đồng

Khoa thứ đứa (tớ) tiểu đồng mong họa lạ cùng

重疊業勲植培輔籌

Trùng Điệp Nghiệp Huân Thực Bồi Phụ Trù

Trùng điệp nghiệp công trồng đắp giúp toan

閒散柯柄味風卜占

Nhàn Tản Kha Bính Vị Phong Bốc Chiêm

Nhàn tán cán chuôi mùi thói bói xem

押遣變常讓謙處區

Áp Khiển Biến Thường Nhượng Khiêm Xứ Khu

Kèm khiến biến thường nhường tốn chốn khu

度絶擒赦遐迫乙壬

Đạc Tuyệt Cầm Xá Hà Bách Ất Nhâm

Đo dứt bắt tha xa ngặt can ất can nhâm

刺攻配連舸陸假空

Thích Công Phối Liên Kha Lục Giả Không

Đâm đánh sánh liền thuyền bộ dối không

逞馳驅却放牽服餔

Sính Trì Khu Khước Phóng Khiên Phục Bô

Giong ruổi đuổi duồng buông dắc mặc ăn

皴俛鬆滑惠禧督舒

Thuân Miễn Tung Hoạt Huệ Hy Đốc Thư

(da) nhăn cúi rối trơn ơn phúc giục khoan

乾震艮坤魂魄紫青

Càn Chấn Cấn Khôn Hồn Phách Tử Thanh

Quẻ càn quẻ chấn quẻ cấn quẻ khôn hồn vía tía xanh

臧好燒焙贓跡烹爛

Tang Hảo Thiêu Bồi Tang Tích Phanh Lạn

Lành tốt đốt vùi mồi dấu nấu sôi

坐跑洩漂賠贖炬爐

Tọa Bào Tiết Phiêu Bồi Thục Cự Lô

Ngồi nhảy chảy trôi bồi chuộc đuốc lò

燼塵俯瞋璋琬璉瑤

Tẩn Trần Phủ Sân Chương Uyển Liễn Dao

Tro bụi cúi giương ngọc chương ngọc uyển ngọc liễn ngọc dao

募訪語評欄廠蕩煩

Mộ Phỏng Ngứ Bình Lan Xưởng Đãng Phiền

Rao hỏi nói bàn giàn xưởng phóng đãng phiền

扳拉壯癡圍襲啜鞠

Phan Lạp Tráng Si Vi Tập Chuyết Cúc

Vin bẻ khoẻ ngây vây úp nút (nếm) răn

溱洧椅輿聽詢疲樂

Trăn Vĩ Ỷ Dư Thính Tuân Bì Lạc

Sông Trăn sông Vĩ ỷ xe nghe hỏi mỏi vui

暇忙沐濡撕措翦撞

Hạ Mang Mộc Nhu Tê Thố Tiễn Chàng

Rồi vội gội dầm cầm đặt cắt đâm

攬麾溶沸汎浮解操

Lãm Huy Dung Phí Phiếm Phù Giải Thao

Cầm vẫy (lui) chảy (tan) sôi trôi nổi cổi cầm

望朔漏淪覓掄尖凸

Vọng Sóc Lậu Luân Mịch Luân Tiêm Đột

(ngày) rằm (mồng) một dột chìm tìm chọn nhọn lồi

嘻叱擦叉鑼磬令題

Hy ! Sất Sát Xoa La Khánh Lệnh Đề

Ôi ! quát xát thoa mã-la cái khánh lịnh bài

外零彩基慣奇諾承

Ngoại Linh Thái Cơ Quán Kỳ Nặc Thừa

Ngoài lẻ vẻ nền quen lạ dạ vâng

嘗蓋旺寧干係祠禱

Thường Cái Vượng Ninh Can Hệ Từ Đảo

Từng tượng vượng an can hệ tế cầu

奏咨倦専邊郡論批

Tấu Tư Quyện Chuyên Biên Quận Luận Phê

Tâu hỏi mỏi chuyên ngoài biên ngoài quận luận phê

羖猪猿犢厩庖糯麥

Cổ rư Viên Độc Cứu Bào Nhu Mạch

Dê lợn vượn trâu (nghé) tàu bếp gạo nếp lúa chiêm

籤帖劫身伺翹迅稽

Tiêm Thiếp Kiếp Thân Tứ Kiều Tấn Kê

Cái tiêm cái thiếp kiếp (cướp) mình rình ngóng chóng lâu

艚舳駭驚鬮驛板釘

Tàu Trục Hãi Kinh Cưu Dịch Bản Đinh

Chiếc tàu lái hãi kinh cầu lành quán ván đinh

善徽燎炒巖穴誘矜

Thiện Huy Liệu Sao Nham Huyệt Dụ Căng

Lành tốt đốt rang hang lỗ dỗ thương

秧穫剞鋸送逢築鑽

Ương Hoạch Kỳ Cứ Tống Phùng Trúc Toàn

Ương gặt cắt cưa đưa gặp đắp giùi

惟豈嫁訴僅斯矣歟

Duy Khởi Giá hân Cẩn Tư Hỹ Dư

Duy há gả mừng nhưng ấy vậy thay

醉眠垂賜鷺鶄吐聆

Túy Miên Thùy Tứ Lộ Thanh Thổ Linh

Say ngủ rũ cho cò vạc khạc nghe

誇矯叩猜防把禦追

Khoa Kiểu Khấu Xai Phòng Bả Ngự Truy

Khoe dối hỏi ngờ ngừa giữ ngự theo

掉推漲衝鴻鷙瑟琴

Trạo Thôi Trướng Xung Hồng Chí Sắt Cầm

Chèo đẩy dẫy xông chim hồng bò cắt đàn sắt đàn cầm

誤紜統羣代遭習温

Ngộ Vân Thống Quần Đại Tao Tập Ôn

Lầm rối mối bầy thay gặp tập ôn

鯤鱷惰頻曰談菅荻

Côn Ngạc Nọa Tần Viết Đàm Quan Địch

Cá côn cá ngạc nhác năng rằng nói cối lau

顰莞固爰釭灶狹窿

Tần Hoãn Cố Viên Giang Táo Hiệp Long

Cau (mày) mỉm (cười) chỉn bèn đèn bếp hẹp cao

授披破殘嘆譁力猷

Thọ Phi Phá Tàn Thán Hoa Lực Du

Trao mở vỡ tàn than dức sức mưu

劉阮轉循照臨蟶鱟

Lưu Nguyễn Chuyển Tuần Chiếu Lâm Trinh Dư

Họ Lưu họ Nguyễn chuyển noi soi đến hến sam

婪嗜費贏獅驥巳辰

Lam Thị Phí Doanh Sư Ký Tỵ Thìn

Tham muốn tốn dư con sư ngựa ký chi tỵ chi thìn

緻夷戇讒簾牖洗沈

Trí Di Chướng Sàm Liêm Dũ Tẩy Trầm

Bền phẳng xẳng gièm rèm cửa (sổ) rửa chìm

夜昏詐奸鞍轡透消

Dạ Hôn Trá Gian Yên Bí Thấu Tiêu

Đêm tối dối gian cái yên dây khấu thấu tiêu

驕傲冒因春閏舜堯

Kiêu Ngạo Mạo Nhân Xuân Nhuận Thuấn Nghiêu

Kiêu ngạo mạo nhân xuân nhuận Thuấn Nghiêu

嬖崇徒恰驢豸礙寬

Bế Sùng Đồ Kháp Lư Sài Ngại Khoan

Yêu chuộng luống vừa con lừa con sài ngại khoan

壇院便歡荽苣叶胥

Đàn Viện Tiện Hoan Tuy Cử Hiệp Tư

Đàn viện tiện vui rau mùi rau diếp hiệp đều

貂豕鉅滋瑞妖阻闌

Điêu Thỉ Cự Tư Thụy Yêu Trở Lan

Con điêu con lợn lớn thêm điềm gở trở ngăn

戒釐助悛備屯盱視

Giái Ly Trợ Thoan Bị Đồn Hu Thị

Răn sửa đỡ chừa ngừa đóng ngóng xem

齎獻伻遞耘播渚涯

Tê Hiến Bằng Đệ Vân Bá Chử Nhai

Đem hiến khiến đưa bừa vải bãi bờ

事欽政刑迴遡勝優

Sự Khâm Chính Hình Hồi Tố Thắng Ưu

Thờ kính chính hình quanh ngược được hơn

褻龔詠吟浸澄槃遶

Tiết Cung Vịnh Ngâm Tẩm Trừng Bàn Nhiễu

Nhờn (lờn) kính vịnh ngâm giầm lóng đứng quanh

伶俐待容彎揉欲諳

Linh Lợi Đãi Dung Loan Nhu Dục Am

Lanh lợi đợi dong cong uốn muốn quen

乃伊兮若莫稀盡稠

Nãi Y Hề Nhược Mạc Hy Tận Trù

Bèn ấy vậy bằng chăng ít hết nhiều

梟燕鳺鴒梭柚寄祈

Hiêu Yến Phù Linh Thoan Trục Ký Kỳ

Chim mèo chim yến chà chiện choi choi cái thoi cuốn vải gởi cầu

壽康賦銓汪游野廷

Thọ Khang Phú Thuyên Uông Du Dã Đình

Sống lâu mạnh khỏe thuế lường mênh mang lội nội triều đình

鯨鴈朋父遥邈坦縈

Kình Nhạn Bằng Phụ Dao Mạc Thản Oanh

Cá kình chim nhạn bạn cha xa vẳng phẳng quanh

腥臭隊團僚叓麗躔

Tinh Xú Đội Đoàn Liêu Lại Lệ Triền

Tanh thối đội đoàn quan thuộc buộc đi

厘寸呃嗤猩鷟銀釧

Ly Thốn Ách Xi Tinh Sạt Ngân Xuyến

Ly tấc nấc cười đười ươi chim vạc bạc vòng

江滸致暹殿關息原

Giang Hử Trí Xiêm Điện Quan Tức Nguyên

Sông bến đến lên đền ải lãi nguyên

勸諏脫饒而且詎雖

Khuyến Xu Thoát Nhiêu Nhi Thả Cự Tuy

Khuyên hỏi khỏi tha mà vã há tuy

淇汜渭涇營省溝澮

Kỳ Dĩ Vị Kinh Dinh Tỉnh Câu Khoái

Sông Kỳ sông Dĩ sông Vị sông Kinh dinh tỉnh rãnh ngòi

鞭勒蜋蜾蛤螺蚪蛾

Tiên Lặc Lang Quả Cáp Loa Đẩu Nga

Roi khấu châu chấu tò vò sò ốc nong nóc con ngài

蝠螟輦轝茗蕉瓦茅

Bức Minh Liễn Dư Mính Tiêu Ngõa Mao

Dơi nhện xe liễn xe chè chuối ngói tranh

苓葛射佃麟鵠稜址

Linh Cát Xạ Điền Lân Hộc Lăng Chỉ

Cỏ linh dây sắn bắn săn lân chim hộc góc thềm

增損援捫蜉蝶欖梔

Tăng Tổn Viện Môn Phù Điệp Lãm Chi

Thêm bớt vớt sờ phù du bướm cây trám dành dành

藍篋盒奩箏管粢粲

Lam Hiệp Hạp Liêm Tranh Quản Tư Xán

Rành níp hộp hộp gương đờn sáo gạo cơm

芳寶陋訾梨栗忤淹

Phương Bảo Lậu Tử Lê Lật Ngỗ Yêm

Thơm báu lậu chê cây lê cây lật nghịch giầm

扛撚節莖摟抱掖揚

Giang Nhiên Tiết Hành Lâu Bão Dịch Dương

Cầm vuốt đốt cộng rơm ôm ấp cắp giương

弔捐餱糊梧枳苡芸

Điếu Quyên Hầu Hồ Ngô Chỉ Dĩ Vân

Thương bỏ vô cơm khô hồ cây ngô cây chỉ cây dĩ cây vân

蓴荇臂肢葶槿汁泔

Thuần Hạnh Tý Chi Đình Cẩn Trấp Cam

Rau thuần rau hạnh cánh chơn tay rau day dâm bụt nước cốt nước cơm

馥甜津汗茴莢蕨薇

Phức Điềm Tân Hãn Hồi Giáp Quyết Vi

Thơm ngọt nước bọt mồ hôi cây hồi bồ kết rau quyết rau vi

芝榴趙羲徙浴飾粧

Chi Lựu Triệu Hy Tỷ Dục Sức Trang

Cỏ chi cây lựu nước Triệu vua Hy đi tắm sắm giồi

匕磁蛭蚯燻灼漚淖

Chủy Từ Điệt Kheo Huân Chước Âu Náo

Môi (muổng) dĩa con đỉa con giun hun đốt bọt bùn

蚓蛩股躬哲工窳圝

Đẫn Cùng Cổ Cung Triết Công Dũ oan

Trùn dế vế mình lành khéo méo tròn

丸片浹恤榻笆笈篝

Hoàn Phiến hiệp Tuất Tháp Ba ập Câu

Hòn tấm thấm thương giường liếp níp lồng

芎菊茯蔓絍修貯培

Khung Cúc Phục Man Nhâm Tu Trữ Bồi

Xuyên khung hoa cúc phục linh dây man đan sửa chứa bồi

衰悅試賺佯騙儡詼

Suy Duyệt Thí Khiếm Dương Biển Lỗi Khôi

Thôi hớn hở thử đánh lừa giả đò dối máy dối làm trò

籜荄醴醇褰袒饘糗

Thác Cai Lễ Thuần Khiên Đản Chiên Xú

Mo rễ rượu lễ rượu thuần xăn quần xăn áo cháo lương

糖蜜結拘剽刲吐嚬

Đường Mật Kết Câu Phiếu Khuê Thổ Tần

Đường mật thắt cầm đâm mổ mửa cười

嚏訶讚檠篲餐曝

Đế Ha Tán Kình Tuệ Xan Bộc

Hắt hơi Siêu đằng hắng mắng khen chơn đèn chổi thổi (cơm) phơi

簑笠截抽弟甥血毛

Thôi Lạp Tiệt Trừu Đệ Sanh Huyết Mao

Áo tơi nón đón (ngăn) đem em cháu máu lông

嬪娶狄氓脛髖幹梢

Tân Thú Địch Manh Hĩnh Khoan Cán Tiêu

(lấy) chồng (lấy) vợ rợ dân ống chân đầu trối cội ngành

敏捷腹膺蛣螢盜酊

Mẫn Tiệp Phúc Ưng Cát Huỳnh Đạo Đỉnh

Nhanh (lanh) chóng bụng lòng bọ hung đom đóm trộm say

腕脾客親運復顧訕

Uyển Tỳ Khách Thân Vận Phục Cố Sán

Cổ tay lá lách khách thân vần lại đoái chê

螭蟒榜屏灣杪揀拋

Ly Mãng Bảng Bình Loan Diếu Giản Phao

Con ly con mãng bảng tranh quanh ngọn chọn buông

獸獹摩揣婆嬭姥㸙

Thú Lư Ma Soái Bà Nãi Mẫu Già

Muông chó xóa đo bà (nễ) vú mụ cha

予些覲賓蔬蓏藷薯

Dư Ta Cận Tân Sơ Lỏa Chử Thự

Ta ấy thấy chầu rau bí mía củ mài

罟網聘逑腿䐐稅租

Cổ Võng Sính Cầu Thối Thu Thuế Tô

Chài lưới lễ cưới đôi đùi (mông đít) vế thuế tô

湖沚瑕湛佇枚描繡

Hồ Chỉ Hà Trạm Trữ Mai Miêu Tú

Hồ bến vết trong mong kể vẽ thêu

蘚蕪𢮿攜澤溲冗淳

Tiển Vu Quải Huề Trạch Sưu Nhũng Thuần

Rêu rậm cắm cầm chằm đái quấy thuần

旬節鑣圈箭芒選偵

Tuần Tiết Biều Quyền Tiễn Mang Tuyển Trinh

Tuần tiết hàm thiếc vòng khuyên tên mũi nhọn chọn thám

瞪炤倘何蒿藕奥房

Trừng Chiểu Thảng Hà Cao Ngẫu Áo Phòng

Nhắm sáng thảng sao cỏ cao ngó xó buồng

狂智譬詮算陰㧓擂

Cuồng Trí Thí Thuyên Toán Âm Qua Lôi

Cuồng trí ví bàn toan ngầm đâm nghiền

屬岐圬漆昵陵恚憐

Chúc Kỳ Ô Tất Nặc Lăng Nhuế Lân

Liền lối khác đất Nát sơn lờn lấn (khuể) giận thương

陽牝雌稚雛伏塡錮

Dương Tẫn Thư Trĩ Sồ Phục Điền Cố

Khí dương giống cái mái non chim con nấp lấp cấm

攘扼慚妥諫箴偃昂

Nhương Ách Tàm Thỏa Gián Châm Yển Ngang

Hãn chẹn thẹn an can (răn) sửa ngửa cao

嘯諭頸顱喉舌柚柘

Tiếu Dụ Cảnh Lư Hầu Thiệt Du Giá

Rao dỗ cổ đầu hầu lưỡi bưởi dâu

犧彘瀾籟䕯莽握挑

Hy Trệ Lan Lại Biều ãng Ác Khiêu

Trâu lợn sóng dợn reo bèo rậm (ốc) nắm khêu

喊讙寤旰俟貿吹噴

Hảm Hoan Ngộ Cán Sĩ Mậu Xuy Phún

Kêu đức thức chiều chờ đổi thổi phun

慓靠蓄埋温訓睡酖

Lật Kháo Súc Mai Ôn Huấn Thụy Đam

Run dựa chứa chôn ôn nhủ ngủ say

滿低吃諵凡俗觸敲

Mãn Đê Ngật Nam Phàm Tục Xúc Xao

Đầy thấp nói lắp nói thầm phàm tục giục xua

王霸鑰樞俑魌向拖

Vương Bá Thược Xu Dõng Kỳ Hướng Đà

Vua bá chìa khóa (khu) then bù nhìn xấu dáng hướng đem

堧霤媒婭浚堙卑剩

Nhuyên Lựu Môi Á Tuấn Nhân Ty Thừa

Thềm máng xối mối đồng hao đào lấp thấp thừa

隄踊適共桶筒阜溪

Đê Dõng Thích Cộng Dõng Đồng Phụ Khê

Ngừa nhảy xảy cùng thùng ống đống khe

然故起昇即宜蒙障

Nhiên Cố Khởi Thăng Tức Nghi Mòng Chướng

Song le vậy dậy lên bèn hợp rợp che

壓催接攄吾個焉則

Áp Thôi Tiếp Lư Ngô Cá Yên Tắc

Đè nén bén tỏ ra ta ấy vậy thì

蔽可魚鳥宿曉樣模

Tế Khả Ngư Điểu Túc Hiểu Dạng Mô

Che khá cá chim đêm sáng dạng khuôn

商販澫船諼憶典傭

Thương Phán Vạn Thuyền Huyên Ức Điển Dung

Buôn bán vạn (chài) thuyền quên nhớ cố thuê

例儀錄謄如快將員

Lệ Nghi Lục Đằng Như Khoái Tướng Viên

Lề phép chép đằng bằng sướng quan tướng quan viên

斜曲紙韋逖窮斷裁

Tà Khúc Chỉ Vi Địch Cùng Đoạn Tài

Xiên vạy giấy da xa rất đứt may

列韜救除磲珀淨莊

Liệt Thao Cứu Trừ Cừ Phách Tịnh Trang

Bày giấu cứu trừ xa-cừ hổ phách sạch nghiêm

裳襖道心痀跛劾供

Thường Áo Đạo Tâm Câu Bả Hạch Cung

Xiêm áo đạo lòng cong lệch hạch cung

嵩泰餓怏峨岵簿銘

Tung Thái Ngạ Ưởng Nga Hỗ Bạ Minh

Núi Tung núi Thái đói no núi Nga núi Hỗ sổ ghi

魑魅治安潰攢歛催

Ly Mỵ Trị An Hội Toàn Liễm Thôi

Quỉ Ly quỉ Mỵ trị an tràn hợp góp đòi

遵述先裡料裒鶡鳩

Tuân Thuật Tiên Lý Liệu Biều Hạt Cưu

Noi bắt chước trước trong đong bớt chim hạt chim cưu

紬緞勞豫錐琢拽蠲

Trừu Đoạn Lao Dự Chùy Trác Duệ Quyên

Trừu vóc nhọc vui dùi đẽo kéo tha

室閶駒軒附超鉞旄

Thất Xương Câu Hiên Phụ Siêu Việt Mao

Nhà cửa ngựa xe về vượt cái việt cờ mao

夢𦧴葬掀悔聞翺翥

Mộng Đơn Táng Hân Hối Văn gao Chử

Chiêm bao nói vấp lấp nâng ăn năn mắng tiếng liệng bay

酩𢜫㼳堝耦單棟榱

Mính Tỉnh Tỉnh Oa Ngẫu Đơn Đống Thôi

Say tỉnh chĩnh nồi đôi một cột rui

淬陶福徴益儲帝皇

Thúy Đào Phúc Trưng Ích Trừ Đế Hoàng

Tôi đúc phúc điềm thêm để đế hoàng

彌甚失沿渠渤俸糧

Di Thậm Thất Diên Cừ Bột Bổng Lương

Càng rất mất noi ngòi vũng bổng lương

亦尤脯膳芬粹訥能

Diệc Vưu Bô Thiện Phân Túy Nột Năng

Cũng nương thêm nem bữa cơm thơm tốt dốt hay

汝生贗真替酬粕糟

Nhữ Sinh Nhan Chơn Thế Thù Bách Tao

Mầy gã giả ngay thay lả (trả) bã hèm

禎慶祿祺彭夭瀰苾

Trinh Khánh Lộc Kỳ Bành Yểu Di Bật

Điềm phúc lộc lành lão Bành khốn nước lớn thơm thay

今始利蕃均雜擇搬

Kim Thủy Lợi Phồn Quân Tạp Trạch Ban

Nay mới lợi nhiều đều lộn chọn dời

墐墦寒饜許諷怛恣

Cận Phan Hàn Yếm Hứa Phúng Đát Tứ

Bồi huyệt rét no cho dạy áy náy luông tuồng

園窟𨯳穿嗟慨齬徊

Viên Quật Tạc Xuyên Ta Khái Ngữ Hồi

Vườn lỗ trỗ dùi ôi ! hăm hở trắc trở bồi hồi

怏惓柵篷陟跳槖苴

Ưởng Quyền Sách Bồng Trắc Khiêu hác Thư

Bùi ngùi đau đáu giậu phên lên nhảy đãy đùm

帡幬佐聊偶幾臉齠

Tinh Đảo Tá Liêu Ngẫu Cơ Kiểm Thiều

Trùm úp giúp nhờ tình cờ họa má răng

恆實質華比尅賊儔

Hằng Thực Chất Hoa Tỷ Khắc Tặc Trù

Hằng thật chất hoa hòa khắc giặc loài

般迓跬蹁墉滙牡姙

Ban Nhạ Khuể Biên Dung Hối Mẫu Nhâm

Dời rước bước quanh thành vực đực thai

嚼吞爪臀突征躱鋪

Tước Thôn Trảo Đồn Đột Chinh Đóa Phô

Nhai nuốt vuốt mông xông đánh lánh phô

綌絺棄休吁咈理忱

Khích Hy Khí Hưu Hu Phất Lý Thầm

Vải to vải nhỏ bỏ thôi ôi ! bẻ lẽ lòng

釵環忿寵躡蹊捉保

Thoa Hoàn Phẫn Sủng Nhiếp Khê Tróc Bảo

(trâm) vòng nhẫn giận yêu theo đường tắt bắt gìn

䖍肅訂謨諛詭囑遺

Kiền Túc Đính Mô Du Quỉ Chúc Di

Tin kính chính đính mưu mô a dua dối trối rơi

笞策滴源悶彊昌謐

Xuy Sách Trích Nguyên Muộn Cường Xương Bật

Roi vọt giọt nguồn buồn mạnh thạnh an

頑戾又幷覦覿蟛蟹

Ngoan Lệ Hựu Tinh Du Địch Bành Giải

Ngoan trái lại gồm dòm thấy cáy cua

龜鼈姆婢錠緍索需

Qui Biếc Mẫu Tỳ Đỉnh Mân Sách Nhu

Rùa giải bà vãi con đòi thoi lõi hỏi chờ

疆界礫洳瘦胖汶涓

Cương Giới Lịch Như Sấu Bàn Vấn Quyên

Bờ cõi sỏi lầy gầy lớn bợn trong

薫熱燬𤍐鑑擎貢眈

Huân Nhiệt Hủy Thôi Giám Kình Cống Đam

Xông sốt đốt thui soi chống tiến cống mê man

爨舂矟戈驟騰齡禩

Thoán Thung Sóc Qua Sậu Đằng Linh Tự

Nấu cơm giã gạo giáo đòng giong ruổi tuổi năm

百週什該災禍攝似

Bá Chu Thập Cai Tai Họa Nhiếp Tự

Trăm khắp thập cai tai họa gá dường

傷害獬駝座次預陪

Thương Hại Hãi Đà Tọa Thứ Dự Bồi

Thương hại con hãi lạc đà tòa thứ dự thêm

謚銜幅𢃛蚢蜓倍乘

Thụy Hàm Bức Kỳ Cang Đỉnh Bội Thừa

Tên hèm tên chức bức khăn (bên trên chữ 其, bên dưới chữ 巾) thằn lằn rắn mối bội nhân

墀闥滌疏乎但鞏磐

Trì Thát Địch Sơ Hồ Đản Củng Bàn

Sân cửa rửa khơi ôi ! những vững đá

妄倿疽痣養裝濯砭

Vọng Nịnh Thư Chí Dưỡng Trang Trạc Biêm

Trá hót nhọt nốt ruồi nuôi sửa rửa lể

數參掃犂肇昭當公

Sổ Tham Tảo Lê Triệu Chiêu Đáng Công

Kể xét quét cày gây sáng đáng ông

甑瓴濤沍徹抗曠遼

Tắng Linh Đào Hộ Triệt Kháng Khoáng Liêu

Nồi hông cái thống sóng nước đông thông chống rộng xa

過蹌摘刊焦暎伐搖

Quá Thương Trích San Tiêu Ánh Phạt Dao

Qua nhảy lấy chia tia ánh đánh lay

萊朽促劬忌逃本旁

Lai Hủ Xúc Cù Kỵ Đào Bản Bàng

Cỏ may mục giục siêng kiêng trốn vốn bên

羨誣繼諧揄抹撫綏

Tiện Vu Kế Hài Du Mạt Vũ Tuy

Khen dối nối hòa xô sổ vỗ an

諍貽欺賴括縻醫課

Tránh Di Khi Lại Quát My Y Khóa

Can để dể nhờ vơ buộc thuốc khoa

宇楣烽旱痛痊呂蓍

Vũ My Phong Hạn Thống Thuyên Lã Thi

Mái nhà my cửa ngọn lửa nắng lâu đau đã ống lã cỏ thi

騏特宰侯矛盾褶衾

Kỳ Đặc Tể Hầu Mâu Thuẫn Tập Khâm

Ngựa kỳ nghé quan tể tước hầu cái mâu cái thuẫn áo vắn nệm giường

路街絳緇礬雹唯俞

Lộ Nhai Giáng Tri Phàn Bạc Duy Du

Đường ngõ đỏ đen phèn mưa đá dạ ừ è

槐梓楮桱鈴柝鑊鏞

Hòe Tử Chử Kinh Linh Thác Hoạch Dung

Cây hòe cây tử cây chử cây kinh cái linh cái trắc vạc chuông

筐筥圄囹𤟔猘掾衙

Khuông Cử Ngữ Linh Tràng Chế Duyến Nha

Cái khuông cái cử nhà ngữ nhà linh hùm tinh chó dại lại nha

賒隔裂耗漕汴澠沂

Xa Cách Liệt Háo Tào Biện Miện Nghi

Xa cách rách hao sông Tào sông Biện sông Miện sông Nghi

祇禰竚企佚雍丕亶

Kỳ Nễ Trữ Khí Dật Ung Phi Đản

Thần kỳ ông vải đợi mong thong dong hòa nhã cả tin

丐廋媸劣皂緋芻圃

Cái Sưu Xí Liệt Tạo Phi Sô Phố

Xin dấu xấu hèn đen đỏ cỏ vườn

犎豨魁矮矗屼卓紛

Phong Hỷ Khôi Nụy Trực Ngột Trác Phân

Bò rừng lợn lớn lùn đùn đùn vòi vọi chót vót bời bời

繇革磽礪莉芭豺狒

Dao Cách Nghiêu Lệ Lỵ Ba Sài Phất

Noi đổi đá sỏi đá mài hoa lài bông sói chó sói lợn lòi

二么𤈺喟脗攣亞儕

Nhị Yêu Quỳnh Khoái Vẫn Luyên Á Sài

Hai nhỏ vò võ ngùi ngùi ngậm môi co cánh sánh tày

綈絮髻髠妙羞劈剔

Đề Nhứ Kế Khôn Diệu Tu Tích Dịch

Chỉ gai bông vải búi (tóc) cạo đầu mầu hổ mổ xoi

儷侔命宸愀兢儼駸

Lệ Mâu Mệnh Thần Thiều Căng Nghiễm Xâm

Đôi sánh mệnh ngôi bùi ngùi năm nắm chăm chắm dần dần

韻話甫𣩒饕莩偎凭

Vận Thoại Phủ Tào Thao Biểu Uy Vững

Vần nói mới tàn tham ăn chết đói thân ái dựa nương

埇圻霓暈停住脂膜

Dũng Kỳ Nghê Vận Đình Trụ Chỉ Mạc

Bồi đường đống mống vầng dừng trọ mỡ màng

徨彿瞬聎篚筲嫡娌

Hoàng Phất Thuấn Thiêu Phỉ Sao Đích Lý

Bàng hoàng phưởng phất chớp mắt ù tai cái đài cái rá con cả em dâu

梁棧店賈讀註盌甌

Lương Sạn Điếm Cổ Độc Chú Uyển Âu

Cầu nhà sạn nhà quán đi buôn đọc ôn thích nghĩa chén dĩa bình

吉凶序輩差舛譯抄

Cát Hung Tự Bối Sai Suyễn Dịch Sao

Lành dữ thứ loài sai suyễn diễn sao

沼竇唾哮萱蕹菑構

Chiểu Đậu Thóa Hao Huyên Ung Tri Cấu

Ao lỗ nhổ hen cỏ huyên rau muống làm ruộng làm nhà

榕蔚刁鎷鷓鶉犀𩢃

Dung Úy Điêu Mã Giá Thuần Tê Bác

Cây đa ích mẫu gian giảo mã la chim đa đa chim cút tê giác ngựa lang

浩氤筆刀螯蜆斝壺

Hạo Nhân Bút Đao Ngao Hiến Giả Hồ

Mênh mang nghi ngút bút dao ngao hến chén hồ

菖薏杞薷裟衲沙膩

Xương Ý Kỷ Nhu Sa Nạp Sa Nhị

Xương bồ ý dĩ cây kỷ hương nhu áo thầy tu áo vá cát mềm

弄嚚莪糵鄰旅交甲

Lộng Ngân Nga Nghiệt Lân Lữ Giao Giáp

Lăng loàn ngang trái ngải riềng láng giềng nhà qua bè

魴鰳互差藜竹祝禋

Phương Lặc Hỗ Sai Lê Trúc Chúc Nhân

Cá mè cá mối đắp đổi so le rau lê cây trúc lời chúc lễ cầu

梳漱娑逗繅績幡怏

Sơ Thấu Ta Đậu Sào Tích Phan Ưởng

Chải đầu súc miệng lúng liếng tạm lưu ươm tơ chắp sợi phơi phới ngùi

竣亟醪麴阡陌畫鉤

Thoan Cức Lao Cúc Thiên Mạch Hoạch Câu

Rồi giục rượu men ven đường mạch vạch lưỡi câu

鰷𩵖袞裘爻卦敬悼

Thiều Tiểu Cổn Cừu Hào Quái Kính Điệu

Cá dầu cá bổn áo cổn áo cừu hào quẻ nể thương

箔砧届徂賃畬汐暾

Bạc Chiêm Giới Tồ Nhậm Dư Tịch Đồn

Rèm đá nện đến qua làm thuê làm ruộng nước cạn mặt trời

鱸鱮邀趕擲斟亘達

Lô Dự Yêu Hãn Trịch Châm ắng Đạt

Cá ria cá lẹp ép theo gieo rót suốt thông

蜣蚧螻蠍貰責曆騷

Khương Giới Lâu Yết Thế Trách Lịch Tao

Bọ hung con sâu sâu hà tha trách lịch xôn xao

皐壘𪅳鵜鳧𪇇砲車

Cao Lũy Lưu Đề Phù Liễm Pháo Xa

Cao lũy chim cú chim đề le le chim sáo pháo xe

齟蹰整嚴鐮畚哿孱

Thư Trù Chỉnh Nghiêm iêm Bản Cả Sàn

So le thủng-thẳng ngay ngắn nghiêm câu liêm sọt được yếu

耐審澀麤擬縮燔霈

Nại Thẩm Sáp Thô Nghĩ Súc Phiền Bái

Chịu xét rít to so rút đốt mưa rào

掘蹙抔控閱詢瘁癯

Quật Xúc Phầu Khống Duyệt Tuân Tụy Cù

Đào giục vục đem xem hỏi mỏi gầy

醺溺兀桓蓼苻賭賡

Huân Nịch Ngột Hoàn Lục Bồ Đổ Canh

Say đắm chẳm hẳm hăm hăm rau răm cây lác (phù) đánh bạc họa thơ

崖島丑未拭撝喝哦

Nhai Đảo Sửu Mùi Thức Huy Hác Nga

Bờ đảo sửu mùi chùi rách hách ngâm nga

奢侈狙羆鷃翬綴纏

Xa Xỉ Thư Bi Yến Huy Xuyết Triền

Xa xỉ con khỉ con bi chim gi chim trả vá ràng

韁紲瘢眩廳閤攸聿

Cương Tiết Bàn Huyễn Sảnh Hạp Du Duật

Dây cương dây buộc sẹo (thẹo) hoa mắt nhà khách cửa thửa bèn

上央匡敕竿橛鸕鱤

Thượng Ương Khuông Sắc Can Quyết Lư Cảm

Trên giữa chữa răn cần cột con cộc cá măng

那頗麝鯢俚姿窄喬

Ná Phả Xạ Nghê Lý Tư Trách Kiêu

Chăng vã con xạ cá nghê quê đẹp hẹp xấc

諂謹慳妒登嗣鮫麂

Siểm Cẩn Kiên Đố Đăng Tự Giao Kỷ

Hót kín sẻn ghen lên nối cá đuối con hươu

阿狥弦彀憑戀鎰鈞

A Tuân Huyền Cấu Bằng Luyến Dật Quân

Theo tuần dây cung giương nương mến nén (30) cân

幘紳洲囿簋筇𩬱䰄

Trách Thân Châu Hựu Quĩ Cùng Triêu Tư

Khăn dải bãi vườn bát đàn gậy trúc dài tóc rậm râu

蔌蓲𤜅驪駑蠢媳嫫

Tốc Âu Hoắc Ly Nô Xuẩn Tức Mô

Rau cây lác trâu bạc ngựa đen dốt hèn ngây dại con gái (dâu) đàn bà

儂伴廙台荆氐航艤

Nung Bạn Dị Đài Kính Để Hàng Nghĩ

Ta bạn hàng quán quí đài gai rễ vượt bể chống đò

盂盎孜屹𧺯彬纔再

Vu Áng Tư Ngật Củ hăm Bân Tài Tái

Vò chậu đau đáu đầm đầm hăm rầy rậy xảy hai

袤紊倪佾饋𥺝秀茸

Mậu Vặn Nghê Dật Quĩ Trù Tú Nhung

Dài rối mối hàng lương bột lúa tốt sừng non

豚犉置蹈塗闢扃廡

Đồn Thuần Trí Đạo Đồ Tịch Quynh Vũ

Heo con trâu nghé để noi bôi mở then cửa chái nhà

樸桀烈煌顯貶儉勤

Phác Kiệt Liệt Hoàng Hiển Biếm Kiệm Cần

Thật thà dữ dội chói lói rõ ràng vinh vang biếm kiệm cần

詰誑曛霪轔碌渾斐

Cật Cuống Huân Dâm Lân Lục Hồn Phỉ

Hỏi phăn nói liều nắng chiều mưa dầm ầm ầm lục tục nước đục vẻ vang

褓韆梵禪詖贅䄄薦

Bảo Thiên Phạm Thiền Bi Chuế Nhân Tiến

Chăn mang đá gót nhà bụt nhà chùa a dua gởi rể tế lễ dâng đơm

𢊍杵焟亢瀑鏗聰暗

Trù Chử Tích Cang Bộc Khanh Thông Ám

Bếp nấu cơm chày giã gạo ráo khô ồ ồ sang sảng sáng mờ

旆絹坑穽陂庾𩭤牼

Phế Quyến Khanh Tỉnh Pha Dũ Phẫn Kính

Cờ lụa lỗ hang to bờ vựa tóc ngựa ống chơn trâu

泓沕髫左勻俵醮齋

Hoằng Vật Thiều Tả Quân Biếu Tiếu Trai

Sâu bợn tóc mượn tay chiêu đều biến làm tiếu làm chay

醚惺遛倥緘綜蔕葩

Mê Tỉnh Lưu Khống Giàm Tổng Đới Ba

Say tỉnh thủng thỉnh vội vàng (bên trái là 彳, bên phải là空) ràng tóm núm hoa

迢寂練綦淑驍熾忻

Thiều Tịch Luyện Cơ Thục Kiêu Xí Hân

Xa vắng lụa trắng hàng xanh lành mạnh thạnh vui

黶胝礮矢請詣暉霖

Yểm Chi Pháo Thỉ Thỉnh Nghệ Huy Lâm

Nốt ruồi chín giạn đạn tên xin lại nắng giại mưa lâu

謳謝愈贍僧匠蘋藻

Âu Tạ Dũ Thiệm Tăng Tượng Tần Tảo

Ca chầu tạ đã đầy thầy thợ rau ngổ rau rong

蓬杏雄酗侃矼倏寥

Bồng Hạnh Hùng Húng Khản Xang Thúc Liêu

Cỏ bồng cây hạnh mạnh say ngay thật giây phút vắng xa

廬廩品班膰胙朿株

Lư Lẫm Phẩm Ban Phan Tộ Thích Châu

Nhà lẫm phẩm ban thịt phay thịt tộ cây bướu cây

縲縷咄都司黨磉茨

Lụy Lâu Đột Đô Tư Đảng Tảng Tư

Dây (lũ) lụa dọa ừ quan tư đảng đá tảng cỏ tranh

庥盛薛蘇朕鰥制喪

Hưu Thịnh Tiết Tô Trẫm Quan Chế Tang

Lành thịnh đạt cây tiết cây tô ta góa phép tang

弁笏搴秉沾瀉颶炎

Biền Hốt Khiên Bỉnh Triêm Tả Cụ Viêm

Mũ biền cái hốt tuốt cầm dầm tả gió cả lửa xông

仝捻鯖鱺晡晚婉蟠

Đồng Niếp Thanh Lệ Bô Vãn Uyển Bàn

Cùng nắm cá trắm cá rưa trưa muộn uốn quanh

鶯鵡陳古馭討猛擋

Oanh Vũ Trần Cổ Ngự Thảo Mãnh Đáng

Vàng anh chim vũ cũ xưa ngừa đánh mạnh ngăn

神像幄幃憪定寅翫

Thần Tượng Ốc Vi Hàn Định Dần Ngoạn

Thần tượng trướng màn khoan định kính lờn

凜囂晷莓綃繪判彰

Lẫm Hiêu Quĩ Mai Tiêu Hội Phán Chương

Nhơn nhơn ong óng bóng rêu thêu vẽ rẽ rõ ràng

悲惱耆耇呱訣簴鐃

Bi Não Kỳ Cấu Cô Quyết Cự Nao

Thương sầu não lão già oa từ giã cái giá cái chiêng

舁搢眶齶捱徯霏轟

Dư Tấn Khuông Ngạc Nhai Nghễ Phi Oanh

Khiêng giắt mí mắt hàm răng giùng giằng chờ đợi phơi phới ầm ầm

曀暘縞緗洞窠斵蒔

Ế Dương Cảo Tương Động Sào rác Thời

Râm nắng trắng vàng hang ổ đẽo gỗ trồng cây

濘紋祁夥銷蜕滲淵

Ninh Vân Kỳ Khỏa Tiêu Thuế Sấm Uyên

Lầy gợn lớn nhiều thiêu mọt rót sâu

蠣鯂胳尸緹繐赭黧

Lệ Du Các Thi Đề Huệ Giả Lê

Hàu chạch nách thây lụa dày vải nhỏ đỏ đen

耑匿菽葚媵𡚱廛肆

Đoan Nặc Thúc Thầm Dang Phi Triền Tứ

Đoan giấu đậu quả dâu nàng hầu vợ chợ hàng

餉𥹸孑愁蘆薤鸛鶖

Hướng Bột Kiết Sầu Lô Giới Quán Thu

Lương bột côi cút buồn rầu cây lau củ kiệu chim sếu chim thu

荒甸唆競思誨呿噪

Hoang Điện Toan Cạnh Tư Hối Khư Tháo

Hoang vu cõi điện kiện đua lo dạy ngáy kêu

僉副戡挫惟更黛晶

Thiêm Phó Kham Tỏa Duy Cánh Đại Tinh

Đều nhiếp dẹp giằn riêng lại thanh đại thủy tinh

牲畜鎔鍊襄化覯覘

Sinh Súc Dung Luyện Tương Hóa Cấu Chiêm

Tam sinh lục súc đúc rèn nên dạy thấy xem

引侵叮侑躋竢嘖噫

Dẫn Xâm Đinh Hựu Tê Sĩ Trách Y

Đem lấn dặn khuyên lên đợi hỡi ôi

銼斛秷鈔俊佳忽銖

Tỏa Hộc Chất Sao Tuấn Giai Hốt Thù

Nồi hộc bông thóc tiền hiền tốt một hốt một thù

濛朗建卅蝦鮓丹綠

Mông Lãng Kiến Tạp Hà Tạp Đơn Lục

Mịt mù sáng đầu tháng ba mươi rươi mắm thắm xanh

罘幕霞虹蝀雷衽帨

Phầu Mộ Hà Hồng Đông Lôi Nhẫm Thuế

Mành mành màn trướng mây ráng cầu vồng mống đông sấm vạt áo khăn

裯袋誥誓謗怍藴豐

Trù Đại Cáo Thệ Báng Tạc ẩn Phong

Chăn đãy dạy thề chê xấu giấu giàu

淵秘微漸儆惡字詞

Uyên Bí Vi Tiệm Cảnh Ác Tự Từ

Sâu mật nhặt dần răn dữ chữ tờ

=HẾT=

TRÍ-ĐỨC TÒNG-THƠ

ĐÃ XUẤT-BẢN :

- TRUYỆN ĐỨC KHỔNG-TỬ (in kỳ nhì)

- NHỊ THẬP TỨ HIẾU (24 gương hiếu của các nhà danh-nhơn hiền-triết Trung-hoa, có cả chữ Việt và chữ Hán)

- HIẾU-KINH (Đức Khổng-tử giảng về đạo hiếu với ông Tăng-tử), có phụ-trương : Khổng-tử lược-sử (có cả Việt-văn và Hán-văn).

- TAM TỰ KINH (kinh mỗi câu ba chữ, giảng về phong-hóa, đạo-đức, Lịch-sử Trung-hoa và khuyên người học tập. Có cả Việt-văn và Hán-văn)

- TỨ THƠ (Bốn bộ sách có danh-tiếng về Khổng-giáo : Đại-học, Trung-dung, Luận-ngữ, Mạnh-tử. Có ba phần : phần chữ Hán, phần âm chữ Việt, phần diễn nghĩa quốc-văn).

- TAM THIÊN TỰ (In thành ba quyển) : Có bản xưa và cũng có bản sắp như tự-điển.

In tại nhà riêng của TRÍ-ĐỨC TÒNG-THƠ 143 Đề-Thám SAIGON.

Giấy phép Hội-đồng kiểm duyệt Saigon, số 397/XB ngày 7-3-1959.

Table of Contents

BÀI TỰA

TAM THIÊN TỰ 三千字 (QUYỂN NHỨT)