Những người nuôi giữ bồ câu

—★—

Tác giả: Alice Hoffman

Người dịch: Lê Đình Chi

Phát hành: NXB Phụ Nữ 2014

ebook©vctvegroup

Cùng độc giả

Bạn đọc thân mến,

Một lần trong đời, tác phẩm có thể đến với người viết như một món quà bất ngờ. Những người nuôi giữ bồ câu, đối với tôi, là một tác phẩm như thế. Đó là món quà từ các cố bà của tôi, những người phụ nữ có dòng gốc Israel xa xưa, lần đầu tiên trò chuyện cùng tôi khi tôi đặt chân tới pháo đài Masada. Khi kể lại câu chuyện về những mất mát và yêu thương của họ, tôi cũng kể lại câu chuyện của chính mình. Sau ba mươi lăm năm cầm bút, sau hơn ba mươi tác phẩm được xuất bản, tôi có được câu chuyện mà tôi cần phải kể lại.

Những người nuôi giữ bồ câu là cuốn tiểu thuyết dựng trên bối cảnh trong và sau khi Jerusalem thất thủ (năm 70), trải ra bốn năm khi người Roma tiến hành tấn công pháo đài Do Thái ở Masada, nơi có một nhóm chín trăm người nổi dậy và gia đình họ cố thủ. Câu chuyện được lấy cảm hứng từ sử gia Josephus, người đã ghi lại bản tường thuật duy nhất về cuộc vây hãm, trong đó ông cho biết có hai phụ nữ và năm đứa trẻ sống sót sau cuộc tàn sát xảy ra vào đêm những người Do Thái chấp nhận tự sát hàng loạt thay vì khuất phục chiến đoàn Roma. Chính những người sống sót này đã thuật lại câu chuyện với người Roma, và qua đó, với cả thế giới.

Tôi được truyền cảm hứng từ chuyến thăm Masada đầu tiên của mình, một trải nghiệm tâm linh thật sâu sắc và cảm động, đến mức tôi cảm thấy như thể những cuộc đời từng tìm đến nơi này hai nghìn năm trước vẫn còn tươi mới, sống động. Những sự kiện bi thảm của quá khứ và sự hy sinh kỳ lạ diễn ra tại pháo đài này dường như vẫn hiển hiện trong không khí trong trẻo. Dường như những người từng sống ở đó, và chết tại đó, mới chỉ ra đi vài giờ trước.

Trong bảo tàng Yigal Yadin tại Masada có thể tìm thấy rất nhiều di vật được nhắc đến trong tiểu thuyết này: một mảnh vải thổ cẩm thuộc về một người lính của chiến đoàn bị bắt sung quân từ xứ Wales; đôi xăng đan và tóc của một phụ nữ trẻ có hài cốt được tìm thấy cạnh một đài phun nước, cạnh hài cốt của một chiến binh trẻ và một cậu bé, xung quanh họ là những mảnh áo giáp vảy cá bằng bạc. Một tấm bùa được trưng bày trong một bảo tàng tại Wales chính là tấm bùa được trao cho người nô lệ phương Bắc, còn những chiếc bát phù chú, những tấm bùa và sách phù chú trong tiểu thuyết có thể tìm thấy trong các bảo tàng ở châu Âu, Israel và Ai Cập. Những cái tên tìm thấy trên mảnh gốm vỡ, cũng có thể là những lá thăm mà các chiến binh cuối cùng rút được, ở Masada - trong đó có Yoav, Người Từ Thung Lũng, và Ben Ya’ir, thủ lĩnh của cuộc nổi dậy - cũng đang được trưng bày tại Masada. Một số hài cốt đã được tìm thấy trong hang núi phía dưới pháo đài, và mặc dù không ai có thể biết liệu những người Essene có mặt ở Masada hay không, nhiều bản thảo của họ đã được khai quật tại đó. Phép màu là một nỗ lực bí mật, nhưng thường xuyên nhất có thể, tôi đã đan cài các phát kiến khảo cổ vào câu chuyện của Những người nuôi giữ bồ câu.

Tôi mang ơn không chỉ câu chuyện kể của Josephus, mà cả Yigal Yadin, nhà khảo cổ học phụ trách dự án Masada, tác giả của Masada, một câu chuyện đầy cuốn hút về quá trình khai quật pháo đài. Cho dù vẫn có những tranh luận liên quan tới lịch sử và kết quả khảo cổ, tôi luôn dựa vào những khám phá ban đầu và những suy đoán tại thực địa.

Tôi đã tìm kiếm tư liệu cho Những người nuôi giữ bồ câu trong nhiều năm, nhưng tôi không phải là nhà sử học hay học giả về tôn giáo. Là một tiểu thuyết gia, tôi làm tốt nhất có thể trong khuôn khổ của thực tế. Cho dù một số nhân vật dựa trên các nhân vật lịch sử, những câu chuyện về phụ nữ thường trôi qua mà không được ghi chép lại, vàNhững người nuôi giữ bồ câu là nỗ lực của tôi để hình dung ra những câu chuyện đó. Hy vọng của tôi là khi làm vậy, tôi có thể đem lại tiếng nói cho những người đã phải giữ im lặng quá lâu.

Tôi muốn cảm ơn những độc giả đầu tiên của mình, Maggie Stern Terris, Daniel Terris, Pamela Painter và Sue Standing vì những nhận xét sâu sắc và vô giá của họ, vì tình bạn và sự ủng hộ của họ trong quá trình viết cuốn sách này. Tôi cũng muốn cảm ơn tới hai bác tôi, Ashley và Harriet Hoffman, cũng là những độc giả ban đầu, vì lòng tốt họ dành cho tôi trong cả công việc viết văn và ngoài đời thực. Xin cảm ơn Mindy Givon, em dâu tôi, vì đã là một độc giả luôn cổ vũ nhiệt thành từ lúc ban đầu, vì đã cùng đi khắp Israel với tôi, vì đã là một người bạn tuyệt vời. Tôi xin bày tỏ sự biết ơn tới Trung tâm Nghiên cứu về Phụ nữ ở Brandeis vì đã chỉ định tôi làm học giả khách mời, kèm theo lời cảm ơn đặc biệt tới Shulamit Rheinharz, và tới người sinh viên nghiên cứu tuyệt diệu của tôi, Deborah Thompson.

Xin cảm ơn Susan Brown vì quá trình sao chép vừa chu đáo vừa rộng lượng. Xin cảm ơn Gary Johnson và Julia Kenny tại đại diện Markson Thoma vì sự ủng hộ liên tục của họ, cũng như tới Paul Whitlatch tại Scribner vì sự giúp đỡ trong quá trình xuất bản cuốn sách này. Lời cảm ơn của tôi xin dành gửi tới Camille McDuffie vì tình bạn và lòng tốt của cô trong quá trình thực hiện nhiều cuốn sách. Xin gửi lời biết ơn chân thành tới Joyce Tenneson, bức ảnh lộng lẫy của ông đã đem đến cảm hứng cho tôi như một biểu tượng về lòng can đảm và sự duyên dáng của những người phụ nữ trong thế giới cổ đại.

Tôi mang ơn anh rể tôi, Menachem Givon, người đã làm hướng dẫn viên cho tôi ở Israel, những hiểu biết của anh là vô giá với tôi trong quá trình đọc thử bản thảo kỹ lưỡng anh đã thực hiện. Tôi đã không thể nào tìm ra được tất cả những gì anh biết thuộc lòng và vui lòng chia sẻ với tôi. Tôi cũng mang nợ rất nhiều từ Richard Elliott Friedman, một nhà văn và học giả xuất chúng, quá trình đọc thử sáng suốt và cẩn thận ông dành cho cuốn sách là vô cùng hữu ích, những nhận định sâu sắc về thế giới của Kinh Thánh vừa đáng kinh ngạc vừa vô giá. Cảm ơn cả hai người vì đã là những người thầy thật rộng lượng, kiên nhẫn.

Tôi đặc biệt muốn cảm ơn Elaine Markson, người đại diện và người bạn tuyệt vời của tôi; cô đã đặt niềm tin vào cuốn sách này ngay từ đầu, và đã luôn tin vào tôi. Xin cảm ơn rất nhiều tới người đại diện lâu năm, người bạn thân thiết Ron Bernstein của tôi vì những lời khuyên sáng suốt của ông trong những năm qua. Tôi không biết dùng từ nào để diễn tả lòng biết ơn của mình khi được làm việc với Nan Graham, biên tập viên, và Susan Moldow, người phụ trách xuất bản của tôi. Cả họ cũng đã tin vào tôi và cuốn sách này, đã đón nhận nó từ khi nó chưa được định hình. Khi làm thế, họ đã thay đổi số phận của tôi. Tôi cũng xin cảm ơn Carolyn Reidy vì lòng tốt và sự ủng hộ của bà.

Tôi mang ơn chồng tôi, Thomas Martin, người đã cùng đi vào sa mạc với tôi, bất chấp những nỗi buồn chúng tôi gặp phải.

Cuối cùng, món nợ lớn nhất của tôi là với mẹ tôi, Sherry Hofflan, người tôi vẫn nhớ mỗi ngày. Con hy vọng mẹ đã tha thứ cho con, cũng như con đã từ lâu tha thứ cho mẹ.

Trân trọng,

ALICE HOFFMAN

Hãy ghé vai gánh cùng tôi,

và tôi cũng chìa vai mình đỡ gánh nặng cho người.

Phần 1
Mùa hè năm 70

Con gái người sát thủ

Chúng tôi tới, như bầy bồ câu vượt qua sa mạc. Vào một thời kỳ chẳng có gì ngoài cái chết, chúng tôi biết ơn vì bất cứ điều gì, và cảm thấy biết ơn hơn hết khi chúng tôi thức dậy để bước sang một ngày nữa.

Chúng tôi đã lang thang quá lâu, tới mức tôi đã quên hẳn cảm giác sống hay ngủ qua một đêm giữa những bức tường. Trong thời gian đó tôi đã mất hết những gì đáng lẽ đã thuộc về tôi nếu Jerusalem không thất thủ: một người chồng, một gia đình, một tương lai của chính tôi. Thời con gái của tôi đã biến mất trên sa mạc. Con người trước đây của tôi đã biến mất khi tôi quấn mình kín trong lớp vải trắng, trong lúc bụi cát bốc lên thành những đám mây. Chúng tôi là những kẻ du mục, để lại sau lưng giường ngủ và đồ đạc tùy thân, thảm và nồi nấu bằng đồng thau. Giờ đây nhà của chúng tôi chính là sa mạc, tối đen vào ban đêm, trắng lóa đến tàn khốc vào lúc giữa trưa.

Người ta nói vẻ đẹp chân thực nhất nằm ở những vùng đất cằn cỗi nhất, và nếu mở to đôi mắt, ta có thể tìm thấy Chúa ở đó. Nhưng đôi mắt tôi phải nhắm lại trước những cơn gió cát dữ dội có thể làm người ta mù lòa trong khoảnh khắc. Hít thở cũng đã là một kỳ tích khi những cơn bão tới vần vũ gào thét trên mặt đất. Giọng nói vang lên từ im lặng là một điều không ai có thể tưởng tượng ra cho tới khi nghe thấy nó. Nó rống lên trong khi nói, nó lừa dối bạn và thuyết phục bạn, đánh cắp của bạn rồi để lại cho bạn lời an ủi duy nhất. Sự an ủi không thể tồn tại ở một nơi như thế. Những gì tàn bạo sống sót. Những gì khôn ngoan sống được cho tới sáng.

Da tôi đã bị ánh mặt trời thiêu đốt, hai bàn tay khô ráp. Tôi cam chịu trước sa mạc, cúi mình trước tiếng nói hùng mạnh của nó. Bất cứ nơi nào tôi đặt chân tới, số phận của tôi bước đi cùng tôi, buộc chặt vào bàn chân tôi bằng chỉ đỏ. Mọi điều sắp đến đều đã được định đoạt trước từ lâu trước khi chúng thực sự xảy ra. Chúng ta chẳng thể làm gì để ngăn chặn. Tôi không thể chạy theo hướng khác. Những con đường từ Jerusalem chỉ dẫn tới ba nơi: tới Roma, ra biển, hoặc vào sa mạc. Dân tộc của tôi đã trở thành những kẻ lang thang, đúng như họ đã từng trôi dạt từ thuở khai thiên lập địa, thêm một lần nữa lại bị xua đuổi, ruồng bỏ.

Tôi theo bố rời khỏi thành phố vì không còn lựa chọn nào khác.

Không ai trong chúng tôi có quyền lựa chọn, nếu muốn nói về sự thật.

Tôi không biết nó đã bắt đầu như thế nào, nhưng tôi biết nó đã kết thúc ra sao. Chuyện đó xảy ra vào tháng Av, biểu tượng của nó là Arieh, con sư tử. Đó là một tháng mang nghĩa của sự hủy diệt với dân tộc tôi, một quãng thời gian khi những tảng đá trong sa mạc nóng tới mức hễ chạm vào chúng là bàn tay bị bỏng rát, khi quả héo quắt trên cành trước khi kịp chín, còn hạt bên trong chúng kêu lọc cọc như xúc xắc khi lắc lên, khi bầu trời trắng lóa, còn mưa sẽ không rơi xuống. Ngôi Đền thứ nhất[1] đã bị phá hủy vào tháng đó. Các công cụ đồng nghĩa với vũ khí và không thể được sử dụng để xây dựng chốn thiêng liêng nhất của những chốn thiêng liêng; thế nên vị vua chiến binh vĩ đại David đã bị cấm xây Đền vì ông đã nếm trải các tội lỗi xấu xa của chiến tranh. Thay vào đó, vinh dự được dành cho con trai ông, Vua Solomon, người đã viện tới shamir, loài giun có thể cắt xuyên qua đá, nhờ đó tạo nên niềm vinh quang cho Chúa mà không cần dùng tới công cụ kim loại.

Ngôi Đền được xây đúng như Chúa đã an bài, không có đổ máu và chiến tranh. Chín cánh cổng được dát bạc và vàng. Tại đó, tại chốn thiêng liêng nhất, có đặt chiếc Rương chứa đựng cam kết của dân tộc chúng tôi với Chúa, một chiếc rương làm từ thứ gỗ keo tốt nhất, được trang trí với hai thiên thần làm bằng vàng. Nhưng bất chấp sự huy hoàng của nó, ngôi Đền thứ nhất đã bị phá hủy, dân tộc chúng tôi bị đày tới Babylon. Họ đã trở lại sau bảy mươi năm để xây dựng lại trên chốn cũ, nơi Abraham đã sẵn sàng dâng con trai Isaac của ông làm vật hy sinh lên Đấng Toàn Năng, nơi thế giới đã được tạo ra trước tiên.

Ngôi Đền thứ hai đã đứng vững hàng trăm năm, như nơi tọa lạc cho lời của Chúa, trung tâm của sự sáng tạo ở trung tâm Jerusalem, cho dù bản thân chiếc Rương đã biến mất, có lẽ ở Babylon. Nhưng giờ đây, thời của đổ máu một lần nữa lại ập xuống đầu chúng tôi. Người Roma muốn tất cả những gì chúng tôi có. Họ tới chỗ chúng tôi như họ đã ào tới biết bao miền đất khác với những chiến đoàn đông đảo, muốn không chỉ chinh phục mà cả khuất phục, chiếm đoạt không chỉ đất đai vàng bạc, mà cả nhân tính của chúng tôi.

Về phần mình, tôi đã chờ đợi thảm họa, không gì khác hơn. Tôi đã biết đến vòng tay của nó từ trước khi tôi biết thở hay biết nhìn. Tôi là con thứ hai trong nhà, nhỏ hơn một tuổi so với Amram, anh trai tôi, nhưng hoàn toàn khác anh, tôi bị nguyền rủa dưới gánh nặng từ hơi thở đầu tiên của chính mình. Mẹ tôi chết trước khi tôi chào đời. Vào khoảnh khắc đó, bản đồ của cuộc đời tôi đã hiện lên trên làn da tôi dưới dạng một loạt những chấm đỏ, những vết đốm mà khi tôi lần theo, từ vết này qua vết khác, đã dẫn tôi tới định mệnh của bản thân.

Tôi có thể nhớ rõ khoảnh khắc tôi xuất hiện trên thế gian này, sự bình yên tuyệt đối đột nhiên bị phá vỡ, sức nóng của mạch đập dưới làn da tôi. Tôi được lấy ra khỏi bụng mẹ, được cắt rốn bằng một con dao sắc. Tôi tin chắc đã nghe thấy tiếng gào thét vì đau khổ của bố tôi, âm thanh duy nhất phá vỡ sự im lặng khủng khiếp của một đứa trẻ được sinh ra từ cái chết. Bản thân tôi không hề kêu la hay khóc. Người ta đã để ý thấy điều đó. Các bà đỡ thì thầm với nhau, tin rằng tôi là một đứa trẻ hoặc được ban phước, hoặc bị nguyền rủa. Sự im lặng đó không phải là nét bất thường duy nhất của tôi, cũng như không phải những đốm đỏ xuất hiện trên da tôi sau khi chào đời cũng không. Đó là mái tóc của tôi, màu đỏ thẫm như máu, một mái tóc vốn đã mọc dày, như thể tôi đã biết thế giới này và đã từng ở đó từ trước.

Họ nói đôi mắt tôi mở to, dấu hiệu của một kẻ khác biệt. Điều được chờ đợi ở đứa trẻ sinh ra từ một phụ nữ đã chết, vì tôi đã bị Mal’ach ha-Mavet,thiên thần của Cái Chết, chạm vào trước khi tôi chào đời vào tháng Av, ngày Tisha B’Av, ngày thứ chín, dưới dấu hiệu của sư tử. Tôi luôn biết một con sư tử rồi đây sẽ chờ sẵn tôi. Tôi đã mơ về những tạo vật như thế từ khi có những ký ức đầu tiên. Trong những giấc mơ của mình, tận tay tôi cho sư tử ăn. Đổi lại, nó ngoạm lấy cả bàn tay tôi vào miệng và ăn sống tôi.

Cho đến hết thời thơ ấu, tôi luôn đảm bảo chắc chắn rằng mái tóc mình được che kín; tôi làm thế thậm chí cả khi ở trong sân nhà của bố tôi. Vào những dịp hiếm hoi được đi cùng người nấu bếp của chúng tôi ra chợ, tôi nhìn những cô gái trẻ khác vui đùa và cảm thấy ghen tỵ, thậm chí cả với những cô nhan sắc tầm thường nhất trong bọn họ. Cuộc sống của họ thật trọn vẹn, trong khi tôi chỉ có thể nghĩ về tất cả những gì tôi không có. Họ bàn tán vui vẻ về tương lai như những cô dâu trong lúc nấn ná bên giếng nước hay xúm lại trên Phố Hàng Bánh, vây quanh là những người mẹ, bà cô của bọn họ. Tôi chỉ muốn cắn xé họ nhưng rồi lại im lặng. Làm sao tôi có thế nói về sự ghen tỵ của mình trong khi có những thứ tôi muốn thậm chí còn hơn cả một người chồng, một đứa con hay một mái nhà của chính mình?

Tôi ước ao một đêm không mộng mị, một thế giới không có sư tử, một năm không có tháng Av, cái tháng cay đắng, đỏ quạch đó.

Chúng tôi rời thành phố khi ngôi Đền thứ hai bị phá trụi, mạo hiểm đi thẳng vào Thung lũng Gai Góc. Suốt nhiều tháng, người Roma đã làm ô uế ngôi Đền, đóng đinh câu rút người dân tộc tôi bên trong những bức tường thiêng liêng của ngôi Đền, lột hết vàng dát trên các lối vào và vòm cổng. Chính tại đây những người Do Thái từ khắp nơi hành hương về để dâng lễ vật hiến tế trước chốn linh thiêng nhất, với hàng nghìn người tập hợp vào dịp Lễ Vượt Qua, tất cả cùng nóng lòng được nhìn thấy những bức tường dát vàng của nơi thờ phụng lời Chúa dạy.

Khi người Roma tấn công bức tường thứ ba, dân tộc tôi buộc phải bỏ chạy khỏi khu vực đó của Đền. Lính Roma sau đó phá đổ bức tường thứ hai. Nhưng như thế vẫn là chưa đủ. Titus hùng mạnh, tư lệnh quân đội của cả vùng Judea, tiếp tục cho xây dựng bốn ngọn tháp công thành. Chúng tôi phá hủy chúng bằng lửa và đá, song cuộc tấn công của người Roma hướng vào những bức tường Đền đã làm suy yếu sức phòng thủ của chúng tôi. Không bao lâu sau, bức tường nứt vỡ, hở ra một khe. Đám lính tràn vào trong mê cung của những bức tường bao quanh chốn thiêng liêng nhất của chúng tôi, chạy như một đàn chuột, khiên giơ cao, áo trắng vấy máu. Ngôi Đền thiêng liêng đã bị phá hủy trong tay chúng. Sau khi việc này xảy ra, đến lượt thành phố thất thủ, nó không khỏi bị sụp đổ theo, phải khuỵu gối như một tù binh tầm thường, vì không có Đền, sẽ không còn lev ha-olam, không còn trái tim của thế giới, và chẳng còn lý do gì để chiến đấu nữa.

Khao khát dành cho Jerusalem là một ngọn lửa không gì dập tắt nổi. Có một tia sáng bên trong nơi thiêng liêng nhất của những chốn thiêng liêng đó, khiến người ta muốn chiếm hữu nó, và những gì con người ta thèm khát, họ thường lại hủy hoại mất. Tới đêm, những bức tường được kỳ vọng tồn tại vĩnh cửu rên rỉ, lung lay. Người Roma càng bắt chúng tôi nhiều hơn vì những tội trạng gây ra chống lại luật lệ của họ, chúng tôi lại càng xung đột với nhau quyết liệt hơn, không thể đi đến quyết định một cách hành động duy nhất. Có lẽ bởi chúng tôi biết mình không thể chiến thắng sức mạnh của họ nên chúng tôi quay sang chống lại nhau, bị xâu xé bởi những ghen tỵ nhỏ nhen, bị chia rẽ bởi sự phản bội, cuộc sống của chúng tôi là một mớ bòng bong đen tối đầy sợ hãi.

Các nạn nhân thường hay tấn công lẫn nhau, họ trở thành những con gà trong một cái lồng, điên cuồng ẩu đả với nhau. Chúng tôi cũng tương tự. Dân tộc chúng tôi không chỉ bị người Roma vây hãm, họ còn gây chiến với nhau. Các tu sĩ được trọng vọng, đứng cả về phía Roma, và những ai chống lại họ bị gọi là những kẻ trộm cướp và du đãng, trong đó có bố tôi và những người bạn của ông. Thuế má cao đến mức những người nghèo không còn gì để nuôi sống con cái nữa, trong khi những kẻ a dua với Roma lại phát tài và trở nên giàu có. Người ta đứng ra làm chứng chống lại chính xóm giềng của mình; người ta trộm cắp của nhau, khóa trái cửa lại trước những người trong cơn quẫn bách. Chúng tôi càng trở nên nghi kỵ lẫn nhau, càng dễ bị đánh bại, bị chia rẽ thành những kẻ mang đầy lòng thù hận, trong khi trên thực tế chúng tôi là một, là những người con trai và con gái của vương quốc Israel, là những tín đồ của Adonai[2].

•§•

Trong những tháng trước khi ngôi Đền sụp đổ, cảnh hỗn loạn đã ngự trị trong khi chúng tôi ra sức chống lại kẻ thù. Chúng tôi nỗ lực hết sức để thắng trong cuộc chiến này, nhưng khi Chúa sáng tạo nên cuộc sống, Người cũng tạo ra sự hủy diệt. Lúc này đây, vào tháng Av điên cuồng đỏ rực, những thi thể trương phềnh chất đầy kidron, hẻm núi sâu ngăn cách thành phố khỏi núi Olives lập lòe ánh sáng. Máu của người và súc vật đã đọng lại thành từng vũng lớn đen sẫm tại những nơi thiêng liêng nhất của chúng tôi. Hơi nóng thật bí hiểm và dai dẳng một cách tàn khốc, như thể sự độc ác của mặt đất đã hắt ngược trở lại chúng tôi, như một tấm gương phản chiếu tội lỗi của chúng tôi. Bên trong những căn phòng bí mật nhất của Đền, vàng bị nấu chảy ra và đúc thành thỏi; chúng biến mất, bị đánh cắp khỏi nơi thiêng liêng nhất, và không bao giờ còn được thấy lại.

Không có lấy một cơn gió nhẹ. Nhiệt độ tăng lên cùng với sự hỗn loạn, từ dưới đất hun lên, và những viên gạch lát các con đường do người Roma xây dựng nóng tới mức nó làm bỏng chân người đi đường trong lúc kẻ tuyệt vọng tìm kiếm một chốn an toàn - một chuồng ngựa, một căn phòng bỏ hoang, thậm chí cả một góc phiến đá mát mẻ trong lò của một người thợ nướng bánh. Binh lính của Chiến đoàn Mười, ra trận với biểu tượng con lợn rừng, cắm những lá cờ của chúng lên đống đổ nát của Đền, hoàn toàn ý thức được hành động đó là một sự nhục mạ với chúng tôi, vì nó ném vào mặt chúng tôi một con vật chúng tôi coi là không sạch sẽ. Đám lính cũng giống như lũ lợn rừng, khinh suất, hung hãn. Chúng lần mò tới khắp vùng đồng quê, giết gà trống choai trắng bên ngoài các nhà thờ, các bet kenesset và bet tefilliah - nơi diễn ra cả những cuộc họp cộng đồng và cầu nguyện, như một hành động sỉ nhục và một lời nguyền rủa. Máu gà trống khiến những nơi thờ tự của chúng tôi trở nên không trong sạch. Các phụ nữ dùng xà phòng cọ rửa các bậc thềm, vừa làm vừa than khóc. Chúng tôi đã bị ô uế, cho dù họ có cọ rửa bao lâu hay dội nhiều nước đến thế nào lên những viên đá.

Với mỗi sự sỉ nhục, chúng tôi hiểu lời cảnh báo của chiến đoàn: Điều ta đã làm với con gà trống, ta có thể làm với các người.

Vào một buổi tối, một ngôi sao trông giống như thanh kiếm lóe sáng trên bầu trời thành phố. Có thể nhìn thấy nó từ đêm này qua đêm khác, sáng lấp lánh sừng sững ở phía đông. Người ta run rẩy, tin chắc đó là một điềm báo, và chờ đợi những gì sắp đến. Không lâu sau, cổng phía đông Đền mở toang như thể tự nó mở ra. Từng đám đông xúm lại, kinh hoàng, quả quyết biến cố này sẽ cho phép tai họa tiến vào trong. Những cánh cổng sẽ không mở ra nếu không có lý do nào. Những thanh gươm không vung lên bầu trời nếu hòa bình sắp tới. Những người láng giềng của chúng tôi bắt đầu bán đi bất cứ món tài sản nhỏ nào họ có, chen chúc xô đẩy nhau trên các con phố, quyết tâm thoát đi cùng chút ít ỏi còn giữ lại được. Họ tập hợp con cái lại và bắt đầu rời bỏ Jerusalem, hy vọng tới được Babylon hay Alexandria, không nguôi nhung nhớ Zion[3] thậm chí ngay cả khi cất bước ra đi.

Trong những con mương vẫn ngập tràn nước mưa vào những đợt lụt bất ngờ, không lâu sau có một dòng sông máu chảy xuống từ Đền. Dòng máu than vãn, khóc lóc và nguyền rủa, vì những nạn nhân của nó đã không dễ dàng từ bỏ mạng sống của mình. Bọn lính tàn sát những người nổi loạn trước tiên, sau đó giết chóc bừa bãi. Bất cứ ai kém may mắn tình cờ lỡ bước ngang qua đều rơi vào lưới của chúng. Nhiều người bị chia tách khỏi gia đình, bị giải đi trên đường phố. Rồi đến buổi tối được biết tới như Tai họa trút xuống Sự Vô Tội. Bất cứ ảo tưởng nào cho rằng những lời cầu nguyện của chúng tôi rồi sẽ được đáp lại đều tan biến, có bao nhiêu người trong chúng tôi đã đánh mất đức tin của mình vào buổi tối này? Có bao nhiêu người đã quay lưng lại với những gì dân tộc tôi đã luôn hằng tin? Một cậu bé mười tuổi đã bị xiềng bằng xiềng sắt, sau đó bị đóng đinh lên cây thập tự vì cậu đã không chịu cúi đầu trước bọn lính. Cậu bé bị điếc và thậm chí còn không nghe thấy lời ra lệnh, nhưng giờ chẳng còn ai bận tâm tới những chuyện như thế nữa. Một thế giới của hận thù đã bao phủ lên chúng tôi.

Tội lỗi gây ra cái chết của cậu bé hiện lên như một đám mây, hiển nhiên với tất cả chúng tôi. Sau đó, hai mươi nghìn người hoảng loạn trên các con phố, giẫm đạp lên nhau trong một cơn lốc kinh hoàng, vứt bỏ sự tự tôn của bản thân trong lúc chen nhau đổ dồn ra đường.

Cho đến khi trời hửng sáng, gần như tất cả đã rời bỏ Jerusalem.

•§•

Về phần tôi, thế giới của tôi đã chấm dứt từ trước khi ngôi Đền bắt đầu bốc cháy, từ trước khi bụi đá rơi xuống phủ đầy các con hẻm. Từ rất lâu trước khi Đền sụp đổ, tôi đã đánh mất niềm tin của mình. Tôi chẳng là gì cả với bố tôi, bị ông bỏ rơi từ khoảnh khắc chào đời. Đáng ra có thể tôi đã bị bỏ bẵng hoàn toàn, nhưng gia đình mẹ tôi đã khăng khăng yêu cầu thuê một vú em. Một cô hầu gái trẻ từ Alexandria tới để chăm sóc tôi, nhưng khi cô hát ru, bố tôi, Yosef Bar Elhanan đáng sợ, buộc cô phải im lặng. Khi cô cho tôi ăn, ông khăng khăng là tôi đã ăn đủ no.

Tôi mới chỉ chập chững biết đi khi bố kéo tôi ra một bên, nói cho tôi biết sự thật về ngày tôi ra đời. Tôi khóc lóc khám phá ra những hoàn cảnh đó và đón nhận lấy gánh nặng về khoảnh khắc chào đời của mình. Tên tôi là Yael, và đó là thứ đầu tiên về bản thân tôi học cách căm ghét. Đó cũng chính là tên mẹ tôi. Mỗi lần được nhắc đến, nó chỉ làm bố tôi nhớ lại rằng việc tôi có mặt trên thế gian này đã cướp đi của ông người vợ.

- Cái gì đã tạo ra mày vậy? - Ông cay nghiệt hỏi.

Tôi không có câu trả lời, nhưng tôi nhìn thấy chính mình được phản chiếu trong mắt ông. Tôi là một kẻ sát nhân, đáng phải nhận sự khinh bỉ và cơn giận dữ của ông.

Cô gái được thuê chăm sóc tôi chẳng bao lâu sau cũng bị đuổi đi, mang theo cùng cô mọi niềm an ủi, mọi sự khuây khỏa. Tôi biết điều gì chờ đợi mình sau khi cô ra đi, cuộc sống cằn cỗi của một đứa trẻ không có mẹ. Tôi khóc nức nở, bám lấy váy cô vào ngày cô rời khỏi chúng tôi, tuyệt vọng muốn níu kéo vòng tay ấm áp của cô. Anh trai tôi, Amram, bảo tôi không được khóc; chúng tôi đã có nhau. Cô hầu gái cho tôi một quả lựu lấy may trước khi nhẹ nhàng gỡ váy mình khỏi bàn tay tôi đang níu chặt. Với tôi, cô ở tầm tuổi của một người chị gái, nhưng cô đã giống như một người mẹ và đã dành cho tôi sự âu yếm duy nhất tôi từng biết đến.

Tôi đưa lại quả lựu được tặng cho anh trai, vì từ trước tôi đã quyết định luôn đặt anh lên đầu tiên. Nhưng đó không phải là lý do duy nhất. Bụng tôi đã ứ đầy buồn bã muộn phiền rồi.

•§•

Khi lớn lên, tôi ít nói và luôn cư xử ngoan ngoãn. Tôi không đòi hỏi gì, và đó chính xác là những gì tôi nhận được. Nếu tôi thông minh, tôi cố không để lộ điều đó ra. Nếu tôi bị thương, chỉ mình tôi biết về vết thương đó. Tôi luôn quay đi bất cứ khi nào nhìn thấy những đứa bé gái khác cùng bố chúng, vì bố tôi không muốn ai nhìn thấy ông ở cạnh tôi. Ông không nói với tôi, không ôm tôi vào lòng, ông chỉ quan tâm tới anh trai tôi, tình yêu ông dành cho Amram luôn hiện hữu mọi lúc mọi nơi. Vào bữa tối, họ ngồi cùng nhau trong khi tôi bị bỏ mặc ngoài sảnh, nơi tôi ngủ. Có những con bọ cạp ẩn náu trong các ngóc ngách, chẳng bao lâu chúng đã trở nên quen thuộc với tôi. Tôi quan sát chúng, sợ chúng nhưng cũng ngưỡng mộ cách chúng nằm đợi con mồi trên những tảng đá mát mẻ mà không bao giờ để lộ mình. Tôi giữ kín cảm giác tủi hổ sâu bên trong mình, cũng giống như cách bọ cạp giấu kín sự thèm muốn của chúng, về mặt này, chúng tôi thật giống nhau.

Nói gì thì nói, tôi vẫn là con người. Tôi thèm muốn có một lọn tóc của mẹ để có thể biết màu sắc của nó. Ở trong gian sảnh đó tôi vẫn thường khóc vì thèm được an ủi trong vòng tay bà.

- Mày nghĩ rằng tao cảm thấy thương xót mày chắc?

Bố tôi hỏi một ngày nọ, khi ông đã chịu đựng quá đủ tiếng khóc lóc của tôi.

- Có lẽ mày đã giết chết bà ấy vì cái trò nức nở đó. Mày đã gây ra một cơn lũ và nhận chìm bà ấy từ bên trong.

Trước đó tôi chưa bao giờ bật lại, nhưng lúc ấy tôi đã vùng dậy. Ý nghĩ có thể tôi đã nhận chìm mẹ bằng chính nước mắt mình thật quá sức chịu đựng. Lồng ngực và cổ họng tôi cháy bỏng. Vào khoảnh khắc đó, tôi không còn bận tâm tới chuyện người đàn ông trước mặt tôi là Yosef Bar Elhanan, còn tôi chẳng là gì cả.

- Con không phải là người có lỗi, - tôi tuyên bố.

Tôi nhìn thấy một biểu hiện lạ lùng thoáng hiện trên khuôn mặt bố. Ông lùi lại một bước.

- Có phải mày đang nói chính tao là nguyên nhân không?

Ông hỏi, giơ hai bàn tay lên như thể để bảo vệ bản thân khỏi một lời nguyền rủa.

Tôi không trả lời, nhưng sau khi ông đùng đùng bỏ đi, tôi nhận ra quả thực chúng tôi có gì đó tương đồng, nhiều hơn so với giữa bọ cạp và tôi, cho dù bố chưa bao giờ nói với tôi hay gọi tôi bằng tên. Chúng tôi đã cùng nhau giết chết mẹ tôi. Ấy vậy nhưng ông lại muốn tôi gánh lấy tội lỗi một mình. Nếu đó là điều ông muốn, vậy thì tôi sẽ đón lấy tấm áo choàng tội lỗi, vì tôi là một đứa con gái ngoan ngoãn. Nhưng tôi sẽ không khóc nữa. Không gì có thể khiến tôi phá vỡ lời thề này. Khi một con ong bắp cày đốt tôi và một vết sưng đỏ tấy lên trên cánh tay, tôi ra lệnh cho bản thân im lặng và không được cảm nhận sự đau đớn nó gây ra. Anh trai tôi chạy tới để chắc chắn tôi không bị tổn hại gì. Anh gọi tôi bằng cái tên bí mật anh đã đặt cho tôi khi cả hai anh em còn nhỏ xíu, Yaya. Tôi rất thích nghe anh gọi tôi như thế, vì cái tên âu yếm này nhắc tôi nhớ lại những lời hát ru của người vú em và một thời đã qua, trước khi tôi biết mình đã đem tới sự hủy diệt trong gia đình.

Tôi đau buốt như phải bỏng vì vết đốt của con ong bắp cày nhưng vẫn quả quyết mình không sao cả. Khi nhìn lên, tôi thấy nước mắt lấp lánh trong đôi mắt Amram. Bất cứ ai hẳn cũng sẽ nghĩ anh tôi mới là người bị thương. Anh cảm nhận được đau đớn dễ dàng hơn tôi, và nhạy cảm hơn tôi rất nhiều. Đôi khi tôi hát cho anh nghe khi anh không ngủ được, hát lại những bài hát ru tới từ Alexandria mà tôi còn nhớ, như thể trước đây tôi từng có một cuộc sống khác.

•§•

Suốt quãng thời gian lớn lên, tôi luôn tự hỏi sẽ thế nào nếu có một người cha không quay mặt đi khi nhìn thấy tôi, một người cha nói rằng tôi xinh đẹp, cho dù mái tóc của tôi có rực cháy một màu đỏ lạ lùng và làn da tôi lấm tấm những vết đốm màu nâu đất như thể bùn đã vấy lên tấm thân tôi. Tôi nghe thấy bố nói với một người đàn ông khác rằng những đốm lấm tấm ấy là vết máu của mẹ tôi. Sau đó, tôi đã cố cậy chúng ra bằng ngón tay của mình, cào đến bật máu từ chính da thịt mình, nhưng Amram đã ngăn tôi lại khi anh phát hiện ra những vết sẹo đỏ tấy trên cánh tay và chân tôi. Anh cam đoan với tôi rằng những vết lấm tấm đó là những nhúm tro từ các ngôi sao trên bầu trời rơi xuống. Vì thế tôi sẽ luôn tỏa sáng trong bóng tối. Anh sẽ luôn có thể tìm thấy tôi, cho dù có phải đi bao xa.

Khi trở thành thiếu nữ, tôi đã không có mẹ để bảo ban tôi cần làm gì với thứ máu luôn xuất hiện cùng mặt trăng hay để đưa tôi tới mikvah, một nghi lễ tắm rửa đáng ra đã thanh tẩy tôi qua việc nhúng mình chìm ngập hoàn toàn vào sự tinh khiết. Lần đầu tiên ra máu tôi đã nghĩ mình sắp chết, cho tới khi một bà lão hàng xóm thấy tội nghiệp và cho tôi biết sự thật về chu kỳ hàng tháng của những người phụ nữ. Tôi cúi mắt xuống trong lúc bà nói, ngượng ngùng khi phải nghe một người xa lạ hé lộ cho mình những chi tiết riêng tư như thế, đồng thời không hoàn toàn tin bà, thầm tự hỏi tại sao Chúa của chúng tôi lại bắt tôi phải trở nên không trong sạch. Ngay cả bây giờ, tôi vẫn nghĩ có lẽ tôi đã đúng khi run rẩy sợ hãi vào ngày đầu tiên có kinh nguyệt, có lẽ trở thành thiếu nữ là điểm kết thúc với tôi, vì tôi đã được sinh ra trong máu và xứng đáng bị mang đi khỏi cuộc sống theo cách tương tự.

Tôi không mấy bận tâm tới chuyện dùng phấn đen kẻ viền quanh mắt hay xoa dầu hạt lựu lên hai cổ tay. Đong đưa làm dáng không phải là việc tôi hay làm, và tôi cũng không nghĩ mình hấp dẫn. Tôi không ướp thơm cho mái tóc, mà búi gọn lại sau gáy, rồi trùm kín đầu bằng một chiếc khăn san làm từ thứ chất liệu xoàng xĩnh nhất tôi có thể tìm thấy. Bố chỉ nói với tôi khi ông gọi tôi mang đồ ăn đến cho ông, hay mang quần áo của ông đi giặt. Tới lúc ấy, tôi đã bắt đầu hiểu ra những gì ông làm khi lẻn ra khỏi nhà đi gặp người của mình vào ban đêm. Ông thường quàng quanh vai một chiếc áo choàng màu xám nhạt, chiếc áo người ta nói được dệt từ tơ nhện. Tôi đã từng có lần chạm tay vào diềm tấm áo ấy. Nó vừa tàn ác vừa đẹp đẽ, cho phép người mặc ẩn mình. Khi bố tôi ra khỏi nhà, ông biến mất, vì ông có khả năng biến mất ngay cả khi vẫn còn đứng trước mặt bạn.

Tôi từng nghe xóm giềng gọi ông là một tay sát thủ. Tôi cau mày và không tin, nhưng càng để ý nhiều hơn tới chuyện đi về của ông, tôi càng hiểu đó là sự thật, ông là thành viên của một nhóm bí mật, những người mang bên mình lưỡi dao cong của các Sicarius[4], các Zealot[5] giấu những lưỡi dao sắc bén dưới áo choàng để trừng phạt những ai không chịu chiến đấu chống lại Roma, nhất là các tu sĩ chấp nhận đồ hiến tế từ binh lính chiến đoàn cũng như ân huệ của bọn chúng tại Đền. Các sát thủ là những người không biết thương xót, ngay cả tôi cũng biết điều đó. Không ai được an toàn trước cơn thịnh nộ của họ; những Zealot khác chối bỏ họ, phản đối những biện pháp tàn nhẫn của họ. Người ta kể rằng các Sicarius đã đẩy cuộc chiến chống lại những người Do Thái chịu cúi đầu trước Roma đi quá xa, và Adonai, vị Chúa vĩ đại của chúng tôi, sẽ không bao giờ tha thứ cho tội giết người, nhất là tàn sát chính những người anh em của mình. Nhưng dân tộc Do Thái là những huynh đệ bị chia rẽ, vốn đã xung đột với nhau trên thực tế, nếu không phải trong những lời cầu nguyện. Những người thuộc về nhóm các Sicarius cười nhạo trước ý tưởng Chúa mong muốn bất cứ điều gì ngoài tự do cho tất cả mọi người, cái giá phải trả không quan trọng. Mục đích của họ là một người cai trị duy nhất, không hoàng đế, không vua, chỉ có vị Vua của Sáng Thế. Chỉ mình Người được cai trị khi họ đã hoàn tất sứ mệnh của mình trên thế gian này.

Bố tôi đã làm sát thủ lâu đến mức số người ông giết cũng giống như lá trên cây liễu, nhiều không đếm xuể. Bởi vì ông sở hữu một tuyệt kỹ hiếm người có được, và tuyên bố mình có khả năng tàng hình, ông có thể lẻn vào phòng như một cái bóng, kết liễu kẻ thù thậm chí trước khi nạn nhân kịp nhận ra một cửa sổ đã bị mở hay một cánh cửa chính đã khép lại.

Trong nỗi đau khổ của tôi, anh trai tôi đã theo bước bố chúng tôi ngay khi anh đủ lớn để trở thành một môn đệ của báo thù. Amram dễ bị cuốn theo con đường bạo lực của họ đến mức nguy hiểm, vì với sự trong sáng của mình, anh nhìn thế giới chỉ gồm tốt hoặc xấu, không hề có khoảng không gian tranh tối tranh sáng nào ở giữa. Tôi thường lén theo dõi họ túm tụm lại cùng nhau, bố thì thầm vào tai Amram, dạy anh những nguyên tắc của nghề sát thủ. Một ngày nọ, trong lúc thu nhặt áo tunic[6] và áo choàng của Amram để mang ra giếng giặt, tôi tìm thấy một con dao găm, lưỡi dao dính một vệt đỏ sẫm. Hẳn tôi đã òa khóc nếu có thể, nhưng tôi đã thề từ bỏ những giọt nước mắt. Tôi sẽ không nhấn chìm thêm một người khác như tôi đã nhấn chìm chính mẹ mình, từ bên trong.

Dẫu vậy, tôi vẫn đi tìm Amram, và tìm thấy anh ở ngoài chợ cùng đám bạn của anh. Thường hiếm khi có thể thấy phụ nữ đi một mình giữa những người đàn ông tìm tới các con hẻm chật hẹp này; những người không còn lựa chọn nào, phải ra đường một mình, thường hối hả tìm đến Phố Hàng Bánh hay tới những sạp hàng bày bán đồ gốm và bình làm từ đất sét của Jerusalem, rồi sau đó nhanh chóng quay về nhà cũng hối hả như thế. Tôi đeo mạng che mặt và khoác áo choàng quấn sát quanh người. Ở chợ có các zonnoth, những người phụ nữ bán thân mua vui cho đàn ông và không che kín cánh tay hay mái tóc của mình. Một ả giễu cợt tôi khi tôi chạy ngang qua, khuôn mặt sưng sỉa vỡ ra thành một nụ cười toe toét trong lúc ả săm soi nhìn tôi vội vã lao vụt qua con hẻm.

- Mày nghĩ mày khác chúng tao chắc? - Ả gọi với theo. - Mày cũng chỉ là một con đàn bà, như chúng tao cả thôi.

Tôi kéo Amram rời khỏi đám bạn, hai anh em đứng với nhau dưới một cây phượng vĩ. Những bông hoa đỏ chói tỏa ra mùi của lửa, và tôi nghĩ đây là một điềm báo rằng anh trai tôi rồi sẽ nếm trải ngọn lửa. Tôi lo lắng về những gì sẽ xảy đến với anh khi đêm xuống và các Sicarius tập hợp lại dưới những cây tuyết tùng, nơi họ bàn tính kế hoạch. Tôi cầu xin anh hãy từ bỏ con đường bạo lực anh đã dấn bước vào, nhưng anh trai tôi, một chàng trai trẻ tuổi, đang sôi sục nhiệt huyết cho báo thù và cho một trật tự mới, nơi tất cả mọi người đều bình đẳng.

- Anh không thể nhìn nhận lại niềm tin của mình, Yaya.

- Vậy hãy nghĩ tới cuộc đời anh, - tôi trả lời.

Để bỡn cợt tôi, Amram kêu cục cục như một con gà mái, khệnh khạng bước đi, thân hình mảnh dẻ, mạnh mẽ của anh cúi về trước trong lúc anh vẫy vẫy đôi cánh tưởng tượng.

- Không lẽ em muốn anh ngồi yên ở nhà như trong chuồng gà, để em nhốt anh lại và yên tâm rằng anh an toàn sao?

Tôi bật cười bất chấp những nỗi sợ hãi của mình. Anh trai tôi thật can đảm và đẹp đẽ. Bố tôi yêu quý anh thì cũng chẳng có gì lạ. Anh có mái tóc ánh vàng, đôi mắt sẫm màu nhưng lấp lánh ánh sáng. Giờ đây tôi nhận ra đứa trẻ tôi từng chăm chút như một bà mẹ đã trở thành một người đàn ông, một người hoàn toàn trong sáng trong những ý định của mình. Tôi chẳng thể làm gì nhiều hơn ngoài phản đối con đường anh đã chọn. Dẫu vậy, tôi đã quyết sẽ hành động vì anh. Khi Amram quay trở lại với đám bạn, tôi tiếp tục băng qua chợ, đi sâu vào giữa những con phố ngoằn ngoèo khuất khúc, và cuối cùng rẽ vào một hẻm được lát bằng những viên gạch màu nâu xám bụi bặm. Tôi nghe nói có thể mua được vận may ở gần nơi này. Có một cửa hiệu bí hiểm mà những người phụ nữ sống quanh nhà tôi thường thì thầm nhắc đến. Họ thường ngừng bàn tán khi tôi đến gần, song tôi đã tò mò và nghe lén được rằng nếu một người đi theo hình vẽ nguệch ngoạc một con mắt bên trong vòng tròn, cô ta sẽ được dẫn tới một nơi của các phương thuốc và những loại bùa chú. Tôi đi theo lối của con mắt cho đến khi tới ngôi nhà của keshaphim, một dòng ma thuật do phụ nữ thực hiện, luôn thu nhận những tín đồ bí mật.

Khi tôi gõ cửa, một bà lão bước ra quan sát tôi. Khó chịu trước sự hiện diện của tôi, bà lão hỏi tôi tới vì lý do gì. Vừa thấy tôi do dự, bà lão toan đóng cửa lại trước mặt tôi, vừa đóng vừa lẩm bẩm cằn nhằn.

- Ta không có thời gian cho một người chẳng biết mình muốn cái gì, - bà lão thì thầm.

- Bảo vệ anh trai tôi.

Tôi cố gắng nói ra đến đó, trong lúc quá mất bình tĩnh để dám hé lộ nhiều hơn.

Tại Đền có pháp thuật của các tu sĩ, những vị thánh nhân được xức dầu thánh trong lễ cầu nguyện, được lựa chọn để tiến hành các lễ hiến sinh và thực hiện các phép màu, làm lễ trừ tà, xua đuổi cái ác vẫn hay ám vào con người. Trên các con phố có phép thuật của minim, những người bị các tu sĩ coi thường, bị một số người gọi là những kẻ bịp bợm và mạo danh, song vẫn được rất nhiều người khác tôn trọng. Tuy nhiên, những ngôi nhà của keshaphim bị coi là nơi thực hiện thứ phép thuật xấu xa nhất, là thứ việc làm của đàn bà, ma quỷ, đầy cừu hận, được thực hành bởi những kẻ bị tố cáo là phù thủy. Nhưng vị min ếm những lời nguyền và làm bùa chú sẽ chẳng bao giờ nói chuyện với một cô gái như tôi nếu tôi không có bạc trong tay để trả công và không có bố hay anh trai để tiến dẫn tôi. Và nếu tôi tìm tới các tu sĩ xin một tấm bùa hộ mệnh, hẳn họ cũng sẽ từ chối, vì tôi là con gái của một kẻ chống lại họ. Thậm chí tôi cũng biết mình không xứng được hưởng ân huệ từ họ.

Căn phòng sau lưng bà lão không được thắp sáng, nhưng tôi lờ mờ nhìn thấy những bó cây cỏ được treo từ trên trần xuống bằng dây thừng. Tôi nhận ra cửu lý hương, sim và những quả khô của cây táo quỷ, và thứ được gọi là yavrucha, một loại cỏ có cả công dụng kích dục và trừ tà, rất độc và mạnh mẽ. Tôi nghĩ mình đã nghe thấy tiếng kêu của một con dê, loài vật mà người ta vẫn kể các phù thủy hay nuôi, vọng ra từ trong căn phòng tối mờ mờ.

- Trước khi làm mất thời gian của ta, cô có đủ shekel[7] để mua sự bảo vệ không? - Bà lão hỏi.

Tôi lắc đầu. Tôi không có tiền, nhưng có mang theo mình một cái gương soi cầm tay quý giá. Nó là của mẹ tôi, được chế tác đẹp đẽ bằng đồng thau khảm bạc và vàng, cẩn một viền đá xanh sẫm. Đó là thứ duy nhất có giá trị tôi sở hữu. Bà lão ngắm nghía chiếc gương, rồi sau khi đã hài lòng, cầm lấy món lễ vật của tôi và đi vào trong nhà. Sau khi bà ta đóng cửa lại, tôi nghe thấy tiếng lạch cạch của một cái khóa. Trong giây lát, tôi thầm tự hỏi liệu có phải bà ta đã biến mất vĩnh viễn, và có lẽ tôi sẽ không bao giờ thấy bà ta hay cái gương của tôi nữa, nhưng bà lão lại quay trở ra và bảo tôi xòe bàn tay ra.

- Cô chắc chắn không muốn tấm bùa này cho bản thân mình chứ?

Bà ta cẩn thận gặng hỏi, nhắc đi nhắc lại chỉ có duy nhất một thứ như nó trên đời.

- Có thể cô sẽ cần được bảo vệ trong cuộc đời này.

Tôi lắc đầu, và khi làm vậy, tấm mạng che bằng vải trơn của tôi rơi xuống. Nhìn thấy màu đỏ rực trên mái tóc tôi, bà lão bật lùi ra xa như thể vừa trông thấy ác quỷ hiện hình trước cửa nhà mình.

- Cô không muốn nó cũng phải, - bà ta nói. - Nó sẽ không công hiệu với cô. Cô cần một tấm bùa mạnh hơn nhiều.

Tôi chộp lấy tấm bùa, hối hả muốn rời đi. Tôi chợt sững lại khi bà lão bảo tôi hãy đợi đã.

- Cô không hỏi tại sao ư? - Bà lão ra hiệu cho tôi, muốn tôi quay lại, nhưng tôi từ chối. - Cô không muốn biết tôi nhìn thấy gì cho cô sao, em gái? Tôi có thể cho cô hay tương lai của cô ra sao.

- Tôi biết tôi là cái gì. Tôi là đứa trẻ sinh ra từ một người đàn bà đã chết, kẻ không thể chịu đựng nổi khi phải nhìn vào chính khuôn mặt mình. Tôi mừng vô hạn khi có thể tống khứ được cái gương đó đi. Tôi không cần bà nói gì với tôi.

Tôi đáp lại bà phù thủy trong con hẻm.

Tôi trở về nhà, đưa món quà cho anh trai tôi; đó là một cái bùa mỏng mảnh bằng bạc để đeo quanh cổ, một mề đay khắc hình Solomon chiến đấu với con quỷ đang quỳ phục dưới đất trước mặt ông. Ở mặt sau tấm bùa, dòng chữ Dấu ấn của Chúa được viết bằng chữ Hy Lạp cùng biểu tượng chiếc chìa khóa, ngụ ý tới chìa khóa Moses[8] sở hữu cho phép mở khóa sự bảo vệ của Chúa. Cũng như thế, tấm bùa này sẽ bảo vệ anh trai tôi trong tương lai đẫm máu anh dấn thân vào.

Amram rất thích thú với món quà. Anh nói tôi có khả năng hiểu được suy nghĩ trong đầu anh, vì anh đã cầu nguyện xin sự chỉ dẫn và thông thái, một phần nhỏ nhất của những gì Chúa từng ban cho Solomon. Tôi giữ kín không cho anh hay chính bà phù thủy là người biết khao khát của anh, chứ không phải tôi.

Những con ác quỷ, anh tôi cam kết, sẽ không bao giờ được chiến thắng. Đó là sứ mệnh của các Sicarius, và họ sẽ không thất bại. Anh trai tôi mở rộng trái tim mình, và khi anh nói, tôi tin vào anh. Amram luôn có cách thuyết phục người nghe chấp nhận thế giới quan của anh, làm cho nó trở nên hiện hữu qua mắt anh. Khi tôi ngước mắt nhìn anh, tất cả những gì hiện ra trước mắt tôi là vương quốc Zion và dân tộc tôi, cuối cùng cũng được tự do.

Trong một thời gian rất ngắn, anh trai tôi đã vượt trên cả bố trong sứ mệnh tối tăm của họ. Anh là người cừ nhất, không phải vì may mắn mà vì khổ luyện. Anh tôi học các kỹ năng sát thủ từ bố và một người có tên là Jachim Ben Simon, người đã trở thành sư phụ của anh. Người ta kể Ben Simon biết đến cái chết rõ hơn phần lớn người khác và được vị nể vì cách ông ta sử dụng một con dao hai lưỡi làm bằng bạc. Dưới sự chỉ dạy của ông ta, Amram quyết tâm hoàn thiện kỹ năng của mình, để vươn lên trên tất cả những người khác. Anh trai tôi rất tận tụy, luyện tập với sự chuyên cần của một bậc thầy lành nghề. Nhưng cùng với quá trình đó, thái độ và tính khí anh cũng thay đổi trước mắt tôi. Tôi quan sát cậu thiếu niên tôi từng biết dần biến mất, thay vào đó là một sát thủ lạnh lùng, không biết sợ. Từ bố chúng tôi, anh học được cách lướt đi trong màn đêm không bị phát hiện, leo lên những tòa tháp chỉ với một cuộn thừng quấn quanh hông. Anh tập giữ im lặng, không nói gì suốt nhiều ngày liền, đứng im lìm bất động tới mức lũ chuột trong vườn nhà chúng tôi cũng không phát hiện ra anh. Anh đi chân đất để đảm bảo không phát ra tiếng động khi lại gần ai, chỉ có sự bất thần của lưỡi dao, được Ben Simon dạy dỗ, và thậm chí còn được bản chất khéo léo của chính Amram nâng cao lên một bậc.

Chẳng bao lâu sau, anh tôi được lựa chọn cho những nhiệm vụ nguy hiểm nhất, tất cả đều mang theo hơi thở lạnh buốt của cái chết. Cho dù không có chiếc áo choàng tàng hình, năng khiếu xuất chúng của anh tôi là khả năng ngụy trang bản thân. Anh ăn mặc như một tu sĩ hay một kẻ nghèo khó, giấu mình dưới những bộ trang phục đi mượn, tìm được cách tiếp cận bất cứ ai bị coi là kẻ phản bội. Anh có thể dùng than củi làm cho mình trở nên già nua, khuôn mặt biến đổi hoàn toàn dưới những nếp nhăn, hay trông chỉ như một cậu thiếu niên, đôi mắt sáng long lanh. Người ta thì thầm với nhau anh là kẻ bất khả chiến bại, và không bao lâu đã có những lời đồn về tấm bùa của Solomon trên cổ anh tôi, giúp bảo vệ anh khỏi bất trắc. Bạn bè ngưỡng mộ, gọi anh là Hol, tên của phượng hoàng. Họ thề rằng anh tôi giống hệt loài chim thần thoại tái sinh từ lửa và tro tàn[9]; anh đã thoát khỏi mọi mưu toan của nhà cầm quyền nhằm bắt và giết anh.

Vì bố và anh trai tôi nên những người khác sợ nói chuyện với tôi. Hành động của các Sicarius luôn bí ẩn, song có những bí mật ai cũng biết, nhất là tại Jerusalem. Ngoài đường, người ta chỉ trỏ về phía những người đàn ông của gia đình tôi, thì thào về họ, vừa e dè vừa khinh miệt. Chẳng lạ khi không ai muốn lấy tôi làm vợ, kể cả gã thô bỉ vẫn dắt lừa ra chợ. Tôi là thiếu nữ, nhưng bị đối xử như một kẻ hành khất, bị miệt thị, danh tiếng bị hoen ố. Chỉ khi đám đàn ông nhìn thấy màu sắc lạ thường của mái tóc tôi, tôi mới nhận thấy vẻ tò mò, và nhiều khi cả sự thèm muốn của bọn họ. Cái nhìn của họ dâm đãng đến mức khiến tôi bối rối, chúng quá lộ liễu ngay cả với một người chưa có kinh nghiệm gì như tôi. Tôi biết tôi sẽ len lỏi vào giấc mơ của họ khi họ không thể kiểm soát được thứ mình thèm muốn. Nhưng một giấc mơ hoàn toàn vô giá trị trên đời này. Sự thèm muốn của họ có thể đem đến điều gì tốt đẹp cho tôi? Dưới ánh sáng ban ngàỵ, họ dửng dưng đi ngang qua. Tôi muốn hét lớn lên với tất cả những người đàn ông đi ngang qua. Hãy mang tôi đi! Hãy cứu tôi khỏi những gì đã xảy ra, khỏi cột đá muối đắng ngắt tôi đã biến thành, khỏi tội ác tôi gây ra trước lúc chào đời, khỏi những người đàn ông trong nhà tôi, những người ẩn nấp ngoài Đền chỉ để tìm kiếm báo thù. Hãy mang tôi lên giường của các người, tới nhà, tới thành phố của các người.

Tôi bỏ mạng che mặt ra ở những chỗ đông người. Tôi không còn bận tâm búi tóc lại mà mặc cho nó tỏa sáng chói chang để được giải thoát khỏi cảnh cô đơn của mình.

Song họ vẫn ngoảnh mặt đi, không thể nhìn tôi, vì tôi chỉ như một luồng không khí đỏ chói lướt qua bên cạnh họ, vô hình trong mắt họ.

Không bao lâu sau, những tờ cáo thị mang hình vẽ giống anh trai tôi xuất hiện trên các bức tường. Người Roma treo thưởng cho người cung cấp thông tin, thưởng nhiều hơn nữa nếu anh tôi bị bắt, và thậm chí còn nhiều hơn thế nếu anh tôi bị kết tội và đóng đinh trên thập tự vì những tội ác của mình. Amram không về nhà nữa, thay vào đó, anh đành chấp nhận lẩn lút quanh thành phố trong đêm; anh thuộc về những giấc mơ nhiều hơn đời sống thường nhật của chúng tôi. Chỉ còn lại bố và tôi ở nhà. Dù không nói chuyện với nhau, cả hai chúng tôi cùng nhìn ra màn đêm khi nó bắt đầu buông xuống. Chúng tôi biết Amram ở ngoài đó. Một lần nữa, chúng tôi lại cùng chia sẻ một thứ. Chúng tôi không thể nghe nói tới một vụ bắt bớ mà không cau mày. Chúng tôi trao đổi với nhau những tia cảm xúc chân thành mỗi lần có tiếng lạch cạch ngoài cửa. Nhưng chẳng bao giờ là anh trai tôi, chỉ là gió thổi.

Vào một buổi tối khủng khiếp, ngoài cửa không phải là gió nữa mà là tiếng động của một toán lính. Bố tôi nhún vai khi tên Amram được nhắc đến; ông một mực khăng khăng mình không có con trai, số phận không may đã chỉ cho ông duy nhất một đứa con, một đứa con gái vô dụng.

Khi ngay cả bạn bè Amram, những người từng ca ngợi anh là phượng hoàng bất khuất, cũng không dám giúp đỡ, Amram biết anh không còn đất sống ở Jerusalem. Anh trai tôi không còn lựa chọn nào ngoài bỏ trốn, có những pháo đài ngoài sa mạc do dân tộc chúng tôi kiểm soát. Nếu anh tôi có thể tới được một nơi như thế, có lẽ anh sẽ được an toàn. Trước khi đi, anh mạo hiểm quay về nhà để chào tạm biệt. Anh và bố tôi ôm chầm lấy nhau, rồi Amram vẫy tôi ra bên. Anh mang theo món quà chia tay. Một chiếc khăn quàng màu xanh. Nó quá đẹp với tôi, hơn quá nhiều những gì tôi xứng đáng, song anh vẫn khăng khăng ép tôi phải nhận.

- Có những con sâu sống trọn đời chỉ để tạo ra những sợi tơ như thế, vậy mà giờ em từ chối trân trọng sứ mệnh của chúng sao?

- Không có con sâu nào làm ra vật này cả.

Tôi bật cười khi nghĩ thứ vải thần tiên này lại do những con sâu tạo ra. Nó đối lập hoàn toàn với chiếc áo choàng tơ nhện của bố tôi, được làm từ loại vải nhạt màu tới mức gần như hòa lẫn vào không khí. Thứ lụa xanh này tự nói lên sự hiện diện của nó bằng một màu lấp lánh đẹp đến ngỡ ngàng.

Amram thề đó là sự thật, đồng thời quả quyết khi lũ sâu tạo ra chất lụa của chúng trên những cây dâu, chúng đã làm tất cả vì tôi, cũng như anh vậy. Tới lúc hoàn thành nhiệm vụ, mỗi con sâu đều biến thành một cánh bướm màu xanh, bay lên thiên đường khi đã kết thúc sứ mệnh dưới trần gian.

Tôi trùm chiếc khăn lên mái tóc mình. Tôi luôn nghĩ tới thiên đường mỗi khi quàng nó, và tới cả anh trai tôi, một người thật kiên định với niềm tin của mình. Tôi đứng bên cửa nhà, nhớ lại anh từng nói những chấm lốm đốm trên da tôi giống những vì sao. Cũng như các vì sao, chúng sẽ dẫn đường để anh tìm lại tôi.

Chỉ còn lại rất ít người trong thành phố. Chúng tôi thận trọng luồn lách qua những đống đổ nát, lo sợ cho tính mạng của mình. Đêm đến, chúng tôi nghe thấy tiếng kêu gào của những người bị lôi tới Đền, bị rơi vào tay đám lính luôn rình mò trong các con hẻm, lùng sục bất cứ ai thuộc về đức tin của chúng tôi. Đám lính chiến đoàn uống rượu ngải đắng, một thứ đồ uống nguy hiểm, gần như chết người, làm chúng say mèm và trở nên tàn bạo. Không phụ nữ nào được an toàn. Không ai đảm bảo được tính mạng của chính mình. Những ai có thể đều đã chạy trốn tới Alexandria hay Cyprus, nhưng bố vẫn khăng khăng muốn chúng tôi ở lại. Ông có nhiều việc cần làm hơn, và công việc đó chính là con dao ông mang theo người. Đến đúng lúc, Jerusalem sẽ bừng tỉnh, và giống như một con sư tử, nó sẽ giải phóng bản thân khỏi ách nô lệ. Răng nanh và móng vuốt, tôi nghe ông nói, đó là những gì tương lai của chúng ta sẽ mang tới. Nhưng tôi biết ý ông thực sự muốn nói tới thịt và xương.

Từ những giấc mơ của mình, tôi biết đối diện với một con sư tử có nghĩa là gì.

•§•

Khói bốc lên từ các đám cháy khắp nơi trong thành phố, và màn khói tối tăm trở thành tấm màn che cho phép chúng tôi thoát khỏi những tên lính đi cướp bóc. Tôi có thể ngửi thấy mùi gỗ ô liu, mùi liễu cháy. Những đống tro tàn cháy xém bắt lửa sang các mái nhà lợp lá cọ và những đống cỏ khô. Nằm trên tấm ván nơi tôi ngủ trong ngôi nhà bé nhỏ của mình, tôi trùm kín đầu, ước gì được sống ở một không gian khác, vào một thời gian khác. Tôi ước gì mình không bao giờ có mặt trên đời.

Một buổi chiều, khi tôi đang ở ngoài chợ lục tìm trong sọt hàng gần như trống rỗng của những người bán đậu, cố mua gì đó cho bữa ăn đạm bạc của hai bố con, lính Roma đã xông vào nhà chúng tôi. Tôi đứng quan sát, nấp trong khoảnh sân bỏ hoang bên hàng xóm, vì nhà họ đã bị đốt trụi mấy tháng trước. Bọn lính lục lọi cướp phá trước khi đốt trụi nó đến tận nền, mọi đồ đạc của chúng tôi vương vãi tung tóe giữa đống tro tàn. Đốm tàn lửa bắn lên như những con sâu trắng, nhưng khi rơi xuống đất, chúng âm ỉ cháy đỏ sáng lên, như những cánh hoa phượng vĩ.

Nếu trước đó vốn đã chẳng có gì nhiều, giờ tôi gần như hoàn toàn trắng tay. Tôi bước qua đống đổ nát, chỉ nhặt lấy những gì có thể cầm được bằng hai bàn tay, cái vỉ nhỏ để làm bánh mì dẹt, cây đèn bằng đất sét trắng Jerusalem dùng để đốt dầu vào lễ Sabbath, chiếc khăn choàng cầu nguyện của bố tôi, bị cháy xém bốn góc, túi da đựng nước của ông, một gói muối chắc sẽ khét lẹt mùi khói khi dùng để nấu ăn. Tôi nấp sau một bức tường đợi bố. Da tôi dính đầy bụi, tro vương đầy trên tóc. Nếu bố không quay về, nếu ông đã bị sát hại hay bỏ trốn mà không nói gì với tôi, tôi nghĩ chắc mình sẽ ở lại sau bức tường, mọc rễ ở đó như một cây phượng vĩ.

Cuối cùng bố tôi xuất hiện, lén lút quay về trong bóng tối nhập nhoạng, khoác chiếc áo choàng cho phép ông đi lại mà không bị bắt giữ. Khi thấy chiếc khăn cầu nguyện trong tay tôi, ông biết đã tới lúc phải trốn chạy. Tôi tự hỏi liệu ông có bỏ mặc tôi ở đó, buộc tôi phải trở thành một ả ăn mày như tôi vẫn sợ mình sẽ trở thành, đi moi móc trong rác rưởi. Nhưng ông ra hiệu bảo tôi đi theo giống như một người khác ra hiệu cho con chó. Tôi quyết định làm theo và chậm chạp lê bước theo sau ông. Có lẽ nói cho cùng quan hệ huyết thống giữa chúng tôi vẫn có ý nghĩa ít nhiều với ông, hoặc có thể ông mang theo vì sợ mẹ tôi ở Thế Giới Bên Kia có thể đáp trả thế nào nếu ông bỏ tôi lại ngoài đường. Hoặc có thể chỉ đơn giản bố tôi nhớ chính ông đã làm mẹ tôi có thai, và tôi đã đúng khi coi ông là tòng phạm trong tội lỗi của mình. Nếu nước mắt của tôi đã nhận chìm mẹ từ bên trong, thì ông chính là người đã đưa sự sống của tôi vào trong bà.

Tối đến, chúng tôi đi từ nhà này sang nhà khác, nài xin được cho vào. Ngày càng có ít người thuộc dân tộc chúng tôi trong thành phố hơn - họ đã bỏ chạy hoặc ẩn nấp - và khó có thể tìm được ai đó sẵn lòng giúp đỡ. Tôi là một con chó, không hơn, không hỏi gì, không thể nghĩ cho bản thân. Tôi co ro trong bóng tối khi người ta đuổi chúng tôi đi. Thậm chí cả những người tin vào con đường của bố tôi cũng e ngại, không muốn để bản thân gặp bất trắc. Chỉ vài người để cửa mở, nhưng cả họ cũng cẩn thận nhìn đi chỗ khác và không ôm hôn đón chào chúng tôi. Thường chúng tôi phải ngủ trên ổ rơm, lấy làm may mắn vì có được một chỗ qua đêm vốn dành cho lũ dê. Chúng tôi ngủ cùng chuồng với chúng, chập chờn trong tiếng lũ súc vật thở bên tai. Tôi mơ đi mơ lại cùng một giấc mơ. Trong giấc mơ của tôi, có một con sư tử đang ngủ dưới ánh mặt trời mà tôi không dám đánh thức. Một buổi tối, tôi mơ thấy sư tử bị một con rắn nuốt chửng, con rắn ấy ngốn ngấu nuốt hết mọi thứ trên đường đi của nó. Tôi đứng chân trần trong mơ, trên một dải đất lởm chởm đá trắng lóa chói chang tới mức tôi không mở mắt ra được. Tôi thấy đồng cảm với con thú hoang đó, ông vua sa mạc, vì trong giấc mơ của tôi nó đã buông xuôi trước con rắn mà không hề kháng cự. Nó đã nhìn vào tôi, van nài tôi, nhìn chằm chằm vào mắt tôi.

Tối hôm ấy bố lay tôi tỉnh dậy. Trong giấc mơ khi đó, bàn chân tôi đang rỉ máu lên các phiến đá. Phía trước tôi, con rắn viper đen của sa mạc đang cuộn tròn, siết chặt thân hình nó quanh con mồi và không chịu buông tha. Nó đã nuốt chửng sư tử, và giờ nó tìm tới tôi. Trong giấc mơ của mình tôi đưa cho con quái vật hạnh nhân và nho, nhưng nó chỉ thích thịt người. Tôi cầu xin nó thả tôi ra khi tôi khóc thương sư tử. Tôi thương cảm con vật này như một người thương cảm cho chính số mệnh của cô ta. Những gì xảy ra đã được tiền định, và sư tử đã được tiền định bên cạnh tên tôi.

- Chúng ta cần phải đi và không nhìn lại sau, - bố nói khi đánh thức tôi dậy.

Nếu tôi không đủ nhanh nhẹn, hẳn bố sẽ bỏ tôi lại. Tôi không tranh cãi, cho dù tôi cảm thấy gai lạnh trong căn buồng tối tăm đó. Có máu trên áo dài của người sát thủ, và đôi mắt ông đang sáng lên. Có chuyện gì đó đã xảy ra, nhưng tôi không dám hỏi là gì. Tôi đứng lên khỏi ổ rơm, sẵn sàng trong nháy mắt. Tôi nhặt nhạnh những món đồ đã mang theo mình từ nhà này sang nhà khác. Chiếc khăn xanh anh trai tặng tôi, cái vỉ cùng cây đèn tôi nhặt được từ đống tro tàn ngôi nhà của chúng tôi. Bố con tôi rời đi cùng một gia đình khác, gia đình sát thủ Jachim Ben Simon, người đã truyền nghệ cho anh trai tôi, dạy anh cách giết người bằng một con dao cong hai lưỡi. Tay sát thủ này được biết đến như một kẻ khủng khiếp khi tấn công kẻ thù, một cơn cuồng phong chỉ tìm kiếm báo thù. Ông ta đã từng là tu sĩ, con trai cả của một gia đình tu sĩ, trải qua tuổi trẻ trong học hành và cầu nguyện. Nhưng ông ta đã thấy vàng chỉ chui vào túi một số ít người, đã thấy những người nghèo khổ bị chà đạp, bóc lột và đày đọa ra sao. Ông đã thấy chính bố mình đồng ý dâng lễ vật và thực hiện hiến tế nhân danh đám người Roma tại Đền của chúng tôi vào Ngày Chuộc Tội, khăng khăng cho rằng tội lỗi của người Roma có thể được đặt lên ban thờ của chúng tôi và được Chúa của chúng tôi tha thứ.

Ông đã cầm lấy lưỡi dao của một Sicarius và trở nên xuất sắc trong công việc của mình, ông thực sự là kẻ nguy hiểm, toàn thân cơ bắp gân guốc. Tôi nhìn cái đầu to, kiêu hãnh của ông và cúi mặt xuống, không muốn liếc nhìn một người đàn ông có thể khiến người khác e sợ đến thế. Vợ ông ta tên là Sia, còn hai con trai nhỏ là Nehimiah và Oren. Tôi nghe thấy tiếng người vợ khóc trong lúc ôm chặt lấy hai đứa con. Gia đình họ cũng chỉ có nhiều hơn chúng tôi một chút, song họ có một con lừa, được dùng để chở vợ Ben Simon và các con ông ta. Tôi đi bộ sau họ, như một đứa con gái bị ruồng bỏ. Kỳ thực, tôi đã quen với việc là kẻ ngoài rìa, và cảm thấy thoải mái hơn khi có một mình. Jachim Ben Simon ngoái đầu lại nhìn một lần và dường như sững sờ, như thể ông ta đã quên khuấy tôi và lúc này bỗng thấy một hồn ma.

Trong khi rời khỏi Jerusalem, tôi đã thử tìm cách đoán xem trong chúng tôi ai sẽ phải chết và ai sẽ sống, vì chắc chắn chúng tôi không thể sống sót toàn bộ. Không có sức mạnh, ngay cả hành trình đào thoát của chúng tôi cũng sẽ khó khăn. Đường phố rất hỗn loạn. Tất cả người Do Thái đã bị trục xuất khỏi thành phố, và bất kỳ ai nếu bị bắt sẽ bị hành quyết ngay lập tức. Đó là sắc lệnh mới, và vì vậy cũng chính là luật pháp. Nhiều tu sĩ đã nhảy xuống cống nước thải, hy vọng thoát được khỏi thành phố không bị ai phát hiện. Nhưng bọn họ không thể cầu may dựa vào những mối quan hệ cá nhân được nữa; bọn họ rơi vào vương quốc của chuột cống, và cũng phải vật lộn vì mạng sống của bản thân như chúng tôi.

Chúng tôi có thể nghe thấy âm thanh như tiếng gầm rống khi Đền bị phá sập. Hôm đó là Tisha B’Av, ngày thứ chín của tháng, ngày tôi chào đời. Trong những năm sau đó, người ta sẽ thề rằng sáu thiên thần đã từ thiên đường giáng xuống bảo vệ các bức tường của Đền, giúp chúng không bị phá hủy hoàn toàn; người ta thề rằng các thiên thần đã ngồi đó khóc và vẫn còn đang khóc. Người Roma dùng những thanh phá thành nặng hơn một trăm tấn, và phải cần đến hơn một nghìn người kéo chúng ra sau, để rồi có thể thúc chúng lao về phía trước, sau đó giỡ xuống những tảng đá lớn có chạm dấu ấn của Vua Herod[10]. Những sợi dây từng được hàng trăm người kéo lên, một số là người của chính chúng tôi bị bắt làm nô lệ, không ngừng nguyền rủa bản thân về số phận của họ, về tội lỗi tệ hại họ đang gây ra. Đá sẽ trường tồn, nhưng vào tối hôm đó tôi hiểu ra một tảng đá cũng chỉ là một dạng cát bụi. Từng đám mây của chất bụi thiêng liêng vần vũ trong không khí, mỗi hơi thở đều mang theo một chút tàn dư của Đền, vậy là chúng tôi đang hít vào chính thứ vốn được mong chờ trường tồn vĩnh viễn.

Thêm lần nữa, những đám lửa được đốt lên, tạo ra một bức màn khói giúp chúng tôi dễ dàng đào tẩu hơn. Chúng tôi biết ơn chúng, bất chấp cái nóng ngột thở. Không khí đặc quánh, xám xịt. Tôi dùng khăn choàng bịt miệng, cố tránh không hít phải tàn tro. Tôi đoán đêm đó bố tôi đã giết một người, và vì thế áo của ông dính máu. Tôi đang nghĩ về chuyện đó khi Sia, vợ Ben Simon, bước tới đi cạnh tôi. Chị ái ngại vì tôi phải theo sau giữa những đám bụi mù mịt. Chị có lẽ hơn tôi mười tuổi, với mái tóc đen dài được tết thành bím. Đôi mắt chị sẫm màu, với những tia sáng vàng. Hẳn chị sẽ rất xinh đẹp nếu không phải là người vợ chung thủy của một sát thủ, bị nỗi sợ hãi làm cho mòn mỏi. Sát thủ không nên kết hôn, khi đó tôi đi tới kết luận ấy, hoặc có con gái, hoặc cho phép ai đó yêu mình.

- Em có muốn cưỡi lừa với các con chị một lát không? - Vợ Ben Simon đề nghị.

Tôi có thể thấy chị đã mệt nhoài, còn tôi vốn quen đi bộ. Tôi cảm ơn chị và trả lời là không, tôi sẵn sàng theo sau. Tôi hy vọng chị sẽ để tôi một mình.

- Chị rất vui có em ở đây, - chị buột miệng. - Phải ra đi như thế này hẳn sẽ khổ sở hơn nhiều nếu không có người phụ nữ nào bên cạnh chị.

Tôi liếc mắt nhìn chị, tự hỏi chị muốn gì ở tôi. Chị mỉm cười, nắm lấy tay tôi, và tôi hiểu ra. Chị muốn có một người bạn.

Tôi hối thúc chị quay lại với các con trai. Chị nên để tôi đi sau cùng, vì tôi vốn vô hình với phần lớn người khác, thậm chí cả khi không có chiếc áo choàng như của bố tôi. Có lẽ tôi đã thừa hưởng được khả năng đó, hoặc học được bí mật về nó khi quan sát bố. Dù thế nào đi nữa, đám lính Roma lùng tìm chúng tôi cũng sẽ nhìn thấy một quầng bụi ở bất cứ chỗ nào tôi đang bước đi.

Sia không chịu.

- Em sai rồi, - chị nhận xét. - Chúng sẽ thấy em đầu tiên. Mái tóc em thật đẹp, làm chị nghĩ ngay tới những cây phượng vĩ.

Tôi tự hỏi liệu điều chị nói có phải là một lời nguyền không, vì tôi đã đứng bên một cây phượng vĩ khi anh trai thừa nhận với tôi anh là sát thủ. Chị không thể biết chuyện đó, nhưng vào những dịp hiếm hoi khi tôi mơ về mẹ, bà cũng đến với tôi dưới dạng một cây phượng vĩ, và trong mơ, tôi cúi đầu trước bà rồi khóc.

Khi quan sát Sia, tôi có thể thấy ý định của chị là tỏ ra thân tình trong một đêm đầy ắp hiểm nguy bất trắc. Chúng tôi bước đi cạnh nhau, mối hiểm nguy xung quanh khiến chúng tôi trở nên gần gũi. Chúng tôi đang đi qua Thung lũng Gai Góc, dưới một bầu trời đầy ắp những vì sao, tới mức chúng làm tôi nghĩ tới những tảng đá ngoài sa mạc, không đếm xuể, trắng chói lòa tới mức không thể nhìn vào. Người ta nói khuôn mặt Đấng Sáng Tạo của chúng ta cũng giống như thế, quá sáng chói, tới mức chỉ một cái liếc nhìn cũng đủ làm mù mắt. Tôi giữ đôi mắt mình cúi gằm xuống. Tôi những muốn bước đi một mình, song Sia vẫn đi cạnh tôi, cánh tay lồng vào cánh tay tôi.

Chị cho biết bố tôi và chồng chị đã giết một viên tướng Roma quan trọng, và đó là lý do chúng tôi cần nhanh chóng bỏ trốn. Chính chị đã lau sạch lưỡi dao của họ, rửa sạch chất kim loại trong nước tinh khiết, vừa làm vừa cầu nguyện. Chị có bổn phận không được hỏi gì, và làm như chồng yêu cầu, song chị cảm thấy bị thôi thúc phải thú nhận đã cầm trên tay một con dao dính máu người, một lời xưng tội được nói ra với tôi trong lúc chúng tôi bước đi phía sau những người đàn ông. Giọng chị đứt quãng khi nói.

- Chúa sẽ trừng phạt chị thế nào đây? - Chị thì thầm.

Tôi suỵt chị - phụ nữ không được nói tới những việc như thế - song đã quá muộn. Ben Simon đã nghe thấy, và đưa mắt nhìn chúng tôi. Ông ta là người cao lớn, lực lưỡng, làn da màu ô liu sẫm, đáng sợ, một vết sẹo sâu chạy ngang qua một bên mặt. Một lần nữa, tôi cúi gằm xuống đất để cố tránh ông ta. Ông ta gằn giọng ra lệnh buộc Sia im lặng.

- Không nên nói về chuyện này nữa, - sau đó chị nói. - Đôi khi tốt hơn không nên biết những gì đàn ông cần phải làm.

Khi không thể bước đi xa hơn nữa, chúng tôi dừng chân tại một chỗ nghỉ, một ốc đảo mà bạn bè các sát thủ đã nói tới một cách thật sống động. Bất cứ Zealot nào cũng có một kế hoạch phòng khi tai họa đến, một hướng đào tẩu nếu cần thiết. Đây là điểm dừng chân đầu tiên, một không gian xanh nhỏ nơi những con lạc đà sổng mất trong lúc hỗn loạn đã tập trung lại. Những con vật đó bỏ chạy khi chúng tôi tới gần, làm tung bụi cát lên, chúng sợ chúng tôi tròng thòng lọng quanh cổ chúng, cũng không sẵn lòng chịu kiếp nô lệ chẳng kém gì chúng tôi. Tại ốc đảo này có một cây chanh. Quả của loài cây được gọi là pri etzhadar, một thứ quả có vị chua được nghiền thành mứt sệt. Chúng bị dầm nát, chua loét khi không có mật ong, song chúng tôi chẳng bận tâm. Chúng tôi đều gần chết đói và khát. Chúng tôi im lặng ăn, ngấu nghiến bữa tối đơn bạc. Phía xa, có thể thấy Jerusalem đang bốc cháy. Khói bốc lên cao thành cuộn, rồi tan biến. Tôi đếm những vì sao sáng lấp lánh trên đầu. Sia ngồi cạnh tôi, thì thầm. Chị quả quyết rằng tìm thấy cây chanh vào đêm đầu tiên của cuộc hành trình là một điềm lành, và mặc dù không tranh cãi với chị, tôi biết sự thật khác hẳn. Cái cây còi cọc này chẳng qua chỉ là chìa khóa của một cánh cửa, còn cánh cửa đó mở thẳng ra sa mạc.

Tôi đã nghe lén bố nói chuyện với Ben Simon. Không phải chúng tôi đang hướng tới Alexandria hay Cyprus. Thay vào đó, chúng tôi đang lần theo con đường cổ xưa dẫn tới Biển Muối, con đường của chết chóc. Vào tháng Av, lũ chim không thể bay tới chỗ chúng tôi đang hướng đến, kể cả vào ban đêm. Thời tiết quá nóng, không khí hừng hực như một cái lò. Người ta có thể nướng bánh mì trên một tảng đá. Chúng tôi sẽ đi sâu vào trong sa mạc hết mức có thể, vì tại đó bố tin chúng tôi có thể tìm thấy các Zealot và những pháo đài của họ, và cả anh trai tôi.

Vào buổi tối chúng tôi bỏ trốn, trong lúc Đền bốc cháy và bầu trời rực lên ánh lửa, có một làn gió nhẹ hây hẩy. Đây hẳn sẽ là thời điểm mát mẻ nhất trước khi chúng tôi bước chân vào chốn hoang vu. Nhưng còn một thứ khác đẩy tôi vào một thế giới cháy rực vào đêm chúng tôi rời khỏi Jerusalem. Tôi đi bộ xuống một cái giếng bị bỏ hoang từ lâu. Dưới đó không còn nước nữa. Cũng không thực sự là điều gì đáng ngạc nhiên. Người ta vẫn hay nói dối về nước, hứa hẹn về những hồ nước ở nơi chẳng hề có, mơ về nước giữa một thế giới chỉ toàn cát bụi. Dẫu vậy, nếu ai đó nằm bò xuống trên hai tay và đầu gối để đào, vẫn có thể tìm ra bùn. Vắt cát lại giữa những ngón tay nắm chặt, nước sẽ ứa ra, dành cho bất cứ ai sẵn lòng quỳ gối xuống. Tôi không quá tự kiêu để không chấp nhận làm thế.

Quyết tâm có bằng được thứ mình muốn, tôi loay hoay gom được nửa bình nước bùn, đầu tiên được vắt qua các ngón tay, sau đó qua lần vải chiếc khăn quàng màu xanh của tôi. Khi đã xong, tôi đứng dậy, khát cồn cào. Tôi từ giếng quay về, rồi giật mình ngước mắt lên. Tôi không nhìn thấy bầu trời đầy sao, hay những ngọn lửa từ Jerusalem, mà chỉ thấy người sát thủ đó, Ben Simon, người đang theo dõi tôi. Hai cánh tay tôi bê bết bùn, vạt áo mở tung. Tôi cảm thấy mình đỏ bừng vì nóng. Tôi không hiểu vì sao ông ta lại xuất hiện từ trong bóng tối hay tại sao đứng lại đó. Ông ta thậm chí còn không biết tên tôi. Tôi nghĩ chắc Ben Simon sẽ quay đi, song ông ta vẫn chằm chặp nhìn tôi hồi lâu, giống như người ta nhìn một con hươu để cân nhắc xem liệu nó có ở quá xa để bắn, hay ở đủ gần để bắt lấy. Ông ta gật đầu, và khi đó tôi hiểu. Nói cho cùng, tôi không phải là người vô hình.

•§•

Tôi đếm từng ngày trôi qua trên sa mạc bằng cách dùng một hòn đá sắc cạnh vạch lên chân mình. Dân tộc chúng tôi không được phép làm bị thương bản thân; đó là phong tục của những người ngoại đạo và dân du mục vào thời gian để tang của họ. Không được cắt cơ thể ngươi để than khóc người đã chết, cũng không được xăm bất cứ dấu hiệu nào lên ngươi, Thượng Đế đã ra lệnh cho chúng tôi trong Điều Răn Thứ Tư của Moses. Nhưng tôi chỉ nghe thấy giọng nói của sa mạc, chứ không phải lời của Đấng Toàn Năng. Tôi giấu những nhát cắt dưới tấm khăn san. Trong cuộc sống mà chúng tôi đang dấn thân, đau đớn là một thứ cần chấp nhận, cần tự làm quen với nó. Tôi thà làm đau bản thân còn hơn bị ai đó làm đau, vậy là tôi thực hiện thói quen này với mục đích rõ ràng và không hề hối tiếc.

Đó là lần đầu tiên tôi phá vỡ luật lệ của chúng tôi. Sau đó, phần còn lại đến với tôi thật dễ dàng.

Tôi phải ở cạnh Sia và các con chị, trong khi tôi thích được một mình hơn. Dẫu vậy, chị rất tốt với tôi và tôi dần quen với chị. Vì chị lớn tuổi hơn và đã lập gia đình, tôi nghĩ chị sẽ trông đợi tôi vì nể mình, song thay vào đó, chị coi tôi như cô em gái, và tôi ngày càng thích được ở bên chị hơn. Có những ngày chúng tôi cùng phá lên cười, biến cuộc sống khắc khổ của mình thành trò chơi, cho dù hai người đàn ông ném về phía chúng tôi những cái nhìn khó chịu. Chúng tôi rất hợp nhau khi cùng làm việc, thu hái chút rau xanh ít ỏi có thể tìm thấy, nấu ăn từ thực phẩm dự trữ ngày càng cạn dần, gồm dầu và quả ô liu, cá khô và đậu lăng. Chúng tôi nướng bánh mì trên những tảng đá được nung nóng giữa đống lửa, dùng tro phủ lên các ổ bánh để chúng có thể chín được. Đôi lúc hai người đàn ông đi săn, mang về một con gà gô cho chúng tôi thêm vào bữa ăn.

Tôi cảm động sâu sắc trước người mẹ tận tụy trong Sia với các con chị, luôn không chút ca thán khi chúng cần đến sự quan tâm của chị. Hai con trai chị chỉ mới lớn hơn những đứa trẻ một chút, và chị hát ru chúng ngủ hàng đêm, quyết không làm mất đi tất cả sự chăm sóc yêu thương chúng từng biết trong thế giới chúng tôi bỏ lại sau lưng. Mỗi lần chị hát, tôi lại nhớ đến cô gái từ Alexandria ngày xưa đã chăm sóc tôi khi tôi không có mẹ. Tôi thường ngủ thiếp đi bên hai đứa trẻ, tưởng tượng rằng bài hát ru của Sia là dành cho tôi. Người bạn mới của tôi tỉ mẩn chải hết tro vương lên tóc tôi khi Jerusalem bị đốt. Khi tìm thấy một vũng nông, chúng tôi ùa tới nó ngay khi phát hiện ra mặt nước lấp lánh, cho phép chúng tôi quên đi, dẫu chỉ trong khoảnh khắc ngắn ngủi, hoàn cảnh của mình, trong lúc té nước lên người nhau như thể chúng tôi thực sự là hai chị em.

Tôi tiếp tục bí mật ghi lại thời gian trong sa mạc bằng cách rạch lên da mình mỗi ngày. Tôi giữ kín cho riêng mình, nhưng không thể không đề phòng Ben Simon, vì tôi vẫn nhớ vết sẹo trên mặt ông ta. Bất cứ lúc nào thấy ông ta quan sát mình, tôi lập tức che chân lại. Tôi không muốn ông ta biết tôi thực sự là ai, một đứa con gái xấu xí bị lãng quên với đôi bàn tay chai sạn. Dẫu vậy, vẫn có một mối liên hệ nào đó giữa hai chúng tôi, có lẽ vì cả hai đều mang sẹo trên người. Rõ ràng cách ông ta nhìn tôi không giống bất cứ ai trước đó. Tôi có thể thấy khuôn mặt ông ta biến đổi khi nhìn tôi. Bản thân sự hiện diện của ông ta cũng giống như những nhát ong chích, hút lấy toàn bộ sự chú ý của tôi. Tôi bắt đầu nghĩ về ông ta, tự hỏi ông ta đã bị sẹo trong hoàn cảnh nào, đã can dự vào những chuyện ám muội nào ở Jerusalem. Những suy nghĩ dai dẳng, âm ỉ về ông ta quay cuồng trong đầu tôi, những suy nghĩ làm tôi bối rối, khiến tôi có cảm giác mình là kẻ phản bội dù tôi chẳng hề làm gì sai.

Một lần, khi trên bầu trời có vầng trăng mờ mờ, tôi tìm đến vũng nước nơi Sia và tôi đã tắm. Trong những ngày có kinh nguyệt, tôi đã cách ly mình ra như phong tục của chúng tôi yêu cầu. Bây giờ nó đã kết thúc, tôi cần làm sạch bản thân. Ở Jerusalem, chúng tôi thường tới mikvah để tắm. Ở đây, chỉ có vũng nước ở nachal, khe núi nơi lũ chim tìm tới uống nước vào ban đêm, từng bầy quạ, chiền chiện, và những con kền kền khổng lồ, những tạo vật mạnh mẽ không biết sợ, chúng tôi gọi là nesher, thường làm tổ trên vách núi. Tôi nhận thấy vũng nước nhanh chóng cạn dần dưới cái nóng ngày càng gay gắt của tháng Av. Dẫu vậy, tôi vẫn cởi áo ra, tắm rửa và cảm thấy nhẹ nhõm đi một chút. Chợt nghe thấy tiếng sột soạt sau bụi cây thánh liễu, một loại cây chỉ mọc ở những nơi cằn cỗi nhất, tôi hối hả khoác áo choàng lên, sợ rằng đó là một con báo có lãnh địa bị chúng tôi xâm nhập đang rình mò, đủ đói để biến tôi thành con mồi của nó.

Có tiếng bước chân vọng lại, và tôi lạnh cóng người cho tới lúc những âm thanh ấy im bặt. Tôi quay về khu trại, sạch sẽ nhưng căng thẳng tột độ. Tất cả mọi người đều đang ngủ trong căn lều nhỏ lợp da dê, được cắm xuống đất nhờ những cái chốt làm bằng gai. Chỉ mình Ben Simon đang thức. Dường như ông ta đang bồn chồn. Tôi đỏ mặt thầm nghĩ có lẽ ông ta đã nhìn thấy tôi ở chỗ vũng nước, ông ta gọi tôi lại, và tôi bước tới, mắt cúi gằm xuống.

- Như thế rất nguy hiểm, - ông ta cảnh báo.

Trước đó Ben Simon chưa bao giờ nói chuyện với tôi. Tôi không hiểu ý ông ta, điều rất nguy hiểm là lang thang một mình trong sa mạc hay là ngước lên nhìn vào mắt ông ta? Tôi thấy bực trước việc ông ta nghĩ có thể lên lớp tôi nên làm gì, cư xử với tôi như với một đứa trẻ ranh, hay tệ hơn, như nô lệ của ông ta, song dù thế tôi vẫn cảm thấy một thoáng thích thú khi nhận ra những chiếc lá xanh nhọn còn vương lại trên tóc ông ta. Đó là lá cây thánh liễu mọc gần vũng nước, loài cây chĩa cành hướng lên thiên đường, mọc từ một nơi cằn cỗi không sinh vật nào khác có thể sống sót.

Hai mươi mốt vết cắt, và rồi đến buổi tối chuyện đó xảy ra. Sau này, tôi tự hỏi liệu có phải tôi đã đánh dấu thời gian cho tới khi nó đến không. Liệu đó có phải thứ tôi chờ đợi? Có phải là nơi khao khát của tôi dẫn tôi tới? Có lẽ tôi đã nhìn chăm chú vào Cuốn Sách Cuộc Sống, nơi ghi chép số phận chúng ta, và trong lúc chìm sâu vào giấc ngủ, tôi đã thấy tên ông ta ghi trên đó. Hay có lẽ chỉ vì tôi là một đứa con gái đầy thèm muốn vốn chẳng có gì, vì thế sẵn sàng đoạt lấy thứ thuộc về một phụ nữ khác, đồng thời cũng là nguời bạn duy nhất của tôi.

Tôi đang nhóm lửa để nướng bánh đậu lăng làm bữa ăn cho chúng tôi trên cái vỉ mang theo từ Jerusalem, ông ta nằm phục xuống bên cạnh tôi. Bầu trời bạc màu đi vì nóng. Những con chiền chiện đang bay lượn trong ánh sáng lờ mờ, và từng đàn chim trảu đông đúc đang gọi nhau, bộ lông xanh lấp lánh của chúng lướt đi như xé toang bầu không khí đặc quánh. Jachim Ben Simon mạnh mẽ hơn phần lớn đàn ông và tôi có thể cảm nhận thấy sức nóng từ sự hiện diện của ông ta bên cạnh tôi. Lần này ông ta không nhìn tôi. Thay vì thế, ông ta đưa tay xuống, lướt bàn tay theo chân tôi, nấn ná dừng lại ở những vết cắt tôi đã rạch cho tới khi làn da tôi như đang bốc cháy.

- Em không sợ những thứ các phụ nữ khác sợ, - ông ta nói.

Tôi nhận ra đúng là vậy. Ông ta vẫn không nhìn tôi, nhưng dường như ông ta biết tôi, cho dù tôi được che giấu sau tấm mạng. Phần lớn phụ nữ sợ cho tính mạng chồng con họ. Những mối lo của họ là chết đói, bệnh tật, ma quỷ, bị bắt làm nô lệ. Tôi sợ những con sư tử trong các giấc mơ của mình, mơ hồ tin rằng sinh vật nào đó lẩn lút trong những cơn mộng mị sẽ ngấu nghiến tôi. Tôi sợ một thiên thần sẽ đợi tôi trong sa mạc, được cử tới đó để báo với tôi rằng cuộc đời tôi là những nấc thang sai lầm, rằng tôi chào đời như một kẻ sát nhân, phải chịu trách nhiệm về cái chết của chính mẹ mình trước khi thở hơi đầu tiên, và tội ác của tôi còn xấu xa hơn của bất cứ sát thủ nào, vì tôi không chỉ có tội trong mắt bố tôi mà cả trong mắt Chúa.

Ben Simon thu bàn tay về, nhưng tôi vẫn cảm thấy sức nóng từ sự tiếp xúc của ông ta. Tôi cảm thấy nó suốt nhiều ngày. Liệu như thế có nghĩa ông ta là một thiên thần, ẩn nấp giữa chúng tôi, có mặt tại đây để phán xét tôi không? Hay chỉ là một người đàn ông muốn thỏa mãn bản thân?

•§•

Chúng tôi gần như bị mù dưới thứ ánh sáng trắng chiếu xuyên qua lều vào những giờ gay gắt nhất. Không thể di chuyển dưới cái nóng ban ngày, vì những cơn gió thổi không thương tiếc có thể cắt một người ra từng mảnh. Chúng tôi là những người thành phố lạc bước vào chốn hoang vu, những kẻ lang thang vô định, mắc kẹt lại lãnh địa của những tên trộm cướp và các thánh nhân. Trống rỗng là tên của miền đất hoang vu chúng tôi đi qua. Chúng tôi không nhìn thấy ai. Khi vũng nước biến mất vào trong cát, ngay cả lớp bùn còn lại cũng trở nên rắn như đá và khô khốc, không còn lý do nào để chúng tôi lưu lại đó nữa.

Chúng tôi gói ghém những món đồ đạc ít ỏi - căn lều bằng da dê, những con suốt cầm tay dùng để xe sợi len, mấy con dao và cái vỉ, một bình đất vẫn còn lại ít dầu, cây đèn chúng tôi đốt lên vào dịp Sabbath, cho dù chẳng còn mấy dầu để mà đốt. Chúng tôi đi tiếp, tìm kiếm nước. Chúng tôi bước tới dưới bầu trời đen như mực vào các buổi sáng sớm, trong những giờ ít khắc nghiệt, trước khi mặt trời xuất hiện. Con đường chúng tôi lần theo dẫn tới một cái giếng, nhưng nó đã khô. Cái giếng dẫn tới một khu vườn, nhưng nơi này cũng hoàn toàn trơ trụi. Những cây ô liu ở đây héo quắt, thân cây trắng bạc khô trơ những ống trống rỗng. Người ta vẫn kể những người du mục đi qua chốn hoang vu này thường buộc phải giết lạc đà của họ, uống máu chúng khi cơn khát trở nên không chịu đựng nổi nữa. Không có cỏ, thậm chí cả những bầy dê hoang vốn không hề e dè khi phải vượt qua những vách đá cheo leo nhất cũng không mấy khi đặt chân tới vùng đất cằn cỗi này. Chỉ có lũ báo tìm đến đây. Cho dù chúng thật bí hiểm và hiếm gặp, thỉnh thoảng chúng tôi vẫn thấy dấu chân của chúng. Đây là những con vật nhanh nhất trong tất cả các sinh vật, với vẻ đẹp siêu nhiên, nhưng chúng thường đi một mình. Chỉ có những kẻ sống tách biệt khỏi tất cả đồng loại mới tìm tới đây.

Chúng tôi tiến bước, những kẻ thành tín chẳng biết đặt niềm tin vào đâu. Môi chúng tôi khô đến nứt nẻ và trở nên trắng bệch. Sia xoa chút dầu ô liu cuối cùng còn lại lên miệng hai con trai chị, để môi chúng không bị chảy máu. Ngày lại ngày chất chồng lên nhau như những cành khô, cong queo và vô dụng. Cuối cùng, chúng tôi tìm thấy một cái hang có thể giúp mình tránh khỏi cái nóng và gió. Trong đó có một vũng nước đầy bùn, váng đóng như một lớp ren phủ trên bề mặt, không sạch, dẫu vậy chúng tôi vẫn úp mặt xuống nó như những con chó. Gió đông, Ruach Kadim, thổi từ Edom tới, nóng rực hơi lửa. Chúng tôi quấn mình trong những tấm khăn lanh, thứ vải mỏng làm từ cây lanh, mát mẻ hơn len, có lẽ vì những rễ cây dùng làm thứ vải này mọc ở các đầm lầy và mang theo nước vào trong sợi vải. Chúng tôi che kín mặt, đảm bảo luôn bịt kín tai bằng hai bàn tay. Ngay cả khi đó cũng không thể che đi hết được âm thanh của sa mạc; tiếng gầm rít gào rú quanh chúng tôi như một sinh thể sống.

Chúng tôi lưu lại trong hang nhiều ngày liền, quá mệt mỏi và khô kiệt để có thể đi tiếp, đồng thời lo sợ gặp phải đội quân Roma tuần tra trong sa mạc. Chúng tôi đốt những ôm cây bụi gai tìm thấy để xua đuổi lũ chó rừng. Một cuộn khói trắng bốc lên từ cửa hang, tro bay xộc vào mắt, vào họng chúng tôi. Hai người sát thủ đi săn, song không tìm thấy con mồi nào. Họ cầu nguyện, nhưng không có chút cải thiện nào. Tôi vẫn dùng một miếng đá sắc vạch lên chân mình. Nếu tôi không đánh dấu lại cuộc đời mình, sẽ chẳng có ai khác làm việc đó. Thời gian trôi qua, chúng tôi bắt đầu đói lả. Một lần nữa, tôi lại tự hỏi ai trong số chúng tôi sẽ trụ lại được lâu hơn những người khác, cái đói làm chúng tôi mê sảng, kiệt sức. Chúng tôi ngủ lâu đến mức tôi không thể phân biệt được sự khác biệt giữa cuộc sống lúc tỉnh táo và những giấc mơ. Tôi mơ về Jerusalem, về mẹ tôi và cây phượng vĩ ngoài chợ. Những hình ảnh đó với tôi còn thực hơn mùi xú uế trong hang. Tôi bắt đầu bí mật nhai đất ở những nơi hơi ẩm tụ lại gần các tảng đá. Da tôi dính đầy bụi, và có vẻ sa mạc như đang trào ra khỏi tôi, giống như người ta vẫn nói cát sẽ tuôn ra khi ta đâm một con quỷ bằng lưỡi dao đã được ban phước và thanh tẩy trong nước tinh khiết.

Một buổi tối, bố tôi và Ben Simon cắt cổ con lừa. Có người nói súc vật không có linh hồn, nhưng tôi nghe thấy con lừa kêu. Nó có tiếng nói như bất kỳ người đàn ông hay phụ nữ nào, một giọng nói đang cầu khẩn hơi thở và sự sống. Chạy ra ngoài các vách đá, tôi vẫn nghe thấy tiếng vọng của âm thanh đó. Hai người đàn ông cầu nguyện tạ ơn Chúa vì cái mà họ tự thuyết phục bản thân là một cái chết dễ dàng cho con vật khốn khổ, vì họ đã dùng một con dao hành lễ; sau đó, họ dùng cành khô nhóm lửa nướng thịt. Tôi có thể thấy những vũng máu đen sẫm của con lừa trên sườn đồi bên dưới cái hang của chúng tôi. Những vì sao lấp lánh trên bầu trời trên đầu chúng tôi. Một số hiện lên khá rõ, số khác bị che khuất sau màn đêm. Chúng tôi đợi ngôi sao báo hiệu buổi sáng, ngôi sao chúng tôi gọi là Cochav hashachar, và những người khác gọi là sao Kim, đón chờ nó lóe lên trên bầu trời với những tia sáng lấp lánh, đem đến cho chúng tôi một ngày mới.

Sau khi ăn thịt lừa, tôi cảm thấy mình trở nên ô uế. Xương của con lừa được đun sôi trong nồi, như thế chúng tôi sẽ có thức ăn tới tận lễ Sabbath tiếp theo nếu dùng dần từng khúc xương đã gặm hết thịt. Chúng tôi giống như những kẻ đi giật lùi, trở lại thành những kẻ man rợ trong sa mạc. Có những người du mục sống theo cách này; thỉnh thoảng chúng tôi vẫn gặp dấu vết của họ. Họ là những kẻ hoang dã, ngoại đạo, với khuôn mặt bôi màu, cầm những cây giáo hai lưỡi, tiếng bọn họ gọi nhau là những tiếng tru của dã thú. Cuộc sống của họ phụ thuộc vào đàn lạc đà họ nuôi, chúng cho họ thịt, sữa, và cả nơi trú ẩn khi những tấm da đã thuộc của chúng được căng ra thành lều. Phụ nữ của họ sinh con trên cát, làm ô uế nó với những vệt máu trơn nhớp, đen bầm; người chết của họ bị bỏ lại trên những tảng đá, mặc kệ cho thối rữa; đàn ông của họ cực kỳ nguy hiểm, vì bọn họ có những luật lệ riêng. Không ai được tha mạng nếu chẳng may bắt gặp bọn họ. Một số trong những người đàn ông này có tới sáu vợ, và những người phụ nữ bị coi như những con lừa, bị đối xử tàn tệ, bị mang ra mua bán đổi chác.

Ben Simon đã bắt gặp thi thể của hai người vợ như thế. Hai người phụ nữ chỉ lớn hơn hai đứa trẻ một chút, có lẽ còn chưa đủ tuổi để bắt đầu có kinh nguyệt. Họ đã tìm cách chạy trốn khỏi số phận của mình và đã chạy xa hết mức sa mạc cho phép. Ben Simon phát hiện ra họ khi ông ta ra ngoài đi săn; họ bị vùi lấp dưới những lớp cát và đá, tay nắm tay, mắt mở to, nhìn thẳng vào Thế Giới Bên Kia. Cả hai đều có những bím tóc đen dài, quàng những chiếc khăn nhuộm chàm của dân tộc họ. Hai người con gái đã nằm xuống chờ đợi cái chết như những cô dâu chờ đợi vị hôn phu, lòng bàn tay và gan bàn chân được tô điểm những họa tiết phức tạp bằng mực từ cây lá móng. Những họa tiết này là của nghi lễ thania mang may mắn tới cho người đàn ông thành hôn với họ. Có lẽ hai cô gái đã bị chồng hành hạ, không biết bấu víu vào đâu, hoặc có thể người chồng đã ruồng bỏ họ. Có thể họ đã cùng nhau bỏ trốn trước khi hôn lễ được cử hành và bị lạc đường.

Tôi đang rửa nồi nấu khi Ben Simon ra hiệu cho tôi. Tôi đi theo ông ta dù chúng tôi đã không nói gì với nhau kể từ khi ông ta cảnh báo tôi về nguy hiểm, ông ta dẫn tôi tới nhìn hai người vợ. Chúng tôi không nói gì, thậm chí cũng không nhìn nhau. Tôi tự hỏi tại sao ông ta lại chọn tôi để chia sẻ chuyện này, tại sao ông ta lại hé lộ cho tôi biết điều mà khi bụi cát cuộn lên, người sát thủ kiêu hãnh này, kẻ đã giết nhiều người đến thế, người vẫn rửa máu khỏi hai bàn tay mình hàng đêm, người có khuôn mặt bị một vết sẹo tàn khốc xẻ làm đôi, đã làm đôi mắt ông ướt nhòe.

Chúng tôi đứng dưới bầu trời đang tối dần, vào thời khắc mặt đất chuyển sang màu xanh sẫm. Đó là lúc những người lữ hành thường nhìn thấy ảo ảnh, quả quyết thề rằng những tảng đá họ đang bước lên đã biến thành biển cả. Có lẽ hai người vợ trẻ con đã nghĩ bản thân họ được cứu thoát trong biển cả của cái chết, ưa thích nó hơn cuộc sống họ đang phải trải qua, nơi họ bị giam cầm như súc vật, bị mua đi bán lại như những món đồ bạc. Tôi đột nhiên hiểu ra Ben Simon đang nói với tôi ông sẽ không bao giờ đẩy tôi tới một kết cục như thế. Ông sẽ bảo vệ, chăm sóc tôi. Số phận của tôi đã hé lộ khi ông cẩn thận chôn cất hai chị em - hai người vợ kia, rõ ràng như thể Cuốn Sách Cuộc Sống đã mở ra trước mặt tôi.

Sau đó tôi không bao giờ muốn chạy xa khỏi ông nữa.

Hàng đêm, tôi cuộn mình lại trong hang, thao thức rất lâu sau khi những người khác đã ngủ. Tôi không phải là người duy nhất giữ đôi mắt mở to. Jachim Ben Simon tìm tới tôi vào một đêm khuya, ông nằm xuống bên cạnh, hai cánh tay ông ôm lấy tôi. Tôi đã chờ đợi ông, nhưng lúc này tôi quá ngỡ ngàng để có thể tránh đi hay kêu lên. Ông nhìn tôi thậm chí còn chăm chú hơn lúc ở bên giếng cạn hay cạnh ngôi mộ của hai người vợ. Tôi biết ông thực sự nhìn thấy tôi. Ông thấy tôi đã quen làm bất cứ điều gì một người đàn ông bảo tôi làm, rằng tôi đã theo bố rời Jerusalem mà không đưa ra câu hỏi nào. Nhưng vẫn còn hơn thế trong tôi, và cả những điều đó ông cũng thấy. Ông thấy tôi đang bị thiêu đốt, thấy tôi cô độc, thấy tôi bị mắc kẹt trong móng vuốt con sư tử tôi luôn mơ thấy, cũng như vị thiên thần tôi đang chờ đợi, và cả gánh nặng tôi mang từ lúc chào đời.

Có lẽ chẳng bao lâu nữa chúng tôi sẽ chết. Xương cốt chúng tôi sẽ trắng ra trên những tảng đá trắng. Chúng tôi sẽ bị đại bàng vồ lấy, bị chó hoang tha đi. Chúng tôi sẽ bị lôi bổng lên theo cơn gió và tan thành tro bụi. Nhưng không phải bây giờ. Chưa phải. Chúng tôi vẫn đang còn sống. Ben Simon luồn bàn tay ông vào trong áo tôi. Có những mạch máu xanh nổi lên trên hai cánh tay ông mà tôi có thể nhìn thấy cả trong bóng tối. Tôi có thể cảm thấy vật đàn ông của ông ép vào tôi, căng dần. Tôi phát hoảng, sợ ông sẽ xé toang tôi làm đôi. Dù thế, tôi vẫn không cố ngăn ông lại. Tôi đang bị thiêu đốt, giống như những chiếc lá lựu bị thiêu đốt vào tháng Av. Chỉ một khoảnh khắc trước chúng còn xanh, khoảnh khắc sau đã thành lửa đỏ. Sia đã đúng. Tôi giống như cây phượng vĩ kia: càng bùng cháy, tôi càng tràn trề sức sống hơn. Nếu Sia tựa sát hơn vào người tôi, hẳn chị đã nhận ra mùi của lửa và trở nên cảnh giác, thay vì kết bạn với tôi.

Ben Simon di chuyển bàn tay giữa hai chân tôi. Tôi nghe thấy mình thở dốc. Ông nhanh chóng dùng bàn tay còn lại che miệng tôi. Những người khác đang ở phía bên kia hang; họ không được nghe thấy gì. Ông thì thầm rằng im lặng là điều duy nhất ông sẽ yêu cầu ở tôi. Tôi gật đầu, và ông nhấc bàn tay khỏi miệng tôi. Đôi môi tôi nóng rực do tiếp xúc với ông. Tôi muốn biết một điều trước khi thề giữ bí mật, trước khi những lời nói của tôi bị nuốt chửng và lời hứa của tôi được giữ trọn. Tôi có thể cảm thấy câu thần chú của sự im lặng đang réo gọi tôi, song trước khi nó hoàn tất, tôi chỉ có một câu hỏi. Tôi muốn biết vì sao ông lại có vết sẹo trên mặt. Dường như với tôi đó là một bí mật, và nếu biết được bí mật của ông, có thể tôi sẽ hiểu ông, và khi đó có lẽ ông sẽ thuộc về tôi, cho dù ông là chồng Sia.

Ông nói đó là dấu vết do một con sư tử gây ra. Ông do dự khi kể lại hồi ức đó. Người Roma đã bắt được ông bên ngoài Đền khi ông còn trẻ và chưa kết hôn. Ông cao lớn, vạm vỡ, hai cánh tay khỏe mạnh, đúng loại người bọn họ cần. Bọn họ đang tìm kiếm võ sĩ giác đấu[11], vì thế họ đã đưa ra một bài thử thách. Họ nhốt mười người đàn ông vào cùng một phòng với sư tử. Bất cứ ai sống sót sẽ được gửi tới Roma. Chín người đầu tiên bị giết, nhưng sau đó đến lượt người đàn ông đang nằm cạnh tôi, con sư tử đã tát một cú lên mặt ông, sau đó ngã gục dưới chân ông. Con vật bị đột tử, gục xuống ngay lập tức, nằm sóng xoài trên sàn nhà lát gạch, có lẽ nó đã bị thương trong những cuộc giao tranh trước, nhưng Ben Simon đã nói với bọn lính ông đã giết chết đối thủ của mình bằng một cái nhìn. Đó là một cảnh tượng kỳ quái đến mức đám người Roma, vừa ngỡ ngàng vừa bối rối, đã quay sang bàn tán về những nguyên nhân có thể dẫn tới tình huống lạ lùng này. Chính lúc đó Ben Simon đã tìm cách trốn thoát được, dù vết thương của ông vẫn còn chảy máu.

Ông thấy kinh sợ vì đã giết một con vật đẹp đẽ đến thế, trong khi ông những muốn giết bọn lính, vì một trong chín người rất có thể đã trở thành võ sĩ giác đấu và bị chết trước ông chính là anh trai ông.

- Sự thật là ta quá đắng, - ông thú nhận, thì thầm vào tai tôi, để giải thích cho tôi hay tại sao con sư tử lại quỵ xuống dưới chân ông. - Con sư tử không thích vị đắng của ta.

Tôi đưa bàn tay lần theo các đường nét khuôn mặt ông trong bóng tối, tự hỏi cảm giác phải đối diện với một con sư tử sẽ như thế nào. Có lẽ con vật đó đã cảm nhận được một điều trong ông, một con sư tử ẩn trong hình hài con người. Hẳn tôi đã khóc cho nỗi tủi nhục và đau khổ Ben Simon từng phải chịu dưới tay đám người Roma, song sa mạc đã hút cạn hết nước mắt tôi. Có lẽ cả tôi nữa cũng đắng ngắt.

Ông rất từ tốn với tôi vào đêm đầu tiên đó. Ông làm với tôi những điều thậm chí tôi còn không biết chúng tồn tại. Ông hôn lên khắp người tôi, thúc giục tôi làm điều tương tự với ông. Sau một hồi, khoái lạc của tôi là được nghe ông nói, làm ông ôm tôi chặt hơn, muốn tôi nhiều hơn. Khi ông tiến vào tôi, đôi mắt tôi mở to. Tôi nhìn thấy vết sẹo con sư tử để lại và biết những giấc mơ đã kể cho tôi câu chuyện của chính cuộc đời tôi, cả những gì đã tới và những gì sắp tới. Ông là chồng một người khác, nhưng tối hôm đó ông là của tôi, con sư tử tôi luôn biết sẽ tìm đến tôi. Tôi từng có ý định giữ mình cho người chồng của chính tôi, song tôi cũng đã hiểu sẽ chẳng bao giờ có gia đình và vị hôn phu trẻ tuổi nào muốn nhìn thấy máu trinh của tôi sau hôn lễ với anh ta. Thay vào đó, chỉ có người đàn ông này, người nói với tôi rằng tôi đẹp. Ông nói với tôi một cách chân thành tới mức tôi tin ông.

•§•

Chúng tôi trở thành những cư dân của sa mạc khi tháng Elul trôi qua, quấn mình trong áo choàng để tránh khỏi mặt trời, tìm kiếm thức ăn suốt cả ngày. Chúng tôi đã quên những ngày lễ. Thậm chí ngày Sabbath cũng thành một ngày như mọi ngày, cho dù nó thật đẹp đẽ, linh thiêng và nên được tưởng nhớ tới trong niềm vui và những lời cầu nguyện. Từng giờ trôi qua đều trắng lóa, đều chói chang. Không bao lâu sau, bố tôi là người duy nhất còn cầu nguyện ba lần mỗi ngày, và cũng không lâu sau đó, ông cũng theo gót Ben Simon, chỉ còn cầu nguyện hàng ngày lúc rạng sáng, ngoảnh mặt về phía Jerusalem.

Vào một buổi chiều may mắn, Ben Simon bắt được một con dê cái non. Vì con vật bước thẳng tới chỗ tôi khi ông mang nó về nơi chúng tôi cắm trại, ông đã tặng nó cho tôi như một món quà. Con dê dường như trung thành với tôi ngay từ lúc đầu, cầu xin được vuốt ve, lẽo đẽo bám theo gót tôi. Tôi lấy làm hãnh diện, và không thể ép mình nhường lại nó cho người đáng ra nó thuộc về. Sia là vợ Ben Simon, người lớn tuổi hơn trong hai chúng tôi, song khi chị gọi con dê lại chỗ mình, vừa vẫy tay vừa nài nỉ, con dê cái vẫn nhất quyết từ chối không chịu đến, ngược lại còn rụt rè lánh đi.

Tôi buộc con thú cưng của mình bằng một sợi thừng, như thế chúng tôi có thể uống sữa của nó và làm thứ sữa chua chúng tôi gọi là lebben và những người khác gọi là homes, dùng cái khăn của tôi để lọc lấy sữa đông, hớt ra một phần thứ chem ‘ah đặc quánh như bơ mà chúng tôi thường ăn ngay trước khi nó kịp chuyển thành pho mát, vì trong hoàn cảnh hiện tại, chúng tôi thấy món ăn đơn giản này không khác gì một bữa tiệc. Tôi đào xuống dưới bóng mát ở nơi có cây ô liu cổ thụ duy nhất, trơ trụi vì gió tạt. Ở đó tôi tìm thấy bùn ẩm và gạn ra được chút nước sẫm màu mằn mặn. Sau đó tôi có thể làm pho mát, haris halab, bằng cách bó hỗn hợp đó lại trong vải cho tới khi nó đông cứng và có thể ăn được. Chúng tôi càng có nhiều món cho bữa ăn của mình nhờ sữa dê, Sia dường như càng có vẻ khổ sở, bị sự ghen tỵ thiêu đốt giày vò. Một ngày nọ, tôi thấy chị cúi xuống nói chuyện với con dê, cố hết sức để thuyết phục con vật hoang dã thay đổi lòng trung thành, nhưng con dê chỉ vội vàng chạy tới bên cạnh tôi. Sau đó, tôi tự hỏi liệu đó có phải là khoảnh khắc khi Sia hiểu ra. Dù chị che giấu ánh mắt mình, sau này tôi có thể nghe thấy chị nức nở. Vì lý do nào đó, trong sa mạc này, nơi không còn đủ hơi ẩm để tạo ra nước mắt, chị vẫn có thể khóc được.

Tới lúc này tôi đã có quá nhiều vết rạch, chẳng thể đếm xuể, chúng cắt ngang cắt dọc nhau, như những con sâu bò trên làn da tôi. Giờ đây, chúng tôi nhìn thấy vài người lữ hành đi lạc trên đường đi của mình, và thực hiện đổi chác mỗi khi có thể. Tất cả những gì chúng tôi sở hữu có thể coi là có giá trị - túi đựng nước bằng thứ da tốt của bố tôi, đôi vòng xuyến từ hồi cưới của Sia - đều được mang ra đổi lấy muối và thì là. Có lần chúng tôi đổi được mấy con gà gầy giơ xương và hân hoan ăn uống như những vị vua, nhưng khi xong bữa, chúng tôi chỉ còn lại chân gà và xương. Chỗ đồ ăn còm cõi đó sẽ phải phục vụ chúng tôi thêm một thời gian dài nữa. Chúng tôi đói cồn cào, và trong cơn đói trở nên bất cẩn, như hoàn cảnh những người bị lạc đường thường rơi vào. Chúng tôi còn lại quá ít đến mức dường như không còn liên hệ gì với thế giới này, nếu chúng tôi không gắn kết với nhau.

Khi tới kỳ kinh nguyệt và tôi chảy máu, tôi dùng một mảnh vạt áo rách áp vào giữa hai chân. Ngoài ra chẳng còn thứ gì khác. Chúng tôi trở thành những kẻ man rợ, chẳng khác gì những bộ lạc dã man sống ngoài sa mạc và tuân thủ những luật lệ tàn nhẫn của riêng họ. Hãy cố sống nếu bạn có thể, hay bị bỏ lại sau cùng những người già và tàn tật, trở thành vật hiến tế cho thú hoang vào ban đêm. Tôi quàng chiếc khăn xanh anh trai tôi đã tặng quanh đầu, cho dù màu xanh cũng là màu hai người vợ - hai chị em kia mang trên người khi chúng tôi tìm thấy họ bị vùi lấp giữa chốn hoang vu. Tất cả những gì chúng tôi có đều được mang trên lưng. Toàn bộ con người chúng tôi đều sáng chói dưới ánh sáng lóa mắt của Đấng Toàn Năng. Chúng tôi sống vì Người cho phép chúng tôi được sống. Mỗi hơi thở của chúng tôi đều thuộc về Chúa, người ban cho chúng tôi thêm một ngày nữa trên thế gian này.

Giờ đây, bất cứ khi nào tôi tới đi bên cạnh Sia, chị lại rảo bước dấn lên. Mối thân tình giữa hai chúng tôi đã tan vỡ hoàn toàn. Khi chúng tôi cùng nhau nấu ăn, chị không nói lời nào. Đôi lúc, chị ngập ngừng khi tôi ở bên cạnh, có lần chị luống cuống và bị bỏng bàn tay vì chạm vào cái vỉ đặt trên ngọn lửa. Khi tìm thấy một vũng nước nông gần chỗ dừng chân tiếp theo, tôi rủ chị cùng đi tắm. Chị từ chối, kiên quyết nói chị sẽ tắm một mình, song chị chẳng bao giờ đi tắm cả. Thay vào đó, chị nhìn tôi đầy trách móc từ sau những tảng đá, cơ thể trẻ trung của tôi như một sự thách thức xúc phạm với chị. Tôi có thể nghe thấy tiếng chị khóc, có lẽ hẳn chính tôi cũng đã khóc nếu tôi không mất đi khả năng đó, nhưng tôi đã quyết định từ lâu, tại nhà bố tôi ở Jerusalem, là tôi sẽ không bao giờ khóc nữa. Chẳng bao lâu sau, con dê cái trở thành người bạn duy nhất của tôi. Tôi chợt nhận ra mình trò chuyện với nó, cho tới khi tôi nhớ người ta vẫn kể đó là điều các phù thủy hay làm. Từ lúc ấy, tôi chỉ thì thầm khe khẽ, để không ai có thể nghe thấy được.

Khi cuối cùng cũng tìm được một nơi có thể lưu lại được ít lâu, với một khóm bạc hà và vài cây hành vàng mọc trong hẻm núi gần đó, tôi tìm được một cái hang nằm cao hơn trên vách núi để tự cách ly khi tới kỳ kinh nguyệt. Một phụ nữ đang có kinh nguyệt là người không sạch sẽ, được gọi là niddah, và phải cách ly khỏi những người khác bảy ngày. Thậm chí chỉ một giọt máu rơi xuống cũng buộc người phụ nữ phải rút lui khỏi thế giới của đàn ông, cho tới khi cô ta đã thanh tẩy bản thân trong mikvah, thứ nước thanh khiết, chảy ra trực tiếp từ nơi Chúa.

Tôi tự mình tách ra vì đó là luật của chúng tôi, song ngoài ra còn có một lý do khác. Tôi không thể ngủ cùng một chỗ với Sia nữa. Tôi bắt đầu mường tượng ra chị nằm thao thức trong đêm khi chồng chị tìm tới chỗ tôi, một chuyện giờ đây diễn ra thường xuyên, như thể để khẳng định quyền sở hữu của ông. Tôi tự hỏi liệu chị có bịt tai, hay tồi tệ hơn thế, có nghe thấy hai chúng tôi không. Tôi tách riêng ra để lẩn tránh đôi mắt dò hỏi của chị. Kỳ thực, tôi thấy thoải mái hơn trong sự cô độc. Tôi đắp bùn lên da để giữ cho cơ thể mát mẻ. Tôi tháo tung các bím tóc ra. Các vì sao sáng hơn trên sườn núi nơi tôi ở riêng, lấp lánh trên nền trời tối đen để soi sáng màn đêm. Tôi đã nhìn thấy các phụ nữ theo sau những người du mục, những người vợ thứ hai và thứ ba bị buộc chỉ được đi cùng các phụ nữ khác. Cả họ cũng đắp bùn lên người. Cho dù hẳn họ đang bước đi trong tủi hổ, trông họ thậm chí còn đẹp đẽ hơn những người vợ cả, vì làn da họ đã ngả trắng, vàng hay đỏ với bùn, và mái tóc họ để xõa, buông xuống sau lưng như dòng nước. Trông họ có một vẻ tự hào thật kỳ lạ, vì nếu chẳng có thứ gì khác để làm dịu cơn khát của đám đàn ông, khi đó ít nhất vẫn còn cơ thể họ, linh hồn họ, luôn sẵn sàng.

Chúng tôi chào đón Rosh Chodesh, tuần trăng mới đánh dấu điểm khởi đầu tháng Tishri. Ơn phúc thay Người cất tiếng và tạo nên thế giới. Mỗi tháng bắt đầu như sự phản ảnh những lời đầu tiên của Torah[12], với sự sống mới, được đánh dấu bằng sự trở lại của mặt trăng. Tới lúc đó, chúng tôi đã lang bạt gần năm mươi ngày, tránh xa bất cứ dấu hiệu nào của lính Roma. Vào Ngày Chuộc Tội, tôi thấy bản thân nặng trĩu tội lỗi, kinh hoàng với ý nghĩ Chúa biết những gì tôi làm ban đêm, ý thức được rằng tôi đã đánh cắp một thứ không thuộc về mình, như thể tôi là một ả trộm cắp hạ đẳng, và còn là một con sát nhân như bố tôi từng nói. Bố và tôi hầu như chẳng liên quan gì đến nhau, dù chúng tôi thường ở chung một nơi chật chội và cùng nhau dùng bữa. Chúng tôi quay lưng lại với nhau, ông không còn lựa chọn nào ngoài ăn những thứ tôi xoay xở được để bày ra trước mặt ông, cho dù tôi dám chắc ông coi chúng là không sạch sẽ. Tôi từng nghe thấy ông cầu nguyện một bài trước bát ăn của ông, như người ta vẫn làm để xua đuổi ác quỷ.

- Bố có nghĩ con có thể giết chết bố từ trong ra không? - Tôi khinh suất hỏi vào một buổi trưa trong khi ông lẩm bẩm cầu nguyện trên món rau tôi vừa nấu.

Ông ném về phía tôi một cái nhìn hằn học. Ông còng người xuống, mong manh, đột nhiên trở thành một ông già. Lần đầu tiên tôi nhìn thấy con người thật của ông, bất chấp chiếc áo khoác tàng hình. Tôi biết ông đã suy sụp. Khi đó tôi nhận ra ông đang lẩm nhẩm lời cầu nguyện cho người chết, những lời người ta cầu khấn khi có ai qua đời: Ân phước thay Người, Chúa của chúng con, Vua của vũ trụ. Ông đã để tang từ lúc tôi ra đời và đến giờ vẫn còn thương khóc mẹ tôi. Đột nhiên tôi cảm thấy xấu hổ. Ông là bố tôi, cho dù có tàn nhẫn đến đâu đi nữa, và tôi đã không trân trọng ông.

Chúng tôi chào mừng vinh quang của Chúa vào Lễ Rương Thánh. Những người đàn ông cầu nguyện, nhưng chúng tôi không có trái nho nào, không có quả lựu đỏ nào để bẻ mở ra cho nước quả chảy xuống miệng và cánh tay chúng tôi, và ngày này cũng chẳng khác gì nhiều những ngày khác. Không bao lâu sau, thời tiết bắt đầu thay đổi. Cuối cùng lũ chim cũng lại xuất hiện. Tôi đã không hề nhận ra thế giới xung quanh lặng lẽ đến thế nào trong những tháng nắng gắt cho tới khi những bầy chim quay trở lại, bay lượn trên đầu chúng tôi. Đây là con đường chúng lựa chọn để có thể trải qua mùa đông ở miền nam, nơi những buổi tối không tối tăm lạnh lẽo như ở đây. Cả bầu trời đông nghịt những bầy chiền chiện và chim sẻ lông đỏ. Có cả những bầy sẻ đất, cu gáy, sẻ rừng, cò quăm. Có cả những đàn lớn chim trảu lông vàng chói và xanh ngọc, không ngớt ríu rít gọi nhau, kể cả thâu đêm. Cả một mảng rộng đủ màu sắc chao liệng trên đầu chúng tôi, tất cả cùng bay về phía nam, tìm kiếm các vùng đồng cỏ. Đôi lúc trông chúng như những đám mây nhấp nhô phía chân trời, lúc khác chúng bao phủ hết cả bầu trời. Quả là một phép màu khi được chứng kiến từng đợt sóng rập rình những bầy chim tạo thành các mảng đỏ và xanh trên sa mạc trắng lóa. Tôi không còn đếm từng ngày trôi qua trong hối tiếc nữa mà với niềm vui.

Ngay cả khi tôi không sạch sẽ, khi tôi đã tách mình ra khỏi những người khác, bất chấp người vợ có thể thức giấc giữa đêm khuya và phát hiện ra ông đã đi, Ben Simon vẫn không rời khỏi tôi. Đáng ra đàn ông phải tránh xa phụ nữ trong thời gian kinh nguyệt hàng tháng của họ, điều đó đã được ghi trong Điều Răn Thứ Tư của Moses, và vì thế cũng là luật. Nhưng chúng tôi đã phá vỡ mọi điều luật có thể phá vỡ trong sa mạc, đó là hệ quả từ việc tôi rạch lên chân mình, vì đó là điều luật đầu tiên bị tôi lờ đi. Tôi không có người mẹ nào để nhắc nhở những điều cần thận trọng, nhưng thực ra, hẳn tôi cũng sẽ bất tuân nếu mẹ còn sống và ở đó cảnh báo tôi. Một điều luật bị phá vỡ sẽ dẫn tới một điều khác. Ben Simon trở thành không trong sạch, dính đầy máu của tôi như ông từng dính máu người Roma khi ông đâm kẻ thù của mình trong sân Đền. Ông đã quen với việc phạm tội. Ông vừa dịu dàng vừa thô ráp đầy mạnh mẽ. Khi ông nằm xuống, bàn tay áp lên đường cong trên hông tôi, vật đàn ông cứng rắn ép vào tôi, tôi không hề thấy tội lỗi trong mắt ông. Ông nói Chúa có thể phân biệt giữa một kẻ tội lỗi và một tội lỗi, và những gì chúng tôi đã làm đều nằm ngoài sự phán xử.

Bất cứ khi nào từ trên hang đi xuống, tôi có thể đoan chắc Sia biết chồng chị đã đi đâu mỗi khi ông biến mất không ở bên chị. Tôi biết qua thái độ không chút phàn nàn của chị khi làm việc, qua cách chị cau mày. Tôi không thể gặp được đôi mắt bạn mình. Mọi thứ đáng ra tôi có thể có đều biến mất. Cô gái từng dấn bước tới ốc đảo vào đêm Đền bốc cháy không còn lưu lại dấu chân nào nữa. Cô gái ấy, người có mái tóc dài đỏ rực vương đầy bụi tro, người đã khóc than vì mất đi thành phố và mái nhà của mình, đã bị bỏ lại ở nơi có cây chanh mọc. Chìa khóa mở ra cánh cửa dẫn vào chốn hoang vu đã mở đường cho Sia thấy sự phản bội của tôi.

Giữa các kẽ răng tôi két đầy sạn cát. Giờ tôi đã là một phụ nữ của sa mạc, không còn là kẻ ngoài rìa đầy e dè, một cô gái thành phố phát khiếp trước những con bọ cạp. Tôi đã trở nên dữ dội, sẵn sàng làm bất cứ điều gì để có được thứ tôi muốn. Đó là cách những kẻ săn mồi được sinh ra. Tôi cảm nhận thấy sự hung dữ hoang dại đó bên trong mình, một ý chí đen tối kiên định kiên quyết hướng tới sống sót. Nếu tôi muốn thứ gì, nó sẽ là của tôi. Tôi lén rình những con chim di trú và bắt chúng bằng cái khăn quàng của mình, đôi khi bằng cả hai bàn tay trần. Tôi rất khôn ngoan, như một con sư tử cái. Tôi đã quan sát cách rắn viper đen sa mạc có thể thôi miên một con chim, từ từ cuộn mình siết quanh con mồi trước khi tung ra nhát cắn tối hậu khiến con mồi tê liệt.

Dân tộc chúng tôi tin mỗi tạo vật đều có một linh hồn -nitzotz - thiêng liêng, và chúng tôi cần thể hiện lòng tốt và sự cảm thông với mọi sinh linh, điều chúng tôi gọi là baal chayyim. Mọi loài động vật ca ngợi Chúa, giống như chúng tôi, bằng những bài ca và giọng nói của chúng. Vào giữa mùa đông, chúng tôi dành một dịp Sabbath cho những con chim, bày tỏ lòng biết ơn và sự thừa nhận của chúng tôi rằng chính tiếng hót của chúng đã dạy loài người biết cách hát và tụng ca vinh quang của Đấng Sáng Tạo. Thậm chí chúng tôi còn buộc phải xua những con gà mái đi trước khi thu trứng của chúng để chúng không nhìn thấy những gì xảy đến với những sinh vật chưa ra đời, đáng ra đã có thể trở thành con của chúng. Khi cần thịt, chúng tôi phải chắc chắn cắt cổ con vật bằng một nhát cắt hoàn hảo duy nhất để cho phép linh hồn nó được bay lên thành một dòng ánh sáng đều đặn. Chúng tôi không ăn máu theo bất cứ cách nào, mà để máu chảy xuống từ cổ con mồi, trở về với đất nơi đã sinh ra nó.

Nhưng tôi đã chứng kiến cách cái chết xảy ra trong sa mạc mỗi khi con rắn viper chờ đợi trong vạt bóng lốm đốm vệt nắng dưới các tảng đá, vồ lấy bữa ăn của nó. Tôi đã học được bài học của mình. Tôi bẻ gãy cổ những con chim, nhưng làm thế thật nhanh, và luôn đọc một bài cầu nguyện. Tôi đặt thân thể những sinh vật không còn bay được nữa này vắt qua đầu gối mình, vặt lông chúng, tảng lờ thực tế tôi đã cướp đi mạng sống của những sinh vật tuyệt diệu đến thế. Còn gì tôi không thể đây? Còn điều đắng cay, tàn nhẫn nào tôi không sẵn sàng làm đây? Trong cái hang đó tôi đã trổ nanh mọc vuốt, đúng những gì bố tôi đã nói sẽ tới với chúng tôi trong sa mạc. Bất cần, tôi không còn e ngại ai đó có thể nghe thấy chúng tôi ban đêm nữa. Chẳng có gì quan trọng nếu đôi mắt Sia sưng phồng hay bố tôi nhổ nước bọt xuống đất khi ông nhìn thấy tôi để bảo vệ bản thân ông, rõ ràng ông đã tin chắc tôi có thể nảy ra ác tâm và mang tới những lời nguyền. Hãy cứ để bọn họ tin họ nghe thấy tiếng lũ sư tử từ hang ổ trên núi của chúng tìm xuống gây ra những thanh âm hoang dại như thế lúc tối muộn. Sia chẳng là gì với tôi cả. Các con của chị không phải con tôi. Kẻ nào sống sót phải phụ thuộc vào sức mạnh cơ thể và một thứ ý chí thô ráp. Tôi có tất cả những cái đó. Tôi thôi không quay về lều ngủ nữa mà ở lại trong hang.

Lúc này đã là Cheshvan, một số người gọi là tháng đắng, thời gian của Noah, thời điểm mưa nhấn chìm thế giới trong khi đam mê của tôi nhấn chìm đầu óc tôi. Tôi cho phép Ben Simon ngắm nghía tấm thân tôi trần trụi khi tôi ngồi trên các tảng đá phía trên hang. Tôi cho phép ông chiếm hữu mình ngay tại đó để những con chim ưng bay phía trên nhìn thấy, để Chúa của vạn vật chứng kiến, để vợ ông quan sát nếu chị có gan nhìn lên những vách đá tôi ưa thích. Người đàn ông tôi yêu sẽ chỉ đi xa đến thế, thể hiện ra rõ ràng rằng tôi sẽ phải là người phạm tội. Tất cả đàn ông đều bị những thôi thúc tội lỗi cám dỗ; ông sẽ không phải là đàn ông nếu một cơn khao khát thèm muốn không dâng trào lên căng phồng trong ông. Nhưng một người phụ nữ cho phép mình bị sa ngã trước sự sỉ nhục đó sẽ bị phán xét thật khắc nghiệt, vì cô ta lại lặp lại tội lỗi đầu tiên từng xảy ra trên thiên đường như một người con gái của Eva, phản bội các giới luật của Chúa để thỏa mãn bản thân. Tôi chấp nhận điều đó. Tôi vốn đã là một kẻ tội lỗi, kẻ sát hại chính mẹ đẻ mình; ham muốn chẳng là gì khi so sánh với một tội lỗi như thế.

Khi Ben Simon ra lệnh cho tôi lại bên ông, tôi sẽ chạy tới như một con chó, nhưng ít nhất giờ đây tôi cũng là con chó được chọn chủ nhân của nó. Tôi để ông chiếm hữu tôi theo cách lũ chó vẫn làm với nhau, rồi sau đó theo cách của những con sư tử, mặt đối mặt, quấn chặt lấy nhau. Khi ông một mực nói ông buộc phải đi, tôi không cho ông rời đi. Tôi thỏa mãn mọi ham muốn của ông, sẵn sàng dâng cho ông tất cả để thuyết phục ông ở lại. Tôi bùng cháy với ông, nóng bỏng, tan chảy trong vòng tay ông, thân thể chúng tôi hợp lại thành một khối tối tăm quay cuồng, vì chúng tôi đã trở thành những con thú với thứ ngôn ngữ duy nhất đó. Những giọt lệ mặn chát làm mắt tôi cay xót, nhưng chúng không rơi xuống. Đam mê của chúng tôi là một thứ tình yêu hủy diệt. Khi cảm thấy hổ thẹn vì nhu cầu của chính mình, Ben Simon sẽ trút sỉ nhục xuống tôi, rồi ông lại khóc và ôm tôi trong vòng tay. Tôi khao khát ông như không biết đủ vì tôi biết ông sẽ sớm rời khỏi tôi để trở về với gia đình mình, ông thuộc về họ. Ông không bao giờ dối trá về điều đó. Tôi sẽ dõi theo từng dấu chân ông khi ông đi, và than khóc ông trước khi ông rời khỏi.

Đó là thời gian khi chúng tôi nhớ tới lễ khôi phục lại sự linh thiêng của Đền sau khi người Syria bị đánh đuổi, khi Adonai cho phép lượng dầu dành cho một ngày cháy liền tám đêm để đánh dấu đức tin và sự khải hoàn của chúng tôi. Nhưng giờ với chúng tôi, ngôi Đền đã mất đi, và dầu của chúng tôi cháy với những cuộn khói đen ngòm. Những tảng đá trở thành bếp lò trong lúc ngọn lửa bập bùng trên vài cành cây cong queo chúng tôi tìm được. Một cơn mưa lất phất rơi xuống, làm ngọn lửa cháy chập chờn, vậy là thậm chí cả nấu nướng cũng trở nên khó khăn. Bữa ăn của chúng tôi là một con bồ câu tôi đã bẫy được bằng cái khăn của mình. Con vật không ngừng kêu tirr tirr, một bài ca đáng yêu nghe giống như tor, tên chúng tôi gọi những con cu gáy. Tôi nhìn lên một bụi sim và thấy bạn đời của con bồ câu đang đợi trên đó. Muộn hơn trong mùa, khi những con cu gáy di trú về phương nam, tôi tự hỏi liệu con chim đậu trên cành cây đó sẽ một mình bay đi, hay nó sẽ ở lại và than khóc. Tôi nhớ tới những lời Solomon dành cho người yêu dấu của nhà vua, Hãy nhìn xem, ôi em thật đẹp; em có đôi mắt của bồ câu. Tôi thấy phiền muộn nhuốm đầy đôi mắt đen của con chim đậu trên bụi cây, và một vẻ dịu dàng tôi chưa bao giờ thấy ở con người. Tôi bước tới chỗ con bồ câu lẻ bóng, tự hỏi liệu tôi có thể xua tan nỗi cô đơn của nó, song nó vụt bay lên đậu trên một cành cao hơn, những cái lông sáng màu óng ánh trong nắng, làm sao tôi có thể hủy diệt một tạo vật quá đẹp đẽ như vậy.

Một khẩu phần nước được dùng thay rượu vang tối hôm đó, vì chúng tôi không có nho, cũng chẳng hề có thời gian để thử lên men những quả vả vẫn thỉnh thoảng tìm thấy trên cây mọc hoang. Tôi đã quen với cách sống hiện tại và tìm kiếm sự an ủi trong im lặng. Dần dà tôi thấy yêu mùi hương của sa mạc ban đêm, vừa nồng nàn vừa khắc nghiệt. Chúng tôi lang thang từ nơi này qua nơi khác, lần bước theo khả năng tìm ra nước, đuổi theo những dấu vết thú hoang để lại. Tôi tiếp tục sống tách biệt khỏi những người còn lại để Ben Simon có thể dễ dàng đến với tôi trong lúc vợ con ông ngủ. Có một lần, khi Ben Simon ra ngoài đi săn, bố tới bên tôi và hỏi liệu có phải tôi mong muốn trở thành một zonah. Tôi có cảm giác ông đã tát tôi. Ông so sánh tôi với những ả điếm sống ngoài rìa Jerusalem và sẵn sàng cởi áo ra cho bất kỳ ai trả tiền bọn họ, kể cả đám lính Roma.

- Nếu con là người như thế, thì chính bố đã tạo nên con, - tôi nói vậy với bố, người đã giết chết không biết bao nhiêu người bằng con dao lưỡi cong của ông, người đã bỏ mặc tôi, cư xử với tôi như với một con chó, không hề ngần ngại lôi tôi vào sa mạc, nơi tôi sẽ chẳng có tương lai nào ngoài một số phận tiền định.

•§•

Tôi đã thôi không đếm ngày nữa. Tôi không mong ước được ở nơi nào khác, cho dù vẫn chưa thấy tung tích của anh trai tôi hay pháo đài của những người Do Thái nổi dậy. Cái nóng đã trôi qua, và mưa bắt đầu thực sự rơi xuống. Chẳng bao lâu nữa các vũng nước sẽ hình thành; trong các khe sâu nằm giữa vách núi sẽ ào ào tuôn chảy những dòng thác long lanh đầy màu sắc. Tôi giống con báo lang thang trên sa mạc, chỉ nghĩ tới sinh tồn và những gì có thể cần đến nhằm sống qua mỗi ngày. Tôi nhìn thấy dấu chân trên cát, luôn chỉ là một con báo đơn độc, không bao giờ là hai con đi cùng nhau. Chúng là những sinh vật cô độc tới mức khi gặp bạn tình, chúng cũng bắt đầu gầm gừ, vì chúng bị hút về phía nhau, song vẫn là kẻ thù. Chúng không hề giống lũ sư tử, luôn gắn bó với nhau cả đời và luôn kề vai bên nhau.

Một lần, tôi đã bắt gặp một con báo, dù những dịp như thế rất hiếm hoi. Tôi đang im lặng nấp sau vài tảng đá nơi lũ chim làm tổ, đợi một con lại gần hơn để có thể vồ lấy. Tôi ngước mắt lên, và con báo đứng đó, bộ lông màu vàng cát với những chấm đen, to lớn, chắc chắn đủ dũng mãnh để giết tôi. Tim tôi đập thình thịch. Khao khát được sống siết chặt lấy tôi. Tôi đứng trên một tảng đá, bỏ khăn choàng ra và làm cho mình có vẻ dữ tợn, mái tóc đỏ rực bay tung sau lưng, khuôn mặt đầy dọa nạt, tôi gầm lên tiếng gầm của một con báo. Con vật kia liếc nhìn tôi, giật mình, rồi lao vụt đi. Nó biến mất giữa những tảng đá, rồi lao xuống vùng đất bằng phẳng, trượt đi trên mặt đất. Tôi rùng mình, sững sờ trước sự hung dữ của chính mình. Đó là con người hiện tại của tôi. Một sinh vật không quan tâm đến những gì người khác mong ước, một kẻ chỉ nghĩ cho chính mình.

Tôi hẳn sẽ hạnh phúc được tiếp tục cuộc sống đó mãi mãi. Tiếp tục chờ đợi màn đêm và có Ben Simon khi tôi có thể, song số phận đã không định sẵn như thế. Đến cuối tháng Kislev, khi những đám mây tụ lại và buổi tối trở nên lạnh hơn, các con trai Sia bị ốm. Vận rủi đã luôn lẩn khuất mỗi khi chúng tôi ăn thức ăn không được ban phước hay uống từ những vũng nước tù. Chúng tôi đã rời khỏi một nơi có ma quỷ trú ngụ, và có lẽ một số trong chúng đã theo sau chúng tôi qua các cánh cổng của Zion. Hai đứa trẻ là những cậu bé dễ thương, luôn sẵn sàng lang thang đi tìm vả dại ở những dải đất màu mỡ dưới các khe núi, ít nhất cho tới khi mẹ chúng phản đối và không cho phép chúng đi cùng tôi nữa. Khi tôi hỏi liệu tôi có thể giúp chăm sóc chúng trong lúc ốm đau không, Sia nói không có việc gì tôi có thể giúp. Chúng không phải là con tôi, chị nói với tôi như thế. Tôi nhìn thấy nỗi khổ đau hằn sâu trên con người chị, nhưng tôi không đề nghị được chia sẻ sự đau khổ ấy vì chính tôi đã góp phần gây ra nỗi tuyệt vọng của chị. Tất nhiên, chị không muốn tôi lại gần.

Hết ngày này qua ngày khác, hai đứa trẻ vẫn nóng như lửa, dù không khí trở nên mát mẻ hơn. Không bao lâu sau, lũ trẻ phát ra những âm thanh khò khè nặng nhọc khi chúng cố gắng thở. Những chấm đỏ mờ xuất hiện rải rác trên da chúng. Tôi có thể nghe thấy Sia khóc khi chúng không chịu ăn thứ súp đậu tằm chị nấu. Chị khóc lóc cầu khẩnAdonai để Người mang chị đi thay vì những đứa con của chị. Trong sâu thẳm trái tim mình tôi cũng ước điều tương tự. Thật khủng khiếp, nhưng đúng thế. Tôi cảm thấy sự đê tiện của mình, nhưng tôi vẫn muốn chị biến mất khỏi chúng tôi. Đó là con người tôi đã trở thành, là kết quả sự thèm muốn đã gây ra cho tôi. Lúc này, khi nghĩ tới người đầu tiên sẽ chết, tôi đoán đó là chị.

Nếu bạn không thể tàn nhẫn trong sa mạc, bạn sẽ không bao giờ sống sót nổi. Đó là điều tôi tự nhủ với bản thân, là điều tôi tin. Tôi không phải là một con lừa hay một cô gái ngây thơ, cũng không phải một bà mẹ đang lo lắng hay một cậu bé lên cơn sốt cao. Tôi là một phụ nữ tóc đỏ đã nhìn trừng trừng vào một con báo. Tôi nói chuyện với một con dê bên sườn núi. Tôi thấy Ben Simon ngồi nhìn các con ông, những đường nét khắc khổ trên khuôn mặt bị nỗi lo âu làm biến dạng. Tôi tới bên ông, cúi đầu trước mặt ông, cầu khẩn được chăm sóc con ông. Một nụ cười khẽ nở trên khuôn miệng ông, và ông vuốt tóc tôi, nhưng lại nói tính mạng của chúng nằm trong tay Chúa, chứ không phải hai bàn tay tôi.

Sia đang quan sát, khuôn mặt chị xám ngoét.

- Hãy để em cho ông thấy em có thể làm gì, - tôi khẩn khoản.

Chỉ trong một ngày, tôi bắt ba con gà hoang và nấu chúng trên bếp lửa. Tôi tìm thấy nước trong một nguồn nước ngầm nuôi dưỡng một cây sung dâu Ai Cập và hái xuống những quả chín màu da cam. Tôi nấu một thứ súp ngon lành cho hai cậu bé, sau đó cắt quả sung dâu thành từng lát mỏng mát rượi, áp lên đôi môi nóng bỏng của chúng.

Sia không thể xua đuổi tôi. Chị không còn lựa chọn nào ngoài thẫn thờ gật đầu và chấp nhận sự giúp đỡ của tôi. Tôi lao vào cuộc chiến giành giật sự sống. Tôi biến nó thành lẽ sống và kỹ năng của mình, không giống như bố tôi, người cả ngày hờ hững ngước mắt nhìn về hướng Jerusalem khi bầu trời chuyển từ trắng sang xanh, ông, người từng giết cả tá lính Roma, một kẻ nổi dậy và phản bội, đã bị Judea hạ gục, những trận gió và cái đói đã giày vò và biến ông thành một kẻ bất lực. Lúc này, khi những đứa trẻ đổ bệnh, ông trở nên kinh hoàng, suốt ngày lẩm bẩm cầu khẩn Đấng Toàn Năng. Không phải ông quan tâm gì đến hai cậu bé, mà ông đang sợ cho phần xác của mình. Ông khăng khăng cho rằng quỷ dữ có thể di chuyển từ người này sang người khác chỉ bằng một cử chỉ tiếp xúc hay một hơi thở. Tôi dành cho ông sự khinh bỉ và quay đi. Khi bố tôi hỏi nước để rửa tay, tôi bảo ông hãy tự đi tìm lấy, hãy dùng tay bới qua lớp cát như tôi đã làm.

Tôi chỉ quan tâm tới một người đàn ông, người từng đối mặt với sư tử. Nhưng tôi sợ rằng ông quá mềm yếu và đã bị vợ con cuốn lấy. Ông thôi không còn tìm đến bên tôi hàng đêm nữa. Trong cái hang của mình, tôi rùng mình co người lại, cô đơn. Tôi đau khổ, lén quan sát từ sau những tảng đá. Ông ngồi với lũ trẻ bên cạnh đống lửa được nhóm lên bằng những cành khô tôi đã nhặt về, ăn món súp tôi nấu, uống nước tôi đào được dưới cây sung dâu. Tôi đang chữa lành cho họ để họ trở lại với nhau, có lần, tôi nhìn thấy ông cầm lấy bàn tay Sia trong bàn tay to lớn của ông, nâng lòng bàn tay chị lên áp vào môi ông. Ông có quyền làm như thế, chị là vợ ông, nhưng tôi như bùng cháy trong ngọn lửa ghen tuông. Tôi không thể ăn món súp tôi đã nấu. Tôi không hề uống thứ nước tôi tìm thấy dưới bộ rễ cây sung dâu.

Tôi biết từ những câu trò chuyện của các phụ nữ bên giếng tại Jerusalem cho rằng có thể khiến một người đàn ông gắn bó với bạn và giữ không cho anh ta bỏ đi. Đó là một nghi thức bằng máu, họ đã nói thế, với giọng đầy sợ sệt trước những việc như vậy, song máu không hề làm tôi sợ. Tôi một mình tìm đến nơi tôi đã thấy những con rắn đen, nơi có một lùm cây táo vàng Sodom, những hạt dài nhiều sợi của chúng được dùng làm bấc đèn khi chúng tôi có đủ mỡ kiếm được từ một con gà gô để thắp sáng vào lễ Sabbath. Tôi quỳ xuống, dùng một cái que vẽ khuôn mặt một con sư tử trên đất, rồi xếp vòng quanh nó những viên đá đã thấm máu tháng của tôi. Tôi muốn giữ con sư tử của mình trong lồng, và bằng cách này tôi hình dung ra mình có thể làm thế. Tôi không có bà mẹ nào dạy tôi những cách chữa bệnh đơn giản nhất, nhưng thực tế chứng minh câu phù phép của tôi đã thành công. Ben Simon tìm đến với tôi đêm hôm đó. Ông vẫn muốn tôi. Tôi che mái tóc mình bằng chiếc khăn quàng màu xanh. Tôi thận trọng và lặng lẽ, cảm thấy biết ơn quá mọi mức độ hình dung. Mọi thứ giờ đây dường như đều có thể bị phá vỡ. Thứ diễn ra giữa chúng tôi đã lớn dần cho tới khi biến thành một bông hoa, bông hoa đỏ chói của cây phượng vĩ, nhuộm đỏ thắm các ngón tay ta khi ta hái nó, vò nát nó thành một thứ dịch lỏng dính lên da.

- Ta không nên có mặt ở đây, - ông nói.

Điều tương tự cũng đúng với tôi, và đáng ra tôi cũng nên nói như thế. Thay vì vậy, tôi tới bên ông, và chúng tôi không từ chối bản thân bất cứ điều gì. Không ai trong chúng tôi được sinh ra để tìm tới chốn hoang vu này, nhưng vì số mệnh đã tiên định chúng tôi phải cất bước tới đây, nó cũng đã tiên định ông sẽ tìm đến tôi. Tất cả những gì tôi muốn là bàn tay ông ở trên cơ thể tôi, miệng ông áp lên miệng tôi, cơ thể ông và tôi hòa làm một. Đó là lúc tôi được sống. Tôi tự hỏi liệu có phải tôi đã gieo một lời phù phép lên chính mình, liệu đó có phải là một lời nguyền buộc tôi phải trả giá mãi mãi hay không. Đáng ra tôi phải để Ben Simon chăm sóc vợ con ông, nhưng tôi lại không cho ông đi. Một con báo biết nó là ai; nó không bao giờ đếm xỉa đến cơn hấp hối và nỗi sợ hãi của con mồi, nó lao tới vì nó đã được tạo ra để làm thế, nó đoạt lấy những gì cần phải đoạt.

Có lẽ mọi thứ đã tốt hơn nhiều khi tôi còn vô hình, khi những người đàn ông bước qua bên cạnh tôi và ngoảnh mặt đi, khi tôi ru rú ở nhà như một con chó. Giờ đây hầu như tôi không nhận ra chính mình nữa. Nhưng tôi biết mình muốn gì. Khi bước đi giữa những tảng đá, chân trần, tôi để lại một dấu vết. Ông luôn theo sau để tìm tôi. Thậm chí cả khi đó, ông cũng không phải mang trên mình tội lỗi, vì mỗi khi ông tìm đến, tôi chưa từng một lần từ chối.

•§•

Đêm trở nên mát mẻ hơn, bầu không khí đượm hơi ẩm thổi từ ngoài Biển Lớn vào, mang theo mưa dưới những tầng mây dày. Nhưng cơn sốt của hai đứa trẻ vẫn chưa dứt. Chúng đã bị ốm một thời gian quá dài. Môi chúng sưng phồng, trắng bệch, mắt đảo tròng, và hai đứa trẻ lảm nhảm nói mê sảng. Chúng tôi quan sát chúng, lo lắng, e sợ điều xấu nhất. Đã đến mức chúng không còn ăn uống được nữa. Và sau đó, đến một ngày khi những cành cây thánh liễu bừng nở đầy những đóa hoa màu hồng, khi từng đám cây ngải đắng mọc lên giữa các tảng đá trên vách núi, đến lượt Sia đổ bệnh. Chị quả quyết không làm sao, nhưng lại run lẩy bẩy và không chịu ăn gì. Tối đó, chị nằm xuống bên cạnh các con, và đến sáng hôm sau, chị không còn gượng nổi khỏi nền đất nữa. Khi tôi mang nước đến, chị chấp nhận, nhưng cách chị nhìn tôi thật khủng khiếp. Có lần, chị tóm chặt lấy bàn tay tôi, và tôi nghĩ chị sắp sửa nguyền rủa tôi. Nhưng chị nhìn chằm chằm vào mắt tôi với sự chăm chú dữ dội. Tôi không rõ chị có tìm thấy thứ chị tìm hay không, nhưng có lẽ là có, vì sau đó chị hỏi liệu tôi có thể chăm sóc cho ông ấy nếu chẳng may chị chết đi không. Tôi hiểu ý chị là gì. Tôi cúi đầu xuống và hứa tôi sẽ làm.

- Phải, tất nhiên cô sẽ làm rồi, - chị thì thầm.

Giọng nói của chị không có vẻ tức giận, mà có âm hưởng của một phụ nữ đã chấp nhận buông xuôi và không còn phải bận tâm tới những chuyện nhỏ nhặt của những người sẽ còn phải lưu lại trên trần thế, ngoại trừ đoan chắc người chồng chị yêu quý sẽ được yêu lại.

Sau đó, tôi không thể nhìn chị, người bạn duy nhất từng tử tế với tôi đến thế. Tôi cố giúp đỡ hết mức có thể, quỳ xuống bên chị, dùng một mảnh vải ẩm làm dịu đi làn da nóng bỏng của chị. Tôi đun một thứ trà bằng lá tầm ma và bạc hà, nhưng chị không thể uống được. Tôi nấu nước hầm từ xương và thịt gà gô, nhưng chị lắc đầu và xua tôi đi. Tôi chưa bao giờ chăm sóc ai, cũng chưa từng ở bên người đang ốm hay sắp chết. Chị nằm đó không chút phàn nàn, cũng giống như những đứa trẻ, vốn chỉ rên khe khẽ. Ở Jerusalem, có thể trả tiền cho các minim để họ tới đọc những bài chú bí mật. Họ sẽ cầu nguyện để cứu chữa người ốm khỏi Đấng Duy Nhất, và với tư cách là các bậc thầy về pharmaka, họ biết các phương thuốc cho phép chữa khỏi mù lòa, đau đầu, sốt nóng. Rễ cây hoa mẫu đơn có thể được nghiền ra cho những người bị lên cơn tai biến uống; sáp nóng có thể cầm máu. Các minim viết tên Đấng Toàn Năng một nghìn lần, tờ bản thảo sau đó được nhét vào trong một tấm da cuộn tròn, những lời cầu nguyện chứa đựng các bí mật sâu kín đến mức chỉ có thể được thầm gửi tới riêng một mình Chúa. Nếu có thể, hẳn tôi đã tìm tới một trong những người phụ nữ sống tại các con hẻm như bà lão tôi đã tìm đến để mua tấm bùa cho Amram, vì họ thường có những câu phù chú tối tăm hơn, cho phép mang trở lại một mạng sống dường như đã bị Thần Chết cướp đi.

Nhưng chúng tôi chẳng có ai để có thể cầu xin cứu giúp. Chúng tôi chẳng có gì ngoài cát bụi. Thời gian trôi qua, nhưng những cơn sốt thì không. Thậm chí cả tôi cũng biết một cơ thể không thể chứa đựng được những ác quỷ đó quá lâu.

Một buổi tối, Ben Simon không tìm đến với tôi. Tôi tới nơi cây thánh liễu mọc. Những viên đá tôi đã cẩn thận xếp đặt đều bị bới tung lên, có lẽ bởi lạc đà hay chó hoang khi chúng bới cát làm ổ qua đêm. Dù thế nào đi nữa, bùa phép đã mất đi hiệu nghiệm. Tôi quay trở lại khu trại và thấy ông đang ôm các con mình, khóc nấc. Giờ tôi biết mình đã lầm. Người ta thực sự có thể khóc trong sa mạc, cho dù đó là người bị đánh dấu bởi cái tát của một con sư tử. Vào lúc đó, tôi hiểu ra mình là ai với ông. Tôi không phải là thứ nhất, thứ hai, hay thậm chí thứ ba.

Điều đó không hề làm ảnh hưởng đến cảm xúc của tôi hay vị trí của ông trong tim tôi.

Nhưng tôi biết.

Chỉ duy nhất một điều tôi có thể làm để ông vui. Khi tôi nói với Ben Simon tôi sẽ đi tìm cách chữa trị, ông đã ôm lấy tôi. Tôi đón lấy sự biết ơn của ông như thể đó là một dòng nước ngọt. Tôi muốn đi một mình, nhưng ông không chấp nhận. Một phụ nữ cô độc trong sa mạc cũng giống như con chim trong bẫy, sẽ là mồi cho bất cứ kẻ nào muốn vồ lấy. Ông một mực quyết định bố tôi sẽ đi cùng tôi, và cho dù bố tôi chẳng mấy bận tâm đến con gái mình, ông cũng đồng ý làm người đồng hành với tôi, có lẽ chỉ để chạy trốn khỏi những người đang ốm nặng.

Ben Simon đưa cho tôi con dao của ông, con dao ông đã dùng để giết bao người, có những vết ố trên đó, nhưng lưỡi dao bằng bạc sắc đến mức khi tôi áp bàn tay vào nó, máu từ ngón tay cái ứa ra. Tôi giữ con dao trong vạt áo, gói trong một mảnh len, rồi dùng một sợi dây làm từ lông con dê của tôi buộc lại. Ben Simon quyết định tôi cần mang con vật cưng của mình theo, như thế sữa của nó sẽ giúp chúng tôi sống sót nếu chúng tôi không tìm được gì khác. Ông đưa cho tôi chiếc bình ông dùng đựng nước và cái bánh lúa mạch cuối cùng. Tôi cầm lấy, cho dù trong thâm tâm tôi những muốn trả lại tất cả. Tương tự như việc một món quà đánh dấu sự khởi đầu, nó cũng có thể đồng nghĩa với hồi kết. Có điều gì đó xảy ra khi chúng tôi nói lời tạm biệt. Ông đưa cho tôi tất cả những gì ông có, dẫu vậy một tấm màn che đã bị kéo xuống giữa chúng tôi. Tôi có thể cảm thấy cổ họng mình se thắt, tim đập thình thịch vào lồng ngực. Tôi ngước nhìn lên khuôn mặt người tôi yêu, nhưng ông không còn nhìn sâu vào nội tâm tôi nữa. Tôi đã trở nên trong suốt, không khác gì không khí với ông. Mọi thứ trở lại giống như ngày chúng tôi rời bỏ Jerusalem, trước khi ông nhìn trộm tôi gạn bùn lấy nước, trước khi ông biết tên tôi. Tôi nghĩ có lẽ đây là cách một sát thủ nói lời từ biệt, dữ dội và đầy kiêu hãnh. Tôi không thể ngờ ông đã đọc được những điều tiền định trong số mệnh.

Chúng tôi lên đường khi buổi sáng còn tinh mơ, trên bầu trời có những con chim ưng quần lượn bay vòng.

Bố và tôi bước đi, không biết mất bao lâu sẽ tìm được một phương thuốc hay thực ra liệu có gì để chúng tôi tìm kiếm hay không. Sự ngờ vực hiện diện khắp nơi, và vì lý do xác đáng. Nhiều khả năng chúng tôi sẽ bị giết trước khi tới được một nơi nào đó có dân cư. Những băng trộm cướp chiếm cứ các hang động ở khắp vùng Judea. Có những nô lệ bỏ trốn, những tên du đãng, những kẻ nổi loạn không còn gì để mất. Sa mạc hoang vu rộng mênh mông. Mỗi vách đá vôi trông đều giống những vách núi chúng tôi đã đi qua. Chúng tôi đi vòng quanh, lạc đường trong nhiều ngày để lẩn tránh binh lính của Chiến đoàn Roma, con dê tôi mang theo kêu lên be be để cảnh báo cho chúng tôi biết sai lầm của mình. Có những kẻ đã lang thang ở chốn này vĩnh viễn, không bao giờ được những người văn minh trông thấy mặt nữa. Tôi từng nghe chuyện từ những người phụ nữ ở bên giếng tại Jerusalem kể về một cô gái trẻ lạc trong sa mạc đã sống cùng bầy linh cẩu, di chuyển cùng chúng, ăn xác thối, và ngủ cùng chúng, và khi được tìm thấy, răng cô gái đó đã trở nên nhọn hoắt, vì cô ta không còn là người nữa.

Khi chúng tôi đi qua cùng những vách đá cũ đến lần thứ ba, tôi không còn lựa chọn nào khác, đành lấy cái khăn anh trai tôi tặng ra, xé lấy những dải lụa. Tôi buộc những mảnh lụa xanh đó lên các cây gai để có thể nhận ra đường khi quay lại.

Vài ngày sau khi lên đường, bố khiến tôi kinh ngạc khi nói chuyện với tôi. Đáng ra tôi chẳng nên ao ước chuyện này làm gì, vì bố chẳng có điều gì tốt lành để nói. Ông đay nghiến, buộc tội tôi đã lừa Ben Simon vào bẫy, như thể ông tin chắc tôi chính là con sư tử đã ngấu nghiến người đàn ông này, cướp đoạt ông khỏi người vợ. Tôi nhìn bố đầy thách thức, tự hỏi ông sẽ nghĩ gì nếu tôi bỏ đi, để mặc ông tự xoay xở lo thân, ông tiếp tục nói nếu hai con trai Ben Simon sống sót, chúng sẽ nợ tôi mạng sống và sẽ là con trai của tôi cũng giống như là con của Sia. Đôi mắt ông long lên giận dữ.

- Có thể khi đó Chúa sẽ tha thứ cho mày.

Tôi không biện hộ cho mình. Tôi thường lướt bàn tay lên những vết cắt vào da thịt đánh dấu thời gian chúng tôi trải qua trong sa mạc, rồi dừng lại ở ngày Ben Simon lần đầu tiên tìm đến tôi. Trên thực tế, tôi đã dấn bước vào chốn hoang vu tìm kiếm một phương thuốc vì nghĩ đó là cách đưa Ben Simon quay lại với tôi. Tôi đã không hề nghĩ tới hai đứa trẻ hay Sia cho tới tận lúc này. Chúa sẽ không tha thứ cho tôi vì điều đó.

Bố và tôi dừng lại tìm chỗ nghỉ khi màn đêm buông xuống. Vào mùa này, ban đêm rất lạnh, và tôi đã nhặt nhạnh cành khô trên suốt dọc đường đi để nhóm lửa vào buổi tối. Khi không còn thứ gì khác để nhóm lửa, chúng tôi đốt phân của chính mình và của con dê, và khói bốc lên nồng nặc mùi xú uế. Bị bao phủ trong làn khói kinh khủng đó, tôi sợ rằng chúng tôi đã rời khỏi tầm mắt của Chúa. Ban đêm chúng tôi ngủ ngồi, tựa lưng vào nhau, áo choàng khoác quanh người, những nếp gấp trên trang phục nặng trĩu bụi bẩn. Chúng tôi nghe thấy âm thanh của những sinh vật trong bóng tối, chó hoang và linh cẩu, và có lần cả một con gấu đang nặng nề tìm về hang của nó. Đây là con đường không mấy người từng qua lại, vì chúng tôi không hề tìm thấy dấu vết của nước. Chúng tôi đã nghe nói tới số phận của Sodom, một nơi bị sấm sét đốt trụi. Người ta kể có những cái cây mọc đầy quả đẹp tuyệt vời, nhưng khi hái xuống quả lập tức tan biến thành khói và tro bụi trong bàn tay bạn. Vào những giờ ban ngày, mỗi hơi thở của chúng tôi đều như có lửa. Chúng tôi không dám tìm đến ốc đảo nào vì sợ bị người Roma bắt gặp. Con dê đã không có nước từ nhiều ngày qua, nó không thể cho sữa được nữa. Nó co ro đi nép sát vào tôi. Có những viên đá găm vào móng nó mà tôi cố hết sức để lấy ra. Dù thế, khi tôi khăng khăng buộc chúng tôi phải đi tiếp, tôi nghĩ đã nghe thấy nó khóc.

Chúng tôi đã đi xa đến mức chiếc khăn của tôi chỉ còn lại một mảnh nhỏ. Sau lưng chúng tôi, một tuyến đường đánh dấu bằng những mảnh vải xanh vạch ra con đường quay về với Ben Simon qua sa mạc hoang vu. Chuyến đi của chúng tôi dường như vô vọng, vì không nhìn thấy gì ngoài những vách núi trắng lóa phía trước. Bố tôi lầm bầm, thề rằng ông ta đã tiên đoán trước những điều này, vì tôi chỉ mang đến vận rủi. Nhưng sau đó, chúng tôi lên tới đỉnh một vách núi và nhìn thấy phía xa một cảnh tượng làm trái tim chúng tôi nhẹ nhõm sống dậy. Đó là Biển Muối, một đường chân trời xanh ngắt. Nước có thể đổi màu; vào lúc này nó màu xanh, sau đó chuyển sang lục, rồi thành màu đen sẫm. Khi những đám mây lại gần, mặt nước chuyển màu đen, vì thế người Roma gọi nó là Hồ Hắc Ín, bởi nó tạo ra những đám đen nhánh như hắc ín. Nhưng với chúng tôi, trông nó giống như thiên đường, xanh ngắt tới mức chúng tôi phải kìm nước mắt lại.

Mặt biển có vẻ ở gần đến mức dường như với tay ra là chạm được vào nó, song bố tôi nói nó còn cách chúng tôi vài ngày đi bộ nữa. Ông cảnh báo khoảng cách là một ảo giác đã đánh lừa rất nhiều người, thậm chí cả những nhà thông thái vĩ đại, đến chỗ tìm tới cái chết của chính họ. Họ tin chắc chỉ còn cách biển không xa nữa và hối hả lên đường dưới cái nắng khắc nghiệt, dấn thân vào một chuyến đi sẽ đưa họ thẳng tới gặp Mal’ach ha-Mavet, vị Thần Chết được kể có một nghìn con mắt, không bao giờ bỏ sót bất cứ nạn nhân nào của mình.

Ngày trôi qua dưới mặt trời thiêu đốt trong khi chúng tôi bám theo tuyến đường cổ xưa dẫn tới biển. Chúng tôi đi ngang qua đống đổ nát của một khu dân cư, tại đó có thể nhìn thấy mặt trăng nhân đôi khi nó được phản chiếu trên Biển Muối. Khu dân cư đã bị quân Roma phá hủy. Nó đáng ra sẽ là thiên đường được xây dựng bởi Yahad, một nhóm tín đồ của giáo phái Essene, những người Do Thái thực hành những giới luật nghiêm khắc với giờ cầu nguyện cố định. Người ta kể rằng dân tộc chúng tôi đã bị chia tách làm bốn nhóm, mỗi nhóm với triết lý riêng của mình, sau đó lại bị chia cắt thêm bốn lần nữa nếu tính đầy đủ. Thực sự ngay thẳng, những người Essene trên thực tế đã tách rời mình khỏi tất cả những nhóm khác.

Yahad đặt tên cho ốc đảo của họ là Sechacha, từ chúng tôi dùng để gọi mái che, vì nhà của họ được lợp bằng những tàu lá chà là rộng. Họ đã tìm đến sa mạc như những tín đồ chân chính, từ bỏ cuộc sống tiện nghi ở Jerusalem. Họ đã thấy trước sự sụp đổ của Đền và chạy trốn tới nơi đây chờ đợi Ngày Tận Thế, như thế họ có thể dành những giờ cuối cùng của đời mình cầu nguyện. Các thư lại của họ bận bịu với những cuộn bản thảo để đảm bảo chân lý của họ sẽ không mất đi khi thế giới này chấm dứt. Những người Essene nghiêm cấm các tượng thần, cũng giống như chúng tôi, song họ nghiêm khắc hơn rất nhiều trong thực hành tôn giáo của mình và thậm chí không chịu chạm tay vào một đồng tiền xu có hình khắc trên đó. Họ tin không ai được làm vua. Dẫu vậy, họ sẽ không bao giờ viện đến vũ lực hay chiến đấu chống lại những kẻ áp bức họ. Chúng ta nằm trong tay Adonai, họ khăng khăng quả quyết, vì vậy những mũi tên hay ngọn giáo đều vô nghĩa, có những đứa con của bóng tối và những đứa con của ánh sáng, và cuộc chiến thực sự trên thế gian là giữ mình trong ánh sáng và ca ngợi người biết tất cả, Elohim.

Chúng tôi thấy những tàn tích đổ nát còn lại từ đường ống dẫn nước của họ, và con đập ở dưới một thác nước, tại đó chúng tôi uống lấy uống để, bất chấp vũng nước ngập đầy những dấu tích của khu dân cư đã bị quân Roma phá hủy: những cái đèn dầu và bình thủy tinh vỡ, lọ mực bằng đất nung, những chồng ostraca - những mảnh sành vỡ được dùng để viết lên. Vẫn còn lại một cây sồi cao và mấy cây nguyệt quế, bóng râm thưa thớt, nhưng tất cả những gì do bàn tay con người tạo ra đều đã bị hủy hoại hết. Những kèo gỗ chặt từ cây cọ đã rơi xuống đất và những tàu lá dùng lợp mái nhà đều biến thành từng đống nâu úa nát bươm. Tôi đi qua scriptorium, một thư viện nơi những giá sách và cây cột nằm rải rác trên mặt đất. Những mảnh bản thảo bằng da dê hay giấy cỏ chỉ bị xé rách nằm rải rác trên đất bụi, mục nát, rời rã. Tôi đi qua bên những hòn đá tảng, nhìn ngắm những bể tắm dùng cho nghi lễ nằm thành hàng với những bậc lên xuống rộng bằng vữa. Bây giờ trong những bể tắm đó đầy rắn, chúng nằm sát bên những vũng nước tù đọng hôi hám.

Cuối cùng tôi bắt gặp một đống xương, những gì còn lại của sự trung tín. Cho dù không xứng đáng, tôi cũng xé những mảnh áo rách tả tơi của mình làm nghi lễ keriah, như một cách bày tỏ sự tôn trọng và thương tiếc, và khe khẽ đọc một bài cầu nguyện cho người đã chết. Mong danh xưng vĩ đại của Người được tôn thờ. Ân phước cho Người, mãi mãi và mãi mãi.

Tôi quay về bên đống lửa bố tôi đã nhóm. Chúng tôi nghỉ qua đêm tại ốc đảo đó, biết rằng người Roma sẽ tránh xa nơi này cùng hồn ma những người đã bị chúng sát hại, nhưng những con chó rừng đói cồn cào sẽ tìm đến chúng tôi qua nỗi sợ hãi trong mùi chúng tôi tỏa ra. Chắc chắn chúng đã từng tới đây, vì xương của những người chết bị vương vãi rải rác rộng đến nỗi chúng tôi không thể thu nhặt được để xếp vào một hõm đá như họ đáng được đối xử. Chúng tôi nhìn nhau, bố và tôi, và có lẽ chúng tôi đã nhìn nhau trong một thứ ánh sáng khác hẳn khi các vì sao lơ lửng trên đầu và những khúc xương trắng lờ mờ trước mắt. Bố không nhiếc móc tôi đêm hôm ấy. Thay vì thế, ông bảo tôi nên đi ngủ trước, ông đã quyết định sẽ thức để canh chừng dã thú có thể mò đến tấn công chúng tôi. Đó là cử chỉ tử tế đầu tiên ông từng dành cho tôi.

Ngày hôm sau, chúng tôi lên đường sớm. Có lẽ một thiên thần đã dẫn đường cho chúng tôi. Bố con tôi tìm thấy con đường hướng xuống phía nam, hướng của nguồn nước. Chính ở đây, những người Essene từ Sechacha đã tới lấy nước mang về khu định cư của họ. Chúng tôi rẽ vào một con đường chạy len giữa những bụi cây mâm xôi. Con dê cái, lúc này đã đói lả, ngốn ngấu nhai những cái lá màu nâu đầy gai. Nhưng khi chúng tôi đi xa hơn, có những chồi cây xanh nhú ra giữa các tảng đá. Gió bắt đầu thổi, mang theo mùi hương của cây balsam[13] cùng thứ mùi nhẹ nhàng, gần như không thể phát hiện được của nước. Gần như ngay lập tức, tôi nhận ra âm thanh vo ve của bầy ong. Đã lâu lắm tôi mới được nghe giai điệu gắn liền với vị mật ngọt này, đến mức thiếu chút nữa tôi đã xỉu đi. Chúng tôi vừa tới một ốc đảo, nơi có một nguồn nước từ dưới đất trào lên và những cây chà là lớn cao sừng sững. Không khí mát dịu, ngọt ngào tới mức dường như chúng tôi đã bước vào một đám mây ướp đầy hương thơm, thấm đẫm mùi của nhựa thơm và mùi ngò. Chúng tôi đã tìm thấy một nhóm người Yahad sống sót định cư ở đây chờ Ngày Tận Thế.

Ngoài khoảng đất trống trải, những ruộng nho và vườn cây của họ sáng long lanh dưới bầu trời chói chang trắng lóa. Vẻ đẹp của thế giới bừng lên từ mọi sinh vật đang sinh trưởng. Có một cánh đồng lúa mì và lanh, rực lên màu vàng nhạt và vàng óng, như bốc cháy dưới ánh mặt trời. Chúng tôi nghe thấy âm thanh của những chiếc chuông được treo trên cây bằng những cuộn dây màu đen vặn xoắn, kêu leng keng trong lúc đu đưa theo gió. Có hàng tá cây dâu tằm và ô liu được trồng vòng quanh một giếng nước xây bằng đá, cạnh một vạt cây hồ trăn đã chuyển sang màu lục nhạt. Một bầy bốn mươi con dê đang tụm lại dưới bóng cây, và thêm bốn mươi con cừu gà gật ngủ ngoài nắng.

Rất nhiều người trong số các Essene từng là tu sĩ, một số sống cô độc xa lánh phụ nữ trên các vách đá vôi, hang của họ được đánh dấu bằng mezuzoth, những chiếc hộp chứa các cuộn bản thảo ghi lời cầu nguyện Chúa. Những người này quá thanh khiết với những vướng bận trần tục của thế gian, song cũng có những người tới đây cùng vợ và con gái, những người phụ nữ của họ mặc vải lanh trắng, đầu lúc nào cũng trùm kín. Họ sống trong những căn lều lớn cùng gia đình, một số những người này đã chạy tới đây từ Sechacha, một số khác chỉ mới từ Jerusalem tới sau khi Đền sụp đổ.

Người ta chăm chú theo dõi chúng tôi khi chúng tôi đi qua khu định cư. Có những ngôi nhà cộng đồng xây bằng đá, bể tắm dành cho nghi lễ, và thư viện, nơi các học sĩ chuyên tâm hoàn tất các văn bản, họ tự chia ra thành từng nhóm ba người, như vậy có thể liên tục cả ngày lẫn đêm làm việc với các cuộn bản thảo ghi trên da động vật hay giấy cỏ chỉ. Có lẽ bố con tôi trông giống như những con quỷ, làm bằng cát hơn là bằng xương thịt. Mắt chúng tôi nhìn ra từ giữa khuôn mặt nhem nhuốc bẩn thỉu. Mái tóc tôi trông giống như một vệt máu xoắn bết xuống sau lưng, dài đến mức thõng qua cả dưới eo. Một vài người phụ nữ chớp mắt khi nhìn thấy tôi, nhưng không ai giễu cợt. Những người theo giáo phái Yahad thể hiện sự tử tế trong những ngày họ tin là quãng thời gian cuối cùng của tất cả chúng tôi trên thế gian này cái gì thuộc về người này thì cũng thuộc về láng giềng của anh ta.

Những người phụ nữ bước tới chào đón chúng tôi. Thứ vải họ mặc trên người nhẹ nhàng đến mức trang phục của họ tung bay xung quanh thân mình. Tôi khao khát muốn có được những tấm vải lanh quấn quanh người để không ai có thể nhìn thấy tôi. Có lẽ khi đó tôi có thể chịu đựng được sự dữ dội từ ánh sáng chói lòa của Chúa khi Người không thể tha thứ cho tôi về tất cả những gì tôi đã làm.

Mặc dù những con người thánh thiện này đã mất đi rất nhiều thành viên của họ dưới tay lính Roma, vì họ đã cho đi hay khu dân cư ở Sechacha đã bị đánh chiếm và phá hủy thậm chí trước cả khi Đền sụp đổ, những người Essene vẫn không chấp nhận mang dao bên mình, một hành động họ coi là báng bổ tới sự vĩ đại của Chúa. Ngay lập tức, bố tôi quyết định không cho họ biết ông là một trong các Sicarius. Những con người này coi các Sicarius thuộc về phía bóng tối, là những con rắn dám thách thức Adonai. Chúng tôi chỉ nói mình là những người bị xua đuổi khỏi Jerusalem, một ông bố nghèo khổ cùng người con gái đã trở thành những kẻ lang thang. Khi chúng tôi nói tới một người mẹ và những đứa trẻ đi cùng chúng tôi bị lên cơn sốt, những người phụ nữ Essene đã rất thương cảm và lập tức quyết định giúp chúng tôi. Một người trong họ, tự xưng tên là Tamar Bat Aaron, đưa bố tôi tới gặp một nhà thông thái, một vị tu sĩ được các tín đồ gọi là Abba - người cha - một người rao giảng những điều hay lẽ phải được mọi người làm theo một cách hào hứng vui vẻ thay vì như một bổn phận.

Abba đã già đến mức luôn cần phải có chiếc ghế, được bốn người đàn ông khỏe mạnh khiêng; và Tamar thánh thiện thì thầm bảo chúng tôi cần ngồi xuống cách xa sáu mươi sải tay, khoảng cách mọi phụ nữ luôn giữ, trong khi đầu họ che kín, đôi mắt cúi xuống đất nhưng sáng ngời, vì cho dù phụ nữ không tham gia vào các giới luật nghiêm khắc của Essene, họ vẫn đầy hào hứng khi lắng nghe nhà thông thái vĩ đại nói. Một tu sĩ khác ở đẳng cấp như Abba hẳn đã đuổi chúng tôi đi, quá bận bịu với những lời cầu nguyện và chẳng bận tâm tới thỉnh cầu của chúng tôi. Hoặc có lẽ một con người quyền thế như vậy chắc hẳn đã đồng ý lắng nghe nếu chúng tôi mang theo bạc để đổi lấy ân huệ của ông ta. Nhưng Abba tin tất cả mọi người đều là những người anh em của ông. Ông là đệ tử của một thầy đến từ Galilee, người thuyết giảng rằng hòa bình là hy vọng duy nhất cho loài người. Không có hòa bình, chúng ta sẽ chỉ như những con chó hoang trong sa mạc, không hơn không kém.

Bên cạnh tôi, Tamar thì thầm kể Abba từng có mười người vợ và đã sống lâu hơn tất cả họ; giờ đây ông dành đời mình ngợi ca vinh quang của Chúa và dạy dỗ về con đường hòa bình. Những người sống ở đây cầu nguyện ba lần mỗi ngày; vào buổi sáng khi họ quay mặt về hướng Jerusalem, sau đó vào lúc hoàng hôn, và thêm một lần nữa sau khi màn đêm buông xuống. Họ mang theo những gì thiêng liêng bên trong con người mình, vì mỗi con người đều là một ngôi đền, và mỗi lời cầu nguyện được nói ra đều vọng tới tai Cha của chúng ta, ở cao phía trên chúng ta.

Khi được nghe kể về cảnh ngộ khó khăn của chúng tôi, Abba tặng cho bố tôi với thái độ niềm nở vồn vã một bài cầu nguyện được nhét trong ống kim loại để buộc lên cánh tay người mắc bệnh. Ông cho chúng tôi một đoạn dài dây đã được ban phước, để buộc vào áo của lũ trẻ, qua đó gắn kết chúng với sức khỏe tốt, cũng như một củ tỏi quý màu tím sẫm để xua đuổi tà ma. Chúng tôi cần đọc tên Adonai một trăm lần trước một cốc nước và tỏi đã được đun sôi ba lần trên bếp lửa, sau đó cho những người ốm uống trong lúc họ cầu nguyện để xin ân phước của Chúa.

Chúng tôi được cho chà là khô, bánh lúa mạch và được phép nghỉ lại qua đêm. Một cơn mưa nhẹ đang rơi xuống, và mặt đất nhanh chóng ngập đầy những vũng nước nhỏ. Bố tôi được dẫn tới một ngôi nhà cộng đồng để ở lại cùng những người đàn ông. Tôi buộc con dê cái vào một cây thánh liễu và đi theo những cô gái chưa chồng, họ nhìn tôi với vẻ tò mò lạ lẫm. Hẳn với họ trông tôi chẳng khác gì một con thú hoang. Khi tôi để lộ mái tóc ra trước mặt họ, họ sững sờ trước những nút tóc đã rối bết lại vào nhau và cùng chải gỡ chúng ra bằng lược gỗ. Họ đưa tôi tới tắm ở khu bể tắm dùng cho nghi lễ của họ, và nước quanh người tôi đều chuyển thành màu đen kịt. Thậm chí cả tôi cũng thấy đó là một điềm xấu, nhưng các cô gái Essene cười phá lên và nói nước thiêng tẩy rửa đi mọi tội lỗi. Họ tin rằng đầm mình trong nước sẽ giúp họ lại gần Chúa hơn, và họ tắm vài lần mỗi ngày, có một cầu thang đôi dẫn lên bể tắm; một với những bậc thang đá vôi để bước vào, cầu thang còn lại dành cho những người trong sạch đã thanh tẩy mình để họ có thể ra khỏi nước mà không đụng chạm tới những người vẫn còn chưa sạch sẽ. Quả thực, khi bước ra khỏi bể nước, tôi cảm thấy thực sự được tẩy rửa sạch sẽ lần đầu tiên kể từ khi rời khỏi Jerusalem. Mái tóc tôi đỏ đến mức lũ ong bay tới gần, lượn lờ vòng quanh. Những người phụ nữ Essene bật cười, cho rằng với chúng hẳn mái tóc của tôi trông giống như một cánh đồng tràn ngập hoa hồng. Tôi đã phải chạy trốn khỏi bầy ong và la lên tôi là một người phụ nữ chứ không phải một bông hoa.

Tamar đưa cho tôi một chiếc áo dài. Đó là tấm áo trắng đơn giản, với sợi đai bằng lông dê để thắt ngang hông. Tôi nói đó là một món quà quá quý giá, nhưng Tamar vẫn nhất định ép tôi phải nhận.

- Tài sản chẳng là gì hết, vì chúng vô dụng ở Thế Giới Bên Kia, - chị nói với tôi. - Cô không thể mang chúng vào ngôi nhà của Chúa.

Quá khứ dường như là một giấc mơ xa xăm. Chúng tôi đã cách thật xa cảnh tàn sát từng chứng kiến ở Jerusalem, cách chiếc hang nơi chúng tôi tìm được chỗ trú thân vài ngày đi bộ. Nhưng những gì tôi đã làm, con người tôi đã trở thành, thực sự nhiều hơn một giấc mơ. Khi nheo mắt lại, tôi có thể thấy sau những vườn cây các vách núi đá vôi lởm chởm và con đường tôi đã đánh dấu bằng những mảnh vải xanh. Tôi có thể cảm thấy sự thôi thúc giục giã dưới họng mình, một cảm giác hoảng hốt vì đã để Jachim Ben Simon lại sau. Tôi sợ những gì đã gắn kết chúng tôi với nhau có thể sẽ biến mất nếu tôi không còn hiện diện trong mắt ông. Có lẽ rồi ông sẽ tin cả tôi cũng là một giấc mơ trước khi ông bừng tỉnh.

Tôi tự hỏi các vị chủ nhà của chúng tôi sẽ nghĩ thế nào nếu họ biết sự thật về chúng tôi. Bố tiếp tục kiên nhẫn chờ đợi và giữ kín bí mật của chúng tôi. Ông tin những con người thành tín này là những kẻ điên, cho rằng bất cứ ai ngồi yên chờ Ngày Tận Thế đều đang tự tạo ra nó cho chính họ. Nhưng tất nhiên việc ông nghĩ thế là không thể tránh khỏi. Bất cứ ai tham gia vào chiến tranh đều tự nhủ với bản thân anh ta có thể thay đổi những gì đã được tiền định, và chính anh ta, chứ không phải Chúa, mới là người tạo ra số mệnh, là người có thể tự do thay đổi những gì được coi là đã được định đoạt.

Vào buổi sáng chúng tôi rời đi, Tamar đưa tôi tới nhà chị và cho tôi một phần pho mát, thứ pho mát trắng haris halab có vị mặn, có thể để dành ăn dần trong nhiều ngày và sẽ giúp chúng tôi được ăn đầy đủ, cùng một ít quả chà là khô ngọt lịm. Chị có bốn đứa con trai nhỏ, không quen nhìn thấy người lạ mặt, miệng chúng há tròn khi nhìn thấy tôi cho tới khi Tamar xua chúng đi. Khi chúng tôi chỉ còn lại hai người với nhau, chị cảnh báo rằng bố con tôi cần cẩn thận khi đi đường. Gần đây đã xảy ra một cuộc tấn công vào một khu định cư khác có tên Ein Gedi, một ốc đảo nơi bốn con suối gặp nhau để tạo nên những thác nước lớn, một trong chúng tạo nên hồ nước nơi người ta kể Vua David từng ẩn náu trốn tránh kẻ thù. Cũng tại đó có những bông Moringa Pergrina nở, loài hoa với sức mạnh ma thuật từng cho phép David viết những bài ca của nhà vua thánh thiện đến thế. Ở đó cũng có những cây keo mọc bên bờ nước, và những cây táo dại, thứ quả màu cam của chúng thu hút những con chim tới từ Hy Lạp và Ai Cập, và có cả một vạt cây balsam, thứ nhựa dính của chúng là một loại hương liệu còn giá trị hơn cả vàng. Ein Gedi là một nơi sung túc giữa thời buổi đói kém. Chính vì thế, nó giống như con cừu béo trong mắt những kẻ đang đói lả. Những kẻ tấn công xuất hiện vào ban đêm. Bảy trăm người đã bị giết, hay bị các Sicarius tấn công vào những nhà kho của khu định cư bắt đi. Những người Essene biết Sicarius là thủ phạm vì loại dao lưỡi cong, thứ vũ khí luôn tìm tới đích của nó, rồi sau đó lôi linh hồn khỏi thể xác nạn nhân, đã được sử dụng. Những kẻ đến cướp đã cuỗm sạch mọi thứ, ngũ cốc, rượu vang và nước, bên cạnh mạng sống của những người vô tội.

Tim tôi nặng trĩu khi nhắc đến các Sicarius.

- Những tên sát nhân sẽ không tìm ra em nếu em thận trọng, - Tamar nói với tôi. - Nếu ai đó xuất hiện gần em ngoài sa mạc, hãy trốn kỹ nhất có thể. Giờ có lẽ em hiểu tại sao ở đây chúng ta tin chắc hồi kết đã cận kề. Với sự phản trắc như thế hiện diện trên thế gian, các thiên thần chắc chắn sẽ tới với chúng ta và dẫn chúng ta sang Thế Giới Bên Kia.

Tôi gật đầu, cho dù biết bố tôi tin những lưỡi dao chứ không phải các thiên thần mới là câu trả lời cho sự phản bội. Tôi kìm lại không buột miệng nói rất có thể anh trai tôi cũng có mặt trong số những kẻ đã tấn công Ein Gedi. Chúng tôi vội vã chuẩn bị để lên đường, và khi đã sẵn sàng, một người đàn ông tìm tới chuyển lại lời nhắn cuối cùng từ Abba. Mắt bố tôi nhắm hờ, trái tim khép kín, nhưng ông vẫn lắng nghe, vì ông là khách của nơi này, và ít nhất cần làm ra vẻ biết cách xử sự. Tôi nghe thấy những gì được nói và nhanh chóng cúi mặt xuống. Khi người đưa tin đã nói xong, bố tôi cúi đầu chào từ biệt, nhưng không hề bày tỏ sự biết ơn. Đó là tính cách của bố tôi, lặng lẽ và vô tâm; đúng những gì tôi lường trước từ ông. Ông vẫy tay ra hiệu cho tôi, và như một con chó, tôi ra đi cùng ông, theo sau một quãng, mặt cúi gằm xuống.

Khi chúng tôi lên đường, vài người phụ nữ theo tiễn, vẫy tay chào, chúc tôi những lời tốt lành, nói cho tôi biết tôi đẹp đến thế nào trong bộ trang phục mới của mình. Họ không biết gì về tôi, chỉ một góc nhỏ tôi đã hé lộ, thậm chí một phần chúng có vẻ như giả dối. Bố tôi và tôi cũng là hai người xa lạ với nhau. Chúng tôi biết về nhau cũng ít như những người Essene biết về chúng tôi. Chúng tôi còn nhiều ngày đường phải đi, và mặc dù bố không còn nhục mạ chửi mắng tôi nữa, chúng tôi vẫn chẳng có gì để nói với nhau. Tôi không biết gì về quãng đời của bố trước khi ông cầm dao, dù từng nghe qua những lời đồn kể rằng ông có một người em trai đã bị bán làm nô lệ. Nếu một người đàn ông phải chứng kiến em trai mình bị trói lại, lôi đi trên con đường lát đá, liệu có lúc nào anh ta có thể nhìn thấy điều gì khác được không? Nếu mười người đàn ông bị nhốt trong cùng căn phòng với một con sư tử và chỉ một người sống sót, người đàn ông đó sẽ trở thành thế nào? Nếu một phụ nữ có mái tóc đỏ luôn giữ im lặng, liệu cô ta còn có thể nói ra sự thật được nữa không?

Trong lúc đi đường, chúng tôi ngoái lại đằng sau để nhìn thấy mặt Biển Muối luôn không ngừng thay đổi màu sắc. Chúng tôi có thể nhìn thấy buồm của những chiếc thuyền đáy bằng lướt trên mặt biển tới xứ Moab[14], lúc này đang nằm trong tay một tộc người hung dữ có tên là Nabatean. Người ta kể Moses đã được chôn cất tại vùng đất phì nhiêu này, song chưa ai từng khám phá ra chốn thiêng liêng đó, dù đã có không biết bao người tìm kiếm. Có thể như vậy là hay nhất, vì Moses giữ trong tay lời giải cho những bí mật quá vĩ đại để con người có thể hiểu, một món quà và cũng là gánh nặng quá lớn để dân tộc chúng tôi có thể chịu đựng.

Một ngày, sau khi chúng tôi đã leo qua được những vách núi cao nhất, biển biến mất khỏi tầm nhìn, chìm lấp xuống mặt đất như thể nó đã bị nuốt chửng. Từng luồng hơi nóng bốc lên từ nơi đã từng là chỗ của nó, vì nước biển luôn nóng hơn không khí. Không lâu sau, thậm chí cả những luồng hơi cũng biến mất. Chúng tôi tiếp tục dấn bước. Tôi không nghĩ về thực tế tôi là một cô gái trẻ đang lang thang trong sa mạc, một mình và nóng hừng hực. Tôi từ chối để những ý nghĩ của mình bị ám ảnh bởi những con thú hoang hoặc đám trộm cướp. Hơn cả, tôi không cho phép mình hình dung ra những gì có thể đã xảy ra tại khu trại của chúng tôi khi hai bố con tôi vắng mặt, về một cơn sốt có thể thiêu đốt người ta như một ngọn lửa, cho tới khi chẳng còn lại gì ngoài tro tàn, về cơn sốt có thể lan nhanh như lửa, truyền từ một nạn nhân này sang người khác.

Chúng tôi có lời chúc phúc của Abba cùng phương thuốc của ông. Chúng tôi chỉ còn phải tìm đường. Tôi hối hả thúc giục bố, thu nhặt những mảnh vải xanh trong lúc lần theo con đường chúng đánh dấu, thầm biết ơn anh trai tôi về món quà của anh. Những mảnh lụa đã tả tơi. Một số đã bị linh cẩu tha đi hay bị gió cuốn mất, và tất cả những gì còn lại chỉ là những sợi vải được những con sâu đã biến thành bướm tạo ra. Một ngày, trời đổ mưa lớn. Bố tôi muốn đợi tới khi mưa tạnh, tìm chỗ trú ẩn trong một hang đá vôi, nhưng tôi nhất quyết cần tiếp tục đi, dù cho da chúng tôi đẫm nước và trang phục trên người ướt sũng. Bố tôi không còn lựa chọn nào khác. Ông sẽ lạc đường nếu không có tôi, vì chỉ mình tôi biết hướng chúng tôi cần đi. Vừa đi, bố tôi vừa bực tức càu nhàu và than vãn, nhưng rồi mưa cũng hết, ngớt dần từng chút, vậy là chúng tôi bước đi, đầu tiên dưới những giọt nước lác đác, sau đó là trong không khí tươi mới, mát dịu.

Khu trại cũ trống trơn khi chúng tôi về đến nơi. Vẫn còn đó vết tích đống lửa và cái giỏ tôi vẫn dùng để hái bạc hà và rau dại. Cả những cái bát chúng tôi dùng mỗi bữa ăn, và cây rìu đã phạt gai góc trên đường chúng tôi đi. Một lớp bụi mỏng phủ lên mọi thứ, và tôi nghĩ tới hai cô bé con - hai cô dâu Ben Simon đã chỉ cho tôi, rồi ông đã khóc ra sao, và tôi đã gục ngã trước sự mê hoặc của ông thế nào. Chúng tôi đã đánh cắp quãng thời gian ở bên nhau, quãng thời gian dường như vô tận trong bóng tối. Tôi cảm thấy có thứ gì đó sắc lẻm cứa vào cổ họng mình. Tôi không biết đó là điểm khởi đầu cho cơn đau khổ của tôi, cho tới lúc bố quát tôi im lặng. Tôi đã khóc òa lên, hệt như cách một con báo tru, đột ngột, không hề đoái hoài tới bất cứ sinh vật nào khác.

Chúng tôi tìm thấy họ bên trong hang đá ẩm ướt, họ đã chui vào trong đó tìm kiếm cảm giác dễ chịu hơn và chỗ trú thân trong những giờ phút cuối cùng. Họ ở bên nhau, như họ xứng đáng được như thế. Tất cả đều mang những chấm đỏ của bệnh tật trên người, tất cả đều đã kiệt quệ tới mức xương lộ rõ bên dưới làn da. Ben Simon đã đặt vợ và các con ông lên một rìa đá trước khi nằm xuống bên họ. Những đường mạch máu trên cánh tay ông vẫn còn xanh, nhưng chúng đã tái nhợt, và làn da ông đã lạnh ngắt. Tôi quỳ phục xuống hai đầu gối và ôm chặt lấy ông, tuyệt vọng tìm kiếm chút hơi ấm còn sót lại. Tôi áp miệng lên miệng ông, nhưng ở đó không còn hơi ấm, không còn sự sống. Tôi có thể cảm nhận thấy mùi vị của Thế Giới Bên Kia.

Tôi không chịu rời đi khi bố quát tháo tôi, hay khi ông vung tay lên với tôi. Cuối cùng bố tôi buộc phải chôn cất họ. Khâm liệm xác chết sẵn sàng cho Thần Chết và hát những bài than khóc là phần của phụ nữ, sau đó họ phải lánh riêng ra cho tới khi hồn ma của cái chết không còn ám vào họ nữa, nhưng tôi không chịu. Những vết lằn thâm tím vắt ngang dọc qua lưng và vai tôi khi bố đánh tôi, nhưng ngày hôm đó tôi nhất quyết không chịu là con chó của ông. Bố gào lên rằng tôi là kẻ nhát gan, sợ phải chăm lo những điều cần làm cho người chết, nhưng ông đã lầm. Tôi không hề sợ bị nhiễm bẩn, cũng chẳng hề sợ cái chết. Tôi chỉ sợ nếu ôm lấy Ben Simon quá lâu, tôi sẽ không thể để ông ra đi được.

Bố tôi mang các thi thể lên vách đá cao nhất, xếp đá lên trên để chim ưng, kền kền và chó hoang không thể bới ra được, ông đọc những bài cầu nguyện than khóc, sau khi đã quấn chiếc khăn cầu nguyện của Ben Simon quanh vai mình để tưởng nhớ người đã khuất. Trong bảy ngày tiếp theo nghi thức an táng, bố tôi phải ngồi dưới ánh mặt trời để thanh tẩy bản thân, vì ông đã ở cận kề bên cái chết và bị coi là tamé, không thanh khiết. Ông hát những lời than khóc đáng ra phải là việc của một phụ nữ, vì tôi không thể ép những lời ấy đi ra khỏi miệng mình. Tôi không thể chấp nhận cái chết của Ben Simon hay nhìn ông bước sang Thế Giới Bên Kia. Khi nhắm mắt lại, tôi có thể hình dung ra vẻ đẹp tự nhiên trên thân thể mạnh mẽ của ông, những đường nét sắc sảo của khuôn mặt, cái nhìn đánh giá sâu sắc như xuyên thấu qua tôi. Tôi không muốn để ông đi, dẫu vậy tôi có thể nghe thấy những lời than khóc, cầu nguyện của bố tôi ngay cả khi tôi đưa hai bàn tay lên bịt tai lại. Tiếng than khóc của ông nghe như tiếng gió, và cũng như tiếng gió, nó bao bọc lấy tôi cho tới khi tôi không còn nghe thấy gì ngoài một bài ca duy nhất.

Tôi tự hỏi trong cơn bệnh của mình Ben Simon có giống như con sư tử đã nỗ lực quá nhiều chống lại chín chiến binh, chỉ để rồi gục ngã xuống và chết trước người thứ mười. Tôi không rõ liệu có phải ông đã cầm cự được cho tới tận ngày cuối cùng khi trời mưa, khi chúng tôi đã ở rất gần, chỉ cách vài bước chân nữa, và có phải cơn mưa ấy do nước mắt ông tạo ra không, vì ông không hề thấy xấu hổ khi phải khóc.

Tôi nhớ những lời tôi đã nghe được trước lúc chúng tôi rời chỗ những người Essene, khi Abba cho người mang lời nhắn của ông đến bố tôi. Thậm chí cả về sự chính trực, chỉ Adonai có quyền trừng phạt. Có thể con người thánh thiện đó đã biết tất cả chúng tôi là ai. Giờ thì sự trừng phạt dành cho những sát thủ đã rơi xuống đầu chúng tôi. Nếu một Sicarius mang trên vai tất cả những người anh ta đã sát hại khi anh ta đi bất cứ đâu, lẽ nào những người chết lại không ước muốn cuối cùng được báo thù? Có thể linh hồn họ đã bám theo Ben Simon, và khi ông suy yếu vì đau khổ, khi ông khuỵu xuống, đôi mắt ướt nhòe trước thân hình bất động của các con mình, họ đã thiêu đốt thân thể ông, khuất phục ông.

Tôi chôn phương thuốc của những người Essene đi, vì giờ nó đã trở nên vô dụng, như người ta vẫn nói những thứ tồn tại trên thế giới này luôn thế. Khi đào xuống thứ đất rắn màu trắng, tôi tự hỏi liệu có phải chính tôi là kẻ bị trừng phạt, liệu có phải giờ đây tôi sẽ phải chịu đựng nỗi đau khổ như những gì tôi gây ra cho bạn tôi khi cướp mất thứ thuộc về chị.

Trong suốt bảy ngày bố tôi tách mình để thanh tẩy bản thân sau khi tiếp xúc với người chết, tôi không hề ăn uống. Tôi buộc con dê vào một bụi cây thấp và không buồn lắng nghe khi nó lên tiếng gọi tôi. Vào lúc rạng đông mỗi ngày, tôi lại cắt một dấu vết của nỗi đau khổ lên chân mình, nhát sau sâu hơn nhát trước, vì giờ đây tôi dùng con dao sắc bén của Ben Simon. Mỗi vết thương với tôi giống như một cái hôn, một dấu tích tối sẫm của đam mê. Mùi máu tỏa ra từ trên làn da tôi, như một lớp màn bao phủ lấy tôi. Một buổi tối, có một con báo tìm đến ngồi xuống bên kia đống lửa, ngắm nhìn tôi. Tôi không vùng dậy xua đuổi nó. Hãy tới đây xé xác tôi. Thử xem tôi có bận tâm không. Đôi mắt tôi bắt gặp mắt nó, và tôi thấy tia sáng hung dữ màu vàng lóe lên trong cái nhìn của con báo. Nhưng cuối cùng hẳn nó đã coi tôi là vô giá trị, vì nó bỏ đi.

Khi bố tôi quay lại sau những ngày thanh tẩy, ông choáng váng thấy tình trạng của tôi. Tôi hầu như không đứng dậy nổi nữa, xám ngoét như thứ tro bụi một ngày kia tôi sẽ biến thành. Tôi không có gì trong cuộc đời mình ngoài chờ đợi đến lượt mình tới Thế Giới Bên Kia. Thế gian giờ còn là gì nữa với tôi? Một buồng giam, một sợi dây trói. Bố vẫn luôn nói với tôi rằng tôi chẳng là gì cả, và tôi đã trở thành như thế. Sau này ông thú nhận mỗi khi thấy tôi, ông luôn nghĩ tới mẹ tôi vào thời khắc tôi ra đời, đã từ giã thế giới này. Vào ngày ông nhìn thấy tôi đang xỉu dần, ông nghĩ tới những gì mẹ tôi hẳn sẽ làm nếu bà có mặt bên đứa con gái duy nhất. Hẳn bà sẽ muốn cứu tôi. Và đó là lý do vì sao ông thuyết phục để tôi cuối cùng cũng chịu uống một ngụm nước.

Vào ngày thứ tám sau khi Jachim Ben Simon đã được chôn lấp dưới những tảng đá, tôi bắt đầu ăn và uống từ chiếc túi da dê vốn thuộc về ông. Tôi làm thế không phải vì tôi mà vì người tôi yêu, vì ông vẫn chưa từ giã tôi. Cho dù Thần Chết đã cướp ông đi, vẫn còn một mảnh linh hồn của ông lưu lại.

Tới lúc đó, tôi biết tôi sẽ không chảy máu nữa.

•§•

Không lâu sau, bố tôi có một giấc mơ dữ dội. Ông tỉnh dậy với khuôn mặt nước mắt ròng ròng và đức tin quay trở lại. Ông đã mơ thấy anh trai tôi đợi chúng tôi trên một ngọn tháp. Giấc mơ thực đến nỗi ông có thể nghe thấy anh nói với ông. Hãy nhìn, và con sẽ tới với bố, Amram đã nói vậy. Bố tôi thề rằng khi những đám mây rẽ ra, ông có thể thấy được con trai mình.

Tin như thế, người sát thủ tìm lấy một cây gậy để ông có thể leo lên vách đá lởm chởm cao nhất, nơi ông tin có thể thấy được vùng đất ông đã thấy trong mơ. Tôi không tranh cãi với ông, nhưng tôi thấy hoài nghi. Bố tôi có thể có niềm tin, song tôi thì không. Tôi nhìn nhận chúng tôi đúng như những gì chúng tôi đã trở thành: người đàn ông quá già nua, yếu ớt để có thể là một sát thủ đúng nghĩa, cô con gái đã bị hủy hoại của ông ta, người không còn có thể khóc hay có kinh nguyệt nữa. Tôi nghĩ có lẽ ai đó đã trút một lời nguyền đầy căm hận lên tôi, có thể là Sia trước lúc chị qua đời, có thể chỉ đơn giản đó là tất cả những gì tôi đáng được hưởng trên thế gian này.

Mưa giờ đây trở nên dữ dội hơn. Bầu trời xanh lét, ướt sũng những luồng nước trút xuống xối xả. Bố và tôi ngồi hàng ngày trời trong hang để tránh những cơn lũ ào ạt, con dê là người bạn đồng hành duy nhất. Cái hang hôi hám này là nơi cuối cùng Ben Simon đã lưu lại trên cõi đời; ông đã hít thở trong bầu không khí ẩm thấp, ngột ngạt của đá vôi và thở hắt linh hồn mình ra bên trong hang đá tù hãm này. Tôi từng nghĩ có lẽ tại đây tôi sẽ cảm thấy gần gũi ông hơn, nhưng ám ảnh bên tôi lại là hồn ma của Sia. Tôi có thể cảm thấy chị véo tôi để cố thu hút sự chú ý của tôi. Chị truy đuổi tôi trong những giấc mơ. Cô cho rằng sự thể có thể diễn ra theo cách nào khác ư? Cô cho rằng cô có thể có được thứ cô muốn chăng? Khi bừng tỉnh, hổn hển thở dốc, đôi lúc tôi tin có thể nghe thấy tiếng chị cười, như thể chúng tôi vừa trải qua một trận chiến và chị là người chiến thắng, và giờ đang khoan khoái với kết quả.

Những tháng mùa đông đã cận kề. Tôi muốn bỏ chạy, nhưng những cơn mưa trút xuống xối xả tạo thành một thế giới tôi không thể chạy trốn khỏi. Gần như ngay lập tức sa mạc trở thành biển cả. Nơi lúc trước chỉ có tiếng gió rít, giờ đây tất cả những gì chúng tôi nghe thấy là tiếng nước ào ào. Thứ chúng tôi từng mong đợi, giờ đây đã có thừa mứa. Những vũng nước lớn xuất hiện khắp nơi; ở dưới mọi khe núi, nước lũ chảy nhanh tới mức bất cứ con dê hay hươu nào bước hụt chân đều có thể dễ dàng bị cuốn đi. Những loại côn trùng biết bay xuất hiện từng đàn lớn, bay lên mặt nước như những đám mây. Những con sơn dương tìm tới uống nước và trở nên hoạt bát hơn hẳn. Con dê nhỏ của tôi vùng vẫy ở đầu dây buộc; nó đã luôn trung thành lần theo gót chân tôi, nhưng giờ dường như mùi của mưa đã làm nó phát cuồng. Con dê vung chân đá và chạy vòng quanh, sữa của nó thật tươi và có vị cỏ ngọt mát. Tôi khóc khi nghĩ tới cuộc sống vẫn tiếp tục ngay cả khi nhiều thứ đến thế đã mất đi, và mưa vẫn rơi, sim vẫn mọc giữa các kẽ đá.

Tôi tìm thấy một vũng nước trong tụ lại ở một khe nước chảy. Nhận ra mình vẫn chưa tắm rửa kể từ lần tới bể tắm nghi lễ dành cho các phụ nữ Essene, tôi cởi trang phục ra, và thấy mình đã bị bầm tím nhiều chỗ và gầy rộc đi. Tôi hầu như không còn nhận ra da thịt của mình nữa. Dẫu vậy, bụng tôi dường như có vẻ đầy lên, lồi ra, làm tôi giống một phụ nữ đã thỏa mãn bản thân bằng cách uống quá nhiều nước. Tôi nhận ra mình đã rạch vào chân sâu đến mức tạo thành các vết sẹo không bao giờ hoàn toàn liền lại được. Tôi đã phải kìm mình không cắt da thịt bản thân thành từng mảnh, vì lưỡi dao cắt vào cơ thể tôi làm tôi cảm thấy như Ben Simon đã chiếm hữu tôi, và tôi khao khát được có lại mối liên hệ được đánh dấu bằng máu đó.

Màn đêm buông dần trong lúc tôi tắm trong vũng nước. Không mấy chốc nữa, những ngôi sao sẽ xuất hiện trên bầu trời. Khi nghe thấy tiếng nức nở, tôi cầu xin linh hồn người vợ của người tôi yêu hãy để tôi yên, vì tôi tin chắc chị đang ở bên tôi, bị nỗi phiền muộn giằng xé tan nát. Sia là một phụ nữ dịu dàng, luôn dễ rơi nước mắt.

Tôi tin chắc tôi đã khóc những giọt nước mắt của chị, chứ không phải của mình.

Đến cuối tháng Shevat, những bông hoa dại bừng nở đủ màu sắc sống động; liễu phủ đầy những sợi lá dài mảnh mai xanh mướt. Bố và tôi vẫn tồn tại. Chúng tôi không phàn nàn về hoàn cảnh của mình, cũng chẳng nói về quá khứ. Nhưng mỗi tối, tôi lại leo lên vách đá nơi những nắm xương tàn an nghỉ. Tôi quỳ xuống trong lúc ánh sáng tắt dần và ngày kết thúc. Tôi cầu nguyện cho một thứ không bao giờ được ban phát; một cuộc sống khác, cuộc sống tôi đã sống qua và đánh mất.

Một ngày, tôi nán lại muộn trên đó, đang mải mê ngắm nhìn ánh sáng nhạt dần thành từng dải màu hồng và xám, thì phát hiện thấy hai người đàn ông đang băng qua sa mạc tới gần. Họ là những chiến binh trẻ. Tôi gọi bố, và ông hối hả trèo lên đứng cạnh tôi, dùng một cành thánh liễu được ông chuốt làm gậy chống để trợ sức trên đường. Hai bố con tôi đứng trên cao quan sát những người lạ tới gần, bụi tung lên phía trước họ như những đám mây.

- Đây là giấc mơ của ta, - bố tôi nói, thái độ đượm vẻ mừng rỡ. - Kia là những đám mây chỉ ra nơi chúng ta cần đi. Những người này sẽ dẫn chúng ta tới tòa tháp nơi Amram ẩn náu.

Chúng tôi đã cô độc trong sa mạc một thời gian dài, bạn đồng hành duy nhất chỉ là những nắm xương tàn dưới đống đá. Nhưng những nắm xương nói chuyện với tôi. Họ cho tôi biết những lời cầu nguyện của tôi sẽ không được trả lời. Tôi sẽ không bao giờ được tha thứ. Tôi sẽ phải trả giá cho những tội lỗi của mình. Tôi muốn thoát khỏi giọng nói nghe hệt như giọng của Sia. Nếu tôi đi chỗ khác, có lẽ nó sẽ câm lặng. Tôi muốn tin vào giấc mơ của bố. Tôi thận trọng hơn ông, song cả tôi cũng cảm thấy Amram đang ở gần chúng tôi.

- Nhưng chúng ta chưa thể tin được, - tôi nói, và lần này bố tôi không phản đối. - Những giấc mơ đến với người ta vì nhiều lý do, vừa như những lời tiên tri, vừa là sự cảnh báo.

Tôi tò mò quan sát những người lạ mặt tới gần, chiếc khăn san được tôi quấn kín quanh người. Bố tôi chuẩn bị đề phòng trường hợp những người đang tới là kẻ thù giả bộ đóng vai người giải cứu chúng tôi, sẵn sàng chiến đấu nếu bọn họ chống lại chúng tôi và chứng tỏ giấc mơ của ông là một lời tiên tri giả hiệu. Ông nắm chặt lấy con dao của mình, rồi lầm rầm cầu nguyện xin Chúa hãy ở bên ông.

Hai người nọ dừng chân ở khe núi bên dưới. Họ cất tiếng gọi bố tôi, thề rằng họ là các chiến binh Zealot. Bố tôi trả lời họ. Ông vẫn nắm chắc con dao giấu trong áo choàng. Dù đã yếu và không còn trẻ trung nữa, bố tôi vẫn có thể phóng dao từ khoảng cách xa và giết chết một người. Tôi từng chứng kiến ông làm vậy khi một gã lính định chặn ông ở một con hẻm gần nhà chúng tôi. Sau đó, ông bước đi không ngoái lại, như thể không phải vừa lấy đi một mạng người.

Hai chiến binh trẻ lớn tiếng nói Hol đã cử họ tới. Họ biết tới chim phượng hoàng, người chiến binh luôn đứng dậy được mỗi khi ở vào hoàn cảnh khiến người khác gục ngã. Khi nghe thấy nhắc tới biệt danh mà chỉ những người bạn thân thiết nhất của anh trai tôi biết, bố tôi buông rơi vũ khí. Nước mắt rưng rưng trong đôi mắt ông, và khuôn mặt khắc khổ của bố tôi, đã già đi rất nhiều kể từ khi chúng tôi rời bỏ Jerusalem, bừng nở một nụ cười.

- Mang tôi tới gặp nó, - ông yêu cầu.

Tôi nhận thấy bố đã không hề nói “mang chúng tôi tới gặp nó”. Tôi chẳng là gì cả, như luôn là thế. Chỉ khi ông cần đến tôi dẫn đường, kiếm ăn cho ông, trở thành chỗ dựa duy nhất của ông giữa chốn hoang vu, chỉ khi đó ông mới nhớ cả tôi nữa cũng là con ông.

Những người tới tìm chúng tôi cũng không hơn tuổi anh trai tôi, còn trẻ nhưng đã dạn dày vì những gì họ đã thấy, đã làm. Tôi nhận ra một người, Jonathan, tôi từng gặp ở Jerusalem. Anh ta từng nghiêm túc theo học cầu nguyện. Người ta nghĩ anh ta hẳn sẽ trở thành thầy cả hay học giả, nhưng sau đó anh ta gia nhập cùng anh trai tôi và cầm lấy dao. Người còn lại có tên Uri, nghĩa là ánh sáng. Anh ta là một thanh niên béo tốt, xởi lởi, tính cách sôi nổi của anh ta luôn nổi bật trong mọi cuộc trao đổi. Tôi lánh mặt đi, cảm thấy miễn cưỡng khi phải để lộ sự có mặt của mình, nhưng những người bạn của anh tôi lại rất vui mừng khi tìm được tôi và gọi tôi đến với họ. Amram đã kể cho họ nghe về tôi, người em gái anh vẫn gọi là Yaya, người đã chăm sóc anh như một người mẹ, người đã nấu ăn, may áo cho anh, lắng nghe những kế hoạch bí mật tới mức anh không dám hé lộ cho ai khác biết. Người chiến binh trẻ có tên Jonathan lấy ra một mảnh lụa xanh bị gió cuốn đi đã tình cờ tìm tới đúng con đường của anh trai tôi. Chính nhờ nó mà họ tìm thấy tôi.

Chúng tôi sẽ đi theo một con đường dẫn qua phần cực nam của Biển Muối. Tôi biết nếu ra đi, tôi không thể trở lại được nữa. Tôi sẽ phải từ bỏ Ben Simon, người đàn ông duy nhất từng biết tôi là ai. Xương cốt ông sẽ không được thu nhặt vào dịp kỷ niệm ngày mất của ông như phong tục của chúng tôi, để được đặt vào một chiếc tiểu bằng đá. Nhưng nếu tôi ở lại, sa mạc sẽ nuốt chửng tôi. Lúc này tôi không thể mềm lòng hay buông xuôi theo khao khát muốn được nằm xuống cạnh người yêu dấu của tôi.

Chúng tôi sẽ phải đi qua phần khắc nghiệt nhất của hoang mạc, một nơi chỉ có muối và phiền muộn, một vùng đất thậm chí còn khó vượt qua hơn cả thung lũng nơi chúng tôi tìm thấy những người Essene. Người ta đồn rằng lính từ các đồn binh Roma xuất hiện rải rác khắp nơi, và chúng tôi cần cẩn thận tránh các doanh trại của chúng, lui trở lại khi cần thiết. Tôi nghĩ tới con dê tội nghiệp của tôi, sữa của nó là thứ duy nhất tôi có thể uống được. Người ta kể có một con ma đội lốt dê trong sa mạc có tên Sa ‘ir, nhưng về phần mình tôi chỉ thấy con dê thực sự là một thiên thần. Nó đã cứu mạng chúng tôi khi chúng tôi không còn gì trong tay; nó từng sống hoang dã, tôi đã bắt giữ nó, còn nó đã tha thứ cho tôi; con dê chính là người bạn duy nhất khi tôi cô độc.

Trước khi chúng tôi lên đường, tôi thả nó tự do. Tôi buộc một sợi dây màu đỏ quanh cổ nó và dẫn nó lên vách đá cao nhất.

- Đi đi, - tôi nói trong lúc cắt dứt sợi dây buộc nó.

Con dê đã quá quen đi theo tôi, nó không chạy trốn trở lại với thiên nhiên hoang dã. Con vật cưng của tôi chỉ đứng đó, nhìn tôi. Tôi vỗ lên mông nó để thúc nó chạy đi. Tôi nhớ tới đôi mắt đen của Ben Simon, nước da màu ô liu của ông, nụ cười của ông mỗi khi nhìn thấy con dê ngoan ngoãn theo sau tôi.

- Tránh xa tao ra, - tôi vừa nài nỉ, vừa xua đuổi nó.

Tôi biết, cho dù tôi quát tháo con dê, thực ra tôi đang nói với hồn ma của Sia.

Ở đoạn đầu cuộc hành trình của chúng tôi, các vách đá cao đến mức hai người thanh niên phải buộc dây thừng quanh eo tôi và bố, rồi kéo chúng tôi lên những vách đá vôi dựng đứng. Vào mùa này, có các loại rau và măng tây dại mọc giữa các vách núi. Không khí đượm mùi bạc hà và hành thơm hăng. Mỗi mảnh màu xanh đều thật dịu mắt. Còn có cả những chùm hoa cải nở vàng, giống như những chòm sao sa xuống đất. Quả sung dâu đã ngả sang màu cam sáng, và những con ong bắp cày đã theo mùi quả chín mọng tìm đến. Chúng tôi khoan khoái trước âm thanh của một cuộc sống sôi động như thế, nhưng không lâu sau, chúng tôi tiếp tục đi lên cao hơn, tới nơi bầu trời nhợt nhạt, mờ ảo. Chúng tôi lê bước qua những đồng đá sắc nhọn tới mức cả lũ sơn dương cũng không thể chạy nổi ở đó. Chỉ đến ngày thứ hai, bàn chân chúng tôi đã tứa máu.

Mỗi lúc chạng vạng, cho dù đang ở đâu, tôi luôn lặng lẽ ngồi xuống một mình. Bằng cách này, tôi có thể kiếm bữa tối cho chúng tôi. Mỗi tối, tôi đều tìm kiếm lũ chim. Một khi phát hiện ra những đám cành cây nơi chúng làm tổ, tôi im lặng ngồi xuống gần bên. Chúng tới cạnh tôi, nghĩ rằng tôi được tạc bằng đá, coi tôi như một phần của sa mạc, không hơn. Tôi bịt mắt chúng lại khi bẻ cổ chúng. Đáng ra tôi nên để hơi thở của chúng được trút ra và dành cho chúng cái chết gọn ghẽ bằng một nhát dao duy nhất. Tôi luôn mang con dao của Ben Simon trong áo, áp sát vào da thịt tôi, nhưng không dùng đến, trừ khi lấy nó ra để vạch dấu lên chân mình. Tôi ghì sát những con chim vào mình, lắng nghe tiếng tim chúng đập, rồi làm những gì sa mạc đã dạy tôi.

Chúng tôi nướng chim trên đống lửa hai chiến binh trẻ đã nhóm. Họ tán thưởng tôi trong lúc ăn món ăn tôi chuẩn bị. Họ nói tôi thực sự có tài năng. Tôi đúng là một nữ thợ săn, hai người đùa. Bố tôi trừng mắt nhìn khi họ hát ca ngợi tôi.

- Việc này chẳng là gì cả, - tôi một mực nói. - Lũ chim tự tìm tới tôi.

Những người chiến binh có vẻ giống như hai cậu trai khi họ trêu đùa tôi về kỹ năng đi săn của tôi; dẫu vậy, tôi vẫn cố giữ cho mình luôn vô hình, như tôi từng làm ở Jerusalem. Những cậu trai trở thành đàn ông vào ban đêm, khi tim họ đập mạnh và điều cấm đoán dường như trở nên có thể. Cho dù không có áo choàng màu xám, tôi biết cần biến mất như thế nào. Tôi có thể làm cho mình biến mất, dường như trở thành không là gì cả khi tôi cặm cụi ngồi dùng cát đánh sạch nồi nấu, đôi mắt lảng tránh mọi tiếp xúc. Nhưng dưới ánh lửa, chiếc khăn trùm của tôi tuột khỏi đầu, và các bạn anh tôi nhận thấy mái tóc tôi màu đỏ. Họ có thể nói tôi không còn con gái nữa. Họ quay mặt nhìn đi nơi khác, bối rối, ngượng ngùng vì những ý nghĩ của chính họ. Họ thậm chí không nên ngồi bên đống lửa cùng một người phụ nữ không phải là mẹ, chị em gái hay vợ của họ, chứ chưa nói đến nhận đồ ăn từ tay tôi. Tôi bị coi là một niddah, không thanh khiết và không trong sạch, vì ở đó không hề có mikvah thậm chí cả một vũng nước đục ngầu bùn cũng không. Nhưng chúng tôi đang ở giữa sa mạc, và họ không còn nhiều lựa chọn. Họ ăn những con chim tôi bắt được, giúp tôi leo lên các vách núi, dẫn tôi tới gặp anh trai tôi. Trong lúc đi đường, hai người chiến binh trẻ kể lại những câu chuyện về pháo đài họ đang chiếm lĩnh, những câu chuyện tôi thấy thật ngớ ngẩn lố bịch.

Họ kể pháo đài đó là bất khả xâm phạm, vùng đất xung quanh khắc nghiệt đến mức không cuộc tấn công nào nhắm vào họ có thể thành công. Nơi ấy từng là một cung điện do Vua Herod xây dựng, một nơi có vẻ đẹp phi phàm được ẩn kín sau những đám mây. Tôi biết về vị vua đó, với sự tàn ác đã trở thành huyền thoại, như người ta kể có lần ông ta đã mổ bụng một con nhím, sau đó lộn ngược con vật khốn khổ từ trong ra ngoài để úp lên khuôn mặt kẻ thù của mình, khiến kẻ kia mù mắt. Ông ta đã phản bội những người xung quanh mình, là thủ phạm sát hại Mariamme, vợ ông ta, người bị ông ta buộc tội can dự vào việc chế philtron và pharmaka - các phương thuốc, bùa yêu và phù chú. Bà ta đẹp đến mức viên tướng Roma Marcus Antonius[15] mê mẩn đến phát cuồng khi nhìn thấy bà và khao khát muốn có được bà. Chính vì thế Herod đã khép vợ vào tội chết. Không lâu sau, con trai ông ta bị buộc tội tàng trữ một thứ chất độc chế từ nọc rắn mào, do một phụ nữ ở Edom hành nghề keshaphim[16] cung cấp. Cuộc hành hình người con trai lập tức nối tiếp theo cuộc hành hình người mẹ.

Bất cứ kẻ phản phúc nào đều biết số phận của hắn là bị nỗi thống khổ hắn từng gây ra cho người khác quay lại trút xuống đầu chính mình, song Herod đã mơ chạy trốn khỏi số phận được tiền định. Ông ta xây dựng pháo đài của mình trên sườn dốc phía tây của ngọn núi mang tên Masada, nơi này được hoàn tất một trăm năm trước thời của chúng tôi. Nữ hoàng Ai Cập muốn có xứ Judea, cầu xin với Anthonius và Roma dành cho bà ta vùng sa mạc này như một món quà, vì nữ hoàng thèm muốn những kho báu nó sở hữu: con đường ra biển, những đồng muối, rừng balsam ở vùng Moab, nhựa thơm và trầm hương, những nguồn tài nguyên giàu có ngoài sức tưởng tượng.

Những người đang chờ đợi chúng tôi tại Masada được kể bao gồm hơn chín trăm người, trong đó có ba trăm chiến binh. Năm mùa đông trước, họ đã chiếm lại pháo đài lớn của Herod từ tay một nhóm nhỏ lính Roma đồn trú tại đây. Họ đã hành sự một cách dễ dàng, dưới sự che chở của bóng đêm, bằng cách vòng qua đằng sau ngọn núi, một kỳ công người Roma từng nghĩ là bất khả thi. Không gì là không thể, họ đã khám phá ra điều đó. Họ đã thành công trong việc leo lên trời, tới gần hơn với Chúa.

Tôi nghĩ đó là một giấc mơ khi những người bạn của anh tôi thề rằng tòa Cung Điện Bắc của ông vua già còn đẹp hơn khu vườn treo Babylon, một trong những kỳ quan của nhân loại. Những cây cột màu đen và trắng đã được chuyển tới từ Hy Lạp, đưa xuống thuyền qua biển, sau đó được các nô lệ kéo qua vùng Judea nhờ dây chão và con lăn. Những bức tranh ghép long lanh màu sắc đã được mang từ Italia tới sa mạc, để rồi được những người thợ nề khéo tay nhất cẩn thận lắp ghép lại từng mảnh một. Các nhà tắm, được sưởi ấm nhờ những ống gốm đặt dưới sàn, được làm bằng thạch anh có chất lượng tốt đến mức những viên đá sáng long lanh với ánh sáng đỏ khi mặt trời lên cao. Sàn nhà được trang trí hoa văn mang các màu hồng, xanh lục và đen, những bức bích họa đã được hàng trăm nghệ sĩ đến từ Italia vẽ bằng những chất màu tốt nhất của Roma, xanh nước biển, xanh ngọc bích, đỏ nâu, giống hệt như màu các loại đá quý, long lanh như những món đồ trang sức. Những thứ màu duy nhất tôi biết lúc này là màu trắng của sa mạc, màu đen của màn đêm, màu đỏ từ máu của chính tôi ứa ra từ những vết rách dưới bàn chân tôi khi chúng tôi leo qua đá nhọn.

Trong lúc họ kể về những kỳ quan như thế, chúng tôi chen chúc nhau trong các hang hốc ẩm ướt đầy bọ cạp, tìm chỗ trú ẩn để tránh những cơn bão tố đang gầm rít. Tôi nghĩ tới những con bọ cạp từng sống ở nhà tôi khi tôi còn là một đứa trẻ. Chúng im lìm tới mức có thể nhầm tưởng chúng là một ảo giác cho tới khi chúng bất thần lao vụt tới tấn công con mồi và chứng tỏ điều ngược lại. Tội lỗi cũng giống như vậy, tôi đã khám phá ra sự tương đồng đó. Thật xa xôi, cho tới khi nó xảy đến. Tôi vẫn nghe thấy chị, người bạn tôi từng có, người phụ nữ tôi từng phản bội. Khi ngủ, tôi có thể cảm thấy đường cong của hông chị chạm vào hông tôi. Tôi từng nghe nói ma quỷ có thể gắn liền chúng vào một con người. Một khi việc này hoàn tất, sẽ không thể bỏ chúng lại đằng sau hay xua đuổi chúng đi được nữa. Tối đến, chúng đưa tay nắm chặt lấy tay bạn với quyền sở hữu của kẻ săn mồi. Chúng thì thầm hai từ ngắn ngủi vào tai bạn: của ta.

Ân hận đày ải tôi vào vùng đất hoang vu này, cũng như sự im lặng của tôi. Nó vùn vụt chồi lên quanh tôi như những cây gai đang lớn dậy, hoang dại, cành chi chít những gai nhọt đầy phản trắc. Tại nơi chúng tôi nghỉ chân có cả linh cẩu; chúng tôi nghe thấy tiếng chúng tru lên gọi nhau. Đêm đến, chúng tôi thấy chúng đứng thành vòng giữa những thân cây tối sẫm cứng đờ. Chúng tôi nhặt đá lên, sẵn sàng chống trả nếu cái đói khiến chúng tấn công. Bàn tay tôi lấm lem bẩn thỉu, khăn choàng rách bươm như bị dao xẻ. Tôi vẫn giữ lấy vuông lụa xanh duy nhất còn lại. Đó là tất cả những gì tôi còn từ món quà của anh trai tôi và cuộc sống tôi từng trải qua trước khi tới nơi này.

Tôi thấy không thể tưởng tượng nổi nếu đi sâu hơn nữa vào chốn hoang vu, chúng tôi sẽ bắt gặp những bức bích họa có thể sánh ngang với bất cứ nơi nào khác của Đế quốc và cung điện của một ông vua. Dẫu vậy các bạn của anh tôi đã thề trước tên của Yehuda xứ Galilee, người đã khởi đầu phong trào Zealot và cuộc nổi dậy chống lại các tu sĩ cúi đầu trước Roma, rằng phía trước chúng tôi có cả nghìn cây đèn dầu soi sáng ban đêm, tất cả đều cháy sáng tới mức sánh ngang những ngôi sao trên bầu trời. Khi tôi hỏi phải mất bao lâu nữa để tới được chốn diệu kỳ ấy, họ bật cười và nói sẽ mất thời gian, vì chỉ có thể tìm thấy pháo đài ở nơi tận cùng thế giới, và chúng tôi phải rất cẩn thận để không lạc đường. Chỉ một bước sai lầm là chúng tôi có thể biến mất mãi mãi.

Không khí dịu mát mơn man quanh chúng tôi. Thật may lúc này là mùa đông, chúng tôi không còn bị cái nắng thiêu sống. Từ phía tây, luồng gió biển lạnh giá, được gọi là Ruach Hayam, tìm đến cùng những đám mây, làm chúng tôi rùng mình trong vòng tay giá buốt của nó. Gió luồn vào trong áo tunic của tôi, nhắc lại với tôi những điều tốt nhất nên quên đi. Cảm giác khi Ben Simon chạm vào tôi, cảm giác khi chúng tôi là một, cách ông có thể nhìn thấy tôi khi tôi nằm im trong bóng tối. Mặc dù lắng nghe những câu chuyện về cung điện của Herod, tôi không bị mê hoặc bởi các ý nghĩ về tương lai và những điều kỳ diệu. Tôi tiếc nhớ con người trước đây của mình, tất cả những gì tôi đã mất chỉ trong có một ngày duy nhất, thời khắc ông bị cướp đi khỏi tôi.

Cuộc sống của tôi trong sa mạc hoang vu đã biến thành tro bụi. Tôi đã nhận được hình phạt xứng đáng. Hệt như tôi không chịu buông tha chồng chị, Sia cũng không buông tha tôi, cho dù chúng tôi có đi xa đến đâu. Tôi từng nghĩ có thể bỏ chị lại đằng sau, nhưng khoảng cách chỉ làm cho bóng ma của chị trở nên mạnh mẽ hơn. Linh hồn chị lẩn khuất quanh tôi mỗi khi tôi định ăn, nhổ vào tôi. Tôi không thể nuốt được nhiều hơn một miếng thức ăn. Nếu có nuốt một miếng, tôi sẽ phải chạy vội đi và tống nó ra ngoài. Khi tôi nhắm mắt lại để ngủ, chị vẫn ở đó, chờ đợi. Chị nhìn chằm chằm vào tôi vẫn với cái nhìn ai oán hệt như khi chị yêu cầu tôi chăm sóc cho Ben Simon, mặc dù chị biết chúng tôi đã làm gì cùng nhau trong bóng tối, và ông là gì với tôi. Ông là người tôi nhớ, song chị lại là người quàng hai cánh tay quanh người tôi, lướt ngón tay trên da tôi, thì thầm vào tai tôi. Tôi có thể cảm thấy cơn sốt của chị đang nóng hổi trên da thịt mình.

•§•

Một buổi tối, chúng tôi ở gần Biển Muối tới mức tôi tỉnh dậy sau giấc ngủ để rồi phát hiện ra muối đã ngấm vào tóc tôi, làm rìa các lọn tóc cứng đờ, bạc trắng. Tôi đã mơ thấy một con đường đá và một con rắn lớn đến mức có thể nuốt chửng cả một thành phố. Tôi cố nói chuyện với con quái vật trơn tuột, cầu xin nó hãy đi chỗ khác và để chúng tôi được yên, nhưng con rắn không muốn nghe. Hãy lại gần hơn, nó thì thầm. Tôi nhớ da diết con sư tử trong những giấc mơ của tôi. Tôi nhớ nó, khao khát nó, bất chấp mối nguy hiểm khi làm thế. Tôi tới bên con rắn, nhưng nó biến mất, để lại tôi và một nhúm bụi đen.

Tiếng hét của hai chiến binh dẫn đường làm tôi choàng tỉnh. Tôi lảo đảo kéo mình ra khỏi giấc ngủ. Tôi đứng dậy, lau muối đọng khỏi mắt. Ngay lập tức, tôi nhìn thấy một phép màu hiển hiện phía trước mình. Nếu có một ngàn cánh bướm xanh bay lên từ lòng đất, lúc này chuyện đó cũng không còn kỳ diệu nữa. Pháo đài của Herod nằm lơ lửng trong không trung, nhô ra khỏi rìa một vách đá trắng, đúng hệt như những người chiến binh đã hứa, một kỳ quan của thế giới.

Phía xa là lối đi dẫn lên Masada, ngoằn ngoèo theo vách núi dựng đứng hiểm trở nhất người ta có thể hình dung ra. Chỉ một bước hụt chân, một khoảnh khắc ngờ vực, và bất cứ ai đã tìm đường tới đây có thể dễ dàng gặp cái chết của anh ta ở thung lũng bên dưới. Hoang mạc đã biến tôi thành kẻ mất niềm tin, nhưng khi leo lên lối đi được gọi là con đường rắn, chạy ngoằn ngoèo như thân hình một con rắn ngược lên sườn núi, tôi chợt cảm thấy điều gì đó mở ra bên trong mình. Đây chính là nơi con rắn trong giấc mơ đã dẫn chúng tôi đến. Tôi nhận ra nó cũng chắc chắn như thể đây là con đường tôi đã đi qua trước đó cả trăm lần; những cây liễu nhỏ, những đám ô liu thân uốn cong, thứ đất trắng như phấn bên dưới những tảng đá vôi. Cuốn Sách Cuộc Sống đã tiền định chúng tôi sẽ đi qua con đường này, và điều đó đã trở thành hiện thực.

Trên đầu chúng tôi lượn lờ những con chim săn mồi, chim ưng và diều hâu. Tôi biết chúng sẽ nhào xuống nếu tôi trượt chân. Chúng sẽ báo thù cho tất cả những con chim bị tôi giết trong sa mạc, những cái lông vũ từng bị tôi vặt, một phần bằng các ngón tay, một phần, khi tôi đói lả, bằng cả hai hàm răng. Tôi đã cầu ước cái chết của một người khác và chiếm lấy một người đàn ông không thuộc về tôi. Tôi đã trao mình cho sa mạc để trở thành tôi như lúc này, một phụ nữ bị hồn ma ám ảnh, than khóc một quãng đời sẽ không bao giờ trở lại, mang theo một bí mật rồi đây sẽ chín muồi và để lộ ra tôi là kẻ cướp đoạt, đúng như tôi đã trở thành một kẻ cướp đoạt.

Tôi chú tâm vào đường đi và cố hết sức không nghĩ tới việc trông mình ra sao trong mắt những người khác, một ả man rợ, làn da trắng bợt vì bụi đá, trang phục nhem nhuốc bẩn thỉu, mái tóc xơ tướp đầy muối, trắng bạc ở ngọn nhưng vẫn đỏ quạch dưới chân, đôi mắt trống rỗng ngoài những hình ảnh phản chiếu của sa mạc. Tôi là con sư tử cái không có móng vuốt hay răng nanh, còng người xuống như một bà già khi phải vật lộn vượt qua những tảng đá, khác quá xa cô gái từng là tôi, đến nỗi tôi hầu như không còn nhớ nổi chính tên mình nữa. Tôi nghĩ tới việc tôi đã hứa cùng Ben Simon sẽ giữ im lặng. Giờ đây im lặng là tất cả những gì tôi có. Gió đang rít lên trong lúc chúng tôi leo cao dần theo vách núi; đó là âm thanh duy nhất chúng tôi nghe thấy.

Con đường rắn dường như dài vô tận. Những tảng đá rơi xuống, tiếng vọng vẳng lên khi chúng chạm mặt đất phía dưới. Tôi tháo sợi dây thừng quấn quanh hông mình ra và nói tôi muốn tự bước đi. Tôi bước đi tiếp không cần trợ giúp, thậm chí cả khi qua quãng đường hiểm trở nhất. Tôi có thể nghe tiếng thở hổn hển của mình, sắc lẻm như một lưỡi dao. Pháo đài phía trước tôi như một giấc mơ, và giống một kẻ mộng du tôi dấn bước, mê mẩn trước khung cảnh tôi nhìn thấy. Đó là tất cả những gì hai người chiến binh đã nói, càng lộng lẫy chói lòa hơn do khung cảnh hoang vu quanh chúng tôi.

Chúng tôi đã được tìm thấy và đưa đến nơi này, gần với bầu trời đến mức chúng tôi có thể nghe thấy giọng của vị Vua Sáng Thế. Chúa đã cứu giúp, đã giải thoát cho chúng tôi, như kinh Torah thề Người sẽ làm. Tôi hẳn sẵn sàng làm bất cứ việc gì vì vinh quang của Chúa khi tôi bước qua cổng, ngoại trừ tha thứ cho Người vì những gì tôi đã mất.

•§•

Dưới áo khoác, anh trai tôi mặc giáp hộ thân vào những dịp anh ra ngoài ban đêm. Một con dao sẽ là không đủ. Giờ đây anh cần những vũ khí mạnh mẽ hơn: cây cung, những mũi tên, cây rìu, cây giáo gỗ mũi đồng. Trông anh giống như một con rồng có vảy hay một con rắn bạc, những tạo vật con người e sợ, và chỉ mình Chúa biết. Quả thực ở đó có ba trăm chiến binh, nhưng tôi lập tức nhận ra anh trai tôi ở bên kia khoảng đất trống nằm bên dưới lùm cây hạnh, được trồng thật cao trên bình nguyên này, ở trên phần còn lại của thế giới. Tôi biết dáng đi kiêu hãnh của anh, thứ ánh sáng chói ngời tỏa ra từ sâu bên trong anh. Thậm chí cả áo giáp cũng không thể che giấu được nó. Bố tôi đã được đưa tới gặp anh ngay lập tức, nhưng tôi gặp Amram sau khi đã tắm rửa sạch sẽ. Tôi được đưa tới một trong các mikvah, ở đây có tới vài nơi như thế, dành cho phụ nữ và đàn ông. Tại nhà tắm rộng nhất, có một đường vạch dọc theo các cầu thang để dành cho những người đã sạch sẽ và những người chưa sạch. Nơi tôi tắm, nước bồn chuyển màu đen kịt, và những người phụ nữ khác rời khỏi đó để khỏi bị nhiễm bẩn một lần nữa. Tôi không hề ngạc nhiên. Những gì tôi đã làm sẽ không bao giờ được gột sạch.

Tôi mặc lên người chiếc áo tunic rách rưới và những cái khăn Tamar đã đưa cho tôi, rồi chạy ra ngoài sân gặp anh trai. Nếu nhắm mắt lại và hít vào thật sâu mùi hương của cây hạnh. Có lẽ tôi đã tưởng tượng ra mình vừa bước vào một cuộc sống khác. Có lẽ một ngày nào đó chúng tôi sẽ trở về Jerusalem và tìm lại được thế giới đã bị tước đoạt khỏi tay chúng tôi. Có lẽ tất cả những tháng vừa qua chỉ là một giấc mơ, giống như giấc mơ của tôi về con sư tử. Rồi tôi nghe thấy anh Amram lớn tiếng gọi tôi, và chợt hiểu rõ không còn con đường nào để quay trở lại. Anh gọi tôi là Yaya, cái tên thời thơ ấu. Tôi biết, cô gái đó không còn nữa.

- Em mất nhiều thời gian để tới đây quá, - Amram nói, ôm hôn tôi, rồi buông tôi ra để anh có thể ngắm nhìn.

Mới chỉ vài tháng trôi qua kể từ khi anh em tôi gặp nhau lần cuối, ấy vậy mà như thể đã mười mùa hè trôi qua. Trước đây, Amram trông luôn trẻ hơn tôi - giờ đây dường như anh đã là một chiến binh thực thụ, kiêu hãnh, tự tin vào bản thân. Lần đầu tiên tôi cảm thấy mình là cô em gái bé nhỏ. Anh trai tôi làm tôi nghĩ tới thép, thứ kim loại đã được tôi luyện qua lửa. Tôi không muốn biết anh đã giết bao nhiêu người hay hoàn thành những chiến công tàn bạo nào. Tôi kinh hoàng khi nghĩ đến việc có thể anh là một trong những chiến binh đã đánh chiếm Ein Gedi và tàn sát những người thuộc về cùng đức tin của chúng tôi.

- Giờ em đã ở đây, - tôi nói.

Mái tóc tôi đã sạch sẽ và được thoa dầu, búi lại trên đầu. Từ cái nhìn của anh trai, tôi có thể thấy mình khác biết bao trong mắt anh. Anh ngắm nhìn tôi, tìm kiếm những biểu hiện cảm xúc của tôi, không hoàn toàn thấy hết những gì đã xảy ra, song ý thức được điều gì đó đã thay đổi. Tôi đã bị một con sư tử cắn, nhưng cần phải nhìn vào bên trong con người tôi để thấy được vết sẹo.

- Anh đã mong có thể tìm thấy em sớm hơn nhiều. Chắc hẳn em đã phải lẩn trốn, Yaya, - Amram đùa bỡn.

Tôi nghĩ tới những cái hang nơi chúng tôi cắm trại, tới những gì tôi đã làm ở đó, tới chốn cuối cùng đầy đau khổ nơi Ben Simon đã chết. Nếu ông đi cùng tôi tới chỗ những người Essene, có lẽ ông đã sống. Tôi hiểu ra rằng ông biết những gì sẽ tới với mình nếu ông lựa chọn ở lại, và dẫu vậy ông vẫn ở lại. Đáng ra tôi phải nhận ra điều đó trong cách ông đưa mắt tránh tôi, như thể chúng tôi vốn đã chia lìa khi tôi đứng trước mặt ông nói lời từ biệt. Đáng ra tôi phải biết khi ông đưa tôi con dao của mình.

Tôi không muốn anh trai nhìn thấy nỗi hổ thẹn của tôi. Tôi ngồi xuống cỏ, dưới một tán cây đầy hoa hạnh đang nở hồng, để có thể quay mặt đi và trở nên không thể bị thấu hiểu dưới cái nhìn tò mò của Amram. Người ta nói hạt những cây hạnh hoa hồng thường đắng, trong khi hạt cây hạnh hoa trắng luôn ngọt. Tôi cúi mặt xuống để trông mình giống như bất cứ cô gái trẻ chưa lập gia đình nào.

- Em và bố đã cố hết sức, - tôi chỉ nói vậy.

- Những người khác thật không may, - anh đáp. - Anh rất buồn khi biết chuyện về cái chết của họ. Anh vốn nghĩ Jachim Ben Simon sẽ có thể chăm lo cho em. Chính vì thế anh để em lại đi cùng ông ấy.

- Số mệnh của họ phải đi tới Thế Giới Bên Kia, - tôi nói với anh. Chỉ vậy, không thêm gì nữa.

Amram vui vẻ ngồi xuống bên cạnh tôi, trong khoảnh khắc lại trở lại giống một cậu bé hơn là người chiến binh. Anh mang những vết sẹo trước kia tôi chưa từng thấy, trong đó có một vết rách sâu trên cổ, nơi anh bị trúng tên. Khi anh cởi áo giáp ra, tôi nhận thấy dấu ấn của cây cung anh luôn mang bên mình đã hằn sâu vào da anh; giờ đây trên ngực và sau lưng anh đã hiện rõ một vạch hình trăng lưỡi liềm, ngay cả khi anh không đeo món vũ khí này trên vai.

Anh đã nuôi dài mái tóc và tết chặt lại như các chiến binh hay làm. Khuôn mặt anh vẫn thật đẹp, nhưng bị mặt trời thiêu đốt, và gầy đi. Nét cởi mở của tuổi trẻ đã biến mất. Anh trai tôi không còn là cậu thanh niên tập tành nổi dậy dưới bóng đỏ chói của cây phượng vĩ.

- Chúng ta là một trong những pháo đài cuối cùng trên khắp Judea, - anh cho tôi biết. - Lần lượt hết pháo đài này tới pháo đài khác đã thất thủ. Chúng ta đã không chạy trốn và sẽ không chạy.

Chỉ có hai con đường dẫn tới Masada, con đường chúng tôi đã đi, vượt qua sa mạc khắc nghiệt trải dài tới vùng núi non xứ Moab tận bên kia Biển Muối, hay theo con đường bụi bặm nối Edom và thung lũng Arava với Ein Gedin và Jerusalem, cả hai con đường đều nằm trong tầm nhìn từ nơi này.

- Ở đây chúng ta an toàn, - anh trai tôi hứa.

Anh kể cho tôi hay khi những người nổi dậy tới nơi, họ đã giật đổ con đại bàng bằng vàng mà Herod dựng lên trên cổng lớn cung điện, ở đây không được phép có biểu tượng nào, không có sự phô bày xa hoa giàu có. Tất cả mọi người đều bình đẳng tại đây, không có vua, chỉ có vương quốc của Chúa. Không ai cần cúi mình trước bất cứ người nào khác, kể cả Eleazar Ben Ya’ir, thủ lĩnh của họ, một con người vĩ đại, một chiến binh vĩ đại.

Anh cho tôi thấy anh vẫn đeo tấm bùa của Solomon tôi tặng, đang quàng trước cổ anh. Anh vẫn rất tự hào về nó.

- Cái khăn của em đâu? - Sau đó anh hỏi.

Tôi cho anh xem mảnh lụa duy nhất còn sót lại. Tôi kể cho anh biết cái khăn đã cứu mạng tôi và bố ra sao, bằng cách nào nó đã trở thành tấm bản đồ chỉ lối cho chúng tôi qua sa mạc khi được buộc lên những bụi cây gai. Trước sự ngạc nhiên khó tả của tôi, Amram lấy ra một mảnh lụa xanh tương tự. Gió đã thổi nó đến tay anh, anh bảo. Thoạt đầu anh đã nghĩ nó là một con chim, và đưa tay ra. Nó đã rơi xuống tay anh như thể được gọi. Chính vì thế anh biết tôi vẫn còn sống, và anh cần tìm tôi, và việc chúng tôi có mặt tại một nơi gần Chúa đến thế đã được tiền định.

Chúng tôi bước đi qua vườn cây, tới chỗ có những cây ô liu già cỗi và những thân nho khổng lồ mọc xoắn vào nhau. Trong các khu vườn có trồng hành, đậu hồi, dưa chuột, dưa hồng, tất cả có được đều nhờ cách sử dụng các bồn chứa và ao nước đáng kinh ngạc của Vua Herod, cho phép đưa nước lên ngọn núi này. Phía trước mặt chúng tôi là một ruộng lúa mì và lúa mạch, các lượm lúa được buộc lại bằng dây. Một cái cày do lừa kéo đang cắt đi những gì còn sót lại, lưỡi cày được gắn vào một thanh gỗ dài; hai cậu bé đang hò hét giục lũ lừa để thúc chúng bước đi. Khi vỏ trấu bay lên, không khí đượm ánh vàng, như mật ong đang được rót vào bát.

Amram kể cho tôi biết về những kho chứa lớn được xây từ thời Herod, chứa đầy những bình sứ khổng lồ đựng rượu vang và dầu được nhập cảng từ Roma và Hy Lạp, nhiều bình vẫn còn lưu lại dấu niêm của nhà vua. Qua cổng Nước và cổng Nước Phía Nam, những con lừa thồ lên các thùng bộng chứa đầy nước lấy từ các ao ở khe núi bên dưới, đủ cung cấp cho bốn nhà tắm và mười hai bể chứa, trong đó có một bể rộng đến mức năm mươi người có thể đứng vừa trong đó, vai kề vai. Không có khó khăn nào trong việc cung cấp đủ nước cho các bể chứa và nhà tắm, kể cả vào những tháng khô hạn. Một khu chợ mọc lên bên trong các bức tường pháo đài, rất giống với khu chợ ở Jerusalem. Có thợ làm bánh mì, thợ thuộc da, thợ may ngồi trong các cửa hiệu nhỏ được sắp xếp thành từng ngăn hẹp giữa bức tường của Herod và khoảng sân mở. Những túp lều và nhà gỗ đã được dựng lên, áp vào tường pháo đài.

Các chiến binh sống tại nơi trước đây là doanh trại của quân Roma, còn các tu sĩ, các nhà thông thái ở trong những dinh thự nhỏ, nơi thân nhân và triều thần của Herod từng sống cách đây rất lâu. Tại tất cả những căn phòng của các dinh thự, sàn nhà đều mang màu đen mã não và màu trắng ngọc trai. Các nhà tắm công cộng cũng được trang trí bằng những bức tranh ghép rực rỡ màu sắc, được ghép thành hình những cánh đồng hoa bằng đá hay những hoa văn hình con số. Có những bức bích họa màu đỏ và cam trên tường cung điện, một số vẫn còn nguyên cả rìa thếp vàng. Ben Ya’ir và thân nhân của ông sống trong tòa dinh thự nhỏ nhất với tầm nhìn xuống thung lũng, về Cung Điện Bắc, tòa nhà sang trọng lộng lẫy nhất, đáng kinh ngạc đến mức có thể sánh ngang bất cứ kỳ quan nào của thế giới, nơi này cất giữ vũ khí và lương thực dự trữ. Các cửa hàng được chia thành những ngăn nhỏ, với cả thợ sửa giày và đồ tể, vì không ai trong số những người nổi dậy từng sống ở một nơi giàu có như Nhà vua từng sống, xây dựng chỗ ở cho ông ta trên ngọn núi này để chứng tỏ ông ta sở hữu thế giới.

Những người tập hợp lại ở Masada đều dâng mình cho Zion, sẵn sàng chấp nhận bất cứ hy sinh nào, luôn tỏ ra đầy thách thức về mọi mặt, không chấp nhận làm nô lệ cho bất cứ ai. Còn về Ben Ya’ir, người ta nói ông ta thậm chí không sợ cả Mal’ach ha-Mavet. Khi Thần Chết tới tìm, ông ta dự định sẽ chém gãy cả mười hai cái cánh của vị thần hung tợn kia, ném chúng xuống đất, máu me với đầy lông vương vãi xung quanh, như món quà cho Chúa.

Anh trai tôi và tôi đứng chăm chú nhìn về phía nơi ở của Eleazar Ben Ya’ir.

- Được đi theo ông ấy quả là một vinh hạnh, - anh trai tôi nói.

- Có phải ông ta sống trong cung điện còn em phải sống ngoài trời không? - Tôi đùa cợt.

Amram cho tôi biết có một căn phòng đã được chuẩn bị sẵn sàng dành cho bố, và tôi sẽ tới đó sống cùng ông, chăm lo cho ông. Amram đã rất sốc khi thấy bố chúng tôi trở nên yếu ớt nhanh đến thế.

- Có phải ông đã bị ốm không? - Anh trai tôi ái ngại hỏi.

- Ông nhất định không chịu nghỉ ngơi cho tới khi tìm thấy anh.

Tôi muốn tránh không để anh phải biết sự thật. Tuổi già của bố chúng tôi đã ập đến chóng vánh do gánh nặng phải chịu từ những người ông đã giết, từ đứa con gái ông đã ngoảnh mặt làm ngơ, và sa mạc khắc nghiệt đến mức buộc ông phải quỵ gối.

Khi Amram muốn biết nhiều hơn về thời gian lang bạt của chúng tôi, tôi chỉ nói chúng tôi đã sống sót. Tôi không hề đả động đến người đàn ông phải mang vết sẹo do một con sư tử gây ra hay đến người phụ nữ giờ đây trở thành hồn ma ám ảnh tôi. Thay vào đó, tôi kể cho anh nghe về con dê hoang chắc hẳn phải là một thiên thần, sữa của nó đã cứu bố con tôi khỏi chết đói. Hai anh em tôi bật cười khi nghĩ tới chuyện một con dê cái là thiên thần, và tôi thừa nhận tôi rất nhớ con vật cưng ấy, vì nó đã trở thành người bạn tâm tình thân thiết của tôi. Amram nhắc để tôi nhớ từ thiên thần trong ngôn ngữ của chúng tôi cũng có nghĩa là người đưa tin. Bằng cách đó ta biết mình đã được một tạo vật cao cả đến thế ghé thăm, thông qua thông điệp ta nhận được. Có lẽ con dê đã tới để dạy tôi cách sống sót ở một miền đất khắc nghiệt tới mức chuyện đó dường như là bất khả.

- Thế còn anh thì sao? - Tôi hỏi. - Anh có nhận được thông điệp nào không?

Vào khoảnh khắc đó, anh trai tôi dường như trở nên yếu đuối, giống một cậu bé con hơn là một chiến binh với đôi mắt băng giá. Anh luôn kể cho tôi biết các bí mật của mình, nhưng thời đó đã qua và giờ đây dường như anh có vẻ nhẹ nhõm khi bị gọi tới doanh trại trước khi kịp trả lời. Mẹ người bạn Uri của anh tới đưa tôi đến nơi ở mới.

- Đừng trông đợi quá nhiều, - bà cảnh báo.

Vì chẳng trông đợi gì hết, tôi hoàn toàn hân hoan trước những gì được nhận. Căn phòng nằm bên bức tường Herod tốt hơn nhiều so với bất cứ chốn nương thân nào chúng tôi từng biết kể từ khi chạy trốn khỏi thành phố. Có một tấm mái bằng vải và ba bức tường gỗ. Một chiếc lò nhỏ hình tròn được xây áp vào bức tường đá, và có một phòng ngủ riêng nhỏ xíu, nơi tôi có thể ngả lưng. Nếu đứng kiễng chân, tôi có thể nhìn qua một khe hở trên tường và ngó ra ngoài vách núi. Bố đang đợi tôi khi tôi đến nơi. Ông thậm chí đã làm xong việc ban phước cho nơi này.

- Tao đã bảo mày phải tin vào Chúa, - ông nói. - Đáng ra mày không được yếu đuối như thế.

Tôi nuốt những lời định nói vào trong. Tôi đã không nói Ông mới là người khóc lóc ngoài sa mạc, không phải tôi. Ông sợ thú hoang, sợ chết đói trong khi tôi đi bắt chim và dám đối mặt với cả báo.

Tôi thu xếp cho nơi ở của hai bố con với những món đồ hội đồng đã quyết định mỗi gia đình cần được cung cấp - đệm rơm để ngủ, hai cây đèn dầu, chăn len, cốc và bát bằng đá. Mẹ Uri mang đến cho chúng tôi khẩu phần quả chà là, đậu lăng và quả tươi, cùng một cái nồi đất và một bình dầu dùng để nấu ăn và thắp sáng cây đèn dùng vào dịp Sabbath. Bà cảnh báo tôi cuộc sống ở đây rất kham khổ. Tôi gật đầu, giả bộ lắng nghe, nhưng thiếu chút nữa tôi đã bật cười. Bà ta sạch sẽ, mái tóc được búi cẩn thận, còn tôi là một ả hoang dã từng đối mặt với một con báo. Tôi cảm ơn bà vì lòng nhân ái vô bờ của bà.

Sau tối đầu tiên tại pháo đài, tôi thường tìm đường quay lại chỗ vườn cây, nơi các cây hạnh đang nở hoa. Giờ là tháng Adar, thời điểm bắt đầu mùa xuân. Tôi cần một nơi yên tĩnh cho phép mình thoát khỏi vẻ khó chịu của bố. Ông gườm gườm nhìn tôi, bực bội vì phải sống chung với tôi, ghen tỵ với tôi về xó nhỏ nơi tôi sống, nguyền rủa sự tồn tại của tôi. Tôi chưa bao giờ dám đáp trả. Tôi biết ba kỳ trăng mới đã trôi qua kể từ lần cuối cùng tôi có kinh nguyệt. Trong các khu vườn, những bầy ong mật Ai Cập qua lại nhộn nhịp, không khí nhẹ nhõm, tràn ngập sắc hồng. Chúng tôi đã từ một vùng đất khô cằn tới một khu vườn, từ thung lũng chết chóc tới cánh đồng của sự sống dư dả. Tôi đã quá quen với thứ ánh sáng trắng lóa chói chang, tới mức mắt tôi đau nhức khi phải nhìn qua bấy nhiêu sắc xanh lục, vàng và hồng. Tôi phải nheo mắt lại và đưa một bàn tay lên che mắt. Tôi đã trở nên quen thuộc với sự im lặng của chốn hoang vu. Ở nơi này có tới gần một nghìn người, một tập hợp hỗn tạp của nhân loại, vì một thành phố đã hình thành giữa những đám mây mà không cần đến phần còn lại của thế giới. Hội đồng tự đúc tiền của họ trong các xưởng luyện kim. Nho được thu hái về để ủ rượu vang, các đõ ong được làm ra để nuôi ong mật. Khung cửi được sắp xếp ở khu quảng trường để dành cho phụ nữ, và hàng đêm giọng nói của họ vang lên trong khi dệt vải từ sợi len. Khu nhốt súc vật được ngăn riêng ra bằng hàng rào làm từ cành cây gai. Những con cừu lông bụi bặm không ngớt be be gọi nhau; những con dê cái lông đen và lũ con của chúng có đủ chỗ để chạy đi chạy lại. Trong không khí thoang thoảng mùi bánh mì đang nướng, mùi các bữa ăn đang được chuẩn bị, mùi hương tươi mát của rau cỏ tươi, của rau mùi, thì là và cây xô thơm màu xám.

Có quá nhiều để tôi có thể đón nhận nổi sau quãng thời gian lang bạt trong sa mạc, một cơn cuồng phong của âm thanh và mùi vị bao trùm lên tôi như sóng triều. Tôi thèm muốn những gì mình từng có. Một con chim ẩn giữa những tảng đá. Những vết chân bụi bặm của một con báo. Bản thân tôi hầu như không nói gì, và nếu tôi đưa mắt nhìn ai đó, thì chỉ trong thoáng chốc. Vài phụ nữ đưa mắt nhìn tôi đầy tò mò khi tôi đi ngang qua. Thỉnh thoảng có người vẫy tay, song tôi chỉ quấn chặt hơn tấm khăn choàng quanh người. Mấy cô gái trẻ lao vụt qua trên đường đến nhà tắm. Tôi cảm thấy sự nuối tiếc dâng lên trong tôi khi nhìn theo họ. Tôi ước gì mình có thể ném tấm khăn choàng xuống và lao đến chạy ùa đi cùng họ, trò chuyện, tràn đầy hy vọng. Giá như có thể cởi trang phục trên người và lao mình xuống bể tắm, có lẽ tôi sẽ được thanh tẩy và tha thứ và khởi sinh một lần nữa, vẫn còn nguyên là thiếu nữ. Song nếu phải trả lại tất cả những gì đã xảy ra, hẳn tôi sẽ từ chối. Tôi khao khát tất cả những thứ tôi đã mất. Tôi ước gì được có lại con dê từng là thiên thần của tôi. Tôi sẽ buộc một chuỗi lục lạc quanh cổ nó, và một chuỗi nữa quanh cổ chân tôi để chúng tôi luôn có thể tìm thấy nhau khi bão tố nổi lên. Tôi sẽ quan sát bóng đen tan dần trên bầu trời khi lắng nghe tiếng lục lạc. Tôi sẽ không phải vờ làm ai khác ngoài chính con người tôi đã trở thành.

Tôi tìm thấy auguratrium, nơi dùng để quan sát lũ chim mà người Roma để lại khi họ đóng quân tại đây. Đó là một trong rất nhiều tòa tháp được xây dọc theo bức tường lớn bao quanh toàn bộ pháo đài. Đài quan sát nằm ở vị trí thuận lợi nhất, nhìn xuống những ngọn đồi ở phía bắc, không khí ở đây được những cơn gió mát hây hây làm dịu lại. Tôi từng thấy những tòa tháp như thế ở Jerusalem, những địa điểm linh thiêng nơi xương chim được dùng để gieo quẻ tiên đoán tương lai, và từ trên đỉnh cao của chúng, các thầy phù thủy có thể quan sát các đàn chim di chuyển để đoán trước những gì sẽ tới.

Các nhà thông thái nói có thể nghiên cứu và học về phép thuật nhưng không bao giờ được thực hành chúng; điều đó bị cấm ngặt, song vẫn có thể tìm thấy nó trong bóng tối hay ẩn kín tại những tòa tháp như nơi này. Tôi leo lên những bậc thang gỗ. Không khí ở đây còn mát hơn, phong cảnh phía xa lấp lóa nhấp nháy thành từng đợt sóng. Tôi ngỡ ngàng nhìn thế giới trải ra phía trước mình, lóa mắt trước ánh sáng chói ngời. Có những con diều hâu lượn lờ trên bầu trời, nhưng tôi không biết dáng bay của chúng có nghĩa là gì, cả khi chúng lượn gần vách núi hay chìm lẫn vào chân trời phía tây. Tôi không có tài năng cho bất cứ loại phép thuật nào.

Tôi quỳ xuống để nhìn hàng trăm chiếc xương lăn lóc trên sàn, bị quân Roma bỏ lại khi tháo chạy. Mặt đất lốm đốm những mảnh li ti màu trắng. Tôi không biết chúng có nghĩa là gì. Nhưng tôi bị chấn động sâu sắc khi nhìn thấy những cái xương nhỏ sắc nhọn, rỗng trong tới mức gió thổi qua chúng thành những giai điệu ngân nga. Tôi có cảm giác đang bị theo dõi. Tôi ngước mắt lên và thấy một con bồ câu đã đậu lên tường. Tôi lặng lẽ đưa hai tay ra. Sau tất cả những gì tôi đã làm, bất chấp mọi tội lỗi tôi phạm phải, nó tới đậu lên tay tôi, không hề sợ hãi.

•§•

Vào buổi sáng, một cô gái được cử tới tìm tôi, có lẽ là một trong số các cô gái đã chạy qua trước mặt tôi trên đường tới nhà tắm, một cô gái còn quá trẻ và ngây thơ để biết về những bí mật giữa đàn bà và đàn ông, người nghĩ rằng những gì ta nhìn thấy dưới ánh sáng ban ngày là tất cả, và bóng đêm không chứa đựng thêm gì nữa. Cô bé rất lễ phép và xinh xắn, chưa quá mười ba tuổi, đeo đôi hoa tai nhỏ nhắn bằng vàng cẩn đá carnelian[17]. Cô nói tên mình là Nahara, cái tên được cô e dè giải thích có nghĩa là ánh sáng. Cô mang tới cho tôi đôi xăng đan, và bật cười khi tôi do dự, nghi ngờ trước món quà tặng từ một người xa lạ.

- Chị sẽ cần đến nó ở nơi chị sắp đến, - cô cho tôi hay.

Đôi xăng đan của tôi đã hỏng sau chuyến đi dài, miếng đế da đã đứt rời khỏi dây quai. Tôi xỏ đôi xăng đan mới vào, và nhận ra nó vừa vặn đến hoàn hảo với mình. Trong lúc chúng tôi cùng đi, Nahara cho tôi biết cô đưa tôi tới chỗ tôi đã được chỉ định. Cô hỏi tên tôi, một cái tên tôi đã không nói to lên thành tiếng từ quá lâu, đến mức gần như quên hẳn cách phát âm nó.

- Tên chị xấu lắm, - tôi quả quyết. - Không giống như tên em đâu.

Chúng tôi cùng nhau đi tới Quảng trường Tây, nơi được lát những tảng đá lớn chở từ Hy Lạp tới qua đường biển. Nahara giữ nhịp chân đủ để cô luôn bên cạnh tôi.

- Nhưng em phải gọi chị bằng cách nào đó chứ, - cô khăng khăng.

Cô là một cô gái nghiêm túc, lặng lẽ nhưng bướng bỉnh, ra đời giữa một người chị gái và một cậu em trai, và đã quen tự làm theo ý mình.

Có những người tin nếu họ biết tên thứ gì đó, họ sẽ tiếp cận được bản chất của nó. Phần lớn các ông bố bà mẹ không để lộ tên một bé trai sau khi sinh, cho tới tận khi cậu bé được cắt bao quy đầu tám ngày sau đó, để đứa trẻ có được sức mạnh và không dễ bị tổn thương trước những con quỷ có thể gọi tên nó. Nahara nhún vai khi tôi nói mọi cái tên là một bí mật chỉ Adonai biết. Cô một mực cho rằng hẳn tôi phải có một cái tên đẹp, vì tôi có mái tóc đẹp nhất cô từng thấy. Tất cả các phụ nữ tại đây đều đang nói về nó, cô cho tôi hay. Họ nói tôi đã bị thiêu đốt trong lửa, và chính nó đã gây ra những vết lốm đốm trên da và mái tóc màu đỏ lửa của tôi.

- Họ nên cẩn thận để chị không phả hơi thở vào họ, - tôi làm bộ cảnh báo. - Chị có thể là một con rồng đấy. Có thể họ sẽ bị những lưỡi lửa trùm lên người.

Nahara bật cười, sau đó cho hay mẹ cô đã nhìn trộm tôi ở auguratorium và nghĩ tôi có một năng lực đặc biệt.

- Đó là lý do tại sao chị sẽ làm việc cùng chúng em ở chỗ các chuồng nuôi bồ câu. Mẹ em chọn chị khi bà nhìn thấy chị trên tòa tháp.

Tim tôi như chìm xuống. Có vô số nơi khác tôi hẳn sẽ ưa thích hơn nếu được sắp xếp tới làm ở đó, gần như bất cứ nơi nào cũng là một sự cải thiện: vườn ô liu, lò nướng bánh, thậm chí cả chuồng dê. Có tất cả ba columbaria, chuồng nuôi bồ câu theo kiểu Roma, nơi tôi sẽ phải làm việc. Hai được xây hình chữ nhật, nhưng nơi thứ ba là một tòa tháp tròn với một sàn phẳng ở tầng trên cùng dùng làm đài quan sát. Các khung cửa sổ của cả ba nơi đều được che màn để những con chim ưng săn mồi không lẻn vào được. Cả ba tòa tháp đều được xây bằng đá và trát vữa trắng, dựng trên nền cao để lũ rắn đi mò trứng không thể luồn được vào bên trong. Hàng nghìn con chim được nuôi giữ tại đây, và mỗi hốc tổ khoét vào trong các bức tường trắng là nơi ở của một đôi bồ câu, sống chung với nhau trọn đời.

Trong khoảng thời gian trại lính Roma đóng tại Masada, những tầng giá đã được dùng làm phòng tang lễ, nơi cất giữ tro xương người chết, nhưng giờ đây chúng lại được dùng làm tổ cho những đôi bồ câu. Tất cả những gì đã bị người Roma hủy hoại trong thời gian họ chiếm đóng nơi này sau khi Vua Herod sụp đổ, những người nổi dậy chúng tôi đã khôi phục lại công năng cũ. Nơi chúng từng dùng cho người chết đã được chuyển thành chỗ của sự sống với nhịp đập của những trái tim bồ câu. Chúng tôi không tin vào việc biến da thịt thành tro bụi, thay vào đó bày tỏ lòng thành kính trước di cốt tổ tiên chúng tôi bằng cách trả thi thể về với đất, nơi tạo ra chúng vào ngày sáng thế. Nơi từng dành cho người chết an nghỉ dưới thời Roma chiếm đóng thêm một lần nữa tràn ngập tiếng ca, những tiếng gáy tirr tirr tôi đã học được cách bắt chước trong hoang mạc để những con bồ câu tìm đến với tôi và coi tôi như đồng loại của chúng.

Trong số những hành động đáng ghê tởm quân Roma đã gây ra có việc biến nơi cầu nguyện thành chuồng ngựa. Người ta kể lại đã phải mất hàng tuần để dọn sạch phân ngựa và tẩy uế nơi đó. Ngay cả bây giờ, người ta kể vẫn còn mùi ngựa thoang thoảng khi mưa xuống, vì thế hương trầm được đốt lên tại nơi này mỗi buổi sáng. Nhưng không thứ hương liệu nào có thể che giấu được thứ mùi nồng nặc, ẩm ướt của chất thải chim bồ câu xộc vào mũi tôi khi Nahara đưa tôi tới tháp nuôi bồ câu xây bằng đá. Trong ba nơi, đây là chỗ lớn nhất, sặc sụa mùi hôi của những con chim, còn kinh khủng hơn thế là tiếng ồn. Khi chúng tôi bước qua cánh cửa gỗ nặng nề vào khoảng không gian tối tăm bên trong, âm thanh vang lên thật choáng óc, vì tất cả lũ bồ câu cùng hòa chung một giọng. Tôi sững lại, choáng váng trước tiếng những đôi cánh đập phành phạch, một lần nữa lại thấy khao khát đến nôn nao thứ im lặng tôi từng đắm trải ngoài sa mạc.

Nahara mỉm cười khi cô bé thấy phản ứng của tôi, mặt cô ngước lên.

- Chúng không mổ đâu, - cô hứa. - Rồi chị sẽ quen với chúng.

Cô nhấc một con chim vừa sà xuống sàn lên, nhẹ nhàng giữ lấy nó. Chúng tôi sẽ phải chăm sóc chúng, cho chúng ăn, và thu nhặt trứng. Quan trọng hơn cả, chúng tôi phải thu dọn phân chim, dùng để bón cho ruộng vườn. Chính vì thế mà những khu vườn đẹp đẽ mọc lên trên vách đá này, nơi chất đất kỳ thực chỉ là đá vôi được phủ một lớp đất bụi mỏng, và không khí đượm mùi hạnh nhân. Phân bồ câu giúp ruộng vườn trở nên phì nhiêu; chất thải của chúng chính là bí mật để tạo lập một thiên đường xanh giữa chốn hoang vu.

Còn ba người phụ nữ nữa tại khu nuôi bồ câu, tất cả đều đang bận rộn khi chúng tôi đến nơi. Bây giờ họ quay sang tôi. Có thể hình dung một công việc bẩn thỉu như thế chắc hẳn là thứ việc làm cuối cùng bất cứ ai muốn can dự vào, song những người phụ nữ này dường như có vẻ tự hào về việc họ làm. Một người, một phụ nữ lớn tuổi có tên Revka, nhìn tôi đầy khó chịu, như thể tôi là kẻ không mời mà đến bén mảng tới lãnh địa của bà, và bà đã coi tôi như một người không xứng đáng. Hai người còn lại là chị gái và mẹ Nahara, cả hai đều rất xinh đẹp. Aziza mười sáu tuổi, điềm tĩnh, với làn da màu ô liu sẫm. Khi cô đứng bên mẹ mình, tôi khó lòng phân biệt nổi đâu là mẹ đâu là con. Nhưng chính Shirah, người mẹ, là người đã chọn tôi.

Nahara thì thầm bảo tôi bước lên trước, nhắc cho tôi nhớ về niềm tin mẹ cô dành cho tôi. Tôi tự hỏi liệu có phải lựa chọn của bà được đưa ra khi bà nhìn thấy con bồ câu đậu xuống tay tôi mà không cần được gọi.

Ở nơi ồn ã này, Shirah thật trầm lặng, một sự yên ắng tối tăm trùm lấy bà. Tôi lại gần bà, rồi dừng lại, bối rối. Ánh mắt chúng tôi gặp nhau, và tôi cảm thấy điều gì đó không hề trông đợi giữa chúng tôi, một luồng hơi nóng. Dường như tôi hoàn toàn trong suốt trong mắt bà.

- Ta tự hỏi một con sư tử cái sẽ xoay xở ra sao trong chuồng bồ câu. Liệu cô có thể cất răng nanh và móng vuốt của mình đi không?

Những người phụ nữ còn lại đã tập hợp xung quanh, và họ bật cười trước lời bình phẩm của Shirah. Tôi cảm thấy thật yếu đuối, như bị phơi trần ra, mặc dù căn phòng khá tối, chỉ có vài tia sáng lưa thưa lọt vào qua mái và những khung cửa sổ bị che kín.

Shirah có một bím tóc đen dài thả xuống sau lưng. Bà rất đẹp, với đôi gò má cao, mắt sẫm gần như có màu đen. Những người phụ nữ khác nghĩ bà đang đùa bỡn tôi, sau khi nhận ra tâm trạng khó chịu của tôi về chuyện chăm sóc lũ chim. Họ không hiểu ý của bà. Nhưng tôi thì có. Bà biết những gì ẩn kín bên trong tôi.

- Khó lòng là một con sư tử cái, - tôi khó nhọc nói. - Chỉ là một kẻ lang thang khốn khổ.

- Chẳng phải tất cả chúng ta đều thế sao? - Revka, người phụ nữ lớn tuổi, đáp lại. - Cô nghĩ cô khác chúng tôi chắc? Cô thanh cao quá, không tiện hót phân những con bồ câu này, phải không nào? - Bà ta mỉa mai hỏi. - Nếu thế, cô cứ việc rời khỏi đây ngay lập tức.

Những người phụ nữ đang nhìn chăm chăm vào mái tóc đỏ của tôi. Đúng như Nahara từng nói, đây là điều đầu tiên họ để ý đến. Có lẽ họ tin Shirah ám chỉ đến thứ màu đỏ ngả vàng nâu đó khi bà nhắc tới sư tử. Họ không hề biết tôi là ai, và tôi đã làm những gì. Những con chim bay lượn xung quanh, không cần mời gọi, bị thu hút về phía tôi. Tôi cúi gằm mắt xuống trong khi nói. Tất cả những gì tôi muốn là được yên thân một mình.

- Cháu sẽ làm bất cứ việc gì mọi người yêu cầu, - tôi nói.

Cứ việc làm với tôi những gì các người muốn, bất cứ điều gì. Tôi không xứng đáng hơn những gì bị trút xuống đầu tôi.

Shirah bước tới, cầm theo một chiếc giỏ bằng lá cọ, được đan rất đẹp bằng cách đặt chồng các lớp lá lên nhau. Đôi mắt bà thật to, sâu, kẻ viền bằng phấn côn. Hai cánh tay bà có đeo vòng vàng, những chiếc bùa hộ mạng được đeo quanh cổ bằng những sợi dây đỏ, trong đó có hai lá bùa bằng vàng, sáng lên lấp lánh trong cảnh tranh tối tranh sáng. Hai con gái bà cũng bước tới, đưa cánh tay ôm quanh vòng eo thon thả của người mẹ. Tình yêu họ dành cho bà hiện ra quá rõ, và tôi thấy ghen tỵ với họ. Tôi ước gì được biết thế nào là cảm giác có một người mẹ, một ai đó luôn ở bên ta cho dù ta đã làm gì.

Những con chim đang gù gù. Tôi cảm thấy cổ họng mình se lại, nhớ tới cách tôi từng chờ đợi con mồi của mình ngoài hoang mạc, cách chúng tìm đến tôi và tôi đã hủy diệt chúng như thế nào. Shirah đưa cho tôi cái giỏ. Tôi tự hỏi liệu có phải nó được đan bằng những lá cọ ở Ein Gedi, liệu có phải một phụ nữ nào đó đã tạo ra những vạt lá đan chéo nhau như thế vào buổi sáng xảy ra chính cái chết của người đó.

- Thậm chí cả sư tử cái cũng phải làm việc, - Shirah nói với tôi.

Công việc bắt đầu ngay lập tức. Tất cả chúng tôi đều mặc đồ trắng, vì các màu sặc sỡ bị coi là làm phiền lũ bồ câu, không cho chúng nằm yên trong ổ. Có lẽ khi Tamar, người phụ nữ Essene đó, cho tôi chiếc áo tunic tôi đang mặc, đó không phải là chuyện tình cờ, vì dường như bằng cách nào đó cô đã biết trước rồi đây tôi sẽ được chọn cho chuồng bồ câu. Có lẽ tôi cũng không hề vô hình như tôi vẫn tưởng.

Chẳng có thời gian để nghi ngờ bản thân hay phàn nàn. Aziza nhanh chóng dạy tôi cách cho chim ăn kê, lúa mì và đậu tằm, và cách xua các đôi bồ câu khỏi tổ khi chúng tôi cần nhặt trứng hay dọn phân. Tất cả những quả trứng chúng tôi để lại trong tổ chẳng bao lâu sau sẽ được ấp nở, và cả đôi chim bố mẹ cùng chăm sóc cho những con chim mới ra ràng. Aziza nhiệt tình giúp tôi học các quy tắc khi làm việc tại chuồng bồ câu. Trông cô như một con nai, với đôi chân và đôi cánh tay mảnh dẻ, một mái tóc dài dày dặn, sẫm màu giống như người mẹ, óng ả, đen nhánh như màn đêm. Nhưng trong khi mắt Shirah đen thẳm như lòng giếng, mắt Aziza lại có màu xám nhạt hiếm có, giống như nước sông, đầy những tia sáng sống động. Có một vết sẹo nhỏ xíu, rất giống một giọt nước mắt và hầu như không thể nhận ra được, nằm dưới một bên mắt cô.

Nahara tìm đến tán chuyện với chị gái về tôi. Mắt cả hai chị em đều sáng lên. Họ thích thú có được ai đó mới mẻ để trêu đùa, một cơ hội để phá vỡ sự đơn điệu trong công việc hàng ngày của họ.

- Em hỏi mà chị ấy không chịu nói tên, - Nahara cho Aziza biết.

Cả hai chị em đứng chống tay vào hông, suy nghĩ xem nên làm gì với tôi. Tôi thấy xấu hổ khi được coi là đáng để hai người họ quan tâm.

- Chúng tôi cần phải gọi chị theo cách nào đó mà, - Aziza nằn nì, muốn làm thân với tôi.

Hai chị em ở gần nhau đến mức lời nói của họ hòa làm một như những hạt cườm trên cùng chuỗi hạt. Có lẽ nếu nói thật to tên mình, tôi sẽ thoát khỏi màn nài nỉ của họ. Nói cho cùng, chúng tôi sẽ phải làm việc cùng nhau, và họ cần gọi tôi.

- Yael, - tôi cố nói ra, vì đó là một từ luôn để lại dư vị đắng ngắt trong miệng tôi. Nghe nó luôn giống như một lời nguyền rủa, và vẫn còn là thế vào ngày hôm nay.

Hai chị em có vẻ hài lòng, cam đoan với tôi rằng tên tôi rất đẹp.

- Chị có ai ở đây cùng chị không? - Họ muốn biết nhiều hơn về tôi, để chúng tôi có thể là bạn. Tôi lạnh lùng nhún vai, chỉ hé lộ một câu trả lời ngắn ngủn.

Một con sư tử, một con dê xứng đáng là thiên thần, một trăm con chim với cái cổ gãy.

- Tôi được anh trai đưa tới đây. Amram, con trai của Yosef Bar Elhanan.

Trước sự ngạc nhiên của tôi, vẻ tò mò của họ biến mất, lời nói của tôi rơi thõng xuống như những hòn đá. Tôi nghe thấy tên anh trai tôi vọng lại vang vang. Sự im lặng quay trở lại với tôi là một điều tôi hiểu rõ, dấu hiệu của những bí mật tốt nhất nên được giữ kín không nói ra.

Nahara bị gọi về bên mẹ cô. Dường như cô có vẻ nhẹ nhõm khi có được cái cớ để chạy tới tháp nuôi bồ câu nhỏ nhất, cho dù những người chăm sóc bồ câu thường tránh tới làm việc ở đó, vì nơi này chật chội đến mức chỉ một người đứng vừa bên trong các bức tường của nó. Bên cạnh tôi, Aziza nhanh chóng trở lại với công việc, xua lũ bồ câu ra khỏi tổ để nhặt trứng. Tôi có thể nhìn thấu qua tấm gương trên đôi mắt xám buồn bã của cô. Cô gái không cần phải nói nhiều hơn để tôi hiểu được rằng tên anh trai tôi đã thổi bùng lên điều gì trong cô. Một khi được nói ra, nó từ chối không chịu biến mất.

•§•

Những ngày tiếp theo, tôi tách riêng một mình trong những giờ làm việc ở nơi nuôi bồ câu, để tâm tới bất cứ công việc nào được giao. Tôi cũng khá vui vẻ, nhưng chỉ nói khi người khác nói với tôi. Tôi là người hầu của họ, không hơn. Tôi không phải là một trong số họ và cũng không giả bộ như vậy. Đã từng có lúc tôi có một người bạn, và tôi đã phản bội chị. Tôi không cần thêm ai nữa.

Những người phụ nữ khác cùng nhau dùng bữa lúc trưa. Tôi ăn một mình. Tôi tìm ra vườn cây giữa ánh nắng trưa gay gắt, mang theo một ít pho mát khô và bánh mì dẹt. Tôi lại gần bức tường, nhô người ra, căng mắt nhìn về hướng bắc, hướng chúng tôi đã từ đó đi tới, nơi chúng tôi đã để lại những nắm xương tàn. Đến một ngày, mấy người trong số các phụ nữ làm việc ngoài ruộng tới ngồi cạnh tôi. Họ đã buộc tóc lại, trùm khăn che đầu để che nắng cho làn da. Tuy vậy, hai bàn tay họ rám nâu do công việc ở một lùm cây hồ trăn nhỏ, trơn nhẫy dầu hạt hồ trăn. Họ từ Jerusalem tới đây, đi theo chồng, bố hay anh em trai. Giờ đây họ xử sự như những người may mắn đã tìm được con đường tới Khu Vườn của Thiên Đường. Tôi từng nghe thấy họ hát trong lúc làm lụng. Vài người địu con nhỏ bằng những cái địu vải buộc vào lưng hay bên hông. Những phụ nữ chưa có chồng rủ tôi tới gặp họ ở nhà tắm, tôi lắc đầu và nói tôi không thể làm thế. Tôi không muốn ai nhận ra hình dáng lùm lùm của mình khi tôi bỏ áo choàng ra. Để thoái thác, tôi nói tôi phải ở lại chỗ nuôi chim bồ câu, vì tôi vừa mới đến đó nhận việc và muốn làm Shirah hài lòng. Nghe đến đó, những người phụ nữ trở nên nghi ngờ.

- Được thôi, - một người dứt khoát nói. - Tùy cô, nếu cô thích mụ Phù Thủy xứ Moab hơn.

Những người phụ nữ làm đồng đang xúm lại xung quanh bèn cảnh báo với tôi, thì thầm cho hay Shirah đã đi qua sa mạc từ phía bên kia Biển Muối. Muối đã nâng bà ta lên, cho phép bà ta và các con vượt qua biển mà không bị chết đuối. Shirah, họ cam đoan với tôi, có thể gọi những đám mây đến với bà ta giống như cách bà ta gọi những con bồ câu. Sau khi bà ta tới đây, trời đã mưa như trút nước suốt nhiều tuần. Những trận mưa như thác đổ cho tới khi khung cảnh xanh rì và mọi người òa khóc vì vui sướng. Đó chính là lý do tại sao thủ lĩnh của họ, Ben Ya’ir, đã mời bà ta tới. Shirah là bà con, là chị họ của ông ta, nhưng việc bà ta tới còn có nhiều nguyên do hơn thế. Thậm chí cả những người đàn ông vĩ đại đôi lúc cũng viện tới một phù thủy.

Tôi thấy những người đàn bà này quả là những kẻ ngốc nghếch chỉ biết đến bản thân. Loại phù thủy nào sẽ chịu làm việc trong một chuồng bồ câu, ăn đậu lăng qua bữa, xúc phân chim, cẩn thận nhặt từng quả trứng có vỏ lốm đốm vào một cái giỏ? Bà ta là một phụ nữ như bất kỳ ai khác. Dẫu vậy, khi quay trở về chuồng bồ câu, tôi nhận ra có sự nhạy bén kỳ lạ ở Shirah; những gì là im lặng với người khác đều trở thành lời nói rõ ràng với bà. Đôi lúc, vào cuối ngày, khi khóa cửa, bà lại quay sang nhìn tôi chằm chằm. Vào khoảnh khắc ấy tôi hiểu bà biết mọi thứ về tôi. Cho dù là người lạ, tôi không hề muốn giấu mình khỏi bà. Tôi muốn nói về đêm tôi đã cắt lên chân mình lần thứ hai mươi mốt, và buổi sáng khi tôi lên đường đi tìm một phương thuốc, cũng như buổi tối tôi trở lại để phát hiện ra Ben Simon đã đi sang Thế Giới Bên Kia. Có thể bản thân chuyện này đã là phép phù thủy, làm cho ai đó mong muốn thổ lộ về bản thân với bà.

•§•

Một buổi tối, có một cô gái trẻ đứng đợi bên ngoài khu chuồng bồ câu lớn nhất. Đó là một cô hầu, được gia đình chủ nhân đưa từ Jerusalem tới đây, đang sống cùng họ như đầu bếp kiêm hầu gái. Tôi từng thấy cô ta ngoài ruộng. Lúc này cô ta đang đứng ngoài bóng tối ra hiệu với Shirah, giục bà đi theo. Shirah nói với các con gái mình, bảo hai chị em về nhà để ý tới cậu em trai và chuẩn bị bữa tối.

Khi Shirah cùng cô hầu gái rời đi, tôi tò mò bám theo. Tôi tháo xăng đan ra và đi chân đất, như tôi từng làm khi đánh bẫy lũ chim. Tôi cảm thấy có gì đó xấu xa trong hành động của mình, nhưng vẫn tiếp tục. Shirah và người hầu gái không dừng bước cho đến khi tới đầu tận cùng phía xa của bức tường. Đến đó, họ lách vào một góc tối. Chúng tôi đang ở cách không xa nơi các khung cửi lớn được đặt cho những người phụ nữ tới dệt vải vào buổi tối, sau khi công việc hàng ngày của họ đã kết thúc. Tôi dừng lại sau một cây cột, nơi có những cái bóng nhuốm màu đỏ tía pha xanh lục đổ dài trên các tảng đá. Tôi lại có cảm giác hệt như khi nằm phục xuống giữa chốn hoang vu, chờ đợi con mồi. Tôi có thể cảm thấy nhịp mạch đập dâng lên tận cổ.

Shirah vẽ hình một con mắt lên tường bằng một mẩu gỗ cháy thành than. Bà lấy một cây kim từ trong vạt áo tunic ra, và trong lúc niệm chú, bà dùng cây kim chọc vào con mắt. Những âm thanh khe khẽ, có vần điệu từ giọng nói của bà vọng tới nơi tôi đang nấp. Mặc dù không hiểu những từ đó, tôi đoán được bà đang làm gì. Bà đang ép buộc một người đàn ông phải xử sự trung thực, như tôi đã làm trong sa mạc vào buổi tối khi tôi vẽ khuôn mặt sư tử lên cát. Những người đàn ông khác có thể thay lòng đổi dạ, nhưng người này sẽ bị trói buộc vào sự trung thành như sợi chỉ bị gắn chặt vào đường khâu một cây kim tạo nên.

Đáng ra tôi không nên nấn ná lại. Tôi đã có thể dễ dàng quay về theo cách tôi tìm đến đó mà không bị ai thấy, nhưng tôi đã bị hút vào bài chú. Lời niệm chú hút hồn tôi, tiếng ngân nga của Shirah bao quanh tôi như thể có khả năng trói buộc tôi không kém gì với người tình của cô hầu gái. Shirah quay ra nhìn tôi như bọ cạp nhìn một con chuột. Tôi vội vã lánh đi, song vẫn cảm thấy tia nhìn của bà.

Ngày hôm sau, tôi quấn khăn lên che mặt khi tới khu chuồng bồ câu làm việc, hy vọng làm vậy có thể giúp tôi trở thành vô hình, giống như cách chiếc áo choàng của bố tôi giấu kín bản chất thật của ông. Shirah đưa tôi vào trong, một nụ cười thường trực trên môi bà. Tôi dám thề bà có thể nhìn xuyên qua tấm khăn che của tôi. Khi những người khác đi ăn bữa trưa nấu bằng đậu lăng và đậu hạt tại một khu bếp ngoài trời, Shirah nhất định nói bà cần tôi giúp. Có một việc chúng tôi cần để tâm đến. Tôi không còn lựa chọn nào ngoài làm theo. Cũng giống như cô hầu gái đã tìm tới bà, tôi cũng chỉ là một người hầu.

Chúng tôi mang giỏ ra ngoài ruộng. Mặt trời xối thẳng xuống đầu chúng tôi.

- Những gì ta làm trên bức tường, ta đã được yêu cầu làm, - Shirah cho tôi hay khi chúng tôi đi dưới bóng mát xanh mượt của những cây hạnh. - Thứ cô gái yêu cầu không phải là tình yêu, chỉ đơn thuần là sự đàng hoàng.

Từ nơi họ ngồi ăn trưa dưới lùm cây, các phụ nữ làm việc ngoài đồng chăm chú quan sát chúng tôi, thì thầm, ngoại trừ một người, cô hầu gái vẫn đang bận bịu hái quả hồ trăn cho bà chủ của mình. Những cánh hoa nhạt màu đang rơi xuống quanh chúng tôi, một nửa là của hạnh nhân đắng.

- Khi đến lượt cô cần sự giúp đỡ của ta, ta cũng sẽ lắng nghe cô, - Shirah nói. - Ta sẽ làm như cô yêu cầu.

Tôi đỏ mặt, bối rối.

- Cháu đã yêu cầu gì sao?

Shirah trút giỏ phân bồ câu xuống quanh cây hạnh cao nhất, lúc này đang bừng nở với cả ngàn đóa hoa. Tôi nhận ra bà có thể thấy được sự thật kể cả khi nó không hề được nói thành lời.

- Thực tình, - bà nói, - thì chưa.

Chúng tôi bắt đầu quay về khu chuồng bồ câu, bước đi sát cạnh nhau, qua những bụi dâu tằm đầy quả chín đen, qua cây hồ trăn nơi cô hầu gái vẫn đang bận bịu tuốt quả từ trên cành xuống. Tôi nhận thấy cô gái trẻ không đưa mắt nhìn chúng tôi, cho dù Shirah khẽ chạm vào vai cô ta như một lời chào im lặng.

- Vẫn chưa, - bà nói với tôi.

•§•

Trong những gian sảnh của Cung Điện Tây nằm tại nơi cao nhất của khoảng cao nguyên hẹp, nơi trước đây từng phục vụ hoàng gia giờ phục vụ tất cả chúng tôi. Lúa mì và các loại ngũ cốc được cất trữ ở nơi từng là những phòng ngủ lộng lẫy. Các thợ thuộc da, thợ làm bánh và thợ rèn làm việc trong một gian sảnh với sàn bằng đá cẩm thạch quý giá không kém bất cứ dinh thự nào ở Athens hay Roma. Với người đến đây từ những ngôi làng nhỏ, ánh hào quang của nơi này quả thực khiến họ sững sờ. Tại chỗ này, nơi từng diễn ra những buổi triều hội tráng lệ, giờ đây chúng tôi làm việc để phụng sự Đấng Toàn Năng, chứ không phải vì sự tham lam của bản thân. Những người nổi dậy hoàn toàn trong sạch, song những người đàn ông luôn ở trong tâm trạng bồn chồn, trong đó có cả bố tôi. Ông tới nơi cầu nguyện được xây ở bức tường phía tây vào mỗi buổi sáng, cầu nguyện và lắng nghe các nhà thông thái nói về những gì tương lai sẽ mang tới. Tôi thức giấc sớm hơn bố một giờ, nướng bánh lúa mạch trộn dầu làm bữa ăn cho ông. Tôi là người hầu, là con chó, là vật nuôi của bố tôi. Bất cứ điều gì ông muốn là mệnh lệnh với tôi, tâm trạng của ông thống trị cuộc đời tôi.

Những người đàn ông tập trung lại ở nơi cầu nguyện, lo lắng về an nguy của Eleazar Ben Ya’ir, thủ lĩnh của họ, người đã rời khỏi pháo đài vài ngày trước để đi thu thập thêm đồ tiếp tế từ các khu dân cư trong sa mạc khắp vùng Judea. Những người dưới quyền đang lo lắng đợi ông trở về. Trong khi ông vắng mặt, mối hiểm họa trở nên rõ rệt hơn cả trăm lần, khi chỉ còn lại vách núi hiểm trở bảo vệ chúng tôi. Trong một cuộc hội họp, khi một ông già yêu cầu được biết rằng ai sẽ thay thế Ben Ya’ir nếu ông tử trận, tất cả những người còn lại đều im lặng. Không ai muốn nghĩ tới viễn cảnh Masada không thủ lĩnh, một cái xác không hồn. Không có Eleazar Ben Ya’ir, chúng tôi trở nên mất phương hướng, bị phó mặc cho lòng khoan dung của nhau, luôn sẵn sàng chộp lấy cổ họng nhau. Nhóm chiến binh đi theo ông ta bao gồm cả anh trai tôi, và tôi cảm thấy đặc biệt lo lắng, vì những người mới vừa sum họp không nên chia tách xa nhau.

Đúng ngày hôm đó, như thể để trả lời bất cứ ai còn hoài nghi, Ben Ya’ir - người cứu rỗi và chuộc tội cho chúng tôi, người đã cứu thoát dân tộc chúng tôi khi Jerusalem thất thủ -đã quay trở về. Ông quay về lúc nhá nhem tối. Người ta đổ xô tới bên các bức tường để theo dõi khi ông và những người đồng hành thân cận nhất leo lên theo con đường núi dẫn tới lãnh địa của Chúa. Có những người tin ông có thể nói chuyện cùng các thiên thần, rằng chính Raphael[18] bước đi bên cạnh ông, với thanh gươm sáng loáng vung lên nhằm tới kẻ thù của chúng tôi. Chúng tôi nhìn xuống vách núi bảo vệ mình và cảm thấy thật may mắn có được một thủ lĩnh cao cả như thế.

Nhờ những cơn mưa nặng hạt của mùa đông, thế giới bên dưới chúng tôi tuyền một màu xanh lục. Sa mạc mọc đầy sim, một dấu hiệu của may mắn. Phụ nữ cài hoa sim vào đồ lót, như thế chúng tôi có thể mang theo mùi hương ngọt ngào của sa mạc khi bước đi. Có một cảm giác vui vẻ dâng lên cùng với tiết chuyển mùa, và niềm vui về bí mật bản thân tôi đang mang trong mình. Tôi nhìn thấy Amram và thở phào nhẹ nhõm. Giờ tôi muốn tận mắt nhìn thấy Ben Ya’ir, người đã dẫn dắt anh trai tôi cùng bạn bè anh tới chốn xa xôi hung hiểm này. Có cả một đám đông, người ta chen vai nhau, tất cả cùng chung một mục đích, được nhìn thấy vị thủ lĩnh và an lòng nhờ sức mạnh của ông. Tôi phải kiễng chân lên mới có thể ghé mắt nhìn. Người ta sẵn sàng chết vì ông; họ sẵn lòng lao ra đứng trước mặt ông, không cho những mũi tên chạm đến thân thể ông. Nhiều người cúi đầu khi ông xuất hiện, như họ vẫn làm trước các thánh nhân và nhà thông thái.

Ở Jerusalem, ông có thể đi giữa một đám đông mà không ai để ý tới. Ông không phải loại người nổi bật lên nhờ vẻ bề ngoài. Ông không cao lớn hay điển trai, chỉ có bờ vai rộng và cái nhìn ngay thẳng, chính trực. Trên người ông có vài vết sẹo, hai cánh tay lực lưỡng, có thể phóng đi một chiếc rìu trên chiến trường. Ông áp đảo tất cả những người khác và sở hữu một thứ năng lượng sống động khiến người ta không thể không đáp lại. Ông bừng sáng vì những người khác theo ông, vì họ tôn thờ ông, tuân lệnh và tin tưởng ông. Ông có nước da sẫm màu, nhưng có thể nguồn sáng tỏa ra từ bên trong ông, một vầng sáng rực rỡ không thể lý giải được. Ngay cả khi ông đứng im lìm, đôi mắt chúng tôi cũng tìm tới ông, và cứ như thế ông lãnh đạo tất cả chúng tôi.

Toán chiến binh quay trở về mang theo những con lừa thồ nặng vũ khí - tên và cung đủ cỡ, cùng hàng tá những tấm khiên thu nhặt được từ những kẻ bại trận. Một toán quân nữa từ trại lính Roma đã gục ngã trước họ, và những gì trước đây thuộc về chúng giờ là của chúng tôi. Vài bộ giáp đồng sẽ được nấu chảy ra để pháo đài của chúng tôi có những đồng tiền riêng của nó - một mặt đúc hình lá nho, mặt kia là dòng chữ Vì Tự do Của Zion. Hai người đàn ông bị xích bằng xích sắt lê bước theo sau những con lừa, nhục nhã ê chề, đầu bê bết máu; đôi mắt hai người này đưa qua đưa lại nhìn đám đông. Chúng là những tên lính Roma bị chiến đoàn sung quân từ một vùng đất xa xôi, không ai trong chúng tôi từng nhìn thấy những con người nhợt nhạt gần như không màu sắc như thế, với nước da trắng như sữa. Mặc dù bọn chúng đội mũ chiến kiểu Roma, trên người chúng lại mặc trang phục của vùng đất quê hương, được dệt thành những họa tiết lạ mắt màu đen, xanh và đỏ. Thật khoan khoái khi nhìn thấy chúng ngay trước mắt; chúng tôi luôn nghĩ về mình như nạn nhân của một cuộc chiến bất công, thế nhưng đây lại là hai tên lính, trong xiềng sắt.

Trong số chúng tôi cũng có nô lệ, do những người chạy thoát khỏi Jerusalem đưa theo, nhưng họ được đối xử như người giúp việc trong nhà và lao công ngoài đồng, thường được trả lại tự do sau những năm phục vụ. Họ không hề bê bết máu, cũng không bị xiềng, còn lúc này mọi người đang vỗ tay hoan hô việc bắt được kẻ thù của chúng tôi, những kẻ đang cúi gằm mặt xuống chờ đợi bị giết, điều nhiều khả năng sẽ xảy ra. Nhưng không lâu sau đám đông đã lãng quên chúng. Họ quan tâm hơn tới người hùng của chúng tôi, gọi to tên Eleazar Ben Ya’ir như những kẻ khát gọi xin nước. Tôi nghe thấy vài phụ nữ nói mắt Ben Ya’ir thay đổi màu sắc; chúng có màu xám dìu dịu, giống như mặt nước tĩnh lặng của một cái giếng, nhưng thỉnh thoảng tia nhìn của ông lại chuyển sang màu lục sáng của một dòng suối đổ vào hồ nước. Với tư cách một con người, ông cũng phức tạp như chính màu mắt của mình. Ông sẽ sải bước quay đi nếu bạn bất đồng với ông, nhưng sau một hồi ngẫm nghĩ ông sẽ tìm tới bạn, yêu cầu bạn giải thích rõ hơn quan điểm của mình, ông là người đàn ông luôn được các lý lẽ tìm đến một cách tự nhiên, nhưng ông cũng rất chu đáo. Khi một trong những người của ông ngã xuống trên chiến trường và bị thương quá nặng khó có thể qua khỏi, Ben Ya’ir không chỉ định một chiến binh khác thực hiện hành động ân huệ tàn nhẫn, ông tự gánh lấy trách nhiệm đó, rồi đọc những lời cầu nguyện cho người ngã xuống, một cử chỉ nhân từ không bao giờ có thể được đền đáp. Ông cởi mở theo một cách thức làm cho người khác đáp lại ông ở một mức độ sâu sắc, triệt để; người ta kính nể ông, e sợ cơn thịnh nộ của ông, song dẫu vậy vẫn yêu quý ông như một người anh em hay một người con trai.

Vào ngày các nô lệ được đưa về chỗ chúng tôi, Ben Ya’ir có một vết sẹo mới chạy dọc cổ và ngực ông. Ông để tóc dài, tết lại thành bím như các chiến binh của chúng tôi vẫn làm, nhưng luôn quấn khăn choàng quanh người, sẵn sàng cầu nguyện bất cứ lúc nào. Rất có thể nhưng gì người ta vẫn thì thầm đồn đại là đúng, và ông quả thực biết nhiều hơn những người khác, và thậm chí còn trở nên dũng mãnh hơn nhờ sức mạnh của khả năng tiên tri. Ông có thể phân định lẽ phải khỏi những điều xấu xa, và khi nhìn về phía kẻ thù, ông có thể nhìn thấu qua trang phục, da thịt tới tận linh hồn chúng.

Khi đám đông lại gần ông, phấn khích giậm chân, tôi lùi lại lánh đi, sợ rằng ông sẽ nhận ra con người thật của tôi. Đám người đang ào ào dồn lên trước có thể dễ dàng giẫm nát những ai không di chuyển kịp theo dòng người. Phía trên đầu chúng tôi xuất hiện một đàn bồ câu hoang, nhưng nếu đó là một điềm báo, tôi cũng không có khả năng tiên tri, và những con bồ câu nhanh chóng lượn đi, bay về phía đông rồi sau đó là hướng bắc, về phía Jerusalem. Tôi thấy Shirah nhìn theo chúng, và dường như khuôn mặt bà nặng trĩu thất vọng. Tôi tự hỏi liệu có phải bà đã hiểu được điều gì đó tôi không thể nhận ra, và tại sao bà lại mang theo một cành sim, giống như người ta nói các cô dâu vẫn mang theo vào đêm tân hôn.

Ben Ya’ir làm đám đông sôi sục. Ông kể về những tên lính Roma đã bị đánh bại trong trận chiến gần đây nhất, những tên lính đội mũ chiến, mặc áo giáp bằng mạng sắt, những tấm khiên hầu như không thể xuyên thủng khi chúng tập hợp lại thành đội hình con rùa. Chỉ những chiến binh can đảm nhất có thể chống lại chúng, xông vào cuộc hỗn chiến với lưỡi dao tuốt trần. Ben Ya’ir tán thưởng các chiến binh của ông vì lòng can đảm họ đã thể hiện, viện ra tên anh trai tôi để khen ngợi. Amram cúi đầu xuống để không tỏ ra ngạo mạn, nhưng rõ ràng anh trai tôi rất hãnh diện trước sự ghi nhận đó. Tôi nhìn thấy chiếc bùa bằng bạc của Solomon đeo trên cổ anh, vẫn tiếp tục mang lại sự bảo vệ.

Ben Ya’ir chuyển sang kiểm kê chiến lợi phẩm đoạt được từ quân Roma - một tấm giáp che ngực dát vàng nạm đá quý, những chiếc nhẫn vàng dùng làm dấu triện, những bình rượu vang, cả những đồng tiền xu có thể đem nấu chảy. Ông tuyên bố chiến thắng của chúng tôi là nhờ có Chúa, và trái tim chúng tôi cần mạnh mẽ để vinh danh Người.

- Nếu cuộc đời này hiện tại dường như có vẻ khó khăn, rồi đây nó sẽ chỉ có thể trở nên khó khăn hơn nữa, - Ben Ya’ir tuyên bố, thái độ nghiêm trọng, ánh sáng nhạt dần bên trong ông.

Song lời tuyên bố tỉnh táo này không đủ sức mạnh để ngăn cơn hưng phấn đắc thắng đang dâng lên. Tôi chưa bao giờ thấy một đám đông trở thành một thể thống nhất theo cách này, một cơ thể, một linh hồn, lay động từ hướng này sang hướng khác. Nhất là các chiến binh, họ như thể đang bị thôi miên; tất cả đều bị lôi cuốn đến xuất thần, hay tôi đã tin là thế cho tới khi tình cờ liếc qua phía bên kia quảng trường. Kia là Amram, đứng giữa đồng đội, trong đó nhiều người đã bị thương trong trận chiến họ đã trải qua. Tôi trông đợi anh trai mình sẽ chăm chú lắng nghe từng lời của Ben Ya’ir, bị mê hoặc bởi vị thủ lĩnh đáng kính, giống như những huynh đệ của anh. Nhưng thay vào đó, anh đang chăm chú nhìn một cô gái ở phía sau đám đông.

Đó là Aziza, đôi mắt cúi xuống, mái tóc óng ả chải ngược ra sau dưới chiếc khăn trùm đầu.

Tối hôm đó, tôi tìm tới mikvah. Đó là nơi để tái sinh và hy vọng, những gì tôi giờ đây cảm thấy, khi anh trai tôi đã quay về. Những cây đèn dầu đặt trong hốc dọc theo các bức tường đá cháy bập bùng, soi sáng căn phòng tối đen. Tôi đã hy vọng được ở một mình - dù tình trạng của tôi chưa bộc lộ ra dấu hiệu nào, nhưng nó vẫn quá hiển nhiên với bất cứ ai tình cờ nhìn thật gần. Khi tôi tới nơi, những người phụ nữ làm việc ngoài ruộng đều có mặt ở đó. Nếu quay về, tôi sẽ xúc phạm họ, vì thế tôi cởi trang phục ra trong bóng tối, bỏ chiếc áo tunic và khăn choàng, hy vọng có thể giấu được phần bụng nhô ra của mình. Tôi giấu con dao của Ben Simon mà tôi luôn mang bên mình, dưới trang phục, sau đó nhanh chóng leo lên thang và xuống nước trước khi ai đó kịp có thời gian ngắm nhìn hình dáng của tôi.

- Cuối cùng cô cũng quyết định trở thành một trong số chúng tôi, - bọn họ trêu cợt. - Sao lại phải xấu hổ thế?

Tôi để mặc họ nghĩ tôi là người e thẹn. Tôi ngẩng đầu lên và nói những chấm lốm đốm trên da luôn làm tôi bối rối. Chẳng hại gì nếu để họ nhìn nhận tôi như họ muốn, một cô gái lựa chọn giấu mình vì tính khí rụt rè. Tôi biết khi nào cần phụ họa theo những trò đùa. Tôi nhớ cách tôi cần cười, cho dù tôi có ý đó hay không. Phụ nữ được nói năng tự do hơn tại nhà tắm; họ chia sẻ những bí mật trong lúc quây lại thành vòng dưới nước. Những người phụ nữ ngoài ruộng hỏi tôi về anh trai tôi, một chuyện chẳng có gì đáng ngạc nhiên. Cho dù Amram đi tới đâu, các cô gái cũng đổ xô về phía anh. Nhiều phụ nữ ở nhà tắm thấy anh tôi tuấn tú, nhưng tôi chẳng có mấy câu trả lời dành cho họ. Tôi nói mình hiếm khi nhìn thấy anh trai, và họ chấp nhận thái độ giữ ý của tôi. Họ quay sang bàn tán về Shirah. Nếu bà không phải là chị họ xa của Ben Ya’ir, một phụ nữ trẻ có tên Naomi thì thầm, chắc hẳn đã bị tống khứ ra ngoài sa mạc. Shirah là một kẻ hành nghề keshaphim, quen thuộc với những bí mật về phép thuật. Dân tộc chúng tôi tin bất cứ đồ vật gì với một hình mặt trời và một hình mặt trăng trên đó cần được mang tới Biển Muối và ném xuống nước, nhưng vài phụ nữ quả quyết đã nhìn thấy những chiếc bùa vàng có khắc những hình đó đeo trên cổ bà phù thủy. Họ đồn rằng trong bếp nhà bà có một chiếc hòm luôn khóa trái với chìa khóa hình con rắn, Deraqon, một biểu tượng nữa có nguồn gốc từ Ai Cập vốn đã bị cấm. Bên trong hòm, người ta kể có chứa vô vàn tội lỗi sẽ trở thành gánh nặng của bất cứ ai dám mở nắp hòm thả chúng tự do; chúng sẽ bâu lấy quanh người đó như một bầy ong bắp cày, đốt không ngừng, không bao giờ rời đi. Một phụ nữ trẻ khẳng định đã từng bị đốt khi cô ta dám gọi Shirah là phù thủy.

Tôi để ý tới một phụ nữ lặng lẽ với những lọn tóc màu mật ong luôn ở bên rìa nhóm người. Cô chính là cô hầu gái có mặt ở đoạn tường nơi lời chú đã được đọc, chính là cô gái với hai cánh tay dính đầy thứ nhựa nâu của cây hồ trăn. Tôi biết cô cũng nhận ra tôi, vì cô không dám đón nhận ánh mắt tôi. Trước đó, tôi chưa hề nhận ra cô còn trẻ đến thế, chưa hơn một cô bé con là mấy. Tôi cảm thấy ái ngại cho cô gái về bất cứ thứ gì cô đã mất trên ngọn núi này.

Những người phụ nữ khác tiếp tục buôn chuyện. Phù thủy thì cũng chỉ là một người đàn bà, họ thì thầm, nhưng cô con gái Aziza của bà ta còn là một thứ tệ hại hơn. Cô ta là một sheydim. Nửa người, nửa thiên thần, một sự kết hợp tạo nên ác quỷ. Những người phụ nữ ở nhà tắm thề rằng bố Aziza là một thiên thần được cử xuống trần thế để dạy phép phù thủy cho những người đàn bà xấu xa thèm muốn được biết những bí mật đó. Những tạo vật như Aziza được sinh ra từ sự kết hợp này. Khó lòng biết được những kẻ như thế là ai, vì bọn họ có thể ăn uống giống như chúng tôi. Họ có thể ái ân và làm cho đàn ông thèm muốn họ; thậm chí họ còn chết đi như những người trần tục, nhưng họ không hề có gì giống chúng ta. Những kẻ như vậy có thể nhìn thấy tương lai trong một bát nước hay lần giở từng trang Cuốn Sách Cuộc Sống để xem những cái tên được ghi trên đó. Họ bay từ một đầu của thế giới tới tận đầu kia chỉ trong thời gian ngang với thời gian chúng ta cần để xuống khỏi giường. Họ luôn kiên nhẫn, nhưng sẵn sàng lấy đi những gì họ muốn, được phép sở hữu tất cả những gì chúng ta có trên đời; ở mặt này những kẻ như vậy cũng giống như tất cả sứ giả tới từ thiên đường, một nỗi khó xử cho những ai trong chúng ta không có lựa chọn nào khác ngoài chịu để bị những nhu cầu và ham muốn con người của chính bản thân trói buộc.

Tôi lắng nghe những lời đó mà không hề bình luận hay tỏ bất cứ thái độ nào, song một luồng bất an gai lạnh dâng lên dọc sống lưng tôi. Mọi thứ tôi đã làm từ khi rời khỏi Jerusalem chắc hẳn đều là một tội lỗi trong mắt ai đó. Nếu những người phụ nữ làm việc ngoài ruộng biết tôi từng phù phép một con sư tử, đưa nó đến với tôi và chưa từng một lần từ chối nó, kể cả quãng thời gian trong tháng khi tôi là một niddah, họ sẽ nói gì về tôi đây? Họ sẽ nghĩ sao nếu trông thấy tôi ngoài sa mạc, chờ đợi trên vách núi, thèm muốn ông ấy hơn cả sự thanh khiết, vâng lời hay bổn phận?

Tôi quay mặt đi khi họ nói xấu Aziza. Tôi đã thấy cô xúc phân từ các tổ chim ra cho đến khi hai bàn tay rớm máu. Khó có thể nói đó là công việc thích hợp cho một thiên thần, và cho rằng đó là một điều thu hút với một phù thủy thì lại càng vô lý.

- Cứ để ý theo dõi nó xem, - những người phụ nữ quả quyết. -Con bé đó sẽ không bao giờ tới các nhà tắm. Nó sẽ không cởi bỏ áo tunic hay khăn choàng khi ai đó có thể nhìn thấy cơ thể nó. Cô ả có lý do để e dè như thế.

Bọn họ đang ghen tỵ, đố kỵ vì những người đàn ông luôn chăm chăm dõi theo Aziza bất kể cô đi tới đâu, vì mái tóc cô có màu sắc của đêm, vì nụ cười của cô quá ngọt ngào, vì cô hẳn sẽ không hề nghĩ tới chuyện nói về họ hằn học như họ đang bôi xấu cô. Có thể cả họ nữa cũng đã thấy cô gái đỏ mặt khi nghe nhắc tới tên anh trai tôi. Nhiều cô gái rõ ràng muốn làm thân với tôi chỉ vì tôi là em gái Amram. Cô gái có tên Naomi đứng lên sau lưng tôi, gần tới mức tôi có thể cảm thấy hơi nóng từ thân thể cô qua làn nước lạnh. Ghen tuông luôn bừng cháy như thế. Tôi biết quá rõ điều này.

- Hãy cẩn thận khi ở gần con gái của mụ phù thủy đó, - Naomi cảnh cáo tôi. Hẳn cô ta nghĩ rằng tôi cần có bạn. - Và đừng bao giờ thử chạm vào cô ta. Các sheydim có cánh đấy.

Đôi cánh của Aziza có màu đen, cô ta tiếp tục, đen như cánh quạ, và giống như quạ, người ta kể rằng cô gái cất tiếng hát để báo hiệu sự xuất hiện của Thần Chết. Cô cúi người qua bức tường của Herod mỗi lần các chiến binh của chúng tôi xuất kích, nhìn chăm chăm xuống cảnh vật bên dưới qua đôi mắt màu bạc.

- Chị nhầm rồi, - tôi khẽ nói, không muốn dấn sâu hơn vào chuyện này.

Tôi biết Thần Chết không bao giờ được báo trước, ông ta đến lặng lẽ và ra đi để lại sau lưng đau khổ. Ông ta đến khi bạn tưởng mình đang được an toàn, như từng làm khi bố con tôi lần theo con đường đánh dấu bằng những mảnh lụa xanh, mang trong tay phương thuốc cho Ben Simon.

Từ mikvah quay trở về nơi ở của mình, mái tóc ướt rũ bết xuống, tôi cảm thấy mát mẻ và sáng suốt hơn những người phụ nữ ngu ngốc nọ ở nhà tắm. Nhưng khi đi ngang qua quảng trường, tôi nhìn thấy một bóng người trong màn đêm, dường như giống với một thiên thần, di chuyển theo cách người ta vẫn kể các thiên thần di chuyển, trong góc mắt của chúng ta.

Trong khoảnh khắc, tôi sợ rằng quả thực Cái Chết đang cận kề và những người phụ nữ ở nhà tắm đã đúng. Tôi rùng mình nghĩ sứ giả của nó đã được cử tới, ập xuống chúng tôi. Hoặc có thể tôi đã quên đóng cửa khu chuồng bồ câu và lũ chim đã thoát ra ngoài nấp trên các cành ô liu, làm cành lá rung động. Trời tối quá không thể nhìn rõ được, vậy là tôi đứng nguyên tại chỗ, chớp mắt nhìn ngược hướng ánh trăng. Tôi thoáng thấy hình dáng một cô gái di chuyển trong màn đêm.

Chính lúc ấy tôi phát hiện thấy anh trai tôi bên ao nước nhỏ, nơi một trăm năm trước Vua Herod từng nuôi cá, những sinh vật nhỏ bé, sáng lóng lánh được kể làm từ vàng nguyên chất. Khi chim ưng cắp mất một con cá quý giá đó của nhà vua, ông ta lập tức ngã gục xuống đất, suy sụp vì phiền muộn. Tôi thấy một cô gái chạy tới bên Amram, lao vào vòng tay anh. Không cần đến phù chú trói buộc, anh tôi đã bị trói buộc trong những nút trói mà chính khao khát của anh tạo nên, không cần đến chút phép thuật nào. Anh đã bước vào tấm mạng của tình yêu và tự trói mình lại, không phải vì Aziza là thiên thần, mà có lẽ chính vì cô là một cô gái bằng xương bằng thịt.

Một đợt gió lạnh đột ngột làm tất cả chúng tôi ngạc nhiên giữa tháng thời tiết êm dịu này. Khi nó đã qua, quả từ trên cây rơi xuống rải khắp trên những tảng đá. Vài phụ nữ thề rằng những mảnh quả vả khô rơi xuống đất tạo thành hình những con chim ưng đỏ lượn vòng trên đầu chúng tôi, chờ đợi chiếm lấy pháo đài. Người ta hối hả lấy hái ra ruộng lúa mì và lúa mạch, thu hoạch lại những gì còn có thể dùng trước khi thân lúa ngả màu nâu. Chúng tôi làm lễ cầu nguyện, do các nhà thông thái và các thành viên hội đồng chủ trì. Tu sĩ cao cấp nhất của chúng tôi, vốn thường ẩn cư bên trong nơi cầu nguyện, cũng là chỗ ông chiêm nghiệm và đưa ra lời khuyên, lúc này tới đứng trên tường thành, chủ trì buổi lễ. Ông tên là Menachem Ben Arrat, và được biết đến như một trong những người có học vấn uyên thâm nhất vùng Judea. Người ta nói ông từng nghe thấy giọng của Chúa trên đỉnh núi. Tình hình khó khăn, vì vậy lúc này ông lộ diện, vì nếu không có các khu vườn thửa ruộng chúng tôi sẽ chẳng có gì để duy trì sự sống, và nếu không có những con bồ câu sẽ chẳng thể có vườn ruộng. Tôi đã học được cách thưởng thức tiếng gáy của những con chim, một thứ âm thanh đẹp đến mức ánh vinh quang lừng lẫy Bài ca về những bài ca của Vua Solomon đã tán dương nó như giọng nói của một người yêu dấu. Ôi bồ câu của ta, đậu trên kẽ đá nứt, náu mình trong chốn bí ẩn trên cầu thang, hãy cho ta thấy dung nhan của em, hãy cho ta nghe giọng nói của em, vì giọng nói của em thật ngọt ngào; và dung nhan em duyên dáng làm sao.

Hội đồng đưa ra một quyết định liên quan tới chúng tôi. Khu chuồng nuôi bồ câu được ban phước, các lễ vật hiến tế được dâng lên để cầu nguyện cho sức khỏe của bầy chim. Chúng tôi đốt balsam và nhựa thơm trên những đĩa nhỏ bằng bạc, vì làn khói sẽ đảm bảo những con chim chúng tôi chăm sóc đẻ trứng đều đặn. Vì cơn gió cắt da, bồ câu co ro trong tổ, rúc đầu vào dưới cánh. Chúng tôi được chia một trong các tù binh Roma đến từ phương bắc để làm những công việc nặng nhọc nhất, mang các giỏ phân ra ruộng, rải cỏ khô lên tổ chim và dọn đi khi cỏ đã mục nát và bẩn. Tên lính còn lại bị đem ra đổi lấy hai con lừa trắng mà các lái buôn tới từ Edom mang lại cho chúng tôi và đã rời khỏi pháo đài. Đó là giá trị của nô lệ trên thế gian này. Người nô lệ của chúng tôi mang cùm sắt dưới chân, cùm được mở khi anh ta tới chỗ chúng tôi. Anh ta luôn giữ mắt lảng tránh đi nơi khác và làm đúng những gì được ra lệnh. Anh ta đã bện mái tóc sáng màu của mình thành bím thay vì để xõa tung ra như khi mới tới đây, nhưng bất chấp nỗ lực nhằm che giấu sự khác biệt này, trông anh ta vẫn chẳng hề giống chúng tôi ở bất kỳ khía cạnh nào.

Anh ta dường như hổ thẹn về tình cảnh của mình, dẫu vậy khi Revka ra hiệu, anh ta vẫn mau mắn làm theo những gì được yêu cầu. Anh ta rất cao lớn, gần như là một người khổng lồ, cơ bắp vạm vỡ, với cánh tay và chân dài. Trên cẳng tay hộ pháp của anh ta có hình xăm màu đen một con vật trông giống như sơn dương nhưng lại có cặp sừng to uốn cong. Người nô lệ thấy tôi chăm chú nhìn thì công khai nhìn lại tôi.

- Đừng lo, - Revka nói khi bà nhận thấy thái độ xấc xược của anh ta. - Chúng ta sẽ tìm mọi cách để thuần phục anh ta.

Người nô lệ ném về phía bà ta một cái nhìn thù địch rồi quay lại làm việc dọn sạch các tổ chim. Tôi nhanh chóng đi đến chỗ tin rằng anh ta biết nhiều hơn về ngôn ngữ của chúng tôi so với những gì để lộ ra ngoài. Anh ta nhún vai giả bộ không hiểu, nhưng tôi có thể thấy sự thật qua cách anh ta ngước mắt nhìn lên một ngày nọ khi tôi đánh vỡ một quả trứng và lẩm nhẩm cầu nguyện cho linh hồn của con bồ câu đáng lẽ được sinh ra từ nó.

- Mi hiểu những gì ta nói phải không? - Tôi hỏi.

Anh ta đưa mắt tránh đi. Đôi mắt màu xanh lạ lùng của anh ta thật lạnh lẽo khi nhìn vào.

Tôi nhận thấy anh ta thường nhìn ra quảng trường qua những tấm ván che các cửa sổ khu chuồng nuôi bồ câu, cho phép không khí lọt vào nhưng không để lũ chim xổng ra. Tôi nghĩ có lẽ anh ta đang tìm kiếm người nô lệ kia.

- Đồng bọn của mi đã bị bán đi rồi, - tôi nói với anh ta. - Chúng ta sẽ không thấy lại hắn nữa.

Cho dù không chắc chắn, tôi nghĩ anh ta cau mày khi biết tin. Tôi thấy thương hại anh ta, có lẽ vì giờ đây anh ta là người duy nhất thuộc về tộc người của anh ta. Tôi nghĩ tới con báo tôi từng đối diện trong hoang mạc, nhớ tới việc nó đã bỏ chạy như thế nào khi tôi đứng vụt dậy trên tảng đá và hét lớn. Nó thật cô độc khi lao vụt vào bụi cây gai, để lại tôi cũng cô độc không kém.

- Được rồi, nếu mi biết điều gì tốt cho mình, mi sẽ không nghe trộm cho dù mi có thể hiểu chúng ta, - tôi khuyên nhủ gã tù binh.

Tôi để ý quan sát và thấy anh ta là kẻ thông minh; anh ta bắt đầu sử dụng một cách mới để dọn sạch các tổ bồ câu với một cái cào tự chế. Người nô lệ tìm thấy đinh rỉ dưới sàn nhà và dùng chúng gắn những cái que vào một cành ô liu vặn xoắn đã đâm xuyên vào qua mái. Mỗi lần nhận ra đang bị tôi theo dõi, anh ta có vẻ lúng túng và trở nên cẩn trọng. Anh ta làm tôi nhớ tới một con gấu Syria tôi từng thấy ở Jerusalem, bị xiềng bằng xiềng sắt để làm trò cho ông chủ người Roma. Con gấu luôn giữ đôi mắt cúi gằm xuống, nhưng một lần, khi không thể kiềm chế được nữa, nó đã nhe nanh ra, chỉ để rồi bị đánh đến lúc chịu quy phục. Con gấu giơ hai chân trước lên che đầu, cứ như thể nó là một người đang bị đánh đập. Mặc dù những người khác trong đám đông phá lên cười, tôi đã bật lùi lại và bỏ chạy, tim đập thình thịch.

- Mi ăn có đủ no không? - Tôi hỏi người nô lệ vào cuối ngày.

Tôi làm bộ ăn để anh ta có thể hiểu. Anh ta lắc đầu, nhún vai. Tôi biết anh ta ngủ trên tầng áp mái nồng nặc mùi xú uế của chuồng bồ câu, nơi anh ta bị xiềng lại vào ban đêm, và được cho ăn khẩu phần gồm ngũ cốc và bánh khô, ngoài ra hầu như chẳng có gì nữa. Tôi bắt đầu để lại những bó củi để anh ta có thể nhóm lửa sưởi ấm cho bản thân khi đêm lạnh.

- Mi điếc sao? - Tôi băn khoăn thành tiếng.

Khi đó anh ta ngước mắt nhìn lên. Anh ta là một người xa lạ đến từ một vùng đất phủ đầy tuyết, thứ tôi mới nhìn thấy một lần trong đời, khi tôi còn là một cô bé và nó rơi xuống những quả đồi bụi bặm của Jerusalem, được Shalgiel, Thiên Thần Tuyết, gửi xuống. Một vài đứa trẻ đã nhầm tuyết là một thứ lộc thánh và ăn từng vốc tay đầy, để rồi môi bị lạnh cóng.

Người nô lệ hiểu tôi nói gì. Tôi dám chắc điều đó.

Tôi biết cảm giác khao khát một cuộc sống đã xa xăm đến mức dường như chỉ là một giấc mơ giống như thế nào. Liệu anh ta có mơ tới tuyết và những con dê hoang màu xanh, hay tới đồng bọn của anh ta, đang bị xiềng xích đưa qua Biển Muối không?

Tôi dụ một con bồ câu ra khỏi tổ, giữ nó cho tới khi nó bình tâm lại, rồi nhanh chóng bẻ gãy cổ nó. Tôi suýt bật cười khi thấy người nô lệ sững sờ kinh ngạc đến thế. Có lẽ do đã quen quan sát tôi theo cách của mình, anh ta không ngờ đến một hành động đột ngột và chết chóc như vậy. Nhưng tôi không hề e sợ sự tàn nhẫn; tôi biết nó ở trong tôi, như nó ở trong con báo buộc phải tìm được con mồi để sống sót. Người nô lệ tỏ ra khá biết ơn khi tôi đưa cho anh ta con chim để ăn tối; anh ta giấu nó vào trong góc, ở nơi anh ta có thể với tới được khi bị xiềng ban đêm.

Khi Revka, một người chanh chua và sẵn sàng đưa ra lời buộc tội, phát hiện một con chim bị mất vào sáng hôm sau, tôi lên tiếng quả quyết đã thấy một con chim ưng lúc sáng sớm hôm ấy. Những chuyện như vậy vẫn thường xuyên xảy ra; một con bồ câu lách qua khe hở hẹp trên mái và bị vồ lấy trên không trung. Sau đó sẽ có những cái lông rơi xuống, và nếu nheo mắt lại nhìn kỹ, bạn có thể thấy những giọt máu nhỏ rơi xuống.

•§•

Khi đi tới bức tường để nhìn ra tận phía xa ngoài tầm mắt từ nơi mình sống, tôi vẫn hay cảm thấy sững sờ nhận ra chúng tôi cách biệt đến mức nào khỏi phần còn lại của thế giới. Hoang mạc có vẻ như mênh mông vô tận, mặt đất ở cách xa tới mức dường như không thể có chuyện đến lúc nào đó chúng tôi còn dịp đặt chân lên nó nữa. Nếu đây có nghĩa là trở thành một thiên thần, thành Raphael, Michael hay một trong những sheydim đã xâm nhập xuống loài người, thì quả thực đó là một vị thế thật cô độc và khủng khiếp. Chúng tôi là một đô thị, một thế giới của riêng mình, với ngày càng nhiều người tới gia nhập. Những kẻ tuyệt vọng, nhiệt tình, thất bại, mất mát. Và chính vì vậy có rất nhiều tin đồn; thật khó giữ bí mật trong một thế giới chật chội, không khoan thứ như thế. Các gia đình cùng chia sẻ cuộc sống, và chỉ có những bức vách mong manh làm bằng thứ vải thô dệt từ lông dê căng trên dây thừng ngăn cách chúng tôi với nhau.

Chúng tôi nghe thấy những chuyện riêng tư, những âm thanh của yêu đương và cả cãi cọ. Chúng tôi biết con cái nhà ai không ngoan, đang bị mắng, và cô vợ nào đang lầm bầm những lời nguyền rủa ngay khi anh chồng đi khuất mắt. Các nhà tắm luôn đông nghịt, với những câu chuyện và cả những thân người. Các cửa hàng đông nghịt người muốn có bột mì và dầu. Có quá nhiều người từ Jerusalem tìm đến đây, và không có đủ cho tất cả; chúng tôi buộc phải chia sẻ mọi thứ, phải xếp hàng đợi để nhận được lương thực và các đồ dùng cá nhân được cẩn thận cấp phát từ các nhà kho đang vơi cạn dần, phải miệt mài làm việc đến tận khuya. Tôi hiểu vì sao những người đàn ông ra ngoài cướp bóc. Tôi chỉ là một cô gái, không được chia sẻ những gì đàn ông được biết tại nơi cầu nguyện hoặc trong doanh trại, nhưng ngay cả tôi cũng hiểu điều gì chờ đợi nếu Chúa không trợ giúp chúng tôi. Cho dù vườn ruộng giờ đây đã lấy lại màu xanh, không thể biết liệu có cơn bão nào xuất hiện, liệu những đám mây châu chấu có ùa tới hay không, và làm cách nào chúng tôi có thể chống chọi qua cái đói vào tháng Av, khi thế giới một lần nữa lại chìm trong cái nóng thiêu đốt.

Lúc này đang là mùa thời tiết dễ chịu. Chúng tôi có thể thu nhặt củ cải và rau dại mọc hoang giữa các kẽ đá ở phía bên kia Cổng Rắn, xuất hiện ở những nơi dường như không loài cây nào có thể mọc nổi. Dẫu vậy, chúng tôi biết thời gian thuận lợi sẽ không kéo dài. Chính vì thế Herod đã tích trữ trong các kho tàng đủ đồ dự trữ để dùng một trăm năm, một quãng thời gian chúng tôi đã bước vào và trải qua. Các bình dầu và rượu vang đều rỗng không. Chúng tôi vỗ lên thành bình, và khi lớp đất nung âm vang, chúng tôi biết không còn gì ở trong nữa.

Có quá nhiều người đến mức củi được cấp phát theo hạn mức để đun nấu. Tôi tự hỏi chuyện gì sẽ xảy ra nếu vụ mùa thất bát và chúng tôi chỉ còn lại trí khôn của mình, ngoài ra không có gì nữa. Một buổi tối, khi tôi đi lấy chỗ đóm dùng nhóm lửa để ngoài cửa nơi chúng tôi ở, nó đã biến mất. Bố tôi nói lũ dê đã ăn hết; song lũ dê đều bị nhốt trong khu chuồng của chúng, ông nói tôi là một con ngốc không biết đếm cả những que đóm. Nhưng tôi biết một trong các láng giềng của chúng tôi đã lấy cắp. Đó là chuyện vẫn xảy ra vào thời buổi khó khăn. Bản chất con người bộc lộ cũng rõ ràng như những con cá màu bạc nhỏ xíu trồi ra khỏi cát sa mạc khi có một trận lụt, xuất hiện như thể nhờ vào phép màu dưới các khe núi trong những dòng suối đột ngột tuôn chảy. Người ta kể những con cá đó có thể vùi mình trong cát suốt bảy năm trời, thân thể của chúng trở nên khô đến mức dường như không còn gì ngoài bụi đất. Ngay khi cơn mưa đầu tiên báo hiệu, chúng sẽ bộc lộ bản chất thực sự, hệt như con người vẫn làm bất cứ khi nào họ có đủ thời gian và động lực.

Bố tôi lấy làm khoan khoái vì không phải dính dáng gì tới tôi. Ông cho phép tôi lau dọn, nấu ăn cho mình, nhưng luôn tảng lờ tôi đi mọi lúc khác. Tôi nghe ông đưa ra ý kiến khi có vài ba người đàn ông khác hỏi về tôi khi nhìn thấy mái tóc đỏ của tôi.

- Nó chẳng là gì cả, - bố tôi nói. - Ngoài rắc rối.

Bố ngồi bên ngoài chỗ ở của chúng tôi, trên một băng ghế ông đã tự tạo ra khi màn đêm buông xuống, chiếc áo choàng khoác quanh vai. Trong cảnh tranh tối tranh sáng ông biến mất, nhanh chóng trở thành bức tường, bóng tối, thành chính màn đêm, như ông từng làm khi lẩn khuất bên ngoài khu Đền, thể hiện khả năng tàng hình. Tôi thầm hỏi liệu có phải chỉ mình tôi có thể thấy ông ở đó, nổi bật trên các phiến đá, mặt hướng về phía Jerusalem, khao khát, cũng giống như tôi, một cuộc sống đã trôi qua. Tôi thấy thông cảm với ông, bất chấp mọi điều ông đã làm. Chỉ mình tôi là đồng lõa cùng ông trong tội ác.

Bố tôi không quá tự kiêu đến mức từ chối những bữa ăn tôi nấu, bất chấp sự khinh miệt ông dành cho tôi, ông vẫn chậm rãi ngấu nghiến món hầm nấu từ đậu lăng, đậu hạt và lúa mạch. Vào thời gian ông rời khỏi nơi ở của chúng tôi, tôi có thể tự do khép kín mình. Tôi có thể nghe thấy những người phụ nữ khác tập trung ngoài quảng trường cất tiếng hát trong lúc làm việc bên khung cửi; giọng hát của họ nghe thật ngọt ngào, giống với tiếng hót của những con chim. Tôi đã tự học cách xe sợi và dệt vải, nhưng tôi không bao giờ gia nhập cùng họ. Nếu tôi tới đó, có thể ai đó sẽ hỏi chuyện tôi, sau đó biết tôi là ai, chẳng là gì ngoài rắc rối, đúng như bố tôi đã tuyên bố, một người phụ nữ bị hủy hoại mà kỳ hạn đã cận kề. Chẳng bao lâu nữa, tôi sẽ không thể tiếp tục che giấu sự thật được lâu hơn.

Không ai tới hỏi thăm; thậm chí cả anh trai tôi cũng biền biệt, dành trọn những khoảng thời gian ngắn ngủi có được ngoài doanh trại để hẹn hò cùng Aziza. Vị khách duy nhất tới thăm tôi là bóng ma trong những giấc mơ của tôi. Chỉ mình chị luôn đến bên tôi một cách thủy chung. Theo thời gian, tôi dần trở nên thân quen với chị hơn bất cứ ai khác. Tôi ngủ cùng chị mỗi tối, và trong những giấc mơ của tôi, chị luôn khóc. Tôi không tin vào những giọt nước mắt, của tôi hay của bất cứ ai khác, tôi nghĩ chúng thật đáng hổ thẹn, là dấu hiệu của sự yếu hèn, nhưng tôi không có lựa chọn nào ngoài im lặng nằm bên chị, lắng nghe chị khóc. Tôi bị xích chặt vào chị hệt như người tù binh đến từ xứ sở phương bắc bị xiềng vào tường đá của khu chuồng nuôi bồ câu.

Vào một đêm tối trời, đến tìm gặp tôi lại là Nahara thay vì bóng ma. Lúc đó cùng vào giờ như lúc bố đánh thức tôi dậy khi chúng tôi chạy trốn khỏi Jerusalem, nhưng Nahara không quát tháo lớn tiếng giống như ông. Thay vào đó, cô lẳng lặng bò lên đệm nằm của tôi và đưa bàn tay bịt lên miệng tôi. Tôi đã bị đánh thức dậy theo cách đó, để đoan chắc tôi không la lên làm bố tỉnh giấc. Trong giây lát, tôi tưởng tượng mình đang ở trong sa mạc, và chính Ben Simon đang muốn tôi im lặng, và tôi không kháng cự. Nhưng bàn tay này quá nhỏ, quá mềm mại. Khi tôi mở mắt ra, Nahara đang ở đó, giục giã tôi khẩn trương lên. Tôi với lấy chiếc áo tunic và đi theo cô ra ngoài để bố tôi không bị tiếng thì thầm của hai chúng tôi quấy rầy. Luôn có người trực canh, nhưng chúng tôi vẫn tìm thấy một góc tối.

- Mẹ tôi muốn chị đi theo tôi. - Nahara là một cô gái dịu dàng nhưng nghiêm chỉnh. Rõ ràng cô trông đợi tôi làm đúng như được yêu cầu. - Mẹ tôi cần chị giúp.

- Hãy để chị cô giúp bà ấy, - tôi gợi ý, lo lắng muốn quay trở về nơi ở của chúng tôi. Trên bầu trời tối tăm có nhiều sao đến mức tôi có thể thấy chúng sa xuống khi tôi ngước mắt nhìn lên màn đêm. Trông chúng thật gần, hệt như Biển Muối ở ngoài kia, trong khi kỳ thực chúng lại ở rất xa.

- Chị tôi không đủ can đảm cho việc chúng ta sắp phải làm.

Nahara trông nghiêm nghị đến mức đáng ra cô bé phải là chị cả mới đúng. Không giống như Aziza, cô có đôi mắt sẫm màu, nhưng mắt cô lấp lánh những ánh vàng, có vẻ như luôn khép hờ, một cái nhìn tế nhị khiến người ta liên tưởng tới những suy nghĩ sâu sắc.

- Aziza chưa bao giờ chứng kiến một lần vượt cạn. Chị ấy nói chị ấy không chịu nổi phải nhìn thấy máu.

- Có lẽ nào lại thế? Tôi nghe nói chị cô có thể làm những điều không phụ nữ trần tục nào làm nổi, - tôi thử cô gái. - Có thể anh trai tôi sẽ biết nhiều hơn về chuyện đó chăng?

Nahara mỉm cười. Nếu cô gái có vẻ già dặn hơn tuổi của mình, vậy thì được thôi, tôi cũng từng như thế khi ở vào tuổi của cô.

- Tôi ngờ lắm. Một chiến binh làm thế nào biết được về những chuyện của phụ nữ đây?

- Tôi cần ngủ, - tôi định từ chối, nhưng Nahara túm chặt lấy tay áo tôi, dứt khoát không chịu bỏ cuộc.

- Mẹ tôi nói chị nhất định phải đến. Bà nói bà sẽ giúp con sư tử cái để đổi lại những gì chị làm tối nay.

Nghe đến đó, tôi thấy tỉnh hẳn. Liệu lời nhắn đó hàm chứa đe dọa hay là một lời hứa đây? Chẳng có gì chờ đợi trong nơi ở của tôi ngoài một bóng ma đang cuộn mình lại khóc lóc. Không còn ai trong căn nhà của tôi ngoài một tay sát thủ luôn nhiếc móc tôi khi tôi quét nhà cho ông ta. Khi Nahara cho tôi hay chúng tôi đang tìm kiếm một con chó đen, tôi bắt đầu tò mò và quyết định đi theo cô. Nahara mang theo cái vò; cô đưa cho tôi một cuộn dây dài. Có nhiều chó đen tại khu pháo đài, nếu đó là thứ Shirah muốn. Tôi lập tức tìm thấy một con và tóm lấy nó. Thật đơn giản. Nhưng khi tôi mang chiến lợi phẩm lại cho Nahara, cô bật cười, vội đưa tay lên che miệng để không ai nghe thấy.

- Con này không được sao? - Tôi nói, có phần phật ý.

Tôi đã tròng một vòng dây chắc chắn quanh cổ con vật, nhưng Nahara lại quỳ xuống tháo thòng lọng ra. Cô có vẻ thấy thú vị vì tôi đã tưởng tượng ra nhiệm vụ của chúng tôi chỉ đơn giản như vậy.

- Con kia.

Cô chỉ tay về phía một con chó cái dữ tợn đang gầm gừ nhe răng ra với chúng tôi từ phía đằng xa.

- Chị có thể bắt được nó không?

- Một con chó đen không phải là sư tử, - tôi nhận xét.

Tôi bắt con chó cái như đã từng bẫy lũ chim hoang dã trong sa mạc. Tôi ngồi xuống bên cạnh nó, không hề tỏ vẻ để ý khi nó nhếch môi trên lên để lộ răng nanh ra. Tôi vẫn im lặng, vì đó là năng khiếu của tôi và là điều tôi làm tốt nhất. Sau một hồi, tôi tròng vòng dây quanh cổ nó. Con chó cái đưa mắt nhìn tôi. Ngay khi nó làm vậy, nó thuộc về tôi, giống như lũ chim trước đây, giống như lúc tôi nhìn Ben Simon và thuộc về ông.

Nahara hối hả tới bên tôi, hài lòng với thành công tôi đạt được, mái tóc sẫm màu của cô gái bay tung sau lưng. Dẫu vậy chúng tôi vẫn chưa hoàn tất nhiệm vụ của mình.

- Bây giờ chị cần lấy thứ chúng ta cần, - cô ra lệnh. - Nó có thể cắn khi chị làm việc đó.

Và rồi tôi hiểu ra. Các núm vú của con chó cái đang xệ xuống; nó mới vừa sinh con. Chúng tôi đang cần đến sữa của nó.

- Sao không phải là cô? - Tôi cự lại. - Cô nhỏ nhắn và nhanh nhẹn. Tôi sẽ trông nom để nó khỏi cắn cô. Chỉ cần tới bên nó như cô tới bên một con dê cái, nhưng hãy làm thật nhanh.

Nahara lắc đầu.

- Tôi vẫn chưa phải là phụ nữ. Nhất thiết phải là chị.

Tôi giữ vòng dây siết chặt quanh cổ con chó cái và ra lệnh cho nó nhìn tôi. Không nói thành lời, tôi bảo nó đứng yên. Tôi ra lệnh cho nó bằng cử chỉ và sự im lặng của mình, và nó nghe lời. Cơ thể nó thật ấm áp, hoàn toàn tuân phục tôi; tất nhiên bàn tay tôi nhẹ nhàng hơn nhiều so với những hàm răng sắc lẹm của lũ con nó. Khi đã xong việc vắt lấy sữa, tôi thả nó đi, rồi theo sau Nahara đi dọc theo phần xưa cũ nhất của bức tường. Người ta kể các tảng đá ở đây được tạo thành từ cùng thứ đá vôi Herod đã dùng để xây ngôi Đền tại Jerusalem, với dấu triện của ông ta được khắc vào rìa xung quanh mỗi tảng đá. Tôi tự hỏi liệu có phải ông ta từng tin chắc những tảng đá mang dấu triện của mình sẽ trường tồn mãi mãi, và liệu có phải Adonai làm chúng sụp đổ chỉ đơn giản để chứng minh rằng một con người cũng chỉ là một con người, dù anh ta có là vua đi chăng nữa.

Chúng tôi đi ngang qua một khu vực bỏ hoang của cung điện, đã bị hỏa hoạn phá hủy vào thời gian người Roma chiếm giữ nhưng vẫn còn hữu ích nếu ai đó cần đến một chốn riêng tư trong thế giới đông đúc chật chội của chúng tôi.

- Sao cô không nhờ Revka tới giúp cô tối nay? Chắc chắn bà ta được tin tưởng hơn tôi. Chẳng lẽ bà ta sợ bị chó cắn sao? - Tôi giễu cợt.

- Bà ấy phải trông nom hai đứa bé trai nhỏ, mà chuyện này có thể sẽ mất cả đêm.

- Revka ư? - Tôi ngạc nhiên. - Bà ấy nhiều tuổi như vậy mà có con nhỏ ư?

- Các cháu của bà ấy. Bà ấy chăm sóc chúng và chúng ngủ cùng bà. Còn chị chỉ có một mình. Sẽ chẳng ai thấy thiếu vắng chị cả.

Tôi không thể tranh luận với lý lẽ này.

- Mẹ tôi muốn chị. - Nahara nhìn tôi với thái độ tôn trọng khiến tôi ngạc nhiên. - Bà nói với tôi chị có thể bắt được con chó đen, và đúng là chị đã làm được. Chị có thể tự hào.

Chúng tôi đi qua một cái cổng sắt, sau đó cùng nhau dồn sức đẩy mở một cánh cửa cũ kỹ bằng gỗ keo chạm trổ, cánh cửa dẫn chúng tôi vào một lối đi chạy đến khu nhà kho cũ nhất. Những căn phòng này từng chất đầy báu vật đến mức người ta đồn vẫn còn bụi vàng giắt lại giữa các tảng đá. Chúng tôi đi xuống một trăm bậc thang chạy vòng trôn ốc dưới lòng đất, và đúng là có ánh lấp lánh lờ mờ trên các bậc thang. Không khí có vẻ ẩm thấp, lạnh lẽo, u ám, xung quanh là một màu đen mờ mờ. Lối đi càng ngày càng thu hẹp dần khi chúng tôi dấn bước. Cuối cùng, chúng tôi buộc phải đi thành hàng một. Nahara mang theo một cây đèn đổ đầy dầu ô liu. Tôi cầm cái vò đựng sữa. Chúng tôi tới một căn phòng trống xây bằng đá vụn.

Có tiếng vọng âm vang lên khi chúng tôi bước đi, dù cả hai đều đi chân không. Ai đó đang kêu, nhưng tiếng kêu bị bịt lại. Tôi nhận ra tiếng rên la không kìm lại nổi đầy đau đớn. Sia đã khóc lóc như thế khi chị lâm bệnh, bàn tay bịt lên miệng để át đi tiếng nức nở, cố nén không cho những người còn lại trong chúng tôi biết bệnh tình của chị.

Khi tôi đi ngang qua những cái bóng dài hắt lên tường, nửa tin nửa ngờ có một con quỷ đang nằm dính chặt xuống sàn, giống như con quỷ khắc trên bùa hộ mệnh của anh trai tôi, con quỷ cái người ta kể đã bị Solomon giết chết trên sàn Đền. Khi chúng tôi tới gần, tôi có thể nhận ra hình dạng một phụ nữ đang quằn quại lăn lộn, vật vã trong cơn đau đớn. Chính là cô hầu gái trẻ đã cầu xin Shirah ban cho mình một câu phù chú, chính cô gái đã đứng bên rìa bể tắm buổi tối người ta kể với tôi Aziza thuộc về thế giới của các thiên thần và ác quỷ. Cô hầu gái mới đây đã bị gia đình chủ nhân xua đuổi khi tình trạng của cô trở nên quá rõ ràng. Giờ đây cô không còn được coi là xứng đáng để được thu hái quả dâu tằm hay hồ trăn, hay xách giỏ cho chủ nhân nữa. Cô gái đã lén lút lẩn khuất gần nhà kho, ăn cắp thức ăn dành cho lũ dê. Tình cảnh thảm thương của cô lúc này làm tôi xúc động sâu sắc. Tôi thấy run rẩy khi phải chứng kiến cô cào cấu lên bụng, thở dốc, quặn người lại vì đau.

Shirah thúc giục cô gái trẻ ngồi dậy, nhưng cô từ chối. Một đứa trẻ sắp sửa ra đời trên thế gian này, một đứa trẻ không cha, không gia đình. Nếu người ta phát giác ra bố đứa trẻ là một người đàn ông đã có gia đình, cô gái trẻ sẽ không thể nào thoát khỏi số phận. Hội đồng có thể sẽ đề xuất đuổi cô lên núi. Lần sinh nở này cần phải được giữ bí mật, và như không bao lâu nữa tôi sẽ hiểu, bí mật chính là năng khiếu lớn nhất của Shirah.

Shirah ra hiệu cho tôi, nhưng tôi vẫn đứng im bất động, sững sờ vì kinh hoàng như tôi từng trải qua khi bị ong bắp cày đốt. Tôi, đứa trẻ do một phụ nữ đã chết sinh ra, không có quyền trợ giúp cho bất cứ ai tạo ra sự sống.

- Nhanh lên nào, - Shirah nhắc lại. Bên cạnh bà có một cái vò thứ hai. - Hãy trộn sữa với nước.

Tôi làm vậy, sau đó quan sát, chìm đắm trong một giấc mơ trong khi Shirah và Nahara nâng cô gái dậy và giục cô uống thứ hỗn hợp pha từ sữa của con chó mẹ. Cô hầu gái ọe một ít thứ hỗn hợp đó xuống sàn và bật ra một tiếng kêu khủng khiếp, tiếng kêu của một phụ nữ đang chết đuối. Cô gái ôm lấy bụng trong khi cơn đau giằng xé cô. Shirah và Nahara nâng cô gái dậy, cố hết sức giúp cô bước đi, nhưng cả chuyện này cũng không tạo ra sự khác biệt nào. Đứa bé không chịu ra.

Đến lúc này, Shirah ra lệnh cho cô gái ngồi phủ phục lên phiến đá dành cho sản phụ bà đã mang tới, và cúi người xuống, vẫn chẳng có gì xảy ra. Cô hầu gái còn trẻ đến mức lúc này dường như trông cô chẳng hơn một đứa trẻ là mấy. Cô gái không nguyền rủa người đàn ông là bố đứa trẻ mà chính bản thân mình. Tôi cảm thấy có thứ gì đó dâng trào lên trong ngực, nghèn nghẹn trong cổ họng khi chứng kiến một đứa trẻ nhất định không chịu ra đời. Trong áo tunic, tôi có con dao của Ben Simon, đang áp lên da tôi lạnh ngắt. Tôi nghĩ tới con dao từng được dùng để lấy tôi ra khỏi mẹ tôi, những tiếng gào thét âm vang của bà, và sự im lặng khi bà trút hơi thở cuối cùng.

Shirah tới bên cạnh tôi, lay mạnh.

- Đừng có nằm mơ nữa! Tới khu chuồng bồ câu mang cho tôi một giỏ phân.

Gian nhà kho nóng như một cái lò, và Shirah ướt sũng mồ hôi. Mái tóc đen của bà xõa xuống sau lưng. Vệt phấn côn quanh mắt đã bị nhòe, khiến đôi mắt bà như đang nhìn trừng trừng ra qua một tấm mạng. Tôi nghĩ tôi chưa bao giờ từng thấy ai đẹp hay dữ dội đến thế. Chiếc áo tunic của bà mở tung, và tôi choáng váng khi nhìn thấy một vệt hình xăm màu đỏ chạy xoáy trôn ốc trên vai bà, một điều bị cấm ngặt với dân tộc chúng tôi. Những người bị đánh dấu như thế bị coi là những kedeshah, những người phụ nữ trung thành với các giáo phái có hành tung bí mật và gây tranh cãi nhiều đến mức họ đã bị đặt ra ngoài vòng pháp luật từ lâu trước khi Jerusalem thất thủ.

- Nhanh lên nào! - Shirah yêu cầu. - Nếu cô gái này trông cậy được vào ai đó, cô có nghĩ liệu cô ấy lại ở đây không? Cô gái này chẳng có ai hết, ngoài một gã đàn ông không muốn dính dáng gì đến cô ấy và một đứa bé không chịu ra khỏi bụng mẹ nó.

Càng làm theo lời Shirah nhanh bao nhiêu, tôi sẽ được trở lại nơi chúng tôi sống sớm bấy nhiêu, cách xa khỏi cảnh tượng điên rồ này. Tôi đánh liều đi qua các lối đi, những nơi giống như một chuỗi những hầm ngầm tối đen như vực thẳm, vì tôi không có đèn. Cuối cùng tôi cũng tới được cánh cửa đưa tôi ra ngoài màn đêm. Trên bầu trời có một mảnh trăng nhợt nhạt, và ánh trăng màu vàng chanh gần như khiến tôi lóa mắt sau cảnh tù mù ở nhà kho. Dẫu vậy, không có ai nhận ra khi tôi chạy tới khu chuồng nuôi bồ câu, những bước chân của tôi im lặng đặt xuống mặt đá granit. Tôi mở khóa cửa, sau đó len lỏi đi qua giữa lũ chim trong lúc chúng quần lượn xung quanh, ngạc nhiên vì bị quấy rầy vào lúc khuya khoắt đến thế. Tôi bắt đầu hối hả xúc đầy giỏ, trong lúc máu trong người giần giật chảy.

Sau đó tôi nhìn thấy người tù binh. Sợi xích của anh ta dòng từ trên tầng áp mái nơi anh ta ngủ xuống tận sàn. Anh ta vừa bừng tỉnh giấc khi cánh cửa dẫn vào khu nuôi bồ câu bị mở, sẵn sàng tự vệ nếu các chiến binh của chúng tôi tìm đến hành hung hay sát hại anh ta, hoặc lôi anh ta đi bán cho đám du mục. Tôi đã hoàn toàn quên khuấy anh ta. Tôi có thể nghe thấy tiếng thở hổn hển hốt hoảng của chính mình. Những giọt nước mắt không chịu rơi xuống đang nóng hổi sau tầm nhìn của tôi. Ánh mắt chúng tôi gặp nhau. Chúng tôi nhìn nhau không khác gì hai con thú hoang bắt gặp nhau ở nguồn nước, cả hai đều khát cháy cổ, đầy ngờ vực, cả hai đều hoàn toàn sẵn sàng viện đến vũ lực. Sau giây lát, người tù binh gật đầu ra hiệu bảo tôi cứ tiếp tục làm việc tôi đang làm. Anh ta nằm xuống, khép mi mắt lại, đôi mắt anh ta dường như trở thành hai khe hẹp. Anh ta giả bộ ngủ, tựa lưng vào những phiến đá. Tôi cảm thấy biết ơn và nói với anh ta điều đó. Cho dù anh ta có biết nói ngôn ngữ của chúng tôi hay không cũng chẳng quan trọng. Anh ta ngước mắt nhìn lên, và tôi có thể nói anh ta hiểu.

Tôi hoàn tất việc cần làm, khóa cửa khu chuồng nuôi bồ câu và chạy trở lại theo con đường tôi đã chạy đến. Có rất nhiều hoa hạnh rụng từ trên cây xuống, và mặt đất trở nên trắng lóa. Tôi nghĩ tới tuyết, tới manna, và tới Jerusalem. Tôi nghĩ tới người nô lệ đang nằm cuộn mình giữa những con bồ câu. Hơi thở gấp gáp đập cả lên lồng ngực tôi.

Shirah đang bồn chồn đi đi lại lại, chờ đợi tôi. Bà đã vấn mái tóc dài, óng ả lên đỉnh đầu và cởi bỏ khăn trùm đầu ra. Dùng một cây bút lông vót nhọn được làm từ lông chim ưng, và lấy máu thay vì mực, bà đã viết tên Chúa của chúng tôi lên hai cánh tay mình, các chữ cái hướng lên trên, dẫn tới thiên đường. Bà đã nấu pharmaka từ thứ lá quý giá của cây cửu lý hương, một loại cây thảo phần lớn những phụ nữ mang thai đều tránh, vì nó đem đến những cơn co thắt. Nhiều người nhất định không chịu chạm đến cây cửu lý hương, vì nó làm da bỏng rát. Thường người ta nhổ thứ cây này lên khỏi mặt đất bằng cách buộc vào một con chó, như thế lời nguyền rủa vì đã nhổ rễ cây sẽ rơi xuống đầu con vật. Một số phụ nữ dùng loại cây này khi họ muốn sảy thai, nhưng người ta cũng có thể trông cậy vào cửu lý hương khi một đứa bé đến kỳ sinh cần được thúc ra ngoài thật nhanh, vì cả tính mạng của đứa bé lẫn người sắp làm mẹ.

Shirah dồn đống phân bồ câu lại, nhóm một đống lửa, dùng chúng làm chất đốt. Bà quạt lửa cho tới khi có một cuộn khói bốc lên. Thứ mùi bốc lên theo cay xè, nhưng cũng thật quen thuộc. Như thể lũ bồ câu đã theo chúng tôi tới nơi này; chúng tôi có thể nghe thấy tiếng chúng đập cánh, cũng nhanh như nhịp thở của chúng tôi, nhanh như lũ chim cần trở thành như thế nếu người mẹ và đứa trẻ sống sót. Sau khi cô gái đang trở dạ uống thứ cửu lý hương đắng ngắt, vừa uống vừa nôn ọe, Shirah ra lệnh cho chúng tôi đỡ lấy hai cánh tay cô. Chúng tôi buộc cô gái đứng lên trên ngọn lửa. Không khí hừng hực hơi nóng, tất cả chúng tôi đều ướt sũng mồ hôi. Tôi lột bỏ khăn choàng của mình ra vì có cảm giác như sắp ngạt thở. Tôi hầu như không nhìn thấy gì vì tro và tàn lửa bay tung tóe. Cả thế giới xung quanh chìm ngập trong tro và khói, và không còn lựa chọn nào khác ngoài tiếp tục.

Chúng tôi đã đi vào nơi sâu nhất, nơi ngự trị của nữ thần Ashtoreth vĩ đại, vị thần đã được các nhà tiên tri nhắc đến, một nữ thần vẫn luôn ở bên chúng tôi ngay cả khi các nhà thông thái ở Đền đã làm tất cả những gì họ có thể để hủy diệt bà. Họ cũng không thể đánh bại được thế lực nhiều người xưng tụng như phần nữ tính của Chúa, Shechinah, thần thánh và chói lọi, vị hôn thê của Adonai. Shechinah chữa lành những người ốm, ở giữa những người nghèo khó, đón nhận cả kẻ xấu và người tốt.

Cô gái đang trở dạ khóc nức nở trên tay chúng tôi. Về phần mình, tôi đã thôi không còn nghĩ gì nữa, chỉ đơn thuần làm những gì được bảo. Tôi không biết bằng cách nào tôi đã bị lôi đến đây, bừng tỉnh khỏi những giấc mơ của mình, bị kéo xềnh xệch khỏi nơi ở của tôi vào màn đêm u ám này. Tôi, hơn bất cứ ai, một kẻ báo hiệu của Thần Chết, được Mal’ach ha-Mavet biết tới từ trước khi nhân loại biết đến tôi, kẻ đã sát hại chính mẹ đẻ của mình, giờ đây lại đứng trợ lực cho Nữ hoàng của Thiên đường.

Cô hầu gái cầu xin chúng tôi đừng giữ cô trên ngọn lửa. Cô nói cô đang bị thiêu sống, rằng những tia lửa đang xâm nhập vào trong cô, hòa lẫn vào máu, vào xương cô. Tôi xin được đưa cô ấy ra, nhưng Shirah nhất quyết khẳng định cần đến làn khói để mở đường cho đứa bé ra.

- Lòng tốt có thể là một lời nguyền rủa, - bà nói.

Bà quỳ phục xuống bên cô hầu gái và bắt đầu hát.

Beshem eh ‘yeh asher eh ‘yeh tsey tsey tsey

Giọng hát của Shirah khàn đặc, nóng hổi, âm điệu mỗi lúc một cao dần. Bà nhắc đi nhắc lại những từ đó, cho tới khi điệu hát như cuốn lấy quanh chúng tôi, và chúng tôi chỉ nghe thấy giai điệu và nỗi niềm tuyệt vọng của nó.

Va’ yees’ sa va ‘ya ‘yo va ‘yett. Nhân danh ta là ta, nhân danh Chúa, hãy ra. Ngươi đã trải qua cuộc hành trình và giờ ngươi đã tới nơi. Amen Amen Selah.

Cô gái vốn đã rên khóc từ trước, nhưng đến lúc này âm thanh còn trở nên kinh khủng hơn. Những con chó hoang vẫn gọi nhau theo cách này, than khóc trong đêm tối. Cô hầu gái khốn khổ đã chìm quá xa vào bên trong chính cô ta, tới tận phần sâu kín nhất, đến mức có lẽ cô sẽ không bao giờ có thể trở ra được nữa. Tôi nghĩ đến mẹ tôi trong những khoảnh khắc cuối cùng của bà, trước khi tấm màn im lặng buông xuống, về cách giọng nói của bà có lẽ đã cất lên trách cứ sự tàn nhẫn của số phận, về cách bố tôi có lẽ đã khóc ngoài cửa khi ông nguyền rủa tôi.

Cô gái đang lâm bồn nói với những người không có mặt, cầu nguyện Chúa của chúng tôi, Adonai, và Abraxas, một vị thần của người Ai Cập, và cả Ashtoreth. Cô đang đưa ra những lời mặc cả bí mật, hứa hẹn về tất cả những gì cô sẵn sàng hiến dâng, chỉ cần nỗi giày vò của cô được chấm dứt, cả tính mạng, linh hồn của cô, cả đứa con sắp sinh.

- Hãy mang đi tất cả! - Cô gái gào lên. - Mang luôn cả tôi đi nữa!

Tôi sợ những tiếng gào thét của cô sẽ đánh động các chiến binh tìm đến chúng tôi, hay hiệu triệu những con quỷ chúng tôi không thể xua đi được, nhưng Shirah lại nói là không, im lặng mới là thứ chúng tôi cần sợ. Im lặng vào lúc lâm bồn có nghĩa là ma quỷ đã chiến thắng và Lilith, con quái vật của đêm đen từ Babalonyia tới với mái tóc đen dài và đôi cánh màu đen, kẻ luôn hành hạ các phụ nữ, quyến rũ đàn ông của họ, đánh cắp con của họ, đã khải hoàn.

Shirah viết xuống tên của Obizoth, một con quỷ cái chuyên sát hại trẻ sơ sinh, rồi đốt mảnh giấy cỏ chỉ bà vừa dùng để viết cái tên độc ác lên đó. Khói bốc lên đỏ bầm, màu của máu. Chúng tôi là những người bảo vệ và chúng tôi đang lâm trận. Tôi cảm thấy tôi có thể chộp lấy cổ một con quỷ, nếu nó cả gan xuất hiện trước mặt chúng tôi. Sa mạc đã dạy tôi biết chúng tôi cần hủy diệt để có thể được sống. Chúng tôi có cả đống muối để ném vào bất cứ tạo vật nào của bóng đêm dám lảng vảng lại gần. Tôi bốc một nắm và rắc lên bụng mình, vì những đứa trẻ chưa ra đời đặc biệt dễ bị ma quỷ làm tổn thương.

Chúng tôi đứng bên đống lửa, mồ hôi từ chính cơ thể chúng tôi tứa ra mắt cay xè. Trong khi đống lửa bừng lên đỏ khé rồi chuyển sang xanh, Shirah cầu nguyện bày tỏ sự thành kính của bà với Adonai để thiên thần Raphael đánh bại mọi âm mưu làm hại đứa trẻ khi nó ra đời. Người mẹ trẻ bắt đầu trở dạ. Khi nhìn sang, tôi có thể thấy những chuyển động bên trong cơ thể cô gái; một cơn bão táp đang sôi sục giằng xé khắp người cô. Tôi chợt nhận ra mình đang lẩm nhẩm nhắc lại những lời cầu nguyện của Shirah. Tôi đã học được những từ đó và thuộc lòng, vì cả tôi nữa cũng đi tới chỗ tin rằng chỉ riêng chuyện này có thể cho phép chúng tôi tránh khỏi tai ương.

Shirah ra lệnh cho chúng tôi đưa cô gái rời khỏi đống lửa ngay khi nước ối của cô tuôn ra xối xả. Tôi nhận ra mình đang lo sợ có thể đứa trẻ sẽ không ra theo, nhưng Nahara, cho dù mới chỉ mười ba tuổi, không hề sợ hãi điều sắp xảy ra.

- Cuối cùng đứa bé cũng tới, - cô reo lên, vỗ hai tay vào nhau, rồi quỳ xuống, sẵn sàng. Đứa trẻ nhanh chóng nằm gọn trong hai bàn tay cô, khuôn mặt cau có của nó nhăn lại vẻ cáu kỉnh. Nahara cười hớn hở, không hề sợ hãi, mặc dù máu bê bết khắp nơi. Tôi thầm nghĩ, Cô bé là một phụ nữ còn mình thì không. Cô bé đã sẵn sàng về mọi thứ, còn mình thì chưa sẵn sàng gì cả.

- Giờ thì chuyện gì sẽ đến với cô ấy? - tôi hỏi Nahara, hất hàm về phía bà mẹ mới.

- Cô ấy sẽ quay lại với bà chủ của mình và nói cô ấy tìm thấy đứa trẻ trên một vách núi.

- Và người ta sẽ tin cô ấy? - tôi băn khoăn.

- Mẹ em sẽ đi cùng cô ấy. Bọn họ sẽ chấp nhận cô ấy. Bọn họ sẽ tin những gì cần tin để người đàn ông trong gia đình có được một đứa con trai mới.

Shirah quỳ xuống, đưa tay vào trong cô gái trẻ, lầm bầm cầu nguyện trong lúc lấy nhau thai ra. Nhau thai sẽ được chôn ngoài vườn, nơi không ai có thể tìm ra. Thứ từng đem nguồn sống đến cho đứa trẻ này sẽ đem vận may đến cho vụ mùa của chúng tôi.

Đêm hôm đó quả là một cơn sóng gió quay cuồng. Cuối cùng, sự yên lặng cũng tới với chúng tôi. Tất cả chúng tôi đều nóng bức, nhớp nháp mồ hôi, quá mệt chẳng còn hơi sức lau rửa cho chính mình. Sau khi đứa trẻ chào đời và được quấn trong tã sạch, người mẹ trẻ ôm lấy nó, đưa đứa bé lên bầu vú của cô. Tôi nghe thấy tiếng nức nở và nhận ra nó xuất phát từ cổ họng mình.

Tôi hiểu lý do Shirah muốn tôi có mặt ở đây đêm nay. Bà đã nhận ra thứ ẩn kín trong tôi. Bà tới bên tôi thì thầm để không ai khác nghe thấy.

- Cô nghĩ cô là con sư tử cái duy nhất chăng? - bà hỏi khi công việc của chúng tôi đã hoàn tất. - Cô cho rằng tôi không biết sao?

•§•

Không lâu sau đó, anh trai tôi chỉ huy một cuộc tập kích. Được giao trọng trách đó là một vinh dự với anh, một dấu hiệu ghi nhận lòng dũng cảm của anh và sự ưu ái Ben Ya’ir dành cho anh. Thế nhưng những người yêu mến anh lại ước gì anh không được trao vinh dự đó. Chúng tôi sợ cuộc tập kích là chuyến đi sẽ dẫn anh tới Thế Giới Bên Kia. Ở khu chuồng nuôi bồ câu, Aziza căng thẳng rã rời. Mái tóc cô buông xõa xuống sau lưng, một đám đen nhánh. Cô từ chối ăn, dành tất cả các buổi tối bên tường thành, nhìn chăm chăm xuống khoảng không trống rỗng của những đồng đá mênh mông trắng xóa Chúa đã tạo ra trước mắt chúng tôi. Vẫn còn có thể thấy vết chân của các chiến binh đã xuất hành xuống thung lũng bên dưới, nhưng chúng mờ dần, bụi cát cuốn bay chúng đi, và chẳng bao lâu sau dường như họ chưa hề bước chân qua con đường đó.

Bầu trời đầy mây, ở phía xa bùng lên những đốm lửa, vì những đám người du mục và binh lính của chiến đoàn còn cách không bao xa. Những cột khói cuộn lại thành những đám mây, làm thế giới tối sầm. Amram đã đi được nhiều ngày. Không lâu sau, Aziza nằm lì trên giường, không chịu ra ngoài ngay cả khi mặt trời cuối cùng cũng xuyên thủng bầu trời u ám. Ngay cả người em gái cũng không thể thuyết phục chị mình cần tiếp tục sống bình thường. Cô gái đang bị nỗi sợ hãi siết chặt, một cảm giác kinh hoàng luôn bám lấy mọi phụ nữ chờ đợi một chiến binh.

Bố và tôi cũng nhìn qua vách núi, chăm chú tìm kiếm phía chân trời. Bất chấp khoảng cách giữa hai bố con, cả hai chúng tôi đều giống nhau trong tình yêu dành cho Amram. Có lẽ vì mối lo cùng chia sẻ, bố con tôi bắt đầu cùng ăn tối với nhau. Chúng tôi không nói gì, ngoại trừ nhắc tới thức ăn, nhưng cuối cùng chúng tôi có thể ở trong cùng một căn phòng mà không ai ngoảnh mặt khỏi người kia. Tôi cố không nghĩ tới việc ông sẽ phản ứng thế nào về nỗi ô nhục của tôi nếu ông biết tôi mang trong mình đứa con của Ben Simon, sự căm ghét ông dành cho tôi sẽ nhân lên gấp bội, ông sẽ nhục mạ, hắt hủi tôi, còn tôi sẽ chứng minh ông hoàn toàn có lý. Không có gì ngoài rắc rối. Tôi, một kẻ có thể dìm chết ai đó từ trong ra ngoài, có thể quyến rũ chồng người khác, như người ta đã nói về Lilith, không xứng đáng được quét sàn nhà cho bố tôi. Ông sẽ giứt đứt tóc khỏi đầu tôi, xé toạc áo xống tôi ra để đánh dấu rằng tôi là một zonah, sau đó ông sẽ xé chính quần áo của mình như chúng tôi vẫn làm khi than khóc người đã khuất.

Nếu ông làm thế, tôi sẽ chỉ có thể im lặng, vì im lặng là thứ tôi biết rõ nhất.

Ngoài vườn, những cây ăn quả không còn cho được quả ngọt như trước sau đợt lạnh đột ngột. Những đồ dự trữ của Herod đang cạn dần nhanh chóng, khẩu phần cho mỗi người giảm xuống. Bố tôi phàn nàn về những bữa ăn tôi nấu cho ông, và ông có mọi quyền để làm thế. Chúng tôi bắt đầu phải chịu đói. Amram và các chiến binh khác đã được cử xuống thung lũng để đoạt lấy những gì cư dân tại các nơi khác có trong nhà kho và ngoài đồng ruộng của họ. Có người có thể gọi hành động này là ăn cướp, chiếm đoạt hay sát nhân, nhưng giờ đây đó là cách sống của chúng tôi. Quy luật của sa mạc là thứ tôi đã học thuộc lòng, sống sót trên hết. Anh trai tôi thề rằng thậm chí cả một kẻ du đãng cũng có thể trong sạch dưới con mắt của Đấng Toàn Năng. Anh khăng khăng quả quyết phán xét của Chúa phụ thuộc vào bổn phận, và bổn phận của chúng tôi là trung thành với Israel. Hiển nhiên Chúa sẽ nhìn xuống và gửi vận may tới cho chúng tôi.

Kể từ khi đứa con của cô hầu gái ra đời, Nahara bắt đầu đặt niềm tin vào tôi. Có một ngày, khi chúng tôi làm việc bên nhau suốt nhiều giờ liền, cô thú nhận trước khi anh trai tôi xuống núi chỉ huy cuộc tập kích, Aziza đã tới gặp anh, mang theo bột da rắn được đốt cháy. Mẹ họ biết mọi loại bùa chú, và cho dù Aziza chưa bao giờ tỏ vẻ quan tâm tới những chuyện đó, vì Amram cô gái đã xem trộm quyển sách phép thuật mẹ cô luôn cất trong hòm khóa kỹ.

Khi Aziza ôm hôn anh trai tôi lúc hai người tạm biệt, cô gái đã rắc thứ bột da rắn này lên tóc anh. Trong lúc cô gái ôm ghì lấy anh, Amram không hề biết trong vòng tay âu yếm của cô có thứ nọc trắng ngả xanh lục của một con rắn sẽ cắn kẻ thù của anh, bảo vệ anh khỏi tai họa. Anh trai tôi có thể không hiểu Aziza sẵn sàng đi xa tới đâu để cứu anh, nhưng tôi thì có. Tôi hẳn sẽ làm điều tương tự nếu tôi có trong tay thứ bùa chú hiệu nghiệm như thế. Tôi sẽ sẵn sàng đốt cả con rắn thành tro nếu làm thế có thể giúp người tôi yêu quý tránh được hiểm nguy.

Khi các chiến binh hoàn tất cuộc tập kích, có thể thấy rõ họ đã không được vận may trợ giúp. Khu dân cư họ tấn công đã được báo động trước nhờ tiếng chó sủa, và trận chiến đã diễn ra dữ dội, với tổn thất ở cả hai bên. Người của chúng tôi không quay thẳng về pháo đài, thay vì thế họ tìm tới các vách núi đối diện với chúng tôi, một nơi đầy những hốc đá lỗ chỗ tối om chỉ những con dã thú biết rõ. Khi đó chúng tôi biết họ là những người tamé, đã trở nên không trong sạch sau khi kề cận với cái chết, và họ bây giờ cần thanh tẩy bản thân. Những người sống sót cần cầu nguyện và nhịn ăn bảy ngày trước khi được đón chào trở lại.

Gia đình của những người đã xuất kích lặng lẽ chờ đợi bên cổng, biết rõ một số trong chúng tôi không bao lâu nữa sẽ phải để tang. Khi những chiến binh sống sót cuối cùng cũng quay trở về, tôi gần như ngất xỉu khi nghe người ta hò reo tên Amram. Tôi tới tìm anh trai, cảm thấy biết ơn khôn tả vì anh có mặt trong số những người còn sống sót để chôn cất các đồng đội tử trận. Nhưng việc phải ở gần Mal’ach ha-Mavet đến thế đã thiêu đốt anh, giống như sắt được nung nóng trong lò và trở nên cứng rắn hơn. Anh đã phải chôn cất Jonathan, người từng học hành để trở thành học giả, người từng nghĩ tới việc làm tu sĩ, nhưng rồi thay vì thế lại cầm lấy dao găm. Hôm ấy Amram mang trên mình chiếc khăn choàng cầu nguyện của Jonathan, với những tua rua màu trắng và xanh, có những người phụ nữ chỉ làm công việc duy nhất là sản xuất thứ phẩm nhuộm màu xanh tím được dùng nhuộm những chiếc khăn cầu nguyện bằng cách đun sôi một loài giáp xác chỉ có thể tìm thấy tại một vùng duy nhất ven bờ Biển Lớn, thêm vào muối, cát và đá cho tới khi màu trở nên giống của bầu trời. Mỗi nút thắt trên chiếc khăn đó là một dấu hiệu của sự sùng tín. Những chiếc bùa hộ mệnh được buộc vào các sợi chỉ, để ngăn chặn ma quỷ và mang vận may đến cho người ngoan đạo. Ấy thế nhưng Jonathan vẫn bị cái chết cướp đi. Gia đình anh ta ngồi giấu mình trong một căn phòng tối tăm, xé nát áo choàng của họ, từ chối nói chuyện cùng bất cứ ai, đóng kín mọi cửa nẻo để chắc chắn ánh sáng không len lỏi được vào nơi ở của họ.

Anh trai tôi tới dùng bữa cùng chúng tôi, nhưng không hề ngước mắt lên. Có những vết máu đã đen thẫm lại trên chiếc khăn choàng anh khoác trên vai. Bố tôi quá hạnh phúc khi con trai ông yên lành trở về bên ông, không hề nhận ra sự khác biệt đã in hằn trên con người Amram, thái độ rầu rĩ, cái nhìn đờ đẫn của anh. Ông chỉ thấy một người đàn ông mạnh mẽ có thể sử dụng thanh kiếm nặng tới mức cho phép giết chết bất cứ kẻ thù nào, nhưng tôi lại thấy một điều khác hẳn. Anh trai tôi đã lùi một bước xa hơn khỏi sự sống. Anh đã bước tới quá gần Thế Giới Bên Kia khi nó đoạt lấy những người ở xung quanh anh. Những con quỷ đã chạm vào anh, làm ô uế anh, bám lấy linh hồn anh, tìm cách lôi anh sang phía bên kia, phía của tuyệt vọng và thống khổ tột cùng. Thần Chết nhìn thấy tất cả với nghìn con mắt của ông ta; người ta kể cái chạm tay của ông ta có thể rất êm ái nếu ông ta muốn nó như thế. Nếu bạn cho phép ông ta ôm lấy bạn, có thể bạn sẽ chìm vào trong vòng tay ấy và không bao giờ đứng dậy được nữa. Tôi đã thấy cách anh trai tôi nhìn chằm chằm xuống những vách núi phía dưới. Anh đang nhìn điều anh tin đã được tiền định cho mình, số phận anh đã tránh khỏi khi bạn anh thay vào chỗ anh.

Khi bố tôi nhận xét rằng Jonathan đã chết như một chiến binh, như tất cả những người đàn ông nên làm, tôi thấy Amram rùng mình quay đi. Chúng tôi ra đứng bên ngoài sau bữa ăn, sau khi bố tôi đi cầu nguyện và tạ ơn việc con trai ông an toàn trở về.

- Đáng ra phải là anh, - anh trai tôi nói, không thể rũ bỏ được vẻ u ám mất mát.

Aziza tội nghiệp, tôi thầm nghĩ, bùa chú của cô đã không bảo vệ được Amram như cô mong muốn. Jonathan đã cố ý bước lên trước anh trai tôi, nhận lấy cú đòn vốn dành cho Amram, nhân danh tình yêu và tình bạn giữa hai người. Tôi cố quả quyết đây không thể là sự nhầm lẫn. Chúa đã tiền định cuộc sống của chúng ta, và việc Amram quay về hẳn đã được tiền định, cho dù anh trai tôi có xứng đáng hay không. Anh vẫn đeo chiếc bùa tôi tặng. Tôi nhắc lại với anh rằng anh đang được Chúa phù trợ, cũng giống như Solomon trước đây.

- Chúng ta không thể biết hay hiểu dự định của Chúa, - tôi nói.

Tôi cầm lấy tay anh trai mình, áp nó lên bụng tôi để anh có thể cảm nhận thấy sự sống bên trong tôi. Nó đã lớn lên nhanh hơn, đã hình thành một cách hoàn thiện, giống như một con cá dưới hồ. Anh đưa mắt nhìn tôi. Anh nhanh chóng đoán ra tôi đã ở trong vòng tay một con sư tử.

- Ông ấy đáng ra sẽ bảo vệ em, anh từng nói về Ben Simon, người đã là thầy của anh, người anh kính phục và tin tưởng. Nếu đây là gánh nặng của ai đó, thì nó là của anh, vì đã gửi em đến với ông ấy.

- Liệu em có thể đặt câu hỏi với Thần Sống, cũng như anh có thể đặt câu hỏi với Thần Chết hay không? Việc này đã được tiền định.

Anh trai tôi nhìn tôi và hiểu: điều tôi muốn chia sẻ với anh không phải là gánh nặng mà là niềm vui của tôi.

•§•

Có lẽ trong im lặng có thể khám phá được nhiều hơn bằng lời nói. Hoặc có thể vì những người im lặng trong chúng ta đã học được cách lắng nghe. Người Phương Bắc đang là nô lệ của chúng tôi không có lựa chọn nào ngoài ở giữa những cuộc trò chuyện liên miên của chúng tôi suốt cả ngày. Tôi thấy thương hại anh ta, như tôi thương hại tất cả những người bị xiềng xích, nhưng có lẽ giữa chúng tôi còn nhiều điểm chung hơn thế. Ở đây chúng tôi đều là những kẻ bị ruồng bỏ, mỗi người đều mang trong mình một quá khứ không ai có thể hình dung ra nổi. Đôi khi, thật dễ hơn nhiều khi ở bên một người xa lạ ta không trông đợi gì và cũng không trao gì đổi lại. Tôi đã trở nên quen thuộc với người đàn ông này. Tất cả chúng tôi đều đã quen với anh ta. Hai bàn tay chai sẹo vì làm việc, nhưng anh ta không bao giờ phàn nàn. Anh ta ăn chút lương thực ít ỏi chúng tôi dành cho anh ta. Anh ta cúi gằm mặt xuống khi chúng tôi trò chuyện, mặc dù có một hai lần tôi thấy anh ta mỉm cười. Đó là một cảnh tượng lạ lùng, cảnh tượng khiến tôi quay mặt đi. Vì vẻ mặt của anh ta lúc đó dường như khiến anh ta không còn là nô lệ nữa, mà là một con người. Tôi biết nghĩ về anh ta như thế là một sai lầm.

Một lần, khi anh ta giúp tôi mang một cái giỏ nặng ra ngoài ruộng, vài đứa trẻ ngỗ ngược ném đá vào anh ta rồi phá lên cười cho tới khi tôi xua đuổi chúng đi. Song chúng vẫn la lớn, gọi người nô lệ là Leviathan, tên một quái vật biển khổng lồ, vì chiều cao và hai cánh tay vạm vỡ của anh ta. Có thể đó là lúc sự cảm thông của tôi bắt đầu, mầm mống của nó lớn dần theo những lời anh ta bị chửi rủa.

Tôi quay sang những đứa trẻ giễu cợt anh ta, cảnh cáo rằng nếu chúng tiếp tục làm thế, chúng sẽ bị ma quỷ nhập vào đầu.

- Cút đi!

Tôi quát, và những đứa trẻ nghịch ngợm chạy tứ tán như một nắm hạt bị vãi ra, vừa cười khúc khích vừa tản đi.

Người nô lệ ngập ngừng gật đầu cảm ơn tôi, nhưng tôi lắc đầu ngăn anh ta lại.

- Tôi không thể chịu nổi tiếng ồn ào của chúng. Có vậy thôi.

Tôi nói thế để anh ta không dám nghĩ rằng tôi bận tâm tới sự thoải mái của anh ta.

- Tôi đuổi chúng đi là vì tôi, không phải vì anh.

Tôi vẫn hay bắt gặp anh ta chăm chú nhìn tôi trong lúc chúng tôi làm việc gần nhau. Giờ đây, tôi buộc khăn choàng của mình cẩn thận hơn. Tôi đã đi tới chỗ tin rằng anh ta có thể nói được hoàn hảo ngôn ngữ của chúng tôi nếu anh ta muốn làm thế. Dường như người tù binh biết rõ mọi điều được nói ra, cho dù khi có ai đó hỏi anh ta một câu, anh ta chỉ nhún vai và lầm bầm gì đó bằng thứ ngôn ngữ thô lỗ của mình, giả bộ cũng xa lạ với tiếng nói của chúng tôi chẳng kém gì lũ bồ câu. Thế rồi đến một ngày, không lâu sau khi tôi xua đuổi lũ trẻ quá quắt, trong lúc chúng tôi đang bón phân cho mấy cây vả, anh ta đột nhiên lên tiếng nói chuyện với tôi.

- Mái tóc của cô giống như lửa vậy, - anh ta nói.

Anh ta nói ngôn ngữ của chúng tôi thật lạ lùng, các từ như đông lại, được phát âm ra thật thận trọng, nhưng rõ ràng người nô lệ biết nó thành thạo, và có lẽ đã học thứ ngôn ngữ này trước khi bị bắt. Những người đăng lính trong quân đội Roma thường trở thành đồng ngũ của những binh lính tới từ nhiều vùng đất khác nhau và cần tìm ra cách để nói chuyện với nhau. Tuy nhiên, câu nhận xét về mái tóc này không phải là điều tôi trông đợi. Tôi không đừng được bật cười.

- Hãy cẩn thận, - tôi nói. - Anh có thể bị bỏng đấy.

Sau khi im lặng bị phá vỡ, thường đến lượt bầu tâm sự tuôn trào. Đến lượt Người Phương Bắc cho tôi biết ở quê anh ta có rất nhiều phụ nữ tóc đỏ. Trước khi đăng lính vào chiến đoàn Roma, anh ta chưa bao giờ bước chân ra khỏi làng mình, một nơi có chừng hai trăm cư dân, phần lớn là họ hàng của anh ta. Quê anh ta lạnh đến mức tuyết và băng kéo dài hết phần lớn của năm, bầu trời tối sầm thậm chí cả ban ngày. Có một quãng thời gian ngắn ngủi trong năm, thế giới của anh sẽ tràn ngập màu xanh, không giống như những bụi cây trên sa mạc nở hoa thành một lớp sương mờ nhẹ, mà thành một tấm màn xanh ngắt đến rùng mình, với những lùm cỏ cao bằng cây ô liu và những khu rừng rộng đến mức có thể phải mất cả tháng mới băng qua được.

Thế giới của chúng tôi càng trở nên nóng bức hơn, tôi càng thèm được nghe kể về thế giới của anh ta. Chúng tôi ngồi trong bóng cây vả dưới cái nắng hầm hập, không hề nhận ra mặt trời đang thiêu đốt trần gian khốc liệt đến thế. Tôi lắng nghe, cảm thấy nhẹ nhõm khi được nghe kể ở quê anh ta có những hồ nước xanh như ngọc, nơi những con cá có thể to như người. Các chiến binh xăm lên cơ thể họ bằng mực đen và chiến đấu dũng mãnh như những con sói; trong chiến trận, họ mang theo những chiếc khiên chắc chắn hơn bất cứ thứ gì chúng tôi có ở đây, làm bằng thứ kim loại mà những cây thương hay rìu chiến không tài nào xuyên thủng được. Những chiến binh như thế có thể thức liền một tháng không cần ngủ để bảo vệ phụ nữ và gia súc của họ, những con cừu với bộ lông dài chấm đất, những con dê lông trắng như tuyết, đôi mắt là hai quả cầu vàng. Nếu kẻ thù xuất hiện sau lưng một chiến binh của vùng đất phương bắc này, kẻ đó sẽ nhanh chóng bị giết chỉ với một nhát chém ngang cổ họng.

- Nếu tất cả chuyện này đều đúng, tại sao anh lại là nô lệ?

Nhận xét như thế quả là lời sỉ nhục với một người đàn ông từng là chiến binh, sau đó là lính chiến đoàn, và giờ đây là kẻ nô lệ thấp hèn của những người phụ nữ. Có thể anh ta cảm thấy bị xúc phạm, nhưng chỉ nhún vai.

- Vậy còn cô thì sao? - Anh ta chỉ hỏi lại.

Tôi bật cười.

- Tôi không phải nô lệ.

Thái độ Người Phương Bắc cho thấy rõ anh ta không tán thành.

- Tôi không phải là nô lệ, - tôi lặp lại.

Anh ta buồn bã nhìn tôi.

- Cô rồi sẽ là nô lệ. Tôi đã thấy chuyện đó ở chính quê mình.

Người Roma đã chiếm đóng quê hương anh ta, rồi vạch ra một con đường để thoát khỏi cảnh chết đói cho những kẻ đã bị chinh phục. Người Phương Bắc đã đứng lên cùng các anh em trai của anh ta, lựa chọn tiếp tục sống. Anh ta bị đưa ngang qua Biển Lạnh, mang tới Roma trước khi bị gửi cùng chiến đoàn của mình đến Judea. Trong thời gian ở Roma, anh ta đã từng thấy những điều kỳ diệu, những khu nhà tắm với nước nóng và nước lạnh tự chảy, những ngôi nhà tại đó người ta có thể có phụ nữ hay trai trẻ với giá rẻ mạt, những cửa hiệu bày bán các sinh vật kỳ quái - voi, lươn, và thứ cá khổng lồ với một mũi thương nhọn gắn vào đầu. Anh ta từng tới Colosseum[19] cùng dòng người xô đẩy nhau qua các cổng vòm đá phiến, dự khán những trận chiến của võ sĩ giác đấu. Anh ta không thể tin nổi những gì được chứng kiến; những hình ảnh sống động đó dường như đến tận bây giờ vẫn là những giấc mơ với anh ta.

Tôi hỏi có đúng là người Roma cho người đấu cùng thú dữ không. Một con người chẳng khác gì một con vật trong mắt những người Roma, người nô lệ nói với tôi, thậm chí trò chơi còn thú vị hơn vì một con người thường gọi tên mẹ hay người yêu quý của anh ta trong khoảnh khắc cuối cùng trên đời, trong khi một con vật biết khi nào nên đầu hàng.

Tôi nghĩ tới Ben Simon và dấu vết trên khuôn mặt ông, về con vật đã thấy ông quá đắng nên không ăn. Tôi hỏi người nô lệ liệu anh ta đã từng chứng kiến người đấu với sư tử. Anh ta gật đầu, nói các võ sĩ giác đấu sợ lũ sư tử hơn bất cứ sinh vật nào khác, thậm chí hơn cả những con cá sấu bơi trong các thùng chứa lớn được đưa vào trung tâm đấu trường trên những con lăn bằng thân cây, với hơn một trăm người kéo đi bằng dây chão nặng và xích sắt. Những con thủy quái đó có thể ngoạm trọn một người đàn ông trong mồm chúng, kéo nạn nhân xuống chỗ nước sâu để nhận anh ta chết đuối, nhưng vẫn có thể chiến đấu với một con cá sấu, đâm dao vào mắt nó và buộc nó phải tháo lui. Một số võ sĩ giác đấu đã sống sót. Nhưng một khi sư tử đã tấn công, nó sẽ không lùi lại. Nó sẽ chiến đấu tới cùng, cho tới khi có kẻ thua cuộc và chẳng gì còn lại ngoài những khúc xương.

- Sao cô lại hỏi về những con vật đó?

Anh ta băn khoăn sau khi tôi đã gặng hỏi tỉ mỉ đến thế.

Tôi nhún vai, làm ra vẻ không có gì quan tâm đặc biệt.

- Đôi khi tôi nằm mơ thấy chúng.

- Hãy giữ chúng trong các giấc mơ của cô.

Người Phương Bắc khuyên, nhưng tôi có thể thấy trong mắt anh ta. Anh ta biết còn có nhiều hơn thế.

Tôi dần thích lắng nghe mọi câu chuyện của người nô lệ. Một số hoang đường đến mức hầu như tôi không hề tin anh ta. Anh ta nói về một sinh vật được gọi là hươu, lớn hơn loài sơn dương có thể tìm thấy ở Judea. Anh ta có thể lần theo dấu một con hươu trên tuyết khá dễ dàng, ngay cả trong bão, vì những con hươu này cọ sừng vào các thân cây và do đó để lại dấu vết. Trong thế giới của anh ta, những con cáo chuyển sang màu trắng khi tuyết bắt đầu rơi, rồi sau đó, khi mùa đông qua, lại trở lại màu đỏ ngay trước mắt ta. Anh ta thề rằng tất cả những phụ nữ xinh đẹp nhất tại quê anh ta cũng có cùng màu tóc như của tôi, và cả ở vùng đất của chúng tôi cũng vậy, người nô lệ dè dặt nói thêm. Một vài điều anh ta nói làm tôi bật cười, không thể tin các dòng sông có thể tuôn ra bạc, hay có những con quái vật ngoài đại dương đầy nước đến nỗi chúng phun nước lên trời, hoặc chuyện về những bầy sói đông tới hàng trăm con, gọi nhau trong đêm bằng tiếng tru lạnh lẽo.

Revka thường để ý quan sát chúng tôi ngoài ruộng. Đôi khi, trong lúc chúng tôi quay về khu chuồng nuôi bồ câu mang theo những cái sọt rỗng, bà ta sẽ lắc đầu, quắc mắt bực bội. Bất chấp sự khó chịu của bà ta, tôi vẫn tiếp tục lắng nghe Người Phương Bắc. Khi anh ta nói, tôi không còn nghĩ về sa mạc, hay quá khứ đã đè nặng lên tôi, cũng như những tội lỗi tôi đã phạm phải, chỉ còn lại miền đất tôi sẽ không bao giờ biết, những đụn tuyết, những đoàn người mang trên mình hình xăm màu đen và buộc những cành cây thẳng vào dưới bàn chân để có thể bước đi trên tuyết một cách dễ dàng, như lũ gấu vẫn làm.

Người nô lệ đủ tin tưởng vào tôi để kể lại chi tiết về lần anh ta bị bắt, cho dù anh ta vẫn tràn ngập phẫn uất khi nhớ lại sự kiện đó. Khi trại lính Roma bị các chiến binh của chúng tôi phá hủy, anh ta, và những người họ hàng đã quỳ gối, thề rằng họ không hề có mối ràng buộc trung thành với Hoàng đế và sẽ không bao giờ giơ dù chỉ một bàn tay lên chống lại chúng tôi. Người nô lệ không thể ngước mắt lên nổi khi kể lại nỗi ê chề nhục nhã này. Người của chúng tôi đã cho họ được sống vì họ đã thề chống lại Roma và đã bị cưỡng ép bắt rời bỏ quê hương. Tất cả những người khác đều bị giết, cho dù một số trong đám lính chỉ là những thiếu niên mới lớn khẩn thiết cầu xin tha mạng và co rúm người lại khi nhìn thấy dao.

Tối hôm ấy, máu của những người Roma bị giết đã bốc lên thành mây rồi trở lại thành mưa. Những giọt mưa máu đuổi theo các chiến binh của chúng tôi vào tận lều của họ, trút xuống xối xả như những dòng sông. Người của chúng tôi hoảng loạn và sắp sửa bỏ chạy, nhưng Ben Ya’ir đã lệnh cho họ không được tháo chạy. Ông ta có thể làm điều đó với các chiến binh của mình, như người nô lệ đã tận mắt chứng kiến, bắt họ phải quy phục dưới ánh mắt của mình, ông ta quyết liệt nói với họ một cơn mưa máu không phải là lời nguyền rủa mà hứa hẹn điềm lành. Đó là tương lai họ phải đối diện, vì cuối cùng con người ai cũng phải đối diện với cái chết. Họ có thể đối diện với nó như những kẻ hèn nhát hay như những người của Chúa, đó là lựa chọn của họ.

Tất cả chiến binh dưới quyền chỉ huy của ông ở lại. Người nô lệ nhận xét ngay lúc đó anh ta biết Ben Ya’ir là một người không bao giờ chịu buông xuôi, cho dù hoàn cảnh có thế nào.

Đến sáng, khi màn đêm tan đi, thứ máu từ trên trời rơi xuống đã biến thành những cây phượng vĩ. Nhờ thế những chiến binh được che chở khỏi cái nắng ban trưa của mặt trời, một phước lành hiển nhiên từ Adonai. Các chiến binh của chúng tôi quỳ xuống tạ ơn.

Tôi đỏ bừng mặt khi nghe thấy nhắc tới loài cây tôi thường đứng dưới hay mơ tới. Tôi nói phượng vĩ là loài cây ưa thích của tôi, và anh ta gật đầu rồi nói không hề ngạc nhiên khi biết điều đó. Tuy nhiên, vào ngày hôm đó, cho dù anh ta đang ở trong xiềng xích, bị xiềng cùng một người họ hàng, chỉ là một nô lệ không hơn không kém, anh ta biết ý nghĩa thực của điều người thủ lĩnh của chúng tôi tuyên bố là một phép màu khi nhìn thấy những cây phượng vĩ. Thứ họ nhìn thấy không phải là phước lành của Chúa, người nô lệ cam đoan với tôi. Anh ta biết những điềm báo chiến tranh và hiểu những bông hoa đỏ chói bừng nở ngày hôm đó có nghĩa là gì. Dân tộc chúng tôi sẽ phải bước qua lửa.

Vì anh ta đã chứng kiến cuộc tàn sát, Chúa cũng sẽ coi anh ta là kẻ có tội. Cả anh ta nữa cũng sẽ phải đối diện với lửa. Anh ta nhìn chằm chằm lên mái tóc tôi trong khi nói. Chính vào lúc đó tôi nhất quyết nói đã tới lúc quay về khu chuồng bồ câu. Chúng tôi quay lại theo con đường đã đi. Một cơn gió nhẹ hây hẩy luồn qua các tán cây. Một lý do cũng tốt như bất cứ lý do nào khác để tôi kéo khăn lên trùm đầu. Chúng tôi đã trò chuyện quá tự do, và điều đó sẽ chẳng đem đến hệ quả nào tốt lành. Tôi trở lại im lặng, nhưng Người Phương Bắc còn có thêm một chuyện nữa để kể. Anh ta thú thực không biết phải cảm thấy thế nào khi được các chiến binh của chúng tôi tha mạng. Anh ta nên cảm thấy biết ơn hay căm hận đây? Anh ta đã được cứu thoát khỏi chiến đoàn Roma, nhưng chỉ để bị biến thành nô lệ. Nỗi sỉ nhục này không phải là con đường đời anh ta hình dung cho mình.

- Anh định thế nào?

- Tôi định tìm một phụ nữ giống như cô.

Anh ta đang nói với tôi như thể anh ta không phải là nô lệ, còn tôi không phải là một phụ nữ đang mang một mầm sống khác trong người.

- Anh đang lẫn lộn, - tôi phản đối. - Anh nghĩ vì tôi tóc đỏ nên tôi giống một trong những người đàn bà anh đã biết ở một thế giới khác.

Chúng tôi đã đi qua hết vạt ruộng và về tới gần khu chuồng bồ câu lớn nhất, mang theo những cái giỏ trống không, trên đầu chúng tôi là bầu trời xanh thẳm, không khí thật tươi mới, và dường như chúng tôi đang thực sự ở quê hương người nô lệ vào mùa mọi vật chìm ngập trong màu xanh lục.

- Các người mất tăm mất tích lâu quá.

Revka gọi trong lúc bà ta nhìn qua cửa, thêm một lần nữa theo dõi chúng tôi, cho dù bà ta chẳng phải thân thích của tôi và những việc tôi làm không liên quan gì đến bà ta.

- Nhanh chân lên. Ở đây còn việc phải làm đấy. Các người có nghe không đấy?

- Tôi không hề lẫn lộn, Yael. - Người Phương Bắc nói với tôi trước khi chúng tôi quay trở lại vào trong, nơi Revka có thể nghe lén được. - Tôi biết cô là ai.

Tôi phải mất nửa ngày để hiểu ra anh ta đã gọi tên tôi, và thậm chí nhiều thời gian hơn thế để thừa nhận tôi không hề thấy ghê sợ khi nghe cái tên đó được nói thành lời.

•§•

Trong một thế giới của máu, hiển nhiên người ta trông đợi sẽ thấy màu đỏ, nhưng khi tôi tỉnh giấc vì một dòng máu chảy ra từ bên trong tôi, thấm đầy lên ổ rơm tôi ngủ, tôi không khỏi sững sờ. Tôi đã mang trong mình đứa trẻ hơn sáu tháng qua, thầm cho rằng nó được an toàn. Nhưng tôi đã mơ thấy hồn ma ngủ bên cạnh tôi. Chị vẫn thì thầm vào tai tôi hàng đêm, không chịu để tôi yên, khóc lóc vì tất cả những gì chị đã mất trên thế gian này, và vẫn chưa thể rời khỏi tôi. Tôi từng muốn thứ thuộc về chị, giờ đây chị muốn thứ thuộc về tôi. Có lẽ những lời nói của chị đã làm tôi tổn thương, và chính vì thế tôi bị chảy máu. Trong giấc mơ của tôi, chúng tôi ở cùng nhau trên vách núi nơi bố con tôi đã để lại nắm xương tàn của chị. Những chiếc lông xoay tròn rơi từ trên trời xuống, và tất cả những con chim tôi đã giết bằng hai bàn tay mình đều sống lại.

Tôi cần gấp một phương thuốc, thứ gì đó có thể cầm máu và giữ đứa trẻ tôi đang mang trong bụng ở lại thế giới chúng ta đang bước đi mỗi ngày, chứ không phải sang Thế Giới Bên Kia. Tôi sang phòng bố tôi trong bóng tối của lúc trước bình minh và nhặt lấy mấy đồng tiền ông có. Tôi không hề bối rối khi ăn cắp bạc của ông. Tôi thà làm một tên trộm còn hơn làm một phụ nữ không con.

Trong lúc hối hả đi qua quảng trường trong ánh sáng tờ mờ, tôi cảm thấy một luồng nhiệt nóng bỏng tàn khốc, xuất phát từ cơn đau đang thiêu đốt bên trong tôi. Tôi hỏi một người canh đêm nơi Shirah ở.

- Cô muốn gì với bà phù thủy đó vậy? - Anh ta hỏi.

- Chúng tôi cùng làm việc ở khu chuồng bồ câu, - tôi nói với anh ta.

Anh ta thận trọng nhìn tôi, như để đánh giá xem có phải tôi đang mắc tội lỗi nào đó và lúc này chỉ đang cố xác định bản chất tội lỗi của bản thân hay không. Có lẽ anh ta đã ngửi thấy mùi máu của tôi và biết tôi không sạch sẽ.

- Những con bồ câu bị ốm, và tôi không đủ khôn ngoan để biết chúng mắc bệnh gì, - tôi nằn nì.

Cho dù có vẻ nghi ngờ, anh ta chỉ đường cho tôi tới một trong các cung điện. Tôi nghĩ, tất nhiên rồi, Shirah là bà con của Ya’ir và vì thế có chỗ trong một cung điện cho dù vài người có buộc tội bà về những trò phù thủy, có những người thì thầm rằng ở đây cuộc sống cũng chẳng khác mấy so với tại Jerusalem: những người nắm quyền luôn được sống thoải mái, còn những người đi theo phải chịu đói khát. Nhưng tôi phát hiện ra Shirah sống trong một chái nhà phụ từng được dùng làm bếp cho đám người hầu vào thời Nhà vua sống ở đây. Khi tôi chạm vào cánh cửa, nó mở ra. Chúng tôi không có ổ khóa. Ngọn núi chính là ổ khóa của chúng tôi, và con đường rắn là chìa khóa.

Trong nhà không có ai, nhưng tôi vẫn đi vào và nhìn quanh. Sàn nhà được lát những mảnh ghép trang trí xòe ra như một cái quạt. Có một bệ thờ bằng gỗ bên cạnh những chiếc giá đục vào trong tường đá. Những chiếc giá này chất đầy bát và bình; trên đó có những hũ đựng mật ong và rượu vang, cùng với những lọ đựng thảo dược. Sàn nhà vọng lại tiếng bước chân khi tôi bước tới mở cánh cửa để có thể ngó được vào trong gian phòng ngủ hẹp. Aziza và Nahara đang ôm nhau ngủ trên cùng một ổ rơm. Em trai các cô, Adir, một cậu bé có nước da sẫm màu mới mười một tuổi, ngủ gần bên cửa sau. Không thấy bóng dáng Shirah đâu, ngoài một ổ rơm có để tấm chăn trên đó song chưa có ai nằm ngủ.

Tôi quay lại, bắt gặp bà vào nhà, bước đi nhẹ nhàng, như thể chính bà là kẻ trộm vậy. Bà đang thở không ra hơi; có lẽ bà vừa phải chạy. Đầu bà đội tấm khăn có thêu hình những chiếc lá bằng vàng, và trên hai cánh tay bà có sáu chiếc lắc tay va vào nhau lách cách. Bà sững lại khi nhìn thấy tôi, rồi nhanh chóng trấn tĩnh.

Bà nói với tôi vừa ra ngoài đi dạo trong lúc tháo những chiếc lắc ra.

- Ta không thể ngủ được, - bà nói. - Có lẽ chúng ta đều giống nhau về chuyện này.

- Có lẽ vậy, - tôi đồng ý.

Tôi không hỏi bà đã tham dự vào chuyện tối tăm nào. Tôi đã bắt đầu mất dần sức lực, và trước khi kịp nói nhiều hơn, tôi sụp xuống tựa vào tường. Khi Shirah nhìn thấy tôi đang chảy máu, bà lập tức mắng tôi vì không chịu nói ra ngay. Bà đỡ tôi ngồi xuống cái bàn vốn chỉ là một tấm gỗ đẽo gọt sơ sài đặt trên một chân đế. Bà đưa tay sờ lên bụng tôi và chỉ bằng cảm nhận của bàn tay biết được đứa trẻ bắt đầu hình thành khi nào, và tới lúc nào sẽ chào đời. Tôi cho bà thấy những đồng tiền tôi mang theo và cầu xin một phương thuốc, nhưng bà gạt tiền đi. Bà nói với tôi phương thuốc trị bệnh không dễ tìm đến thế. Mặc dù không muốn được trả công, bà sẽ cố gắng giúp. Bà đem đun sôi lá cây thiên thảo, một loại cây người ta nói sẽ làm xương bất cứ con vật nào cọ lên nó biến thành màu đỏ. Bà thêm vào quả mâm xôi và cho tôi một thứ nước sắc màu đỏ sậm bốc hơi nghi ngút. Tôi uống nó dù thứ nước sắc làm bỏng môi tôi. Thứ nước sắc này không phải là phương thuốc trị bệnh, Shirah cho tôi hay, nhưng chúng tôi có thể hy vọng nó làm chấm dứt cơn đau quặn.

- Có ai không muốn đứa con của cô được chào đời không? - Bà hỏi. - Có ai muốn làm hại cô không?

Tôi có cảm giác như một mũi tên vừa đâm xuyên qua mình. Chỉ có một người như thế. Như tôi đã tước đoạt của Sia, chị sẽ tước đoạt của tôi.

- Một bóng ma, - tôi khẽ nói.

- Nó có ở đây cùng cô lúc này không?

Tôi ngước nhìn lên, và thấy quả thực bóng ma ám ảnh tôi đã đi theo và đang đứng trên ngưỡng cửa, nhìn tôi đầy oán trách.

Tôi gật đầu.

- Được thôi, nó tới đây là có lý do.

Shirah quan sát tôi. Vệt phấn côn viền quanh đôi mắt bà.

Trong khoảnh khắc tôi có cảm giác như đang chết đuối.

- Tôi đã đoạt lấy một thứ không thuộc về mình, - tôi thừa nhận.

- Ta hiểu rồi.

Bà tiếp tục quan sát tôi, dõi theo mọi biểu hiện của tôi.

- Cô có hối tiếc chuyện đó không?

Một câu hỏi khá đơn giản. Nhưng tôi không thể đáp bằng câu trả lời bà muốn. Khi tôi lắc đầu, Shirah thở dài.

- Nếu đó là những gì cô cảm thấy, vậy thì cô sẽ phải chấp nhận người bị cô cướp đoạt sẽ cướp đi đứa con của cô.

Nếu Sia còn sống, đứa bé tôi mang trong bụng sẽ thuộc về chị nếu Ben Simon thừa nhận nó là con của ông và cưới tôi. Chị sẽ mãi mãi là vợ cả của ông, và có thể tìm cách đoạt lấy tính mạng tôi. Có lẽ đó chính là dự định của chị lúc này.

Tôi nhổm dậy, không còn làm chủ nổi bản thân nữa vì lo lắng. Con dao tôi mang theo như một kỷ vật tình yêu rơi xuống sàn. Shirah nhặt nó lên. Tôi có thể cảm thấy hơi nóng bừng lên trên khuôn mặt mình khi bà gạt ngón tay trên lưỡi dao. Nó vẫn còn đủ sắc để làm nhể ra một giọt máu của bà.

- Ngồi xuống, - Shirah khẽ ra lệnh.

Bà nhắc rằng nếu tôi cựa quậy, tôi sẽ chỉ làm máu chảy ra nhanh hơn giữa hai chân mình.

- Đừng giúp đối thủ của cô báo thù.

Tôi làm như bà yêu cầu.

- Khi cô quan hệ với một người đàn ông đã có vợ, cô cũng phải đón nhận cả người vợ đó. Chắc khi ấy cô biết chuyện này?

Tôi ngước cằm lên, nhìn thẳng vào đôi mắt Shirah.

- Tôi sẽ không để mất thứ tôi có được với ông ấy.

- Nhưng đó chính xác là điều đang xảy ra, - bà từ tốn nói. - Nếu cô muốn đứa trẻ, cô cần rũ bỏ bóng ma khỏi mình, và để làm điều đó cô cần cảm thấy ân hận. Một bóng ma sẽ không đơn giản bỏ đi. Nó sẽ gắn chặt mình vào cô. Cả cô và nó chia sẻ cùng da thịt, vì thế nó nghĩ đứa bé này thuộc về nó, cho dù nó đã sang Thế Giới Bên Kia. Chỉ có một cách để đoạn tuyệt được bóng ma này.

Tôi lắng nghe chăm chú, không biết mình đang cảm thấy gì nhiều hơn, kinh hoàng hay biết ơn.

- Hãy làm những gì ta bảo và đừng cố tự thay đổi bất cứ điều gì. Hãy cắt một lọn tóc của cô. Buộc thắt nút nó lại. Tìm đến chỗ những cây liễu non mọc dưới pháo đài này và dùng cành liễu đốt lọn tóc ấy đi.

Bà quay lại với những lọ thảo dược, lấy ra ba chiếc lá từ một cái lọ, gói chúng trong một mảnh vải trắng, sau đó đưa cho tôi.

- Hãy ăn những cái lá này khi màn đêm buông xuống. Thứ cô nuốt vào chính là vị của điều cô đã gây ra. Hãy sẵn sàng đón nhận nó. Giá như cô biết nó đắng tới mức nào. Nhưng đừng bận tâm dùng đến chúng nếu cô không thấy ân hận. Còn nếu ân hận, hãy rót cho đối thủ của cô một cốc nước sắc mỗi buổi sáng, vì cô ta sẽ ở đó, với đứa con của cô trong tay.

Đôi mắt tôi như đang bốc cháy. Nếu không cẩn thận, tôi sẽ khóc ra những giọt nước mắt của Sia thêm một lần nữa. Tôi không nói gì.

Shirah cúi người ra trước, hạ giọng xuống. Cái khăn choàng của bà tuột xuống. Tóc bà được tết thành một bím óng ả, rồi vấn tròn lên duyên dáng, theo phong cách Ai Cập.

- Nếu sẵn sàng cho sự tha thứ, cô cần phải gọi tên thiên thần Raphael ba lần. Sau đó nói tiếp ba lần Đáng ra tôi không nên hại chị. Cuối cùng, nói ngược lại nó ba lần để đảm bảo chắc chắn những gì cô đã gây ra biến mất.

Shirah cầm lấy con dao của người sát thủ. Trước khi tôi kịp phản ứng, bà đưa tay tới cắt một lọn tóc dài của tôi. Nó rơi xuống giữa hai chúng tôi như một con rắn. Tôi nghĩ đã nghe thấy nó rít lên hệt như những con rắn viper đen tàn nhẫn.

- Cô phải dâng bản thân cho cô ta nếu cô muốn thoát khỏi cô ta. Hãy biết những gì đã diễn ra có thể được vãn hồi, nhưng những gì đã xóa đi không bao giờ có thể hiện hữu trở lại.

Tôi lên đường ngay hôm sau. Tôi hỏi người gác cổng liệu tôi có thể đi xuống theo con đường rắn không, có mấy cây liễu nhỏ mọc gần con đường, những cây non còn dẻo tôi muốn dùng cành để đan giỏ. Người gác cổng còn trẻ, và anh ta không hỏi thêm gì, phẩy tay cho tôi đi qua, cho dù phụ nữ không được phép ra khỏi cổng pháo đài. Tôi hối hả đi tiếp, thẳng xuống con đường ngoằn ngoèo trước khi anh ta kịp nghĩ lại và gọi tôi quay về.

Hôm đó là một ngày đặc biệt hanh khô. Những đám bụi nhỏ bay lên khỏi mặt đất khô cháy trong lúc tôi dấn bước. Mùa đông đã biến mất. Không lâu nữa, mặt đất sẽ nóng bỏng, và tôi sẽ cháy theo cùng nó. Tôi hối hả bước đi theo con đường chạy xuống núi, phía trước tôi là sa mạc. Không có chút khác biệt nào giữa mặt đất và bầu trời. Tôi trông thấy lùm cây liễu Shirah đã nhắc đến và rời đường mòn rẽ vào một sống đá, rồi đi xuống một khe trống, nơi có một tán lá xanh phủ bóng mát và một vũng nước đọng nặng mùi. Tôi ngồi đó, được những thân cây che kín, cố thở lấy hơi. Những cơn quặn thắt bụng đã ngừng, nhưng vẫn còn máu rỉ ra. Một cơn tuyệt vọng đang đập thình thịch trong lồng ngực tôi.

Tôi mang theo con dao của Ben Simon, món đồ vật giết người, đồng thời cũng là kỷ vật bày tỏ tình yêu lạ lùng của ông. Tôi thầm nghĩ trong tất cả những người bị ông giết, lần ông ra tay hoàn hảo nhất chính là với tôi. Có một phần trong tôi đã ra đi mãi mãi. Khó khăn lắm tôi mới chống lại được sự cám dỗ của những vách đá và khao khát muốn chấm dứt cuộc vật lộn của mình. Tôi cố hết sức để không nghĩ tới những hành động hèn nhát như thế nữa. Làm tổn hại bản thân là điều trái với giới luật, một tội lỗi lớn đến mức không thể được tha thứ và chỉ có đường xuống hỏa ngục ở Thế Giới Bên Kia.

Tôi dồn cả tâm trí vào những tán lá liễu trong lúc tìm những cành đã rơi xuống đất, và cảm giác trơn nhẵn của lớp vỏ khi ngửi mùi hương của nó, thật tươi mới, đầy sức sống. Tôi gom các cành cây sẽ dùng nhóm lửa lại trong chiếc khăn trắng những người Essene đã cho tôi. Tôi tuốt những chiếc lá còn bám lại đi. Khi tôi làm thế, trông chúng như những hạt mưa đang rơi xuống, như những giọt nước mắt trên khuôn mặt Ben Simon khi ông nhìn thấy hai chị em gái - hai cô dâu trong sa mạc.

Tôi mang chỗ cành cây tới một cái hang kín đáo, nơi tôi không bị nhìn thấy, chui vào trong một khe hốc tách ra giữa các tảng đá. Những người phụ nữ đã được cảnh báo cần tránh xa những chỗ như thế. Giữa các tảng đá có thể có thú hoang, kẻ cướp, và có thể cả ma quỷ nữa. Bầu trời rực rỡ trong ánh sáng đang nhạt dần, những vệt sáng màu hồng và vàng trải dài trên các vách núi. Tôi đợi tới khi màn đêm buông xuống. Tôi thở theo cách của một con báo, hổn hển, vẫn cảm thấy nóng rát giữa hai chân ở nơi máu rỉ ra. Tôi cảm thấy cô độc, như thể bị chìm thật sâu vào chính sự im lặng của bản thân.

Khi thời khắc tôi đợi đã đến, bầu trời chuyển thành bóng tối, tôi nhóm lửa giữa các vách đá để những người trực canh trên tường pháo đài không phát hiện thấy khói bốc lên. Tôi cởi y phục ra và gấp lại. Tôi đã mang theo dầu hạt lựu, đổ thứ dầu này vào hai bàn tay rồi xoa lên tóc và da. Sau đó tôi ném lọn tóc đã buộc thắt nút của mình vào đống cành liễu đang bùng cháy. Mùi khét lẹt tỏa ra khi một phần cơ thể tôi bắt lửa, một cơn rùng mình ớn lạnh chạy khắp người tôi.

Tôi quỳ phục xuống giữa các tảng đá, ăn những chiếc lá Shirah đã cho tôi, dù chúng làm lưỡi tôi sưng phồng. Đó là lá cây kế đã được ban phước, và vị của nó thực sự dữ dội, để lại một lớp sạn lạo xạo trong miệng. Tôi gần như không thể nuốt được. Khi đã nhai xong những chiếc lá đó, tôi cảm thấy một cái bóng vừa giơ một tay lên bên trong tôi.

Trong một quãng thời gian dường như rất lâu, tôi ngồi xuống trên hai gót chân, chờ đợi cho bùa phép bắt đầu. Tôi quan sát những ngôi sao rơi xuống từ trên bầu trời. Tôi thoáng nhìn thấy dải cong cong sáng rực của trăng đầu tháng. Đó là Rosh Chodesh, tháng mới của Nissan. Ở khu quảng trường, người ta đã chào đón buổi tối này, vì điều giới luật đầu tiên Chúa gửi tới Israel yêu cầu chúng tôi cần theo dõi thời gian bằng cách ghi nhận các kỳ trăng mới, vì thời điểm đó đồng nghĩa với sự tái sinh của dân tộc chúng tôi, cũng là lời nhắc nhở rằng luôn có ánh sáng cả trong bóng tối. Đó chính là ý nghĩa của việc làm người, biết được thời gian trôi qua và vạn vật thay đổi.

Sau đó tôi nhận ra mình cần từ bỏ im lặng, vốn luôn là thanh kiếm và tấm khiên của tôi. Đó là cái giá tôi cần phải trả. Thứ từng bảo vệ tôi, giờ đây tôi buộc phải vứt bỏ đi. Nó từng là báu vật của tôi, nhưng giờ thì không còn nữa.

Tôi bắt đầu cầu nguyện. Amen Amen Selah. Lời chú quyện lấy quanh tôi trong lúc màn đêm chuyển dần thành ánh sáng. Những vì sao rơi xuống gần hơn. Tôi sợ những gì sắp xảy ra một khi bản chất thực sự của tôi bị vạch trần trước đôi mắt Chúa. Nhưng những gì sẽ xảy ra giờ đây đã nằm ngoài ý chí của tôi, ở trong tay số phận. Tôi đã ăn thứ lá đó, đã nhóm lửa, đã nói ra những lời cầu nguyện làm mở tung cả vết thương lẫn trái tim của tôi, cất giọng nói của tôi lên hướng tới Đấng Toàn Năng.

Tiếng lách tách của ngọn lửa nghe giống như giọng nói của một hồn ma. Tôi đã gọi chị, cầu khẩn chị tới với tôi như chị từng tắm chung bên tôi, từng gỡ tro khỏi mái tóc tôi. Ngọn lửa cháy bùng lên sáng đến mức tôi phải che mắt, nhưng nó vẫn cứ cháy sáng mãi thêm lên. Có thứ gì đó trong tôi vừa vỡ tan ra và bung thành từng mảnh. Tôi bật ra một âm thanh tôi không thể nhận nổi là giọng của chính mình. Tôi gọi, tôi cầu khẩn, và rồi lời cầu khẩn của tôi được hồi đáp.

Sia đang ở trước mặt tôi.

Áo choàng của chị rách tả tơi, mái tóc chị thắt thành từng nút, hai cánh tay chỉ còn lại xương. Tôi không thể chịu đựng nổi phải chứng kiến những gì tôi gây ra cho chị. Tôi chạy ra rìa vách đá để thoát khỏi chị. Những tảng đá rời ra dưới bàn chân tôi, và tôi có thể cảm thấy mình trượt đi. Nếu cúi người hẳn tôi sẽ bay xuống sa mạc bằng phẳng phía dưới, như một cánh hoa rơi xuống từ trên cây phượng vĩ, một con bồ câu được thả tự do. Nhưng ngay cả lúc này hồn ma vẫn chưa chịu để tôi yên. Chị không chịu buông tha tôi cho cái chết tôi đang mong ước. Chị với tay ra, lôi tôi trở lại khỏi rìa đá. Tôi vùng vẫy chống cự, nhưng chị không chịu buông tay. Cuối cùng, khi không còn lựa chọn nào khác, tôi quàng hai cánh tay quanh người chị, người bạn duy nhất của tôi. Tôi trao mình cho Sia.

Khi tôi cầu xin sự tha thứ, những giọt nước mắt tôi khóc không phải của chị mà là của chính tôi.

Tôi ngủ thiếp đi trên những tảng đá, nằm dài trên một rìa đá tối tăm, nơi có những bụi cây gai mọc. Khi tôi tỉnh giấc, lúc đó gần như trời đã chuyển sang buổi sáng. Sia ở trong giấc mơ của tôi suốt đêm. Chị ở bên một con sư tử trong sa mạc, dưới vòm liễu. Chị đã lấy lại ông từ tôi, như chị xứng đáng được như thế, song khác với tôi, chị không phải là kẻ cắp. Chị để lại cho tôi thứ thuộc về tôi. Tôi cảm thấy đứa trẻ cựa quậy trong mình và òa khóc vì mừng rỡ. Tôi không phải là quỷ dữ hay loài báo, chỉ là một phụ nữ với mái tóc đỏ. Lúc này đây, trong khi ánh sáng xé toang bầu trời, nhuộm cả sa mạc trong sắc hồng, tôi mặc lại chiếc áo tunic của mình lên người. Cơ thể tôi ê ẩm, xây xát. Tôi nhìn thấy những vết rạch tôi đã tạo ra rất lâu trước đây trên chân mình, những vết nhạt màu, giống hình trăng lưỡi liềm. Chúng dường như thuộc về một ai khác, nhưng tôi sẽ là người phải mang các vết sẹo.

Tôi quỳ xuống bên đống lửa, xem xét kỹ để đảm bảo không còn chút than hồng nào sót lại. Chính lúc đó tôi phát hiện thấy dấu vết của một con sư tử. Chỉ còn lại vài con ít ỏi trong sa mạc, nhưng một con đã tìm đến đây, trả lời tiếng gọi của tôi. Nó đã ở đây từ đầu đến cuối, quan sát tôi, trước khi cuối cùng để mặc tôi lại.

Tôi cố gắng bắt chuyện với bố để đền đáp ông, nhưng mỗi lần tôi lại gần, ông lập tức bỏ đi. Ông phẩy tay với tôi, cách ra hiệu ông vẫn dùng với một con chó, vì với ông tôi vẫn chỉ là như thế. Tại pháo đài này, bố tôi thậm chí còn trở thành một người khốn khổ hơn cả trước đây tại Jerusalem. Là người luôn theo đuổi sự vô hình, giờ đây ông đã trở thành đúng người ông ao ước; giờ đây không ai có thể thấy ông nữa. Những người già cả đều trở nên vô hình trong thế giới của chiến tranh này, bị coi như những kẻ vô dụng. Bố tôi không còn quan trọng nữa. Ben Ya’ir cần những người đàn ông trẻ có thể cận chiến với những cây rìu, chứ không phải những sát thủ giấu lưỡi dao sắc bén dưới áo choàng của họ và hạ sát kẻ thù trong những góc tối của sân Đền. Không còn ai trân trọng Yosef Bar Elhanan vì khả năng âm thầm lẻn vào nhà kẻ thù, trong bóng tối của những buổi đêm.

Bố tôi được giao việc sửa chữa vũ khí. Đó là một công việc thấp kém, dành cho các cậu trai mới lớn và những ông già. Thay đầu cho các mũi tên là công việc quá hèn mọn với ông, nhưng không ai lắng nghe bố tôi, không ai đánh giá cao ông. Ông bắt đầu thu mình lại, trở thành một khối đầy ắp ghen tỵ. Giờ đây, khi nhìn thấy anh trai tôi quay về cùng các chiến binh, bố tôi cảm thấy ganh ghét nhiều hơn tự hào. Amram vẫn luôn là người đem đến ánh sáng trong mắt ông, nhưng gần đây bố tôi bắt đầu nhìn anh với vẻ khinh bỉ. Giống như một ông thầy có học trò vượt xa mình, bố căm tức anh vì những chiến thắng và tuổi trẻ của anh.

Dường như ông không còn đứa con nào nữa. Chúng tôi chỉ là những cái bóng trên tường, hiện diện ở đó để trêu ngươi và phản bội ông.

Một buổi tối, bố tôi bắt gặp Aziza và anh trai tôi ở riêng cùng nhau cạnh vòi nước. Ai cũng biết cô là con gái bà phù thủy. Cô không phải là người vợ bố tôi muốn cho con trai ông. Ông quay về phía cô gái và nhổ xuống đất. Shedah, ông rít lên như thể vừa nhìn thấy một con rắn. Ông gọi anh tôi lại chỗ ông, và hai người cãi nhau dữ dội đến mức tôi phải bịt tai lại.

Anh tôi tuyên bố anh dự định sẽ cưới Aziza bất chấp việc bố tôi lớn tiếng nói ông không chấp nhận cuộc hôn nhân này. Amram đe dọa tố giác bố tôi, và bố tôi đáp trả bằng những lời đe dọa của ông. Nếu mẹ Aziza phát hiện ra con gái bà ta không còn trong sạch, có thể bà ta sẽ đích thân trừng phạt con mình, gieo lên cô gái một lời phù phép im lặng, hoặc làm cho cô gái nổi nhọt đầy người, cắt trụi tóc cô hoặc đuổi cô ra khỏi cổng pháo đài. Tôi đang ngồi trong góc xe sợi bằng con suốt, cố hết sức không can dự vào, nhưng tim tôi cứ đập thình thình vào lồng ngực trong khi anh trai và bố tôi giận dữ mạt sát nhau. Bầu không khí trong căn phòng nóng bỏng như sắp nổ tung. Bố càng nhiếc móc, anh tôi càng tái nhợt đi, như thể đông thành đá. Một thứ nhợt nhạt nguy hiểm, lạnh lẽo và bất cẩn. Amram đặt bàn tay lên con dao của anh. Có lẽ anh đã quên trước mặt mình chính là bố đẻ. Tôi thì thầm gọi tên anh, hy vọng có thể đánh thức anh khỏi giấc mơ hắc ám anh đang chìm vào. Anh trai tôi đưa mắt nhìn xuống con dao anh đã rút khỏi thắt lưng như thể anh thực sự vừa tỉnh khỏi giấc mơ. Anh vội vã buông con dao ra.

- Đừng bao giờ nói gì với tôi nữa. - Anh nói với bố. - Nếu bố nhìn thấy tôi, hãy im lặng đi qua, như tôi cũng sẽ làm tương tự.

Vào khoảnh khắc ấy, chút nhỏ bé cuối cùng của gia đình tôi còn có được cũng tan vỡ nốt. Tối đó bố tôi không dùng bữa. Ông lên giường, nằm quay mặt vào tường, ông trở nên già hơn tuổi, một người đàn ông đã ném đi tất cả những gì đáng ra có thể có được, một người bị chính thái độ cay nghiệt của mình hủy hoại.

Tôi thấy sự thương cảm dâng lên trong mình.

- Anh ấy sẽ quay lại, - tôi cam đoan với ông.

Bố tôi lắc đầu.

- Con chắc chắn là thế, - tôi nói, dù khe vực nứt ra giữa họ đã sâu thăm thẳm. - Amram là con trai và học trò của bố.

Tôi tới doanh trại tìm anh trai. Ở đó, tôi bắt gặp anh đang chẻ củi. Anh đang nổi giận, gầm gừ trong lúc làm việc, giống như một người chém kẻ thù thành hai mảnh. Nhưng kẻ thù này đã đem đến cho anh sự sống và chính là bố anh. Kẻ thù này đã dạy anh những bí quyết để trở nên vô hình, đã vượt qua sa mạc để tìm anh.

- Ông ấy đã già rồi, - tôi nhắc nhở Amram.

Có lẽ, trái tim tôi ngả về phía người cha đã suy sụp của chúng tôi vì ông đã là đồng phạm cùng tôi trong một tội ác khủng khiếp.

- Thương khóc mẹ chúng ta đã làm một thứ chất độc dồn ứ lại bên trong ông.

- Khi anh và cô ấy tìm đến mẹ Aziza để xin bà ban phước, em sẽ ở bên anh chứ, Yaya? - anh hỏi.

Anh vẫn gọi tôi như thế, dù cả hai chúng tôi đều biết cô gái từng là Yaya không còn nữa. Tôi gật đầu, sau đó tìm được đủ can đảm để hỏi liệu anh có chấp nhận ở bên tôi, cho dù số phận có đưa đẩy tôi tới đâu chăng nữa hay không.

Cậu thanh niên từng là anh trước đây cũng đã biến mất, người từng tuyên bố đầy tự hào với tôi anh sẽ trở thành một sát thủ khi hai chúng tôi đứng cạnh nhau ở Jerusalem. Dẫu vậy, anh vẫn là anh trai tôi.

- Anh đã tìm thấy em ngoài hoang mạc, - anh nhắc lại với tôi. - Vậy có lý nào giờ đây anh lại bỏ rơi em?

Không lâu sau, tôi bắt đầu mơ thấy mẹ. Cả cuộc đời mình tôi đã mơ thấy sư tử và những bóng ma, nhưng giờ chúng không còn xuất hiện nữa. Tôi có thể cảm nhận được sự hiện diện của mẹ. Tôi mong được thấy bà, được tìm hiểu những phẩm chất của bà, được biết liệu chúng tôi có gì tương đồng hay không.

Tôi tới gặp bố vào sáng sớm, trước khi tôi để mất đi sự tỉnh táo, ngay sau lúc bừng tỉnh khỏi một giấc mơ với giọng nói của mẹ, giọng nói tôi đã nghe thấy khi xuất hiện trên cõi đời này. Người sát thủ đang ở bên ngoài doanh trại, ngồi dưới gốc một cây ô liu già lau chùi vũ khí. Những chàng trai trẻ và những cậu thiếu niên đi ngang qua không thể biết ông từng là một trong những người đáng gờm nhất Jerusalem, và ông có khả năng giấu mình, đồng thời từng giết chết nhiều người hơn số lá trên một cây liễu.

Bố tôi còng người xuống, mái tóc bạc phơ, những đường nét trên khuôn mặt hằn sâu. Trước đây tôi chưa bao giờ hỏi xin ông thứ gì, nhưng lúc này đây tôi muốn xin một thứ.

Tôi xin ông hãy cho tôi biết màu tóc của mẹ tôi.

- Mày không đoán được tại sao tao không thể nhìn mày sao? Mỗi lần nhìn mày, tao lại thấy bà ấy ở mày.

Cuối cùng tôi cũng hiểu tại sao mỗi lần bố nhìn tôi, nỗi buồn lại hằn lên trong mắt ông như thế. Mái tóc của mẹ có màu giống như của tôi. Giống như bà, tôi cũng là một cây phượng vĩ. Bất chấp tất cả, tôi vẫn tiếp tục cháy.

•§•

Mùa mưa kết thúc sớm. Những dấu hiệu khắc nghiệt của tương lai đã hiển hiện trên bầu trời trắng lóa nóng hừng hực trên đầu chúng tôi, một đống lửa chỉ đợi được châm mồi. Hàng ngày, những thùng bộng chứa đầy nước được lừa thồ lên từ các hồ phía dưới, cho tới khi các bể chứa đủ đầy để trải qua những tháng hè gay gắt. Không khí dường như đã bắt đầu nổi cơn thịnh nộ, gió thổi tới từng cơn từ bên kia Biển Muối, hừng hực hơi nóng.

Chúng tôi mừng Lễ Vượt Qua, nhưng năm nay không giống bất kỳ năm nào khác, vì chúng tôi không còn có thể mang lễ vật hiến tế tới Đền. Chúng tôi mừng lễ sau khi cầu nguyện xong, nhưng vẫn để mắt cảnh giới sa mạc trong lúc vui mừng với tự do của mình. Vào các buổi tối, tôi đã bắt đầu đi cùng Revka tới chỗ các khung cửi. Làm việc tại đó giúp đầu óc chúng tôi bận bịu với công việc đang phải thực hiện. Nhưng chúng tôi không thể tránh được những lời buôn chuyện của những người phụ nữ khác, và cho dù không tham gia vào, chúng tôi vẫn phải lắng nghe chúng. Những người phụ nữ làm việc tại các khung cửi thường nói về thủ lĩnh của chúng tôi, người anh hùng và cũng là nguồn hy vọng duy nhất. Họ ca ngợi ông, và trong họ có những người ao ước được trở thành vợ ông. Thậm chí cả những phụ nữ đã kết hôn cũng nói tới chuyện này, và đưa mắt lảng tránh đi để không ai nhìn thấy, và cho dù họ cười, những người phụ nữ này hoàn toàn nghiêm chỉnh trong sự ghen tỵ họ dành cho người nào được vị thủ lĩnh chọn kết hôn. Tôi không hề biết Ben Ya’ir đã có vợ. Revka chỉ cho tôi thấy người phụ nữ đó. Một phụ nữ tóc đen lặng lẽ đeo mạng che mặt luôn tách mình riêng ra. Tôi đã thấy thiếu phụ này bước đi trong các khu vườn mà không biết cô là ai.

Khi tôi băn khoăn không rõ được làm vợ một người vĩ đại như Eleazar Ben Ya’ir sẽ như thế nào, Revka bật cười cay đắng.

- Hãy quan sát cho kỹ khi lần sau cô nhìn trộm cô ta, - bà gợi ý. - Hãy nhìn xem cô ta có vẻ hạnh phúc với số phận của mình không.

•§•

Tôi nghĩ tới việc chúng ta biết ít đến thế nào về số phận của chính mình khi tôi đi một mình tới khu chuồng bồ câu. Tại đó, Người Phương Bắc nói với tôi về mối đe dọa đang treo lơ lửng trên đầu chúng tôi. Anh ta nắm lấy bàn tay tôi, lý do đủ để một nô lệ bị giết chết, nếu bạn tin vào ách nô lệ, vào tàn sát, hay bất cứ điều gì khác hơn điều tôi đang tin lúc này.

- Nếu cô nghĩ người Roma không tìm tới đây thì cô lầm rồi. Có thể họ đã bắt đầu thực hiện kế hoạch của họ rồi. Họ sẽ không để cho bất cứ pháo đài nào sót lại ở Judea. Họ muốn cho cả thế giới thấy họ đã chiến thắng.

- Họ tiết lộ tất cả cho anh sao?

Tôi đùa anh ta. Và rút bàn tay về. Trông anh ta giống như băng, nhưng ai cũng biết băng có thể làm người ta bỏng.

- Có phải nhờ vậy anh biết nhiều đến thế không? Trong lúc anh cầm vũ khí của họ và đứng nghiêm chào họ, có phải các vị tướng đã kéo anh sang bên và nói cho anh hay kế hoạch của bọn họ không?

- Tôi lắng nghe và đã nghe thấy. Đó là những gì tôi làm.

Tôi quay sang xua lũ bồ câu khỏi tổ để nhặt những quả trứng nhạt màu lốm đốm của chúng.

Người Phương Bắc bước tới đứng bên cạnh tôi.

- Tôi dự định rời khỏi đây trước khi người Roma tới.

Anh ta nói thật thẳng thắn, như thể chúng tôi là hai người ngang hàng. Anh ta đang thừa nhận một tội lỗi trước khi thực hiện hành động phạm tội, tiết lộ ý định bỏ trốn của mình. Nếu tôi tin vào việc tuân thủ các điều luật, hẳn tôi phải báo lại những gì anh ta nói cho hội đồng.

- Đó là kế hoạch của anh sao? Đi bộ về nhà? Anh nghĩ mình sẽ thực hiện việc đó thế nào? Anh không biết phải trơ trọi một mình trong sa mạc là thế nào đâu. Trước đây anh được chiến đoàn bảo vệ, nuôi ăn. Anh sẽ chẳng thích gì những thứ tìm thấy ngoài đó đâu.

- Cô đã tìm thấy gì?

Thứ đang nằm trong tôi, phần không ai biết, phần đã bị con sư tử cắn phải.

- Một thứ không bao lâu nữa sẽ lộ rõ.

Tôi không hiểu cái gì đã xui khiến tôi nói với anh ta một cách chân thành như vậy.

- Cô nghĩ tôi không nhìn cô, nhưng tôi có nhìn, - Người Phương Bắc nói.

Bất cứ ai hẳn cũng trông đợi đôi mắt anh ta cúi gằm xuống, nhưng anh ta đang nhìn chằm chằm thẳng vào tôi. Cuối cùng, tôi mới là người phải nhìn tránh đi hướng khác.

Tháng Iyar êm dịu đã tới với chúng tôi. Đêm không còn tối đen như trước nữa. Thay vào đó, trời đêm chuyển sang một màu xanh thẫm, giống như sợi dệt của một tấm khăn cầu nguyện, ánh sáng lướt qua màn đêm đang tới gần, làm kéo dài buổi chiều, níu hoàng hôn lại muộn hơn. Tôi dành nhiều thời gian bên các khung cửi và đã trở thành một thợ dệt khéo tay. Tôi cũng tự tay nhuộm vài tấm len, hai cánh tay tôi nhuốm những vệt màu được đem nhuộm sau khi lông cừu đã được cắt, xe thành sợi len và làm sạch. Nghệ và hoa hướng dương cho màu vàng, màu lục có thể được tạo ra từ địa y, màu đỏ từ rễ thiên thảo và vỏ quả lựu, màu đen từ cây dâu tằm.

Tôi bắt đầu dệt một thứ vải không khác mấy so với chất liệu Người Phương Bắc mặc. Anh ta cho phép tôi lấy một mảnh vải từ chiếc áo tunic của mình để tôi có thể nghiên cứu những chi tiết khác thường trên đó. Tôi giấu mảnh vải dưới ổ rơm của mình, cùng với vuông lụa xanh cuối cùng còn lại từ chiếc khăn anh trai tôi tặng. Mảnh vải này chẳng hề có hàm ý nào. Tôi chỉ ngưỡng mộ cách dệt thứ vải. Khi tôi dệt, những người phụ nữ khác xúm quanh khen ngợi. Tôi chỉ cho họ cách tôi đưa những sợi vải có màu khác nhau vào khung cửi cho tới khi hiệu quả xuất hiện, những sợi len đan ngang dọc thành những ô vuông. Xanh thẳm như biển cả, trắng như sao trời, đỏ như hồng ngọc.

Người Phương Bắc chuyển sang gọi tôi là Odeum, từ chúng tôi gọi hồng ngọc. Những người khác tại khu chuồng bồ câu nhanh chóng nghe lén được và lập tức đi đến kết luận người nô lệ nói được thứ tiếng của chúng tôi. Một khi bị phát hiện, anh ta hoàn toàn nằm trong tay họ. Anh ta không còn có thể giả bộ không hiểu những mệnh lệnh của họ.

- Như bất cứ gã đàn ông nào khác, hắn ta có thể nói khi hắn muốn, - những người phụ nữ kêu lên.

Aziza và Nahara cũng bắt đầu gọi tôi là Hồng Ngọc, chỉ để trêu tôi. Khi ai đó muốn Người Phương Bắc làm việc gì, họ sẽ cười và nói to lên:

- Hãy để Hồng Ngọc nói với hắn. Hắn là nô lệ của cô ta.

Người Phương Bắc đỏ bừng mặt khi những người phụ nữ nói về anh ta, song tôi cũng bật cười cùng với họ. Tôi đã bắt đầu ăn trưa cùng những người khác, cho dù tôi ăn rất ít, chỉ ăn bánh quả vả và bánh giòn, những thứ tôi có thể ăn mà không cảm thấy khó chịu. Tôi bắt đầu thích sự có mặt của Shirah và các con gái bà. Revka vẫn khó tính, nhưng tôi chiều theo để lấy lòng bà, cho dù chỉ để được yên. Tôi đề nghị đi cùng bà qua quảng trường.

- Vì lý do gì vậy? - Bà hỏi.

Dường như bà không tin bất kỳ ai.

- Như thế bà sẽ thôi không còn nghi ngờ cháu nữa, - tôi tuyên bố.

- Không có chuyện đó đâu, - bà hầm hừ.

Dù thế, bà vẫn cho phép tôi mang giúp phần nước và ngũ cốc của bà.

Các cháu trai bà chạy ra đón khi chúng tôi về tới gần phòng bà. Khi tôi nói chuyện với chúng, chúng mở to mắt lắng nghe nhưng không đáp lại. Tôi đã nghe những người khác thì thào rằng không cậu bé nào biết nói.

- Cô có gì để nói về chúng à? - Revka hỏi, liếc mắt nhìn tôi.

- Cũng chẳng có gì nhiều để nói trên thế gian này, - tôi đáp. - Tốt hơn chúng ta hãy giữ cho miệng mình ngậm kín.

Bà bật cười trước nhận xét của tôi, thái độ cũng trở nên dịu dàng hơn.

- Khi có một đứa con trai, cô sẽ hiểu thôi, - bà nói. - Cô sẽ làm bất cứ điều gì vì nó.

Người ta nói một phụ nữ sắp sửa có con gái lúc nào cũng thấy đói, nhưng người sẽ sinh con trai lại không hề có hứng thú với thức ăn cho tới khoảnh khắc cậu bé được sinh ra. Cả Revka và tôi không ai nói thêm gì nữa. Bà đã hé lộ rằng bà biết tình trạng của tôi, và giờ đây tôi cũng hiểu các cháu trai của bà đã mất đi giọng nói trong những hoàn cảnh bà không muốn nhắc đến. Tôi không dám hỏi liệu chuyện đó có liên quan gì tới ma quỷ như một số người nghĩ hay không. Đổi lại, bà cũng không hỏi thêm gì tôi.

Tôi hiểu có một đứa con trai là một vinh hạnh. Thế nhưng người ta nói vào khoảnh khắc người mẹ lần đầu tiên nhìn đứa con trai mới sinh của mình, cô ta cũng sẽ nhìn thấy người đàn ông cậu bé trở thành, cây rìu chiến cậu sẽ cầm trên tay, cây cung cậu sẽ giương lên, những trận chiến đang chờ đợi cậu. Thậm chí cả một phù thủy cũng không thể xóa đi khao khát được làm một người đàn ông của con trai mình. Tôi đã nhìn thấy Shirah trước cửa tháp nuôi bồ câu nhỏ nhất từ bên đối diện của khu ruộng, mái tóc đen buông xõa xuống, giọng nói đầy khổ sở khi bà gọi con trai. Hầu như Adir chẳng bao giờ trả lời. Cậu nhóc luôn ở trong doanh trại bên cạnh các chiến binh. Shirah vẫn buộc những nút thắt trên áo tunic của con trai bà để bảo vệ cậu. Bà khâu lên áo những túi muối và hương liệu để giữ ác quỷ tránh xa. Nhưng tôi từng thấy cậu bé lẩn vào trong một con hẻm tháo từng túi ra, rồi ném những cái bùa hộ mệnh đó xuống đất.

Những lúc không ngủ được, tôi ngồi trên băng ghế nhỏ kê trong phòng mình, dệt vải bằng khung dệt tay. Tôi có thể làm việc này trong bóng tối, cửa ra vào được để mở hứng ánh trăng. Phẩm nhuộm tôi dùng cho tấm len này là shani, màu huyết dụ, một thứ màu đỏ rực có được sau khi đun sôi vỏ của những côn trùng nhỏ. Những sợi vải đỏ luôn có tác dụng bảo vệ, được các thiên thần và Adonai nhận ra. Trong lúc tôi dệt, sợi len quả thực trông giống như một chuỗi hồng ngọc trên tay tôi.

Tôi đưa mắt nhìn ra đài phun nước ngoài quảng trường và thấy một bóng người. Không còn nước chảy qua đó nữa; những cơn mưa đã qua từ lâu, và buổi đêm chìm trong im lặng. Trong giây lát tôi nghĩ đó là Aziza, tới đó để gặp anh trai tôi. Tôi đứng dậy đóng cửa để có thể tôn trọng sự riêng tư của họ. Chỉ đến lúc đó tôi mới nhận ra người đang đứng trong màn đêm. Shirah chính là bóng người đứng bên đài phun nước, giống như một phụ nữ đang tuyệt vọng đi tìm nước. Tôi có thể nghe thấy tiếng bà khóc, như thể sắp đến ngày tận thế. Tôi không khỏi tự hỏi điều gì có thể khiến một phù thủy đau khổ đến thế.

Khi bà đi khỏi, tôi mở rộng hẳn cánh cửa dẫn vào phòng mình để có thể hứng được thứ không khí mát dịu hơn của buổi tối. Tôi nghĩ tới thời điểm tàn khốc tôi luôn e sợ, tháng của sư tử, tâm điểm đỏ của Av, khi chúng tôi sẽ khao khát bất cứ thứ gì mát lạnh. Như người ta vẫn nói cây cửu lý hương tỏa ra ánh sáng màu đỏ chói lúc nửa đêm, sức mạnh của nó tỏa ra thành sức nóng, hẳn tôi sẽ còn cháy sáng rực rỡ hơn vào tháng Av. Tôi nghĩ tới cây phượng vĩ ở Jerusalem, về con dê cái đã là thiên thần của tôi, về con đường mòn đánh dấu bằng những mảnh vải xanh tôi đã lần theo giữa hoang mạc. Tôi nghĩ tới người phụ nữ ở Thế Giới Bên Kia tôi chia sẻ cái tên của mình, người tôi mang nợ cả về cuộc sống và màu tóc của mình.

Tôi xếp khung cửi tay lại, bước ra ngoài màn đêm, kéo khăn choàng quây kín quanh người. Tôi tới chỗ auguratorium, nơi những chiếc xương bồ câu và đại bàng đã được gieo xuống đất để tiên đoán số năm tuổi thọ của một con người, hay số đầu gia súc trong đàn của anh ta, hay sức mạnh của các con trai anh ta. Các nhà thông thái đã tiên đoán ra những gì sẽ tới với các chiến binh và những ông vua qua dáng bay của đàn chim én, từ tập hợp những mảnh xương màu trắng xanh, nhưng ở đó chẳng có ai để quyết định tương lai của tôi, hoặc thậm chí gợi ý xem nó sẽ đi về đâu.

Tôi leo lên cầu thang xoắn ốc, các bậc thang đã mòn đi theo năm tháng và bước chân của các nhà thông thái. Tôi muốn nhìn thấy mặt đất phía dưới mình, một thế giới thật đẹp và tàn khốc, miền đất nơi con tôi sẽ bước đi. Vẫn còn những người phụ nữ miệt mài bên khung cửi, thậm chí cả vào giờ khuya khoắt này. Nếu quay về phía tây, tôi có thể nhận ra được giọng nói của họ, nhưng nếu quay sang phía đông tôi chỉ nghe thấy gió thổi. Trong gió rít là tiếng của những con sư tử, của những con người bước đi trong bóng tối, của những người phụ nữ đã thất lạc.

Có bảy con chim ưng quần lượn trên đầu tôi, tiếng vọng của bảy chị em gái, những ngôi sao tập hợp lại trên bầu trời. Tôi mặc trên người trang phục trắng của một người nuôi bồ câu. Có lẽ chúng nghĩ tôi đã sẵn sàng cho một chuyến bay và coi tôi như một vật hiến sinh. Tôi leo lên bức tường của Herod, đứng chới với trên những phiến đá dày mang dấu ấn của nhà vua. Tôi giang thẳng hai cánh tay ra. Gió thổi thấu qua người tôi. Gió làm tôi run rẩy tới tận xương. Phía trước tôi không có gì ngoài sự trống rỗng, ấy vậy nhưng tôi không chỉ có một mình.

Mùa xuân năm 71

Phần 2
Mùa hè năm 71

Vợ người thợ làm bánh

Chỉ có một ngôn ngữ chúng con hiểu, một lời cầu nguyện chúng con nhớ, một con đường chúng con đi, cách xa ngai vàng của thiên đường tới mức chúng con không còn nghe thấy giọng nói của Người được nữa.

Người ta nói phụ nữ không thể hiểu được ý chí của Chúa, nhưng tôi đã tận mắt trông thấy Sự Thật của người. Chúa của chúng tôi biết tất cả, nhìn thấy tất cả và cũng có nhiều lòng trắc ẩn cho chim sẻ như với con chim ưng săn đuổi nó trên bầu trời. Trước Người, mọi thứ đều biến mất theo gió thổi. Nếu bạn để một nắm hạt lên một tảng đá rồi quay lưng lại, nó sẽ bay đi mất. Nếu bạn để một con chim sẻ lại trong tòa tháp, nó sẽ không còn ở đó khi bạn quay lại. Nếu bạn cầu xin tha mạng với một con chim ưng, những lời bạn nói sẽ bị bóp nghẹt thành im lặng.

Đó là những gì đã xảy đến trong cuộc đời tôi: tôi quay lưng lại. Tôi không thể nghe thấy tiếng kêu của con chim sẻ nữa. Tôi cầu xin lòng tốt từ một tạo vật chỉ biết đến hung tàn. Tôi không hiểu gió có thể làm gì, không hiểu chúng tôi buộc phải cúi đầu xuống trước nó, biết ơn cho dù nó có đưa đẩy chúng ta tới đâu đi nữa.

•§•

Khi còn là con gái, tôi sống ở một ngôi làng phía bắc Shiloh, nơi người ta nói nước suối nguồn có thể giúp tránh sảy thai và đem con cái đến cho những người đàn bà hiếm muộn, như ý Chúa đã muốn vậy ở vùng đất này. Chúng tôi sống trong Thung Lũng Những Cây Bách, nơi các cánh đồng đượm một màu xanh mướt và trong mỗi ngăn chuồng đều có năm con dê đen. Tôi lấy chồng khi còn là một cô gái trẻ, quá thiếu kinh nghiệm để hiểu có cái ác tồn tại ở đời. Tôi hạnh phúc và nghĩ hạnh phúc sẽ lâu dài. Trên cánh cửa nhà mình, tôi treo một mảnh mezuzah[20] trang trí cầu kỳ, một biểu tượng mang tới hạnh phúc và may mắn. Mỗi lần đi ngang qua nó tôi lại cảm thấy mình thật may mắn, tin chắc Chúa sẽ giải thoát chúng tôi khỏi cái ác. Tôi nói ra những lời tạ ơn Adonai mà không đắn đo, với sự tin tưởng ngây thơ rằng điều xấu sẽ không bao giờ bén mảng tới. Đêm đến, giường của tôi được rải rơm khô êm ái đến mức tôi thiếp đi gần như ngay lập tức sau khi nhắm mắt lại. Ngôi nhà tôi ở được xây bằng đá, với xà cột làm bằng gỗ của những cây bách chặt trong khu rừng lân cận. Chồng tôi là một người tử tế, nhân hậu, và dẫu vậy tôi vẫn còn được ban cho nhiều hơn nữa. Khi con gái tôi chào đời, con bé xinh đẹp đến mức người ta dừng lại ở chợ để chúc mừng tôi về phúc phận ấy. Đáng ra lúc đó tôi nên bắt đầu lo lắng, vì nếu vận may tìm đến với bạn, thì nó cũng có thể tuột khỏi tay bạn.

Năm tháng trôi qua, những giấc mơ của tôi sực nức mùi thơm của bánh mì, vì ở dưới phòng ngủ, chồng tôi đặt các lò nướng bánh, những cái lò chúng tôi gọi là tannur, làm bằng đất sét nặn thành hình tròn. Lớp đất sét sáng màu hơi ám khói bừng lên ánh hồng nóng rực khi lò được nhóm trước khi trời hửng sáng. Suốt quanh năm, những chiếc lò được nhóm phía dưới phòng giữ cho chúng tôi luôn được ấm. Có một cối xay bằng đá để ngoài sân nhà, cùng hai con lừa kéo cối xay, để xay lúa mì chúng tôi cất trữ trong một cái vựa gỗ cao.

Chồng tôi đã học được nghề làm bánh từ bố ông, cũng như người bố đã học được từ bố đẻ mình. Bánh mì do mỗi người thợ làm ra đều có hương vị riêng, chồng tôi nói với tôi như thế, vì cuộc sống của người thợ làm bánh thấm vào từng ổ bánh. Có những ổ bánh được nướng kèm lòng mộ đạo, một số khác với những lời cầu nguyện, một số cùng với ý định tạo nên gì đó nhiều hơn một vật phẩm để duy trì sự sống đơn thuần, nâng nghề nghiệp của họ lên thành một thứ nghệ thuật, bị mê hoặc trước vẻ đẹp của ngọn lửa trong tannur và nghệ thuật của challah[21].

Với chồng tôi, nghề làm bánh là cả ba. Ông mộ đạo, đầy những lời cầu nguyện nhưng cũng chăm chú để tâm vào bí ẩn của những ổ bánh đang định hình, vào sự màu nhiệm cho phép bột mì và nước trở nên sống động trong bàn tay ông. Bánh mì do ông nướng ngon tới mức khách lữ hành thường tìm ra chúng tôi bằng cách đi theo mùi bánh qua làng, được dẫn đường bởi một tấm bản đồ tràn ngập mùi hương trải ra trong không khí, đầy hấp lực với những ai bị cái đói giục giã. Chồng tôi dành lại một phần bột nhào làm lễ vật dâng lên Adonai mỗi buổi sáng trong lúc ông cầu phúc. Đổi lại, lời cầu phúc của ông lên tới Chúa và chúng tôi có tất cả những gì chúng tôi muốn trên thế gian này.

Chồng tôi cũng có những bí quyết riêng, như mọi người thợ làm bánh. Tôi có đặc ân được học hỏi từ ông theo năm tháng chỉ nhờ quan sát ông làm việc. Ông nhào bột lâu hơn phần lớn những người khác, và thứ men ông dùng để đem đến sức sống cho bánh mì là một công thức bí mật được cất giữ trong những chiếc bình đá mát rượi, được để yên cho lên men trong gần suốt cả năm. Ông rắc lên bột nhào thìa là, rau mùi và muối trước khi dùng những tấm gỗ phẳng dẹt đưa bánh vào lò nướng. Có lẽ quan trọng nhất là việc ông lưu lại dấu ấn của mình trên bột nhào, chữ R được vạch lên đó để trân trọng tên tôi, Revka, vì sau bấy nhiêu năm tôi vẫn là cô dâu của ông, cô gái ông đã hứa sẽ trao gửi cuộc đời mình.

Vào những ngày không có sương mù, chúng tôi có thể thấy những nơi tuyết đôi khi rơi xuống trên những vùng đất cao. Khung cảnh nhìn từ chính ngôi nhà mình là thứ duy nhất tôi từng muốn được chiêm ngưỡng. Tôi hẳn sẽ chẳng bao giờ tin rồi đây mình phải sống trong pháo đài của một ông vua, nơi những cơn gió nhận chìm chúng tôi, cuốn lấy chúng tôi, nhắc nhở rõ ràng rằng chúng tôi chỉ là một thoáng chốc trong thời gian. Một trăm năm trước, Herod từng bước đi trên cùng quảng trường nơi tôi phải đi qua mỗi buổi sáng trên đường tới khu chuồng nuôi bồ câu. Giờ đây có những người nghèo khó ngủ trong các phòng ngủ của ông ta, nhưng những người nghèo khó này còn hít thở trong khi nhà vua, kẻ đã sát hại chính vợ mình, Mariamme, và các con trai, cũng như bất cứ ai dám cản đường ông ta, giờ chỉ còn là cát bụi. Các chiến binh mài sắc dao của họ ở nơi từng là tàu ngựa hoàng gia, một không gian rộng lớn, âm u như hang động, có thể chứa được cả trăm con ngựa, và người ta kể lại rằng mỗi con trong đó đều có khả năng leo lên con đường rắn trong bóng tối. Băng bịt mắt được quấn lên mắt chúng để lũ ngựa không thấy được trên thực tế chúng đang phải đi qua địa hình hiểm trở cheo leo đến thế nào. Nếu biết được độ cao chênh vênh chóng mặt, hẳn chúng sẽ phát hoảng và ngã lộn xuống vực thẳm, hết con này tới con khác, như thể từ trên trời rơi xuống. Điều tương tự cũng đúng với chúng tôi. Nếu bất cứ ai trong chúng tôi, những người đang sống bên trong pháo đài này, dừng lại trong khoảnh khắc để gỡ tấm bịt mắt dệt từ niềm tin khỏi mắt mình, chúng tôi sẽ thấy ngay nơi trú ngụ của mình chênh vênh đến nhường nào, và một cú ngã sẽ khủng khiếp ra sao.

Nếu mất đi niềm tin, chúng tôi sẽ trở nên giống như những đám mây lướt qua trên bầu trời phía tây khi gió thổi chúng bay qua sa mạc, hứa hẹn những cơn mưa song lại hoàn toàn trống rỗng bên trong.

Vào buổi sáng, tôi luôn có một khoảng thời gian cho riêng mình trước khi các cháu tôi thức giấc. Với tôi, đó là phần thời gian tuyệt nhất trong ngày. Tôi ngắm nghía hai đứa cháu trai nằm ngủ bên mình, khuôn mặt thật bình yên. Tôi tưởng như chúng đang nằm trên chính chiếc giường của chúng ở nhà, tưởng như mẹ chúng đang ở ngay ngoài cửa, chuẩn bị bữa sáng cho hai cậu con trai, tưởng như chúng chưa hề bị mất đi giọng nói ngoài sa mạc, bị một con quỷ cướp đi, bị tước đoạt khỏi hai đứa trẻ và giấu vào một cái hộp kín ở Thế Giới Bên Kia.

Tôi buộc những nút chỉ lên các sợi len trên áo các cháu mình để bảo vệ chúng trong giấc ngủ. Việc này được chấp nhận cho tới khi hai thằng bé lên chín, sau đó tôi đành trao gửi chúng cho ý nguyện của Adonai, hay đó là những gì người ta vẫn nói. Tôi thật sự biết ơn vì những chiếc bùa hộ mệnh Shirah cho tôi. Tôi chẳng hề bận tâm để ý tới những kẻ gọi cô là phù thủy, thì thầm đồn rằng sự hiện diện của cô trên ngọn núi này sẽ đẩy tất cả chúng tôi tới sự hủy diệt. Tôi đã tận mắt chứng kiến những gì đáng gọi là xấu xa trên thế gian này, và người phụ nữ vẫn làm việc bên tôi không thuộc về nó. Bên trong áo tunic của hai đứa cháu, tôi buộc những túi nhỏ đựng muối để xua đuổi Lilith, kẻ đánh cắp hơi thở của trẻ nhỏ, một chiếc vỏ sò lấy từ biển đỏ để làm quà cho thiên thần có tên Michael, rễ và hạt cây táo quỷ, những thứ cho phép xua đuổi đi nỗi kinh hoàng lần mò tới trong giấc mơ, vì chắc chắn có nỗi kinh hoàng đang ám ảnh chúng tôi, ba người còn sót lại của gia đình, cũng như chắc chắn có những nỗi kinh hoàng bám theo người thứ tư còn sống sót trong chúng tôi, người không còn nói chuyện cùng chúng tôi, người đã đánh mất chính mình khi để mất đức tin.

Tôi để lại cho Noah và Levi bữa sáng của hai đứa trước khi bước vào ánh bình minh. Những chiếc bánh ngọt nhỏ với hạt hạnh nhân và quả vả để các cháu tôi được biết tới sự ngọt ngào, quả chà là mọc dại trên vách núi để chúng được nếm hương vị quả của sa mạc, bánh mì dẹt tôi nướng qua dầu trên một cái vỉ, được trộn thêm rau mùi, thì là và muối, để chúng ghi nhớ mùi vị bánh mì ông chúng từng làm. Có những buổi sáng, tôi nhìn thấy Adir, con trai của Shirah, chạy dọc lối mòn nơi có bạc hà mọc dại. Đó là một cậu bé dễ mến, hoang dã, với mái tóc đen và đôi mắt xếch lấp lánh những tia vàng. Cậu thiếu niên mới bước sang tuổi mười hai, nhưng tôi biết bên trong áo tunic của cậu bé là hàng tá nút buộc. Người ta viết rằng chúng tôi cần đặt niềm tin vào Adonai mà không viện tới các phép phù thủy, và đáng ra nên như thế. Song những đứa bé trai của chúng tôi được đánh giá rất cao. Người mẹ của một đứa bé trai sẽ chỉ bị coi là không trong sạch trong vòng bảy ngày sau khi sinh con, nhưng người phụ nữ nào sinh hạ một bé gái bị coi là teme’ah trong thời gian dài gấp đôi. Tôi hiểu vì sao Shirah sẵn sàng làm bất cứ điều gì cần thiết để bảo vệ an toàn cho đứa con trai duy nhất của cô. Tôi không bận tâm với những điều người khác nói về cô, nhưng có một lần, khi cô bị ốm và tôi mang đến cho cô món súp củ cải, tôi phát hiện thấy một ban thờ giấu kín thờ nữ thần. Tôi bước vào căn phòng không chờ nghe thấy câu trả lời sau khi gõ cửa phòng cô. Shirah nhanh chóng đóng cửa ngăn tủ nơi ban thờ được giấu kín, nhưng tôi thoáng thấy ánh sáng của một ngọn đèn được thắp trước phần lễ vật gồm mật ong và dầu được bày ra để dâng lên những bức tượng thần bằng thạch cao tuyết hoa. Một bức tượng, một người phụ nữ nhỏ nhắn, sáng long lanh, đang giơ hai cánh tay lên cao. Tôi nhận ra Ashtoreth, người mẹ và chiến binh, vốn bị đặt ra ngoài vòng pháp luật từ lâu. Chúng tôi không được phép thờ các ảnh tượng, cũng không được dâng lễ tạ ơn lên các nữ thần. Những người phụ nữ còn làm việc này luôn phải đảm bảo chắc chắn ban thờ của họ được khép kín để những ngọn đèn thắp lên không bị lộ ra ngoài.

Shirah cảm ơn tôi về món súp, chúng tôi không nói gì về những chuyện mà hẳn có người sẽ coi là trò phù thủy, và tôi cũng không bao giờ hướng mắt về phía ban thờ của cô nữa. Tôi thông cảm với cô, vì tôi vẫn hay bắt gặp nỗi lo âu hiện rõ trên khuôn mặt đẹp đẽ, mềm mại của cô. Cho dù cô có gắng sức đến mấy để giữ con trai mình là một đứa trẻ, thằng bé đã muốn trở thành một người đàn ông. Cô luôn nhắc con trai cẩn thận, nhưng Adir vẫn hối hả tìm đến doanh trại, kiên quyết muốn được ở giữa những người đàn ông nó ngưỡng mộ. Khi gió thổi to đến mức những người phụ nữ chúng tôi biết mình sẽ nghẹt thở vì những cơn lốc bụi bốc lên nếu chúng tôi không buộc chặt khăn quàng qua mặt, những cậu bé con vẫn bất chấp thời tiết hối hả lao qua những đám mây dông tố, mơ tới vinh quang. Thậm chí cả một phù thủy cũng không thể ngăn được con trai cô ta trở thành chiến binh. Không có câu thần chú nào đủ màu nhiệm để làm nổi điều đó.

•§•

Trước khi Yael tới, tôi là người mới tại khu chuồng nuôi bồ câu. Tôi vốn nghĩ mình sẽ được điều tới lò bánh, vì chồng tôi đã dạy tôi rất nhiều về những bí mật của bánh mì. Nhưng khi tới pháo đài tôi đang choàng trên mình tấm khăn san tang tóc màu trắng, và có lẽ các thành viên hội đồng đã nghĩ tới những con bồ câu khi tôi đứng trước mặt họ, đầu cúi gằm thảm hại. Giây phút tôi bước qua những cánh cửa gỗ chạm trổ của tháp nuôi bồ câu lớn nhất, một tòa tháp tròn với những khe hở lấy ánh sáng trên nóc, tôi tin chắc một lời nguyền rủa đã rơi xuống đầu mình. Tôi không hiểu nổi tại sao người phụ nữ đầu tiên làm việc chăm nuôi lũ bồ câu cùng mấy cô con gái xinh đẹp của cô ta lại tự hào đến thế về việc họ làm. Họ quả quyết với tôi là tôi đã được trân trọng, và họ chào đón tôi bằng những tràng hoa mà tôi nhanh chóng ném đi. Tôi nghĩ lũ bồ câu là những con chim bẩn thỉu, chỉ cốt để bỏ vào nồi nấu hay cung cấp ít trứng tươi, không hơn. Giờ đây tôi còn trở nên thấp kém hơn cả những sinh vật đơn giản đó, vì chính tôi là người được lệnh phải đi hót phân của chúng cho vào thùng. Tôi trở thành nô lệ cho thứ chất thải bẩn thỉu ấy, một kẻ đáng ghê tởm trước mắt Chúa. Đó là địa vị của tôi trong cuộc sống. Là số phận của tôi.

Tôi đã khóc vào đêm đầu tiên sau khi làm việc tại khu chuồng bồ câu, một người đàn bà đã từng này tuổi đầu, một người đáng lẽ phải hiểu biết hơn, chợt thấy bối rối khi nhận ra mình đang khóc, quay lưng lại phía các cháu để chúng không thấy nỗi tủi nhục của tôi. Chúng tôi mới đến ngọn núi chỉ vài ngày trước đó. Bàn chân vẫn đau nhức, làn da vẫn còn bỏng rát vì cháy nắng, sự im lặng của chúng tôi đặc quánh lại trong cổ họng. Mọi thứ dường như đều mới mẻ, lạ lẫm - những người đàn ông mặc áo giáp bạc, những người phụ nữ cần mẫn làm việc ngoài ruộng, dưới những cây hạnh. Đáng ra tôi phải cầu nguyện tạ ơn vì chúng tôi đã được giải thoát, nhưng thay vì thế tôi lại khóc nức nở như một đứa trẻ trong cơn tuyệt vọng.

Cho dù đã cố giấu nỗi phiền muộn của mình, tôi vẫn không thành công. Những bàn tay bé nhỏ của hai đứa cháu vỗ nhẹ lên vai tôi an ủi, và tôi cảm thấy sự quan tâm trong cử chỉ của chúng. Chúng không nói được, và có lẽ nỗi đau đớn hai đứa trẻ phải chịu đựng cho phép chúng nhận ra những gì người khác không thấy được. Chúng có thể bắt được một con thiêu thân trong bóng tối nhờ lắng nghe âm điệu nhẹ nhàng, đều đặn phát ra từ đôi cánh nó. Chúng có thể biết được gió thổi tới từ hướng tây hay khởi nguồn từ phía đông chỉ nhờ vào các âm thanh, có thể những khả năng này chính là những phép màu.

Ở nơi nào có một phép màu, chắc chắn vẫn còn nhiều nữa.

Tôi khóc đến lúc thiếp đi và dậy sớm sau một đêm trằn trọc. Đôi mắt tôi đỏ mọng, sưng lên. Tôi những tưởng lũ trẻ vẫn còn đang ngủ, nhưng đứa cháu bé của tôi, Levi, mới vừa qua bảy tuổi, đang quỳ phục xuống bên cạnh, đợi tôi tỉnh dậy, mắt thằng bé nhìn tôi chăm chú. Nó nắm lấy bàn tay tôi, kéo tôi ra ngoài, dẫn tôi đi trong ánh sáng lờ mờ. Tôi cảm thấy mình vẫn đang ở trong một giấc mơ, song bụi đất và tiếng những con dê đang kêu trong chuồng lại rất thật. Chúng tôi đang ở đây, trong pháo đài, cách quá xa bất cứ điều gì chúng tôi biết, những khu ruộng trồng anh túc và kế, những rặng bách, những cây lựu đang nở hoa, những bông lựu đỏ thắm hình chuông rồi sẽ kết quả trước mắt chúng tôi.

Levi dẫn tôi tới bức tường nhìn xuống vách đá trắng trải rộng ra tới hết tầm mắt. Chúng tôi ngắm nhìn những con bồ câu bay qua. Được thả ra vào giờ này để chúng có thể thoải mái duỗi cánh, những con chim biến cả bầu trời thành màu trắng. Chúng bay lên cao, biến mất, rồi vòng trở lại, quay về tổ. Chúng rất chung thủy với bạn đời. Vì thế, một đôi bồ câu không bao giờ được cho phép bay cùng nhau; lòng thủy chung của mỗi con chim hết lần này tới lần khác đưa nó quay trở về bên bạn đời, bất chấp sức hấp dẫn của tự do.

Tôi hiểu cháu tôi muốn nói gì khi thằng bé dắt tôi tới ngắm nhìn vẻ đẹp của những con chim khi bay. Quả là một vinh hạnh khi được làm việc với những tạo vật sống trên trời cao, thật gần gũi với Adonai. Nếu số phận của tôi đúng là thế, đây không phải là gánh nặng mà là một món quà. Tôi quay lại, hôn lên trán Levi, thì thầm một lời cầu nguyện đầy biết ơn vì những gì tôi vẫn đang có.

Người ta đã bàn tán không ít về chúng tôi kể từ lúc con rể tôi đưa chúng tôi tới đây. Họ chăm chú quan sát chúng tôi, cố phỏng đoán về tai họa đã xảy đến trong gia đình chúng tôi, đoan chắc rằng ngay cả giữa những người không may mắn, chúng tôi vẫn xứng đáng được nhận lòng trắc ẩn của họ vì các cháu trai tôi không nói được. Họ không biết gì hơn, ngoại trừ chuyện chúng tôi đã bị xua đuổi khỏi nhà mình giống như họ, và chúng tôi đã lựa chọn tới đây. Chúng tôi có thể đi về phía bắc, hướng tới Nazareth hay Galilee, nơi người ta kể thời tiết luôn mát mẻ, nơi chúng tôi có thể bắt đầu một cuộc sống mới, tìm một ngôi làng nơi không ai biết tới nỗi bất hạnh của chúng tôi. Nhưng con rể tôi không còn là một người có thể sống theo cách đó, bình yên để tâm tới những mối lo toan của cuộc sống hàng ngày. Con rể tôi sẽ không chấp nhận đi chăn dê, hay tìm cho chúng tôi một ngôi nhà xây bằng đá trong thành phố, nơi chúng tôi có thể đi bộ tới giếng nước, nấu ăn và quên đi những gì đã trải qua. Con rể tôi muốn báo thù, chỉ có vậy. Tại Masada, nó đã thấy thứ nó tìm kiếm, được đồng hành bên những người đàn ông sẵn sàng chết cho những gì họ tin tưởng.

Tôi không biết bao nhiêu thời gian đã trôi qua trong chốn hoang vu sau khi Chúa bỏ rơi chúng tôi. Ân phước thay là Người lên tiếng, và thế giới được tạo ra.

Cũng như sáng thế đã được bắt đầu với những lời như thế, thế giới của chúng tôi tách riêng ra trong im lặng. Không ai trong chúng tôi nói gì. Hai đứa trẻ vì chúng không thể, con rể tôi vì nó không muốn, và bản thân tôi vì chẳng có lời nào đáng để nói lên thành tiếng. Thế giới đã tan vỡ, và chỉ còn lại một con đường, mở toang trước mặt chúng tôi, như thể lát bằng xương người.

Tôi hiểu rằng khi chọn ngọn núi này làm đích đến, chúng tôi đã hướng tới một vùng đất không người, một nơi không có trở về. Chúng tôi đã bị ruồng đuổi khỏi thế giới mà chúng tôi từng biết. Chúng tôi đã chứng kiến quá nhiều, mất mát quá nhiều để đặt chân tới một thành phố khác, đặt vài món đồ đạc ít ỏi còn lại xuống để bắt đầu lại từ đầu.

Ở đây, con rể tôi được gọi là Người Từ Thung Lũng; nó cũng không cần hơn một cái tên như thế. Con rể tôi sống trong doanh trại, nhưng thậm chí cả các bạn đồng ngũ cũng sợ nó. Con rể tôi luôn đi đầu xông vào bất cứ trận chiến nào, không sợ hãi, không lùi bước, với vẻ dữ tợn của một kẻ quả quyết muốn đối diện Thần Chết. Con rể tôi cầm theo một cây rìu, thứ vũ khí duy nhất nó cần. Nó không bao giờ mặc áo giáp. Bắt ta đi, con rể tôi thúc giục tử thần, Mal’ach ha-Mavet. Hãy bắt ta đi nếu ngươi có thể.

Có vài người nói Người Từ Thung Lũng ngủ cùng cây rìu, rằng anh ta yêu quý nó theo cách một người đàn ông có thể yêu một người đàn bà, hay một người cha yêu quý con mình. Con rể tôi, người từng có thời là một học sĩ có tên Yoav, giờ đây trở nên tàn khốc, nhẫn tâm hệt như người ta vẫn kể về thiên thần Gabriel, vì Gabriel đứng bên tay trái của Chúa, phía của lẽ phải. Thanh kiếm của ngài được làm bằng lửa, và đôi mắt của ngài cũng là lửa. Nếu ngài xuất hiện trước mặt ta, ta có thể quỳ gối xuống và cầu xin khoan dung, nhưng gần như chắc chắn ta sẽ bị thiêu cháy.

Con rể tôi đã không cắt tóc kể từ khi chúng tôi ở trong sa mạc. Nó thề sẽ không bao giờ cắt tóc nữa. Nó bện tóc thành từng bím thả dài xuống sau lưng. Mái tóc con rể tôi đã ngả bạc, cho dù nó vẫn còn là một người đàn ông trẻ. Những búi lá kim và những chiếc gai mắc vào các sợi tóc như chúng vẫn mắc lên lông cừu hay lông dê, song con rể tôi không buồn để ý, vì nó đắm chìm trong thế giới của phiền muộn, chứ không phải trong thế giới này. Những cái gai chẳng có nghĩa lý gì với nó cả. Những búi lá kim nhọn hoắt là tất cả những gì con rể tôi trông đợi từ thế gian này. Một vài đứa trẻ thì thầm kể cho nhau nghe rằng con rể tôi có thể khạc ra lửa hệt như Gabriel, vị thiên thần có thể hủy diệt cả một thành phố chỉ bằng một hơi thở. Khi trông thấy Người Từ Thung Lũng, lũ trẻ bỏ chạy lánh xa. Con rể tôi không có bạn bè, không qua lại với người phụ nữ nào, không tâm sự với ai. Những gì đã xảy ra biến nó thành một thứ giống như cơn gió - người khác không thể thấy, nhưng biết nó ở đó, sẵn sàng tàn phá.

Khi nghĩ tới con rể của mình, tôi không thể không nhớ tới câu chuyện về người Do Thái nổi dậy mà một số người gọi là Taxo. Quân của Vua Herod săn đuổi anh ta tới một cái hang vào thời pháo đài nơi chúng tôi đang sống vẫn còn là một cung điện, nhưng người đàn ông này dứt khoát không chịu quy phục ý chí của Nhà vua. Anh ta không chấp nhận để các con trai mình đăng lính, cũng từ chối nộp thuế. Nhà vua không thể chấp nhận sự chống đối, vì những chuyện như thế lan rộng nhanh chóng chẳng khác gì những bầy côn trùng, bùng nổ thành những cơn thịnh nộ bỏng rát, từ một người thành nhiều người, dần dà tích tụ thêm sức mạnh.

Khi binh lính của Herod leo từ trên đỉnh vách đá xuống bằng những sợi thừng chắc chắn, trang bị đầy đủ để chiến đấu và sẵn sàng đánh bại anh ta, người nổi dậy liền cắt cổ bảy đứa con trai của mình, từng đứa một. Sau đó, anh ta cắt cổ vợ trước khi đi theo họ, gieo mình xuống khe núi nơi anh ta đã ném thi thể các con trai mình xuống. Anh ta không chấp nhận để những người mình yêu phải chịu đựng sự tra tấn tàn bạo của Nhà vua. Thay vì thế, anh ta rời bỏ thế giới này cùng họ, cho dù thánh kinh của chúng tôi đã viết không ai trong dân tộc chúng tôi được phép làm hại chính mình. Khi Taxo gieo mình xuống khe núi đá, có lẽ anh ta hình dung Chúa sẽ trách tội những tảng đá về cái chết của anh ta, và anh ta sẽ được tha thứ trong Thế Giới Bên Kia.

Cho dù luật lệ của chúng tôi nói rõ không ai được tự làm thương tổn mình, Yoav đã hủy hoại người từng là cha của các con mình, và khi làm thế, nó đã hủy hoại chính bản thân. Con rể tôi không bao giờ tới gặp hai đứa bé, vì khi để mất chính mình, nó cũng mất luôn chúng. Nếu có tình cờ gặp các con trên lối đi hoặc trong các khu vườn, con rể tôi tiếp tục bước đi hệt như một người mù. Thoạt đầu, hai thằng bé chạy tới, bám lấy chân bố, nhưng làm thế cũng chẳng ích gì. Yoav không buồn chớp mắt, lên tiếng, hay thậm chí đưa mắt nhìn chúng, kể cả khi chúng lao tới ôm, cố hết sức thu hút sự chú ý của bố. Tất cả những gì tốt đẹp trên thế gian này đều đã bị giấu kín khỏi con người vốn là con rể tôi. Thứ nước trong vắt lấp lánh trong cốc cũng là thuốc độc trong mắt nó, bầu trời quang mây là một lời xúc phạm, và hai đứa con chỉ còn là những nhân chứng nhắc nhở rằng da thịt con người có thể bị thiêu cháy, bị biến thành cát bụi như thế nào.

Người ta lấy vẻ dửng dưng của Yoav làm bằng chứng về chuyện có gì đó không ổn với lũ trẻ. Tại sao chính bố đẻ chúng lại chối bỏ chúng, cho dù hai đứa bé đẹp đến thế, với mái tóc vàng óng và đôi mắt đen láy, những hồi ức về người mẹ của chúng? Có những người thì thầm rằng hai cháu trai tôi bị quỷ ám và chính điều đó làm chúng im lặng, nhưng tôi hiểu lời nói là không cần thiết. Chính lũ bồ câu đã dạy tôi điều đó. Hoàn toàn có thể nói mà không cần lời, có thể biết một tạo vật khác mong muốn, khao khát điều gì, cho dù chỉ có sự im lặng. Đó là bài học tôi phải học, là toàn bộ số phận của tôi.

Mỗi buổi sáng khi tôi tới, lũ bồ câu đều nhận ra tôi; tiếng kêu của chúng lên cao rồi trầm xuống trong niềm vui và sự chấp nhận. Nó luôn hiện diện ở đó, một dòng sông âm thanh. Một người không quen với âm thanh ầm ĩ đó có thể sẽ bịt tai chạy vội ra ngoài. Yael đã làm đúng như thế hôm đầu tiên cô gái đến chỗ chúng tôi, hoảng hốt ôm lấy đầu. Chúng tôi bật cười, trêu đùa cô, lớn tiếng nói rằng nếu chỉ mấy con chim đã có thể làm cô ta phát hoảng lên như thế, tốt nhất cô gái không bao giờ nên để mình đối diện với thú dữ. Ấy vậy nhưng lũ bồ câu tìm đến cô gái như thể cô ta có thể nói được ngôn ngữ của chúng. Cho dù cô gái dường như không mấy bận tâm chăm lo cho những con bồ câu, chúng vẫn bay tới với cô ta như bị bỏ bùa. Chính sự im lặng của cô gái đã thu hút chúng đến, làm chúng cảm thấy an tâm.

Về phần mình, tôi thấy biết ơn công việc tôi làm tại khu chuồng bồ câu. Tôi càng bị phân tâm thì càng có nhiều khả năng sống qua được thêm một ngày nữa. Mặt trời xối nắng vào, và tôi bắt đầu cho lũ chim ăn. Tôi xua những con chim đang nằm trong tổ ra để tìm trứng. Phần lớn bay vọt lên trên, nhưng nếu chúng không chịu rời tổ, tôi liền phẩy tạp dề về phía chúng. Làm thế nào tôi lại có thể cảm thấy thương cảm cho lũ bồ câu đến thế, đến mức khi nhặt những quả trứng lấm tấm cho vào giỏ, tôi thường khóc, ấy vậy nhưng khi mơ thấy những người tôi đã giết, tôi lại chẳng cảm thấy gì cả.

•§•

Trước khi tới nơi này, chúng tôi tin rằng ngôi làng ở Thung Lũng Những Cây Bách nơi chúng tôi sống chính là thiên đường, hay có lẽ chúng tôi tưởng tượng rằng nó cũng không khác mấy so với thiên đường một ngày kia chúng tôi sẽ tới. Đáng ra chúng tôi cần biết rồi nó sẽ bị tước đoạt khỏi chúng tôi. Chẳng có thứ gì trên thế gian vĩnh cửu, chỉ có đức tin của chúng tôi sống mãi. Một ngày kia, đám lính chiến đoàn tới nơi, thành hàng sáu, bước xuống những con đường chính bố tôi từng góp sức xây đắp. Đầu tiên là lính chính quy, được huấn luyện ở Roma, được trang hoàng với chàng mạng sắt và mũ sắt; sau đó đám lính bổ sung dữ dằn, rất nhiều trong đám này là người của các bộ tộc man rợ, mặc áo da, mang những thanh kiếm dài to bản và những cây thương. Chúng muốn vơ vét hết mọi thứ của cải có thể tìm thấy. Từ sáng hôm ấy, khi chúng tiến vào ngôi làng của chúng tôi, đất đai của chúng tôi đã thuộc về chúng, và mạng sống của chúng tôi cũng vậy. Chúng giết một con gà trống choai trắng trên bậc thềm nơi cầu nguyện. Theo giới luật của chúng tôi, đó là một tội lỗi. Chúng biết quá rõ điều này. Máu của con gà đó làm vấy bẩn chúng tôi. Hành động bạo ngược đầu tiên này báo trước những gì tương lai sẽ đem đến, nếu các tu sĩ chịu mất công xem qua các điềm báo mà những cái xương con gà trống để lại. Một trăm người dân tộc chúng tôi tập hợp lại phản đối chiến đoàn và yêu cầu một lời xin lỗi. Đó là những người đã đóng thuế, những người có nhà cửa, gia đình, những con người đáng kính trọng, lương thiện, tin chắc rằng ngày hôm đó sẽ kết thúc với một lời xin lỗi từ Roma.

Họ không thể sai lầm hơn thế.

Chúng tôi không thể nhìn qua được những cây bách với lớp vỏ sần sùi tỏa hương thơm mọc trong một dải rừng đã tồn tại ở đó lâu đến mức những tưởng nó sẽ trường tồn mãi mãi. Những tiếng gào thét căm phẫn vang vọng từ những ngôi làng bị hủy diệt gần đó, vọng tới tai những ai có thể nghe thấy, nhưng chúng tôi đã ngoảnh mặt làm ngơ trước nỗi bất hạnh của họ. Với những ai hít thật sâu, họ có thể ngửi thấy mùi của chiến tranh, nhưng lúc ấy cũng là mùa những bông hoa trúc đào màu hồng nở rộ tỏa ra mùi hương ướp thơm cả không gian. Vùng đất của chúng tôi đã bị chinh phục nhiều lần, những khu vườn và cánh đồng màu mỡ thu hút những kẻ ngoại bang tới chỗ chúng tôi cũng chắc chắn như cách người thợ làm bánh mời gọi khách hàng của ông ta bằng mùi hương đậm đà từ bánh mới ra lò. Nhưng đó là chuyện của quá khứ; chúng tôi muốn tin rằng cuộc sống của mình đã yên ổn. Chồng tôi không hề để tâm tới những gì đang xảy ra. Về việc này, ông quả thực là nhẹ dạ, cũng hệt như tính chịu khó ham làm của ông. Những nhà thông thái, các thầy tế cúi đầu trước chiến đoàn, chấp nhận mức thuế nặng nề đến mức chúng tôi hầu như chỉ có thể đủ cầm hơi sống sót, nhưng chừng nào còn củi để ông nhóm lò, chồng tôi vẫn thấy hạnh phúc, ông tự mình chẻ củi, và trong sân nhà chúng tôi là cả đống củi chất cao như núi. Chồng tôi chỉ cầu xin một lời ban phước từ Adonai cho những gì ông sắp sửa mang tới cho thế gian mỗi ngày, cho bí mật của challah. Bột trắng dính vào từng kẽ trên da ông. Mỗi lần hôn tôi, ông đều để lại một vệt trắng, nụ hôn của người thợ làm bánh. Ông cam đoan với tôi, nếu chúng tôi không để tâm tới những gì đang ở quanh mình và không làm điều gì có hại, chúng tôi sẽ an toàn. Người ta luôn cần tới bánh mì.

Ông ra khỏi ngôi nhà của chúng tôi, quyết tâm mang những chiếc bánh mì tròn tới nơi cầu nguyện làm lễ vật, giống như ông luôn làm. Chồng tôi đã nguyện tránh mọi rắc rối, nhưng hôm ấy rắc rối đã tìm tới ông. Những người láng giềng của chúng tôi đã tập hợp thành một đám đông, đang trên đường đi thưa kiện để họ không bị mất nhà vào tay người Roma. Chồng tôi bị thuyết phục đi cùng họ. Ông mang trên tay khay lễ vật, những ổ bánh được phủ lên một tấm khăn san cầu nguyện có những sợi chỉ vàng thật mảnh được dệt vào giữa những sợi vải đỏ. Ông đang trên đường đi tới chỗ thầy tế, nhưng khi những người láng giềng trách móc ông, nói rằng tất cả những người đàn ông cần phải đứng lên phản đối, chồng tôi buộc phải tham gia cùng những người khác. Chữ R được vạch lên vỏ những ổ bánh mì ông nướng đáng ra cũng đã là một tín vật đủ đại diện cho chồng tôi, tên tôi chính là nguồn cảm hứng và lá chắn của ông. Nhưng thay vì làm thế, chồng tôi gia nhập cùng những người muốn nhiều hơn.

Tôi biết có chuyện gì đó không ổn khi ngửi thấy mùi khói. Có bánh trong lò. Tôi tới kiểm tra, nhưng bánh vẫn chưa bị cháy. Vậy tại sao chồng tôi lại ra ngoài vào hôm nay, chứ không phải bất kỳ ngày nào khác? Tại sao vào buổi sáng này ông lại không tỏ ra đơn giản trong khi mọi lúc khác ông luôn chẳng nhìn thấy gì ngoài những mẻ bánh của mình? Lúa mạch, muối, mùi, thìa là, đó là những hợp phần tạo nên thế giới của ông. Cho tới giờ, khó khăn duy nhất từng ám ảnh chồng tôi là lũ chuột hay luồn qua cửa sổ; như nhiều người thợ làm bánh khác. Ông thường phải rải cây độc cần để xua đuổi chúng khỏi các thùng bột. Giờ đây, hiểm nguy đang hiện hữu trong mỗi ngóc ngách thế giới của chúng tôi. Quỷ dữ đã mở tung cánh cổng dẫn tới làng chúng tôi. Chúng đã tuyên bố chúng tôi chính là nạn nhân trong lúc chúng đứng trên một bờ rìa tối tăm, xoa tay vào nhau khoan khoái. Những gì các người được ban cho, chúng tuyên bố, giờ đây chúng ta sẽ đoạt đi.

Từng giờ trôi qua, tôi bắt đầu lo lắng bồn chồn đi đi lại lại. Người thợ làm bánh cần quay về trước khi những ổ bánh trong lò từ từ chuyển sang màu nâu. Chẳng lẽ một người đàn ông lại bước ra khỏi cửa và biến mất như thế? Chồng tôi đã bảo tôi lấy bánh ra khỏi lò khi mặt trời lên tới giữa bầu trời, nếu lúc ấy ông vẫn chưa quay về. Tôi vẫn chưa làm. Ý ông là gì khi bảo tôi như thế? Chẳng lẽ ông đã dự cảm được gì về tai họa sắp xảy đến? Lúc giữa trưa đến rồi trôi qua. Tôi hoảng hốt đưa mắt nhìn ra ngoài khi thấy những cái bóng dài ra, khói bốc lên trên các khoảng sân và mái nhà.

Tôi nghĩ nếu tôi đợi thêm trước khi lấy bánh ra, hẳn chồng tôi sẽ ngửi thấy mùi bánh, biết bánh đang cháy và hối hả chạy về nhà. Trong trường hợp tồi tệ nhất, ông sẽ nặng lời với tôi vì đã không làm như được dặn. Nhưng chồng tôi vẫn chưa trở về khi mặt trời bắt đầu hạ dần xuống phía của buổi chiều. Đến lúc này những ổ bánh đã cháy sém, vỏ đen sì bồ hóng.

Tôi chỉ có một ý nghĩ, đó là tìm chồng tôi. Có thể tôi cũng là người đầu óc đơn giản, có lẽ đó là điều gắn kết chúng tôi suốt bấy nhiêu năm. Tôi mở cửa, hối hả bắt đầu cuộc tìm kiếm người thợ làm bánh, sẵn sàng lao ra đường, cho dù lúc này ngoài đó đông nghịt những người láng giềng của chúng tôi, nhiều người ướt sũng trong máu của chính họ và của cha họ.

Khi sắp lao ra khỏi nhà, tôi bắt gặp con rể tôi, Yoav, đứng trên ngưỡng cửa. Hồi đó nó vẫn chưa phải là con người của đao kiếm, chưa phải là người chiến binh thề không bao giờ cắt tóc nữa. Thay vào đó, nó là một con người hiền hòa chỉ mong muốn tránh xa rắc rối. Yoav có vẻ mặt hốt hoảng của một học sĩ đột nhiên phải đối diện với thói đời tàn bạo và xấu xa. Giống như chồng tôi, nó vốn toàn tâm toàn ý cho công việc của mình, với chuyện học hỏi và với ý chí của Adonai. Lúc ấy tôi đã quàng khăn trùm sát vào đầu, một mực nghĩ tới chuyện đi tìm chồng, nhưng con rể tôi đã ngăn tôi lại. Nó cảnh báo trước tôi cần chuẩn bị tinh thần để đón nhận điều nó buộc phải nói.

Tôi nhướng cằm lên, sẵn sàng đẩy Yoav sang bên để đi qua, không hề muốn lắng nghe. Điều gì có thể ngăn tôi đến với chồng tôi đây? Con rể tôi có thể đưa ra nguyên cớ nào để ép buộc tôi phải từ bỏ việc tìm kiếm? Con rể tôi, một người sùng đạo và chưa bao giờ đụng chạm tới người phụ nữ nào khác ngoài con gái tôi, vợ nó, đặt một bàn tay lên cánh tay tôi.

- Có lý do buộc con phải ngăn mẹ ra ngoài kia, - nó thì thầm.

Chỉ có thể có một lý do. Một thế giới đã hoàn toàn sụp đổ tan tành khi người đàn ông tôi sống bên cả đời không còn nữa. Tôi có thể nhìn thấy sự thật trong đôi mắt con rể khi nó bắt đầu nói. Nó thú nhận đã nhìn thấy thi thể tan nát từng là chồng tôi ở trung tâm thị trấn, bị phơi bày ở quảng trường với hàng tá những người láng giềng khác của chúng tôi, bị bẻ gãy đi như một cành cây trong gió. Đã quá muộn để mang thi thể về. Nếu cố thử, tôi sẽ chỉ đánh mất nốt cả mạng sống của bản thân mình.

Bất chấp những gì Yoav nói, tôi cố lách người qua khỏi nơi con rể tôi đang đứng chắn trên ngưỡng cửa. Nó khỏe hơn tôi tưởng tượng, hoặc có thể nỗi ân hận đã làm tôi yếu đi.

- Hãy nghe con, - Yoav khăng khăng.

Nó nói theo cách khiến tôi không còn lựa chọn nào khác ngoài lắng nghe.

- Con không còn cách nào khác để nói ra chuyện này, và không có thời gian để trấn an mẹ. Chồng mẹ đã sang Thế Giới Bên Kia rồi.

Không có tấm bản đồ nào dẫn đường cho người sống tìm tới đó. Tôi không thể tới với ông ấy. Người Roma đã chất đống các thi thể ngoài đường. Chúng đã đốt lên ngọn lửa báo cho tôi biết nỗi bất hạnh của ngày hôm ấy. Giờ đây, tôi hiểu ra trong những cuộn khói tỏa đi khắp thị trấn, tôi đã ngửi thấy không phải mùi bánh mì, mà là mùi da thịt cháy khét.

Yoav là một giáo sĩ trẻ được tôn trọng và có học thức; vì địa vị của mình, nó đã phải cân nhắc rất nhiều trước khi cưới con gái một người thợ làm bánh. Phần lớn giáo sĩ thường hỏi cưới con gái các giáo sĩ khác làm vợ, vì môn đăng hộ đối, cũng giống như những con chim trên trời ghép đôi cùng đồng loại. Nhưng tất nhiên Yoav đã muốn cưới con gái tôi. Zara đẹp đến mức khó lòng miêu tả nổi. Không lạ khi Yoav theo đuổi con gái tôi, lờ đi những cô gái xứng đôi vừa lứa hơn đang theo đuổi mình. Tên con gái tôi có nghĩa là buổi sáng đẹp trời, và con bé thực sự lộng lẫy hơn bất cứ thứ gì trên thế gian này, làn da mịn óng, mái tóc có màu hệt như lúa mì, khuôn mặt con bé thậm chí còn đáng yêu hơn nữa nhờ đôi mắt đen láy khiến người ta nhớ tới màn đêm trước khi ngày bừng sáng, một thời khắc khi thế giới là một điều huyền bí, và những cái bóng là tất cả những gì chúng ta có.

Tôi vẫn thường tự hỏi liệu có phải một thiên thần đã ban Zara cho tôi hay không. Nếu không làm thế nào một phụ nữ bình thường như tôi lại có thể phúc phận sinh được cô con gái với dáng vẻ của một nữ hoàng như thế? Tôi rất tự hào về con gái mình, và hoàn toàn có lý do chính đáng.

Tôi chưa từng một lần ngừng lại để ngẫm nghĩ rằng những gì ta được ban cho cũng có thể bị lấy đi.

Chúng tôi đã cảm thấy rất tự hào khi Yoav đến sống trong ngôi nhà của chúng tôi. Chồng tôi luôn cắt một mảnh ổ bánh mì dùng làm lễ vật cho Yoav vào mỗi buổi sáng, ổ bánh đầu tiên ra lò trong ngày. Lúc này đây, chàng trai trẻ có học vấn chúng tôi đã trân trọng đến thế với tất cả sự tự hào và tôn trọng đã trở nên tái mét, run rẩy vì sợ hãi. Khi tôi tựa vào nó, khóc nức nở, nó cũng chẳng khác bất cứ gã đàn ông đang hoảng sợ nào khác, không hề khá hơn, có lẽ còn hốt hoảng hơn nhiều kẻ khác. Nó một mực yêu cầu tôi cần khẩn trương gói ghém hành lý. Tôi do dự cho tới khi Yoav cho tôi biết con gái tôi và các con trai nó lúc này đang chờ sẵn chúng tôi.

Có điều gì đó bắt buộc tôi phải mang theo vài món đồ. Các vị hẳn sẽ nghĩ tôi đã mang theo những chiếc váy đẹp nhất hay những món đồ trang sức tôi từng đeo trong hôn lễ, những đồ vật đặc biệt và có giá trị được tôi cất giữ trong chiếc tủ cạnh giường, giấu kín ở nơi không kẻ trộm nào lấy được. Nhưng không phải vậy, tôi cầm theo những đồ vật của người thợ làm bánh: một cái bát gỗ, một bộ thìa nặng, miếng vải trắng chồng tôi vẫn quấn quanh hông khi ông làm việc, món đồ ông mặc để không thế lực xấu xa nào có thể bén mảng tới gần chúng tôi chừng nào ông mang trên mình chiếc khăn cầu nguyện. Đến khoảnh khắc cuối cùng, tôi thu nhặt mấy chiếc lọ ông để dưới bếp lò: mùi, thìa là và muối. Một bình bột nhào lên men cho những ổ bánh nở phồng.

Tôi biết người chết không rời bỏ chúng tôi chóng vánh đến thế, vì vậy tôi thì thầm với chồng tôi trong lúc gói ghém. Hãy nhìn vào chúng ta lúc này, tôi nói với người đàn ông tôi đã sống bên cạnh trong bao nhiêu năm, như thể ông vẫn còn ở bên tôi. Hãy nhìn xem chúng ta đã trở thành thế nào.

Chúng tôi giống như những con chuột, chui rúc chạy trốn trước khi cơn lũ chết chóc ụp xuống đầu. Tôi nhặt những chiếc bánh mì cháy đen từ trong lò ra, làm hai bàn tay tôi bỏng rẫy. Những nốt bỏng sẽ phồng rộp lên trên các ngón tay tôi, nhưng ít nhất tôi cũng đảm bảo chúng tôi có trong tay những ổ bánh mì cuối cùng của chồng tôi. Yoav cầm lấy tay tôi, dẫn tôi đi. Tôi biết chúng tôi không thể nấn ná lưu lại. Nhưng tôi tin con rể tôi không phải là người duy nhất ở cùng tôi trong nhà ngày hôm đó. Tôi đoan chắc còn có một thiên thần đứng bên tôi, thì thầm Hãy mang thứ này, đừng mang thứ kia.

Đến khoảnh khắc cuối cùng, tôi với tay cầm lấy chiếc lọ nhỏ đựng độc cần chồng tôi vẫn dùng chống chuột.

Có lẽ thiên thần đã trao cho tôi thứ tôi cần hơn cả.

Những con người chúng tôi đã quen biết suốt cuộc đời đang ùa ra khỏi làng, một số mang theo tất cả của nả họ sở hữu. Cơn hỗn loạn đã ập xuống chúng tôi, và cuộc sống của chúng tôi cũng giống như những hòn đá bị ném vào một trò may rủi, bị tung lên không trung, chỉ để rồi rơi xuống vỡ vụn trên mặt đất. Đồ gốm vỡ vương vãi khắp đường, và rất nhiều người ném đi những món của nả họ nhanh chóng nhận ra quá nặng nề để có thể mang theo trong một cuộc hành trình hối hả, cuồng loạn như thế. Có những con chó lạc đang sủa vang, cùng tiếng trẻ con khóc vọng lại. Lửa bốc lên khắp nơi khi người dân tự đốt nhà họ còn hơn để quân Roma cướp bóc sau khi họ đã rời bỏ chúng. Người ta muốn chắc chắn kẻ thù không thể tận hưởng được những gì họ đã phải cần mẫn khó nhọc cả cuộc đời để có được. Đến ngày hôm sau, không một viên gạch nào còn nguyên vẹn, thế giới của chúng tôi đã bị cuốn phăng đi chỉ sau có một đêm. Có những phụ nữ khóc than trên đường, nhưng những cơn gió đã ùa tới, những cơn gió tàn nhẫn thổi từ biển rồi đây sẽ mang mùa đông tới cho chúng tôi, và không ai có thể nghe thấy tiếng khóc than của những phụ nữ này. Không ai có thể đoan chắc họ đang nguyền rủa hay cầu nguyện.

Tôi bám sát gót con rể tôi, và cũng như nó, tôi mong mỏi muốn đảm bảo chắc chắn con gái tôi cùng các con của nó được an toàn. Tôi khóc ròng trong lúc chúng tôi bước đi, tin chắc tôi đang mang trên mình một lời nguyền rủa vì không chăm lo chu đáo được cho thi thể của chồng tôi. Đáng ra tôi phải ngồi cạnh ông cả đêm, giúp ông tới Thế Giới Bên Kia với những lời khóc thương và cầu nguyện, vào bất cứ lúc nào khác, hẳn tôi đã ở lại bên thân xác từng chứa đựng linh hồn ông trước khi thân thể ông được an nghỉ trong hầm mộ, bên cạnh nắm xương tàn của những người thân. Tôi nghĩ tới tổ tiên chúng tôi khi họ chạy trốn khỏi Ai Cập, tới những đứa con của họ vấp ngã dúi dụi trên cát trong khi họ thực hiện cuộc hành trình thoát khỏi xiềng xích, tới mặt nước biển đã dâng lên và tách ra phía trước họ. Nỗi khổ ải của họ chưa bao giờ trở nên thực hơn thế với tôi. Tôi cảm thấy mình có thể khóc vì họ.

Tôi quàng chiếc khăn san trắng lên đôi vai mình, sẵn sàng để tang cho người đàn ông đã vạch chữ cái đầu tên tôi lên tất cả những ổ bánh mì. Tôi khoác lên mình màu trang phục của người chết, như thể tôi đã lìa bỏ thế giới này cùng với chồng tôi. Nhưng tôi chợt nhìn thấy hình ảnh con gái tôi và các con của nó, thân thương hơn bất cứ kho báu nào, và tôi biết mình phải làm gì. Tôi cầu nguyện cho chồng tôi, nhưng tôi cũng rời khỏi ngôi làng của chúng tôi trong đêm đó. Như những con chuột, tôi chạy trốn khỏi những gì đang đổ ập xuống quanh chúng tôi, từ bỏ cuộc sống chúng tôi từng sống nhưng nay đã bị phá hủy.

Khi màn đêm buông xuống, chúng tôi đã trên đường đi vào chốn hoang vu. Lúc ấy là tháng Tishri, thời điểm chúng tôi mừng lễ Rosh Hashanah, lễ hội đánh dấu thời điểm Đấng Toàn Năng bắt đầu ghi lại tên những người thuộc về Cuốn Sách Cuộc Đời và sẽ sống thêm một năm nữa. Tôi không hề biết chúng tôi sẽ vẫn còn lang bạt vào lễ Yom Kippur, thời điểm để sám hối cho những tội lỗi của chúng tôi, cũng là ngày Cuốn Sách được đóng lại, niêm phong. Những cái tên không được viết lên trên các trang sách là những người sẽ không sống được tới năm tiếp theo.

Chúng tôi đã chuẩn bị cho một chuyến đi dài. Con rể tôi mang theo hai con lừa và chiếc xe chở những bao lúa mì và lúa mạch tới lò bánh và làm quay cối xay để xay bột. Tôi mang theo năm ổ bánh mì cuối cùng của chồng tôi, chứng nhân của những gì từng mang đến cho chúng tôi cuộc sống tốt đẹp. Con gái tôi đã chuẩn bị sẵn những bình đựng ô liu và dầu, mang theo pho mát gói trong vải và những túi da đựng nước. Chúng tôi chạy, và những con lừa chạy cùng chúng tôi. Trên đầu chúng tôi là những bầy chim đông nghịt, tất cả đều đang lánh xa những cuộn khói đùn lên từ vô vàn đám cháy trong làng. Chúng tôi co ro nằm sát vào nhau để ngủ, giữa trời và đất, hoàn toàn xa lạ với sự tàn khốc của chốn hoang vu, thèm khát mùi thơm của bánh mì mới nướng và cảm giác êm ái trên những chiếc giường của chúng tôi. Con rể tôi mặc chiếc áo tunic dài của một học sĩ. Nó trông có vẻ ảo não khi con gái tôi ôm hôn, và nói rằng nếu không có anh hẳn cả nhà đã gặp nguy hiểm, có lẽ vì Yoav hoảng sợ rằng niềm tin con gái tôi dành cho chồng trong việc dẫn dắt chúng tôi đã bị đặt nhầm chỗ. Yoav quen thuộc với những cuộn bản thảo và những lời cầu nguyện hơn nhiều so với việc dẫn dắt chúng tôi trong chốn hoang vu.

Suốt đêm tôi nằm mơ thấy chồng tôi. Ông ở bên tôi như người chết vẫn thường làm trước khi ra đi. Người ta kể những người đã rời khỏi chúng ta không hề thay đổi, kể cả khi họ đã ở Thế Giới Bên Kia. Chồng tôi đang nhào bột làm bánh, làm việc cần mẫn, như thể ông vẫn còn ở trên thế gian này. Dường như ông vẫn như cũ, một người đàn ông tốt bụng, nghiêm túc, toàn tâm toàn ý cho việc làm bánh, giống như ông luôn như thế, song ông đang sử dụng những thứ nguyên liệu tôi không nhận ra. Bột nhào có màu đỏ lựng, các loại gia vị được lấy từ cánh những bông hoa đen và từ những cái ngòi châm nhọn hoắt của ong mật. Lúc đó tôi nghe ông nói. Chồng tôi nói, Mỗi ổ bánh đều nuôi sống em theo cách em cần được nuôi sống. Chồng tôi khi còn sống luôn là một người giản dị, chỉ dùng đến lời nói khi cần thiết. Giờ đây, trong giấc mơ của mình, tôi cảm thấy chắc chắn ông đang nói với tôi điều gì đó tôi cần lắng nghe. Tôi bừng tỉnh, ước gì ông đã nói nhiều hơn.

Đến sáng, những bầy chim bay lượn trên các triền đồi trở nên đông đảo tới mức che kín cả mặt trời. Tôi giữ im lặng, cho dù tôi biết chắc đây là điềm chẳng lành. Con gà trống choai trắng bị giết trên bậc thềm nơi cầu nguyện đang bám theo chúng tôi, cử các sứ giả của nó truy đuổi chúng tôi, đó là điều tôi tin tưởng. Những con chim bay qua chúng tôi, chúng bay nhanh hơn so với khả năng chúng tôi có thể đi, và cũng gửi tới chúng tôi điều gì đó.

Nếu chú ý, hẳn chúng tôi đã hiểu, có những điều trên thế gian này ta không thể chạy thoát khỏi được.

•§•

Ngày lại ngày trôi qua, và không lâu sau chúng tôi đã ăn hết gần như mọi thứ mình có, bánh mì, ô liu, pho mát. Chúng tôi bắt đầu phải hạn định khẩu phần ăn. Kế hoạch của con rể tôi rất đơn giản, đúng chiến thuật của một người có tư duy. Chúng tôi cần đợi đến khi quân Roma bỏ đi, sau đó quay trở về làng bắt đầu lại từ đầu. Tôi không hề nói ra điều tôi biết, rằng chẳng còn thứ gì để trở về nữa. Chúng tôi sẽ chỉ có máu và những viên gạch vỡ. Tôi thấy con rể tôi đang sợ hãi trước thiên nhiên hoang dã trước mặt và tình thế của chúng tôi trong đó. Sa mạc hiện ra mênh mông, một phong cảnh cằn cỗi tàn khốc thậm chí cả với những người dày dạn kinh nghiêm sống sót qua những mối nguy hiểm nó đem tới. Trong tất cả những giờ nghiền ngẫm sách vở, Yoav chưa bao giờ nhóm lửa từ cành khô nhờ một viên đá cuội, chưa bao giờ dùng cung đi săn, chưa bao giờ phải tìm nước hay trèo qua những dốc núi đá vôi hay những tảng đá sắc nhọn đến mức khiến chân ta tứa máu. Nó là một người quan trọng trong làng, song ở đây nó chẳng là gì cả. Không bao lâu sau chúng tôi đã bị lạc đường. Mỗi bụi cây gai với chúng tôi đều giống nhau, xơ xác, đen kịt. Mỗi đụn cát đều dẫn tới một đụn cát khác. Chỉ có bầu trời thay đổi, ửng hồng lúc chạng vạng, sau đó chuyển thành sắc xám màu lông chim bồ câu trước khi màn đêm ập xuống chúng tôi.

Yoav bắt đầu cầu nguyện, từ giờ này sang giờ khác, như thể chuyện đó có thể chỉ dẫn cho nó biết cần làm gì tiếp theo. Tôi đã thử làm bánh mì trên đống lửa nhỏ của chúng tôi và thất bại. Tôi chỉ có thể làm ra những cái bánh nướng giòn không có nổi sức lực để phồng lên. Cuối cùng, tôi cũng làm được bánh mì nhờ những hòn đá nóng đặt dưới tro than. Mấy đứa trẻ gọi những ổ bánh đen nhẻm ấy là bánh mì tro; chúng vừa đắng ngắt, vừa thật ngon lành. Những túi da dê đựng nước đã nhẹ bớt, cạn dần do cơn khát của chúng tôi, và mưa vẫn chưa tới. Yoav hứa rằng Adonai sẽ dẫn dắt chúng tôi, và chúng tôi không còn lựa chọn nào khác ngoài chấp nhận quyết định của Người. Trong lòng mình, tôi thầm ước gì chúng tôi có thể tìm thấy người dẫn đường trong số những người của bộ lạc du mục mặc áo dài xanh thỉnh thoảng chúng tôi vẫn bắt gặp đi về hướng Moab. Tôi sẵn lòng cho họ tất cả những gì mình có nếu họ có thể dẫn đường cho chúng tôi.

Cho dù ngôi làng quê hương đã biến thành tro bụi, tôi vẫn nghĩ còn một thế giới để chúng tôi quay trở về.

Tôi luôn dõi mắt lên thiên đường. Trên đó ngày càng xuất hiện nhiều chim hơn. Mỗi ngày trôi qua, số lượng chúng lại càng tăng thêm. Tôi cố đếm thử, nhưng không thể, lũ chim nhiều không khác gì những vì sao, và cuối cùng tôi đành bỏ cuộc. Tôi vẫn cảm thấy chồng tôi đang ở bên tôi, và điều đó giúp tôi cảm thấy được an ủi. Tôi thì thầm nói với ông trong hơi thở, cố gắng làm ông vui bằng cách mô tả vô vàn loại gió chúng tôi gặp phải: thứ gió thổi cuồn cuộn, thứ gió gào rít, thứ gió nhẹ nhàng, ấm áp từ phía nam, thứ gió xanh khắc nghiệt tới lúc màn đêm buông xuống và đột ngột biến mất lúc bình minh, thứ gió nhuộm màu tím của tuyệt vọng. Tôi luôn khe khẽ trò chuyện với chồng tôi bất cứ khi nào không ai khác có thể nghe thấy.

Thế rồi đến một ngày tôi tỉnh giấc, và ông đã ra đi. Tôi cảm thấy điều đó cũng rõ ràng như lúc trước tôi từng thấy linh hồn ông hiện lên. Ngay lập tức, cảm giác cô độc trở nên sâu đậm hơn, như một tảng đá bên trong tôi, nặng nề, sắc nhọn. Trong khi tôi ngủ, Thế Giới Bên Kia đã gọi linh hồn chồng tôi đi. Ông đã ra đi hẳn. Khi tôi nói đến cơn gió rin rít đẫm nước mưa sẽ đến với chúng tôi khi mùa đông tới, ông không đáp lại. Khi tôi tả lại những cơn gió cháy nắng mặt trời thổi qua những cuộn bụi cát bốc lên, tôi chỉ còn nói chuyện với chính cát bụi mà thôi. Giờ đây trên đầu chúng tôi chỉ còn những con chim đen, một bầy lông vũ và xương thịt lướt qua bầu trời như những đám mây giông. Tôi đợi đến khi trời tối để òa khóc, kìm giữ nỗi đau khổ trong lòng, vì chia sẻ nỗi phiền muộn tôi cảm thấy cũng chẳng có ích gì.

Không còn lựa chọn nào khác ngoài tiếp tục tiến lên phía trước, vì xung quanh chúng tôi là sự trống rỗng hoang vu hoàn toàn. Ngày hôm sau chúng tôi làm như thế. Tôi buộc phải rời khỏi nơi không có gì làm dấu mốc đó, rời bỏ chút hiện diện cuối cùng của chồng tôi. Tôi mang nỗi mất mát theo như gánh nặng của mình; nó đè trĩu tôi xuống, làm cho tôi chậm bước lại. Tôi không thể theo kịp những con lừa mệt mỏi đang lặng lẽ bước đi. Hai đứa trẻ chạy trở lại, nắm lấy tay tôi, giục tôi bước đi. Vì chúng, tôi tiếp tục đi, nhưng hẳn Chúa biết lúc ấy tôi đã thoáng có ý nghĩ ở lại. Tôi muốn nằm xuống bên những tảng đá và mơ về chồng tôi, gọi ông trở lại với tôi, cho dù điều đó có đồng nghĩa với từ bỏ thế giới này. Có lẽ đó là một tội lỗi tôi đã phạm phải. Tôi quên mất rằng một cuộc sống dù tồi tệ nhất vẫn là một kho báu.

•§•

Chúng tôi lang thang tới một ốc đảo nhỏ. Ở đó có một thác nước chảy từ trên vách đá xuống, đổ qua những tảng đá, tạo thành một hồ nước ngọt. Chúng tôi cảm thấy mình được ban phước, mừng vui khôn xiết vì vận may có được.

- Tôi đã bảo mọi người hãy có niềm tin, - con rể tôi trách móc. - Chúa đã làm đúng như tôi nói Người sẽ làm.

Tại đây có những cây chà là và một bụi hoa nhài thơm nức. Những khóm sậy thân mập mạp mọc dọc theo bờ hồ. Những bông hoa trắng nổi bồng bềnh trên mặt nước màu xanh lục, mỗi bông tạo thành hình một ngôi sao. Có một bụi dâu tằm mọc dại, nơi ong bắp cày và chuồn chuồn tụ tập lại, tiếng đập cánh rù rù vang lên như tiếng nhạc. Không khí mát mẻ, dịu ngọt khi có một làn gió hây hẩy thổi qua. Tôi đã có thể mô tả cho chồng tôi về cơn gió ấy nếu linh hồn ông vẫn còn ở bên tôi, một cơn gió thật bình yên, đến mức làm mọi cơn gió khác ở cả bốn phương của thế giới phải ghen tỵ.

Con rể tôi nghĩ chúng tôi có thể đợi quân Roma bỏ đi tại đây, tại nơi chốn dễ chịu này. Đáng ra chúng tôi phải biết vào một thời kỳ tàn khốc như thế, tốt nhất không nên lưu lại một chỗ, cho dù tại nơi ấy có nước và khí hậu tốt lành. Ghen tỵ luôn là ghen tỵ, cho dù với những cơn gió trên bầu trời hay con người trên mặt đất. Nơi chốn càng tốt, càng có nhiều kẻ khác thèm muốn thứ ta có. Hãy là một kẻ hành khất, một kẻ lang thang, một bí mật trong màn đêm sâu thẳm. Một khi ta sở hữu thứ gì đó người khác không có, ta sẽ là mục tiêu cho kẻ xấu. Đáng ra sẽ tốt hơn nhiều nếu chúng tôi trú ẩn trong một hang động nằm xa hơn ốc đảo, hay đi sâu hơn nữa vào hoang mạc, lần theo những lối mòn được bầy lạc đà hoang vạch ra giữa các bụi cây gai. Nhưng con rể tôi sợ hãi sa mạc và quyết định để chúng tôi lưu lại nơi chúng tôi được an toàn. Tôi cảm thấy một cơn rùng mình sợ hãi, một dự cảm không lành. Tôi thấy những cái bóng lấp ló dưới gốc cây chà là biến thành hình một con rắn viper; nó trườn đi trên mặt cát, dừng lại cạnh chân tôi.

Con gái tôi buộc tôi phải im lặng khi tôi nói tới nỗi lo sợ của mình, đề xuất rằng chúng tôi nên đi tiếp, có những người dấn thân vào chốn hoang vu trải rộng trước mặt chúng ta rồi biến mất mãi mãi, con gái tôi thì thầm. Những kẻ lang thang bị bỏ rơi, bị thú dữ ăn thịt, bị cái đói và cái khát quật ngã, bị những kẻ du mục mặc áo choàng xanh bắt cóc làm nô lệ. Ở đây chúng tôi có mọi thứ chúng tôi có thể cần đến; rời đi sẽ là một hành động vô ơn trong mắt Chúa.

- Hãy nghĩ tới lũ trẻ, - Zara khẩn khoản, - ở đây chúng được hạnh phúc.

Khi tôi nhìn hai đứa trẻ đang hân hoan hò hét trong lúc nô đùa cùng nhau dưới bóng mát của cây chà là, tôi cố xua cảm giác sợ hãi của mình đi. Chúng tôi lưu lại nơi có nước, thứ quý giá nhất, cho dù những con linh cẩu tìm tới để uống vào lúc chạng vạng, nước thu hút mọi sinh vật hoang dã trong sa mạc. Những tạo vật hung dữ này đứng sát cạnh nhau, mắt long lên trong lúc chúng lén theo dõi lũ lừa, thêm một điềm báo nữa chúng tôi không để ý. Đêm đến, những con vật lông đốm khủng khiếp này rú lên một âm thanh não nề than khóc, vì chúng thèm khát chút ít ỏi chúng tôi có, hay có lẽ chúng muốn thuyết phục chúng tôi rằng chúng đã được thuần hóa, giống như những con chó, và thèm muốn được làm bạn cùng chúng tôi, trong khi thứ chúng thực sự thèm muốn chính là xương thịt của chúng tôi.

Suốt quãng thời gian này chúng tôi thấy rất ít người, chỉ có những người lữ hành ghé qua đổ đầy các bình nước của họ rồi lại tiếp tục đi, quá khôn ngoan để chấp nhận lưu lại một chỗ giữa thời buổi loạn lạc đầy bất trắc đó. Chúng tôi được nghe kể rằng những người Zealot từ Jerusalem đã chiếm lĩnh một số tiền đồn gần Biển Muối, bao gồm cả pháo đài của Herod, tòa cung điện kỳ quan nằm cheo leo trên những vách đá trắng, được xây dựng lên bởi một ông vua tàn bạo đến mức sát hại bất cứ ai chống lại ông ta. Một ông lão, một ẩn sĩ với hai bàn chân quấn vải và tấm áo tunic tả tơi vì gió, cảnh báo rằng cho dù sa mạc nhìn qua có vẻ hoang vắng, trên thực tế nó vẫn đầy ắp sự sống. Thứ trông trống rỗng kỳ thực lại đầy tràn, giống như nước trong một cái cốc. Điều quan trọng hơn cả là trở nên vô hình trước ánh mắt.

Những con chim ở lại cùng chúng tôi, giống như một dịch bệnh vần vũ trên bầu trời. Thậm chí cả tôi, một người phụ nữ chân chất, cũng biết điều này báo trước điềm dữ. Đến một ngày, khi chúng kéo đến quá nhiều, chúng tôi náu mình trong túp lều nơi chúng tôi ngủ, kinh hãi trước bóng tối đen đặc đến thế giữa ban ngày, một thế giới đen kịt lại vì quạ. Khi chúng tôi chui ra khỏi lều sáng hôm sau, con đường dẫn về phía đông rải đầy lông chim. Những con chim đã rơi từ trên trời xuống vì một căn bệnh nào đó không rõ. Zara và tôi bận bịu nhặt nhạnh cành khô nhóm lửa để có thể nấu bữa ăn trưa. Trước khi tôi kịp ngăn chúng lại, các cháu trai tôi đã nhặt những chiếc lông và bắt đầu đùa nghịch, gài chúng lên người, giả bộ như hai đứa đã biến thành quạ. Con gái tôi và tôi đưa mắt nhìn nhau. Ngay lập tức chúng tôi nhớ ra hôm ấy là lễ Yom Kippur, Ngày Sám Hối, ngày cầu xin Chúa tha thứ cho tội lỗi của chúng tôi. Giữa chốn hoang vu ngày nào cũng giống hệt nhau, và chúng tôi đã quên mất tính chất thiêng liêng của ngày hôm nay cho tới tận khoảnh khắc ấy. Chúng tôi không được làm việc hay ăn uống, chỉ được phép cầu xin sự tha thứ.

Người ta kể rằng trong Đền có một tấm áo đỏ treo trên ban thờ; khi lễ Yom Kippur kết thúc, sau khi nhịn ăn, dâng lễ vật và rất nhiều lời cầu nguyện, tấm áo sẽ chuyển thành màu trắng khi Chúa tha thứ cho chúng tôi những hành động tội lỗi. Giờ đây chúng tôi đã quên mất ngày lễ thiêng liêng nhất, và khi làm vậy chúng tôi đã quay lưng lại với Chúa. Hai đứa bé đang nhảy múa trên cát, người phủ đầy lông, bám lấy nhau như những con chim. Đó là thứ sai lầm mời gọi ma quỷ xuất hiện từ chốn ẩn náu của chúng. Tôi tự hỏi liệu có phải chúng tôi đã chọn nhầm lối trong cuộc hành trình của mình và bất cẩn rẽ về bên trái, phía đánh thức mọi thế lực xấu xa.

Chồng con gái tôi nổi giận khi thấy hai cậu bé đùa bỡn như những kẻ man rợ. Buộc phải tạ lỗi, con rể tôi chạy đi cầu nguyện, lao mình vào sa mạc, gió quất vào nó, để lại dấu vết như những lằn roi. Con rể tôi hét lớn qua cơn gió hung dữ đó rằng nó sẽ sửa chữa mọi thứ và cầu xin tha thứ, nó sẽ cầu nguyện lòng nhân từ của Chúa, cho dù việc đó có khiến nó phải mất cả ngày cả đêm. Nhưng con gái tôi và tôi biết những gì chúng tôi đã làm không thể sửa chữa được. Chúng tôi đã lãng quên Adonai. Chúng tôi chỉ nghĩ tới bản thân mình, tới những nhu cầu con người vặt vãnh của chúng tôi. Vì điều đó, chúng tôi sẽ phải chịu khổ nạn. Tội lỗi của chúng tôi sẽ bùng lên, nuốt chửng tất cả chúng tôi.

Tôi đã đặt tên con gái mình theo ánh sáng rực rỡ của buổi sáng, nhưng buổi sáng có hai nghĩa, và có lẽ tôi đã chuốc lấy một lời nguyền rủa khi chọn đặt tên cho con như thế. Lúc này đây, tôi tự hỏi liệu có phải tôi đã được báo trước những gì tiền định, cho dù các nhà thông thái quả quyết không phụ nữ nào có thể thấy trước những gì sẽ xảy đến. Họ có thể muốn nói sao cũng được. Tôi biết sẽ không có gì tốt lành diễn ra trong sa mạc vào ngày Yom Kippur bị chúng tôi quên lãng. Chồng con gái tôi có thể cứ cầu nguyện sự tha thứ cho tới khi cổ họng nó khô khốc. Tôi có thể thấy trước trong cơn gió đang nổi lên, một cơn gió không chút nhân từ, rằng sẽ chẳng có sự tha thứ nào hết.

•§•

Cái ngày khủng khiếp ấy hẳn sẽ tiếp tục ám ảnh mọi ý nghĩ của tôi nếu công việc tại chuồng bồ câu không làm tôi phân tâm với những âm thanh vang lên không ngừng. Một chuỗi tiếng động như tấm gương phản chiếu sự im lặng, vì người ta đều chỉ có một mình trong cả hai trường hợp. Tôi vẫn hay để ý thấy Shirah quan sát tôi trong lúc tôi làm việc. Tôi băn khoăn tự hỏi cô đang muốn tôi làm gì. Tôi không sợ bẩn tay, và chưa bao giờ tỏ ra quá phận. Khi cô đưa mắt nhìn tôi trong cảnh tranh tối tranh sáng, tôi cúi đầu xuống để giấu đi thứ ẩn chứa bên trong mình. Chỉ có một luồng ánh sáng duy nhất chiếu vào qua mái, và tôi luôn tránh đi ngang qua nó, sợ rằng ánh sáng sẽ vén lên sự thật về việc để tang của tôi. Nhưng đến một ngày, không lâu sau khi tôi tới đó, Shirah đột nhiên nắm lấy bàn tay tôi trong hai bàn tay cô. Tôi sững sờ trước hành động đó, và trước khi tôi kịp nghĩ tới chuyện rút tay về, cô đã đưa mắt nhìn chăm chăm vào lòng bàn tay chai sạn của tôi. Bàn tay cô chạm vào hệt như làn nước, mát dịu trên da tôi. Sau đó, tôi có thể khẳng định cô biết. Tôi có bàn tay của một kẻ sát nhân. Nó bỏng rát vào ban đêm, trong bóng tối. Những người phụ nữ khác nhìn trăng khi trăng lên để thấy số phận của họ phản chiếu trên đó, nhưng tôi lại nhìn xuống lòng bàn tay mình để thấy những gì được tiền định và những gì tôi đã làm.

Vì không muốn những người khác nói về mình, tôi tránh xa những lời đồn đại liên quan tới Shirah. Nếu cô quả thực là phù thủy, tôi không hề thấy sợ cô, vì khi cô nắm lấy bàn tay tôi giữa hai bàn tay cô, cô đã nhận lấy một phần gánh nặng của tôi về mình.

- Làm người có nghĩa là mất đi mọi thứ ta yêu quý nhất trên thế gian, - cô thì thầm khi buông tay tôi ra. - Nhưng liệu bà có mong được làm thứ gì khác không?

Khi ấy tôi đã im lặng, nhưng sau đó tôi tự hỏi liệu tôi có thực sự muốn là một con rắn thay vì là một người phụ nữ, liệu tôi có lựa chọn sống cuộc sống của mình dưới một tảng đá, săn mồi trong bóng tối, ngốn ngấu thức ăn, đói rã và cô độc trong làn da lạnh ngắt? Liệu một con rắn có yêu những đứa con của nó không? Liệu nó có khóc dưới tảng đá của mình, thèm khát có được đôi cánh tay để ôm lấy chúng, có được một giọng nói để kể chuyện cho chúng, một trái tim có thể xẻ thành hai? Thường tôi không tài nào ngủ được khi nghĩ về những điều như thế. Có những lần tôi nhìn thấy Shirah đi trong đêm. Có lẽ cô biết câu trả lời cho các câu hỏi của tôi, nhưng tôi chẳng bao giờ hỏi, cũng như tôi không bao giờ hỏi cô đang đi đâu hay đã ở đâu. Nếu cô có một cái hộp chứa đầy tội lỗi được khóa kín bằng chìa, như vài người vẫn quả quyết thề, thì đó cũng không phải việc của tôi. Một khi ta đã phá vỡ luật lệ của Chúa, ta biết chỉ mình Người có thể phán xử ta. Ta biết không người đàn ông nào có thể hiểu những gì một người phụ nữ có thể bị đẩy tới chỗ phải làm.

Khi Yael lần đầu tiên tới chỗ chúng tôi, tôi đoan chắc cô gái là một kẻ ngu xuẩn, ích kỷ tự đánh giá bản thân quá cao, cho rằng mình không thích hợp với việc dọn ổ cho lũ bồ câu hay mang những sọt phân nặng trĩu ra ngoài ruộng. Tôi hẳn không bao giờ có thể hình dung ra cô gái rồi sẽ tới sống trong nhà tôi, nếu người ta có thể thực sự gọi gian buồng duy nhất với tấm màn che làm bình phong tách biệt khỏi láng giềng là một căn nhà đúng nghĩa. Ấy vậy nhưng bản thân tôi đã phạm tội với chính những ý nghĩ đó khi tới nơi này, đã cảm thấy cay đắng vì mình bị chỉ định tới làm việc tại khu chuồng bồ câu. Tôi đã níu bám vào vị trí cuộc sống cũ của mình với sự ngạo mạn tôi không có quyền được có. Tôi khóc lóc, tin rằng tôi đã bị đày đọa xuống vị thế thấp hèn nhất trên ngọn núi, cho tới khi cháu trai tôi chỉ cho tôi thấy sự thật về những con bồ câu. Giờ đây tôi hiểu được niềm tự hào Shirah và các con gái cô thể hiện, một sự toàn tâm toàn ý vốn từng khiến tôi ngỡ ngàng khi lần đầu tiên tôi bước chân qua cánh cửa gỗ chạm trổ với một chiếc khăn buộc qua mặt, sợ không dám thở vì mùi phân chim nồng nặc.

Không có những con bồ câu, rất có thể pháo đài đã sụp đổ. Chỗ phân chim được vãi ra trong các vườn cây ăn quả đã làm thế giới của chúng tôi đầy sắc xanh và sự sống, nuôi dưỡng bộ rễ của những cây chà là và ô liu, chăm bón những cây hạnh, khiến chúng bừng nở những chùm hoa hồng và trắng. Không có đàn bồ câu, chúng tôi hẳn đã chết đói từ lâu. Giết một con bồ câu cũng là trái luật, vì khi không còn Đền, sẽ chẳng còn lễ hiến sinh nữa; ai đó dám bắt một con vì tham lam sẽ có nguy cơ bị karet, bị Chúa ngoảnh mặt lại, vì một hành động như thế bị coi như tội ác chống lại tất cả chúng tôi.

Mỗi lần bổ một quả chín ra, tôi lại thấy biết ơn những tạo vật trắng trẻo, dễ bảo mà chúng tôi chăm sóc. Bất cứ khi nào có một con bị ốm, tôi lại mang về nhà chăm sóc cho tới khi khỏe lại. Tôi để những con chim ốm như thế trên chiếc giá gỗ kê cạnh giường mình. Tôi lắng nghe khi chúng gáy, cảm thấy lòng mình dịu đi nhờ điệu hát của chúng.

Đó là những đêm hiếm hoi tôi không mộng mị.

Tôi bắt đầu thay đổi cách nhìn nhận về Yael, con gái người sát thủ nổi danh Yosef Bar Elhanan, một sát thủ người ta vẫn thầm kể từng có thời sở hữu khả năng đi xuyên qua các bức tường và biến mất trước mắt người khác, và cũng là em gái một trong các chiến binh trẻ của chúng tôi. Tôi nhận thấy cô gái có thể thực hiện những phép thuật của riêng mình. Tất cả những gì cô gái cần làm là giơ cánh tay ra, và những con bồ câu sẽ tìm đến với cô ta. Cô gần như không cần tặc lưỡi hay dùng ngũ cốc làm mồi nhử, những mẹo tôi thường dùng để gọi lũ chim đến với mình. Tôi kinh ngạc trước khả năng của cô gái, không khỏi cảm thấy ghen tỵ. Tôi luôn là người đầu tiên mở cửa vào buổi sáng, là người cho bồ câu ăn và chăm sóc chúng khỏe trở lại. Chính tôi là người ném đá lên khi lũ chim ưng lượn lờ trên nóc, sẵn sàng lao qua mái rạ để hủy diệt những tổ chim chúng tôi bỏ công sức ra chăm nom cẩn thận đến thế, hay tấn công khi chúng tôi cho bồ câu ra ngoài bay lượn vào buổi sáng, vì chúng tôi hoàn toàn tin chắc về lòng chung thủy của lũ chim và việc chúng quay trở về.

Ấy vậy nhưng người chúng tìm đến lại là Yael, không phải tôi. Cô gái đứng trong bóng tối, còn chúng xúm lại quanh cô ta.

- Sao chúng lại thích cô ta hơn?

Tôi hỏi Shirah, vì cô là người đã ở bên những con bồ câu lâu nhất. Tôi đoán là vẻ ghen tỵ hiện rõ mồn một trong mắt tôi.

- Cô ấy nói ngôn ngữ của chúng.

- Thật sao? Ngôn ngữ của loài chim ư? Là thứ ngôn ngữ gì vậy?

Shirah mỉm cười trả lời.

- Đáng ra bà phải là người biết rõ hơn ai hết.

•§•

Tôi đã đoán được điều Yael đang che giấu dưới chiếc áo tunic và những tấm khăn choàng của cô ta, cho dù cô gái sẽ không đời nào chịu nói về nó, và hoàn toàn có lý khi làm vậy, cho dù chúng tôi đang ở cách xa các luật lệ của Jerusalem, nơi những phụ nữ ở tình trạng của cô ta sẽ bị gọi tới trước một hội đồng các giáo sĩ và trưởng lão, sau đó bị ruồng bỏ, để mặc tự xoay xở lấy cuộc sống của mình. Những người phụ nữ ngoại tình và có thai bị buộc phải uống nước đắng trộn bụi lấy từ sàn Đền, thứ nước nhiều người tin sẽ giúp tống khứ đứa trẻ trong bụng họ đi. Đây là nghi lễ sotah, trong đó sự vô tội hay có tội của họ sẽ được Chúa chứng minh khi họ bị buộc phải uống tên của Người được viết trên một mảnh giấy và hòa tan vào một cốc nước. Người ta thì thầm rằng tội lỗi xấu xa làm mất đi ân phước của Chúa. Những kẻ xấu xa cố tìm cách nuốt tên Người vào trong cơ thể chúng sẽ tan thành bụi.

Nhưng có lẽ trên ngọn núi này, với quá nhiều hiểm nguy đe dọa phía trước chúng tôi, không có nhiều thời gian để tìm kiếm tội lỗi và có quá ít lý do để làm như thế. Chẳng lẽ những người láng giềng của tôi không tự hỏi tội lỗi nào của chính họ đã đưa họ tới nơi này, tại sao dân tộc chúng tôi lại phải chịu đày ải như thế, tại sao những con đường của Chúa lại bí ẩn đến vậy, sao Người lại bỏ mặc chúng tôi trên ngọn núi này?

Tiếng gió gào rít liên tục khiến một số người hóa điên; nhiều người trong chúng tôi nguyền rủa pháo đài và bị đẩy xuống thấp hơn cả những gì họ từng hình dung ra. Có những phụ nữ khóc nức nở suốt trong những cơn bão tố cho tới khi nước mắt vạch lên khuôn mặt họ những đường vạch muối. Chẳng lẽ họ không hỏi tại sao họ bị buộc phải rời xa đến thế khỏi Jerusalem và tất cả mọi thứ họ từng biết và yêu quý? Trong những thời khắc tối tăm nhất, trong khi họ co ro bên những đứa con của mình trong ánh sáng nhập nhoạng, với chiếc khăn san là phương tiện duy nhất chống chọi lại những cơn bão cát, chắc chắn họ đã tự hỏi chúng tôi tranh đấu cho cái gì.

Tôi chưa bao giờ đặt câu hỏi ấy. Tôi đưa mắt nhìn xuống vùng đất nằm phía sau con đường rắn và nghĩ tới vô vàn hình dạng một con thú có thể thể hiện. Có những con thú lộ diện lúc giữa trưa, với đôi chân đứng trên mặt đất, và có những con thú len lỏi vào trong giấc mơ của ta. Đó là những kẻ tới từ Roma, những con thú tôi ghê tởm hơn nhiều những con thú khác, móng vuốt của chúng bắt đầu lộ ra khi chúng vượt qua Biển Muối, vì muối xua đuổi ma quỷ. Khi nghĩ tới sự tàn ác đó, tôi không thể nào ngủ được. Để bảo vệ bản thân, tôi hát thầm bài chú Shirah đã dạy tôi đọc trong lúc trằn trọc ban đêm. Tôi xua đuổi và lập lời thề chống lại những kẻ hủy diệt, những con quỷ, dịch bệnh, ưu phiền, kinh hoàng và ác mộng.

Song tôi vẫn nằm thao thức, không tài nào nhắm mắt được.

Có những lần tôi nhìn thấy con rể tôi leo lên con đường, tách xa khỏi các chiến binh khác khi họ quay về sau khi thực hiện các nhiệm vụ nhằm bảo vệ chúng tôi hoặc khi họ tìm kiếm lương thực dự trữ chúng tôi cần từ thế giới bên ngoài tường thành. Tôi không muốn phải nghĩ đến những hành động tang thương họ đã gây ra, tới máu đã đổ, tới những tính mạng bị cướp đi.

Người Từ Thung Lũng luôn không chịu đi cạnh đồng đội không còn sở hữu nét tương đồng nào với con người học sĩ trước đây. Nó không lúc nào rời xa cây rìu mà nó đã đổi bằng chiếc chén quý giá nhất của mình, mang món binh khí sát vào thân mình đến mức dường như nó là một phần của cơ thể, được kết chặt với Yoav bằng một dải lụa đỏ vô hình. Mái tóc con rể tôi, vốn đã bạc trắng chỉ sau một đêm, dài đến mức người ta nói Chúa có thể túm tóc lôi nó tránh khỏi hiểm nguy. Đây là lý do nó vẫn còn sống, cho dù hết lần này tới lần khác dấn thân đi tìm cái chết. Nó được biết là một người cực kỳ hung dữ trong cận chiến, sẵn sàng xông vào trận đánh mà không mấy bận tâm đến tính mạng của mình. Tôi hiểu vì sao con rể tôi lại làm như thế, vì tôi biết nó chiến đấu vì cái gì: trong chuyện này nó cũng chẳng khác gì tôi. Nỗi thống khổ giống như của chúng tôi được nuôi dưỡng bằng xương máu. Chúng tôi không có lựa chọn nào hơn so với những cơn gió trong việc chúng tôi cần phải đi đâu và chúng tôi thuộc về đâu. Tôi cảm thấy biết ơn quãng thời gian yên tĩnh trên ngọn núi này. Tại đây, cuối cùng các cháu trai tôi cũng được an toàn, có thể nghỉ ngơi mà không gặp nguy hiểm trong lúc những con bồ câu bên giường tôi ru chúng ngủ. Về phần tôi, giấc ngủ là một nơi tôi không còn ghé thăm nữa, bất chấp những lời đọc chú. Khi ngủ, tôi chỉ mong muốn cuộc sống khi thức tỉnh của mình, quãng thời gian trong đó tôi không nhìn thấy những hình ảnh ác mộng của mọi thứ đã xảy ra, của mọi thứ tôi đã trở thành.

•§•

Có rất nhiều người rời bỏ thành phố, làng mạc khi chúng tôi chạy trốn. Phần lớn họ là người tốt, nhưng cũng có những kẻ tạt sang bên trái của con đường, phía của sự xấu xa. Trước khi chồng tôi dùng chiếc xẻng gỗ lớn ông vẫn luôn dùng để đưa những ổ bánh mì cuối cùng vào lò, trước khi tôi biết ông sẽ không trở về, trước khi những chiếc lông đen rơi xuống con đường, số phận đã tiền định trước rằng chúng tôi sẽ gặp những kẻ tàn ác, và chúng sẽ ập tới chúng tôi vào lúc cuối ngày, khi bầu trời tuyền một màu xanh ngắt và không khí thoang thoảng hương hoa nhài.

Chúng tới vì những con lừa chúng đã trông thấy từ trên vách núi. Chúng đến vì làn nước mát long lanh trong mắt chúng. Nhưng chúng đã nán lại khi thấy Zara ngồi nhóm lửa. Chúng nhìn thấy khuôn mặt tỏa sáng rực rỡ của con gái tôi, xinh đẹp tới mức như thể buổi sáng đang bừng lên trước mặt chúng, và chúng thay đổi ý định. Chúng quên khuấy những con lừa, hồ nước và Chiến Đoàn Mười, chiến đoàn Roma chúng đã phục vụ trước khi đào ngũ vì sợ hình phạt của thượng cấp, những cây gậy của các tướng lĩnh nện xuống lưng chúng đến khi gãy nát để trừng trị những hành động xấu xa hay vì ác cảm.

Chúng vốn đã vượt qua ranh giới phân biệt con người khỏi những tạo vật của bóng tối. Chúng đi theo lối mòn mà cặp linh cẩu đã quấy rầy chúng tôi để lại, tru lên khóc lóc vào ban đêm, cố tìm cách chiếm được cảm tình của chúng tôi bằng những âm thanh sầu thảm của chúng, hy vọng kiếm chác được vài mẩu thức ăn thừa trước khi chúng tới ăn tươi nuốt sống chúng tôi. Bốn gã lính Roma đã phải sống không nước uống, thức ăn, hay hy vọng có thể bén mảng xuống các triền đồi, bộ áo giáp bằng mạng sắt đè nặng lên thân hình chúng, từng có lúc là những người đàn ông nhưng nay thì không còn vậy nữa. Thật dễ để chúng trở thành những con dã thú; chỉ cần dấn thêm một bước, vậy là nhân tính trong chúng chỉ còn là ảo tưởng, ẩn dưới bộ áo giáp chỉ còn răng nanh và móng vuốt, đói và khát. Hôm ấy là ngày Sabbath, và Yoav đã đi vào sa mạc để cầu nguyện, với tấm khăn cầu nguyện choàng trên vai. Gió đang nổi lên, vì thế nó không thể nghe thấy những gì xảy ra với chúng tôi. Nó hoàn toàn để tâm vào Chúa và giọng nói của chính mình. Kể từ hôm lễ Yom Kippur, con rể tôi luôn vắng mặt suốt ngày và quay về khi đêm đến, cầu nguyện cho sự giải thoát của chúng tôi. Khi ngôi sao đầu tiên xuất hiện trên bầu trời, chúng tôi sẽ châm ngọn đèn Sabbath với chỗ dầu ô liu cuối cùng còn lại, và Yoav sẽ quay về với chúng tôi. Đó chính là phần đau khổ. Con rể tôi nhìn thấy ánh sáng nhưng chẳng bao giờ ngờ tới bóng tối.

Tôi nhìn thấy mấy tên lính như ta có thể nhìn thấy một con quỷ, một cái bóng trong góc, lan đi trên mặt đất. Tôi không đợi để nghĩ ngợi thêm. Tôi ra lệnh cho lũ trẻ chạy đi. Như thể một chiếc chìa khóa vừa mở tung cánh của tương lai, và trong khoảnh khắc ngắn ngủi, tôi đã nhìn thấu sang phía bên kia.

- Chạy trốn nhanh đi và đừng ló ra, - tôi nói với các cháu trai. - Đừng ló ra cho tới khi bà tới tìm các cháu. Cho dù nếu đêm xuống, cho dù mặt trời đã bị mặt trăng ăn hết, cho dù các cháu có nghe thấy gì đi nữa, thậm chí nếu có ai gọi tên các cháu. Đừng trả lời. Đừng nói gì.

Tôi nhìn vào đôi mắt hai đứa trẻ trong lúc chỉ dẫn cho chúng.

- Nhớ: Hãy nấp kín.

Tôi bảo chúng tới nấp ở gờ đá đằng sau thác nước, nơi chúng thỉnh thoảng vẫn tìm đến chơi đùa. Hai đứa trẻ nhỏ có thể luồn vào trong một cái khe được hình thành ở nơi các tảng đá kề sát nhau. Nước tạo thành một tấm màn che khi đổ xuống qua phía trước. Tôi nghĩ nếu có gì không hay xảy ra, lũ trẻ sẽ không bị trông thấy qua làn nước và Chúa sẽ bảo vệ chúng.

Nhưng nước trong vắt, hệt như một ô cửa sổ rộng mở, và đôi mắt lũ trẻ cũng mở to.

Đám lính ập xuống chỗ Zara ở bên đống lửa. Tôi nghe thấy tiếng con gái mình giống như cách ta có thể nghe thấy tiếng chuông, nó rung lên, ngân vang trên mọi âm thanh khác. Tôi chạy đến chỗ con bé, và một trong những kẻ tấn công ném tôi sang bên, vì với hắn tôi chẳng khác gì một con châu chấu khô đét, chẳng nên tích sự gì ngoài bữa tối cho quạ. Tôi có thể cảm thấy vị máu trong miệng mình. Tôi lao vào chúng, gào thét, nhưng chúng có tới bốn tên, và khỏe mạnh một cách tàn nhẫn, còn tôi là một phụ nữ không biết chiến đấu. Trong khi hai gã trong bọn chúng giữ lấy Zara, giằng xé áo xống con bé, hai gã còn lại nhanh chóng giải quyết tôi. Thế giới trở nên tối đen khi chúng nện một tảng đá xuống đầu tôi. Mọi thứ trở nên đen kịt như màn đêm trong tôi. Thật xấu hổ cho tôi, tôi đã không nhìn thấy những gì các cháu trai tôi đã thấy, tôi chỉ hiểu ra khi tôi nhìn thấy thân thể tan nát của Zara. Nhưng hai đứa trẻ đã chứng kiến tất cả: bọn lính thay nhau làm nhục mẹ chúng, con gái tôi đã cố chống cự lại, và khi đám lính đã thỏa mãn, chúng tra tấn hành hạ con gái tôi bằng lửa, bằng những hòn đá nung nóng và cành cây nhọn, không vì lý do nào khác ngoài để thỏa mãn sự tàn bạo của chúng.

Khi tôi thoát ra khỏi bóng tối và tỉnh lại trong thế giới này, tất cả đã quá muộn. Lũ lang sói đã cướp sạch chút tài sản đơn bạc còn lại trong lều của chúng tôi. Tôi tới bên Zara, cho dù tôi biết chúng tôi đã bước chân vào lãnh địa của ác quỷ, và mỗi con quỷ dữ bước đi trên thế gian này đều có sức mạnh của cả nghìn người, còn tôi chỉ là một người phụ nữ, trở nên già nua chỉ trong vài giờ ngắn ngủi, một thứ cũ kỹ, vô giá trị. Tôi nặng nề lết đi trên cát.

Chỉ một khoảnh khắc trước, chúng tôi còn có tất cả thời gian trên trái đất này trải rộng trước mặt mình, và chỉ khoảnh khắc tiếp theo đứa con gái yêu dấu đã hấp hối trong tay tôi. Con bé thì thầm bảo tôi hãy kết thúc nỗi thống khổ này và cho nó được đi tới Thế Giới Bên Kia. Con gái tôi cầu xin trong lúc máu của nó tràn ra ướt đẫm cả hai chúng tôi, dòng máu tôi đã mang nặng đẻ đau để sinh ra trên trái đất này. Với chúng, lấy con gái tôi ra làm vật mua vui rồi mặc kệ chúng tôi vẫn còn chưa đủ. Với chúng, cướp đoạt đi tất cả những gì chúng tôi có - những con lừa, nước, lều, lương thực dự trữ - và bỏ mặc chúng tôi lại cho đám linh cẩu vốn đã lượn lờ xung quanh vẫn còn chưa đủ. Chúng là những ác thần của hủy diệt, tôi có thể thấy rõ ràng điều đó, cho dù bề ngoài chúng là những tên lính Roma. Chúng đã ập tới chúng tôi từ phía tối tăm của thế giới, nơi không thứ ánh sáng nào có thể chiếu rọi vào. Da Zara cháy đen ở những nơi chúng gí những cành cây cháy, những hòn đá nung nóng bỏng vào con gái tôi. Chúng nhét đá vào trong con tôi chỉ để nghe con bé gào thét. Tôi vứt những hòn đá ấy đi, nhưng vô ích. Con gái tôi đã bắt đầu trò chuyện với những người ở Thế Giới Bên Kia, đã bị hủy hoại tan nát. Lúc này tôi nhận ra con bé đã bị một cái rìu xẻ làm hai, và tất cả những gì nằm bên trong cơ thể nó đều trào ra phơi bày trên mặt đất.

Vào khoảnh khắc ấy, khi quỳ xuống bên con mình, tôi đã trở thành một thứ không còn là một người phụ nữ nữa.

Lũ súc sinh đã ném vũ khí, áo giáp và mũ chiến của chúng xuống đất. Tôi cầm lấy một con dao chúng vứt bỏ lại, lưỡi dao ướt sũng máu. Tôi làm như Zara yêu cầu, cho dù đó là một tội ác chống lại Chúa, chống lại luật lệ của chúng tôi. Tôi thì thầm vào tai con bé rằng giờ đây nó sẽ được tự do, rằng con gái tôi có thể nhắm mắt lại. Sau đó, tôi làm điều không người mẹ nào từng muốn phải làm. Tôi cầm lấy con dao, cắt cổ con gái mình. Tôi làm theo cách người ta thực hiện một cuộc hiến sinh, với một nhát cắt nhanh duy nhất, kết thúc tất cả mà không gây đau đớn. Trong khi làm thế, tôi cúi xuống, áp miệng lên đôi môi sưng vù bầm tím của con tôi. Hơi thở cuối cùng của nó phả vào trong tôi, và tôi giữ lại linh hồn con gái tôi trong người mình như đã từng làm trước khi con bé chào đời.

Những con quỷ ác độc đã tước đi thứ chúng muốn. Chúng phá lên cười khi nhìn thấy tôi nằm vật xuống bên cạnh Zara. Khi tôi lao theo chúng, gào thét, vung dao lên, một tên lính giật lấy con dao khỏi tay tôi, kề sát nó vào cổ họng tôi. Tôi cảm thấy thật nhẹ nhõm khi hắn làm thế. Đây chính là điều tôi muốn. Tôi yêu cầu hắn giết tôi đi.

- Đâm đi, - tôi nói. - Cái chết sẽ là món quà các người dành cho ta.

Nếu hắn không hoàn toàn hiểu ngôn ngữ của chúng tôi, chắc chắn hắn biết ý nghĩa những lời tôi nói. Tôi không còn chịu đựng nổi sự giày vò của mặt đất chúng tôi đang đặt chân lên. Nhưng gã cầm đầu bọn chúng ra lệnh cho tên lính kia đợi. Đám lính trở nên đói khát vì sự xấu xa tàn bạo của chúng. Như những con vật, chúng muốn nhiều hơn. Chúng ra lệnh cho tôi nấu ăn cho chúng bằng chính đống lửa nơi chúng đã sát hại con gái tôi. Khói mang theo mùi hương trên người con bé, một hỗn hợp từ quế và tinh dầu gừng, một đám mây hương thơm bay lên từ tro tàn.

Một ý nghĩ bắt đầu định hình trong tôi.

- Bà không định từ chối chúng tôi đấy chứ?

Gã cầm đầu nói. Hắn nở một nụ cười trên khuôn mặt phản trắc, như thể đang nhờ vả một người láng giềng.

- Chắc chắn bà có thể nấu ăn.

Tôi không còn là một người phụ nữ, nhưng tôi vẫn là vợ một người thợ làm bánh. Tôi nghĩ tới những gì chồng tôi đã nói với tôi trong giấc mơ. Cuối cùng tôi hiểu ra ý ông. Tôi nói với lũ lang sói tôi có thể làm được nhiều hơn chỉ đơn thuần nấu một bữa ăn. Tôi sẽ nướng bánh mì, đủ cho chúng mang vào sa mạc để đảm bảo thỏa mãn cái đói trong nhiều ngày tới. Tôi sẽ cung cấp đồ ăn cho chúng theo cách chúng xứng đáng được nuôi ăn.

- Tốt hơn mụ đừng có nói láo, - tên lính vừa muốn giết tôi hăm dọa.

Tôi lấy vỉ và những chiếc thìa gỗ của chồng tôi ra. Tôi đeo chiếc tạp dề trắng của ông quanh hông mình.

- Trông tôi giống thế sao? - tôi nói với chúng. - Đây là chuyện can hệ tới mạng sống của tôi.

Hẳn tôi trông giống như một bà lão già cả suy sụp, nhưng cũng là người biết cách làm bánh mì, vì chúng hối hả thúc giục tôi tiếp tục chuẩn bị bữa ăn cho chúng. Bọn lính ngủ gà gật dưới ánh mặt trời. Mùi khét lẹt của cái chết không hề làm chúng thấy khó chịu, cũng như nó chưa bao giờ làm khó chịu lũ linh cẩu đang rình rập con mồi của chúng từ trên các ngọn đồi, hay những con chó hoang lẩn khuất trong các đống đổ nát, sống nhờ vào xương của những con mồi bị giết. Trong lúc đám lang sói đang nằm nghỉ, đôi mắt nặng trĩu nhắm lại, tôi nhồi những con bọ rùa vào bột bánh và trút xuống chúng vô vàn lời nguyền rủa. Tôi tìm thấy rau mùi vương vãi trên mặt đất khi bọn lính lục lọi đồ đạc của chúng tôi và lấy một ít làm gia vị để chúng không nghi ngờ rằng thứ chúng đang ăn còn là gì khác ngoài bánh mì. Cuối cùng, tôi tìm được cái lọ đựng thứ mà thiên thần trong bếp đã bảo tôi mang theo. Chưa có hạt nào rơi ra ngoài. Tôi trộn thứ này với nước và chỗ bột còn lại, thêm một ít men từ chiếc bình gốm mát mẻ, sau đó đậy kín bột nhào dưới một lớp vải để ủ bột lên men trong tối.

Trước khi các ổ bánh kịp hoàn tất, lũ lang sói đã tỉnh giấc. Chúng còn muốn đem đến nhiều hủy diệt hơn cho thế gian này. Chúng đang trốn chạy khỏi nghĩa vụ phụng sự Hoàng đế của chúng, lo lắng muốn đào tẩu, nhưng tôi lại chậm chập, chăm chút cho phần báo thù và nỗi tuyệt vọng của mình.

- Chúng tao không chờ được, - chúng nói với tôi. - Nhanh lên! - Chúng gầm gào.

Tôi không còn lựa chọn nào khác ngoài nướng bánh trực tiếp trên đống lửa trước khi bột nhào kịp nở hết. Tôi trông đợi chúng sẽ cứng đờ và bẹt gí như những chiếc bánh giòn, như những chiếc bánh nướng vỉ luôn như thế, hay ám muội đen như những chiếc bánh mì vùi tro, nhưng cuối cùng chúng lại phồng lên thành những ổ bánh hoàn hảo. Khi đó tôi biết vị thiên thần từng ở cạnh tôi trong bếp nhà mình vẫn đang ở cạnh tôi, giúp bột nở đều.

Cơn giày vò tối tăm của đau khổ đang cuộn lên trong cổ họng tôi. Tôi cảm thấy thật may mắn vì tôi không bị yêu cầu phải nói, mà chỉ phải hầu hạ. Tôi có thể nghe thấy tiếng lũ quạ trên đầu chúng tôi. Tôi nghĩ tới những chiếc lông trên đường, tới vô số điềm báo thiên thần đã gửi cho tôi, cũng như việc tôi đã không hề đoái hoài đến chúng. Điều đó sẽ không bao giờ lặp lại nữa. Tôi cắt các ổ bánh ra bằng con dao thấm máu, các ngón tay tôi bỏng rát khi tôi bẻ bánh mì thành miếng, rồi mang tới cho lũ lang sói mặt người. Chúng đeo trên người phù hiệu của chiến đoàn, cho dù chúng là những kẻ phản bội với chính đồng loại của chúng, nhưng dẫu vậy vẫn trang hoàng bản thân bằng phù hiệu hình lợn lòi. Tôi nghĩ thật thích hợp làm sao vì những con lợn đáng phải ăn thứ bánh này. Tôi mỉm cười như thể tôi là một người phụ nữ chưa hề phải chứng kiến qua những gì tôi đã trông thấy ngày hôm đó, một người mẹ không hề có con gái bị ném xác xuống khe núi nơi có những cây hoa nhài mọc.

Tôi giờ đây là một tạo vật khác, là thứ tôi đã trở thành.

Chúng ngốn ngấu chỗ bánh tôi vừa nướng, ăn nhiều bánh mì hơn bất cứ người nào tôi từng thấy trước đây. Hành động bạo ngược của chúng, cùng chuỗi ngày lẩn trốn rình mò người khác đã khiến chúng đói mềm. Tôi lại mang bánh đến cho chúng hết lần này tới lần khác, như thể chúng là chủ nhân của tôi. Trong mắt chúng, tôi chỉ là một bà già, một người hầu, không hơn. Sau đó, khi dạ dày đã đầy căng, chúng tới hồ đổ đầy nước vào các túi cũng như hai thùng bộng to để chúng có đủ nước trong chuyến đi sắp tới. Chúng đứng gần thác nước đến mức tôi trở nên choáng váng quay cuồng, sợ rằng chúng có thể phát hiện ra các cháu trai tôi và sát hại chúng để tiêu khiển nếu lũ trẻ dám kêu lên. Tôi không biết thiên thần đã ban cho tôi một ân huệ cuối cùng. Người đã lấy đi giọng nói của lũ trẻ để chúng không thể làm lộ bản thân. Khi chúng mở miệng gào thét và khóc lóc, không âm thanh nào vang lên nữa.

Lúc ấy, lũ lang sói đang nằm phục xuống bên hồ nước, cúi mặt xuống nước như những con chó, đột nhiên bị một cơn khát không tài nào dịu đi được giày vò. Tôi cố kìm nén trước thành công tàn khốc của mình, biết rằng đó là dấu hiệu cho biết chất độc đã ngấm vào chúng. Chúng không thể ngăn được cơn khát cho dù đã phải đưa tay ôm chặt lấy bụng, vốn lúc này đã đầy căng tới mức sẵn sàng vỡ ra bất cứ lúc nào. Tôi lạnh lùng quan sát trong lúc chúng hối hả uống nước để tìm đến cái chết. Điều đó đã tới với lũ chuột trong xưởng làm bánh của chồng tôi. Chúng tôi hay tìm thấy chúng chết chìm trong một cái xô sau khi ăn phải bả, chết vì cơn khát kinh hoàng độc cần gây ra.

Một gã trong bọn chúng bò trên hai tay hai chân tới chỗ tôi, van xin cứu mạng. Hắn nấc lên rằng hắn có một người vợ và những đứa con đang chờ. Hắn quả quyết mình từng là một người tử tế trong cuộc đời hắn từng sống trước đây, nhưng những lời nói của hắn, giống như mọi thứ trong sa mạc, đều bị cơn gió đang nổi lên cuốn đi. Nói đúng ra, tôi đã trở thành một người không còn biết lắng nghe đến những lời lẽ như thế. Trong tôi không còn chỗ cho lòng trắc ẩn, chỉ còn lại hơi thở cuối cùng của con gái tôi.

Đến khi màn đêm buông xuống và con rể tôi quay về sau buổi cầu nguyện, tôi đã giết cả bốn tên lang sói, cắt cổ chúng một cách chu đáo, không phải vì từ tâm mà để đoan chắc tôi đã hoàn tất dự định của mình. Tôi đã tắm rửa cho con gái tôi bằng nước sạch, bọc nó lại trong tấm khăn san bằng vải lanh trắng nó đã quàng trong ngày cưới. Con gái tôi đã mang theo tấm khăn ấy trong suốt hành trình của chúng tôi, thứ có giá trị duy nhất con bé mang theo từ nhà, trong khi tôi lại với lấy lọ thuốc độc. Thứ ta lựa chọn trong những lúc như thế thể hiện con người thật ở sâu bên trong ta. Con gái tôi là một người vợ tốt, trong khi tôi là một tạo vật sẵn sàng làm bất cứ điều gì để bảo vệ những thứ thuộc về tôi. Tôi nhặt đá xếp lên trên cơ thể nó để lũ chó hoang không thể tới bới ra những gì còn lại từ con gái tôi. Nếu những tảng đá ấy quả thực rất nặng, tôi đã không hề nhận ra. Chúng có màu đỏ và trắng như phấn, bụi đá dính lên hai bàn tay tôi. Có lẽ chính vì thế tôi đã bị đánh dấu trong suốt phần đời còn lại của mình và nếu bất cứ ai lại nhìn quá gần, hai bàn tay tôi, không nghi ngờ gì nữa, sẽ để lộ ra bản chất thực sự của tôi.

Hẳn trông bản thân tôi cũng giống như một con quỷ. Vừa trông thấy tôi, con rể tôi đã khuỵu xuống hai đầu gối. Khi biết được tất cả những gì đã xảy ra trong lúc mình vắng mặt, con rể tôi đập đầu xuống đất; nó khóc lóc, nguyền rủa và xé toang khăn choàng của mình. Tôi tự hỏi liệu có phải rồi nó sẽ bỏ chạy vào sa mạc như một kẻ mất trí, bỏ mặc chúng tôi hay không. Việc này không được phép xảy ra, thậm chí dù nó có muốn được giải thoát chóng vánh khỏi nỗi đau đớn của mình. Tôi cần con rể giúp chúng tôi rời khỏi nơi này. Tôi nắm lấy tấm khăn cầu nguyện của nó, cho dù đáng ra tôi không nên chạm tới thậm chí cả mép khăn. Lần này, tôi là người nói với nó điều cần làm. Tôi nói cần khẩn trương, vì thời gian đang trôi qua vùn vụt như cát tụ lại dưới chân chúng tôi. Tôi biết chúng tôi cần rời khỏi nơi này trước khi có ai tới tìm kiếm lũ lang sói ở hồ nước.

Trong lúc Yoav xếp những gì chúng tôi còn lại lên lưng lũ lừa, tôi tới bên thác nước, vì đó là nơi kho báu của tôi được cất giữ. Hai đứa bé nhìn tôi đăm đăm bằng đôi mắt đen láy, sáng ngời, nhưng chúng không chịu chui ra. Tôi vỗ tay và gọi chúng, song không có câu trả lời nào.

Tiếng thác nước dội xuống ào ào đến điếc tai. Tôi lần mò vào dưới thác nước, bàn chân tôi trượt đi trên những tảng đá ướt lạnh. Tôi không thể lách vừa người vào khe đá nơi hai đứa trẻ đang nép sát vào những tảng đá ẩm ướt ánh bạc vì những tinh thể đá. Hai đứa mới sáu và tám tuổi, thế nhưng chúng đã phải chứng kiến cảnh không người đàn ông trưởng thành nào trên thế gian này nên thấy. Tôi đưa tay ra, van nài chúng hãy đến với tôi. Tôi nói với chúng là tôi đang mang linh hồn của mẹ chúng trong tôi, và chúng tôi sẽ cùng mang mẹ chúng theo tới bất cứ nơi đâu. Chúng tôi cần khẩn trương. Mẹ chúng muốn chúng tôi làm như thế. Sau một hồi, hai đứa bé nắm lấy tay tôi và đi theo tôi từ sau thác nước ra ngoài. Chúng không nói một lời khi chúng tôi rời khỏi chốn kinh hoàng ấy, hay cả sau đó, khi chúng tôi cắm trại tạm bợ để qua đêm dưới những vì sao, cách xa thác nước. Kể từ đó hai đứa không nói gì nữa.

Chúng tôi đã đi vào lãnh địa của im lặng, chui vào trong đó theo cách những chiếc bóng trải ra trên mặt đất khi ngày dài dần. Gió là thứ duy nhất chúng tôi nghe thấy, trừ khi chúng tôi gặp những người lữ hành trên đường kể lại về cung điện của Herod và những người đến từ Jerusalem lựa chọn con đường của những con dao lưỡi cong, các Zealot hiện đang kiểm soát pháo đài của Nhà vua. Yoav lắng nghe những câu chuyện về cuộc nổi dậy này, trầm tư, khuôn mặt nghiêm nghị của nó quay đi tránh khỏi chúng tôi. Chúng tôi đi theo đường vòng trên hoang mạc để tránh xa các trại lính Roma. Không có đích đến, cũng không hiểu biết gì về chốn hoang vu, chúng tôi chật vật bước đi trên con đường tới Biển Muối. Trong cuộc hành trình, Yoav dần dần thay đổi trước mắt tôi. Thế giới bắt đầu trôi dần khỏi nó, và dường như nó đã bước đi bên cạnh thiên thần Gabriel. Thứ chúng tôi nhìn thấy là mặt đất dưới chân, với Yoav lại là lửa. Đêm đến, nó chui vào trong các bụi cây gai, và tôi có thể nghe thấy con rể tôi than khóc, trái tim tôi cũng vỡ thành hai cùng trái tim nó. Nhưng dưới ánh sáng ban ngày, nó trở nên cứng rắn, đôi mắt nheo lại, làn da sạm cháy vì mặt trời. Con rể tôi chỉ ăn rau xanh, và nếu không tìm được, nó không ăn gì hết. Khi chúng tôi đi ngang qua một khu lều trại của người du mục, con rể tôi đã mang chiếc cốc bạc nó vẫn dùng đựng rượu lễ ra trao đổi.

Ông già sống tại khu trại với những căn lều lợp da dê và những đứa trẻ trần truồng không manh áo che thân không thể tin nổi vào vận may của mình trong cuộc đổi chác. Ông ta chỉ có thể quá sẵn sàng từ bỏ cây rìu của mình để đổi lấy món đồ bằng bạc nguyên chất. Đó là một món vũ khí nặng nề, được chế tạo cho một tiều phu hơn là một chiến binh, mạnh mẽ hơn nhiều cây rìu đã chặt đứt đôi Zara yêu dấu của tôi. Khi chúng tôi tiếp tục đi, tôi có thể nghe thấy Yoav luyện tập với cây rìu vào lúc sáng sớm, khi trời vẫn còn tối đen, chuyên chú với cây rìu cũng hệt như nó từng chuyên chú với những lời cầu nguyện và những cuộn bản thảo. Con rể tôi ngủ bên cạnh cây rìu, như nó từng ngủ bên cạnh vợ.

Linh cảm của tôi rằng Yoav sẽ chạy vào chốn hoang vu và bỏ mặc chúng tôi trong cơn phiền muộn của mình đã đúng, chỉ có điều không phải theo cách tôi đã hình dung ra. Nó vẫn ở bên chúng tôi, song nó đã hoàn toàn bị triệu tập tới một nơi khác, vương quốc báo thù. Việc này xảy đến khi tóc nó bạc trắng sau một đêm và trở nên dài ra, rối bời. Cơ thể con rể tôi trở nên săn chắc, mạnh mẽ. Chúng tôi ít khi nghe thấy gì từ Yoav, trừ khi nó luyện tập kỹ năng hủy diệt, phóng cây rìu đi mạnh đến mức nó gầm gừ rên rỉ, như thể một người trong cơn đau dữ dội. Những đứa con của chính Yoav, hai cậu bé đáng yêu lặng lẽ, luôn lánh xa bố chúng. Tôi nhận ra con rể mình trông giống những người điên thỉnh thoảng chúng tôi vẫn nhìn thấy trong sa mạc, các chiến binh, ẩn sĩ, các nhà tiên tri, tu sĩ; những người chỉ thấy con đường đi của mình họ, và không thấy con đường của bất cứ ai khác.

•§•

Cái nhìn đầu tiên về pháo đài khiến tôi nín thở. Một ảo ảnh hiện ra từ trong đá, một phép màu xuất hiện dưới mặt trời lúc giữa ngày. Chúng tôi dừng lại dưới thung lũng, sững sờ. Khi ấy là mùa của những cơn gió, thời gian Ruach Kadim, cơn gió nóng hung dữ thổi từ Edom tới, trút xuống đầu chúng tôi những đám mây bụi. Các cháu tôi được trùm trong những chiếc áo khoác không tay, đứng sát vào nhau cho đỡ sợ. Có lẽ chúng đã trò chuyện với nhau trong những giấc mơ, vì hai đứa dường như có trao đổi với nhau và có thể hiểu rõ nhau mà không cần dùng đến ngôn ngữ. Chúng từ chối bị tách khỏi nhau, ngủ dưới cùng một tấm chăn, cùng ăn từ một chiếc đĩa và cùng uống từ một cái cốc. Tôi nghĩ những vách núi hiểm trở dẫn lên Masada sẽ làm các cháu trai tôi sợ hãi và chúng chắc sẽ do dự. Tôi đã nghĩ bố chúng hẳn phải buộc dây thừng quanh eo hai cậu bé để giúp chúng leo lên vách núi, nhưng đứa nhỏ hơn, Levi, là đứa đầu tiên bước lên con đường rắn chạy ngoằn ngoèo xoáy trôn ốc, leo thoăn thoắt như một con dê, và Noah không ngớt tán thưởng sự can đảm tự tin của cậu em trai rồi nhanh chóng bám theo.

Sau đó, tôi chợt hình dung ra viễn cảnh hai cậu bé sẽ không bao giờ có bố nữa, và cuộc leo núi đầy bất trắc này sẽ là lần cuối cùng chúng tôi ở bên Yoav chúng tôi từng biết trước khi người đàn ông khác kia, người không bao giờ chịu rời xa cây rìu, hoàn toàn chiếm cứ con rể tôi. Mặt trời xối nắng xuống mặt đất hệt như lúc đám lang sói ở ốc đảo ập xuống chúng tôi, hung hãn, không chút từ tâm. Các cháu trai tôi đang leo lên, một vầng bụi cuộn lên phía sau chúng, được gió thổi đi thành từng vòng cuộn xoáy tan biến dần trước mắt chúng tôi. Tôi đặt bàn tay lên cánh tay con rể tôi trước khi nó bắt đầu leo lên. Yoav quay sang tôi, nhưng đôi mắt nó bị che kín. Yoav trông giống như chim ưng, chỉ nhìn thấy những gì phải nhìn để sinh tồn. Tất cả những gì nó muốn là sự báo thù, nhưng tôi đã trao cho nó nhiều hơn thế. Tôi nói với con rể tôi rằng tôi đã cúi xuống đón lấy hơi thở cuối cùng của Zara. Neshamah, từ chúng tôi gọi linh hồn, có nghĩa là hơi thở, và vì thế Zara vẫn còn ở bên chúng tôi.

Con rể tôi bật ra một tiếng nấc nức nở khi nghe đến đó. Nó lắc đầu và quay sang tôi.

- Con sẽ không bao giờ nghe tên cô ấy nữa, - nó nhấn giọng. - Đừng nhắc tới cái tên ấy trước mặt con.

Tôi đã hiểu ra tình yêu sâu sắc Yoav dành cho con gái tôi. Mọi thứ khác trong con người nó đã thay đổi, nhưng với tình yêu này nó vẫn luôn như cũ. Con rể tôi là người duy nhất có thể hiểu mất đi Zara có nghĩa là gì. Vì nỗi đau thương chung, chúng tôi gắn kết với nhau bất chấp sự im lặng, cơn gió và con người mà Yoav đã trở thành. Tôi ra hiệu bảo nó cúi xuống, và con rể tôi làm theo. Sau đó, tôi làm điều khủng khiếp thứ nhì một người mẹ có thể làm, và theo nhiều khía cạnh còn tồi tệ hơn chuyện chôn con gái mình dưới những tảng đá. Tôi phả hơi thở cuối cùng của con gái tôi vào miệng Yoav. Tôi trao con bé cho Yoav để linh hồn Zara thuộc về nó, để con rể tôi có thể mang vợ nó theo bên mình, như thế Yoav vẫn có thể là một người đàn ông có linh hồn, cho dù nó đã mất đi mọi thứ khác.

Mối bận tâm duy nhất của tôi dành cho các cháu tôi. Chúng là thế giới của tôi, là hiện tại và tương lai của tôi. Tôi thề sẽ chỉ để tâm tới cuộc sống hàng ngày của chúng tôi, không hơn. Sau khi lên tới pháo đài này, mấy bà cháu tôi dọn đến một gian buồng nhỏ bé, được xây áp vào bức tường của Nhà vua, và chỉ có một tấm rèm ngăn nơi ở của chúng tôi với nơi ở của một gia đình khác. Đêm đến, chúng tôi có thể nghe thấy những người láng giềng của mình, những đứa trẻ cười đùa, ông bố bà mẹ tranh luận hay làm tình. Trong buồng của chúng tôi chỉ có im lặng. Đó là cuộc sống của chúng tôi lúc này. Chúng tôi không còn cần tới ngôn ngữ nữa; không có lời nào dành cho những gì chúng tôi đã chứng kiến. Hai cậu bé quan sát tôi bằng đôi mắt đen láy, đầy đêm tối. Tôi một mực khẳng định chúng tôi đã an toàn và tìm mọi cách chứng tỏ cho hai đứa thấy điều đó. Tôi căng một sợi dây qua ngưỡng cửa để không ai đi qua mà tôi không biết. Tôi ngủ với một con dao giấu dưới đệm. Tôi trở dậy mỗi ngày, bắt đầu cùng một nghi thức tương tự, hy vọng lũ trẻ sẽ được nguôi ngoai nhờ những công việc, nhiệm vụ nho nhỏ hàng ngày. Trước mặt chúng, tôi luôn bình thản và kiên nhẫn, một người bà chúng có thể trông cậy vào mọi lúc, trong mọi việc, nhưng nụ cười của tôi lập tức tắt vụt bất cứ khi nào tôi chỉ có một mình. Mỗi buổi sáng tôi lại tới khu chuồng bồ câu. Mỗi buổi chiều tà tôi lại quay về để nấu bữa tối. Nhưng đêm nào tôi cũng khóc.

•§•

Nhiều tháng trôi qua như thế. Chúng tôi dần thích nghi với không khí khô trên núi và mùi muối từ biển đưa tới. Chúng tôi bắt đầu quen biết những người khác sống tại đây, tất cả đều tìm đến pháo đài này khi không còn nơi nào khác dành cho họ ở Zion. Tất cả chúng tôi đều nằm trong tay Chúa, và theo cách đó chúng tôi là anh chị em, cho dù có từ đâu tới. Ở đây có những chiến binh và sát thủ, những người nổi dậy từng gây ra tội ác, và những người một mực khẳng định tội ác đã được gây ra chống lại họ. Có những nhà thông thái và những người thợ thuộc da, thợ gốm và mục phu, cả những người quê mùa chân chất lẫn những người có thể đọc được văn tự Aramaic[22] và Hebrew[23], cũng như tiếng Latinh và Hy Lạp. Có những người đã bị xua đuổi khỏi Jerusalem và những người chạy trốn khi Jericho bốc cháy, và cũng có cả người tị nạn từ những ngôi làng nhỏ như làng tôi.

Nhiều người trong đám phụ nữ muốn đánh bạn với tôi và rủ tôi gia nhập vào nhóm phụ nữ tối tối thường gặp nhau bên các khung cửi, bàn tán về những sự kiện xảy ra trong ngày. Họ có ý tốt, nhưng tôi vẫn giữ khoảng cách. Tôi không thể chịu được những cuộc chuyện trò rôm rả vui vẻ ấy, cũng như không thể chia sẻ niềm tin của họ. Cho dù tôi giả bộ không phải vậy, quá khứ vẫn chưa hề chịu tan đi. Nó là tất cả những gì tôi có, và tôi níu chặt lấy nó, trân trọng nó, vì con gái tôi có mặt ở miền đất của khổ đau ấy. Phiền muộn lấp đầy trong tôi, chỉ để lại rất ít chỗ cho bất cứ điều gì khác. Tôi đang liếc mắt nhìn ra thế giới từ sau chướng ngại vật tôi đã dựng lên giữa bản thân mình và tất cả những người khác, cũng giống như có một tấm màn che được căng ra để tách riêng gian buồng của chúng tôi khỏi nhà hàng xóm. Tôi hiểu không thể mãi mãi lẩn tránh được số phận; nó tới trên đôi cánh có màng da, lao vụt qua bóng tối như những con dơi ngoài vườn cây ăn quả.

Chúng tôi nghe thấy tin đồn về lực lượng do thám Roma đã lập một doanh trại ở không xa pháo đài của chúng tôi. Các chiến binh của chúng tôi xuất kích tấn công, nhưng kẻ thù quá đông, và cuối cùng người của chúng tôi phải lánh đi và đợi tới lúc quân Roma nhổ trại. Kẻ thù của chúng tôi không để lại phía sau chúng gì nhiều ngoài những chiếc xương lợn và đống chất thải của chính chúng. Nhưng chúng cũng để lại sau lưng một tòa tháp bằng đá. Những tảng đá này thật đáng sợ, vì chúng đánh dấu nơi đó như một địa điểm chúng dự định sẽ quay trở lại.

Dẫu thế, tôi đã nhất quyết rằng, vì các cháu trai, cuộc sống của chúng tôi nên tiếp tục không có biến động càng lâu càng tốt. Tôi đi đến quyết định chúng tôi cần thu mình lại. Không bạn bè, không kẻ thù, chỉ ba bà cháu. Tôi làm hết sức mình để tránh bất cứ biến cố đột ngột nào. Thế rồi, vào một buổi tối có ai đó gõ cửa buồng chúng tôi. Tôi cảm thấy có gì đó dâng lên nghèn nghẹn trong cổ họng. Tôi đã biết từ trước rằng vào bất cứ lúc nào thế giới cũng có thể xông vào chúng tôi. Không cánh cửa nào có thể chống lại mọi hình thức xâm nhập. Không chướng ngại vật nào đủ chắc chắn để chống lại sự biến chuyển của thời gian, vỏ trấu đập từ lúa mì sẽ bay lên không trung, được gió mang đi tới một nơi khác, có thể là một cánh đồng xanh mướt hay một rẻo đất cằn cỗi trơ trụi, tùy thuộc vào ý nguyện của Chúa.

Tôi cầu nguyện để tiếng gõ cửa ngừng lại, nhưng nó lại tiếp tục. Các cháu trai tôi cựa mình. Tai chúng thính tới mức hai đứa đã nghe thấy tiếng gõ cửa từ lúc cú gõ vừa kịp chạm vào cánh cửa. Tôi đưa ngón tay trỏ đặt lên môi trong lúc bước tới.

Tôi sợ điều sắp xảy đến và đứng đó run rẩy, như con chim bị nhốt co ro thu mình tránh xa cửa lồng đang mở. Tôi muốn sự tồn tại nhỏ bé, yên tĩnh của chúng tôi được giữ nguyên, muốn mỗi ngày trôi qua đều như hình ảnh trong gương của ngày hôm trước. Tôi với lấy con dao. Buồng chúng tôi đang ở trước đây từng là kho chứa. Chuột vẫn hay mò đến đây tìm ngũ cốc. Lúc này chúng cuống cuồng bỏ chạy, luồn lách giữa những bước chân của tôi trong lúc tôi đánh liều bước ra xem ai lại có thể tìm đến vào lúc khuya khoắt như thế. Tôi ghé mắt nhìn qua một cái lỗ giữa các tảng đá.

Yael đang ở ngoài kia, trong màn đêm. Không có bọn lính, không có dã thú, chỉ có một cô gái với mái tóc dài đỏ rực. Cô ta cầm theo một cái giỏ đựng đồ, ít ỏi đến mức có lẽ cô gái chẳng sở hữu một thứ gì.

Tôi những muốn đuổi cô ta đi, tâm trạng nghiêng về quyết định này, nhưng tôi có thể thấy cô gái đang tuyệt vọng. Tôi mềm lòng và mở cửa cho cô vào. Yael ngồi xuống đệm nơi tôi vẫn ngủ. Tôi không hỏi có chuyện gì không hay; tôi không cần phải hỏi. Khuôn mặt cô gái xám ngoét, ngoại trừ một dải bầm màu xanh sẫm trên má, nơi ai đó mới vừa đánh cô. Tôi thấy cảm thông cho sự im lặng cô gái luôn mang theo mình, và nhận ra bản thân tôi bị thu hút về phía cô, giống như những con bồ câu trước đây.

Cô gái không phàn nàn, chỉ khẽ thì thầm là cô rất tiếc phải làm phiền tôi. Cô và bố cô vừa cãi cọ. Tôi đã thấy ông ta ngoài quảng trường, và ông ta có vẻ là một người lạnh lùng, ích kỷ, một người nghĩ rằng bản thân cao quý hơn những người khác quanh mình. Tôi từng thấy những kẻ như thế khinh khỉnh nhìn xuống chồng tôi vì ông là thợ làm bánh, cũng chính là những kẻ từng nghĩ Yoav quá cao quý để sống dưới mái nhà của chúng tôi. Tôi thu xếp cho Yael một chỗ ngủ, trải ra một tấm chăn tôi đã dệt và nhuộm màu xanh bằng cây bài hương để tưởng nhớ con gái tôi, con bé vốn rất thích màu của loài hoa đó. Yael đã tới đây tìm kiếm một chốn nương thân cho dù tôi luôn tỏ ra lạnh lùng với cô, luôn xa cách kể từ ngày cô tới khu chuồng bồ câu. Cô gái cũng trạc tuổi con gái tôi. Cô ta còn sống trong khi Zara không còn nữa, và tôi đã bất bình với cô gái về điều đó, bắt bẻ soi mói cô đầy thành kiến. Tôi cau mày khi nhớ tới những gì mình đã làm. Dẫu vậy, Yael đã thấy điều gì đó ở tôi thôi thúc cô tìm đến đây. Cô biết tôi hiểu ngôn ngữ của sự im lặng. Tôi sẽ không thể đòi hỏi Yael thổ lộ về quá khứ của cô, cũng như tôi sẽ không thể sẵn lòng kể cho cô nghe những gì chính tôi đã làm.

Đến sáng, hai chúng tôi cùng nhau đi tới khu chuồng bồ câu như thể mọi ngày đều luôn bắt đầu theo cách đó. Vết bầm trên mặt cô gái do ông bố gây ra đã bắt đầu mờ đi nhờ thứ thuốc đắp từ mật ong và quả vả. Chúng tôi không nói gì về cách cư xử tàn nhẫn của bố cô, hay việc đứa con trong bụng cô sẽ sớm ra đời, một sự thật cô gái không thể che giấu bất chấp chiếc khăn san cô quàng kín quanh người. Thay vào đó, chúng tôi nói về cái nóng, về vụ thu hoạch thất bát với những cây hạnh. Mùa này, những bông hoa màu hồng đã cháy sém vào những ngày cuối cùng của tháng Tammuz[24], như thể ai đó đã đốt cháy chúng, làm các cánh hoa héo sém lại với một lớp rìa đen sẵn sàng mủn ra thành bột. Phần lớn quả trên các cây đã không đậu được, thay vào đó bị biến thành những búi quả lép hỏng, vỡ tan thành bụi khi chạm tay vào. Có thể chứng kiến những cảnh ảm đạm ở khắp nơi, cùng nỗi lo lắng. Tấm màn tự do ban đầu chúng tôi trải qua khi tới pháo đài tan biến dần khi các vụ thu hoạch bắt đầu thất bát. Chúng tôi bị tách biệt khỏi phần còn lại của nhân loại tới mức tôi không khỏi nghĩ tới các thiên thần, rằng dường như cả họ cũng đã ở cách xa chúng tôi; rất xa, tới mức thậm chí khi cố cứu vớt chúng tôi khi chúng tôi lâm vào bước khó khăn, họ vẫn quá cách biệt để thực sự hiểu được nỗi phiền muộn của chúng tôi.

- Cháu luôn sợ tháng Av, - Yael nói về tháng chúng tôi sắp bước sang. - Nhưng năm nay thì không.

Nghe giọng cô có vẻ dữ dằn, sẵn sàng tranh đấu với cái nắng khắc nghiệt của mùa này. Av cũng là tháng đứa con của cô sẽ chào đời. Tôi đã đoán có lẽ cô gái sẽ trở nên yếu đuối hơn, khi giờ đây cô đã bị xua đuổi ra khỏi nhà của bố cô, nhưng thực tế lại không như vậy. Sức mạnh của cô gái dường như tăng lên. Cô nhìn chằm chằm vào những kẻ liếc mắt quan sát cô một cách tò mò khiến bọn họ phải cúi mặt xuống, đúng như tôi từng làm khi người ta thì thào về chuyện các cháu trai tôi không thể nói. Trong việc này chúng tôi giống hệt nhau, bị cảm giác tội lỗi đè nặng vì những gì bản thân đã làm, nhưng luôn đầy tự hào về những đứa con của mình, ngay cả khi Chúa bỏ rơi chúng tôi.

Thường thì tôi là người đầu tiên có mặt để chăm sóc cho đàn bồ câu, nhưng ngày hôm nay chúng tôi đã nấn ná lại trong lúc tôi giới thiệu Yael với các cháu trai mình. Shirah và các con gái cô đều đã vào việc; ba mẹ con họ cùng nhìn chăm chú khi chúng tôi cùng nhau bước vào, ngỡ ngàng về mối thân tình mới mẻ giữa hai chúng tôi cũng nhiều như về vết bầm trên khuôn mặt Yael. Đúng là kể từ khi Yael tới đây, tôi hầu như đã chẳng làm gì khác ngoài phàn nàn về cô. Nhưng một người phụ nữ có thể thay đổi quan điểm của mình.

- Tôi cần người giúp trông nom mấy đứa cháu, - tôi nói, thể hiện rằng chuyện chúng tôi đi cùng nhau là điều rất đơn giản, bất chấp vết bầm rõ ràng khẳng định còn nhiều chuyện nữa đã xảy ra. - Tôi già quá rồi, không thể chơi đùa với lũ trẻ được.

Thế là đủ, không cần phải giải thích dài dòng thêm. Một điều thật hay, vì tôi không còn thêm lời giải thích nào khác sẵn sàng. Những người phụ nữ phải chịu tổn thương hàng ngày và giữ kín nguyên do cho riêng họ. Yael dành cho tôi một cái nhìn đầy biết ơn rồi nhanh chóng bắt tay vào việc. Tôi cũng để ý thấy thái độ của người nô lệ khi anh ta nhìn thấy vết thương trên mặt cô gái. Nếu anh ta được tự do, tôi hình dung có lẽ anh ta đã bị thôi thúc phải đi tìm cho ra kẻ nào đã làm cô bị tổn thương. Tôi ra hiệu cho anh ta để tâm tới bổn phận của mình. Anh ta làm theo, nhưng suốt phần còn lại của ngày hôm đó, anh ta luôn chăm chú theo sát nhất cử nhất động của Yael. Thật lạ lùng khi chứng kiến anh ta hành xử như thể lòng trung thành đã gắn kết anh ta với người phụ nữ đang mang trong bụng đứa con của một người đàn ông khác.

- Hãy để cô ấy yên, - tôi nói với anh ta khi không ai khác có thể nghe thấy. Anh ta dường như không thể rời mắt khỏi cô gái. - Cô ấy có đủ rắc rối rồi, không cần thêm cả những rắc rối của cậu nữa đâu.

- Sao bà nghĩ tôi có rắc rối? - Anh ta hỏi theo cái cách ngập ngừng anh ta dùng để nói thứ ngôn ngữ của chúng tôi.

Tôi dừng lại, quan sát người nô lệ trong khi anh ta làm việc với cái cào anh ta đã chế ra để gom phân chim, một chiến binh lũ bồ câu không còn sợ nữa. Tôi từng nghĩ về anh ta như một kẻ kỳ cục vì màu tóc sáng và chiều cao quá khổ, điều đã buộc anh ta phải khom người xuống trong tháp nuôi bồ câu. Lúc này đây, tôi thấy anh ta quả thực tuấn tú, với đôi vai rộng, nét mặt dễ mến và đôi bàn tay to, chai sạn nhưng lại dịu dàng đến mức đáng ngạc nhiên khi anh ta chăm sóc cho những con bồ câu.

- Cậu không phải là một con người sao? - Tôi hỏi, ngụ ý rằng bất cứ con người nào trên thế gian này cũng có những rắc rối riêng của anh ta.

- Tôi đã từng là một con người, - anh ta nói. - Đã từng.

Tôi chưa già đến mức không hiểu ý anh ta muốn nói gì. Bất chấp xiềng xích nô lệ, anh ta rồi sẽ trở lại là một con người.

•§•

Mỗi ngày, chúng tôi đều nghe thấy các chiến binh chuẩn bị cho những cuộc xuất kích. Các kho dự trữ đã cạn kiệt, dạ dày chúng tôi trống rỗng. Mùa hè luôn là thời gian cuộc sống trở nên khó khăn nhất, nhưng năm nay còn khắc khổ hơn những năm trước. Vào bữa tối, tôi ăn một nửa những gì có trong đĩa của mình - một ít đậu hồi, vài quả chà là khô - phần còn lại sẻ thêm cho Yael và lũ trẻ. Mỗi chúng tôi đều được phát cho một ostraca, mảnh đá trên đó có khắc chữ cái đầu tên chúng tôi, và dấu khắc đó sẽ cho chúng tôi một lượng nhất định thức ăn, nước uống và củi đốt hàng tuần. Đó là một quãng thời gian khó khăn cho tất cả mọi người, cái nóng của mùa hè đang trút xuống đầu chúng tôi toàn bộ sự khắc nghiệt của nó, thứ không khí oi nồng khô khốc đến mức chúng tôi quấn khăn che trên miệng để làm dịu bớt hơi thở của mình. Nước trong các bể chứa đã xuống tới mức thấp, và chúng tôi mới chỉ bước vào tháng của lửa.

Yael và tôi không nói gì về việc thu xếp giữa chúng tôi, song cô gái tiếp tục ở lại gian buồng nhỏ của mấy bà cháu tôi. Thoạt đầu, các cháu trai tôi có vẻ dè dặt với cô gái, nhưng đến một ngày nọ cô gọi chúng tới bên mình. Hai cậu bé có phần do dự nhưng cũng lại gần khi Yael chỉ cho chúng thấy con bọ cạp nằm trong một góc khuất. Khi còn bé, cô gái kể với các cháu tôi, cô vẫn hay quan sát những con vật này ở ngoài hiên nhà nơi cô ngủ, nhưng luôn cẩn thận không chạm vào chúng. Cô gái cảnh báo Levi và Noah rằng cả hai cậu bé cũng không bao giờ được quấy rầy bọ cạp, hãy ở cách xa một khoảng cẩn trọng, tôn trọng nhát đốt chết người của loài vật ấy, và cả sự im lặng khôn ngoan của chúng.

Hai cậu cháu trai mắt đen của tôi quan sát mê mẩn, thích thú ra mặt khi Yael bắt kẻ xâm nhập đáng sợ đó bỏ vào một cái bình. Cô gái khéo léo kẹp nó giữa các ngón tay. Tôi tự hỏi cô gái còn từng làm điều gì cần đến sự can đảm tương tự, hay cũng giống như tôi, lòng can đảm của cô xuất phát từ đau khổ. Ta càng có ít để mất, thì càng dễ dàng cầm lấy một con dao, thanh kiếm hay một con bọ cạp. Khi Yael mang con vật nguy hiểm chết người ra khu vườn gần đó, hai cậu bé bám theo sát gót, đầy phấn khích trước sự bạo gan của cô. Thấy chúng vui vẻ và đầy háo hức như thế, cổ họng tôi se thắt lại, và tôi cảm thấy có thể tôi sẽ để mất cả giọng nói của chính mình. Với khuôn mặt rạng rỡ đượm vẻ thích thú cao độ, hai đứa bé có vẻ như không khác gì những đứa trẻ khác; không ai có thể đoán ra chúng là hai cậu bé đã bị ác quỷ tước đi quyền được nói. Chúng háo hức kinh ngạc, quỳ xuống trên một luống củ cải Syri, há hốc miệng quan sát trong khi Yael thả con bọ cạp được tự do chui vào một góc tối tăm giữa bụi hành tây.

- Thế giới là nhiều thứ với nhiều tạo vật.

Cô nói với các cháu tôi trong lúc tất cả chúng tôi nhìn quanh khu vườn có tường bao, nơi chắc chắn là cả một khu rừng với một sinh vật nhỏ vừa bị tách rời khỏi nhà của nó. Con bọ cạp đã biến mất khỏi tầm nhìn.

- Với một số, chúng ta giống như những người khổng lồ; và với một số khác, chúng ta lại là những con kiến có thể bị giẫm nát dưới chân.

Người ta đang xì xầm về Yael, băn khoăn tự hỏi ai có thể là bố đứa trẻ cô mang trong bụng, đoán già đoán non về cái đêm người sát thủ Bar Elhanan đã ruồng bỏ chính con gái ông ta. Tuy nhiên, các cháu trai tôi đã trở nên yêu quý cô gái. Cho dù vẫn giữ khoảng cách, tôi cũng dần quen với cô. Nếu người ta nói xấu cô gái trước mặt tôi, tôi đưa mắt nhìn chằm chằm về phía họ, và mọi chuyện kết thúc ở đó. Cho dù muốn giữ riêng suy nghĩ này cho mình, tôi phần nào cảm thấy thoải mái hơn khi có Yael trong nhà mình, được nghe thấy cô gái thở nhè nhẹ trong giấc ngủ, như con gái tôi có thể cũng sẽ như thế nếu nó vẫn còn sống với chúng tôi.

Phải thừa nhận tôi rất biết ơn cô vì đã đỡ đần những việc vặt trong nhà. Kể cả ở tình trạng của cô lúc này, bụng mang dạ chửa sắp đến ngày sinh nở, Yael vẫn luôn tay luôn chân. Cô gái nấu ăn cho chúng tôi, cặm cụi bên bếp lửa, vỉ nướng đặt trên những hòn đá xếp thành vòng. Cô tới nhà kho để nhận phần đậu hạt và ngũ cốc hàng ngày của chúng tôi, đảm bảo chắc chắn trong nhà luôn có củi, tất cả để trả ơn tôi đã đón nhận cô. Nhưng những câu chuyện cô kể là sự đền đáp duy nhất chúng tôi cần. Đôi mắt hai thằng bé sáng mê mẩn lên khi chúng lắng nghe cô kể chuyện trước khi đi ngủ. Trong tất cả những kỳ công của bọ cạp, im lặng là một phẩm chất và một món quà được ban tặng, không phải khiếm khuyết mà là một ưu điểm hữu ích. Bọ cạp có thể làm những gì kẻ khác không thể: nó có thể nhìn được trong bóng tối, nghe thấy một con ruồi đập cánh ở tận bên kia núi, cảm nhận được mối nguy hiểm trong khi toàn bộ phần còn lại của thế gian chìm trong giấc ngủ.

- Có phải mẹ cô đã kể cho cô nghe những câu chuyện đó không? - Tôi hỏi vào một buổi tối, khi tôi và Yael đi ra quảng trường.

Chúng tôi đã quen nếp thường xuyên tới dệt ở chỗ các khung cửi. Hai chúng tôi tách mình khỏi các phụ nữ khác, nhưng dệt quả là một niềm vui, và trang phục của chúng tôi đã rách cả; chúng tôi cần khăn san và áo choàng. Trong lúc giữ cho bản thân bận bịu theo cách này, chúng tôi có thể quên đi cát bụi đang cuộn lên thành những đám mây khắp xung quanh, cũng như giúp bản thân tránh xa cơn đói. Nếu không còn gì khác, ít nhất chúng tôi cũng có len lông cừu và công việc xe sợi, dệt vải.

- Cháu không có mẹ, - Yael cúi gằm đôi mắt xuống.

Chúng tôi đến chỗ các khung cửi, ngồi vào đó, mang theo những bó len lông cừu đã được chải, nhuộm. Yael đang dệt một tấm vải có hoa văn được tất cả mọi người tán thưởng. Thậm chí cả những kẻ buôn chuyện vẫn thì thụt xì xầm về cô cũng bị gây ấn tượng. Trên tấm vải có những sợi len màu đan xen nhau, tạo thành những hình khối liên tục nhiều màu sắc. Tôi nhận ra những khối hoa văn ấy giống hệt như trên trang phục người nô lệ vẫn mặc.

- Con người nào cũng có mẹ, - tôi khăng khăng gặng hỏi trong khi làm việc.

- Bác nghĩ cháu là người sao? - Yael nói, cằm nghếch lên, trêu đùa tôi.

Tôi chưa bao giờ thấy một người phụ nữ với mái tóc đỏ đến thế, hay ít biết sợ đến mức sẵn sàng kẹp lấy một con bọ cạp giữa các ngón tay mình. Những người khác có thể thì thầm rằng Yael bị quỷ ám và thề rằng cô không giống những cô con gái và người vợ khác. Nhưng tôi đã nhìn thấy Yael vào đêm bố đuổi cô khỏi nhà, khi cô co ro thu mình lại trong góc như bất cứ người phụ nữ bị đánh đập nào khác. Và tôi đã để ý thấy vẻ mặt Yael khi cô đứng cạnh Người Phương Bắc.

Cô đúng là một con người.

Khi hai người họ nghĩ họ chỉ có một mình, tôi đã nghe được những điều tôi không nên nghe mà họ nói với nhau. Yael thật may vì tôi đã quen với im lặng, và vì thế đã giữ mồm giữ miệng. Một câu chuyện ngồi lê đôi mách hẳn sẽ là không thể tha thứ được, nếu tôi nhanh chóng lạm dụng khoảnh khắc riêng tư tôi vô tình bắt gặp. Một con chim ưng đã lượn lờ quanh tháp nuôi bồ câu lớn nhất từ vài ngày qua, rõ ràng với ý đồ dùng những con bồ câu của chúng tôi làm bữa tối. Chúng tôi dựng lên những cây gậy được buộc lại với nhau bằng dây thừng, trông giống như một món đồ chơi trẻ con; khi gió thổi, những cây gậy lay động và làm lũ chim ưng hoảng sợ dạt đi. Nhưng có một con chim ưng không hề sợ; không tài nào xua đuổi được nó. Con chim ưng có vẻ đang rất đói và dường như nhất quyết muốn có bằng được bữa ăn của nó. Cái đói ập xuống đầu mọi sinh vật trong sa mạc cùng một lúc.

Khi con chim ưng xuất hiện bên rìa cửa sổ, Yael tìm ít hạt ngũ cốc và chìa tay đưa ra cho nó. Tôi sững sờ chứng kiến con chim ưng ăn từ tay cô gái, như thể chính nó cũng là một con bồ câu. Tôi không phải là người duy nhất để ý thấy. Người Phương Bắc đã tới bên cạnh cô gái. Tôi nghe thấy anh ta nói ở quê anh ta, những người thợ săn huấn luyện chim ưng đi săn mồi, mang gà gô và bồ câu về. Nhưng chiếc mỏ màu vàng sắc nhọn của chúng được buộc lại bằng dây da, chỉ há ra được nửa chừng, thế nên lũ chim ưng không thể ăn con mồi chúng săn được; chúng buộc phải học cách kiên nhẫn chờ đợi khi mang con mồi về, chịu đói cho tới khi người thợ săn ném cho chúng một miếng thịt.

Thường phải mất hàng tháng để chiếm được niềm tin của một con chim ưng. Người nô lệ thấy kinh ngạc khi Yael có thể gọi con chim này tới với cô dễ dàng đến thế. Anh ta nói cô chắc chắn phải có phép thuật. Anh ta quỳ gối xuống, cúi đầu, đến một nửa là đùa cợt, tuyên bố rằng cô gái cũng đã mê hoặc được cả anh ta. Yael bật cười trước nhận xét của người nô lệ - tôi nhớ vì tôi chưa từng được nghe cô cười như thế. Một âm thanh vui vẻ, đầy ngạc nhiên. Cô gái nói những người phụ nữ tóc đỏ sở hữu năng lực cho phép thuần hóa những sinh vật hoang dã. Vì người nô lệ đã tới từ một vùng đất nơi có nhiều phụ nữ có mái tóc như thế, hẳn anh phải biết chuyện này có thật. Anh ta đứng dậy, cho dù phải nhích cơ thể cao lớn của mình để được lại gần cô gái.

Và đúng lúc ấy tôi nghe thấy anh ta nói.

- Cô không giống họ, Yael. Cô không giống bất cứ ai.

Tôi không dám chắc liệu những lời nói của người nô lệ là lời khen hay một câu nhục mạ, nhưng sau đó anh ta cầm lấy tay cô gái và hôn lên đó, ở cổ tay cô, nơi điều ai đó cần và điều cô gái khao khát gặp nhau và hòa làm một.

Yael không phải là con gái tôi, nhưng cô sống trong nhà tôi, và điều đó khiến tôi quan tâm đến cô. Tôi biết một phụ nữ vào cuối thai kỳ như cô có thể sẽ tìm kiếm sự khuây khỏa ở những nơi chốn thật kỳ lạ. Mang thai có thể gây nên sự bối rối, và lòng tốt trong một thế giới tàn nhẫn có thể lôi cuốn Yael tới chỗ quên mất Người Phương Bắc không phải là một trong số chúng tôi. Trên tấm chăn nơi ngả lưng buổi tối, cô gái trở mình trằn trọc, bứt rứt khó chịu vì cái nóng. Vào các buổi sáng cô ủ ê thức dậy, đôi mắt thiếu ngủ nặng trĩu. Tôi tự hỏi liệu có phải cô đã mơ thấy đứa con sắp ra đời của mình, như tôi từng mơ cách đây đã lâu hay không, liệu cô đã nhìn thấy khuôn mặt đứa trẻ, hay thậm chí đã chọn một cái tên hay chưa, cho dù tốt nhất không nên làm như thế. Đặt tên một đứa trẻ chưa ra đời sẽ báo cho ác quỷ biết một đứa trẻ sắp xuất hiện trên thế gian. Để lộ tên một đứa trẻ, và đứa bé sơ sinh ấy có thể bị gọi vào bóng tối dễ dàng hơn. Tôi đã làm thế, đã thách thức số phận. Có lẽ những con quỷ của bóng đêm đã luôn bám theo con gái tôi kể từ khi tôi đặt tên cho nó là Buổi Sáng.

Chúng tôi không phàn nàn về công việc của mình vào thời điểm khắc nghiệt này trong năm, vì khu chuồng bồ câu khá mát mẻ, những bức tường thạch cao tại đây đem đến một chút dễ chịu. Chúng tôi được che chắn khỏi cái nắng tàn khốc của mùa hè. Phía dưới chúng tôi, thung lũng sôi xèo xèo trong một lớp bụi hồng. Thế giới bên dưới những cánh cổng của chúng tôi chói lóa ánh sáng, và chúng tôi phải kéo khăn trùm đầu xuống để che mắt. Không thể nhìn thấy bất cứ một chấm nhỏ màu xanh lục nào; thậm chí cả những chiếc lá kiên cường nhất của các bụi cây gai cũng đã quăn lại như làm bằng giấy. Chúng tôi có thể nghe thấy tiếng lũ chó hoang tru lên than khóc vào ban đêm, những âm thanh làm chúng tôi rùng mình. Từng đàn chim lớn bay qua trên đầu chúng tôi, từ bỏ miền đất khô cằn này, tìm kiếm nước và nguồn sống ở những chốn xa xôi, bay tới các rặng núi ở phía bắc hay bay về phía đông tới Moab, nơi người ta kể rằng những cánh đồng luôn xanh tốt quanh năm.

Mỗi ngày, Người Phương Bắc lại rải một ít ngũ cốc lên bậu cửa sổ cho con chim ưng. Khi anh ta nói bằng thứ tiếng của anh ta với những âm thanh cằn nhằn lạ lẫm, con chim dường như hiểu, một tia sáng lóe lên trong đôi mắt vàng của nó. Con chim có cái đầu màu đỏ, và chính vì thế người nô lệ gọi nó là Odeum, hồng ngọc, cũng là cái tên anh ta dùng để gọi Yael. Yael cười khi anh ta làm thế, biết rõ anh ta đang cố khích cô. Cô gái đùa lại và nói chỉ một gã ngốc mới giữ chim ưng ở gần chỗ nuôi bồ câu như thế. Cuối cùng, rồi sẽ có ngày chúng ta tới để thấy chim ưng đã giết sạch đàn bồ câu chúng ta chăm sóc. Cô đã cho con chim săn mồi kia ăn một ít ngũ cốc chỉ vì thương hại, nhưng người nô lệ đã đi quá xa, biến một con chim hoang dã thành vật cưng. Chẳng lẽ anh ta không hiểu được sai lầm của mình sao? Đây là một tạo vật không ai có thể tin tưởng được.

- Cô đã nhầm về nó rồi, - tôi nghe Người Phương Bắc nói. - Nó tới đây theo lời gọi của cô.

- Một con chim ưng luôn là một con chim ưng, - tôi báo cho cả hai người biết sự hiện diện của mình, không thể giữ im lặng lâu hơn nữa.

Sau khi tôi đưa ra nhận xét ấy, họ nhanh chóng im lặng quay lại công việc đang làm dở. Sao họ có thể tranh luận với tôi được? Hai người đều biết những gì tôi nói là đúng. Ta không thể thay đổi bản chất của một con chim ưng, cũng giống như không thể dạy một con bồ câu giết mồi. Ấy vậy nhưng muộn hơn cũng trong ngày hôm đó, khi tôi nhìn thấy người nô lệ và Yael mang các sọt phân ra ruộng để bón cho đất đang kiệt quệ và bị cái nóng thiêu đốt, con chim ưng lượn qua trên đầu họ như thể nó là một con chó, thuần phục và ngoan ngoãn. Tôi nghĩ có lẽ tôi đã nhầm, quá hấp tấp khi phán xét bản tính một tạo vật qua vẻ bề ngoài của nó, vẫn chưa hoàn toàn hiểu rằng trong thế giới Chúa đã tạo nên cho chúng ta, mọi thứ đều phải thay đổi.

Vào lúc này, có một điều bất di bất dịch là mỗi ngày đều trôi qua thật nặng nề, tất cả cùng với cái nóng tàn khốc khiến người ta mụ mị. Từng luồng hơi nóng bốc lên thành những tấm màn ánh sáng uốn lượn. Luôn có từng hàng những người phụ nữ kiệt sức đứng chen chúc nhau trước các nhà kho, mỗi người đều đang chờ lĩnh phần nước và lương thực cho gia đình mình. Tôi cảm thấy như mình cứng đờ lại bất động bên trong tháng Av, giống như tôi từng nấn ná lại trong những giấc mơ cũ, chậm chạp tỉnh giấc trong mùi men nướng bánh ở cuộc đời cũ tôi sống trước đây, vào những buổi sáng quý báu đó, đồng quê xung quanh tuyền một màu xanh, và mùi cây bách lơ lửng lang thang trong không khí. Ngày ấy tôi đã tỉnh giấc đúng lúc, như lần này cũng vậy, song một khung cảnh là hòm đựng châu báu, còn khung cảnh kia là cái lồng giam hãm.

Chúng tôi hầu như chẳng có gì ở đây, trên ngọn núi này, song ít nhất cũng được an toàn, ở thế giới bên ngoài, bạo lực chống lại dân tộc chúng tôi đã trở nên tàn khốc hơn. Có những tin đồn kể rằng xác người nằm chất đống trên những con đường chính trên khắp đất Judea, rằng sông Jordan chứa đầy xác chết đến mức có thể bước trên lưng người chết qua sông như thể đó là những tảng đá đặt chân. Chúng tôi nhận được tin một khu định cư Essene khác đã bị hủy diệt hoàn toàn. Tôi được nghe kể về họ, những người tự gọi mình là Những Đứa Con Của Ánh Sáng, những người sống tại một khu định cư có tên là Sechacha. Một ngày kia, một toán người nhỏ nhoi kiệt sức xuất hiện trong thung lũng của chúng tôi. Chúng tôi nhìn thấy bụi bay lên khi họ tới gần. Những bộ trang phục bằng vải lanh màu trắng sáng lấp lánh trong lúc họ leo qua các tảng đá. Các chiến binh của chúng tôi đi xuống theo con đường rắn, gặp những người mới đến và đưa họ tới chỗ chúng tôi. Ai cũng biết những người Essene căm ghét chiến tranh, và chúng tôi đang ở trong một pháo đài. Dẫu vậy, như những người còn lại trong chúng tôi, khi họ không còn lựa chọn nào khác, không còn nơi nào khác để đi, họ tìm tới ngọn núi này.

Có bảy người đàn ông và ba phụ nữ, cùng bốn đứa trẻ. Những người đàn ông mang theo của nả của họ trong những chiếc túi đeo trên lưng nhờ vào những sợi thừng bện bằng lanh. Theo sau là những người phụ nữ, trang phục đơn sơ, chân đất, không trang sức. Những người phụ nữ mang theo các túi da dê đựng nước, pho mát và chăn dắt một bầy dê gầy còm được buộc vào nhau bằng dây da, nhìn từ xa trông như một con vật có năm đầu. Còn có hai con lừa đen thồ những chiếc bình gốm cao; bên trong là những cuộn bản thảo ghi chép những lời răn dạy của người Essene. Những người đàn ông đều có vẻ học thức, dáng dấp đáng kính, đặc biệt là một người già cả, có lẽ là người già nhất tôi từng nhìn thấy. Họ đã phải lang bạt suốt từ khi quân Roma tàn phá khu định cư của họ, sống trong các hang động, để lại văn tự của dân tộc mình bất cứ chỗ nào có thể, để đảm bảo đức tin của họ sẽ không bị thất truyền, cho dù họ có là những người tiếp theo bị sát hại.

Khi những người mới đến bước vào qua cổng Rắn, tại đó một đám đông đã xúm lại. Những người sống sót có vẻ sửng sốt, cảnh giác trước dáng vẻ sừng sững của pháo đài Masada. Họ sửng sốt ngước ánh mắt nặng trĩu nhìn những bức tường phòng hộ mà các chiến binh của chúng tôi đã củng cố sẵn sàng, những chồng áo giáp, những cây giáo có mũi nhọn bằng đồng thau được đặt cạnh nơi cầu nguyện để các giáo sĩ có thể ban phước cho chúng. Những người Essene đã rơi vào một nơi được tạo ra cho chiến tranh và chỉ chiến tranh mà thôi, nơi vũ khí được cất trữ như dầu và rượu vang được tích trữ ở những ngôi làng khác, nơi mọi tảng đá đều được đẽo tròn bằng đục, sẵn sàng huy động làm vũ khí nếu chiến trận lan tới.

Chúng tôi đưa mắt nhìn nhau trước mặt những con người hiền hòa này, chợt nhận ra máu và báo thù đang cuộn chảy qua chúng tôi, như thể chúng tôi là những kẻ man rợ. Chính chiến tranh đã làm chúng tôi choàng tỉnh khỏi giấc mơ vào buổi sáng, ru chúng tôi vào giấc ngủ chập chờn đầy bất an khi đêm về. Một số người trong chúng tôi cúi gằm mắt xuống, sững sờ trước con người chúng tôi đã trở thành. Những người khác lừ mắt nhìn nhóm người họ coi như những kẻ điên, không sẵn sàng chiến đấu vì Zion.

Người già nhất trong số những người Essene, mà những người cùng đi gọi một cách tôn kính là Abba, được các đồ đệ của ông khiêng đi. Ông lão đã rất yếu về thể xác, nhưng tinh thần vẫn mạnh mẽ. Những người đồng đạo nâng ông lên cao trên vai họ để ông có thể nói với chúng tôi.

- Tất cả chúng ta thuộc về Chúa của chúng ta. Tất cả những gì thuộc về hiện tại và sẽ có trong tương lai đều khởi nguồn từ Chúa. Trước khi vạn vật được tạo nên, Người đã ra lệnh sáng tạo ra chúng. Ý nguyện vinh quang của Người tạo nên số mệnh của chúng ta, một số mệnh không thể thay đổi. Chúng tôi đến vì chúng tôi đã được tiền định có mặt ở đây, cho dù chúng tôi khác xa các người, giống như đêm và ngày vậy.

Tôi không biết người của chúng tôi có chấp nhận lời tuyên bố của Abba hay không, hay sự hổ thẹn và phẫn nộ sẽ biến điều ấy thành không thể. Sau đó là sự căng thẳng, thể hiện qua bầu không khí im lặng nặng nề, nghe được từng thanh âm nhỏ nhặt, rồi Yael chạy tới một phụ nữ trong nhóm người mới đến và ôm hôn cô gái đó. Niềm vui của họ khi gặp lại nhau phá vỡ sự im lặng. Chúng tôi được biết đó là người bạn Tamar của cô, người từng có bốn đứa con trai và giờ đây chỉ còn lại một - ba đứa trẻ kia, cùng với chồng cô, đã bị sát hại khi chiến đoàn tấn công khu định cư của họ. Giờ đây, tất cả những gì người phụ nữ Essene này còn lại là cậu con trai lên mười tên là Yehuda, cậu thiếu niên mà cô bám chặt lấy như thể chỉ còn cậu bé níu giữ cô ở lại mặt đất cô đang đặt chân lên.

Đích thân Ben Ya’ir cho phép những người Essene ở lại. Ông tới nói chuyện với thủ lĩnh của họ, một người đàn ông thông thái, vừa là một người cha vừa là tu sĩ, mặc toàn vải lanh màu trắng tinh khiết và đi chân trần, khuôn mặt vẫn không hằn nếp nhăn nào dù ông đã rất già. Họ cùng nhau ngồi xuống bên một gốc cây ô liu, nói chuyện hàng giờ liền. Sau đó, họ ngồi xuống cùng Menachem Ben Arrat, tu sĩ cao cấp nhất của chúng tôi. Và kết thúc quãng thời gian đó, một mệnh lệnh được ban bố - không ai được phép gây phiền toái cho nhóm người mới đến, cho dù họ có vẻ khác biệt đến thế nào đi nữa. Phong tục của họ là chuyện riêng của họ, được chấp nhận ở pháo đài của chúng tôi trong lúc họ ở lại giữa chúng tôi.

Tất cả mười bốn người Essene muốn được sống chung trong một nơi như thói quen của họ, vì những gì thuộc về một người cũng thuộc về tất cả. Họ được sắp xếp ở tại một ngôi nhà nhỏ bằng đá ở phía cuối khu vườn quả, trước đây từng là chỗ ở cho những con dê cái sắp đẻ. Họ sẽ ăn cùng nhau, chia sẻ những thứ ít ỏi họ có dưới cùng gốc cây nơi thủ lĩnh của họ và thủ lĩnh của chúng tôi đã đi đến thỏa thuận. Họ tắm nước lạnh trước mỗi bữa ăn và thành tâm cầu nguyện trước khi động đến bất kỳ thức ăn nào. Ba lần mỗi ngày - vào lúc rạng sáng, giữa trưa và thêm một lần nữa trước khi ba vì sao đầu tiên xuất hiện - chúng tôi có thể thấy những người đàn ông cầu nguyện, quay mặt về phía Jerusalem, sáu người đàn ông, vốn là các đồ đệ trung thành của Abba, kê những cái bàn dài làm từ ván gỗ cứng để trải các cuộn bản thảo ra, những văn tự được cất trong các bình gốm mang đi qua sa mạc trên lưng mấy con lừa kiệt sức. Họ ghi chép bằng một thứ mực được làm từ dầu óc chó và nhựa thông.

Yael và tôi mang đến cho họ ô liu, pho mát và một bao bột mì. Nahara đi cùng chúng tôi, mang theo các bình nước và dầu mẹ cô gái gửi. Một người đàn ông Essene trẻ tuổi, thường ở bên cạnh Abba và rõ ràng là đồ đệ ưa thích của ông, tới giúp Nahara mang nước. Để anh ta có thể làm vậy, Nahara cần đặt các bình nước xuống đất, vì người thanh niên không thể mạo hiểm đón lấy chúng từ tay cô gái; tất cả những gì cô đã chạm vào đều có thể bị coi là tamé.

Người thanh niên lầm rầm cầu nguyện trong lúc mang các bình nước đi, vì trong cộng đồng của mình, anh ta có quyền ban lời chúc phúc cho dù mới chỉ mười bảy tuổi.

Những người phụ nữ Essene tỏ thái độ biết ơn khi nhận những món quà của chúng tôi, song ký ức về những người bị tàn sát hiện rõ trong mắt họ. Nahara đứng bên cạnh người thanh niên Essene; cô gái còn quá trẻ và trong sáng để nghe kể về những hành động bạo ngược đã rơi xuống đầu cộng đồng Essene. Nhưng Yael và tôi ngồi xuống bên mấy người phụ nữ trong khi họ kể cho chúng tôi nghe một cách chân thật, bình thản chuyện những đứa con của họ bị sát hại như thế nào. Họ không khóc lóc hay ngất đi vì đau khổ, vì họ tin các con họ sẽ hồi sinh vào Ngày Tận Thế. Đến lúc đó các bà mẹ sẽ lại được ôm vào lòng những đứa con trai và con gái, và các cặp vợ chồng sẽ lại được đoàn tụ.

Tamar lặng lẽ hơn những người phụ nữ khác, khuôn mặt cô nặng trĩu phiền muộn, tái nhợt vì đau khổ. Khi chúng tôi đứng dậy để quay về, cô đặt một bàn tay lên cánh tay Yael, kéo cô gái lại gần mình. Tôi nghe thấy Tamar nói:

- Tôi sẽ không để mất đứa con này.

Con trai cô, Yehuda, đang nằm dài trên cỏ, ngước mắt nhìn lên cao trong lúc những vì sao đầu tiên bắt đầu xuất hiện trên bầu trời đang sẫm dần. Những người đàn ông Essene đã tập hợp lại ngoài ruộng, và chúng tôi có thể nghe thấy họ cất tiếng hát bằng giọng trầm ấm, rõ ràng. Trời nóng đến mức mọi chuyển động trong không khí đều như một vầng lửa, mỗi ngôi sao đều như một ngọn đèn cháy rực trong đêm.

- Hãy hứa cô sẽ giúp tôi, như tôi từng giúp cô, - Tamar thì thầm.

Mọi thứ ở người phụ nữ Essene dường như đều bị dập nát; kể cả tiếng nói của cô cũng giống như một câu bùa chú xuất phát từ nỗi ưu phiền. Cô hất hàm về phía phần bụng lùm lùm của Yael. Đứa trẻ có lẽ sắp chào đời trong ngày một ngày hai.

- Tôi biết khi cô tìm kiếm phương thuốc trị cơn sốt, cô muốn cứu sống một người đàn ông. Tôi có thể đọc được điều đó hiện rõ trên cô.

Yael đưa mắt nhìn tôi. Tôi nhanh chóng đảo mắt tránh đi để không có vẻ gì là tôi vừa nghe lén cuộc trò chuyện của hai người họ. Khi thấy Yael ôm lấy người bạn gái, tôi biết cô gái đã đưa ra lời hứa. Chúng tôi quay về, tôi không hỏi tại sao Yael lại đáp ứng sự gửi gắm khẩn thiết của người phụ nữ kia, vốn thuộc về một nhóm người hoàn toàn khác biệt so với chúng tôi, những người rõ ràng nhìn nhận cách sống của chúng tôi với thái độ khinh miệt. Tôi không hỏi cô từng cố gắng bảo vệ tính mạng cho người đàn ông nào, hay tại sao cô lại sẵn sàng vượt qua sa mạc vì anh ta, bất chấp cái giá phải trả. Tôi chỉ âm thầm điền thêm những mảnh thông tin này vào danh sách của mình, sẵn sàng đưa ra nếu có lúc nào đó Yael và tôi không nhất trí với nhau, và tôi cần chứng minh kỳ thực cô là một con người.

•§•

Khi tháng Av ập đến trút xuống đầu chúng tôi tất cả sự khắc nghiệt của nó, và trăng cũng đỏ rực như mặt trời, Abba cử một người thanh niên Essene tới khu chuồng nuôi bồ câu để làm việc cùng chúng tôi, nhằm cảm ơn về những khẩu phần lương thực chúng tôi mang tới cho họ. Vì giới luật của họ rất nghiêm ngặt, và đàn ông không được chạm vào phụ nữ, ngoại trừ các thành viên trong gia đình; nên người thanh niên này, có tên là Malachi Ben Aaron, thường làm việc một mình trong khu chuồng nuôi nhỏ. Thế nhưng không lâu sau, Nahara đã tìm tới đánh bạn với cậu ta, và chẳng mấy chốc hai con người trẻ tuổi đã mải mê nói chuyện rất lâu với nhau. Malachi Ben Aaron chỉ hơn Nahara vài tuổi. Cậu ta là người mạnh mẽ nhất trong số những người đàn ông cùng cộng đồng, và được đánh giá rất cao. Bởi thế, cậu thanh niên rất được trọng vọng, và dường như bản thân cậu cũng nhìn nhận mình như một người đàn ông có danh dự. Chúng tôi, những người làm việc bên Nahara, vẫn nghĩ cô gái còn như một đứa trẻ; có lẽ chỉ đơn giản vì chúng tôi mong muốn được nhìn thấy cô bé như thế. Chúng tôi kinh ngạc chứng kiến hai con người trẻ tuổi vốn có ít điểm tương đồng đến thế ngồi bên nhau tựa lưng vào tường trong giờ nghỉ trưa. Malachi nói và Nahara lắng nghe chăm chú, say sưa, như thể mỗi câu chuyện cậu ta kể là một kỳ quan lộng lẫy. Một vài lời của cậu ta lọt đến tai chúng tôi. Cậu ta nói về Ngày Tận Thế và cộng đồng của cậu đã chuẩn bị như thế nào, thú nhận những tội lỗi của họ, đi theo con đường của ánh sáng, hiến dâng cuộc đời trần thế của họ cho Adonai. Họ không chiến đấu chống lại người Roma vì thế giới chúng ta đang sống không phải là hồi kết với họ; họ sẽ hồi sinh sau cái chết, rạng rỡ trong hào quang Chúa ban tặng.

Từ khi tới ngọn núi này, tôi đã biết Nahara là một cô bé nghiêm túc, trưởng thành hơn nhiều so với tuổi của cô trong học hỏi và chịu trách nhiệm. Mẹ cô bé đã dạy cô đọc văn tự Aramaic và Hebrew. Trong lúc khai sáng cho cô bé, chắc chắn Malachi đã có ấn tượng sâu sắc về cô - và điều đó hoàn toàn có lý do; Nahara không chỉ thông minh mà còn đáng yêu, trong sáng. Không lâu sau, hai cô cậu bắt đầu đến khu chuồng bồ câu nhỏ sớm hơn để những cuộc chuyện trò có thể bắt đầu ngay sau khi Malachi đã kết thúc phiên cầu nguyện buổi sáng. Hai con người trẻ tuổi thì thầm trong ánh nắng ban mai, và những lời thủ thỉ ấy trở thành cây cầu kết nối giữa họ.

Như những người khác trong cộng đồng của cậu ta, Malachi chỉ mặc toàn màu trắng, tóc tết thành bím. Cậu ta tránh xa những đôi xăng đan và đi chân trần trên đất bụi, vì cộng đồng của cậu tin họ cần đi chân trần lên thiên đường và đợi ở đó, trong sương mù cho tới khi thế giới phục sinh sau Ngày Tận Thế. Malachi là người lặng lẽ, làm việc cần cù, một học giả không sợ phải bẩn tay. Cậu ta đã được cử tới khu chuồng bồ câu vì Abba tin rằng làm việc chăm chỉ và ca ngợi Chúa cần đi đôi. Cho dù Malachi còn trẻ, cậu ta đã viết trên các tấm bản thảo cùng những người lớn tuổi trong cộng đồng của mình, và người ta nói rằng chữ viết của cậu đẹp đến mức các thiên thần tìm đến dõi theo khi chúng được viết ra; và cậu thanh niên là người chính trực đến mức thứ dầu óc chó cậu dùng biến thành máu và hiện lên đỏ chói trên trang bản thảo. Cộng đồng đã quyết định Malachi sẽ là người thay thế Abba khi thời điểm ấy tới, và hai người vẫn hay ngồi chụm đầu bên nhau, đắm chìm trong trò chuyện và cầu nguyện.

Bất chấp những phẩm hạnh của Malachi, chỉ sau một thời gian ngắn Shirah dường như bắt đầu không hài lòng với người giúp việc mới của chúng tôi. Mặc dù cậu ta thường được cử tới chuồng bồ câu xa nhất, nơi chỉ có đủ chỗ cho một người, Shirah đã phát hiện ra rằng Nahara thường làm việc cạnh cậu thanh niên ở bên trong nơi chật chội đó. Chúng tôi không khỏi tự hỏi liệu vai họ có cọ vào nhau hay bàn tay họ có chạm vào nhau hay không. Khi cậu thanh niên cầu nguyện vào buổi trưa, tạo ra một chốn thiêng liêng bên cạnh cây ô liu thân cành vặn vẹo, hôn lên tấm khăn cầu nguyện của mình rồi dâng cái hôn của cậu ta lên Chúa, liệu có phải cậu ta cầu nguyện để rũ bỏ những ý nghĩ và ham muốn trần tục ra khỏi đầu mình? Shirah theo dõi cậu thanh niên sát sao, đôi mắt nheo lại, khuôn mặt tối sầm.

Vào một buổi trưa, trong lúc Nahara về nhà lấy bữa ăn gồm đậu lăng và ô liu cho chúng tôi, Shirah cho Malachi đi về. Những người còn lại trong chúng tôi lùi ra xa, quan sát; theo nhiều cách, có thể coi đây là các khu chuồng nuôi bồ câu của Shirah; cô là người ở đây lâu nhất, và chúng tôi tuân theo cô trong mọi chuyện.

- Cậu có thể về ngay bây giờ, - cô nói với cậu thanh niên Essene. - Không có lý do nào để cậu phải ở đây qua hết ngày hôm nay.

Ba con bồ câu đẹp đã được chọn để mang tới nơi cầu nguyện làm bữa tối cho các tu sĩ, và tôi đang vặt lông chúng. Tôi cúi đầu xuống, song vẫn lắng nghe cuộc nói chuyện.

- Chẳng lẽ những nỗ lực tôi bỏ ra vẫn chưa đủ tốt sao? - Malachi ngỡ ngàng hỏi.

Trong cộng đồng của mình, cậu thanh niên chưa từng bị thách thức, và bây giờ một người phụ nữ lại đuổi cậu ta về. Cậu ta đưa mắt nhìn người phụ nữ, trong cái nhìn chăm chú lóe lên một tia ngờ vực.

- Không có gì không tốt trong công việc cậu làm, - tôi nghe thấy Shirah trả lời. - Chỉ đơn giản là cậu không được cần đến ở đây.

Shirah hẳn đã để ý thấy thái độ của tôi, vì tôi cũng đang cảm thấy khó hiểu. Malachi đã giảm nhẹ công việc cho chúng tôi, và tôi thấy không cần phải làm cậu thanh niên bẽ mặt bằng cách đuổi cậu ta đi. Những người Essene đã cử người tốt nhất của họ đến cho chúng tôi, nhưng theo ý của Shirah thì không. Khi chỉ còn lại cô và tôi, Shirah thổ lộ:

- Nếu con bé là con gái bà, chắc chắn bà cũng làm thế thôi.

Cô sợ sức thu hút lẫn nhau giữa cậu thanh niên Essene và Nahara, và tôi hiểu vì sao cô không muốn cậu ta cho con gái mình. Malachi là một người quá mộ đạo để có thể nhìn thấy gì khác ngoài Chúa và chính cậu ta, điều đó quả là đúng; người con gái cậu ta chọn sẽ không thể bước đi bên cạnh cậu ta mà phải theo sau, đầu cúi gằm.

Khi Nahara quay trở lại mang theo bữa ăn của chúng tôi, cô bé rất ngạc nhiên khi thấy Malachi đã đi khỏi, khuôn mặt cô đỏ bừng trong lúc nhìn quanh tìm kiếm bóng dáng cậu thanh niên. Cô bé cay đắng đưa mắt nhìn mẹ mình, và tôi nghe thấy cô nói với Aziza:

- Mẹ đuổi anh ấy đi để chọc tức em.

- Chị tin chắc mẹ có lý do của mẹ, - Aziza đáp lại, - và đúng là như thế.

- Mẹ thật tàn nhẫn, - Nahara nói, giọng đanh lại. - Đó là lý do. Mẹ luôn tận tâm với những gì mẹ muốn. Chị phải biết điều đó hơn ai hết. Chị thật thông minh khi giữ kín những bí mật của chị.

Aziza cúi mắt xuống.

- Mẹ là mẹ của chúng ta.

Nahara trở nên cay nghiệt.

- Một người mẹ không thèm quan tâm tới hạnh phúc của các con, như chị biết quá rõ.

Tôi nghĩ Nahara đã lầm về mục đích của mẹ cô bé. Malachi không phải là người thích hợp với cô; người ta kể rằng vào những đêm đầy sao, cậu ta thường cầu nguyện cho tới lúc bình minh. Aziza dường như cũng đồng ý.

- Hãy xem cách họ sống, - Aziza nói với em gái khi Nahara than phiền về mẹ. - Một người mẹ hoàn toàn có lý khi không muốn con gái mình có số phận của một người phụ nữ Essene, một số phận chỉ có phụng sự, khổ sở và hy sinh.

Nhưng dù Malachi đã bị trục xuất khỏi khu chuồng nuôi bồ câu, sự hiện diện của cậu ta vẫn còn lưu lại. Có những thời điểm khi những người xung quanh ta có thể thấy số phận của ta nhưng chính bản thân ta lại mù quáng, chệnh choạng bước tới để rồi vấp vào một mớ bòng bong sai lầm. Lúc này chính là thời khắc ấy với cô con gái út của Shirah. Tất cả chúng tôi có thể thấy tương lai của cô bé nếu cô lựa chọn con đường này thay vì một con đường khác, nhưng bản thân cô gái lại không thể nhìn ra điều đó. Cô bé hờn dỗi bỏ ra ngoài, lách qua khung cửa gỗ nặng nề, cho dù công việc của cô vẫn chưa hoàn thành. Shirah đi theo sau con gái, nhưng đã quá muộn. Chỉ trong khoảnh khắc đã không thấy Nahara đâu nữa. Cứ như thể cô bé đã bị cướp đi khỏi mặt đất và tất cả những gì còn lại là cái bóng của cô. Có lẽ cô bé đã đi theo Malachi tới căn chuồng dê bằng đá dành cho những người Essene, bỏ xăng đan ra để đi chân trần giữa những người phụ nữ. Cô bé từng là một đứa con gái ngoan, nhưng giờ đây bổn phận của cô dường như lại đang nằm ngoài vòng tay người mẹ. Tôi đứng trên ngưỡng cửa bên cạnh Shirah. Vào lúc này, khó lòng có thể nhận ra cô là một người kiêu hãnh hiểu biết các phép thuật keshaphim, cô chỉ còn là một người mẹ hoàn toàn dễ bị tổn thương vì những hành động nông nổi dại dột của một đứa con.

- Cô bé sẽ quay trở về, - tôi mở lời đầy hy vọng.

Shirah nhìn chăm chăm ra quảng trường vắng tanh. Cô lắc đầu. Cô đã nhìn thấy tình yêu cả nghìn lần trước đó. Cô đã tạo ra những phương thuốc để thổi bùng nó lên, những lá bùa để cắt lìa mối dây liên hệ nó tạo ra; cô đã niệm những lời chú để gắn kết những người đang yêu với nhau hay để chia tách họ. Cô quá thông hiểu những biểu hiện của tình yêu để nhận ra mạng lưới chằng chịt của nó, ngay cả trong cảnh tranh tối tranh sáng của khu chuồng bồ câu.

- Thật không may, bà sai rồi, - Shirah nói với tôi, giọng nói nhẹ bẫng của cô như vỡ ra vì ân hận. - Con bé đã đi mất rồi. Và nếu cậu ta biết nó thực sự là ai, cậu ta sẽ không bao giờ muốn nó.

Tôi có thể cảm thấy một thoáng gai lạnh đột ngột giữa bầu không khí oi nồng. Tôi nghĩ đây chính là thứ chúng tôi từng muốn, vì hàng ngày chúng tôi vẫn tập trung lại, cầu nguyện xin mưa xuống. Giờ đây một cơn mưa nhẹ đã bắt đầu, một điều may mắn không ngờ vào thời gian khô hạn này trong năm. Nhưng cơn mưa thật kỳ lạ, rơi xuống từ những dải mây trắng lạnh lẽo trên bầu trời xầm xì màu đá đen. Tôi liếm môi và nhận ra trên đó đọng đầy muối. Đây là cơn mưa tới từ Biển Muối, một hiện tượng lạ lùng đôi khi xảy ra lúc gió nổi lên mang theo một đám mây bụi. Những cơn gió nóng cuồng loạn cũng cuốn theo cả nước và muối, và trút những thứ này xuống đầu chúng tôi. Đó là một điềm xấu, vì thứ có vẻ là mưa thực ra lại chỉ là nước biển. Một cơn mưa muối có thể làm các khu vườn bị nhiễm mặn, làm hỏng nước ngọt trong bể chứa. Những người đàn ông bị thương tối nay sẽ phải rên khóc trong đau đớn; những người phụ nữ sẽ không thể nhóm lửa nấu bữa tối. Những người chăn dê sẽ thấy sữa tươi, mà chúng tôi gọi là halab, bị vón cục lại vì muối trong các thùng đựng sữa.

Thà không có mưa còn tốt hơn nhiều so với việc phải hứng chịu thứ mưa này.

Shirah đã bắt đầu lẩm nhẩm một bài chú trong lúc chúng tôi chui trở vào trong để tránh làn nước muối trút xuống ào ào. Cô làm tất cả chúng tôi sững sờ khi vồ lấy một con bồ câu. Cô cầm lấy con dao chúng tôi vẫn dùng trong bữa ăn. Như bị quỷ ám, cô đưa một nhát dao cứa ngang qua cổ họng bồ câu, sau đó xoay con chim lại để máu của nó nhỏ xuống sàn đá. Sát hại một con bồ câu là một tội ác có thể bị pháp luật trừng trị. Chắc chắn không thể sử dụng một con chim cho những mục đích tối tăm của phép thuật keshaphim.

Aziza quay mặt đi khi cô hiểu ra điều mẹ cô định làm, đứng chắn giữa Nahara và cậu thanh niên Essene cô bé đã lựa chọn. Người Phương Bắc cũng đưa mắt tránh đi, như thế anh ta sẽ không phải chứng kiến một hành động dường như quá riêng tư để anh ta được phép nhìn, về phần Yael, chỉ mình cô đứng đó chăm chú đến mê mẩn, bị hút về phía những chiếc lông đang rơi xuống, những giọt máu dưới sàn. Tôi để ý thấy cô gái nhanh chóng lẩm bẩm những câu chú cùng Shirah, như thể hy vọng giọng nói của cô sẽ đem đến sức mạnh cho bài phù chú.

Trong lúc họ lầm rầm khẽ hát, mưa từ Biển Muối tới quất ràn rạt vào qua cửa và cuốn trôi máu đi. Theo thời gian, tôi dần tin rằng chính việc này đã hóa giải phù chú, biến nó thành vô giá trị trước khi nó kịp hiệu nghiệm. Aziza và người nô lệ cố trấn an lũ bồ câu, lúc này đang đập cánh bay lên phía trần, hoảng loạn trước làn nước mưa đập xuống rào rào như ném đá trên đầu chúng tôi, và thậm chí còn bất an hơn trước việc một đồng loại của chúng bất thần bị sát hại. Tôi lén nhìn vẻ mặt nghiêm trọng của Shirah khi cô cố gạt muối đi, nhưng vô ích. Trái tim tôi nhói đau đồng cảm với cô. Thậm chí cả một phù thủy mọi người vốn e sợ đến thế, người biết các phép thuật còn rõ hơn những người đàn ông thông thái nhất, cũng không thể ngăn cô con gái cương quyết đi theo con đường cô bé đã chọn.

Tôi hối hả chạy về nhà để lo cho hai đứa cháu trai, cố bước thật dài tránh những vũng muối trơn trượt đã đọng lại trên núi từ cơn mưa xấu xa này. Bên kia khu ruộng, tôi thoáng thấy Nahara đang bước đi cùng cậu thanh niên Essene. Những người phụ nữ Essene đã tặng cô bé một trong những chiếc khăn san trắng tinh tế của họ, lúc này đang trùm lên mái tóc cô. Nhìn thấy cô bé bên cạnh Malachi, được che chở dưới dải vải lanh tinh khiết nhất thế gian này, tôi hiểu ra từ trước khi bản thân Nahara hiểu.

Cô bé đã trở thành một trong số họ.

•§•

Trong khi mặt trăng đỏ rực của tháng Av tròn dần, một cuộc đời mới chín muồi, thúc mạnh qua nước ối trong bụng Yael với sức nóng báo hiệu thời điểm ra đời đã cận kề. Cô gái đang quỳ gối xuống bên bếp lửa nơi chúng tôi nấu ăn thì váy áo của cô đột nhiên ướt sũng. Tôi nhìn thấy nỗi kinh hoàng lóe lên trong mắt cô. Tôi hối hả bảo các cháu mình chạy tới chỗ Shirah, để cô biết đã tới lúc Yael chuyển dạ. Con trai cô, Adir, sẽ trông nom mấy cậu bé trong khi chúng tôi tập trung lại chào đón đứa trẻ ra đời.

Yael và tôi bắt đầu đi tới chỗ các nhà kho, dừng lại mỗi khi cô gái cần nghỉ lấy hơi. Bố cô đã không một lần hỏi han đến con gái mình trong những ngày cuối cùng của thai kỳ, khi cô buộc phải ở yên trong gian buồng của chúng tôi, quá nặng nề và khó xoay xở để đi lại. Nhưng anh trai cô đã tới thăm. Anh ta khẽ ngỏ lời xin lỗi đã quấy rầy nơi ở của chúng tôi, sau đó quỳ gối xuống cạnh Yael, vẫn mặc trên người bộ giáp bạc, vì thế anh ta lóe lên mờ mờ trong ánh sáng tù mù. Tôi đã nghe thấy hai anh em họ nói về Jerusalem, thỉnh thoảng lại bật cười khi họ nhớ về ngôi nhà nơi hai người đã lớn lên, về cây phượng vĩ mọc ngoài chợ. Sau đó, anh ta thường xuyên quay lại, dần trở nên thoải mái trong gian buồng của chúng tôi, cho phép các cháu trai tôi leo lên người anh ta, chơi đùa nhập vai các chiến binh. Yael thường trêu anh trai cô về Aziza, gọi anh ta là con cừu mù quáng bước đi theo sau người mình yêu.

- Cô ấy có cho anh ăn cỏ khô không vậy? - Yael hỏi, rồi bật cười. - Đến tối cô ấy có nhốt anh vào chuồng không?

- Có phải em đang cố làm anh nổi cáu không đấy, Yaya? - Amram bật cười nói, gọi cô gái bằng cái tên thời thơ ấu.

Yael lấy ra một mảnh lụa xanh, chính là mảnh còn lại từ chiếc khăn quàng người anh trai đã tặng cô. Cô gái vẫy mảnh lụa lên để nhắc nhở người anh rằng cô giữ nó để lấy may, nhét dưới đệm ngủ. Chính tôi cũng từng nhìn thấy nó ở đó. Tuy nhiên, cô gái đã không hề đả động đến mảnh vải từ bộ trang phục của người nô lệ cũng được giấu ở đó.

Trong những lần Amram tới thăm, hai anh em họ không nói gì tới đứa trẻ sắp chào đời, nhưng người chiến binh có lần mang tới một cái trống lắc anh ta tự làm, những hạt mận khô được nhét ở trong sẽ va vào nhau lách cách khi món đồ chơi được lắc lên. Yael rất vui, cảm thấy nhẹ nhõm vì anh trai cô chấp nhận hoàn cảnh của cô, cho dù bố đứa trẻ cô mang thai có là ai đi nữa.

- Anh chỉ trách chính mình, - có một ngày tôi thoáng nghe thấy anh ta nói với Yael như thế. Tôi đoán hẳn người cha từng là một bạn đồng ngũ của anh ta. - Chớ có bao giờ trao thứ gì quý báu vào tay người khác.

- Thứ em sắp sửa đem đến cho thế giới này mới quý báu, - Yael an ủi anh cô. - Vì thế nếu anh là người cần phải trách cứ, thì anh cũng chính là người em cần mang ơn.

Giờ đây, khi đã tới thời điểm đứa trẻ ra đời, chúng tôi bước đi dưới ánh sáng lờ mờ của ban đêm tới chỗ nhà kho bỏ không, nơi chúng tôi sẽ gặp Shirah. Hai cánh tay tôi quàng quanh người Yael, đỡ cô dựa vào tôi khi cơn đau dội lên trong cô. Chúng tôi dừng lại trên cầu thang, nơi cô gái gập người lại, thở hổn hển, kinh ngạc trước sức lực của đứa trẻ trong bụng mình.

- Đây là điều nó sẽ làm với cô trong suốt phần đời còn lại của nó, vậy nên hãy sẵn sàng, - tôi cảnh báo.

Yael cố mỉm cười, nhưng những cơn đau quá dữ dội. Cô bắt đầu khẽ nói không đầu không đuôi về một con sư tử cô đã để mất trong sa mạc, về một người đàn ông cô từng yêu, về cái giá cô phải trả cho những tội lỗi của mình. Tôi cố hết sức an ủi cô gái. Khuôn mặt cô đỏ lựng vì đau đớn và cái nóng.

- Cháu đã trả lại, - cô gái thì thầm. - Chẳng lẽ thế vẫn chưa đủ sao?

Tôi không rõ cô gái đang nói về người đàn ông, con mãnh thú hay đứa trẻ sắp ra đời. Dường như cô đang bị chìm dần vào một cơn mê sảng. Tôi cảm thấy nhẹ nhõm hẳn khi nhìn thấy Shirah hối hả bước tới. Cô đã gọi Nahara, và cô bé đồng ý đi cùng mẹ bất chấp rạn nứt trong mối quan hệ giữa hai mẹ con. Nahara đi chân trần, tấm khăn san trắng bằng vải lanh mỏng nhẹ đội trên đầu. Mái tóc cô được tết thành một bím duy nhất, theo thói quen của những người Essene. Nahara và Shirah không nói gì khi hai người bước đi bên nhau, khuôn mặt tối sầm nghiêm nghị, sự khác biệt giữa hai mẹ con thể hiện rõ ràng qua khoảng cách cả hai duy trì giữa họ. Khi hai mẹ con tới chỗ chúng tôi bên bậc thềm, Shirah hối hả xem bụng của Yael. Shirah gật đầu, có vẻ hài lòng, sau đó giục chúng tôi đi vào trong, nơi có thể nhóm lửa đun sôi nước để đảm bảo chắc chắn xua đuổi được hết những con quỷ có thể đã rơi xuống bể nước của chúng tôi.

Trước khi đồng ý đi tiếp, Yael ra hiệu cho Shirah, khuôn mặt Yael ngước lên biểu hiện vô vàn cảm xúc đang giằng xé. Tôi nghe thấy cô gái thì thầm:

- Nếu phải lựa chọn, hãy đảm bảo cứu lấy đứa bé. Hãy để tôi đi.

- Được, được, - Shirah đồng ý.

Cô đưa mắt nhìn tôi, ra hiệu với tôi rằng đây là thời điểm cần đồng ý với bất cứ yêu cầu nào. Chúng tôi giúp Yael đi vào nhà kho, sau đó đi xuống theo một lối đi dài, tạm dừng khi cơn đau của cô gái trở nên quá dữ dội, để rồi lại tiếp tục mỗi khi cơn đau tạm dịu xuống.

- Đây là nơi ác quỷ lăn lộn trên sàn, - Yael mệt mỏi lẩm bẩm.

- Cô ấy là một cô hầu gái chứ không phải quỷ, và đứa con của cô ấy rất bụ bẫm, khỏe mạnh, - Shirah nói để trấn an sản phụ rằng mọi chuyện rồi sẽ ổn cả.

Không bao lâu sau, lửa đã được nhóm lên và nước được đun sôi, tất cả được thực hiện thật chóng vánh trong im lặng. Nahara và Shirah kề vai bên nhau như thể tình mẫu tử của họ chưa từng bị tổn thương. Tôi nhận thấy Nahara đang cầu nguyện khi Yael bắt đầu trở dạ và cô bé liếc mắt nhìn một cách không tán đồng về phía bức tượng Ashtoreth được Shirah đặt trên một kệ đá để có thể làm lễ hiến tế với máu từ lần vượt cạn.

Đứa trẻ gần như đã sẵn sàng để ra đời trước khi chúng tôi kịp sẵn sàng đón nó; dường như nó không thể đợi lâu hơn nữa để bước chân vào thế giới của chúng tôi. Yael khóc nức nở và yêu cầu chúng tôi hứa một điều duy nhất: chúng tôi sẽ đảm bảo chắc chắn cô được thấy mặt đứa trẻ. Cô gái nói như thể đang chờ chết và sẽ chỉ có một cơ hội duy nhất để ngắm nhìn sinh linh cô sắp sửa cho chào đời. Cô gái tiếp tục cầu khẩn, nhắc đi nhắc lại là cô sẽ sẵn sàng đi sang Thế Giới Bên Kia nếu có thể được nhìn thấy đứa con của mình dù chỉ một lần, không giống như mẹ cô, người đã sinh con ra với đôi mắt nhắm nghiền không còn trông thấy gì.

- Vớ vẩn. Rồi cô sẽ thấy mặt nó mỗi ngày mỗi tối, - Shirah hứa, khuyên cô gái sắp làm mẹ hãy để tâm vào thử thách cận kề trước mắt.

- Tôi muốn biết màu tóc của đứa bé, muốn biết liệu mắt của nó sẫm màu hay sáng màu, - Yael nói tiếp.

- Được, được, - tất cả chúng tôi đều nhanh chóng đồng ý, vì không khí xung quanh đã thay đổi; nó trở nên ngột ngạt, đặc quánh. Đã đến lúc. Máu tứa ra từ môi ở chỗ Yael cắn lên, còn khuôn mặt cô gái trở nên xám như tro.

Có một chiếc ghế chuyên dùng cho những lần vượt cạn để sản phụ ngồi khom người lại trên đó, nhưng Yael không thể ngồi yên, và cũng không thể làm như được chỉ dẫn. Cô gái cầu xin Shirah hãy nuôi nấng đứa trẻ như con đẻ của cô nếu cần thiết, muốn đảm bảo chắc chắn đứa bé không bị bỏ mặc như những đứa trẻ sơ sinh không còn mẹ đôi khi vẫn phải chịu ở những thời kỳ khó khăn, bị vứt lại trong chốn hoang vu làm mồi cho chó hoang. Shirah đã trấn tĩnh được cô gái đang hoảng sợ tột độ bằng vô vàn lời hứa. Nahara mang nước tới để làm dịu vầng trán và đôi môi nóng hầm hập như đang lên cơn sốt.

Sau khi cơn trở dạ bắt đầu, lần sinh nở này lại diễn ra dễ dàng đến mức đáng kinh ngạc. Yael lúc này cúi người xuống khi cô được yêu cầu làm như thế; cô gái kêu la thật dữ dội, càng dữ hơn khi Shirah giục cô tiếp tục.

- Một phụ nữ kêu khóc sẽ sinh nở tốt. Im lặng là điều duy nhất chúng ta phải sợ. Vậy nên cứ tiếp tục hét lớn lên, - Shirah chỉ bảo.

Yael làm đúng như thế. Cô gái quả là mãnh liệt trong cơn hung dữ, và dường như cơn hung dữ không lời này chính là thứ ngôn ngữ thật của cô. Cô rặn bằng tất cả sức lực, khuôn mặt căng cứng, đỏ bừng. Một lần, hai lần, rồi sau đó đầu đứa trẻ xuất hiện. Yael đã kiệt sức và nói cô không thể làm gì hơn nữa. Shirah và Nahara bắt tay vào việc với dầu và nước nóng cùng những lời động viên vỗ về. Cuối cùng, cô gái sắp trở thành mẹ thu hết sức mạnh rặn xuống một lần thứ ba. Đứa trẻ chào đời, rơi vào hai bàn tay Nahara như thể nó mong ước không trở thành gánh nặng của bất cứ người phụ nữ nào. Một bé trai bụ bẫm, xinh xắn, với làn da sẫm màu. Chúng tôi nhanh chóng quấn cậu bé trong vải lanh và đặt cậu vào vòng tay nguời mẹ.

Ra ngoài hít thở chút không khí thoáng đãng sau khi đứa trẻ đã ra đời an toàn, tôi kiệt sức vì lần vượt cạn tôi vừa chứng kiến cũng như những cảm xúc mãnh liệt vừa trải qua trong tối hôm đó. Tôi nghĩ về con gái mình, đứa con gái xinh đẹp tôi đã đánh mất, cảm thấy dường như chỉ mới vài khoảnh khắc trôi qua kể từ khi con gái tôi cất tiếng khóc chào đời cho tới lúc con bé trút hơi thở cuối cùng. Tôi kinh ngạc khi trông thấy Người Phương Bắc ngoài bậc thềm. Như một bóng ma, anh ta đã tháo được cùm, sau đó lẻn ra khỏi khu chuồng nuôi bồ câu rồi leo qua hàng rào cây gai vốn vẫn giữ cho dê và cừu được an toàn trong bãi chăn thả bụi bặm của chúng. Nếu ai đó nhìn thấy anh ta, chắc chắn anh ta đã bị giết, bị coi như một kẻ đào tẩu, một mối đe dọa với tất cả chúng tôi. Anh ta lẩn vào bóng tối khi tôi tiến đến. Khi nhận ra tôi, anh ta lập tức lại gần hỏi về Yael.

- Anh đúng là điên, - tôi nói, - dám mò đến đây đi đi lại lại cứ như thể anh là ông bố của đứa bé vậy.

- Tôi chẳng là bố của đứa trẻ nào cả, - anh ta nói đầy nuối tiếc.

Người nô lệ nhìn tôi, khuôn mặt thay đổi hẳn vì lo lắng.

- Tôi không tới đây vì điều đó. Tôi tới vì cô ấy.

- Càng điên rồ gấp đôi, - tôi nói, - vì cô ấy đâu phải là vợ anh.

Bất chấp những lời ấy, tôi thực sự xúc động trước sự cương quyết của người nô lệ. Tôi cam đoan với anh ta rằng Yael vẫn khỏe mạnh và đã sinh con rồi. Dẫu vậy, anh ta vẫn cầu xin được thấy cô gái, vẫn tỏ vẻ bất an cho tới khi hình ảnh khuôn mặt cô có thể thuyết phục anh ta rằng cô vẫn an toàn và mạnh khỏe. Người nô lệ thề rằng cô gái đã gọi anh ta, nhất quyết khẳng định chính giọng nói của cô đã đưa anh ta tới đây. Anh ta đã nghe thấy âm điệu nóng hừng hực như đang trong cơn sốt cũng như cơn đau quằn quại cô gái phải chịu đựng, cho dù cô đang ở trong một gian phòng sâu hun hút, bao quanh bởi những bức tường đá, và người nô lệ bị cùm lại trong khu chuồng bồ câu. Anh ta tỏ ra chân thành đến mức tôi buộc phải dẫn anh ta vào, yêu cầu anh ta phải im lặng. Không người đàn ông nào được chứng kiến cảnh sinh nở, nhưng anh ta là một nô lệ, và khó lòng có thể được coi là một người đàn ông. Tôi thấy ái ngại cho anh ta, một cảm xúc thật xa lạ với tôi. Có lẽ vì chúng tôi đã trở nên gần gũi trong lúc làm việc bên nhau trong khu chuồng nuôi bồ câu. Có lẽ vì cách đôi mắt người nô lệ sáng lên khi anh ta nhắc tới việc đứa trẻ ra đời.

Trong lúc chúng tôi đánh bạo đi tiếp, tôi có thể nghe thấy tiếng hơi thở của anh ta vang lên đều đặn sau lưng mình. Chúng tôi dừng lại trên ngưỡng cửa căn phòng. Từ đây, chúng tôi có thể thấy ngọn đèn đang cháy chập chờn được Shirah thắp lên trước bức tượng vị nữ thần bị đặt ngoài vòng pháp luật Ashtoreth, Nữ Hoàng của Thiên Đường, người ban sự sống.

Đứa bé đang nằm trong vòng tay mẹ. Người Phương Bắc gật đầu, nhẹ nhõm ra mặt khi được tự mình nhìn thấy quả thực Yael đã bước vào cuộc hành trình vượt cạn và an toàn thoát ra khỏi nó. Cô có vẻ xúc động đến mê mẩn trước đứa trẻ trên tay mình, đôi mắt cô long lanh tràn đầy sức sống, làn da lấp lánh mồ hôi. Khi cô cất tiếng cười, bị mê hoặc trước biểu hiện của cậu bé, tôi thấy cả người nô lệ cũng mỉm cười đầy tự hào, như thể đứa trẻ thực sự là của anh ta.

Người Phương Bắc nắm lấy cánh tay tôi và ngỏ lời cảm ơn, sau đó rời đi để chúng tôi lo việc của những người phụ nữ. Nahara đang đổ nước sôi lên các tảng đá để rửa sạch chúng. Trông cô bé dường như đã trở lại là một người ngoại lai, không sẵn sàng nói chuyện với chúng tôi, chỉ có mặt trong thời gian cô được cần đến, và giờ đã sẵn sàng để rời đi. Cô bé luôn giữ đôi mắt cúi xuống. Cô đang quỳ xuống chống người trên tay và đầu gối, kỳ cọ các vết máu. Khi tôi đề nghị được giúp, cô bé khẽ mỉm cười.

- Sự giúp đỡ của Chúa là tất cả những gì cháu cần, - cô thì thầm, đầy thành kính, xinh đẹp và trong trắng, nhưng không còn là cô bé trước đây.

Shirah đang quỳ xuống bên Yael. Hai người ghé sát đầu cạnh nhau. Khi Nahara ngước mắt nhìn lên, tôi thấy cô bé đã nhận thấy điều đó. Shirah đã tháo một trong những chiếc bùa vàng cô vẫn đeo để hộ thân ra. Cô đưa cái bùa cho Yael, hứa rằng nó sẽ đem vận may đến và giúp cô gái an toàn tránh khỏi tai ương. Một mặt tấm bùa vinh danh vị vua đích thực của chúng tôi, Ehyeh Asher Ehyeh, ta là ta, đấng Duy Nhất không tên với cả nghìn cái tên. Ha-nora ha-gibbor, Đấng Duy Nhất hùng mạnh, người anh hùng. Ở mặt bên kia, những chữ cái Hebrew chen lẫn chữ cái Hy Lạp. Chayei ‘olam le-’olam. Cuộc sống vĩnh hằng, mãi mãi.

Những chiếc bùa vàng này xuất xứ từ Ai Cập, vì có hình mặt trăng và mặt trời được chạm trên đó, ngụ ý quyền lực của Nữ Hoàng của Thiên Đường. Dân tộc chúng tôi không chấp nhận những biểu tượng như thế, nhưng Yael vẫn hân hoan đeo tấm bùa lên cổ. Đó là món quà của một người mẹ tặng một người mẹ khác, được đón nhận với lòng biết ơn. Hai người phụ nữ hôn nhau để chào mừng sự sống mới. Một đứa con trai không thể được đặt tên cho tới khi đã được cắt bao quy đầu, vì thế Yael chỉ đơn giản gọi cậu bé là con trai trong lúc đưa cậu tới bầu vú của mình. Một cách gọi cũng đầy trìu mến như bất cứ cái tên nào.

Nahara gói nhau thai vào một mảnh vải. Cô bé sẽ đem chôn nó ngoài vườn theo đúng phong tục của chúng tôi, cho phép tinh túy của sự sống mới này làm màu mỡ trở lại chất đất cằn cỗi. Cô dừng lại bên cạnh tôi, chiếc áo tunic trắng lấm tấm vết máu. Cô bé trông vẫn luôn trưởng thành hơn tuổi, giờ đây dường như cô đã là một phụ nữ trưởng thành. Cô bình thản ngắm nhìn tấm bùa mẹ cô vừa đeo lên cổ Yael.

- Đó là món quà dành cho con gái, - cô bé nói với tôi về nó, giọng lạnh lùng. - Bà ấy muốn cho cháu biết bà ấy không dành nó cho cháu.

Giọng nói của cô bé hiện rõ cảm giác bị tổn thương bên cạnh vẻ chế giễu mỉa mai.

Nahara không đeo trang sức, đúng như các phụ nữ Essene luôn thế, đôi chân cô để trần giẫm lên những viên đá phẳng lạnh ngắt. Những chiếc vòng cổ và bùa hộ mệnh cô từng đeo đều đã được cho đi. Tôi từng thấy những đứa trẻ chơi đùa với chúng trong khu vườn bụi bặm bên cạnh ngôi nhà bằng đá, như thể đó là những món đồ chơi.

- Liệu cháu có nhận một món quà như thế không nếu mẹ dành tặng cháu? - Tôi đánh bạo hỏi, vì Nahara chính là người đã quay lưng lại với lối sống của mẹ cô.

Nahara nhún vai, biết rằng tôi có lý. Ta không thể tặng một món quà cho ai đó bị buộc phải từ chối nó. Nahara giờ đây dành thời gian ban ngày chăm sóc những con dê của nhóm người Essene, bình thản cho chúng ăn cỏ như thể cô đã từng chăn dê cả đời. Tôi từng thấy cô bé đi cùng những người phụ nữ sùng đạo, hắt nước lên đầu trước mỗi bữa ăn, đắm mình trong những lời cầu nguyện, mắt nhắm lại trong cơn mê về ân phước của Đấng Toàn Năng. Chúng tôi, những người làm việc ở khu chuồng bồ câu, không còn trò chuyện về điều đã hiển nhiên: cô bé sẽ không quay lại với chúng tôi.

- Cháu đã làm gì với vàng? - Tôi hỏi tiếp, vì tôi nghe nói cộng đồng cô bé lựa chọn gia nhập tin rằng các tài sản cá nhân là vô giá trị, chỉ có ý nghĩa với thế giới này mà thôi. - Ta nghĩ thứ gì thuộc về một người Essene cũng thuộc về tất cả.

Tối nay Nahara đã đóng vai trò ngang hàng với Shirah trong việc giúp đứa con của Yael chào đời, ấy vậy nhưng dường như cô bé đang bị một cảm giác ghen tỵ rất trẻ con giày vò khi đưa mắt nhìn Yael.

- Điều đó không bao gồm chuyện chia sẻ cả người mẹ của mình, - cô bé nhận xét với giọng nói của một người bị tổn thương, đến mức bất cứ ai cũng có thể nghĩ chính cô mới là người bị ruồng rẫy xua đuổi, trong khi đó là điều cô lựa chọn vào ngày xảy ra trận mưa muối.

Tám ngày sau, tôi đi cùng Yael khi cô mang con trai tới nơi cầu nguyện để xin được tiến hành nghi lễ mọi bé trai đều phải trải qua vì đức tin của chúng vào Chúa của chúng tôi. Từ thời của Abraham[25] phong tục này đã được thực hiện như thế, và cứ như vậy duy trì, với rất nhiều người tin những đứa bé trai của chúng tôi được coi là tamim, sẽ trở nên hoàn hảo, nhờ nghi lễ này. Người ta kể rằng Domah, vị thiên thần của huyệt mộ, không thể thiêu đốt hay quấy rầy bất cứ người đàn ông nào đã cắt bao quy đầu khi đi sang Thế Giới Bên Kia; vì nếu đã chịu đựng đau đớn ở thế giới này, vào lúc này, thì khi sang cõi vĩnh hằng, sẽ không phải chịu nỗi đau nào nữa.

Chúng tôi bước vào qua các khung cửa của nơi cầu nguyện, nhưng không được phép đi xa hơn nữa. Nghi lễ này không phải do các trưởng lão tiến hành. Người cha của đứa trẻ cần thực hiện nghi thức giao ước này giữa con trai anh ta và Chúa, và nếu không có người cha, thì đó cũng không phải là điều các trưởng lão phải bận tâm. Yael ôm chặt đứa trẻ vào lòng, lo sợ rằng sẽ không có người đàn ông nào đứng dậy thực hiện nghi thức cho con trai cô vì hoàn cảnh ra đời của đứa bé và có lẽ chính cô, giống như Zipporah, người vợ của Moses, sẽ buộc phải hoàn tất nó. Tôi biết Yael mang trong mình một con dao, nhưng cô gái luôn kinh sợ ý nghĩ phải tự tay cắt vào da thịt đứa con trai của chính cô, thề rằng bàn tay cô sẽ trở nên run rẩy chính vì lòng mộ đạo và tình yêu của cô.

Cuối cùng anh trai Yael xuất hiện, đầy hối lỗi, với chiếc khăn cầu nguyện quàng quanh vai. Amram rõ ràng không mấy thoải mái với nhiệm vụ xa lạ của người thực hiện nghi thức. Tôi tự hỏi Amram sẽ thực hiện nghi thức giao ước đó như thế nào vì anh ta do dự ngay cả khi Yael đã đặt đứa bé sơ sinh vào tay anh ta. Cậu bé bắt gặp cái nhìn của người chiến binh và đón nhận nó bằng đôi mắt màu hổ phách không chớp. Có một vết màu đỏ ở bên trái khuôn mặt cậu bé, dấu vết mà tất cả chúng tôi hy vọng rồi sẽ mờ đi.

- Anh không hề nghĩ trông nó giống như thế này, - Amram buột miệng.

- Trông nó giống một đứa trẻ, - tôi nhận xét một cách thản nhiên. - Không có lý do nào để đứa bé này bị nhìn nhận như một mamzerim, một đứa con hoang không có bất cứ quyền nào, thậm chí kể cả quyền được cắt bao quy đầu, cho dù cậu bé chắc chắn sẽ bị nhìn nhận theo cách dân tộc chúng tôi gọi là một shetuki, một đứa trẻ im lặng, cách gọi bất cứ đứa bé nào không biết bố nó là ai.

Amram bật cười.

- Cái đó thì đúng.

Anh ta gật đầu về phía Yael đầy tán thưởng.

- Trông thằng bé có vẻ khỏe mạnh.

Tôi không để ý thấy sự hiện diện của bất cứ ai khác cho tới khi Yael lùi lại một bước.

Người sát thủ già đã có mặt ở đó, trong bóng tối. Ông ta đã có mặt từ đầu, nhìn đứa trẻ với đôi mắt lạnh lùng.

- Ông ấy sẽ hoàn tất nghi thức, - Amram nói về bố.

Yael ôm lấy con trai chặt hơn, có vẻ không chắc chắn, kinh ngạc khi biết bố cô đã đồng ý tham dự. Lần cuối cùng cô tiếp xúc với ông là khi hai bố con cãi cọ dữ dội về tình trạng của cô, và ông bố đã đánh con gái mình, đuổi cô khỏi nơi ở của họ.

- Mày nghĩ tao không còn nhớ cách dùng một con dao như thế nào chăng? - Người sát thủ hỏi khi ông ta thấy vẻ do dự của con gái.

Yael ngước mắt lên nhìn ông.

- Ồ không. Con chắc bố còn nhớ.

Hiển nhiên đó chính là điều cô sợ.

- Không phải tao là bố mày sao? - Người sát thủ nói.

Yael nhìn ông trân trối, không còn biết chắc phải nghĩ gì.

- Không phải đứa trẻ đó là cháu trai tao sao?

Anh trai Yael lặng lẽ động viên cô hãy có niềm tin. Chính anh ta là người đã thuyết phục bố mình tới chỗ cầu nguyện, và hai con người vốn đã quay lưng với nhau nay lại làm lành vì đứa trẻ mới ra đời.

- Đứa trẻ này thuộc về chúng ta, và chúng ta thuộc về nó, trong ngày này hơn bao giờ hết. Đứa trẻ này không phải là một gánh nặng, vì nó đã đưa chúng ta trở lại với nhau.

Chỉ những người thân nam giới được phép có mặt tại nghi lễ đặt tên cho đứa trẻ. Cậu bé đã sẵn sàng cho nghi thức giao ước, cậu đã có đủ sự sống và hơi thở che chở cho mình để Lilith và những con quỷ của bà ta không thể gọi cậu đi dễ dàng như chúng đã có thể làm trong những giờ đầu tiên sau khi cậu bé chào đời. Cho tới tận ngày này, cậu bé vẫn đặt một chân trong thế giới của chúng, chân kia trong thế giới của chúng ta; giờ đây cậu đã được níu giữ lại, được nuôi dưỡng nhờ dòng sữa của mẹ cậu. Nghi thức này sẽ vạch ra con đường đi cho cả cuộc đời sắp tới của cậu bé.

Người sát thủ cúi đầu xuống trong lúc chờ đợi quyết định của Yael, một dấu hiệu tôn trọng ông chưa bao giờ dành cho con gái mình trong quá khứ.

- Hãy đón lấy đứa bé, - Yael nói. - Nhưng ngay cả khi con không dõi theo, Chúa sẽ có mặt ở đó.

Chúng tôi bồn chồn chờ đợi bên ngoài bức tường phía tây. Khuôn mặt Yael trắng bệch. Cô không chịu ngồi xuống băng ghế gần đó, mà không ngừng đi đi lại lại. Khi đứa trẻ khóc ré lên, cô gái nắm chặt lấy cánh tay tôi.

- Tiếng khóc là điềm tốt, - tôi nhắc cho cô nhớ, lặp lại lời của Shirah. - Im lặng mới là điều chúng ta cần sợ.

Chính khuôn mặt Amram cũng xám ngoét vào khoảnh khắc mang đứa bé trả lại cho người mẹ. Vẻ mặt đầy lo âu của Yael giãn ra thành nụ cười khi cô nhìn thấy khuôn mặt anh trai mình, vẻ nghênh ngang thường ngày bị thay thế bởi gánh nặng từ trách nhiệm nặng nề của anh ta với đứa bé sơ sinh.

- Trông anh còn tệ hơn cả thằng bé, - cô đùa.

- Anh nghĩ việc này với anh đúng là đau đớn hơn, - Amram đồng ý.

Yael mở tấm chăn bọc đứa bé ra. Nhát cắt thật hoàn hảo, chỉ để lại một vết máu nhỏ. Cậu bé đã lại ngủ thiếp đi trong vòng tay mẹ, kiệt sức vì chính những tiếng khóc của cậu và một thoáng nhói đau đột ngột cậu vừa cảm thấy, cũng như bởi thứ rượu vang cậu đã được bón cho uống để làm dịu cơn đau. Người sát thủ già đứng trên ngưỡng cửa. Yael, vẫn cảm thấy nghi ngại trước sự hiện diện của bố cô, cuối cùng cũng gật đầu biểu lộ lòng biết ơn, nhưng Yosef Bar Elhanan đã lại biến mất, như thể ông chưa từng có mặt. Tôi đưa mắt nhìn ra quảng trường. Thậm chí ở đó chẳng có một cái bóng nào.

- Ông ấy có nói gì về đứa bé không? - Yael hỏi anh trai cô, không kìm nổi sự tò mò.

- Bố chúc phúc cho nó, - Amram nói. - Hãy thấy như vậy là đủ.

Chúng tôi giữ sạch vết thương, bôi thuốc làm từ nhựa thơm của cây balsam và mật ong để giúp vết thương lành nhanh hơn. Nhưng sẽ còn nhiều việc nữa phải làm để thông báo sự xuất hiện của đứa trẻ trong thế giới của chúng tôi, những việc này sẽ được làm muộn hơn, trong bí mật.

Chúng tôi mang cậu bé ra ruộng vào một buổi tối khi trăng đang vào kỳ khuyết. Shirah đã đợi sẵn chúng tôi. Ba người chúng tôi đứng ở nơi nhau thai đã được chôn để thực hiện một nghi lễ đặt tên của riêng chúng tôi. Tối hôm ấy là một đêm đầy sao, nhưng chúng tôi tránh ánh sáng và tập hợp lại trong bóng tối để không bị lính gác trông thấy và vặn hỏi. Shirah đập vỡ đôi một vỏ trứng, trên đó cô đã viết tên thiêng liêng của Chúa nhiều lần nhất có thể được, bằng những chữ cái li ti màu đen của mực được lấy từ quả dâu tằm nghiền nát.

Ehyeh Asher Ehyeh.

Chúng tôi nhóm một đống lửa nhỏ bằng củi tươi. Yael đặt đứa trẻ lên cỏ. Cậu bé khóc thút thít, sau đó ngủ thiếp đi. Cô gái cởi khăn trùm đầu và váy ra để đứng trước Chúa đúng trong bộ dạng của cô vào ngày mẹ cô qua đời, cũng là ngày cô được sinh ra, cũng vào chính tháng Av này. Shirah bắt đầu khe khẽ hát những lời cầu nguyện bảo vệ dưới một lớp màn khói.

Xin hãy cứu rỗi đứa trẻ này rà che chở cho nó khỏi mọi tai ương. Hãy cho phép nó trở thành một người đàn ông và hát lên những bài ca đầy vinh quang để ngợi ca Chúa và Vua của chúng con, Đức Chúa Toàn Năng đã sáng tạo ra chúng con. Amen Amen Selah, cầu Chúa giúp con tránh xa mọi điều dữ và mong Người cho phép con được sống ở Jerusalem và trong tất cả sự thiêng liêng.

Khi bài cầu nguyện đã hoàn tất, Shirah chôn những mảnh vỏ trứng xuống dưới gốc cây. Ánh trăng tỏa ra vàng óng trên khắp khu ruộng. Nhau thai được chôn đã biến mất, tan hòa vào đất, để bày tỏ lòng biết ơn lên Đấng Toàn Năng. Yael mặc lại váy áo và quàng khăn lên đầu. Cô đến bên con trai mình và đặt tên cho cậu bé dưới bầu trời lồng lộng, giống như cậu đã được những người đàn ông đặt tên cho tại nơi cầu nguyện trước đó vào buổi sáng. Cô gọi con trai mình là Arieh, có nghĩa là sư tử, cho dù cậu bé ngủ thiếp đi trong sự hân hoan của chúng tôi như thể cậu đúng là một chú cừu non.

•§•

Trong lần tiếp theo các chiến binh của chúng tôi xuất kích ra sa mạc, mục đích của họ không phải là chiến đấu mà là đi săn, cố gắng hết mức để làm dịu cơn đói của chúng tôi. Khi quân Roma quay lại nơi chúng đã đánh dấu bằng những tảng đá, người của chúng tôi bị buộc phải rút lui, những cuộc đi săn bị gián đoạn. Họ không còn lựa chọn nào khác ngoài rút chạy để thoát khỏi kẻ thù, những kẻ quay trở lại để dò xét chúng tôi. Vì những khó khăn gặp phải, các chiến binh của chúng tôi mang về những con gà gô có nhiều xương hơn thịt và một con sơn dương con đi lạc, bị bầy đàn bỏ lại sau lưng. Lúc này đã là tháng Tishri, thời điểm đánh dấu mùa sinh trưởng, và đáng ra chúng tôi phải vui mừng. Nhưng thay vì thế, im lặng đè nặng lên ngọn núi, một linh tính chẳng lành.

Ở khu chuồng bồ câu, tất cả chúng tôi đều cảm thấy thiếu vắng Nahara. Aziza đặc biệt phiền muộn vì nhớ em gái. Cô gái thường tới chỗ thửa ruộng gần khu nhà của những người Essene, tại đó cô ngồi bó gối trên cỏ suốt nhiều giờ liền, nhưng Nahara chẳng bao giờ ra gặp chị mình. Khi Aziza đi theo những con dê em gái cô chăn dắt, Nahara lập tức hối hả xua chúng đi nơi khác. Bị tổn thương vì sự từ chối của em gái, Aziza bắt đầu làm những mũi tên để giết thời gian và giữ cho đôi tay mình luôn bận rộn. Tất cả chúng tôi đều được yêu cầu tham gia giúp chế tạo vũ khí, và rất nhiều phụ nữ tập trung lại vào các buổi tối để đẽo đá cho các dây ném đá. Dẫu vậy, Aziza vẫn giấu giếm Shirah việc cô làm.

- Mẹ cháu sẽ nghĩ việc đó không thích hợp với cháu, - cô gái thú nhận.

Và hóa ra Aziza thực sự có hoa tay với việc này. Những đầu mũi tên cô gái làm đều thanh mảnh, được chế tác rất đẹp. Mỗi đầu tên được gắn bằng sợi lanh vào một thân tên gỗ. Cô con gái lớn của Shirah thích hợp với loại công việc này đến mức đáng ngạc nhiên, vì kim loại với cô cũng hệt như vải vóc và chỉ trong tay những phụ nữ khác. Tôi nhìn thấy ở cô điều tôi từng thấy ở chồng tôi vào mỗi buổi, tình yêu dành cho việc tạo ra thứ gì đó từ những nguyên liệu vốn chẳng là gì nếu không được bàn tay con người chạm vào, cho dù thứ được biến đổi là muối, bột mì hay sắt.

Người Phương Bắc kể lại rằng, ở nơi mình được sinh ra, các mũi tên của mỗi chiến binh đều được trang trí với biểu tượng của bộ lạc anh ta, trong trường hợp của người nô lệ là hình đầu hươu, con vật anh ta đã kể cho chúng tôi nhưng chúng tôi khó lòng tin nổi, vì anh ta nói vai của loài hươu này cũng cao ngang một người đàn ông trưởng thành, gạc của chúng xòe ra còn rộng hơn sải cánh kền kền. Kể từ khi anh ta còn là một cậu bé, người nô lệ cam đoan với chúng tôi, tất cả những mũi tên anh ta mang theo đều được khắc hình con vật kỳ lạ kia.

- Hãy gắn những chiếc lông vũ vào đuôi mũi tên, - người nô lệ nói với Aziza trong lúc cô gái đang chế tạo món vũ khí. - Đó là cách để chúng bay nhanh hơn.

Vì Amram vẫn được ví với phượng hoàng, vươn lên sau mỗi trận đánh để tiếp tục chiến đấu, Aziza tạo ra những mũi tên có thể coi là xứng đáng với anh ta, gắn vào từng mũi tên những chiếc lông chim ưng được nhuộm bằng rễ cây thiên thảo. Không lâu sau, hai bàn tay cô gái đã nhuốm màu đỏ; tôi nghe thấy Yael trêu cô, cho rằng cô gái đã bị đam mê thiêu đốt tới mức sức nóng bốc lên từ da cô thành từng làn sóng đỏ thẫm.

Khi đến thời điểm thử những mũi tên do Aziza chế tác, cô gái cử Adir tới doanh trại tìm một cây cung. Adir nhanh chóng quay trở lại, cười ngặt nghẽo, đùa cợt đưa ra mấy câu châm chọc khá khắt khe, đề xuất rằng chị cậu tốt nhất không nên động tới cây cung, nếu không cô gái có thể chẳng may bắn phải chính mình; Aziza cười và đẩy cậu nhóc đi.

Tôi ngồi cạnh Yael, cô gái đặt con trai nằm ngủ trên một cái võng len được dệt tinh xảo. Arieh là một cậu bé lặng lẽ, với đôi mắt đen ươn ướt, bình yên như những con cừu mà cậu có vẻ giống vào buổi tối làm lễ đặt tên. Cho dù mới chỉ vài tuần tuổi, cậu bé đã ngủ suốt đêm, túm chặt lấy vuông lụa xanh Yael cho con cầm để dỗ cậu nằm yên. Cậu bé vẫn còn mang trên má vết bớt đỏ lúc ra đời, nhưng vết bớt đã được điều trị bằng một hỗn hợp từ bột mì, mật ong và lô hội, và dần dần mờ đi. Chúng tôi hình dung rằng mái tóc đen dày của cậu bé là một dấu hiệu nam tính mạnh mẽ, ngỡ ngàng trước kích thước bàn chân bàn tay của cậu bé, cùng dương vật nho nhỏ đầy chất đàn ông, hứa hẹn cậu bé nhiều khả năng sẽ có thể nhấc bổng một con lừa lên trước năm lên mười.

- Có lẽ chúng ta nên để Arieh thử các mũi tên nếu thằng bé đã là một chiến binh, - chúng tôi đùa cợt, vì trong chúng tôi chẳng có người đàn ông nào.

Aziza đưa cây cung cho Người Phương Bắc, dù trao vũ khí vào tay một nô lệ là tội ác. Anh ta cầm lấy cây cung, đầy biết ơn trước sự tin tưởng. Từng mũi tên của Aziza đều trúng đích khi người nô lệ giương cung ngắm vào bia - một cái bướu lồi ra trên lớp vỏ cây ô liu già mọc đằng sau khu chuồng bồ câu của chúng tôi. Khi chúng tôi lên tiếng tán thưởng, anh ta cúi đầu. Người nô lệ nhận thấy vẻ chăm chú trên khuôn mặt Aziza, tia nhìn của cô gái không rời khỏi cây cung trên tay anh ta.

- Hãy để tôi dạy cô, - anh ta đề nghị. - Như thế cô có thể tự đánh giá được giá trị những mũi tên do mình chế tạo ra. Chúng thực sự nằm trong số những đầu tên tốt nhất tôi từng thử qua.

Aziza lùi trở lại, lắc đầu, đôi mắt cô khép hờ. Dẫu vậy, có một thoáng gì đó giống như khao khát lướt qua trên khuôn mặt cô gái.

Những người phụ nữ không được chạm đến vũ khí, đó là luật của chúng tôi, nhưng chúng tôi vốn đã phá vỡ luật lệ khi đưa cây cung cho một nô lệ. Chúng tôi, những người đã phạm tội, không hỏi han hay phán xét. Chúng tôi trừng mắt nhìn trả những người thì thầm về Yael và con trai cô cho tới khi chính họ là người buộc phải cụp mắt xuống.

- Hãy thử những mũi tên cháu đã làm đi, - tôi giục giã, như thể chỉ để mua vui cho chúng tôi.

- Được thôi, - Aziza gật đầu. - Nhưng chỉ để bác vui thôi đấy.

Người nô lệ chỉ dẫn cho cô gái những động tác cần làm, và cô chăm chú lắng nghe. Cô gái dễ dàng giương cung lên, một nụ cười nở rộng trên khuôn mặt. Ngay mũi tên đầu tiên cô bắn đi đã trúng đích. Tôi có thể thấy vẻ ngạc nhiên trên khuôn mặt người nô lệ.

- Có một chiến binh ẩn trong người cô! - Anh ta nhận xét.

- Chỉ là may mắn thôi.

Aziza bỏ cây cung xuống và đi tới nhặt những mũi tên rơi, ngắm nhìn đầy tự hào thành quả do chính tay mình tạo ra, kiểm tra để đảm bảo mỗi chiếc lông đều ở đúng chỗ.

- Phượng hoàng luôn chiến thắng, - cô nói. - Bất cứ kẻ nào Amram tấn công sẽ gục ngã trước mặt anh ấy.

Shirah vẫn ở trong khu chuồng bồ câu. Lúc này cô bước tới ngưỡng cửa. Vẻ mặt của cô như ngắt quãng, thật khó đoán biết. Cô đã thay đổi kể từ khi Nahara bỏ đi, trở nên thận trọng, kín đáo hơn. Một số người thì thầm đồn thổi rằng cô có khả năng nhìn thấu qua thế giới của chúng ta vào thế giới tiếp theo. Nếu chuyện này quả thực đúng, thì với Shirah tương lai không phải là một nơi quá xa xôi. Chúng tôi, những người không biết chuyện gì sẽ đến, ngồi ngoài sân đùa vui cùng nhau, hoan hô khi Aziza bắn trúng đích hết lần này tới lần khác, sự khéo léo và duyên dáng của cô quả là một khám phá mới lạ với tất cả chúng tôi.

Về phần Shirah, cô chỉ quan sát, như một người giữ đôi mắt đề phòng dõi theo một bầy ong đang bay loạn xạ, khi đã quá muộn để xua chúng đi hay dụ chúng trở về tổ. Khi điều tồi tệ đã xảy ra rồi.

•§•

Chẳng bao lâu sau, năm mới đã đến, một thời điểm để chúng tôi đón mừng. Nhưng chúng tôi bước vào ngày lễ Rosh Hashanah[26] một cách đạm bạc, không có niềm vui. Trên bàn ăn là những món đơn giản, bầu và tỏi tây, vài con gà gô gầy đét, xa lát đậu lăng, sữa chua pho mát. Yael mang một phần bữa tiệc mừng đơn sơ này tới cho Tamar, bạn cô. Cô gái Essene rất cảm kích, và để đổi lại con trai cô, Yehuda, một cậu bé mơ mộng vẫn hay trèo lên cây trong vườn cây ăn quả trong khi đáng lẽ phải đi học, làm các cháu trai tôi ngạc nhiên với món quà là một con quay được chạm trổ. Lũ trẻ hân hoan với món quà dành cho chúng; chỉ một chút ít đó thôi cũng đủ để chúng vô cùng hạnh phúc. Các cháu tôi không hề nhận ra cách Yehuda nhìn chúng chằm chằm, đầy tò mò sau khi cậu bé phát hiện ra chúng không thể nói được. Tuy vậy, Noah và Levi dường như chấp nhận hoàn cảnh ấy. Chúng làm tốt nhất có thể, tảng lờ những cái nhìn săm soi của những người ở quảng trường, đang tò mò cố đoán xem nguyên do nào đã làm cho hai đứa trẻ trở nên câm lặng. Hai cháu trai tôi rất thích sự có mặt của đứa trẻ mới sinh trong nhà, dành hàng giờ liền chơi đùa cùng Arieh với chiếc trống lắc của cậu bé, hay những quả bầu được làm thành ống sáo, và bây giờ với con quay nhỏ bé thông minh Yehuda làm ra.

Arieh dường như bị thu hút bởi vẻ im lặng ngọt ngào của các cháu trai tôi, đôi mắt cậu dõi theo chúng khắp quanh gian buồng của chúng tôi. Chúng tôi mua vui cho chú sư tử bé nhỏ, cậu bé ngửa đầu ra sau cười ngặt nghẽo khi hai cháu tôi biểu diễn những điệu nhảy bóng trên tường. Và bây giờ, khi các cháu tôi chơi trò ú tim với cậu bé bằng cách nấp sau một tấm vải, cậu hét lớn lên gọi chúng, cười như nắc nẻ và o oe cho tới khi chúng lặng lẽ xuất hiện trở lại, bất động đến mức ngỡ như là hai cái bóng hơn là những cậu bé bằng xương bằng thịt.

Năm mới này đặc biệt cay đắng với tôi. Bất cứ quả nào tôi cắt làm đôi cũng có hương vị khiến tôi không thể chịu nổi. Tôi đã trở nên căm ghét những gì ngọt ngào. Tôi ăn những quả xanh đắng chát, và quen với vị của muối trên lưỡi mình. Tôi đi tới nơi cầu nguyện, đứng ở phía sau cùng những người phụ nữ. Những người đàn ông nhất thiết không thể bị phụ nữ làm xao nhãng, nhưng còn chuyện những người phụ nữ bị xao nhãng bởi những ý nghĩ của chính họ thì sao đây? Tôi đọc những lời cầu nguyện vốn đã thuộc lòng, nhưng giọng nói của tôi thật ngập ngừng, vô cảm.

Tôi trở nên xanh xao đến mức Yael phải hỏi xem liệu tôi có bị ốm không. Tôi trả lời là không, nhưng tôi không thể buộc mình trở dậy đi tới khu chuồng bồ câu vào buổi sáng nữa. Thay vì thế, tôi nằm yên trên đệm, quay mặt vào tường. Tôi nhìn thấy những cái bóng khi các cháu trai tôi đi vào và đi ra qua ngưỡng cửa. Tôi lại thấy tất cả những gì xảy ra ngoài sa mạc mỗi lần nhắm mắt lại.

Một năm đã trôi qua kể từ khi mạng sống của con gái tôi bị cướp đi. Vào Ngày Sám Hối, tôi đi tới nơi cầu nguyện để đọc những lời nguyện cầu than khóc, nhưng mất mát tôi phải chịu đựng vẫn như một mũi tên đâm xuyên qua tôi, và những nghi thức ấy vẫn chưa đủ để làm dịu nỗi đau. Phiền muộn bủa vây tôi như một tấm vải liệm, nỗi buồn được khâu dính vào tôi bằng sợi chỉ đen người ta vẫn nói ác quỷ hay sử dụng. Khi tôi quay trở ra ngoài quảng trường, người ta lảng tránh tôi. Họ có thể thấy bóng tối tôi mang theo. Thậm chí cả các cháu trai tôi cũng tránh xa tôi, thích ngồi cạnh Yael và lắng nghe những câu chuyện của cô hơn. Chỉ có một người duy nhất có thể hiểu tôi, người từng đi qua cùng một con đường và đứng dưới cùng một bầu trời với tôi.

Chắc chắn Yoav đang ở trong một góc tối nào đó, đang bị nỗi đau khổ giày vò gặm nhấm hệt như tôi.

Khi tôi đi tới chỗ doanh trại trời đã tối. Đã mấy ngày nay tôi không rời khỏi gian buồng của mình, ngoài những lúc tìm đến nơi cầu nguyện. Nếu ta không rời khỏi nơi ngả lưng của mình, ta sẽ dần trở nên mất thói quen đi lại. Nếu ta không tha thứ cho chính mình, ta không thể tha thứ được cho bất cứ ai khác. Tôi đã giết chết lũ lang sói đó tại ốc đảo, nhưng chúng cũng đã hủy hoại tôi. Người phụ nữ tôi từng là trước đây, người từng tỉnh giấc trong mùi thơm của bánh mì nướng trong lò, người từng bước đi mỗi buổi sáng hoàn toàn chắc chắn rằng ngày mới sẽ giống như bất cứ ngày nào trước đó, đã không còn nữa. Tôi chỉ còn là một cái vỏ, một con bọ rùa, một khối thịt được vá víu lại bằng sợi chỉ của quỷ.

Các chiến binh đang cầu nguyện vào tối hôm ấy. Tôi thấy một đống những viên đá lớn đã được đẽo tròn nhẵn nhụi, dùng làm đạn cho máy bắn đá trong trường hợp chúng tôi bị tấn công. Đống đá được chất cao ở nơi trước đây đặt những cây gỗ dài. Giờ đây gỗ đã được sử dụng hết; và chỉ còn có thể tìm thấy rất ít trên các vách núi xung quanh, chỉ vài bụi cây xơ xác héo hắt vì bị nắng thiêu đốt với lớp vỏ bạc phếch, bong tróc thường bốc khói âm ỉ thay vì cháy bùng lên khi được ném vào lửa. Lúc này là mùa trồng trọt, nhưng không khí tỏa ra mùi khét lẹt như một cái lò trong đó bánh mì đã bị cháy nhiều ngày. Không còn ai làm việc ngoài ruộng; việc bảo vệ bản thân khỏi thời tiết khắc nghiệt và kẻ thù đã rút kiệt mọi nỗ lực của chúng tôi. Tôi tự hỏi chồng tôi sẽ nghĩ gì về một thế giới quá nóng cho bánh mì, quá tàn bạo cho lòng nhân ái.

Tôi chờ đợi dưới những gì còn lại của một cây dâu tằm cách doanh trại không xa. Những chiếc lá kêu xào xạc trong màn đêm. Tiếng vọng vang lên nghe giống một chiếc trống lắc, hay có lẽ giống hơn với âm thanh phát ra khi một bộ da rắn phần phật trong gió thổi. Tôi ngồi lên gốc của một cái cây từng có quả được dâng lên cho một ông vua. Không bao lâu sau, các chiến binh trẻ quay về sau buổi cầu nguyện. Họ bắt tay vào việc ngay cả trong ngày thiêng liêng nhất này. Tôi trông thấy người sát thủ lừng danh của Jerusalem, Bar Elhanan, đang lau chùi phần mũi nhọn bằng đồng thau của những cây giáo, với giẻ và cát, như thể bản thân ông ta cũng là một nô lệ. Ông ta đã tới chỗ tôi vài lần, chỉ khẽ lúng búng một lời chào hỏi, nhưng khuôn mặt ông ta rạng rỡ hẳn lên khi nhìn thấy Arieh, cậu bé được ông ta đặt ngồi trên đùi. Tôi cũng thấy cả anh trai Yael, ở ngoài ruộng, nơi anh ta so tài cùng bạn bè trong một cuộc thi xem đôi mắt và đôi tay của ai ngắm bắn chính xác nhất và ai trong số họ có thể bắn một mũi tên xuyên qua một trong những khe hẹp trổ xuyên qua đá, được tạo ra để đổ dầu nóng và nước sôi xuống kẻ thù nếu chúng ngu xuẩn thử tìm cách phá vỡ bức tường.

Tôi đợi lâu đến mức bắt đầu nghe thấy vọng lại tiếng cú kêu từ các hang hốc. Các chiến binh quay trở về doanh trại. Khi người sát thủ đi ngang qua quảng trường, tôi có thể thấy tuổi già trong từng bước chân của ông ta, gánh nặng ghê gớm ông ta phải mang, vì ông ta phải gánh lấy tất cả sự tàn bạo từng gây ra trên đôi vai mình. Tôi từng khó chịu trước việc ông ta mong muốn được tới căn buồng của tôi vì thèm thăm hỏi đứa cháu trai, nhưng vào khoảnh khắc ấy, tôi có cảm giác mình không thể phán xét những hành động của ông ta trên thế gian này, không thể sau tất cả những gì tôi đã làm.

Mặt trăng ở chính giữa bầu trời đang ngó xuống quan sát tôi, cô đơn, lạnh lẽo. Nhưng tôi vẫn nán lại. Cuối cùng con rể tôi cũng đi ngang qua quảng trường, với cây rìu cầm trên tay, khuôn mặt nặng trĩu đăm chiêu. Nó vẫn còn là một người đàn ông trẻ tuổi, cho dù mái tóc đã bạc trắng. Hai cánh tay nó để trần dưới tấm khăn cầu nguyện. Tôi thấy con rể tôi đã quấn vài vòng ống đồng có rìa sắc quanh hai cánh tay lực lưỡng; những vòng kim loại tàn khốc, rớm máu này nhằm biến mỗi cử động của nó thành một hình phạt hành xác đau đớn. Những hành động tự hành hạ bản thân như thế không được phép; đó là cách thức để tang của các bộ tộc du mục và bọn dã man. Dẫu vậy, con rể tôi đã làm như nó thích, phá vỡ luật lệ của chúng tôi. Có những vết sẹo đẫm máu lưu lại ở những nơi nó đã dùng dao cắt thẳng vào thịt mình, một dãy những vết thương nằm trên các đường tĩnh mạch màu xanh sẫm của Yoav. Những dấu rạch tự tạo ra này có màu xanh của hoa bài hương khi nở rộ, loài hoa con gái tôi ưa thích. Xung quanh chúng là những vết bầm có màu của mận chín, loài quả con bé thích nhất.

Khi tôi gọi, Yoav nheo mắt lại như thể tôi vừa thốt lên một lời nguyền rủa. Nhưng tôi ra hiệu cho nó, và Yoav nhận ra tôi rồi lại gần. Con rể tôi đứng dưới những chiếc lá khô héo của cây dâu tằm, mặc trên người bộ áo giáp bạc. Tôi tự hỏi liệu có phải Yoav mặc giáp cả khi đi ngủ, liệu nó có nằm mơ thấy chiến trận và máu hay khuôn mặt xinh đẹp của con gái tôi.

- Hôm nay chính là ngày phiền muộn, - tôi nhắc Yoav, nghĩ rằng chúng tôi có thể cùng nhau cầu nguyện hay thắp một cây đèn tưởng nhớ đến Zara.

Con rể tôi khịt mũi. Tôi nhớ tới những con ngựa bị bịt mắt của Nhà vua, bị kéo đi theo một con đường chúng không thể nhìn thấy. Một số hẳn đã cự lại; hẳn chúng đã dựng hai chân sau lên, bực tức khi không nhìn thấy gì trong vòng siết tàn nhẫn của con rắn chạy lên theo sườn núi.

- Mọi ngày đều như thế, - Người Từ Thung Lũng nói, nó vẫn là con rể tôi cho dù tôi không còn con gái nữa. - Con nên cầu nguyện vì cái gì đây?

Dường như nó vừa ngượng ngùng vừa phẫn nộ; giọng nói hiện rõ sự mỉa mai khinh bỉ khi nhắc tới cầu nguyện. Tất nhiên con rể tôi nhớ ngày này. Nó đã đếm từng khoảnh khắc kể từ khi tìm thấy vợ mình nằm dưới những tảng đá nặng nề tôi đã xếp lên trên con gái tôi để con bé được bảo vệ trước bất cứ con thú săn mồi nào khác.

- Anh có hai đứa con trai, - tôi nhắc Yoav. - Lũ trẻ có đôi mắt đen của vợ anh.

Yoav làm tôi chết sững với một tiếng gầm đầy đau khổ. Tôi lùi lại, không dám chắc trước mặt mình là ai, trong thân xác Người Từ Thung Lũng không tâm sự với bất cứ ai và ngủ quay lưng vào tường, rìu nắm chắc trong tay, sẵn sàng chiến đấu trong khi đang mơ.

- Con đã nói với mẹ đừng nhắc tới cô ấy nữa, - Yoav oán trách tôi.

- Hay đừng nhắc tới lũ trẻ?

Nó nhìn thẳng vào mặt tôi, đầy thách thức.

- Thế giới này với con chẳng là gì hết. Làm sao mẹ có thể nghĩ con bận tâm tới những chuyện như thế?

- Tôi tới gặp anh vì anh mang con gái tôi cùng anh, - tôi nói, nhắc cho con rể tôi nhớ rằng tôi đã trao lại cho nó hơi thở cuối cùng của con gái mình.

Nó đã đón nhận Zara, và giờ đây con gái tôi thuộc về Yoav. Để đổi lại món quà lớn lao này, nó vẫn cần phải tôn trọng tôi, cho dù nó có trở nên chua xót đến thế nào đi nữa. Yoav gật đầu, thừa nhận mối liên hệ giữa chúng tôi và sự hy sinh tôi đã chấp nhận. Nó cố kiềm chế bản thân lại và lắng nghe lẽ phải. Người đàn ông vẫn còn là con rể tôi đó tới ngồi cạnh tôi dưới gốc cây dâu tằm đen thẫm. Nó chưa bao giờ hỏi tôi đã giết chết lũ lang sói kia bằng cách nào, tôi đã làm thế nào để đẩy chúng tới chỗ chết vì bánh mì. Có thể Yoav trách móc tôi, bởi tôi đã thực hiện hành động báo thù mà có lẽ nó cảm thấy hổ thẹn vì không thể tự mình thực hiện. Nhưng khi đó nó vẫn còn là một người đàn ông chỉ biết có cầu nguyện, trong khi tôi đã biến thành một cơn lũ căm hờn.

- Chắc chắn ở đây vẫn còn thứ gì đó dành cho anh, - tôi nhấn mạnh, cố gắng nói với con người trước đây của Yoav, chứ không phải với người chiến binh hung dữ chỉ muốn hành hạ bản thân này. - Khí trời anh hít thở, nước anh uống, thức giấc mỗi ngày để nhìn thấy mặt trời. Chắc chắn phải có thứ gì đó anh vẫn muốn từ thế giới này.

Còn quá ít dấu vết của con người trước kia đó, nhưng khi tôi nhìn xuống mặt đất bụi bặm bên dưới, cái bóng của anh ta dường như vẫn không thay đổi.

Yoav bật cười và lắc đầu:

- Mẹ hỏi con muốn gì ư?

Trong giây lát, tôi nhìn thấy người học sĩ từng tìm đến nhà ông thợ làm bánh mì để cầu hôn con gái ông, vị hôn phu trẻ tuổi đã ngây ngất vào ngày hôn lễ đến mức ngay cả sau khi giấy giá thú, ketubah, đã được thảo ra và nhất trí, chàng ta dường như vẫn quá ngỡ ngàng nhận ra Zara đúng là của mình. Khi nhìn thấy vẻ đẹp tỏa ra từ cô dâu của mình, chàng học sĩ đã ngơ ngẩn không nói nên lời, và đám bạn bè liền trêu đùa, thề rằng chàng ta đã bị mê hoặc.

- Giọng nói của lũ trẻ, - Yoav nói.

Chúng tôi có thể nghe thấy các chiến binh đang bắt đầu ăn bữa tối, thỏa mãn cơn đói, với tiếng trò chuyện khàn khàn của những người đàn ông trẻ, một số quá trẻ để biết những nỗi kinh hoàng họ sẽ gặp phải khi mạo hiểm dấn thân vào sa mạc để bảo vệ chúng tôi. Phần lớn những chiến binh trẻ này đều quay mặt đi khi nhìn thấy Người Từ Thung Lũng, với những vết sẹo và những vành kim loại trên người, và dễ dàng bị thuyết phục rằng họ sẽ không bao giờ trở nên giống như con rể tôi, một kẻ gieo rắc cái chết đã bị chiến tranh làm hóa điên.

- Mẹ có thể đem đến cho con điều đó không? - Yoav hỏi. - Con muốn các con trai con nói được bình thường như những đứa trẻ khác. Liệu Chúa của mẹ có thể làm được điều đó không?

Đó cũng là mong ước của bản thân tôi, điều tôi đã cầu nguyện nhưng chỉ vô vọng. Chúng tôi quá giống nhau đến mức điều đó trở nên đau đớn, như hai con người chết chìm dưới cùng một cái ao. Chúng tôi im lặng ngắm nhìn màn đêm và những ngôi sao trên đầu. Tôi không thể hứa với con rể mình rằng ân phước của Chúa sẽ dành phần thắng.

Yoav nhún vai khi tôi không tìm được câu trả lời.

- Đúng đấy, - nó nói. - Hãy quay lại gặp con khi lũ trẻ có thể nói được. Khi hai đứa bé vô tội không còn bị lời nguyền đè nặng, khi đó hãy tìm gặp con. Cho tới lúc ấy, con không có niềm tin nào hết. Nếu đúng đã từng có Chúa, thì Người đã ruồng bỏ chúng ta và không còn hiện hữu nữa.

Chúng tôi ngồi cạnh nhau với ý nghĩ khủng khiếp và khinh suất đó. Ánh sáng lạnh lẽo của mặt trăng đang lặn lọc xuống xuyên qua tán lá cây.

- Con sẽ chiến đấu cho tới khi không còn kẻ thù nào sót lại để con xông đến. Khi đó, con sẽ nằm xuống và biết rõ con không có Chúa nào hết.

Khi tôi rời khỏi nơi đó, Yoav vẫn ở nguyên chỗ cũ, dưới gốc cây dâu già bị mặt trời thiêu đốt. Trong suốt quãng thời gian chúng tôi thực hiện chuyến đi tới ngọn núi này, con rể tôi luôn đắm chìm trong tâm trạng âu sầu dằn vặt của một người bị khổ đau vò xé. Giờ đây, nó đang tìm kiếm cái chết, muốn đối diện cái chết và đoạn tuyệt với thế giới này. Tôi biết điều nó mơ đến, và đó không phải là con gái tôi. Một giấc mơ như thế hẳn sẽ hủy hoại Yoav theo cả nghìn cách khác nhau. Một hình ảnh của Zara hẳn sẽ đau đớn gấp nghìn lần những vành kim loại sắc lẹm nó mang trên người để tự trừng phạt bản thân.

Tôi không ngoái nhìn lại sau khi rời khỏi doanh trại, hay để ý tới những con cú đang bay lượn trên bầu trời vào giờ này. Tôi có việc cần làm và không dám nấn ná lâu. Tôi đã thề sẽ đem đến cho con rể tôi thứ duy nhất nó vẫn còn muốn có trên thế gian này, âm thanh giọng nói của các con nó, một lý do để tin.

•§•

Tôi tìm đến nơi cầu nguyện cầu xin một tấm bùa giúp chữa khỏi cho các cháu trai tôi. Tôi hạ mình quỳ phục, mắt nhìn thẳng xuống đất, giọng đầy khẩn nài. Nhưng con người quyền uy đó, Menachem Ben Arrat, chỉ lắc đầu. Ông nhắc cho tôi nhớ ông còn phải cầu nguyện cho số phận dân tộc chúng tôi và vì thế không thể bận tâm tới những rắc rối của hai cậu bé con. Ông mời tôi về như thể lời cầu khẩn cho các cháu tôi hoàn toàn vô nghĩa, có lẽ với ông đúng là như thế, và sai người đưa tôi ra ngoài.

Bất chấp sự từ chối của người tu sĩ, một trong các học sĩ đưa cho tôi một tấm bùa, trên đó có cuộn giấy ghi những lời cầu nguyện xin tha thứ. Tôi chôn nó xuống bên cạnh đền theo đúng phong tục, nhưng ngay khi phủi đất khỏi tay mình, tôi đã không cảm thấy tin tưởng rằng bùa phép của người học sĩ kia đủ mạnh mẽ cho điều tôi cần. Tôi đã bắt đầu nghĩ tới một hướng khác.

Đêm đã buông xuống, và những người phụ nữ đang bận rộn làm việc bên những khung cửi kê ngoài quảng trường. Những người đàn ông, đáp lại lời hiệu triệu của tiếng tù và đang vang lên trên các mặt tường thành, hối hả tìm tới nơi cầu nguyện, đi ngang qua tôi trong lúc tôi đi tới đầu đối diện của pháo đài. Tôi lại gần doanh trại, ở đó tôi nhìn thấy Aziza đang háo hức cổ vũ cho cậu em trai trong lúc cậu bé thực hành bắn cung, thể hiện tất cả những gì cậu ta học được. Adir đã trở thành đối tượng mà một số chiến binh trẻ cưng chiều. Cho dù cậu bé là một học trò nghiêm túc, cậu không thể ngờ chính chị gái mình mới là người đã bộc lộ bản thân như một cung thủ thiện xạ; Adir có thể sẽ không hiểu nếu cậu biết chúng tôi đã tảng lờ luật lệ. Bất cứ vũ khí nào bị một phụ nữ đụng đến, cho dù chỉ là tình cờ, đều nhất thiết phải được thanh tẩy bằng cả nước và những lời cầu nguyện để dấu vết của cô ta không lưu lại, làm xao nhãng người chiến binh tiếp theo sử dụng món binh khí đó, vì sự động chạm cho dù thoảng qua nhất cũng có thể thổi bùng lên dục vọng trong tim người đàn ông đó. Hai vai và khuôn mặt Aziza đã rám nắng do những giờ cô gái miệt mài luyện tập đằng sau khu chuồng bồ câu dưới sự hướng dẫn của người nô lệ, cơ thể dẻo dai của cô trở nên săn chắc sau những nỗ lực bỏ ra với cây cung. Dẫu vậy, cô vẫn hoan hô em trai khi những mũi tên của cậu bé bay lên rồi rơi xuống đập vào những tảng đá.

•§•

Tôi băng qua quảng trường phía tây đi tìm Shirah, cảm thấy nhẹ nhõm khi nghĩ có thể tôi sẽ tìm thấy cô chỉ có một mình. Tuy vậy, khi tôi đến gõ cửa phòng cô, không hề có tiếng trả lời. Tôi ghé mắt nhìn vào trong và thấy gian phòng mờ tối. Một làn khói đang lơ lửng bên trong, vì trầm hương mới được đốt lên trước ban thờ. Trên bàn có để một chiếc lọ đựng phấn trang điểm mắt làm từ bột đá màu xanh da trời, một tấm bảng nhỏ dùng để trộn màu cùng với thứ phấn trang điểm làm từ một loại vỏ sò phẳng dẹt màu trắng đục, mang từ Biển Đỏ đến. Một lọ gốm nhỏ đựng dầu ướp hoa huệ đang để mở, như thể ai đó vừa rời khỏi nơi này một cách rất gấp gáp. Hoa huệ thường gắn với Shechinah[27], một số người vẫn gọi là Nơi Trú Ngụ. Đây là khía cạnh nữ tính của Chúa, điều được giấu kín và chỉ những tín đồ nhiệt thành chân thực nhất mới có thể tiếp xúc được dưới một tấm màn che của hiểu biết và trạng thái thoát tục. Đó là lòng bao dung của Chúa, và những ai chết trong vòng tay của Shechinah cũng có nghĩa là được các thiên thần ưu ái.

Bản thân tôi mới chỉ nghe về chuyện này qua những lời kể thì thầm; dẫu vậy, tôi nhận ra ngay mùi hương của đấng thiêng liêng, đầy nữ tính trong bản thể của nó, một hỗn hợp của sự tinh khiết và ô uế, của ngọt ngào và chua xót hòa quyện lại trong cùng hơi thở. Tôi rời khỏi căn phòng của Shirah, vì mùi hương dẫn đường cho tôi đi tiếp, băng qua quảng trường. Tôi đi tới bức tường phía tây, nhìn xuống tòa cung điện nằm phía dưới mình. Vào giờ này, dưới bầu trời đang tối dần, tòa Cung Điện Bắc đổ nát nhô ra vách núi được bao bọc trong một vầng sáng màu hoa tử đinh hương. Mùi hương thoang thoảng rất nhẹ, nhưng dẫu thế vẫn mạnh hơn thứ mùi cay nồng từ thung lũng cằn cỗi bên dưới chúng tôi.

Các cửa hàng đã đóng cửa, những xưởng thuộc da và ủ rượu vang đã ngừng làm việc, lò bánh mì đã tối om. Vài người đàn ông khỏe mạnh vẫn đang làm việc trong lò bánh mì, đốt những chiếc lò lớn, thoạt tiên bằng gỗ súc, còn bây giờ, khi chúng tôi đã hết củi gỗ, những tấm ván cạy ra từ sàn những gian phòng bên trong cung điện được đem dùng để nuôi ngọn lửa. Tôi đã tránh xa những lò nướng bánh này kể từ buổi sáng tôi đi ngang qua đó, thấy những người đàn ông làm việc, ngực trần, mặc tạp dề trắng che người, nhễ nhại mồ hôi trong cái nóng những lò nướng bánh phả ra. Tôi thấy tim mình nhói đau khi nhìn những người thợ làm bánh. Trong giây lát, tôi tưởng như vừa thấy chồng mình giữa họ.

Trước khi xỉu đi, tôi nhận ra đó là một người hoàn toàn xa lạ, một người không hề giống chồng tôi chút nào. Người đàn ông làm việc tại lò bánh phẩy tay về phía tôi khi nhận thấy tôi đang nhìn anh ta chằm chằm. Tôi hối hả bỏ đi. Kể từ lần đó, tôi luôn tự nướng lấy những chiếc bánh mì dẹt, nêm nếm bằng chỗ thì là còn lại của chồng tôi. Tôi không muốn phải tìm tới chỗ này, đứng xếp hàng cùng những người phụ nữ khác, chờ đợi những ổ bánh mới ra lò, khắc khoải nhớ lại mùi hương trong chính ngôi nhà của tôi ở Thung Lũng Những Cây Bách.

Lúc này đây, trong bóng tối, tôi nhìn thấy một cái bóng lướt qua trên sàn lò bánh. Một con chuột.

Tôi tiếp tục đi tìm Shirah, tới bên lối vào dẫn xuống lòng đất. Tôi tiếp tục bước đi, cho dù hoa mắt chóng mặt vì con đường chạy ngoằn ngoèo xuống theo hàng trăm bậc dốc chông chênh, nhiều bậc đã mủn nát. Các cận thần trong triều đình của nhà vua từng bước xuống các bậc thang này, và không lâu sau đó, binh lính Roma đã tuần tra qua nơi này trước khi các chiến binh của chúng tôi đánh bại chúng và chiếm lấy pháo đài này. Tôi đi vào trong lòng đất sâu đến mức dường như đã hoàn toàn bước vào một thế giới khác, một thế giới tối tăm, ẩm thấp, bất chấp mặt đất khô cằn phía trên.

Cho dù đã vài tháng qua không có mưa, và thế giới xung quanh chúng tôi như nứt nẻ quằn quại, tôi nghe thấy âm thanh của nước. Thoạt đầu, lời hứa về sự hiện diện của nước cũng giống như một giấc mơ, giống như khi chúng tôi tìm đến ốc đảo. Tôi sững sờ bởi âm thanh róc rách vọng lại của nước, bởi chính ý nghĩ đó, cho dù đã từ lâu tôi quên mất nước giống như thế nào, cảm giác mát lạnh, ngọt ngào nó có thể đem lại, với những cánh hoa trắng bồng bềnh trên bề mặt, cũng như quên mất rằng nước có thể dễ dàng dìm chết ai đó biết chừng nào, ôm trọn kẻ đi tắm không chút nghi ngờ vào vòng tay nhợt nhạt, tàn nhẫn của nó.

Tôi tiếp tục bước đi, bị hút theo lời hứa hẹn về nước không khác gì lũ chuột bị hút tới lò nướng bánh, bàn tay tôi áp lên mặt tường đá mát lạnh để giữ thăng bằng trên những bậc thang chông chênh. Các bậc đá dần trở nên nhỏ hơn khi tôi đi sâu xuống, bậc sau luôn hẹp hơn bậc trước. Tôi phải xoay nghiêng người để khỏi ngã. Cuối cùng, tôi nhận ra mình đang ở đâu. Tôi đã tới bể chứa nước lớn nhất, lòng của nó rộng đến mức năm mươi người có thể đứng thành hàng vai kề vai ngang qua lòng bể mà vẫn còn dư chỗ. Vào mùa đông, bể chứa này được đổ đầy nước từ hệ thống đường dẫn nước của Herod để dự trữ cho các nhà tắm và bể nước ăn. Tuy nhiên, mực nước lúc này đã hạ xuống mức đáng báo động. Chỉ còn lại một vũng đặc quánh màu xanh lục tụ lại giữa đáy bể, viền quanh là những tảng đá nhọn. Có một cây đèn duy nhất được đặt trên một tảng đá, và dầu chảy ra nổi bồng bềnh như một thứ hổ phách lỏng. Tôi liếc mắt nhìn qua một khoảng không gian dường như gồm bóng tối và ánh sáng chập chờn kết hợp lại ở tỷ lệ ngang bằng. Tôi cảm thấy ớn lạnh đến mức dường như đã bị trôi dạt tới xứ sở của băng mà Người Phương Bắc vẫn hay nói tới, nơi một chiến binh có thể đông cứng tới tận xương chỉ trong khoảnh khắc.

Có thể thấy hai cơ thể lấp loáng dưới nước cùng những cử động quằn quại của một cơn đam mê khoái lạc. Tôi rùng mình, thoáng nghĩ tới những con quái vật, vì còn ai ngoài những con cá sấu đắm mình dưới nước để tận hưởng khoái lạc của chúng? Nhưng chắc chắn những con quái vật không ôm lấy nhau một cách say mê như thế, không hôn nhau bằng miệng, không mang trên người làn da thớ thịt của đàn ông và đàn bà. Cả hai người dưới nước đều tối sẫm, hai mảnh tối của họ nhập vào nhau khi họ hòa thành một. Khi hai người nọ buông nhau ra, tôi chỉ có thể nhìn thấy phần lưng và đôi vai rộng vạm vỡ của người đàn ông, song tôi vẫn thấy người phụ nữ đeo một chiếc bùa vàng trên cổ và đôi mắt cô ta, thật đen trong nước, được trang điểm bằng bột đá xanh, một thứ màu nhiều người quả quyết chính là màu của bầu trời.

Tôi đứng áp người sát vào tường, cố không thở mạnh. Tôi đã vấp phải thứ gì đó mà lẽ ra không chạm vào thì tốt hơn. Lúc này đây, tôi lại tiếp tục va đụng nhiều hơn nữa trong khi lần tới phía cầu thang để tìm cách thoát ra ngoài. Một hòn đá rơi tõm xuống nước, sóng nước lan ra thành một vòng lấp lánh khi vũng nước nuốt chửng lấy hòn đá vừa rơi. Người phụ nữ dưới bể nước kéo người tình lại gần mình. Khi cô ta làm thế, tôi nhìn thấy cổ và hai bầu vú cô ta. Người phụ nữ mang trên mình những hình xăm màu đỏ của lá mỏng, một việc dân tộc chúng tôi không cho phép, trừ khi người phụ nữ nọ là một kedeshah, một người đã được xức dầu thánh, sẵn sàng dâng hiến thân thể mình như vật hy sinh và như lời ban phước cho các tu sĩ của cô ta.

Người phụ nữ đang bơi dưới nước quay lại, đưa mắt về phía tôi, nhìn xuyên qua bóng tối. Chúng tôi bắt gặp tia nhìn của nhau, giống như con linh dương nhìn thẳng vào mắt thợ săn, mặc dù ở đây tôi không thể nói được ai là thợ săn, ai là con mồi. Tôi nhanh chóng lùi sâu hơn nữa vào góc tường. Các cháu trai tôi đã dạy tôi thứ ngôn ngữ của im lặng. Tôi không cần đến lời nói mách bảo cho mình biết rằng Phù Thủy Xứ Moab cũng chỉ giống như bất cứ người phụ nữ nào khác. Cô ta đang ôm chầm lấy người tình của mình, hai cánh tay ghì quanh anh ta như bảo vệ, để đảm bảo tôi không nhìn thấy mặt người đàn ông. Điều đó không quan trọng. Tôi biết anh ta là ai qua cách ánh sáng chiếu trên lưng anh ta, như thể nó bị hút vào ánh sáng ẩn chứa bên trong người đàn ông, thứ ánh sáng luôn tỏa ra và khiến cho mọi người đi theo anh ta như thể họ không còn lựa chọn nào khác.

Tôi ước gì có thể xóa hết những điều mình đã nhìn thấy. Tôi chỉ muốn cầu xin Shirah một ân huệ, và tôi đã khám phá nhiều hơn nhiều so với những gì mình muốn cầu xin. Tôi leo lên cầu thang nhanh hết mức có thể. Cho dù không còn trẻ trung gì, tôi bỏ chạy hối hả như một cô gái trẻ hẳn sẽ bỏ chạy. Tôi nghĩ tới chuyện chạy thẳng một mạch về nhà, nhưng mắt chúng tôi đã bắt gặp nhau; không thể che giấu gì khỏi nhau nữa sau cuộc gặp gỡ vừa rồi. Nếu ta không đối diện với một điều gì đó, thế nào rồi nó cũng sẽ bám theo ta. Nếu tôi đã học được gì từ thời gian trải qua trong sa mạc, thì đó là một khi ta bỏ chạy, ta sẽ không bao giờ có thể dừng lại được.

Tôi đợi trước cửa phòng cô, lo lắng không rõ chuyện gì sẽ xảy đến tiếp theo. Người ta từng chuốc lấy kẻ thù vì những lý do vụn vặt hơn nhiều so với bí mật tôi vừa khám phá ra, và một phụ nữ nắm trong tay quyền năng của keshaphim không phải là một kẻ thù dễ đối phó. Tôi biết quá nhiều, ấy vậy nhưng tôi vẫn chưa biết gì. Có lẽ chính điều đó khiến tôi trở thành người nguy hiểm hơn trong hai chúng tôi vào lúc này. Nếu tôi có một năng lực nào đó, thì đó là khả năng nhìn thấy những cái bóng. Lúc này tôi nhìn thấy một cái bóng đang lướt qua quảng trường; nếu khép hờ mắt lại, tôi nhìn thấy một con quạ, muốn bay lên nhưng lại mắc bẫy, bị trói chặt dưới đất.

Mái tóc đen dài của cô ta đang buông xõa xuống sau lưng, ướt và suôn mượt, thoang thoảng mùi hoa huệ. Chúng tôi đứng trong cảnh tranh tối tranh sáng của ánh trăng. Tôi nhận thấy thậm chí cả một phù thủy cũng có thể đỏ mặt, nhất là khi cô ta bị phát hiện ở dưới đáy bể chứa nước. Một tia sáng vụt lóe lên lướt qua trên khuôn mặt tối sẫm của Shirah, không hẳn là hổ thẹn mà đúng hơn là sự hàng phục.

- Bà muốn gì ở tôi? - Cô hỏi với giọng cam chịu.

Tôi nghĩ tới những con bồ câu, về cách chúng không bao giờ dám nhìn thẳng vào tia nhìn của ta và luôn cúi mắt nhìn xuống. Không giống như những sinh vật nhút nhát ấy, Shirah nhìn chăm chăm vào tôi, mắt lóe sáng, dường như tin chắc tôi sẽ lợi dụng điều vừa khám phá ra để chống lại cô.

- Những gì cô làm là việc riêng của cô, - tôi trấn an cô. - Tôi thậm chí còn chẳng nhớ gì về tối nay cả.

Tôi đã tới để cầu xin một ân huệ, và đó chính là điều tôi làm. Tôi cúi đầu xuống và hít vào mùi hương của hoa huệ trong lúc cầu xin điều duy nhất con rể tôi còn muốn ở thế giới này. Cầu xin các cháu trai tôi tìm lại được giọng nói của chúng.

- Điều gì khiến bà nghĩ tôi có thể làm được việc của Chúa?

Shirah vẫn không hề sợ hãi ngay cả vào lúc này, khi tôi đã biết đủ nhiều để hủy hoại cả danh tiếng và tính mạng của cô. Những người phụ nữ ngoại tình thường bị xua đuổi, tóc bị cạo trọc tới tận da đầu, của cải bị tịch thu, con cái bị tước mất. Chẳng phải sự can đảm đó đã là quá đủ để minh chứng cho sức mạnh của cô sao? Cô chính là lý do khiến hội đồng để yên cho Yael. Họ từng tới một lần, mang theo những câu hỏi liên quan tới việc Arieh ra đời. Shirah đã đóng cửa khu chuồng nuôi bồ câu và hát một bài hát cầu nguyện cho tới khi bọn họ đành bỏ đi. Nếu cô có thể mang những đứa trẻ tới thế giới này, tranh đấu với Lilith khi bà ta cố đoạt lấy chúng, thì chắc chắn cô có thể giúp hai đứa cháu trai bé bỏng của tôi lấy lại giọng nói. Để thuyết phục cô, tôi cần phá vỡ sự im lặng của chính mình. Tôi đã làm thế, cúi đầu xuống trong lúc kể lại câu chuyện của mình, luôn giữ trong tâm trí hình ảnh Người Từ Thung Lũng với những vành kim loại và những vết máu của chính nó. Trong lúc tôi kể, quá khứ dần hiện lên quanh chúng tôi đúng theo cách bóng tối tập hợp lại ở các góc của thế giới. Kia là bụi hoa nhài mọc bên hồ nước và những vết bỏng cháy khét trên da thịt con gái tôi. Kia là thiên thần đã thì thầm bảo tôi đi vào lò bánh, là con quỷ đã nhập vào bên trong tôi khi tôi cầm lấy con dao của tên lính để đâm vào phần máu thịt yêu dấu nhất của tôi, là bóng ma chồng tôi, người cam đoan với tôi rằng mỗi ổ bánh sẽ nuôi sống chúng tôi theo đúng cách chúng tôi cần được nuôi sống.

Shirah lùi lại, mặt cô xám ngoét. Giờ đây, chỉ cô và Chúa biết được cách tôi đã giết lũ lang sói từng ập xuống đầu chúng tôi, niềm vui tôi cảm thấy khi nhìn chúng uống nước đến chết, cùng cảm giác khoan khoái ghê rợn khi được cắt cổ chúng. Tôi cởi áo choàng ra, để cô có thể thấy tôi rõ hơn, hiểu hơn về con người mà tôi đã trở thành. Tôi không còn là vợ người thợ làm bánh hay một người bà, cũng chẳng phải người phụ nữ chăm sóc cho bầy chim bồ câu, mớm cho những con chim bị ốm từng thìa nước cháo lúa mạch, trông chừng chúng suốt đêm. Tôi là một kẻ sát nhân. Tôi giữ cây đèn trên lòng bàn tay để Shirah thấy chính xác tạo vật đang đứng trước mặt cô. Dấu ấn của cái chết.

Tôi đã xác xơ, kiệt quệ. Từng câu chữ trong câu chuyện tôi vừa rút ruột kể đã vò xé trái tim tôi khi chúng tuôn trào ra, rơi rào rào như những viên đá xuống nền đá lát bên dưới, có lẽ các cháu trai tôi thật may mắn khi mất đi khả năng nói, nhờ đó được bảo vệ khỏi những câu chuyện về cuộc đời chúng. Shirah kéo tôi lại gần, và trong vòng tay cô dường như tôi là một đứa trẻ đã nhìn thấy quá nhiều, nhìn xuyên qua thác nước thấy tất cả nỗi kinh hoàng một con dã thú có thể gây ra với một con người, và những gì một con người có thể trở thành sau đó.

- Với mọi điều xấu xa đều có một phương thuốc giải, - Shirah nói. - Bất cứ người mẹ nào cũng sẽ bảo vệ con gái của mình. Không làm như thế sẽ là một tội lỗi, một tội ác vượt quá những gì từng được viết ra. Khi bà làm những điều đó, bà đã làm vì tình yêu.

Áp vào làn da nóng rực như lên cơn sốt của tôi, da thịt cô thật dịu mát dễ chịu. Cô thổ lộ với tôi rằng nước chính là bản thể của cô, và vẫn luôn là như thế kể từ khi cô còn là một đứa trẻ, và đó cũng là lý do tại sao tôi tìm thấy cô trong bể chứa nước. Mẹ cô từng mang cô tới một con sông, và cô nhận ra cô có thể bơi mà thậm chí không cần được dạy. Thứ nguy hiểm với người này lại là niềm vui với người khác. Điều ước của con rể tôi không phải là bất khả thi, cô quả quyết với tôi, nhưng cái giá phải trả là sự kiên nhẫn. Hãy chờ đợi và có niềm tin, cô động viên. Bắt lấy một con ác quỷ và bà sẽ phá vỡ lời nguyền. Hãy dâng lòng biết ơn lên cho thiên thần và có thể thiên thần sẽ trả lại những giọng nói ông đã lấy đi để ngăn không cho hai đứa trẻ bật khóc khi chúng nấp sau thác nước. Tôi cần cầu nguyện hàng đêm để tạ ơn Beree, thiên thần của những cơn mưa. Vị thiên thần này luôn im lặng, giống như các cháu trai của tôi, vậy nên tôi không nên trông đợi một câu trả lời, ít nhất là ngay lập tức.

- Tôi biết điều con rể bà mong muốn, - đến đây Shirah nói. - Nhưng còn bà thì sao?

- Điều ước của con rể tôi cũng là điều ước của tôi, - tôi quả quyết với cô.

- Không.

Cô không bị thuyết phục. Khi cô đưa mắt nhìn tôi, tôi cảm thấy cổ họng mình se lại, có lẽ để không buột miệng nói ra sự thật.

- Còn một điều khác nữa.

Shirah cầm lấy bàn tay tôi áp lên miệng cô. Trước khi tôi kịp nghĩ tới chuyện rụt tay về, cô đã hôn lên lòng bàn tay tôi. Trong khoảnh khắc tôi bật tuôn ra sự thật, điều tôi đã giữ kín khỏi cô, khỏi Chúa và cả chính mình. Tôi bật khóc, cả người run rẩy. Những tên lính đó đúng là bầy lang sói, và thật khoan khoái khi được giết chúng, nhưng chúng cũng là những con người. Chúng từng bước đi trên mặt đất này, dưới bầu trời kia. Kẻ đã cầu xin tôi cũng chính là kẻ đã ở lại cạnh tôi, vì hắn cầu khẩn điều mà lúc này chính tôi khao khát.

Tôi ước ao được tha thứ.

- Vẫn luôn là như thế dưới đôi mắt của Chúa, - Shirah nói với tôi.

Cô kéo áo tụt khỏi vai để tôi có thể nhìn trọn vẹn những hình xăm cấm kỵ màu đỏ trên làn da của cô mà tôi vừa tình cờ thấy trong bể chứa nước. Tôi biết chúng tượng trưng cho cái gì: lòng trung thành với nữ thần, một cuộc đời hiến dâng cho phụng sự, sự hy sinh sâu sắc nhất của một người phụ nữ, vốn bị dân tộc chúng tôi khinh rẻ.

- Liệu tôi có nên tự mình phán xử hay không? - Cô bạo gan hỏi. - Hay tôi nên để việc đó cho Đấng Toàn Năng, người tha thứ cho tất cả chúng ta vì đã là những gì Người tạo nên?

Dưới tán cây dâu tằm ấy tôi mới vừa bị đẩy tới chỗ chối bỏ niềm tin của mình cùng với con rể tôi. Có ai ở đó để chứng kiến những thử thách và thay đổi của tôi? Ai có thể chữa liền một vết thương sẽ không bao giờ khép miệng? Shirah đã nếm trải qua nỗi phiền muộn của tôi và đã đủ tin tưởng tôi để đến lượt mình thổ lộ về bản thân cô. Nếu cô có thể, và nếu Chúa cho phép điều đó xảy ra, con rể tôi sẽ được ban cho điều trái tim nó hằng mong ước.

Có lẽ đến khi đó tôi có thể tha thứ được cho chính mình.

•§•

Tôi luyện tập cho mình sự kiên nhẫn trong suốt tháng Tishri, vì phẩm chất này không dễ dàng đến với tôi. Kỳ thực, kiên nhẫn chưa bao giờ đem đến cho tôi điều gì tốt lành trong quá khứ. Nếu lúc trước tôi kiên nhẫn, hẳn các cháu trai tôi vẫn còn ở bên cạnh hồ nước màu xanh lục ấy khi lũ lính đào ngũ ập tới chỗ chúng tôi, chờ đợi như những con cừu đến lượt bị giết thịt. Nếu tôi kiên nhẫn, có lẽ những kẻ sát hại con gái tôi vẫn còn đang bước đi trên thế gian này. Tôi nghĩ về chồng mình, nhớ tới cách ông chờ đợi bột lên men nở đều như thế nào, không bao giờ vội vã đẩy các ổ bánh vào lò. Chồng tôi luôn biết thời điểm chính xác để gỡ bỏ tấm vải lanh phủ trên các phần bột nhào ra, khi nào cần đưa chiếc xẻng gỗ to bản vào trong lò bánh nóng đỏ. Như thể ông chính là challah bên cạnh là người làm ra nó, và nhờ thế hiểu rõ bí mật từ trong ra ngoài.

Tôi bắt đầu quan sát người nô lệ. Cả anh ta nữa cũng là một người vô cùng kiên nhẫn. Mỗi buổi tối anh ta chờ đợi không một lời than vãn, nằm ngủ trên những viên đá lát sàn của khu chuồng bồ câu cho tới khi Yael quay trở lại vào ngày hôm sau, cũng bình thản hệt như những con bồ câu chờ đợi chúng tôi quay trở lại. Nhưng tôi để ý thấy ngọn lửa ngùn ngụt trong đôi mắt sáng màu của anh ta; người nô lệ không thể giấu nổi điều đó. Ngay cả sự kiên nhẫn của anh ta cũng chỉ kéo dài được đến thế.

Thời gian này là một mùa khó khăn, và cái nóng vẫn chưa dịu bớt. Giấc ngủ không dễ dàng đến với tôi, cho dù những người khác sống dưới mái nhà tôi đều ngủ tốt, kể cả Arieh, lúc này đã hơn hai tháng tuổi, một cậu bé khỏe mạnh, lặng lẽ. Có một buổi tối, trong khi đang dọn buồng, thay rơm mới cho các đệm nằm, tôi nhìn ra và thấy có chuyển động sau cửa nhà chúng tôi. Tôi trông thấy một cái bóng, đúng như tôi từng thấy ở ốc đảo khi bóng đen của đám lính lướt đi trên cát. Đó là biệt tài của tôi. Tôi có thể thấy được những gì chỉ hiện diện một nửa ở đó: những con thú hoang trên đỉnh núi, con chuột trong xó nhà, người phụ nữ trong vòng tay người tình, cái lọ đựng thuốc độc nằm sau các lọ gia vị, hình bóng dài lêu đêu của một người đàn ông nấn ná bên ngoài gian buồng của chúng tôi. Tôi nghĩ đó là một hồn ma từng bước đi giữa chúng tôi, sau khi đã để thể xác trần tục của mình lại phía sau. Nhưng không, anh ta quả thực là một con người bằng xương bằng thịt.

•§•

Khi nhận ra người đàn ông nọ, tôi hiểu rằng Người Phương Bắc không hề kiên nhẫn như tôi từng hình dung. Có thể điều đó đúng với tất cả mọi người. Giờ đây tôi chợt nhớ quả thực đã từng có những ngày chồng tôi nguyền rủa những cái lò vì quá chậm chạp, khi ông lấy các ổ bánh ra khỏi lò trước khi chúng kịp nguội hẳn. Thậm chí cả những người kiên nhẫn nhất trong chúng ta cũng có giới hạn nhất định. Về điều này, khi nhìn thấy bóng người lẩn đi theo bờ tường, tôi hiểu thời điểm đó đã tới với người nô lệ. Anh ta choàng một tấm khăn trùm đầu để ngụy trang, nhưng bất cứ ai cũng có thể thấy ngay anh ta không phải là một trong số chúng tôi. Mái tóc sáng màu của anh ta ánh lên mờ mờ. Ta có thể nghĩ một người đến từ xứ sở của băng giá hẳn sẽ có rất ít cảm xúc, song kỳ thực không phải thế. Băng giá cũng có thể nóng bỏng biết bao, nôn nóng, sẵn sàng tan chảy.

Người Phương Bắc thật may mắn khi chỉ có mình tôi phát hiện thấy anh ta. Bất kỳ người nào khác hẳn cũng sẽ tố giác anh ta ngay lập tức, và cho dù người nô lệ có nhanh chóng đầu hàng, bất cứ ai quyết định giết chết anh ta cũng có thể hoàn toàn biện hộ được cho hành động của mình. Tôi xua anh ta đi, vỗ tay vào nhau, như thể tôi đang xua đuổi những con chuột. Anh ta lùi trở lại áp sát vào tường, biến mất như thể chỉ là một giấc mơ. Nhưng không như một giấc mơ, người nô lệ để lại dấu vết của anh ta. Khi tôi bước tới bên bờ tường trong cảnh tranh tối tranh sáng và lướt bàn tay sờ trên các tảng đá, tôi cảm thấy chúng nóng hổi dưới bàn tay mình ở nơi anh ta chờ đợi, thứ hơi nóng phả ra từ sự nôn nóng luôn hiển hiện ở bất cứ người đàn ông đang yêu nào.

Sáng hôm sau, trong lúc Yael và tôi đang đi ngoài ruộng, cô gái luôn đưa mắt nhìn về phía khu chuồng bồ câu, nơi cái bóng luôn bám theo cô đang bị giam giữ. Nhịp bước chân của tôi chậm hơn cô, và tôi thấy rõ vẻ bồn chồn của cô gái khi cô giục tôi khẩn trương lên.

- Lũ bồ câu không thể đợi được sao? - Tôi hỏi.

Cô gái đỏ mặt và bắt đầu quay sang nựng cậu bé cô địu bên sườn.

- Con yêu quý, - cô gái thì thầm, đưa mắt tránh đi hướng khác trong lúc xoa lên làn da mềm mại dưới cằm Arieh.

- Có lý do nào khiến cô bồn chồn đến thế hả? - Tôi tiếp tục dồn ép cô gái.

Cô ngước mắt lên nhìn tôi, do dự. Tôi có thể thấy lời nói dối của cô gái được hình thành trước khi nó được nói ra.

- Cháu có vội đâu, - cô trả lời, song ánh mắt cô lại cho biết điều khác hẳn.

Chính lúc ấy tôi được biết cô đã không khóa xiềng người nô lệ.

Cô gái đang đối xử với anh ta như với một con người.

Tôi nói có một viên đá mắc vào xăng đan của tôi. Tôi dừng bước để cởi chiếc xăng đan ra, nói thêm rằng tôi không thể chịu nổi phải đi bộ với một viên đá trong xăng đan cũng như không thể chịu nổi một nô lệ lại có thể trở thành ngang hàng như một người trong chúng tôi. Tôi đưa mắt nhìn Yael và thấy mặt cô đỏ lựng, bất bình trước nhận xét của tôi.

- Bác nghĩ rằng anh ta hèn kém hơn chúng ra sao? Rằng anh ta chẳng hơn gì một tảng đá sao?

Người ta vẫn nói các thiên thần hay tìm đến con người để có được sự an ủi. Họ quả là thật cô độc, bị giam cầm trong thế giới im lặng của họ. Nhưng một con người sẽ bị thiêu cháy trong vòng tay của các thiên thần, cơ thể anh ta bùng lửa, và sự thân thiện của các tạo vật đó có thể trở thành một lời nguyền. Ở đây, trên ngọn núi này, sự nhẹ dạ bất cẩn của Yael có thể bị coi là phản bội.

- Nếu người ta phát hiện thấy anh ta đi lang thang, họ sẽ giết anh ta, - tôi cảnh báo. - Nếu cô tháo khóa cho anh ta có nghĩa là cô tháo khóa cái chết của anh ta. Chẳng lẽ cô nghĩ anh ta sẽ ngoan ngoãn nghe lời chúng ta một khi không còn bị xiềng xích nữa sao? Anh ta sẽ muốn nhiều hơn, như bất cứ ai khác.

Yael khẽ thừa nhận rằng Người Phương Bắc đã nói với cô về kế hoạch bỏ trốn của anh ta. Anh ta biết đã có vài người khác làm thế. Nhiều người trong đám đồng hương bị ép đăng lính của anh ta đã đào ngũ khỏi chiến đoàn từ trước khi họ vượt qua Biển Lớn, nhiều người hơn thế biến mất sau khi tới Jerusalem. Tôi im lặng, tự hỏi liệu anh ta có biết những tên lang sói đã tấn công gia đình tôi, thậm chí còn từng coi chúng là bạn hay không.

Khi Người Phương Bắc say sưa nói về tự do, tôi ngờ anh ta đang cố thuyết phục Yael cùng bỏ trốn với mình. Anh ta quả quyết rằng quân Roma không bao lâu nữa sẽ tấn công chúng tôi - và đúng là chúng tôi đã thấy những toán do thám của chúng thường xuyên hơn quanh vùng. Chẳng bao lâu nữa, tất cả chúng tôi sẽ trở thành nô lệ, Người Phương Bắc đã thề như thế. Nhưng có lẽ anh ta đã quên, Yael không chỉ có một mình khi cô rời khỏi khu chuồng bồ câu. Cô gái đã nói với tôi cô sẽ không bao giờ quay trở lại sa mạc, nơi có nắm xương tàn nằm dưới các đống đá, sáng chói chang dưới cái nóng trắng lóa, những gì còn lại của người đàn ông cô từng yêu.

Tôi biết về con sư tử từng cắn cô và sở hữu cô. Cô gái đã lảm nhảm về anh ta khi chúng tôi dừng lại trên các bậc thang để cô có thể nghỉ lấy hơi vào đêm cô chuyển dạ. Cho dù Yael không bao giờ nhắc lại chuyện đó nữa, tôi biết sẽ không có chuyện cô mang thêm một con sư tử nữa ra sa mạc. Nếu Người Phương Bắc định bỏ trốn, anh ta sẽ phải ra đi một mình.

Tôi không đưa ra lời bình phẩm nào nữa khi trông thấy hai người bọn họ làm việc cùng nhau. Tôi ngoảnh mặt đi khi cô gái đưa cho anh ta một cái chăn và một túi da dê đựng nước. Cô không phải là con gái tôi, cho dù tôi cho phép cô sử dụng các vật dụng của chồng tôi, những chiếc lọ đựng thì là và mùi, những chiếc thìa gỗ, chiếc tạp dề ông từng quấn quanh hông. Tôi từng khóc trên những món đồ vật ấy và sẽ còn khóc, cho dù Yael có hủy hoại phần đời còn lại của cô vì chăm sóc cho người nô lệ hay không. Cô gái có thể coi anh ta chỉ đơn thuần như một viên đá mắc vào xăng đan của mình. Song thay vì thế, cô lại nhìn nhận anh ta như một con người.

Khi họ đi giữa những thân cây còn lại trong vườn, những cây chưa bị chặt xuống làm củi và vẫn còn đậu quả, con chim ưng lại bay theo, trung thành, không hề rời khỏi ngọn núi. Tôi thấy bóng của hai người đổ dài trên ruộng, sau đó biến mất khi một đám mây trôi qua trên đầu. Tôi cảm thấy chắc chắn đây là dấu hiệu cho biết tai họa sắp xảy đến. Có lẽ vì tôi không còn tin vào lòng tốt và ngờ vực nó. Tôi đã đi đến chỗ tin rằng lòng thông cảm chính là một lưỡi dao trong tay các thiên thần của tai họa.

Vào một tối Sabbath, hội đồng tuyên bố họ sẽ không đưa những người bị bắt xung quân hay nô lệ về pháo đài sau mỗi trận đánh nữa mà giết hết cùng với những chủ nhân của đám người này. Một vài lính xung quân Roma đã bị bắt trước đây và hiện đang làm việc cùng những con lừa thồ nước lên núi. Lương thực vốn đã thiếu cho các cư dân của pháo đài, chúng tôi không thể nuôi thêm miệng ăn nữa. Một nô lệ thì có khác gì một tảng đá, người ta xì xào. Đúng như tôi đã nói. Tôi cẩn thận quan sát Yael sau khi lời tuyên bố được đưa ra; cô gái cau trán và hốt hoảng nhìn về phía hội đồng khi những nô lệ hiện đang sống cùng chúng tôi bị nhắc tới.

- Giam giữ con người như thế là một tội lỗi, - cô gái nói với tôi trong cơn bột phát cảm xúc không hề giấu giếm khi chúng tôi rời quảng trường.

- Chắc là cô sẽ không nghe theo lời khuyên của tôi, - tôi thì thầm.

Cô gái bật cười và luồn cánh tay cô vào cánh tay tôi.

- Cháu sẽ nghe, - cô cam đoan với tôi.

- Rồi sau đó cô sẽ làm theo ý mình, - tôi nhận xét.

Cả hai chúng tôi cùng bật cười, sau đó tôi im lặng, vì tôi nhận ra mình lo sợ cho cô gái nhiều đến thế nào trong thế giới xấu xa này. Cho dù cô gái không phải là con gái tôi, tôi vẫn thấy sợ hãi như thể đúng là như thế.

Sáng hôm sau, tôi thấy Yael mang tới cho Người Phương Bắc một cây cung và vài mũi tên, một mũi cho mỗi người trong số bảy chị em gái đã tập hợp lại thành các vì sao trên bầu trời. Yael giấu cung tên dưới áo choàng, nhưng tôi vẫn nhìn thấy hình dáng của các món vũ khí từ bóng của chúng khi cô gái đem chúng giấu dưới một bó cỏ. Cây cung chính là món vũ khí anh trai cô vẫn dùng. Khi phát hiện thấy nó đã biến mất, anh ta sẽ hỏi bạn bè trong doanh trại mà không bao giờ nhớ ra đã không còn thấy cây cung sau lần ghé thăm cuối cùng của cô em gái. Đó chính là cái bóng tôi đã trông thấy ngoài ruộng trong khi con chim ưng bay lượn trên đầu họ. Cô gái sẵn sàng làm quá nhiều cho người đàn ông này, một kẻ chẳng là gì hết trên ngọn núi này, và đáng ra cũng chẳng là gì hết với cô.

- Đừng nói gì với tôi khi chuyện đó xảy ra, - tôi nghe thấy cô gái nói trong khi cô đứng cạnh người nô lệ. - Tôi sẽ tới vào một buổi sáng và anh đã đi rồi.

Người Phương Bắc ý thức được anh ta có một đối thủ, nhưng không giống phần lớn những kẻ theo đuổi khác, anh ta không ghen. Không những thế, anh ta còn thích mê kẻ cạnh tranh với mình, chú sư tử con của chúng tôi. Anh ta đáng ra có thể căm ghét Arieh vì niềm hạnh phúc và vòng tay người mẹ dành cho cậu bé, nhưng thay vì thế, người nô lệ rất sung sướng được giúp mua vui cho đứa trẻ, nâng bổng cậu lên để cậu bé ngắm nhìn con chim ưng trên đầu chúng tôi. Anh ta biết cách huýt sáo để khiến con chim lượn vòng, làm cậu bé ngửa đầu ra sau và bật cười. Người nô lệ thường kể ra tên các sự vật trong thứ ngôn ngữ thô kệch của anh ta, cố gắng dạy Arieh cách nói các từ bồ câu và chim ưng, rồi mẹ và tuyết, như thể tin chắc rằng một ngày kia đứa trẻ có thể sẽ sống ở miền đất giá lạnh quê hương anh ta và nói cùng thứ tiếng như của anh ta.

- Anh đang lãng phí thời gian đấy, - tôi cảnh báo khi anh ta ôm Arieh trong tay, sau đó nâng bổng cậu bé lên cao cho tới khi đứa trẻ cười ngặt nghẽo.

Thế rồi một ngày nọ anh ta cho cậu bé biết tên anh ta. Chúng tôi làm việc ở một nơi chật chội đến mức tất cả chúng tôi đều nghe thấy. Tên anh ta là Wynn, một từ thô kệch như muốn mắc kẹt lại trong cổ họng. Shirah và Aziza đưa mắt nhìn nhau, ngạc nhiên khi thấy người nô lệ thổ lộ về bản thân. Anh ta đã nói chuyện với Arieh theo cách một ông bố nói chuyện với con trai mình. Khi đó tôi biết thời điểm anh ta ra đi đã cận kề. Một người nô lệ không bao giờ nói to tên của mình lên thành tiếng; một khi anh ta đã bị bắt, cái tên đó không thể được nói ra cho tới khi anh ta bước sang Thế Giới Bên Kia. Tên của anh ta là một từ chỉ những người họ hàng đang chờ đợi anh ta cũng như vị Chúa anh ta tôn thờ biết được.

Chỉ một con người tự do dám mạo hiểm như thế.

Vào buổi tối tôi chờ đợi, bế đứa bé trên tay, Yael quay trở lại chui vào trong khu chuồng bồ câu tháo xiềng cho người nô lệ. Khóa xiềng anh ta chỉ là một cái khóa đơn giản; chìa khóa được treo trên một cái móc đóng vào tường khu chuồng. Ấy vậy nhưng vẫn phải mất một lúc trước khi Yael xuất hiện, đưa tay vuốt tóc xuống. Hẳn không có ai khác nhìn thấy bóng dáng cô, hay biết cô bị người đàn ông kia thu hút như thế nào, nhưng nhìn thấy những cái bóng chính là khiếu bẩm sinh của tôi. Bởi vì cô không phải là con gái tôi, tôi đứng ngoài cùng cậu bé, bất bình và không nói gì.

Đây là quãng thời gian trong năm khi đêm tới sớm hơn, lướt qua vòm trời để rồi buông kín xuống bốn góc. Mỗi tối, khi Yael rời khỏi người nô lệ, vẻ mặt cô gái đều tối sầm.

Vào một buổi tối, khi quyết định cho biết khẩu phần ăn sẽ bị cắt giảm xuống còn một nửa và sẽ không còn nước sạch cho súc vật hay nô lệ được ban bố, cô gái nổi giận.

- Không ai đáng bị đối xử như thế.

- Thế nếu họ giết anh ta liệu có tốt hơn không? - Tôi hỏi.

- Khi con người hành xử như dã thú, họ sẽ trở thành dã thú, - cô gái vặc lại.

Tôi không thể phản bác lý lẽ này, vậy nên tôi lặng im.

- Đây là thế giới nơi chúng ta đang sống, - tôi thì thầm, và cô cầm lấy tay tôi, như thể thực sự là con gái tôi.

Yael không phải là người duy nhất bất hạnh. Tất cả chúng tôi đều cảm thấy nỗi tù túng trên núi, thức ăn khan hiếm, những mối ghen tỵ nhỏ nhặt. Rất nhiều cừu và dê chúng tôi vốn trân trọng vì sữa của chúng đã bị giết thịt vì thiếu thực phẩm. Mọi người đều phải chịu đói. Những quả dưa chuột ngoài ruộng héo quắt lại dưới những đợt nắng cuối cùng, biến thành tro bụi, giống hệt như những gì được kể từng xảy đến với các loại quả ở phế thành Sodom.

Hội đồng cho phép một nhóm những người lang bạt cắm trại ở phía cuối các khoảnh ruộng xa, còn xa hơn cả khu chuồng dê nơi những người Essene sống. Bọn họ là những người du mục nhuộm hai bàn tay thành màu xanh và nói thứ ngôn ngữ riêng, nhưng họ mang theo gia súc để chia sẻ với chúng tôi, dù chúng tôi sẽ chẳng thể làm gì với lũ lợn họ nuôi, cả họ cũng bị quân Roma xua đuổi. Một số phụ nữ trong số họ, những người đã bị bọn lính cưỡng bức, cắt những nhát sâu vào lòng bàn tay và gan bàn chân của họ để cho phép nỗi phiền muộn thoát ra ngoài cơ thể.

Khi họ rời đi để quay lại chốn hoang vu, do bầy gia súc của họ cần đồng cỏ, chúng tôi tìm thấy một đứa trẻ, kết quả của việc lính Roma cưỡng bức một trong số các phụ nữ của họ. Người ta đã làm cho đứa bé chết ngạt, sau đó đặt nó dưới gốc một cây hạnh, hai đầu gối áp lên ngực, hai cánh tay nhỏ nhắn khép lại, như thể đang bình yên trong giấc ngủ, được giải thoát khỏi nỗi khổ ải của thế gian này. Yael đứng bên tôi và khóc. Cô gái từng thấy hai cô bé gái - cô dâu của bộ lạc này được chôn theo kiểu đó ngoài hoang mạc. Cô nói hai cô bé đó đã nắm lấy tay nhau để họ có thể bước đi bên nhau vào bất cứ thế giới nào đang chờ đợi họ.

Có rất nhiều người trong chúng tôi ước gì chúng tôi có thể chạy trốn và tìm đường quay trở về các thành phố và làng mạc. Nhưng chẳng còn gì để quay trở về nữa. Nhà của chúng tôi đã bị đốt trụi, làng của chúng tôi bị san bằng. Tôi băn khoăn tự hỏi liệu Yael có mong ước có thể bỏ trốn và băng qua sa mạc, băng qua Biển Lớn, tìm tới thế giới nơi tuyết rơi là chuyện diễn ra hàng ngày chứ không phải một phép màu.

Tôi có thể thấy các cháu trai tôi chơi đùa gần bức tường, giống như những cái bóng lướt qua trong màn đêm đang buông xuống. Cổ họng tôi se thắt lại như vẫn thường như thế mỗi khi tôi đưa mắt nhìn hai thằng bé. Tôi nghĩ tới đứa trẻ kia, bị làm cho ngạt thở, rồi được đặt xuống, thật cẩn thận và trìu mến, để an nghỉ. Yael luồn cánh tay cô qua cánh tay tôi, và chúng tôi trải qua mọi buổi tối bên nhau. Ngôi sao đầu tiên xuất hiện trên đầu chúng tôi, vì sao người ta nói chính là ngọn đèn của Ashtoreth, cháy sáng lên giúp nữ thần vượt qua bầu trời trong khi tất cả những kẻ khác đều bị mắc kẹt trong bóng tối.

•§•

Các lính canh bắt được anh ta vào một buổi tối tháng Cheshvan khi không khí se buốt vì lạnh. Đây là điểm khởi đầu của mùa mưa, quãng thời gian trong năm khi chúng tôi sống dưới biểu tượng của con bọ cạp, thứ đem đến hỗn loạn và u ám, thời gian của những trận lụt. Ấy thế nhưng bầu trời vẫn lơ lửng trên đầu chúng tôi như một cái bát rỗng, trút xuống bóng tối, nhưng không gì thêm nữa. Không có cơn mưa nào, và tất cả chúng tôi đều biết đó là dấu hiệu cho hay dân tộc chúng tôi không còn được Chúa ban phước.

Lính canh ập tới trong khi anh ta đang đi qua khu ruộng, nơi cây cối đang chĩa cành lên cao, tuyệt vọng trong cơn khát. Anh ta đã ở gần phần tường thành chạy ngang qua gian buồng của chúng tôi, nơi anh ta đã để lại dấu ấn nóng hổi của mình trên đá vào buổi tối tôi phát hiện thấy anh ta đang chờ đợi, có thể với sự kiên nhẫn, chắc chắn trong khao khát.

Chúng tôi không nói gì về chuyện đó, nhưng chúng tôi biết nếu anh ta định tìm tới cổng Rắn để bỏ trốn, người nô lệ đã không đi theo hướng này. Chỉ có một lý do duy nhất giải thích tại sao anh ta bị phát hiện trong vườn trồng hành, nơi trú ngụ của bọ cạp, và lý do ấy là Yael. Có lẽ anh ta đã tự thuyết phục bản thân rằng, nếu anh ta nói chuyện với cô gái thêm một lần nữa, và nếu những lời nói đủ mạnh mẽ, chúng có thể sẽ phá vỡ được quyết tâm của cô gái và có khả năng cô sẽ sẵn sàng rời bỏ chúng tôi.

Chúng tôi không hề biết anh ta bị bắt cho tới tận khi trời sáng. Có một cơn gió lạnh buốt mang theo mùi hương của nhựa thơm, và cả mùi của cây bách, nhắc tôi nhớ tới thung lũng nơi tôi từng sống. Thường vẫn có mưa vào tháng này, nhưng năm nay, cho tới giờ vẫn chưa có giọt mưa nào rơi xuống, cho dù các tu sĩ đã cầu nguyện ba lần mỗi ngày để có mưa. Người ta được nhắc nhở về những câu chuyện xảy ra vào thời hạn hán lớn, khi một nhà thông thái có tên Honi đã gọi được mưa xuống và cứu sống dân tộc chúng tôi. Tình hình hiện tại đòi hỏi một phép màu và giọng nói của ai đó có thể được lắng nghe khi cất lên cầu xin Chúa.

Sau khi biết được tin người nô lệ bị tống giam, Yael tựa lưng vào tường trong khu chuồng bồ câu để lấy chỗ dựa, dường như cô gái vừa bị sét đánh và không thể tự mình đứng vững được nữa. Đứa trẻ được buộc vào người cô, cậu bé cựa mình trong giấc ngủ và khóc thút thít. Yael vội vàng xoa xoa mái tóc đen của con để vỗ về cậu bé. Một đứa trẻ có thể mơ thấy gì đây? Sữa và tình yêu, ngôn ngữ cho sự chăm sóc của một bà mẹ, hay giọng nói của một người đàn ông sinh ra giữa tuyết? Đó là thứ giấc ngủ chúng ta sẽ không bao giờ có thể có lại được nữa. Những giấc ngủ của chúng ta được định hình từ cuộc sống của chúng ta khi thức, và cuộc sống khi thức của chúng ta được tạo thành từ phiền muộn.

Không ai cho chúng tôi biết người nô lệ đang ở đâu, nhưng khi nhìn thấy con chim ưng bay vòng quanh một tòa tháp, chúng tôi biết đó là nơi người ta đã đưa anh ta tới. Họ hoàn toàn có thể giết anh ta, song hành động đó chẳng bõ công. Nếu họ để anh ta lại đó, khóa chặt và bị lãng quên, anh ta cũng sẽ tự chết. Tôi thấy đôi mắt Shirah liếc nhìn sang Yael, người lúc này đang phải ép mình không để lộ ra bất cứ cảm xúc nào. Không người ngoài nào có thể đoán ra cô gái cảm thấy gì nhiều hơn những người còn lại trong chúng tôi, trừ khi họ để ý thấy cô đã trở nên tái nhợt tới mức những nốt lấm tấm trên da cô nổi bật lên như những chấm máu.

Chúng tôi ngồi bên nhau ngày hôm đó, than khóc sự vắng bóng của người nô lệ, bồn chồn chờ đợi những tin xấu hơn đến tiếp. Bản thân tôi không ngờ mình lại thấy thiếu vắng anh ta đến thế. Anh ta là một người to lớn vạm vỡ, chiếm nhiều không gian đến mức khu chuồng bồ câu dường như khá trống trải khi vắng bóng anh ta. Lũ chim trở nên bồn chồn; chỉ có rất ít trứng để thu nhặt, và những quả trứng chúng tôi tìm thấy trên rơm đều có những chấm đen trên mặt vỏ màu xanh xám, một điềm báo không lành. Chúng tôi cùng nhau ăn bữa trưa ngoài vườn đằng sau khu chuồng bồ câu trong im lặng, ăn từng miếng nhỏ thứ bánh lúa mạch lạnh ngắt cùng với dầu ô liu trong lúc chờ xem chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo. Dường như vừa có một tảng đá ném xuống nước, và mỗi vòng vân nước lan ra lại đẩy ngọn triều số mệnh của chúng tôi theo con đường dẫn tới một cái đích không thể tránh khỏi nào đó. Hôm nay không giống như ngày đã tới hôm qua; đến ngày mai thậm chí có thể chúng tôi còn bị mang đi rời xa hơn khỏi thế giới hàng ngày mà chúng tôi đã trở nên quen thuộc.

Khi các lính canh tìm tới tra hỏi, như chúng tôi biết thể nào họ cùng tìm đến, chúng tôi nói tất cả đều bất ngờ trước việc người nô lệ biến mất. Chúng tôi không hề biết anh ta đã tìm được cách tháo xiềng cho mình hay chuyện anh ta đã học được cách để mở then cửa. Shirah tìm thấy một thanh thép nhỏ mà cô nhanh chóng uốn cong lại giống như một chiếc chìa khóa. Cô đưa nó cho mấy người lính canh, giải thích rằng có lẽ đây là cách người nô lệ đã trốn thoát, ánh mắt cô hướng về phía Yael, người đang được cô bảo vệ tránh khỏi sự nghi vấn. Thêm một lần nữa, khuôn mặt Yael vẫn vô cảm.

Chúng tôi tiếp tục, nói thêm nhiều hơn, ríu rít như một bầy gà mái, khăng khăng quả quyết chúng tôi vẫn nghĩ những kẻ đến từ phương bắc đều ù lì ngớ ngẩn, không thể lên kế hoạch bỏ trốn.

- Nhưng hãy nhìn xem hắn mới khôn ngoan làm sao, - Shirah vừa lắc đầu vừa nói với mấy người lính canh, chế tạo được chìa khóa khi trong tay chẳng có gì.

- Hắn sẽ sớm bị chết đói thôi, - một người lính nói với chúng tôi, có lẽ tin rằng đó là điều chúng tôi muốn nghe.

Shirah hỏi liệu một người trong chúng tôi có thể nói chuyện với người tù của họ hay không, nói rằng anh ta đã chế tác ra một dụng cụ rất hữu ích, và chúng tôi muốn học cách chế tạo từ anh ta để có thể tự mình tận dụng được thứ dụng cụ đó. Yael đưa mắt nhìn cô đầy biết ơn, hiểu rằng đây là cách duy nhất để mang thức ăn và nước uống tới tòa tháp. Chỉ một người duy nhất có thể cho phép một cuộc gặp như thế, thủ lĩnh của chúng tôi, Ben Ya’ir.

- Hãy nói với ông ấy mong muốn của chúng tôi, - Shirah nói thêm không chút do dự. - Ông ấy sẽ rộng lượng với chúng tôi.

Nhưng Ben Ya’ir đã xuất kích ra hoang mạc cùng các chiến binh của ông, không để lại người nào tạm quyền thay mình ngoài các nguyên lão, và chắc chắn những người này sẽ không lắng nghe lời cầu xin của Shirah hay thậm chí cho phép cô đặt chân tới cửa họ.

Chúng tôi được cho hay chỉ một người có khả năng thuyết phục hội đồng rằng Người Phương Bắc xứng đáng được có người đến thăm - đó là Channa, vợ của Ben Ya’ir, người phụ nữ tóc đen sống trong khu nhà thấp của Cung Điện Tây, một biệt thự nơi có những bức bích họa do các nghệ sĩ bậc thầy từ Roma tới vẽ. Người vợ nắm giữ một phần quyền lực của chồng cô khi có liên quan tới nội vụ, lắng nghe các phụ nữ phàn nàn về chỗ ở hay công việc phải làm. Người phụ nữ này rất được vì nể, bất chấp việc cô tách mình khỏi tất cả những người khác. Có khi hàng ngày liền cô từ chối không mở cửa nhà mình; khẩu phần lương thực được mang đến cho cô, sau đó để lại trước cửa, phần nước của cô được để cạnh vườn trong các xô và túi da dê. Cô ra ngoài vào ban đêm, và thỉnh thoảng xuất hiện trong Cung Điện Tây, những nếp khăn bồng bềnh quấn quanh người trông giống như một tấm vải liệm, khuôn mặt sắc sảo của cô luôn bi ai, cho dù cô không hề mất ai thân thích. Cô là một bí ẩn và một cái bóng, nhưng những cái bóng vốn là điều tôi thấu hiểu hơn hết thảy.

Khi chúng tôi trình bày lời thỉnh cầu của mình, những người lính canh hỏi ai trong chúng tôi sẽ tới gặp vợ của Ben Ya’ir. Tôi có thể cảm thấy sự do dự của những người khác, và thậm chí cả Shirah cũng lảng tránh, e ngại một cuộc gặp gỡ như thế. Tôi tự đề nghị được đi. Tôi là người lớn tuổi nhất, và vì thế việc này là bổn phận của tôi. Nhưng còn nhiều nữa. Tôi là người có khả năng nhìn thấu những cái bóng đã tìm được cách không để lộ những gì chứa đựng bên trong. Tôi có thể giả bộ là bà góa của một người thợ làm bánh, một phụ nữ đơn giản, và sở hữu một tài năng giấu mình rất có thể sẽ hữu ích trong nhiệm vụ trước mắt. Những người phụ nữ còn lại nhìn tôi, đầy biết ơn trước đề nghị của tôi, mỗi người trong họ vì một lý do riêng đều không muốn đi tới cung điện.

Khi chuẩn bị lên đường, một cách bột phát, tôi quyết định bế Arieh theo mình. Tôi đã có một dự cảm. Tôi nghĩ đã nghe thấy một giọng nói nhắc tên cậu bé. Có lẽ vị thiên thần từng ở bên tôi trong lò bánh đã lại tìm tới cạnh tôi. Có thể chính vị thiên thần từng chỉ dẫn tôi cầm theo lọ thuốc độc giờ đây lại thì thầm rằng đứa trẻ này rất có thể sẽ là chìa khóa để mở cửa nhà ngục.

- Ai có thể từ chối mỉm cười với Arieh chứ? - Tôi nói với Yael. - Điều đó liệu có hại gì?

Vợ Ben Ya’ir có thể sẽ quan tâm tới lợi ích của khu chuồng bồ câu nếu cô quan tâm tới cậu bé. Nếu vậy, có thể cô sẽ cho phép chúng tôi tới thăm một người đàn ông chẳng còn là gì hơn một tảng đá, song cũng chính là người đã tin tưởng cho chúng tôi biết tên anh ta.

Khi tôi gõ lên cánh cửa cung điện, người vợ của vị thủ lĩnh nhanh chóng trả lời Đi đi. Tôi liền gõ cửa thêm lần nữa. Tôi vẫn thường xuyên phải đi gõ cửa các khách hàng quên trả tiền bánh cho chồng mình; tôi không dễ dàng bỏ cuộc khi bị từ chối. Cánh cửa của tòa nhà lớn này được làm từ gỗ bách đỏ, điều tôi coi là một điềm tốt lành. Ngôi làng của chúng tôi tại Thung Lũng Những Cây Bách vẫn được coi là nơi thiên thần Michael đã ban phước lành; có lẽ thứ gỗ dùng làm cánh cửa này tới từ khu rừng của chúng tôi và vì thế cũng đã được ban phước. Cụ của mẹ tôi có thể đã từng bước đi dưới tán lá của chính cái cây này trước khi các thợ xây của Vua Herod chặt hạ nó.

Arieh cựa quậy trong tay tôi. Một cơn gió đang thổi và ngay lập tức tôi cảm thấy ớn lạnh. Có lẽ tôi đã phạm sai lầm khi mang đứa trẻ theo, vì bình thường cậu bé vốn rất ngoan và ít quấy. Còn bây giờ, dưới ánh sáng của ngày gần tàn, cậu bé la quấy đến mức tôi chưa từng thấy trước đây. Tôi tự hỏi làm thế nào một người phụ nữ có thể biết đang có một thiên thần thúc giục cô ta tiếp tục, hay một trong những ác quỷ của Lilith đang thì thầm vào tai cô ta.

Cho dù cảm thấy bồn chồn và lo lắng rằng mình đã gây ra một sai lầm, tôi lại tiếp tục gõ cửa lần nữa. Không có cái bóng nào xuất hiện vì các đám mây đang trôi qua; có lẽ đó chính là điều làm tôi phạm sai lầm. Tôi có thể thấu hiểu những cái bóng tốt hơn nhiều so với những con người bằng xương bằng thịt.

Người vợ của Eleazar Ben Ya’ir mở hé cửa để nhìn ra ngoài. Cô ta gầy gò, tóc đen với vẻ bồn chồn.

- Tôi không có thời gian cho bà, - cô ta nói với tôi.

Có thể cô ta đã tiếp tục với những lời cáo lỗi và thành công trong việc đuổi tôi đi, nhưng rồi đôi mắt cô ta bắt gặp đứa trẻ trên tay tôi. Cậu bé toét miệng cười với cô, vết bớt đỏ như ngọn lửa trên má cậu khó lòng có thể nhìn thấy trong thứ ánh sáng lờ mờ trên ngưỡng cửa. Trông nó lúc này giống như dấu vết của một cái hôn.

- Bà là ai mà đến đây cầu khẩn? - vợ Ben Ya’ir hỏi, sự quan tâm vừa được đánh thức.

- Đây là một đứa trẻ có người mẹ cần tới ân huệ của bà, - tôi trả lời.

Channa lại tỏ vẻ lảng tránh.

- Tôi không thể ban phát bất cứ ân huệ nào. Chồng tôi mới là người bà cần, chứ không phải tôi.

Khi thiếu phụ hít vào, tôi nghe thấy một âm thanh rin rít. Tôi tự hỏi liệu có phải việc hít thở khó khăn chính là lý do khiến cô thường đóng cửa giam mình lại và rất ít khi có mặt cùng những phụ nữ khác. Cô quay mặt đi và ho, khạc ra máu nhưng che giấu khỏi tầm nhìn của tôi nhờ chiếc khăn quàng. Nhưng tôi đã thoáng thấy cái bóng của vết máu. Rõ ràng người thiếu phụ này đang mắc phải một căn bệnh về hô hấp, thứ bệnh buộc người ta phải tránh ra ngoài. Mỗi hơi thở đều bị giam hãm lại trong lồng ngực cô, không thể thoát ra được. Nó nằm ở đó, rên rít, giống như những chiếc lá khô mắc kẹt trong một tấm lưới.

- Có thể tôi có một ân huệ dành cho cô, - tôi nói.

Chồng tôi vẫn hay thuyết phục khách hàng mua nhiều hơn lượng bánh họ dự định ban đầu. Các ông các bà sẽ không bao giờ bị đói, chồng tôi nói với họ. Bàn ăn của các vị sẽ khiến tất cả mọi người ao ước. Có thể lúc này cũng cần một cuộc mặc cả. Ở lò bánh mì vẫn luôn là như thế, vậy tại sao trước cửa cung điện lại không chứ?

Người vợ tóc đen gầy gò của Ben Ya’ir nhìn tôi đầy hoài nghi. Đôi môi cô ánh lên màu máu.

- Không ai có thể giúp được tôi.

Tôi cam đoan với người thiếu phụ rằng có người có thể giúp được. Tôi sẵn sàng cho cô thấy bằng chứng rằng với mỗi căn bệnh đúng là đều có một phương thuốc. Khi tôi quay người lại để ra về, Channa bảo tôi hãy mang theo đứa trẻ nếu tôi còn quay trở lại. Linh tính của tôi đã đúng. Cậu bé chính là chìa khóa mở ra cánh cửa cho phép Người Phương Bắc có thể thoát khỏi cảnh ngộ khó khăn.

Tôi đi thẳng tới buồng của Shirah và ngồi xuống bên bàn trong nhà cô. Chúng tôi cùng uống thứ nước trà hãm từ rễ khô của cây bài hương. Thứ nước hãm sôi thoáng ngả màu xanh da trời. Trên bàn có một đĩa quả khô, nho khô và vả. Các cháu trai tôi đang ở ngoài sân với Adir, con trai Shirah, cùng Yehuda, cậu bé người Essene, con trai Tamar, người đã trở thành bạn của chúng, cho dù cậu bé đã được cộng đồng của mình yêu cầu hãy tránh xa và chú ý nhiều hơn tới việc học hành của bản thân. Mấy cậu bé đang thay nhau chơi con quay, vì thế hai chúng tôi hoàn toàn được riêng tư.

- Cô ấy có nói chuyện với bà không? - Shirah cố tỏ ra vẻ thoải mái về chuyện này, nhưng tia nhìn của cô lại sắc lẹm.

Tôi tự hỏi tại sao những người khác lại không thể nhìn thấy sự thật giống như tôi. Chẳng lẽ họ không để ý đến màu mắt khác thường của Aziza? Sắc màu đó cũng không khác mấy so với Biển Muối, thay đổi theo tâm trạng của cô gái, lúc màu xám, lúc lại có màu xanh lục, có lúc lại tối sầm như đá tảng. Chỉ có một người khác cũng sở hữu đôi mắt như thế. Tuy nhiên, khi tôi nói đến bệnh tình của Channa, Shirah dường như không hề ngạc nhiên.

- Khi cây bài hương nở hoa, cô ấy có thể đi ra ngoài vào ban đêm, khi những bông hoa khép lại và mùi hương đã bay đi hết, - Shirah nói cho tôi biết. - Cô ấy phải xuất hiện vào cùng giờ lũ chuột xuất hiện.

Shirah nhấp một ngụm trà, làm từ chính thứ cây đã làm vợ Ben Ya’ir phải khổ sở đến thế. Cô dường như rất thích vị đắng ngắt của nó.

- Tôi không hề biết cô biết cô ấy.

Shirah cười cay nghiệt.

- Tôi chưa bao giờ gặp cô ấy.

Tôi nghĩ đi nghĩ lại về chuyện đó, làm sao Shirah lại có thể không biết người phụ nữ đó, ấy vậy nhưng vẫn biết rõ đến tận những chi tiết riêng tư nhất trong cuộc sống của cô ta. Trong thế giới của chúng tôi, một người đàn ông đã kết hôn có thể nói dối một phụ nữ chưa thành hôn và chẳng ai cho rằng anh ta tồi tệ hơn vì đã làm như thế; anh ta có thể bị yêu cầu phải bồi thường cho gia đình cô gái về nỗi ô nhục cô ta phải chịu. Nhưng một phụ nữ đã trao thân cho một người đàn ông như thế sẽ không có quyền lợi chính thức nào. Thậm chí cả nắm xương tàn của cô gái cũng sẽ bị phán quyết phải nằm riêng một chỗ nếu cô ta bị kết tội về bất cứ hành vi sai trái nào; xương cốt có thể bị ném đi, không được chôn cất để người phụ nữ sẽ vĩnh viễn không thể được an nghỉ giữa đồng loại.

- Channa nắm trong tay quyền cho phép mở ra cánh cửa nhà ngục, - tôi nhắc nhở Shirah. - Cô ấy có thể sẽ sẵn lòng làm thế để đổi lấy một phương thuốc.

- Vậy chúng ta sẽ mua chuộc cai ngục, - Shirah trầm ngâm nói. - Có phải đó là điều bà muốn tôi làm không?

- Liệu cô ấy có phải là cai ngục không? - Khi người vợ của Eleazar Ben Ya’ir ngó ra từ sau cánh cửa phòng cô, người thiếu phụ trong mắt tôi trông giống tù nhân hơn cai ngục. Tôi thấy thương hại cô ấy.

- Đừng để bị lừa, - Shirah khuyên tôi. - Liệu có phải những gì chúng ta nhìn thấy trên thế gian này là tất cả những gì hiện hữu hay không? Bà hiểu luôn có một thế giới của bóng tối. Chẳng lẽ bà không thể phát hiện ra một con quỷ trong góc dù bà không nhìn thấy hay cảm thấy hơi thở của nó phả lên da mình sao?

Shirah cuối cùng cũng bị thuyết phục tìm kiếm một phương thuốc, vì không còn cách nào khác. Cô đi tới chỗ chiếc giá nơi cô cất giữ các loại thảo dược. Trên đó có những bó lá xanh được buộc lại bằng dây và những cái hộp đựng bột, kê và tỏi, ngải đắng và quế. Khi quay trở lại, cô đưa cho tôi một túi da nhỏ đựng nhựa thơm tán vụn. Chỉ dẫn của cô rất đơn giản: tôi không được để ngọn lửa cháy quá lớn hay thêm bất cứ thứ gì khác vào hỗn hợp khi tôi đưa nó cho vợ người thủ lĩnh của chúng tôi. Những phương thuốc như thế này rất mạnh, và do đó cũng nguy hiểm. Nó có thể gây nên cái chết nếu không được sử dụng cẩn thận.

- Nếu cô ta hít phải các tàn lửa, rất có thể cô ta sẽ không bao giờ hít thở được nữa, - Shirah căn dặn trong lúc thắt dây buộc túi. Có chút thích thú thoáng qua trong giọng nói của cô.

Tôi cầm lấy bàn tay Shirah để có thể nhìn vào trong lòng bàn tay cô. Tôi không hề được dạy dỗ về những chuyện đó, dẫu vậy có một dấu hiệu tôi biết khá rõ. Vết nhơ tôi phải mang, dấu hiệu của một kẻ sát nhân, một dấu ấn đã ăn sâu vào da thịt tôi ngày tôi trở thành tạo vật như bây giờ. Tôi nhẹ nhõm khi thấy bàn tay Shirah hoàn toàn sạch bóng dấu vết ghê tởm đó.

- Bà nghĩ sẽ nhìn thấy máu của cô ta trên hai bàn tay tôi chắc? - Shirah hỏi, thu tay về. Cô bật cười, hiểu rõ tôi vừa muốn tìm kiếm cái gì. - Nếu định làm chuyện đó, tôi đã có thể làm thế từ khi còn là một cô bé.

Một câu trả lời thật bất ngờ.

- Cô quen cô ấy từ khi đó sao?

- Khi đó tôi cũng chẳng quen biết cô ta hơn bây giờ.

Shirah dẫn tôi ra cửa.

- Nếu bà muốn cô ta chấp nhận phương thuốc này, - cô thì thầm trong lúc đưa cho tôi túi thuốc quý giá, - đừng cho cô ta hay bà tìm được nó ở đâu. Nếu cô ta ở vào vị trí của tôi và tôi ở vào chỗ của cô ta, hẳn cô ta đã làm đúng như bà vừa hình dung về tôi. Nếu bà muốn nhìn vào bàn tay ai đó để tìm dấu ấn của cái chết, hãy tìm trên tay cô ta.

Shirah hất hàm về phía Arieh, lúc này đang ngủ say trong vòng tay tôi.

- Trả thằng bé về cho Yael trước khi bà quay trở lại cung điện.

- Sao lại phải đánh thức thằng bé chứ? Tôi sẽ mang nó đi cùng tôi.

Shirah nhìn tôi chằm chằm. Cô có thể nhìn thấu bên trong tôi, và cô biết còn nhiều nguyên do nữa trong lựa chọn của tôi. Tôi thừa nhận Channa đã yêu cầu tôi quay trở lại cùng cậu bé.

- Ai lại không thích cậu bé chứ? - Tôi nói, vì chú sư tử con đã thắp sáng cuộc sống của tất cả chúng tôi.

Shirah có vẻ băn khoăn. Thông thường, vẻ ngoài của cô hệt như một cô gái trẻ, không lớn tuổi hơn Aziza là mấy, nhưng vào khoảnh khắc này dường như cô đang xuất hiện ở đúng độ tuổi của mình, một phụ nữ đã băng qua sa mạc không chỉ một mà là hai lần, người đã sinh ra ba đứa con và bị đánh dấu với những hình xăm cấm kỵ khi cũng mới chỉ là một cô bé con.

- Hãy mang cậu bé theo nếu bà cần. Nhưng cho dù bà có làm gì đi chăng nữa, - Shirah cảnh báo, và về việc này cô rất rõ ràng, - đừng để cô ta bế nó.

Tôi quay lại cung điện và đứng trước cánh cửa gỗ thớ mịn. Lần này, Channa mở chốt cửa từ trước khi tôi gõ lên cửa, cô đã chờ đợi sẵn, đầy tò mò, đôi mắt sáng lên. Hơi thở của cô khò khè khó nhọc và người thiếu phụ ôm chặt lấy ngực trong cơn giày vò của bệnh tật. Dẫu vậy, cô vẫn niềm nở hẳn khi nhìn thấy cậu bé đang ngủ và hối hả mời tôi vào.

Tôi khiêm tốn bước qua ngưỡng cửa nhà thủ lĩnh của chúng tôi. Tôi thấy nhẹ nhõm vì Ben Ya’ir đang ở ngoài sa mạc cùng người của ông, như thế tôi không phải cúi gập người xuống trước sự vĩ đại của người thủ lĩnh hay đứng trước nguy cơ rằng vị thủ lĩnh phát hiện ra tôi là một kẻ sát nhân với sự sáng suốt của ông.

Tôi đi theo vị chủ nhà qua trước những bức bích họa được tất cả những ai từng có cơ hội chiêm ngưỡng chúng ca tụng, và một cách hoàn toàn có lý. Cho dù đã phai màu, có thể thấy rõ chúng là tác phẩm của một nghệ sĩ bậc thầy. Bảy người chị em gái mà người Hy Lạp tin vẫn di chuyển trên bầu trời thành một chùm sao đã được vẽ trên tường, sống động như thật trong hình hài con người, đồng hành với mặt trăng, người phụ nữ xinh đẹp hơn tất cả, mặc bộ xiêm y màu bạc với hình những chiếc lá vàng thêu bên trên; trông tất cả thật đến mức dường như những sợi chỉ thực sự đã được thêu lên lớp vải vẽ bằng sơn đã mờ. Những cây đèn thắp sáng lối đi tối tăm, và trong không gian thoang thoảng mùi dầu ô liu tinh khiết đang cháy. Căn phòng chúng tôi bước vào được bài trí rất đẹp, bày biện với những chiếc bàn chiếc ghế triều đình của Nhà vua để lại. Tôi chợt nghĩ tới những tấm đệm rơm, những tấm chăn vải tồi tàn, nền nhà bằng đất của chúng tôi.

Tôi yêu cầu bà chủ nhà mang tới một cái đĩa và chút củi để nhóm lửa. Khi người thiếu phụ làm theo, tôi đưa ra gói nhựa thơm Shirah đã trao cho tôi. Arieh vẫn đang ngủ, vậy nên tôi đặt cậu bé nằm xuống một tấm thảm vải dệt. Sau đó, tôi dùng đá lửa nhóm lửa lên. Khi lửa đã cháy, tôi bảo Channa những gì cô cần làm. Cô cần cúi đầu xuống làn khói bốc lên, còn tôi sẽ phủ kín người cô bằng vải để khói không lọt mất ra ngoài. Cô cần hít sâu, giữ cho khói ở trong người mình càng lâu càng tốt mà không hít thở tiếp.

Channa lùi lại, sợ rằng cô sẽ chết ngạt vì khói. Người thiếu phụ sợ tôi, có lẽ vì cảm nhận thấy tội ác tôi đã phạm phải. Nhưng không phải tôi có mặt tại đó để hại ai. Tôi bế Arieh trở lại trên tay, giấu đi dấu ấn tội lỗi của mình, luồn bàn tay vào trong lớp áo tunic của đứa trẻ đang ngủ, hy vọng tôi sẽ không thể làm ô uế nó chỉ bằng sự đụng chạm của mình.

- Hãy hít vào và con đường sẽ thông thoáng, - tôi hứa.

Người vợ Ben Ya’ir cau mày nhìn tôi, sau đó làm như tôi yêu cầu. Cho dù không tin tôi, cô đang khổ sở vì thiếu dưỡng khí, sẵn sàng chấp nhận nguy cơ phương thuốc còn tệ hại hơn cả căn bệnh. Người thiếu phụ cúi đầu xuống, và tôi trùm kín đầu cô bằng một tấm khăn vải đẹp đẽ. Tôi ngồi đó quan sát trong khi những nhịp thở hổn hển khổ sở của cô dịu dần trong quãng thời gian cô hít vào thứ khói đó. Khi nhựa thơm đã cháy thành than, tôi gỡ tấm khăn khỏi đầu cô. Channa hít một hơi thật sâu vào mà không còn tiếng rin rít. Làn da cô chuyển từ màu xám ngoét sang sắc hồng. Mùi nhựa thơm lưu lại trên mọi thứ, một thứ hương thơm hơi đắng dưới dạng tinh khiết nhất của nó. Chúng tôi nhìn nhau trong lúc cậu bé thức giấc và bắt đầu vui vẻ chơi đùa với một cái que nhỏ rơi ra từ đống lửa.

- Tôi sẽ nói với những người lính gác về một cuộc thăm hỏi, - Channa trầm ngâm nói.

Tuy nhiên, tôi có cảm giác suy nghĩ của người thiếu phụ đang để vào những chuyện khác.

- Tôi sẽ làm những gì có thể cho người nô lệ của bà.

Người thiếu phụ dẫn tôi quay trở lại theo lối đi, đi qua vầng sáng màu cam và bảy người chị em gái trên tường. Khi tôi ra về, cô yêu cầu tôi hứa sẽ mang tới thêm nhiều hơn thứ dược liệu đó, để cô có thuốc dùng trong trường hợp căn bệnh tái phát. Tôi nói tôi sẽ cố hết sức để tìm thêm thứ cô cần.

- Tôi nghĩ bà biết phải tìm nó ở đâu, - người thiếu phụ nhận xét.

Cô mỉm cười ủ rũ, rõ ràng hiểu tôi không phải là người có hiểu biết về những phương thuốc như thế.

- Hãy nói với phù thủy rằng tôi rất biết ơn, - người thiếu phụ nói.

Yael được phép tới thăm Người Phương Bắc, mang theo một giỏ thức ăn và một túi da dê đựng nước. Cô gái được yêu cầu nói chuyện với anh ta qua cánh cửa, nhưng cô đã thoáng thấy người nô lệ khi lính canh mở cửa phòng giam để đưa những thứ đồ tiếp tế vào trong. Cô thấy người ta đã cắt trụi bộ râu và mái tóc của anh ta, và để lại trên người anh ta những vết đòn roi với những cuộn thừng và xiềng xích.

- Hãy quay trở lại cung điện, - Yael một mực nài nỉ khi quay về sau chuyến đi thăm khủng khiếp. Khuôn mặt cô căng lên phẫn nộ. - Hãy nói chuyện với vợ Ben Ya’ir lần nữa. Hãy thuyết phục cô ta yêu cầu lính gác cho phép tới thăm lần nữa. Người ta sắp giết anh ta mất. Ít nhất cháu cũng có thể mang tới thức ăn, nước uống, và xem xem cháu có thể giúp làm lành các vết thương của anh ta không.

Tôi nói tôi sẽ gặp nhiều may mắn với vợ Ben Ya’ir hơn nếu mang Arieh theo.

Yael tỏ ra thận trọng, về mặt này cô gái sáng suốt hơn tôi nhiều.

- Tại sao cô ta lại quan tâm tới một đứa trẻ thậm chí cô ta còn chẳng biết cả tên?

- Cô ta đơn độc, không có bạn bè. Không có gì phải lo cả. Cô ta thấy thích thằng bé. Ai có thể trách cô ta được chứ?

Yael chấp nhận lời khen ngợi. Cô lướt bàn tay trên mái tóc đen nhánh của Arieh và ôm con trai sát vào người. Cô hầu như không thể để cậu bé xa mình, thậm chí chỉ vài giờ.

- Thật khó lòng nói không với một khuôn mặt như của cậu bé, - tôi nhắc cô gái.

- Trong một giờ thôi, - cô nói. - Không hơn.

Ngày hôm sau, Yael trông coi các cháu tôi trong khi tôi tìm tới chỗ Shirah để xin thêm phương thuốc chữa khó thở. Shirah và Aziza lúc đó đã bắt đầu nấu bữa ăn tối, nhưng Shirah lập tức đứng lên đi tới chỗ cất thảo dược. Lần này cô cho tôi cả nhựa thơm và trầm hương - khi được đốt cùng nhau chúng sẽ có hiệu quả gấp đôi. Có lẽ nếu hiệu quả của phương thuốc kéo dài lâu hơn, Channa sẽ không yêu cầu thêm nữa. Tốt nhất nên giữ khoảng cách với người phụ nữ này, Shirah lẩm bẩm. Vợ của một người đàn ông quyền thế cũng có thể trở nên thèm khát quyền lực cho chính mình.

- Cô ta có nói gì về tôi không? - Shirah hỏi.

Tôi nghĩ tốt hơn hết không nên hé lộ ra sự cay đắng đằng sau sự thật.

- Không gì hết. Cô ấy chỉ bày tỏ sự biết ơn.

Shirah bật cười, nhưng đôi mắt sẫm màu của cô hé lộ sự lo âu.

- Sự biết ơn của cô ta là một lời nguyền rủa. Hãy nhớ điều đó.

Tôi đi thẳng tới nhà Eleazar Ben Ya’ir. Từ nơi tôi đứng, có thể nghe thấy tiếng của những người làm việc ngoài ruộng dù ánh sáng đã chuyển thành những dải màu hồng chiếu xuống mặt đất bụi bặm bạc phếch, biến chúng thành sắc đỏ. Những người đàn ông đã mang các xô nước từ bể chứa tới, tìm cách cứu vãn vụ lúa mì, vì cho tới lúc này vẫn chưa có mưa. Vào thời gian này trong năm, những con ong trên các tổ ong vẫn thường bay ra thành từng bầy; chúng lao đi trong không trung tìm kiếm những bông hoa đang nở, thủy tiên trắng và anh thảo màu hồng. Nhưng năm nay chúng không tìm nổi bông hoa nào. Channa mở cửa cho tôi vào ngay khi tôi tới nơi và hối hả cầm lấy phương thuốc từ tay tôi. Tôi nói với cô rằng cô không bao giờ được thêm gì vào hỗn hợp thuốc, và ngọn lửa cần được giữ ổn định; quá nhiều sức nóng sẽ làm mất đi hiệu quả của phương thuốc. Đổi lại, người thiếu phụ hứa sẽ nói chuyện với các lính gác. Sau đó cô do dự.

- Có phải người nô lệ là bố đứa trẻ không? - Cô muốn biết.

- Đứa trẻ này không có bố, - tôi nói.

Người thiếu phụ ra hiệu bảo tôi trao đứa trẻ cho cô, nhưng tôi giữ chặt lấy cậu bé trong lúc đứng trên lối đi được lát cầu kỳ với những viên gạch màu đen và trắng. Tiếng nói luôn âm vang ở đây. Không hài lòng, Channa lại ra hiệu với tôi. Tôi biết cô ta muốn gì. Tôi nghĩ tới lời cảnh báo của Shirah, nhưng tôi hiểu khao khát có một đứa con là thế nào. Làm sao Channa có thể bỏ bùa hay làm hại chúng tôi được? Cô là một phụ nữ mảnh mai, yếu đuối sống dưới gánh nặng của bệnh tật. Tôi không nghĩ sẽ hại gì nếu làm người thiếu phụ vui lòng trong giây lát. Tôi trao Arieh vào vòng tay cô. Ngay lập tức, bà chủ nhà bị cậu bé chinh phục.

- Có lẽ cậu bé cần có một người bố, - bà chủ nhà nói với vẻ ước ao.

Tôi vội vàng lấy lại cậu bé từ tay người thiếu phụ, chuyển cậu sang vòng tay mình.

- Cậu bé có một người mẹ, - tôi nói với cô. - Nó không cần thêm gì nữa.

Khi đó Channa mỉm cười.

- Bất cứ ai cũng cần thêm nữa.

Mặc dù tất cả chúng tôi đều tham gia đóng góp phần thức ăn ít ỏi mình có thể để dành ra được, mọi người đều nhất trí Yael sẽ tiếp tục là người đến thăm Người Phương Bắc.

- Anh ta vẫn luôn là nô lệ của chị, - Aziza lên tiếng.

Yael nhìn lên, có vẻ bị tổn thương.

- Không ai nên bị như thế.

Lần thứ hai cô gái tìm đến tòa tháp, người ta mở cửa và cho phép cô vào ngồi cạnh người tù. Cô vô cùng phẫn nộ, kinh hoàng khi nhìn thấy tình cảnh tồi tàn, bẩn thỉu ở nơi anh ta bị giam cầm. Cô không thể nói gì nhiều hơn thế trong lúc người nô lệ ngả đầu vào lòng cô, và cô vuốt ve đầu anh ta, nơi mái tóc đã bị người ta cạo đi một cách tàn nhẫn, và vẫn còn những vết máu khô lại trên da đầu người nô lệ. Cô gái có mang theo một thứ thuốc đắp làm từ lô hội và mật ong, cũng chính là phương thuốc cô đã dùng để bôi lên vết bớt của Arieh, và nếu thứ thuốc này không làm dịu bớt được cảm giác đau đớn của người nô lệ, ít nhất nó cũng làm anh ta biết có ai đó mong làm điều này.

Channa đã hoàn tất phần của mình trong cuộc mặc cả, về chuyện này người thiếu phụ rõ ràng khá trung thực. Tôi hy vọng sự sống còn của người nô lệ xứng với cái giá phải trả, vì mỗi lần Yael tới thăm người nô lệ trong tháng của bọ cạp này, tôi lại mang con trai cô tới nhà Ben Ya’ir và cho phép Channa bế cậu bé trên tay. Tôi rất cảnh giác và thận trọng. Tôi chưa một lần để cậu bé lọt ra ngoài tầm mắt của mình. Và mỗi lần tôi đều nhắc nhở vợ Ben Ya’ir rằng đứa trẻ này có một người mẹ.

Tôi tự nhủ với chính mình rằng người thiếu phụ lắng nghe tôi, nhưng sự thật là cô ta chẳng nghe thấy lời nào cả.

Thế giới của chúng tôi đang bị cái khát hành hạ. Vào thời gian này trong năm, vào tháng Kislev, chúng tôi trông đợi được thấy mặt đất tràn ngập màu xanh, những thửa ruộng được gieo hạt, tưới nước, dưa tây và bầu đậu quả trên giàn, những cây vả được bầy ong bắp cày Ai Cập thụ phấn. Năm nay hoàn toàn khác biệt. Sẽ không có chút thì là, mùi, tỏi tây hay hồi nào. Các cây ăn quả đều cằn cỗi, đen sạm.

Cho dù từng ngày trôi qua đều ảm đạm và chúng tôi phải mặc áo khoác, vẫn chưa thấy bất cứ dấu hiệu nào của cơn mưa đang được mong đợi đến thế. Đã tới thời điểm gieo hạt cho vụ xuân, sau đó cày lật ruộng để vùi chúng xuống, những con lừa được dùng để kéo lưỡi cày kim loại trên mặt đất. Thường lúc này những người đàn ông đã cắt xong thân lúa mạch, những thân lúa sau đó sẽ được bó lại thành bó, rải ra trên ruộng để gia súc giẫm lên làm chúng mủn nát ra. Nhưng nếu không có mưa, làm tất cả những việc này liệu có ích gì? Để đập lúa mạch, cần phải có gió để thổi bay mảnh trấu khỏi hạt, và không khí lúc này luôn lặng tờ, nặng trĩu. Hạt giống cần được gieo xuống vào thời gian có mưa để có thể được giữ kín trong đất thay vì bị khô đi và chết trước khi kịp trổ rễ.

Tại nơi cầu nguyện, những người đàn ông kêu gọi mọi người sám hối công khai và nhịn ăn với hy vọng sự hy sinh đó có thể làm mưa rơi xuống. Chúng tôi được triệu tập tới quảng trường để cầu nguyện xin sự tha thứ. Phụ nữ đứng ở phía sau, để chúng tôi có thể để mắt tới lũ trẻ và gia súc nếu cần. Những người đàn ông tập hợp lại, tạm bỏ qua công việc của họ và khấn khứa, cả một biển những lời cầu nguyện rì rầm dưới bầu trời trơ trơ tàn nhẫn. Vị tu sĩ cao nhất, Menachem Ben Arrat, thường ngày vẫn ẩn mình bên trong nơi cầu nguyện, nơi ông ngẫm nghĩ và đưa ra lời khuyên, giờ đây đi tới đứng trên bức tường và chủ trì buổi cầu nguyện. Nhưng cho dù thông thái đến thế, ông vẫn không thể biến những lời cầu nguyện thành mưa, thậm chí ngay cả khi ông cho chôn mười hai chiếc bình bằng chì có nắp gốm dưới bức tường nơi cầu nguyện để ngăn không cho quỷ dữ xổng ra len lỏi vào giữa chúng tôi.

Người ta quyết định tất cả chúng tôi sẽ nhịn ăn cho tới khi Chúa gửi cho chúng tôi sự giải thoát. Cơn hạn hán đã trở thành một cái búa, và cơn khát của chúng tôi như một cái đinh nằm dưới cái búa đó. Một số người già suy nhược đi vì đói sau khi bước sang ngày thứ hai nhịn ăn, tới mức khuỵu xuống trên hai đầu gối. Nhưng ngay cả khi đó họ vẫn tiếp tục cầu nguyện, tấm khăn san quấn quanh vai, gửi những lời cầu khẩn lên một thiên đường không hề trả lời mà chỉ rũ xuống thêm cát bụi.

Việc nhịn ăn được ngừng lại sau ba ngày. Chẳng có gì thay đổi. Chúng tôi không còn lựa chọn nào khác ngoài đợi tới khi Chúa nhìn thấy cảnh ngộ tuyệt vọng của chúng tôi. Lá trên giàn nho đã xoăn lại. Những quả ô liu trở nên trắng bệch rồi rơi khỏi thân cây, gõ xuống những phiến đá. Người ta bắt đầu thì thào về nước những người Essene dùng cho nghi lễ của họ. Lính canh được bố trí gần căn chuồng dê để kiểm soát xem có nghi lễ nào được thực hiện tại đó phải dùng đến nước. Vậy là để không thu hút sự chú ý về mình, các vị khách của chúng tôi không yêu cầu thêm nước nữa. Thay vì thế, họ chuyển sang dùng lại thứ nước của họ cho tới khi những giọt nước họ đổ xuống đầu để thanh tẩy bản thân trở nên đen như lông quạ.

Khi Yael nghĩ không ai để ý, cô lấy cắp một phần nước chúng tôi phải dùng cho những con bồ câu. Một phần cô đưa cho người nô lệ, chỗ còn lại tôi giúp cô đưa tới căn chuồng dê trao tận tay cho chị bạn Tamar của cô. Chúng tôi cũng mang theo ít quả khô và ô liu. Nahara dè dặt lại gần chúng tôi. Cô con gái thứ hai của Shirah có vẻ đã trở thành một phụ nữ thực thụ, nghiêm nghị, mặc toàn màu trắng, hai bàn tay chai sạn vì lao động. Cô gái hỏi thăm về chị mình nhưng không nói gì về bà mẹ. Tôi để ý thấy cô liếc mắt nhìn chiếc bùa vàng Yael đang đeo trên cổ, rồi nhanh chóng đưa mắt đi chỗ khác.

Để đổi lại những món đồ ăn và nước chúng tôi mang tới, Tamar cho chúng tôi một tấm vải lanh dài trắng muốt những người phụ nữ Essene vẫn dùng làm trang phục. Chúng tôi dùng tấm vải để trải lên bàn ăn của mình vào dịp Sabbath, khi chúng tôi thắp đèn và đọc những lời cầu nguyện. Sau khi trải tấm vải lanh lên mặt bàn, chúng tôi gần như tin rằng căn buồng nghèo nàn của chúng tôi cũng là một căn nhà như bất cứ căn nhà nào khác.

Một buổi tối, trong lúc đang trên đường đi đến chỗ các khung cửi, tôi nhìn thấy Ben Ya’ir bước đi trong vườn cây ăn quả qua một làn bụi trắng vẩn lên như ảo ảnh. Ông đã quay về sau chuyến đi vào sa mạc, các chiến binh của ông đã không mang được gì về ngoài những con chim hoang dã họ đánh bẫy được bằng lưới, điều mà cả những cô gái trẻ cũng làm được. Dự trữ lương thực của chúng tôi trở nên thiếu hụt hơn bao giờ hết, và tất cả chúng tôi đều lo lắng. Tôi có thể thấy gánh nặng đang đè lên vai vị thủ lĩnh qua dáng bộ của ông, số phận của tất cả chúng tôi đều phụ thuộc vào những lời nói và việc làm của ông.

Ở nơi mà một người khác rất có thể chỉ nhìn thấy bóng tối, tôi thấy hình bóng của vợ Ben Ya’ir đang theo dõi. Tôi bắt đầu biết người phụ nữ này từ những lần đến gặp cô cùng Arieh, khi chúng tôi ngồi cùng nhau reo lên thích thú trước sự đáng yêu của cậu bé. Tôi dần hiểu ra Channa có một bức tường bao quanh mình để giữ tất cả những người khác tránh xa. Ấy vậy nhưng thỉnh thoảng tôi vẫn thấy một nụ cười thấp thoáng trên môi người thiếu phụ. Khi cô nhắc đến tên Eleazar Ben Ya’ir, khuôn mặt người thiếu phụ thay đổi hẳn, và tôi có thể hình dung ra Channa như cô gái trẻ cô từng là trước đây. Tình yêu cô dành cho chồng đã quá rõ ràng, cho dù dường như cô cũng cách xa ông như những người còn lại trong chúng tôi.

Tôi nhận ra trong lúc bước đi, ánh mắt Ben Ya’ir luôn hướng về nơi ở của Shirah. Ông bị hút về phía nơi đó như chim ưng bị hút tới chuồng bồ câu. Dường như vị thủ lĩnh đã gọi cô, vì Shirah bước ra ngoài màn đêm nóng như nung. Cô không đeo mạng che mặt, và vén tóc lên như thể để được mát hơn. Khi Ben Ya’ir tìm tới cô, ông đặt bàn tay lên cổ cô, vì rõ ràng cô thuộc về ông. Họ đứng đó đầy thân mật, tựa đầu vào nhau.

Nếu tôi có thể nhìn thấy những gì diễn ra giữa hai người, thì chắc chắn Channa cũng thấy. Tôi quay về phía người thiếu phụ, nhưng trong khoảnh khắc tôi rời mắt đi, cô đã biến mất khỏi quảng trường. Cô chạy đi nhanh tới mức cái bóng của cô bị bỏ lại đằng sau. Tôi bám theo cái bóng trong lúc nó hối hả đuổi cho kịp chủ nhân của mình, lướt đi trên các phiến đá lát. Cuối cùng, tôi trông thấy vợ thủ lĩnh của chúng tôi đang hối hả trên đường quay về chỗ những căn phòng của cô, ở cung điện nơi con trai Herod từng sống, một đứa con trai đã bị Nhà vua sát hại khi ông ta thích làm chuyện đó, khi ông ta đặt lợi ích của mình lên trên mọi thứ khác, như những người nắm quyền lực vẫn hay làm.

Khi người thiếu phụ đi tới một mô đất, tôi thấy Channa đưa mắt nhìn trở lại phía nơi ở của Shirah. Đôi mắt cô tối sầm, tràn ngập cay đắng. Người thiếu phụ áp chặt một bàn tay lên ngực, vì thêm một lần nữa cô lại không thể thở được. Dẫu vậy cô vẫn đứng đó, cho dù đây là mùa người ta vẫn biết cô thường giam mình lại, vì hoa bài hương đang nở - đó là thứ hoa duy nhất có thể sống sót qua một mùa không cần đến nước. Vào khoảnh khắc ấy, khi bóng người thiếu phụ nhập vào thân hình bằng xương bằng thịt của cô, tôi nhận ra Channa là loại phụ nữ sẵn sàng làm bất cứ điều gì để giữ lấy chồng mình.

Tôi chợt hiểu ra, trong tất cả những thứ bùa chú từng được biết đến trên đời, một đứa trẻ là thứ có thể gắn bó một người đàn ông với một phụ nữ theo những cách thức mà chỉ các thiên thần mới có thể hiểu được.

Lần tiếp theo khi tới gặp vợ Ben Ya’ir, tôi không bế Arieh theo. Tôi đã nghĩ lại về cuộc mặc cả giữa hai chúng tôi và nhận ra sai lầm của mình. Khuôn mặt Channa hiện rõ vẻ thất vọng. Đôi mắt cô lóe sáng giống như chúng đã từng lúc tôi thấy người thiếu phụ đứng trên mô đất không có cái bóng của cô bên cạnh.

- Thằng bé không được khỏe, - tôi nói với bà chủ nhà. - Một cái răng đang mọc.

Lý do này chỉ có hiệu quả duy nhất là khiến cô càng muốn thấy cậu bé hơn.

- Đứa trẻ tội nghiệp, - người thiếu phụ thì thầm. - Giá như tôi có thể bế nó trên tay, tôi sẽ có thể làm dịu đi cơn đau của nó.

Tôi cảm thấy một cơn ớn lạnh khi nhìn vẻ mặt cô ta. Tôi tự hỏi liệu thỏa thuận giúp Người Phương Bắc tôi đã thực hiện với người thiếu phụ này có làm mất đi quá nhiều hay không. Lần tiếp theo, tôi nói với Channa rằng Arieh quá nặng, cậu bé lớn quá nhanh, và tôi không thể bế cậu theo mình nữa. Người thiếu phụ không nói gì. Thậm chí không một lời chào tạm biệt. Cô đưa tôi ra cửa và đóng nó lại sau lưng tôi. Tôi thấy ổ khóa sập lại.

Không lâu sau, tôi nhìn thấy Channa lảng vảng lần theo bức tường gần căn buồng của chúng tôi. Trời tối đen, nhưng tôi vẫn nhận ra cô ta. Tôi lấy làm ngạc nhiên khi thấy người thiếu phụ ở đó, một người vốn hay thu mình lại và thông thường vẫn tránh xa quảng trường. Nhưng những chuyện như thế vẫn xảy ra; thứ tưởng ngọt hóa ra lại chua, và cái tốt, trong tất cả sự vô tội của nó, lại mời gọi cái xấu. Người ta nói Lilith có mười ba ác quỷ hỗ trợ khi bà ta muốn đánh cắp một đứa trẻ. Một trong những ác quỷ này chính là Đêm Tối, khoác trên mình chiếc áo choàng đen điểm đầy các vì sao, có thể biến mất trong khoảnh khắc vào lúc hừng đông, nhưng vẫn lưu lại ngoài cửa dù không còn bóng.

Cuối cùng, Shirah cũng đưa ra được một phương thuốc cho các cháu trai tôi. Tôi đã rất kiên nhẫn, và sự kiên nhẫn của tôi đã được đền đáp. Lúc này đây, khi thời điểm đó đã tới, tôi không khỏi bồn chồn lo lắng, vì đây là hy vọng cuối cùng của tôi. Đằng sau hy vọng ấy là một vách núi dốc đứng, và sau đó chẳng còn gì ngoài khoảng không không khoan nhượng. Phương thuốc là một cái bát đã được phù phép, một món đồ gốm tinh tế đẹp đẽ, cách chế tạo ra nó đã được một bà lão người Babylon truyền lại cho Shirah. Trên nền đất sét khô là tên của Chúa được viết bằng văn tự Aramaic và Hebrew. Ở chính giữa lòng bát là hình ác quỷ đầu rắn có cánh màu đen, bị trói lại bằng những sợi thừng tạo thành từ các chữ cái viết nên tên của Chúa.

Thứ bùa này sẽ triệu hồi các tiếng nói, trói giữ ác quỷ và cho phép các thiên thần được tự do làm những điều họ cần làm. Xin ngợi ca Chúa. Amen Amen Selah.

Cô đã viết những từ này bên trong một vòng các thiên thần, cánh của họ có màu đen, màu của lông quạ.

Để bảo vệ và chữa lành, để trả lại những gì thuộc về lũ trẻ, để đảo ngược hậu quả và khiến cho ác quỷ không còn giọng nói, không còn sức mạnh.

- Hãy đặt thứ này dưới giường và đợi. Cần có thêm kiên nhẫn, - cô hướng dẫn tôi. - Còn thiếu một thứ nữa. Chính vì thế cái bát này chưa có quyền năng gì. Bản thân tôi không thể nói thứ gì còn thiếu, nhưng khi nó xuất hiện, bà sẽ biết. Hãy nhanh chóng thêm nó vào cái bát và con rể bà sẽ có được thứ anh ta ao ước.

Tôi chẳng là gì ngoài vợ một người thợ làm bánh mì, một bà mẹ không còn con gái, một kẻ ngu ngốc đã trao một đứa trẻ vào vòng tay người phụ nữ đầy lòng ghen tỵ. Làm thế nào tôi có thể nhận ra thứ quan trọng hơn tất thảy đó?

- Bà sẽ biết vì nó sẽ xuất hiện vào ngày tôi bị xiềng, - Shirah nói với tôi.

Những người đàn ông biết thực hiện các phép màu tìm tới quảng trường vào một ngày khô hạn. Lúc ấy là cuối mùa đông và cơn hạn hán vẫn nối dài. Chúng tôi dường như đã bị nguyền rủa. Các tu sĩ, thầy tế đã thất bại, và giờ đến lượt các minim vẫn hành nghề bên ngoài khuôn khổ luật lệ của Đền tuyên bố rằng bằng cách bắn đi những mũi tên, họ có thể xác định ra nguyên nhân của hạn hán. Dân chúng tin họ vì giờ đây chẳng còn gì nhiều để tin nữa. Họ đã khô héo, kiệt quệ, cần nước đến tuyệt vọng. Tất nhiên phải có ai đó bị buộc tội vì nỗi thống khổ của chúng tôi. Đám đông tập hợp lại quanh những người tuyên bố họ có cách tiếp cận tới sự thật của Chúa. Những người đàn ông đứng vòng quanh gần hơn, phía sau họ đến lượt các phụ nữ, rồi sau nữa là lũ trẻ với que gậy và đá trong tay. Một cơn giận dữ đang lan tỏa trên mặt đất. Sẽ có ai đó bị buộc tội, tất cả chúng tôi đều cảm thấy như thế. Người của chúng tôi muốn nhiều hơn một con ác quỷ. Họ muốn một người bằng xương bằng thịt, một ai đó hiện hữu trên mặt đất này, ai đó họ có thể quay sang trút giận lên.

Nhiều người vẫn nói thiên thần của mưa tìm đến với các phụ nữ trong những giấc mơ của họ. Chính Beree khiến họ khóc than khi họ cảm thấy mình chẳng còn lại gì bên trong, không linh hồn, không nước mắt. Có lẽ chính vì thế Shirah không có mặt ở khu chuồng nuôi bồ câu vào ngày này. Beree đã tới thăm cô trước đây, và giờ ông đã quay trở lại để thì thầm nói rằng cô nên chuẩn bị cho mình. Buổi sáng đến rồi trôi qua, song Shirah vẫn ở trong phòng của cô. Cô tết tóc, mặc lên người chiếc áo khoác đen và đeo mạng che mặt, đeo lên mình những tấm bùa hộ mệnh. Chân trần, cô đã không ăn uống gì suốt ngày hôm ấy. Cô ngồi bên bàn, sẵn sàng đón nhận viễn cảnh đã xuất hiện với cô khi lần đầu tiên Shirah đặt chân tới pháo đài. Cô đã nhìn thấy mình trong xiềng xích, vào một mùa mưa không chịu rơi xuống.

Những mũi tên minim phóng đi chỉ thẳng về phía nơi từng là khu bếp của Nhà vua. Ngôi nhà của Phù Thủy Xứ Moab. Cô đang chờ đợi những kẻ tới bắt mình trên ngưỡng cửa, áo choàng ôm kín sát thân. Đúng như cô từng tiên đoán, cô bị xiềng lại và giải đi.

Tôi biết đây là ngày chiếc bát bùa phép được hoàn thiện, vì Shirah đã thề rằng thứ còn thiếu sẽ chỉ được thêm vào khi cô đang trong xiềng xích. Tuy thế, tôi không thể chứng kiến nó. Tôi đã hối hả rời khỏi khu chuồng bồ câu cùng Yael và Aziza khi chúng tôi nghe tin Shirah bị bắt. Chúng tôi cùng nhau chạy tới quảng trường. Ở đó có một đám đông đang tập trung lại, với cơn giận dữ bị hun nóng quá độ ngùn ngụt bốc lên không trung. Người ta muốn có một lý do cho phép giải thích vì sao Chúa quay lưng lại với chúng tôi, tại sao những chiếc lá trên cây lại héo hắt, tại sao những quả ô liu lại trắng bệch ra và không chín được, tại sao chúng tôi chỉ nhận được cơn khát cho tới khi há hốc miệng ra hổn hển, hệt như những con cá bị dạt lên bờ. Họ tin rằng lúc này họ đang nhìn tận mắt vào nguyên nhân ấy.

Khi Aziza chứng kiến đám đông đổ dồn vào mẹ, chúng tôi phải giữ cô gái lại để cô khỏi chạy tới bên cạnh Shirah và rất có thể cũng bị buộc tội luôn. Yael nắm chặt lấy một cánh tay cô gái, còn tôi giữ lấy cánh tay bên kia. Cô gái còn khỏe hơn những gì tôi có thể hình dung ra, nhưng cuối cùng Yael cũng làm cô trấn tĩnh lại được.

- Hãy có niềm tin, - cô hối hả thì thầm với Aziza để không ai có thể nghe thấy và buộc tội họ đang âm mưu. - Chiếc bùa hộ mệnh bằng vàng lấp lánh trên cổ Yael, và khuôn mặt cô vẫn bình thản bất chấp khung cảnh hỗn loạn.

Người ta nói những kẻ thù của một phù thủy cần giữ cô ta trên không trung, tách rời cô ta khỏi đất nếu họ muốn hủy diệt sức mạnh của cô ta, song khi đám minim thử làm như thế, Shirah bật cười chế nhạo họ. Đám người đặt cô xuống, lùi lại đầy bối rối. Họ không hề biết rằng nước, chứ không phải đất, mới là nguồn sức mạnh của cô.

- Không có ai khác ngoài Adonai, - Shirah lớn tiếng tuyên bố với những người đã buộc tội cô mang cơn giận dữ của Chúa xuống đầu chúng tôi. Giọng nói của cô vang xa. Chúng tôi, những người từ khu chuồng bồ câu tới, đang đứng đối diện với cô và tin rằng cô đang nói trực tiếp với chúng tôi. Những đứa trẻ trong đám đông im bặt. Một vài phụ nữ Shirah từng giúp đỡ khi họ cần trợ giúp đưa mắt nhìn đi nơi khác, bối rối vì không thể đáp lại sự giúp đỡ ấy. Người ta thì thầm rằng Menachem Ben Arrat, vị tu sĩ cao cấp, đã ra tới ngưỡng cửa phòng ông nhưng e sợ quyền năng của ả phù thủy nên không bước đi xa hơn nữa, và chẳng hề buộc tội cô hay gia nhập vào đám đông cuồng loạn. Bên cạnh tôi, Aziza rùng mình run rẩy, nhưng trong đôi mắt cô gái lại ánh lên sự tự hào.

Eleazar Ben Ya’ir xuất hiện bên rìa đám đông, trên đường quay về từ doanh trại, thoạt đầu ngỡ ngàng trước cảnh tượng diễn ra trước mắt, sau đó vỡ lẽ khi ông nhìn thấy Shirah bị xiềng. Vị thủ lĩnh ra lệnh thả cô ra. Khi những người đang giữ cô do dự, ông quát lớn:

- Chẳng lẽ các người lại tấn công một người của chính chúng ta sao? Một phụ nữ thuộc về gia đình của chính tôi? Chúng ta có những kẻ thù thực sự, những kẻ sẽ không thích gì hơn được thấy chúng ta tàn sát lẫn nhau.

Trong một khoảnh khắc, dường như đám đông sẽ không tuân theo mệnh lệnh của vị thủ lĩnh. Khoảnh khắc đó trôi qua, và cuối cùng một người trong các trưởng lão bước tới cầm theo chìa khóa, nhưng mối đe dọa bạo động vẫn còn đó, lơ lửng trong không trung, trong thời khắc người của chúng tôi rất có thể đã quay ra chống lại thủ lĩnh của họ. Một đám đông đang phẫn nộ không dễ gì bị khống chế, và một con rắn do những kẻ nổi loạn tung ra có thể đã phóng cú đớp chết người không cách gì cứu vãn được.

Tòa pháo đài này hẳn đã sụp đổ trong cơn nóng đầu của thời khắc đáng xấu hổ đó nếu nó không bị dập tắt như một đám lửa than bị nước xối đến nguội lạnh. Kẻ thù của chúng tôi hẳn đã chẳng cần phải tiêu diệt chúng tôi nữa nếu đám đông không lùi lại, vì khi đó chắc chúng tôi đã tự tiêu diệt chính mình. Trong những tuần trước đó đã có vài lần người ta phát hiện thấy lính Roma ở gần pháo đài. Chiến đoàn biết chúng tôi ở đây, và bọn chúng biết chúng tôi được phòng thủ tốt như thế nào ở chốn ẩn náu này. Nhưng chúng không hề biết chúng tôi có thể dễ dàng quay ra chống lại nhau, và ý chí của Ben Ya’ir là thứ duy nhất giữ chúng tôi gắn kết lại với nhau, giữ chúng tôi là một khối.

Tôi nhìn thấy vợ người đàn ông vĩ đại đó quan sát từ nơi cô ta đứng cạnh cây bài hương. Chính Channa là người đã chỉ đường cho các minim tìm tới người phù thủy. Nếu người thiếu phụ có bị chấn động khi thấy chồng mình đang ra tay bênh vực cho Shirah, cô ta không hề biểu lộ ra ngoài. Khuôn mặt cô ta tối tăm, vô cảm. Có lẽ cô ta đã lường trước điều đó. Nhịp thở của cô ta, vốn thường khó nhọc, lúc này đang hoàn toàn bình thường, và trên khuôn mặt cô ta thoáng hiện chút sắc hồng khỏe mạnh. Tôi hình dung cô ta đang nhìn thẳng vào người đã chữa bệnh cho mình, nhưng kỳ thực cô ta đang nhìn qua Shirah, qua chồng mình, tới đứa trẻ đang nằm trên tay Yael. Tôi thấy một cơn ớn lạnh chạy dọc sống lưng mình.

Lúc này đã được thả tự do, được tháo xiềng, Shirah cầm lấy một cái que và vẽ ra một vòng tròn trên đất.

- Anh muốn tôi có mặt ở đây, - tôi nghe thấy cô nói với Ben Ya’ir. - Chẳng phải vì việc này sao, anh họ?

Cô đứng vào trong vòng tròn, sau đó luồn tay vào trong áo choàng lấy ra một nắm tro rải xuống đầu mình, vừa làm thế vừa hát bằng giọng trầm đều đều. Đám đông đứng sững sờ lắng nghe và kinh hoàng vì thứ ngôn ngữ họ không hề hiểu. Rất nhiều người trong số họ tin rằng cô đang trút một lời nguyền xuống đầu chúng tôi và lùi lại, kéo sát những đứa con của họ lại gần bên để che chở chúng khỏi điều dữ.

Chuyện đó xảy đến thật đột ngột, trước khi chúng tôi kịp hiểu chuyện gì đang xảy ra. Bầu trời trở nên xám xịt và chói sáng. Những cơn mưa vẫn bắt đầu theo nhiều cách khác nhau, nhưng đây là một cơn mưa như thác lũ vô tiền khoáng hậu. Chỉ một khoảnh khắc trước mặt đất còn bụi bặm khô khốc, và một khoảnh khắc sau những hồ nước đã hình thành. Thế giới trở nên ướt sũng, sáng chói, lòa nhòa dưới những tấm màn nước. Trước đây tôi chưa bao giờ để ý thấy mưa chứa đựng trong nó đủ loại sắc màu, xanh lục như những thửa ruộng, xanh ngắt như thiên đường, trắng bông như lông cừu, vàng óng như mái tóc con gái tôi.

Những người đàn ông quỳ sụp xuống, đưa riềm những chiếc khăn cầu nguyện của họ lên môi, rồi sau đó nâng lên phía thiên đường để gửi lời tạ ơn tới Chúa và tới sự bí ẩn của sự sống. Chúng tôi có thể nghe thấy tiếng những con dê và những con cừu kêu lên trong chuồng. Trước mắt chúng tôi, những hàng rào bằng cây gai tươi cắm quanh nơi nhốt gia súc nảy chồi, và sau đó, như thể tuân theo ý chí của Đấng Toàn Năng, những cái chồi đó xòe ra thành những chiếc lá.

Người ta thì thầm rằng đây là lý do Phù Thủy xứ Moab đã có thể đi bộ qua Biển Muối mà không chết đuối. Người phụ nữ đã lần theo cả nghìn bậc thang trong bóng tối xuống bể chứa nước tắm rửa chính là người cứu rỗi chúng tôi. Tôi biết ơn cô về điều đó trong lúc tôi chạy qua những làn mưa tạt theo cơn gió, hối hả lao về căn buồng của chúng tôi tìm cái bát được phù phép cô đã làm cho tôi. Tôi chỉ là một phụ nữ đơn thuần, nhưng tôi nhận ra thứ còn thiếu một cách chính xác đúng như Shirah đã cam đoan là tôi sẽ làm được.

Tôi mang cái bát ra ngoài và giơ nó lên cao quá đầu mình, cầu nguyện Đấng Toàn Năng, hát lên những lời ca tụng Người qua cơn gió đang thổi tạt vào mặt mình, tiếng gầm rít của nó tràn đầy trong hai lỗ tai tôi. Cái bát đầy tràn, và trái tim tôi cũng thế. Tôi có thể nghe các cháu trai tôi gọi nhau trong lúc tôi đứng đó, người ướt sũng mưa, chưa bao giờ vui đến thế. Giọng nói của chúng đã được cất giữ sau thác nước ấy suốt thời gian qua, được thiên thần đã cứu thoát chúng khỏi tay lang sói cất giữ trong một cái bình. Giờ đây những giọng nói ấy được thả ra, được cuốn về phía những lời cầu nguyện ghi trong bát trong lúc thiên thần Beree tuôn mưa xuống cho chúng tôi. Sau đó, tôi sẽ đưa hai đứa trẻ tới trước mặt bố chúng, và cho dù hai cậu bé hẳn sẽ co rúm lại trước bộ dạng dữ tợn của người đàn ông đó, khi tôi thúc giục chúng chào bố, chắc chắn tôi sẽ thấy Người Từ Thung Lũng òa khóc vì biết ơn. Có lẽ món quà này sẽ khôi phục lại đức tin cho con rể tôi, như nó đã khôi phục lại đức tin cho tôi.

Tôi nghe thấy giọng nói của Chúa vang vọng khắp xung quanh tôi, nhưng tôi không hề sợ hãi. Tôi đáng ra phải run rẩy trước Đấng Toàn Năng và giấu mình khỏi tầm nhìn của Người. Tôi đáng ra nên đâm một con dao vào chính da thịt mình để cắt đi dấu ấn của hành động tội lỗi trong quá khứ. Nhưng giờ đây tôi đã hiểu, cho dù lời nói là sáng tạo đầu tiên của Chúa, im lặng lại gần gũi hơn với linh hồn thần thánh của Người, và rằng những lời cầu nguyện cất lên trong im lặng còn giá trị hơn rất nhiều cả nghìn lời nói con người ta có thể gửi lên thiên đường.

Tôi lắng nghe cơn gió từng nổi lên trong sa mạc theo chân chúng tôi tới tận đây.

Tôi lắng nghe những gì nó muốn nói.

Mùa đông năm 71

Phần 3
Mùa hè năm 72

Người yêu của chiến binh

Nàng là chiến giáp và bảo kiếm của ta, niềm tin và kho báu của ta, là tất cả những gì ta chiến đấu bảo vệ.

Em gái của chị, em giống như những con bồ câu, thật xinh đẹp và xa cách, đứa trẻ chị tận mắt chứng kiến giây phút chào đời khi chị nằm phục bên cạnh mẹ chúng ta. Em chính là lý do chị từ chối chứng kiến thêm bất cứ lần vượt cạn nào nữa. Sợi nhau thai truyền sự sống đã quấn quanh cổ em, và khi nhìn vào mắt em, chị thấy Thế Giới Bên Kia, một nơi thật xa xăm và rộng lớn mà chưa từng ai còn sống nhìn thấy giới hạn của nó. Em thở hổn hển, trở nên tái xanh, một tạo vật yếu ớt vừa được đẩy vào thế giới mong manh của chúng ta. Bản thân chị lúc ấy cũng chỉ là một đứa trẻ, không hề được mong đợi, chen vào cuộc hôn nhân giữa mẹ chúng ta và bố em ở miền đất Moab, nơi những người phụ nữ mang mạng che mặt màu xanh và không ai biết mẹ chúng ta từng là người thế nào, hoặc bà sẽ trở thành người ra sao, cho dù họ vẫn e sợ bà.

Vì mẹ chúng ta là người ngoại quốc, không ai trong số những người phụ nữ sống quanh chúng ta tới giúp đỡ vào thời điểm em ra khỏi bụng mẹ. Họ từng tìm tới vào những thời điểm khác, khi sự cần thiết của chính họ thúc đẩy họ xuất hiện trong đêm tối, tìm kiếm những lời nguyền rủa hay những phương thuốc. Họ mang tới thịt cừu, thảo dược và ô liu đựng trên những chiếc đĩa gốm đẹp đẽ, hay những bát đất nung có vẽ hoa văn trang trí màu đỏ sẫm. Những người phụ nữ đó tìm tới cầu khẩn phép màu từ mẹ chúng ta khi họ cần đến nó. Mẹ chúng ta đã đủ nhân hậu để ban cho những người vô sinh trong họ những quả táo tình yêu, những trái vàng của cây táo ma chín cùng thời gian với mùa lúa mì, để họ có thể mang thai. Bà cho họ một thứ thuốc đắp làm từ quả vả dành để chữa các nốt phát ban và nhọt, và trong những trường hợp đáng buồn nhất, truyền cho họ hiểu biết của bà về tzari, phương thuốc cổ xưa của Syria dùng để điều trị bệnh phong, chứng bệnh trong đó da thịt bị ác quỷ gặm nhấm dần mòn và rơi rụng khỏi xương. Thế nhưng đến lúc mẹ chúng ta cần được giúp đỡ, những người phụ nữ trong khu trại lập tức biến mất khỏi tầm mắt, lo sợ rằng mẹ sẽ mang tới thế gian này thêm một phù thủy nữa, rằng quyền năng của bà có thể tăng lên gấp đôi. Khi đó, bất chấp ác cảm với bà cũng như lòng đố kỵ ghen tức đến hằn học đang sôi sục trong tim, tất cả họ vẫn sẽ buộc phải quỳ gối trước mẹ chúng ta.

Chị là người duy nhất chứng kiến thời khắc em chào đời, và nếu phải nói ra sự thật, cả chị nữa cũng muốn chạy ra ánh sáng ban ngày, vì sợ máu nhiều hơn là phép phù thủy, ở đó có hàng vũng máu, và hơi nóng hầm hập chúng phả ra làm chị kinh hoàng. Thứ chất lỏng này mang trong nó sự sống, giần giật với sức mạnh của sáng tạo. Chị còn quá bé, quá ngây ngô để có thể giúp mẹ. Nhưng mẹ chúng ta đã kêu lên Cứu lấy em con, lời nói của bà giống như các vì sao, sáng long lanh và nhói buốt.

Chị đã làm những gì chị có thể. Nhưng như thế là chưa đủ, vậy là chị thổi hơi vào miệng em và hút ra thứ chất lỏng đang nhận chìm em. Chị cảm nhận thấy vị của máu và muối, những thứ làm nên sự sống, và nhổ chúng xuống đất. Quả là một phép màu khi ta biết rõ những gì ta phải làm mà không cần đến bất cứ lời chỉ dẫn nào, và điều đó đã xảy đến với chị lúc em chào đời. Hiểu biết bí ẩn này đã được Chúa ban cho chị đúng vào lúc chị tuyệt vọng, và chị luôn thấy biết ơn vì điều đó. Chị đón lấy cái chết và sự sống của em vào mình. Trong khoảnh khắc đó, chị và em hòa làm một, hai chị em gái bị cùng một sức mạnh cuốn lấy. Chính vì thế chị sẽ luôn để tâm chăm sóc em. Thậm chí dù em có muốn, em cũng sẽ thấy em không thể rời xa chị.

Vào những ngày này, em quay lưng lại với chị ngoài ruộng, ở nơi những cây hạnh không bao lâu nữa sẽ nở hoa. Em nhất quyết cho rằng em thuộc về một chốn khác, nhưng chị sẽ không rời bỏ em. Chị thấy em mặc đồ bằng vải lanh trắng, ở ngoài bãi đất lởm chởm đá, chăn sáu con dê đen, đầu em cúi xuống, chân em để trần, và chị rơi nước mắt khi thấy em bị tước đoạt khỏi chị trong cơn nhiệt tình bồng bột và nỗi khát khao em dành cho một người đàn ông chẳng bao giờ có thể hiểu rõ em bằng chị. Có thể em không mong anh ta biết về em. Em quay lưng lại với chị và không nói gì, ngay cả khi chị gõ lên cánh cửa gỗ tồi tàn của chuồng dê nơi em sống bên những người em đã lựa chọn làm cộng đồng của mình. Họ là những kẻ cùng khổ với mong ước duy nhất là ca tụng Đấng Toàn Năng với những lời cầu nguyện cho hòa bình, cho dù bên ngoài nơi ẩn náu này của chúng ta, cả thế giới đang quằn quại trong chiến tranh. Em sẽ không ngồi bên bàn ăn của chúng ta, vì cách cầu nguyện của chúng ta không khắc nghiệt bằng những tập tục giờ đây em đang tôn thờ, và cách sống của chúng ta trở nên không thanh khiết trong mắt em.

Chị đã gửi một con bồ câu tới cho em, một con bồ câu trắng muốt, loài chim mẹ chúng ta rất thích, và nghĩ rằng tạo vật này sẽ làm em thấy ân hận và sẽ đi theo nó, nhưng rồi con chim quay trở về khu chuồng bồ câu, mang theo lời nhắn của chị vẫn còn nguyên chưa được đọc. Trong cái ống nhỏ chị buộc vào chân con chim, chị đã viết tên của chị và em lồng vào nhau, giống như số phận của hai chị em mình đã gắn chặt với nhau kể từ khoảnh khắc em chào đời. Chị không thể tưởng tượng ra ai khác chị yêu quý hơn em trên thế gian nơi hai chị em ta đang bước đi này.

Khi chị thấy em ở chỗ bức tường, cùng cầu nguyện với những người phụ nữ Essene vào thời điểm ngày chuyển sang đêm, em không hề đưa mắt nhìn về phía chị, cho dù hơi thở của chị đang ở trong em và hơi thở của em là một phần của chị. Cho dù em có từ chối chị đến thế nào đi nữa, linh hồn chúng ta vẫn hợp lại thành một sợi chỉ duy nhất. Cho dù em không bao giờ nói gì với chị, hay ngước mắt lên nhìn chị, cho dù em hổ thẹn về chị và về quá khứ của chúng ta.

Em là của chị, và chỉ mình chị mà thôi.

•§•

Bố em là một người đàn ông giàu có, và ông biết mình muốn gì. Nếu không phải vậy, nếu ông không từ bờ bên kia Biển Muối đánh đường tới tận Jerusalem, thì mẹ chúng ta và chị hẳn đã chết vì bị bỏ mặc từ ngày chị chào đời. Chị không có một người chị gái chăm lo cho chị giống như em vào ngày em xuất hiện trên thế gian này, chỉ có vị máu của chính mình trong miệng chị.

Người đàn ông sau này sẽ trở thành bố em đã vượt qua một quãng đường xa xôi đến thế để buôn bán những món hàng giá trị ông thu thập được, từng đống nhựa thơm, từng đống gia vị màu hoàng thổ và đỏ, từng sọt đầy trầm hương được lấy từ bông hoa sao trắng của Edom, muối từ biển, đá vôi từ trên các vách núi. Có lẽ một thiên thần đã ngăn bước ông trên đường và thì thầm vào tai ông, bảo ông hãy quay đầu. Ông đội một chiếc khăn dài, mặc áo dài màu xanh của dân tộc mình, vốn được nhuộm bằng rễ gừng. Cho dù ông không còn trẻ nữa, đôi mắt ông vẫn sắc bén như mắt chim ưng và ông lập tức nhận ra vẻ đẹp tuyệt vời của mẹ chúng ta. So với những người đồng hành, bố em có tiếng là người nhìn được nhiều điều người khác không thể. Có lẽ vì thế, ông đã nhìn thấy mẹ và chị trên chiếc xe vẫn dùng để chở cừu tới nhà đồ tể khi hai mẹ con đang bị chở đi và sẽ bị vứt bỏ nơi hoang dã. Thần Chết lúc ấy đang đợi mẹ và chị - Mal’ach ha-Mavet, kẻ sở hữu cả nghìn con mắt lấp lánh - nhưng ông ta đã thua cuộc khi bố em lần theo hai mẹ con.

Bố em đưa cho người đánh xe một vốc tiền xu mà bản thân ông coi là vô giá trị. Ông tin rằng những gì quan trọng tới từ đất, chứ không phải từ kho báu của một ngôi đền hay những sản phẩm con người tạo nên. Ông đưa mẹ và chị đi cùng ngay ngày hôm đó, quay về hướng đông, tới miền đất xa xưa ở bên kia Biển Muối, nơi ngọn núi được vun từ sắt và từng đống hắc ín đen nổi bồng bềnh ven bờ, tự bùng cháy những khi trời nóng. Dân tộc của bố em dùng lưới vớt lên từng mẻ lớn thứ hắc ín này để bán lại với giá cao cho chiến đoàn, nhờ đó binh lính Roma có thể tạo nên những con đường lát đá ở Alexandria và Roma.

Mẹ thú thực với chị rằng khi nhìn thấy mặt biển đen ngòm đó, bà không rõ liệu hai mẹ con đã được cứu vớt hay bị vứt bỏ vào tay người đàn ông hung tợn, lặng lẽ này, với hai cánh tay phủ đầy những hình xăm màu xanh, người tự đánh dấu lên khuôn mặt những vết sẹo ông cắt ra bằng một con dao sắc lẻm để ghi nhớ vô vàn trận chiến của mình. Bà sợ rằng người đàn ông này sẽ mang hai mẹ con tới Gehennom, thung lũng của địa ngục. Kỳ thực, mẹ và chị đã theo ông đi từ Judea tới Moab, một vương quốc từng hơn một lần suy tàn và bị lãng quên, nhưng lúc đó còn đang phát triển thịnh vượng. Nhiều bộ lạc của miền đất này từ chối định cư một chỗ, mà lang bạt khắp bốn phương trên mảnh đất quê hương. Từ chính miền đất này, Ruth[28] đã đi theo Naomi đến Judea, cho dù dân tộc của bà nguyền rủa dân tộc chúng ta. Hậu duệ của bà sinh ra Vua David vĩ đại, một phước lành cho cả dân tộc của ông lẫn thế gian này. Xứ sở này đượm sắc xanh, đất đai được mưa tưới đều đặn ngay cả khi những miền đất khác như bốc cháy dưới cái nóng thiêu đốt. Còn ở đây hút tầm mắt là những đồng cỏ mượt mà, bạt ngàn những cây keo trổ hoa, loài cây Chúa đã ra lệnh dùng đóng chiếc Rương Thánh Tích, để thứ gỗ bền chắc đượm mùi thơm của nó trở thành ngôi nhà cất giữ những lời phán truyền của Người tới nhân loại. Những bụi cây cho nhựa thơm mọc lên thật cao ở Moab, và ở đây cũng tràn ngập những cây phúc bồn đen mọc dại. Hoa diên vĩ vàng óng nở rộ khắp nơi như thể ánh nắng đã được rải đầy khắp miền đất này như một lời ban phước.

Bố em và họ tộc của ông sống trên các ngọn đồi, trở nên giàu có không chỉ nhờ bán hắc ín mà còn vì những kho báu họ cướp được từ những đoàn thương khách qua lại trên Con Đường của Vua từ Damascus tới Ai Cập. Có những người hẳn sẽ nói đó là hàng ăn cướp, nhưng trong mắt cư dân các bộ lạc, những kho báu đó chỉ đơn giản là một thứ lộ phí, được họ lấy về như phần chính đáng thuộc về mình, vì miền đất của họ chính là nơi có con đường nối giữa hai vương quốc. Một tên cướp cũng chính là vua trên quê hương anh ta, đó là điều bố em, thủ lĩnh trên ngọn núi của chính ông, tin tưởng. Người ta nói bất cứ người đàn ông nào trên vùng đất này cũng đều sinh ra với một con dao cầm sẵn trên tay, một con ngựa được chọn sẵn cho anh ta, và một lời cầu nguyện dâng lên vị Chúa anh ta kính ngưỡng.

Mẹ vẫn còn chảy máu sau khi sinh chị, lúc người ta dừng chân để hạ trại vào buổi tối đầu tiên. Dẫu vậy, mẹ vẫn quấn chị vào một tấm vải và để chị dưới một cái hõm, để bố em có thể biến bà thành vợ ông trong tối đó. Để kỷ niệm lễ cưới của hai người, ông đã tặng mẹ một đôi hoa tai cẩn hồng ngọc. Bất cứ ai ở Jerusalem hẳn cũng biết vì sao mẹ chúng ta bị đánh dấu bằng các hình xăm, những đường vặn xoắn nhuộm màu đỏ của cây lá móng hằn sâu trên da thịt. Từ thuở còn thơ ấu, mẹ chúng ta đã được dạy dỗ để trở thành một kedeshah[29] ở Ai Cập, một phụ nữ có thân phận thiêng liêng dành riêng cho các tu sĩ, giống như mẹ bà trước đó. Nhưng những chuyện như thế đã bị đẩy ra ngoài vòng pháp luật và trở nên bí mật. Mẹ chúng ta đã được đưa khỏi Alexandria để gửi tới nuôi dạy ở chỗ họ hàng của bà tại Jerusalem. Bà chưa bao giờ có dịp quay trở về thành phố nơi mẹ bà đang mòn mỏi bên ngưỡng cửa mong được gặp lại bà, hy vọng đứa con gái duy nhất trở về.

Bà ngoại mà chị em ta không bao giờ biết mặt đã đưa cho mẹ hai tấm bùa hộ mệnh bằng vàng để phòng thân. Một tấm bùa có ghi Chayei ‘olam le- ‘olam - Sự sống vĩnh hằng, mãi mãi - trên mặt vàng khắc hình ảnh của mặt trời và mặt trăng. Tấm bùa còn lại được ghi dòng chữ Ta luôn đặt vĩnh hằng phía trước ta; ở mặt sau tấm bùa có chạm hình một con cá, để đảm bảo người đeo bùa luôn ở gần nơi có nước, yếu tố quý báu nhất, thứ đem lại sự sống.

Dù mẹ chúng ta được gửi tới Jerusalem để được an toàn, nhưng tại đó mẹ lại bị ruồng rẫy; người ta trút xuống đầu bà tội quyến rũ một người đàn ông đã có gia đình. Mẹ bị buộc tội ăn nằm với người đàn ông kia và với cả quỷ dữ. Khi vụ việc bị gia đình người đàn ông kia đưa ra phán xử trước các tu sĩ, mẹ phủ nhận mình từng làm điều gì sai trái. Nghi lễ sotah[30] đã được thực hiện, trong đó tên của Chúa được viết lên giấy cỏ chỉ, cho vào một cái cốc, hòa tan trong nước, trộn với bụi đất lấy từ nền của Đền và đem cho người phụ nữ bị nghi ngờ ngoại tình uống. Mẹ đã uống lấy tên của Chúa và không hề hấn gì; dẫu vậy, những kẻ buộc tội bà cho rằng bà đã về hùa với ác quỷ. Lẽ ra mẹ đã có thể chối bỏ tội lỗi của mình, nhưng chị lại chính là bằng chứng, bị nắm hai chân dốc ngược lên trước ba quan tòa. Có thể khi quan sát chị, bọn họ đã tìm kiếm bằng chứng cho thấy trên thực tế mẹ đã ngủ với quỷ, bọn họ tìm kiếm những cái sừng hay đôi cánh để xem có phải chị là một shedah, con của một người canh gác, một thiên thần đã bị sắc đẹp của mẹ mời gọi xuống trần gian, hay chị chỉ đơn thuần là một đứa trẻ bằng xương bằng thịt bình thường.

Người đàn ông đến từ bộ lạc ở Moab, cũng chính là bố em sau này, không quan tâm đến những chuyện đó. Những phán quyết do các hội đồng của chúng ta đưa ra đều vô nghĩa với ông. Chúa của chúng ta không phải là Chúa của ông. Tội lỗi của mẹ chúng ta không làm ông bận tâm. Ông biết mình muốn gì. Về chuyện đó ông thật đơn giản, song bố em cũng đồng thời là người phức tạp. Về phần mình, chị chẳng hơn một con chuột mắc kẹt trong bẫy là mấy, một tạo vật bố em cho phép mẹ chúng ta giữ lại như một con thú cưng khi họ lên đường sáng hôm sau và mẹ cương quyết không bỏ chị lại. Trời vẫn còn tối mịt vào ngày họ rời khỏi Judea, giống hệt như mặt biển, nhưng phía trước họ đường chân trời sáng lên rực rỡ, như một viên ngọc trai. Mẹ kể với chị rằng, sau khi họ vượt qua những đống hắc ín nóng cháy trên Biển Muối, bà đã lấy làm biết ơn vì hai mẹ con không bị rơi vào những đống lửa của địa ngục. Bà cảm thấy tim mình nhẹ bỗng lúc nhìn về những ngọn núi vẫn tràn ngập màu xanh trong khi phần còn lại của thế giới đang chết dần chết mòn trong cơn khát. Những bông hoa huệ mọc ở đó có màu đỏ, và mẹ vẫn còn mang trên người mùi hương của chúng; một chiếc lọ gốm đựng tinh dầu của loại hoa này là một trong vài món đồ ít ỏi mẹ mang theo cùng chị em ta khi chúng ta tới pháo đài này.

Có lẽ khi mang trên người mùi hương của hoa huệ, mẹ lại nhớ tới buổi sáng khi chúng ta được ban cho một cuộc sống khác.

Dân tộc chúng ta tin rằng thế giới được chia thành hai nửa. Bên phía tốt đẹp là malachin, nghìn thiên thần của ánh sáng. Bên phía xấu xa là mazzikim, những ác quỷ không thể đếm hết, không thể biết đến, và thậm chí cả ý chí của Đấng Toàn Năng cũng không kiểm soát được. Bố em là tất cả gộp lại. Mẹ và chị cùng họ cắm trại trên núi, phía trên cửa ải nhìn xuống Con Đường của Vua chạy từ Damascus tới. Bố em không buồn nghĩ tới hai lần trước khi cùng người của mình ập xuống một đoàn thương khách để đoạt lấy những gì ông muốn, nhưng ông lại e dè trước trẻ con và cư xử rất tử tế với mẹ. Cho dù là một chiến binh, ông có thể đỏ mặt trước sự hiện diện của mẹ và gần như chẳng biết nói gì với bà. Đôi mắt ông cháy bỏng khi ngắm nhìn bà, và ông thường đuổi tất cả mọi người ra khỏi lều để có thể được ở bên bà, cho dù vào giữa ngày. Bố em còn có những người vợ khác sống ở một thung lũng cách đó rất xa, những phụ nữ mang những cái tên chị và mẹ chưa bao giờ được nghe nhắc đến thành lời. Có thể bố em cũng yêu họ. Nhưng chắc chắn ông không thể ngắm nhìn họ như cách ông ngắm nhìn mẹ. Bà là người ông yêu thương nhất. Cũng vì thế, mẹ và chị được an toàn khi ở bên ông.

Thế rồi đến một buổi tối chị không còn nhớ rõ nữa, trước khi em ra đời, những kẻ du đãng tìm tới lều của mẹ và chị, những gã du mục không có luật lệ, không tin thờ bất cứ vị thần nào. Chúng tới để cướp bóc, nhưng khi nhìn thấy mẹ, chúng liền thay đổi ý định. Bà thật đẹp với mái tóc dài đen nhánh, vẫn còn quá trẻ, và có những người từng nói bà sở hữu khả năng thôi miên đàn ông chỉ bằng ánh nhìn, cũng như làm người ốm lành bệnh chỉ bằng lời cầu nguyện. Bà kể lại cho chị nghe rằng, trong lúc chúng đè mẹ xuống, một tên trong những kẻ xâm nhập vồ lấy chị, dù chị mới chỉ là một đứa trẻ, vì hắn nghĩ có thể chiếm đoạt cả chị, và xé tung áo tunic của chị ra. Chị không còn nhớ gì về những tiếng gào thét bà thề là chị đã hét lên, những tiếng gào khóc đầy căm hận làm bà nhớ tới những tiếng kêu rít the thé của một con chuột khi bị mắc kẹt và vùng vẫy trong bẫy, nhưng cổ họng chị một lần nữa lại đau rát khi bà kể lại câu chuyện xảy ra tối hôm đó. Bà chỉ hé lộ chuyện này một lần duy nhất, khi chúng ta rời khỏi Moab để tới Masada. Chị đã cố gắng nhớ lấy từng lời mẹ nói. Chị biết bà sẽ không bao giờ kể lại cho chị nghe thêm lần nữa.

Cũng như chị biết buổi tối hôm đó chính là nguyên nhân tạo nên số phận của chị, tạo nên con người chị đã trở thành.

Bố em, được họ tộc của ông cảnh báo về việc có những kẻ du đãng tới cướp, đã quay về sớm hơn trông đợi, chiếc khăn quàng xanh quấn ngang qua khuôn mặt tối sầm đầy sẹo. Ông như một cơn cuồng phong. Mẹ chúng ta ôm chặt lấy chị, giấu chị dưới áo, trong khi bố em giết chết từng tên cướp. Những âm thanh hoang dã, mãnh liệt ông hét lên thật khủng khiếp, nghe như cơn gió lốc sầm sập ập xuống đầu. Những người khác có thể nghe thấy tiếng hét của ông từ rất xa ở phía nam, nơi có một thành phố mọc lên từ những tảng đá màu đỏ, một ngôi đền lớn với những cột trụ quả là kỳ quan với bất cứ ai từng có dịp chiêm ngưỡng nó. Rất nhiều người khi đó đã thề ông sở hữu tiếng hét của mazzik, một con quỷ đến từ nửa thế giới còn lại.

Khi trận chiến kết thúc, bố em là người đàn ông duy nhất còn sống sót trong căn lều của mẹ và chị. Mẹ kể rằng những người bên ngoài vẫn thì thầm với nhau là máu của bố em có màu xanh lơ, và quả thực họ là một bộ lạc đáng sợ đến mức cả người Roma cũng né tránh họ. Nhưng chị còn nhớ ông đã quỳ xuống bên mẹ chúng ta thật dịu dàng, cho dù cả người ông đầy máu. Khi bố em làm thế, dường như ông trở thành một trong nghìn người canh gác cho thế giới của chúng ta, một thiên thần đã cứu vớt mẹ và chị khỏi chốn hoang vu.

Sau đêm hôm đó, mẹ chúng ta nguyền rủa việc phải làm một người phụ nữ. Cuộc đời bà đã bị định hình bởi tất cả những gì bà không thể làm và tất cả những gì bà không bao giờ muốn trở thành. Nhưng cũng còn một món quà bà sở hữu, thứ không người đàn ông nào có thể hiểu được. Mẹ của bà đã đưa cho bà một quyển sách về phù chú, và các phép thuật sẽ giúp che chở mẹ chúng ta khi hai người họ xa cách nhau. Mẹ luôn mang quyển sách ấy bên mình, đó là tài sản quý giá nhất của bà, bên cạnh những chiếc bùa hộ mệnh bằng vàng mẹ vẫn đeo trên cổ, ưa thích chúng hơn tất cả những món trang sức khác bà có thể được tặng. Không có sức mạnh bảo hộ chống lại cái ác nào mạnh hơn thế.

Nhưng đâu là phép nhiệm màu vào tối hôm đó? Mẹ đã cố ngăn cản những kẻ xâm nhập xấu xa bằng cách niệm một bài chú, nhưng mẹ và chị phải cần đến một hình thức bảo vệ khác, một thứ bảo vệ làm từ sắt, một người đàn ông, một thanh kiếm, một người giải cứu. Mẹ chúng ta đã dâng những lời cảm tạ lên Nữ hoàng của Thiên đường vì bà và chị tai qua nạn khỏi. Dẫu vậy, máu bà vẫn còn nóng và mẹ vẫn chưa hài lòng. Bà ước gì chính mình là người đã cầm dao trong tay để có thể tự giết chết những tên cướp đó thay vì câm lặng đứng bên cạnh chứng kiến bố em làm điều ấy.

Chính vào đêm hôm ấy mẹ chúng ta đã quyết định thay đổi con người chị. Bà mang chị theo khi tất cả những người khác đã ngủ. Thậm chí cả lũ ngựa cũng đang mơ màng, những con chiến mã nhanh nhẹn, dũng mãnh, đứng bên ngoài không cần đến dây buộc, luôn trung thành với kỵ sĩ của chúng cho tới ngày không thể chạy nổi nữa. Phần lớn cư dân Moab cưỡi lạc đà, nhưng bộ tộc của bố em lại sở hữu những con ngựa đẹp nhất, dũng mãnh nhất, chỉ được cho uống nước ba ngày một lần để có thể dẻo dai như lạc đà, quen chịu khát, để sức mạnh của chúng vượt xa chiến mã của bất cứ kẻ thù nào. Mẹ chúng ta đã hát bài hát bảo hộ, sau đó bà bắt đầu cầu khấn Ashtoreth. Khi ta đổi tên, ta cũng đồng thời thay đổi cả vận mệnh của mình. Con người trước đây của ta biến mất, và thậm chí cả các thiên thần cũng không thể tìm ra ta nữa. Mẹ và chị đứng trên Núi Sắt, dưới vầng trăng đỏ quạch. Không có nhau thai để ghi dấu lại dịp này, không có lễ vật hiến sinh để trả lại cho mặt đất. Thay vào đó mẹ chúng ta chôn vùi chính máu tháng của bà. Sau đó, bà cắt lên cánh tay chị và để ba giọt máu nhỏ xuống đất như một lễ vật dâng lên Nữ hoàng của Thiên đường.

Cánh tay chị đau nhói, và có lẽ chị đã khóc, nhưng trái tim chị lại tràn ngập hãnh diện khi mẹ chúng ta tự hào nói chị sẽ không giống bất cứ ai khác. Từ thời điểm đó trở đi chỉ còn mẹ và Chúa biết về quãng đời trong quá khứ của chị. Tên của chị trước đây từng là Rebekah, nhưng cái tên đó đã biến mất vào đêm máu của mẹ và chị hòa vào đất. Chị không bao giờ nghe nhắc đến nó nữa. Còn về bố em, ông cho phép mẹ chúng ta làm như ý muốn của bà, cũng như ông từng cho phép mẹ mang chị theo người của ông băng qua hoang mạc.

Từ ngày đó trở đi, chị đã trở thành một cậu con trai.

Mẹ gọi chị là Aziza, một cái tên của bộ tộc bố em. Cái tên này có thể hiểu là người được yêu quý, nhưng đồng thời cũng có nghĩa là người hùng mạnh và dũng mãnh. Cũng có những người tin cái tên này là từ cổ để gọi một cung thủ, một người không bao giờ rời xa vũ khí, không bao giờ rơi vào cảnh vô vọng trước kẻ thù. Đó là những gì mẹ mong ước cho chị. Cư dân sống trên Núi Sắt tôn thờ một vị nữ thần vĩ đại trong số các vị thần của họ; họ cũng nhìn thấy sức mạnh trong những người phụ nữ của mình. Giờ đây, khi chứng kiến em gái mình làm việc ngoài ruộng cùng những người Essene, tuân thủ theo lối sống nghiêm ngặt của họ, cặm cụi bên những con dê cô gái phải chăn dắt, một kẻ đầy tớ bình thản chờ đợi Ngày Tận Thế như thể bản thân em chẳng là gì hết ngoài một con cừu cái thụ động và xinh đẹp, chị chợt nghĩ thịt và cỏ chỉ là một, giống hệt nhau, không ngừng lướt qua, biến đổi trước mắt chúng ta. Em được sinh ra ở miền đất nơi bầu trời lấp lánh ánh bạc và những người đàn ông đều dũng mãnh. Nếu bố em nhìn thấy em bước đi trong bụi đất đằng sau những người đàn ông Essene, đầu cúi gằm, hẳn ông sẽ vô cùng hổ thẹn. Nhưng cho dù em có cúi mình trước những người khác như thế nào đi nữa, em gái của chị, mối liên hệ giữa chúng ta sẽ tồn tại mãi mãi, cho tới khi chúng ta gặp lại nhau ở một nơi không còn điều gì có thể tách rời chúng ta được nữa, giống như vào đêm em chào đờí trong căn lều của bố em, với hơi thở của chị ở trong em và sự sống của chị làm sợi dây níu kéo em ở lại thế gian này.

•§•

Trong suốt thời gian em lớn lên, chị luôn là người anh trai của em. Em theo sau chị như bồ câu tìm tới những cánh đồng ngũ cốc. Chị hay mặc những chiếc váy màu xanh, tóc tết thành bím gọn giống như kiểu của các cậu thiếu niên. Bố em dạy chị cưỡi ngựa, cách dùng dây lăng đá và giáo. Chị là một chiến binh bẩm sinh, được tạo ra cho sắt. Ngay từ đầu đó đã là nguyên tố của chị. Thay vì làm chị kinh hoàng, nó đem đến cho chị niềm vui. Kim loại lạnh lẽo, nặng nề, đáng tin cậy và nghe lời chị. Đổi lại, chị luôn tận tâm; không ngày nào trôi qua chị lại không bày tỏ lòng biết ơn của mình tới thanh kiếm mang bên người và con ngựa chị cưỡi.

Những linh hồn xấu xa luôn căm ghét kim loại, và người ta vẫn thì thầm với nhau rằng tên của sắt khi được nhắc tới trước mặt Đấng Toàn Năng là Barzel, một từ nhiều người tin được ghép lại bởi các chữ cái lấy từ tên những người vợ của Jacob: Leah, Rachel, Bilhah và Zilpah. Vũ khí được giữ cách xa phụ nữ, nhưng một cách gọi tên như thế cho thấy rất có thể những người đàn ông e sợ tài năng của chúng ta trong chiến tranh cũng nhiều như chúng ta khao khát hòa bình. Chị đang được bảo trợ bởi phước lành từ các vị tổ mẫu của bộ tộc chúng ta, Rachel và Leah, nhưng chị không bước theo con đường họ đã đi. Chị chưa bao giờ học cách làm một người vợ. Chị chưa bao giờ làm việc sau khung cửi. Chị không đi cùng các cô gái trẻ tới chào mừng những đứa trẻ ra đời, và chị đặc biệt cảm thấy biết ơn điều này. Lần ra đời của em đã là đủ với chị.

Chị thích được làm con trai của bố em hơn, để cùng lũ ngựa im lặng chờ đợi trong khi những người đàn ông xung trận. Chị nắm lấy dây cương trong khi các chiến binh đi bộ lần xuống theo khe núi hẹp để tấn công những đoàn thương khách đang đi về phía tây tới Ai Cập, những cỗ xe và những con ngựa không biết sợ nặng trĩu hàng hóa phương Đông. Chị giúp họ mang những bao trầm hương, những chuỗi đá xanh, san hô và ngọc thạch, những chiếc giỏ đựng bạch đậu khấu và ba đậu, những hầu bao đựng đầy vàng thỏi và tiền vàng. Chị đã nhìn thấy nhiều máu đổ ra trên mặt đất hơn bất cứ cô gái nào từng chứng kiến những lần vượt cạn. Chị biết những điều họ thậm chí không thể hiểu nổi: cảm giác khi phi ngựa trong màn đêm nóng bức với một cây giáo đeo sau lưng, cảm giác khi chị và ngựa cùng băng qua Núi Sắt, hòa nhập thành một tạo vật, một trái tim, cùng thét lên những tiếng thét xung trận, cùng ướt đẫm mồ hôi, băng băng vút đi dưới ánh trăng. Vào những dịp đó, chị hoàn toàn có thể tưởng tượng mình có cánh, được tự do như bất cứ con chim săn mồi nào, dũng mãnh như bất cứ người đàn ông nào.

Bí mật của chị trở thành cuộc sống hàng ngày. Mẹ chúng ta thu xếp để đảm bảo chị luôn tắm một mình. Khi vú của chị bắt đầu nhô ra, mẹ quấn chặt lại bằng một dải vải lanh. Dải vải quấn ngực đó cho phép chị đứng thẳng, vươn hết chiều cao, như thế trông chị có vẻ như làm bằng sắt hơn là bằng xương thịt. Chị có thể đấm mạnh hơn các cậu con trai. Chị cũng nhanh nhẹn hơn họ, và khéo léo hơn với một thanh kiếm. Theo thời gian, bố em dần trở nên tự hào về chị, gần như thể chị là con ruột của ông, như thể sự lừa dối của mẹ con chị chính là sự thật. Tối đến, mẹ chúng ta dạy chị đọc và viết. Chị học tiếng Hy Lạp, Aramaic và Hebrew. Có những cô gái trêu đùa và theo đuổi chị, như họ vẫn làm với những cậu con trai mình ngưỡng mộ. Một cô gái đã hôn chị trong những cuộc theo đuổi ấy, và chị đã bật cười, nghĩ cô ta là một kẻ điên khùng. Chị ở cao hơn những chuyện vặt vãnh như thế. Ấy vậy nhưng chị vẫn thấy bối rối, vì khi cậu bạn Nouri kéo chị đi để bọn chị có thể chạy trốn khỏi các cô gái, máu trong người chị chảy thật nhanh. Khi Nouri nắm lấy tay chị, các ngón tay của cậu ta như đang châm vào cánh tay chị nóng rát, như thể cậu ta đã vô tình làm chị bị bỏng.

Chị chạy tới tìm mẹ và khóc, như bất kỳ cô gái ngớ ngẩn nào khác, trong lúc kể lại cho bà nghe những gì đã xảy ra. Chị cố tranh đấu với cảm giác thôi thúc muốn được ở gần Nouri, nhưng cậu ta luôn kéo chị lại gần mình, như thép luôn tìm đến thép. Mẹ nói đã tới lúc chị cần hiểu chị sẽ không bao giờ có thể giống như những cô nàng cừu cái vô lo vô nghĩ vẫn theo đuổi các cậu con trai. Mẹ nói bà đã nhìn thấy số phận của chị. Tình yêu sẽ hủy hoại chị. Bà thì thầm rằng bà không nói cho chị biết điều đó không phải vì tàn nhẫn, mà vì lo lắng cho chị. Vào ngày sinh của chị, mẹ đã gieo những hòn đá xuống, và trước mắt bà số phận của chị hiện lên trên mặt đất, giờ bà chia sẻ lời cảnh báo ấy với chị, như bà ngoại từng chia sẻ với mẹ chúng ta lời tiên đoán về tương lai của mẹ. Chị không được để mắt tới những cậu con trai hay nghĩ về họ theo bất cứ cách nào khác hơn như những người anh em trai. Vào ngày chị làm trái điều đó, số mệnh và sự hủy diệt sẽ giành lấy chị. Đôi mắt mẹ nhòa lệ khi bà nhắc nhở chị những điều đó. Chị biết bà muốn điều tốt nhất cho chị và không hề có chút nghi ngờ nào.

Ít nhất là chưa.

Thật dễ dàng để chị hứa với mẹ vào ngày hôm ấy. Bà ôm chầm lấy chị và gọi chị là con gái, những lời gợi nhớ nguy hiểm tới con người trước đây của chị, con người không còn là của chị nữa.

Sau lần đó chị né tránh Nouri, cho dù rõ ràng cậu ấy cảm thấy rất buồn khi bị chị bỏ rơi. Chị thôi không nghĩ tới những nét tuấn tú của cậu ấy, cũng như cách khuôn mặt cậu ấy đột nhiên bừng nở thành một nụ cười nữa. Dù sao cậu ấy cũng không phải là một kỵ sĩ giỏi như chị; cậu ấy không bao giờ có thể bắt kịp chị. Chị là người cừ nhất trong đám con trai cùng trang lứa, không hề biết sợ. Khi tháo dải vải nịt ngực ra để tắm, chị cảm nhận thấy đôi cánh trên hai vai mình, ăn sâu cắm rễ vào tận xương, bí mật về tài năng của chị, một di sản để lại từ người đàn ông vốn là bố chị, cho dù ông có là ai, có là gì đi chăng nữa. Chị nửa tin rằng ông có thể là một thiên thần, vì vẫn có những tạo vật thần thánh chói sáng có cánh, những vị sứ giả biết bay của Chúa, mà người ta vẫn nói đôi lúc phải lòng những người phụ nữ trần thế và tới thăm họ vào ban đêm, cùng hòa làm một với thể xác trần tục.

Chị thúc ngựa lao đi với tiếng thét của bộ tộc em trong cổ họng khi đuổi theo những con thỏ và những con đa man nhút nhát thường rúc mình xuống dưới những tảng đá và ẩn náu trong các bụi cây. Chị đã mài giũa các kỹ năng của mình để gây ấn tượng với bố em, chị đã giết con sơn dương đầu tiên khi mới lên mười. Bố em không nói gì khi con sơn dương loạng choạng ngã gục xuống, nhưng chị có thể đọc được cảm nghĩ của ông qua thái độ ông thể hiện trong lúc chị giúp xẻ thịt con vật. Lúc đó là tháng Adar, thời gian những con sơn dương non nhởn nhơ trên đồng cỏ, nhưng chị đã giết một con đực lớn. Bố em hôn lên trán chị như lời chúc mừng dành cho sự khéo léo của chị. Với một người đàn ông lặng lẽ kiệm lời, đây là sự ngợi ca đầy tán thưởng.

Chị rất vui được làm một cậu con trai trong thế giới của đàn ông này, và được ban cho vinh hạnh lớn lao khi bố em cho phép chị cưỡi ngựa bên cạnh ông. Chị háo hức lao vào mỗi ngày, mái tóc đen tết thành bím, khoác trên mình chiếc áo choàng mang màu chàm đặc trưng cho bộ tộc của bố em. Nhưng rồi em trai chúng ta ra đời, và khi cậu bé lớn lên, mọi thứ cũng thay đổi. Giờ đây Adir mới là người bố chúng ta ngắm nhìn đầy tự hào. Có thể ông thực sự đã quên chị là ai trong tất cả những năm đã qua, và giờ đây chỉ còn nhớ tới một đứa bé gái mẹ chị đã từ chối bỏ lại vào đêm đầu tiên của cuộc hôn nhân giữa hai người, trước khi chúng ta tới miền đất Moab và con người chị thay đổi.

•§•

Vào mùa mưa, khi không có đoàn thương khách nào qua lại, những người đàn ông quay trở về những ngôi làng khác, về với những người vợ khác. Bố em và họ tộc của ông không bao giờ định cư một nơi, thay vào đó họ tháo dỡ lều trại của mình và băng qua vùng đất, để lại gia đình trên Núi Sắt, và trở về thăm những người vợ và những đứa con khác, đang sống ở xa khu trại của chúng ta. Họ cưỡi ngựa đi xa tới mức người thường khó lòng dõi theo nổi. Chúng ta ở lại sau cùng những con dê và cừu lông trắng muốt. Có hàng trăm đầu gia súc trong đàn, tất cả cùng góp thêm vào sự giàu có của bố em, và chúng cần được chăn dắt. Những cây keo đã nở đầy hoa vàng rực, và cỏ ngoài bãi mọc cao tới mức chúng ta có thể biến mất dưới đó mà không hề bị nhìn thấy khi chạy băng qua. Đêm đến, lũ dơi bay ra thành từng đàn như một đám mây đen kịt, ập xuống các tán cây để hút nước từ quả vả. Tiết trời mát dịu, và mưa làm bầu trời chuyển sang cùng sắc xanh như màu áo choàng những người trong bộ tộc của em vẫn mặc.

Mẹ không phàn nàn về việc chúng ta phải ở lại Núi Sắt trong khi bố em rời đi. Bà có những mối ràng buộc khác. Khi mẹ bị xua đuổi khỏi Jerusalem, chị không phải là tạo vật yêu quý duy nhất của bà. Mẹ còn mang theo hai con bồ câu, và bà rất chăm lo cho chúng. Chúng sống trong một cái chuồng gỗ, được cho ăn ngũ cốc và quả chà là. Khi uống nước, lũ bồ câu ngẩng đầu lên như thể đang tạ ơn Chúa. Mẹ thả bồ câu ra ngoài từng con một, luồn những lời nhắn vào trong ống đồng được buộc lên chân chúng. Lũ bồ câu lao vút lên bầu trời phía tây khi bà tung chúng lên cao, biến mất trong nháy mắt. Chúng luôn quay về với bà. Rồi theo thời gian, đến lượt con và cháu chúng cũng làm như thế, theo cùng một tuyến đường bí ẩn.

Mẹ sẽ đợi lũ chim quay trở về trong lúc ánh chiều tà lan ra trên các ngọn núi thành từng dải màu xanh. Bà nói màu của bầu trời gợi cho bà nhớ tới nước, cũng như tới miền đất nơi bà từng sống khi còn là một đứa trẻ, trước khi bà được gửi tới Jerusalem. Bà nhớ Alexandria, nơi các dòng sông đầy ắp những sinh vật kỳ lạ cũng như những con quái vật, nơi mẹ của bà từng hát ru bà ngủ cũng bằng chính những bài hát giờ đây bà lại hát ru chúng ta. Trong suốt những năm chúng ta sống tại Moab, mẹ vẫn luôn cô độc. Có lẽ bà luôn nghĩ về thành phố nơi bà ra đời. Có lẽ vì thế chị vẫn hay nhìn thấy mẹ khóc.

Khi một trong những con bồ câu quay trở lại, toàn bộ sự chú ý của mẹ dồn vào nó. Nếu lúc đó em có gọi, mẹ cũng sẽ không nghe thấy giọng nói của em. Nếu một con ong đậu lên bàn tay bà, hẳn mẹ cũng sẽ không để ý đến. Không giống như bố em, người hoàn toàn thỏa mãn, chị hiểu mẹ chúng ta còn thèm muốn thêm điều gì đó nữa. Dẫu vậy chị vẫn không hoàn toàn hiểu được thái độ của mẹ, không thể trong lúc chị đứng đó, chân trần, mặc trang phục của con trai. Chỉ tới bây giờ chị mới hiểu. Mẹ là một phụ nữ đang yêu.

Trong suốt những năm chúng ta sống cùng bố em, bà đã gửi những lời nhắn tới một người đàn ông khác, người chính là bố của chị. Có một lần, chị tìm thấy một lời nhắn ông gửi lại cho bà, được viết trên một mảnh giấy nhỏ, còn nhỏ hơn móng tay cái. Khi đó chị biết không có thiên thần nào liên qua tới chuyện chị ra đời, vì các thiên thần tìm đến với chúng ta trong những giấc mơ và ảo ảnh, chứ không phải trên giấy. Mẹ chúng ta nghĩ bà đã kẹp mẩu giấy đó vào quyển sách phù chú, nhưng thực ra câu trả lời lại rơi xuống trên lối chị đi. Có lẽ đúng là các thiên thần đã để nó ở đó, để chị có thể biết được sự thật về xuất thân của mình, hay cũng có thể một con quỷ đã lấy nó ra từ giữa những trang sách. Trên đó viết Người vợ thực sự của tôi. Mẹ đã dạy chị thứ ngôn ngữ của các học giả, và vì chị có thể đọc được tiếng Hebrew, chị đã hiểu ra rằng mẹ chúng ta phản bội bố em, người đàn ông đã dạy cho chị tất cả những thứ chị biết, cách cưỡi ngựa, cách săn bắn, và làm thế nào để trung thành với những người chị yêu quý.

Chị ném mẩu giấy vào lửa ngay tối hôm đó. Khi chị làm thế, nó bay lên như một con ong bắp cày để đốt chị. Vẫn còn một dấu vết, ngay dưới mắt trái chị, lưu lại từ dạo ấy. Chính vì thế, chị không bao giờ có thể quên được thứ chị tìm thấy. Đôi lúc người ta nghĩ chị đang khóc, họ tin họ nhìn thấy một giọt nước mắt, nhưng họ đã nhầm. Chị đã trải qua phần đầu tiên của đời mình không hề có nước mắt, cũng giống như bất cứ cậu bé nào. Dấu vết bên dưới mắt chị là do lửa tạo ra. Đó là nguyên tố duy nhất có thể khuất phục được sắt.

•§•

Chúng ta ở lại đó cho tới tận mùa hè năm chị mười bốn tuổi. Chị biết mình chảy máu dù những cậu thiếu niên chạy nhảy cùng chị không hề bị thế, nhưng điều đó không làm thay đổi con người chị, kẻ dũng mãnh nhất trong họ, kỵ sĩ có đôi cánh bay, Aziza, người mang trong mình cả lòng trắc ẩn và sức mạnh. Chỉ đơn giản là chị cần giữ bí mật việc chảy máu, và phải giữ kín thân thể khỏi mọi ánh nhìn. Những người phụ nữ ở đây không bị coi là niddah khi có kinh nguyệt, vì thế chị không thực sự phạm bất kỳ tội lỗi nào khi giữ kín bí mật và ở bên những người khác trong cả thời kỳ đó của tháng. Trong những chuyến đi săn, chị luôn khăng khăng mình là người khó ngủ và cần cắm trại riêng một chỗ. Khi những người khác đi tiểu, chị nói đùa rằng chị là một con lạc đà nên có thể giữ nước tiểu lại trong người suốt nhiều ngày, đợi cho tới khi tống khứ được ra lúc chỉ có một mình.

Đến lúc đó bố em đã cho Adir một con ngựa rất đẹp, con ngựa chị từng được cưỡi để học cách cưỡi ngựa, song giờ đây không còn là của chị. Giờ đây chị cưỡi một con ngựa trắng đã qua thời sung sức, chẳng bao giờ còn có thể thắng được một cuộc đua, cho dù chị có thúc nó đến thế nào đi nữa. Bộ tộc của bố em di chuyển xuống phía nam, tới Petra, từ bỏ cách sống lang bạt. Thành phố được xây lên từ những vách đá màu đỏ, được tạc ra từ vách của khe núi sâu chạy dài gần như vô tận, đã bắt đầu thu hút họ tìm tới với vẻ đẹp của nó, cũng như cuộc sống định cư họ có thể tìm thấy tại nơi này. Ở đó có một hồ nước có tiếng là lớn hơn bất kỳ cái hồ nào khác, và những khu vườn trên cao không gì sánh được. Người ta nói ở nơi ấy mọi kẻ lang bạt đều như trở về nhà, và thậm chí cả những con người hoang dã yêu thích tự do này, những con người đã dành cả cuộc đời tìm kiếm những đồng cỏ mênh mông khoáng đạt, cũng không thể bỏ ngoài tai lời mời gọi của Petra, và còn một lý do nữa - người Roma có thể tấn công khu trại của chúng ta, bất chấp những lời hứa hẹn hòa bình, cũng như nỗi sợ hãi của họ trước lòng can đảm huyền thoại của cư dân bộ tộc. Một truyền thuyết nói rằng, nếu máu đổ xuống những vách Núi Sắt của Moab, một tá người sẽ xuất hiện từ trong máu của người thứ nhất. Có thể những người đàn ông đã mệt mỏi với cuộc sống lang thang, với quá nhiều người vợ ở nhiều nơi, và thèm muốn một nơi cư ngụ duy nhất cùng một đời sống dễ chịu.

Mẹ đã cầu xin bố em để chúng ta ở lại trên núi khi ông và các anh em trai cũng như chú bác hướng theo lời mời gọi của Petra. Mẹ và chị em ta có thể ở lại trại cùng những người được lưu lại canh phòng chiến đoàn trong trường hợp người Roma thay đổi thái độ hòa bình với các bộ lạc thành chiến tranh. Bà nói linh hồn mình không chịu nổi sự giam hãm trong một thành phố, cho dù là một thành phố đẹp lộng lẫy. Mẹ nói với chồng bà rằng bà đã trở nên quen thuộc với căn lều này cùng những vì sao phía trên nó, nhưng chị biết đó không phải là sự thật. Còn một lý do nữa. Một điều bố em đã không nhìn ra, cho dù ông có đôi mắt tinh tường của chim ưng. Đó là điều chỉ một người phụ nữ mới nhận ra được, về mặt này, chị vẫn còn đủ nữ tính.

Vào ngày những người phụ nữ bắt đầu nhổ trại, tháo dỡ những căn lều, thu thập nồi nấu và những tấm thảm của họ, có một con bồ câu bay tới. Chị trông thấy nó hạ xuống giữa chúng ta như thể một phần của bầu trời vừa bong ra rơi xuống đất. Bầu trời ngả màu tím lạnh lẽo, và chị hốt hoảng ngước lên nhìn, cảm thấy vô cùng bất an trước việc con chim xuất hiện. Chị có cảm giác mọi thứ sắp sửa thay đổi và quá khứ đã tàn lụi thành tro. Mẹ chúng ta đã cầu xin được ở lại, nhưng bố em đã từ chối yêu cầu của bà. Ông muốn bà đi cùng, ông bảo bà hãy mang theo tất cả những món đồ nào bà thấy quan trọng, vì rất có thể bà sẽ không bao giờ quay trở lại Núi Sắt nữa.

Mẹ chúng ta leo lên đỉnh núi, mang theo con chim trong giỏ, như thế bà có thể một mình đọc những lời được gửi tới cho bà. Chị không rõ thông điệp đó là gì, nhưng khi mẹ quay về trại, vẻ mặt bà trở nên đầy quyết tâm.

Chúng ta gói ghém đồ đạc, và dường như sẽ lên đường tới Petra vào buổi sáng, nhưng mẹ đã không đợi tới khi mặt trời mọc. Bà đánh thức chị dậy ngay khi bố em cùng các anh em của ông lên đường để đảm bảo con đường tới thành phố được an toàn cho đám phụ nữ trẻ con sẽ theo sau họ. Ngay khi ông đi khỏi, chúng ta đã chuẩn bị sẵn sàng con ngựa chạy rất nhanh của Adir. Chúng ta cũng lấy thêm cả con ngựa đua lực lưỡng của bố em, vì ông đã chọn một con ngựa cái để cưỡi đi, để lại chiến mã của chính ông cho mẹ chúng ta, như một cách thể hiện sự quan tâm ông dành cho bà. Con ngựa có tên là Leba, nghĩa là trái tim. Đó là một con vật hết sức trung thành, đến mức hẳn nó sẽ không đời nào đi theo chúng ta nếu không quen thuộc với chị đến thế, vì chị vẫn hay cho nó ăn và uống nước. Chị luôn ước ao một ngày nào đó con tuấn mã này sẽ là của chị, cho dù chị biết bố em sẽ không bao giờ cho chị Leba. Adir mới là một đứa con trai thực sự.

Chúng ta chỉ đem theo những con bồ câu trong cái lồng gỗ, một chiếc túi dệt đựng vật dụng, một túi da đựng nước, một cái túi nữa đựng sữa chua và pho mát. Chị thấy mẹ tìm lấy quyển sách phù chú thừa hưởng từ bà ngoại, cũng như cái hộp bằng gỗ thiết mộc trong đó có nhật ký của mẹ. Mẹ đeo trên cổ những tấm bùa vàng có từ hồi ở Alexandria, khi số phận dường như không hề định trước sẽ đưa bà tới Moab, cũng như đôi hoa tai bố em tặng bà vào ngày cưới của hai người. Bà để lại sau lưng mọi thứ khác, vô vàn đồ trang sức bố em đã tặng bà. Có những chiếc vòng cổ bằng ngọc thạch, những chiếc vòng tay bằng ngọc lam và vàng, những chuỗi dây chuyền bạc và đá xanh, những chiếc nhẫn vàng cẩn đá quý chưa ai trong chúng ta từng thấy trước đây, một số trong đó, những viên đá ngọc mắt mèo thật hiếm, sống động, sáng lấp lánh, chứa trong chúng cả nước và lửa. Bà trân trọng đặt những món đồ trang sức một cách đầy biết ơn xuống tấm đệm nơi hai người từng ngủ với nhau, nhưng không thể hiện chút ân hận nào. Bố em đã cứu sống mẹ và chị nhưng ông không phải là người mẹ yêu.

Vẻ mặt mẹ chúng ta liên tục thay đổi trong suốt quãng đường cưỡi ngựa đi về phía tây, như thể bà đang trẻ lại. Chị đã trải qua cả cuộc đời mình bên cạnh bà; giờ đây bà trở nên hoàn toàn xa lạ theo một cách chị không thể lý giải được.

Đúng là cả em và em trai chúng ta đều không muốn đi. Adir phụng phịu và la hét ầm lên, còn em không ngớt gọi bố em. Em có thể đã khiến tất cả chúng ta bị giết vì những tiếng kêu khóc, song chúng ta đã phi ngựa quá nhanh, tới mức gió cuốn miết giọng nói của em lên thiên đường. Chúng ta bỏ lũ ngựa lại ở bên bờ Biển Muối, để chúng có thể quay về với vị chủ nhân thực sự. Chúng ta không phải là những kẻ trộm cắp. Con ngựa của bố em quay lại, hối hả phi nước đại trở về theo con đường chúng ta đã đi. Con ngựa của Adir theo sau. Trong nháy mắt chúng đã biến mất. Chỉ còn lại dấu móng ngựa trên cát, và cả những dấu vết ấy cũng dần biến mất trong lúc chúng ta đứng nhìn theo, vì giờ đây dường như cuộc sống trong các lều trại chỉ còn là một giấc mơ. Nếu quay trở lại con đường đã đi, chắc chắn chúng ta sẽ không tìm thấy gì trên ngọn núi nơi chúng ta đã sống bấy nhiêu lâu, cho dù là tro tàn.

Dấu vết duy nhất còn lại về quãng thời gian đó là vết sẹo bên dưới mắt chị.

Người ta nói mẹ đã bước đi trên mặt nước để vượt biển, và mười ba con quỷ của Lilith đã giữ lấy gấu váy bà, nhưng kỳ thực chúng ta đã gặp một người đàn ông có một con thuyền đáy bằng. Một người đàn ông đơn giản, tham lam muốn đòi một món thù lao lớn để đưa chúng ta qua biển. Ông ta nhìn mẹ bằng đôi mắt đen, rất vui có được bà làm món thanh toán. Nhưng thay vì thế, mẹ đã mang ra trao đổi món trang sức đầu tiên bố em từng tặng bà, đôi hoa tai bà luôn đeo. Chúng là những viên hồng ngọc Ấn Độ, đoạt được từ một đoàn thương khách nói một thứ ngôn ngữ trước đây chưa từng có ai nghe thấy. Những viên hồng ngọc gợi cho chị nhớ tới bố em, chúng thật tinh khiết, nguyên chất, thật long lanh và đỏ đến mức dường như nóng bỏng khi ta chạm vào. Chị ngoảnh mặt đi, không thể chịu đựng nổi phải chứng kiến cuộc trao đổi. Chị đã thấy máu của bố em đổ xuống nhiều lần. Bất chấp những tin đồn và những câu chuyện đám người Roma kể, nó chưa bao giờ từng có màu xanh.

Trước khi lên đường, chúng ta thu nhặt quả vả cùng một bó cành cây keo. Một cơn bão đang nổi lên, và mặt biển nổi đầy những mảng đen. Chúng trông giống những tảng đá được bày ra để cản đường chúng ta. Mẹ nói không cần lo lắng. Bà thề rằng nước sẽ đem đến điều lành và bảo vệ chúng ta; bà đã nhìn thấy điều này như vận mệnh của chính mình. Con thuyền chòng chành, và người đàn ông chèo thuyền vừa nguyền rủa vừa loay hoay vật lộn với biển. Song mẹ vẫn bình thản. Nước mặn hắt lên mặt, đe dọa làm chúng ta không nhìn thấy gì, nhưng đến nửa đường biển trở nên phẳng lặng, xanh ngắt rồi sau đó chuyển xám, cuối cùng lặng tờ trong ánh bạc. Những ngọn núi của xứ Judea được phản chiếu xuống dưới nước, bồng bềnh trước mặt chúng ta. Cảnh tượng đó tạo nên cảm giác chúng ta đã tới đích, cho dù phía trước vẫn còn cả một hành trình dài. Chị ngửi thấy mùi của lửa và kim loại. Những nguyên tố của chị. Cuộc sống hai mặt của chị.

Khi sang tới bờ bên kia Biển Muối, người chèo thuyền từ giã chúng ta. Trong bầu không khí im lặng bao quanh, chị cảm thấy mình có thể nghe thấy nhịp đập trái tim của thế giới, lev ha-olam, trung tâm của sự sáng tạo tại Jerusalem xa xôi. Chúng ta nghỉ chân ngay tại nơi chúng ta bị bỏ lại, kiệt sức sau chặng hành trình. Đêm đến, sau khi em và Adir đã ngủ thiếp đi trên cát ẩm, mẹ ra hiệu cho chị đi theo bà. Mẹ và chị nhóm lửa từ cành cây keo chúng ta đã thu nhặt ở bờ biển bên kia, cây keo cuối cùng chị từng thấy mọc trên đất Moab. Mẹ thả những con bồ câu yêu quý. Sau khi chúng biến mất, bà ném cái lồng vào đống lửa, để nó cháy bùng bùng trong ngọn lửa chói lòa.

Tại đây, giữa nơi trống trải, chị không thể thôi nghĩ tới Núi Sắt và cuộc sống của mình ở đó, nơi chị đã có cảm giác được bay lên như thế nào khi phi ngựa băng đi trong màn đêm cùng những kỵ sĩ không biết sợ, và bọn chị đã đoạt lấy mọi thứ từng gặp. Chị mới mười bốn tuổi, song chị đã giết vài người. Sau đó, chị đã đốt những bông hoa keo để làm tặng vật cho mỗi người, theo đúng phong tục. Bố em vẫn hay mang về những cành cây nở hàng trăm bông hoa để làm quà cho mẹ. Cho dù bà cảm ơn ông, mẹ không hề thích những cành cây đẹp đẽ ấy. Mẹ không hề trân trọng sự ngọt ngào của những bông hoa đó cũng như cách chúng thu hút những con ong. Những tạo vật có cánh ấy hiểu được tinh túy thực sự của cây keo, lý do chúng ta đốt chúng lên để tỏ lòng trân trọng một linh hồn. Khi những bông hoa keo đang nở được đốt lên, chúng bay lên cao để hướng tới Chúa, người đã tạo ra chúng.

Thứ duy nhất mọc ở bờ bên này Biển Muối là cây balsam Jericho, một loài cây người ta nói mọc lên từ thế giới bên dưới, chứa đựng một ngọn lửa bên trong thứ quả không ăn được. Mẹ hái lấy ba quả của thứ cây này và ném chúng vào đống lửa, và ngọn lửa chuyển sang màu vàng, trông giống như vàng mười. Sau đó, bà bảo chị cởi hết trang phục ra. Vì không dám trái lời, chị làm đúng như mẹ bảo.

Chị cởi vải bó chân, áo tunic và sau đó là áo choàng, cùng chiếc khăn trùm đầu được nhuộm theo màu xanh của bộ tộc bố em. Mẹ đốt sạch tất cả. Những món trang phục làm bốc lên trời những cuộn khói đen như mực xen lẫn các tia lửa. Mẹ gỡ các bím tóc của chị ra, dùng các ngón tay gỡ xuống những nốt thắt. Chị không hề phàn nàn, cho dù việc này làm chị rất đau. Chị không nói gì, đồng thời cố kìm nước mắt. Chị đã được kể lại rằng ban đầu, khi mẹ và chị mới đến, người trong bộ tộc của bố em đã thì thầm rằng ông mang từ Jerusalem về một ả phù thủy, và rằng mẹ chúng ta có trong tay quyền năng quyến rũ ông. Tốt nhất không nên nhìn thẳng vào mắt bà hay làm trái ý bà, những người phụ nữ tại khu trại của chúng ta vẫn nói thế. Giờ đây nghĩ lại, chị cảm thấy có lẽ họ đã đúng. Chị đã cảm thấy sợ chính mẹ mình vào buổi tối đó. Chị đứng trần trụi trên cát mặn muối, hai chân như cháy bỏng trong lúc bà cầu khấn bằng một thứ tiếng chị không hiểu nổi, thứ bùn của Biển Muối phủ đầy lên cánh tay, cổ và khuôn mặt bà, đến mức trông bà trông giống hệt như một con quỷ. Chị cảm thấy như bị lột mặt nạ, cặp vú không còn bị bó chặt, mái tóc dài tới quá hông buông thành một tấm thảm đen nhánh.

Mẹ mang theo chiếc túi nhỏ đựng vật dụng của mình. Khi bà cho tay vào trong túi, chị thầm sợ thứ sẽ được lấy ra. Có thể là một con rắn hay bọ cạp, hay một con dao dùng để đánh dấu chị như vật hiến sinh, giống như khi Abraham được truyền mang đứa con trai duy nhất của ông, Isaac, tới trước Chúa. Phải mất một lúc chị mới hiểu ý định của mẹ, ngay cả sau khi bà đã lấy ra vật mang theo từ Moab. Đó là một cái váy và một tấm áo choàng may bằng lụa mà bố em đã tặng bà, một báu vật từ Ấn Độ, được những con bướm tạo thành. Chị mặc đồ, chui mình vào trong những món trang phục xa lạ, xỏ đôi xăng đan bằng da tinh tế. Đêm đó trời tối đen, và điều ấy thật tốt. Vì hẳn chị không thể chịu đựng nổi phải nhìn xuống chính mình. Chị đã trở thành một kẻ xa lạ trong chính hình hài của bản thân. Chị vẫn còn cảm nhận thấy đôi cánh trên vai, tuy nhiên dường như chúng đang bị bó buộc, một cảm giác chị chưa bao giờ có khi vẫn còn dải vải quấn chặt quanh ngực để che giấu đường cong.

Mẹ và chị cùng nhau cầu nguyện, những lời cầu nguyện được đọc khi một đứa trẻ ra đời và một linh hồn con người gia nhập vào thế giới của chúng ta. Đó chính là đêm chị trở thành một phụ nữ, cho dù chị giữ lại tên cũ của mình. Aziza, người cảm thông, người mạnh mẽ. Aziza, người phụ nữ từng biết cảm giác làm một người đàn ông là như thế nào.

Đến sáng, một tín sứ từ Masada tới. Anh ta đã được cho biết chính xác nơi chúng ta đang đợi. Anh ta mang cho chúng ta nước ngọt và thức ăn, sau đó nói rằng anh ta có nhiệm vụ đưa chúng ta tới nơi an toàn. Người đàn ông này nhìn chị theo cách chưa người đàn ông nào từng nhìn như thế trước đây.

Đó là lần đầu tiên trong đời mình chị hiểu chị là ai với phần còn lại của thế giới.

Chị chú ý để chắc chắn mình cúi mắt xuống.

•§•

Thậm chí ngay cả đến bây giờ tôi vẫn bị cuốn theo cuộc sống cũ. Tôi cố gắng dành ít thời gian nhất có thể bên trong khu chuồng bồ câu. Những con bồ câu không làm tôi quan tâm, và những công việc của phụ nữ cũng không. Tôi không thể se sợi hay khâu mà không làm bị thương các ngón tay mình. Khi nấu ăn, tôi làm bánh mì cháy sém. Món hầm tôi làm luôn nhạt nhẽo vô vị, cho dù tôi có cho thứ nguyên liệu nào vào trong nồi đi chăng nữa. Không có đủ muối hay thì là trên đời để những nỗ lực của tôi thành thứ gì đó nuốt trôi được. Tôi thật hậu đậu khi làm những việc em gái tôi có thể hoàn tất một cách dễ dàng trong khi mới lên tám tuổi.

Tôi thường thấy mình bên ngoài doanh trại, đặc biệt bị thu hút tới đó vào những buổi tối đánh dấu tháng mới, Rosh Chodesh, khi những người phụ nữ tập trung lại để làm lễ, vì nơi tôi thuộc về không phải ở bên họ mà ở đây, bên cạnh những người chiến binh. Khi tìm thấy những đầu mũi tên, tôi giữ lấy chúng trong lòng bàn tay, những kỷ vật gợi nhớ lại quá khứ của tôi. Những đầu tên đó nằm gọn đến hoàn hảo trong nắm tay tôi. Khối nặng mỏng dẹt, lạnh lẽo của chúng là thứ tôi thèm muốn. Chỉ kim loại có thể tìm tới trung tâm con nguời tôi.

Tôi đã ở trong pháo đài này quá lâu, nhưng vẫn mơ về quãng thời gian trước đây, cho dù tôi không nói với bất cứ ai, kể cả Amram, người tôi đã đánh bạn bất chấp những lời cảnh cáo của mẹ. Có những thứ cần phải giữ bí mật, tôi đã học được điều đó từ khi còn trẻ, và tôi đã cẩn thận giữ kín những bí mật của chúng tôi. Mẹ tôi có thể bị những mối nghi ngờ giày vò, nhưng bà không hề có bằng chứng nào cho thấy tôi trái lời bà. Bà đã rải muối bên ngoài ngưỡng cửa nơi chúng tôi ở để tôi phải lưu lại dấu chân, nhưng tôi đã sải bước qua, không để lại dấu vết nào. Mẹ tôi buộc một sợi tóc ngang qua ngưỡng cửa, nhưng tôi chỉ cần bò qua bên dưới nó. Tôi có thể qua mặt bà trong một số việc; dẫu vậy, tôi vẫn nhớ lời tiên tri của bà mỗi lần tôi gặp Amram. Tôi là của anh, song tôi biết tôi đã làm bản thân phải hổ thẹn khi che giấu sự thật với chính mẹ mình, người đem đến cho tôi sự sống không chỉ một mà ba lần.

Ngay từ đầu, em gái tôi đã là kẻ đồng lõa của tôi. Chúng tôi đã ở đây được gần một năm, làm việc cùng mẹ tại khu chuồng bồ câu, khi Amram xuất hiện lần đầu tiên. Chúng tôi đã dành ra nhiều ngày cần mẫn làm việc. Ba khu chuồng bồ câu cũng giống như một gia đình dê - con bố, chính là khu chuồng xây thành một tòa tháp, sau đó đến con mẹ và con con, vuông vắn và thấp bè, nhỏ và rồi nhỏ hơn nữa. Khi ấy chúng chính là thế giới của tôi, vì tôi tránh mặt những người láng giềng và lánh xa những phụ nữ khác, sợ rằng bằng cách nào đó họ sẽ phát hiện ra sự khác biệt giữa tôi và họ.

Khi Amram từ Jerusalem tới vào đầu mùa hè của năm Đền sụp đổ, anh chỉ đơn thuần là một thanh niên nữa chạy trốn khỏi kẻ thù, bị kết án vì huyết thống cũng như các hành động của anh, vì một sát thủ có thể được nhìn nhận như kẻ sát nhân hay người anh hùng, tùy thuộc vào việc bạn là ai và số phận đặt bạn vào vị thế nào. Tình cờ tôi lại đang ở đó, đi ngang qua quảng trường. Lúc ấy tôi đã gần mười sáu tuổi, nhưng vẫn một mình. Tôi chưa hề để ý tới bất cứ người đàn ông nào cho tới khi nhìn thấy Amram leo lên theo con đường Rắn. Anh leo lên thật dễ dàng, như thể những vách núi hiểm trở không khác hơn đồng bằng là mấy. Nơi người khác thấy dốc đứng, khó khăn với Amram chẳng khác gì khí trời với một con sơn ca. Rõ ràng người thanh niên này có thể chinh phục được bất cứ thứ gì xuất hiện trước mình, cho dù là người hay thú dữ, hay chính núi non.

Quan sát người thanh niên, tôi gần như xấu hổ khi thấy anh tuấn tú đến thế. Anh chính là người chiến binh tôi mong ước trở thành, uyển chuyển và dẻo dai, tự tin vào chính mình. Tôi thấy ghen tỵ với anh và muốn sở hữu anh cũng như tất cả những gì anh có. Tôi nhớ tới lúc khoảnh khắc chạng vạng buông xuống phía bờ bên kia Biển Muối thành từng cơn sóng màu xanh thẫm vào ngày mẹ cảnh báo tôi với lời tiên tri rằng tôi cần tránh xa tình yêu bằng mọi giá. Nhưng tôi được sinh ra để trái lời bà. Tôi biết được điều này khi nhận ra mình không thể rời mắt khỏi Amram. Tôi đã cố thử và thất bại, dù tôi chính là sắt và mạnh hơn phần lớn những người khác về lý trí. Aziza, người mạnh mẽ, bằng cách nào đó đã bị khuất phục. Không lẽ có một thiên thần hay ác quỷ nào đó vẫn còn nhớ tên trước đây của tôi và bây giờ gọi tôi là Rebekah từ tận trên thiên đường? Tôi đứng đó như bất cứ người phụ nữ nào khác bên cổng Rắn, cạnh những người đang tụ tập tại đó, bị Amram cuốn hút và hấp dẫn thậm chí từ trước khi anh tới được chỗ chúng tôi.

Có thể khoảnh khắc đó sẽ trôi qua và tôi sẽ quay đi, trở lại với những bổn phận của mình, nếu như không phải anh cũng nhìn thấy tôi, nếu chúng tôi không thay đổi chỉ bởi một cái nhìn duy nhất giữa hai người. Tôi nhận ra mình đã bị giữ chặt từ giây phút buông xuôi theo mong muốn thôi thúc mình đứng lên bức tường để vẫy chào anh tới. Dự định của tôi hoàn toàn khác. Chỉ đơn thuần là để nhìn xem tôi có thể đã trở thành một người đàn ông như thế nào trong cuộc đời thứ hai của mình. Thay vì thế, tôi trở thành một phụ nữ vào khoảnh khắc đó. Tôi đưa mắt nhìn qua cái nóng thiêu đốt, dõi theo số phận của tôi và Amram gắn vào nhau trong lúc anh leo lên con đường rắn.

Tôi cảm thấy tò mò, và bị thu hút về phía anh. Khi mưa rơi xuống, tôi đứng bên kho quân khí, người ướt sũng, hy vọng được thoáng nhìn thấy người đàn ông này trong doanh trại. Tôi đi vòng quanh tường thành, tìm kiếm những dấu vết ghi lại nơi anh đã bước qua: một đầu mũi tên, một dấu chân, một sợi tóc. Khi bụi tung lên tôi nghĩ tới anh; khi ngước lên bầu trời, tâm trí lại nhắc tôi về anh; khi lấy nước, ăn tối, làm việc giữa những con bồ câu, tất cả mọi hành động, dù nhỏ nhặt đến đâu đi nữa, đều gợi cho tâm trí tôi nghĩ về anh. Tôi hẳn đã không theo đuổi anh, nhưng đến một ngày anh đứng trên đường tôi đi trong lúc em gái tôi và tôi đang vội vã đi tới khu chuồng bồ câu. Tôi giơ một bàn tay lên che mắt để có thể nhìn anh, và cũng để che đi vết sẹo dưới mắt mình. Trong khoảnh khắc ấy thêm lần nữa tôi lại bị cuốn đi. Anh tươi cười, tin chắc anh biết tôi, và tôi cười lại, biết rõ không phải thế.

Lúc ấy mẹ đang đợi hai chị em tôi. Giá như bà có mặt bên cạnh, hẳn tôi đã buộc phải quay đi. Có lẽ mọi thứ diễn ra sau đó hẳn đã khác đi, nhưng vì số mệnh đã an bài như thế, bà không có mặt, và tôi thấy vô cùng biết ơn vì điều đó. Nahara ném về phía tôi một cái nhìn khi tôi bảo em đi trước, nhưng rồi em gái tôi vẫn làm như yêu cầu.

- Cô luôn đi qua đây hàng ngày, - Amram nhận xét ngay sau khi em gái tôi đi khỏi.

- Làm thế nào anh biết được? - Tôi hỏi anh như từng hỏi Nouri, như thể tôi là người ngang hàng, chứ không phải một người phải cúi mình trước anh.

- Vì tôi đã quan sát cô.

Tôi chợt thấy lại cuộc sống trước đây trên núi, lại thêm một lần nữa được là chính mình.

- Cũng không thường xuyên bằng tôi quan sát anh đâu, - tôi nói, nụ cười trên miệng nở rộng thêm.

Vì đã lớn lên giữa các cậu con trai, tôi không có sự khéo léo của một phụ nữ. Amram bật cười, ngạc nhiên trước sự thẳng thắn của tôi. Tôi đoán khi lần đầu tiên tôi hôn anh, không hề dè dặt giữ lại gì, tôi đã hôn như một người đàn ông hẳn sẽ hôn, không hề bị tình cảm trào dâng làm bối rối. Nếu Amram có ngạc nhiên về điều đó, ít nhất nó cũng không hề làm anh khó chịu.

Những người phụ nữ làm việc ngoài ruộng xì xào to nhỏ về chúng tôi. Tôi nghe thấy những lời họ nói, nhưng những nhận xét như thế chẳng là gì với tôi hết, chẳng khác gì vết đốt của một con ong bắp cày hay vài hạt cát lạo xạo trong giày. Tôi mặc kệ cho những tia lửa ghen tuông cộc cằn của họ rơi xuống đất tắt ngấm. Không ai trong bọn họ có đủ can đảm tìm đến mẹ tôi và liều trước nguy cơ phải hứng chịu cơn phẫn nộ của bà khi đơm chuyện về cách ứng xử của tôi.

Chúng tôi bắt đầu gặp nhau ban đêm, bên đài phun nước ở quảng trường phía tây. Bất cứ khi nào tôi ở bên Amram, em gái tôi đều thề rằng tôi ở cạnh em. Cô bé chính là lá chắn, là chìa khóa dẫn tới tự do của tôi. Con bồ câu nhỏ mang theo những lời tôi viết cho Nahara để em nói khi tới gặp Amram, báo cho anh biết thời điểm chúng tôi có thể an toàn gặp nhau. Tôi đã từng một lần cứu sống em gái mình, và giờ đây Nahara lại trả ơn tôi. Cô bé thường đi qua quảng trường cùng tôi vào các buổi tối. Hai chị em tôi cầm tay nhau, trò chuyện như những đứa trẻ, nhưng khi chúng tôi tới gần đài phun nước, sẽ tới một thời khắc em gái tôi hướng mắt đi nơi khác, và tôi đi tiếp một mình. Nếu Nahara không chứng kiến cuộc gặp của tôi và anh, em sẽ không buộc phải đưa ra một lời nói dối thẳng thừng khi cam đoan với mẹ tôi rằng em không thấy tôi ở bên bất cứ người đàn ông nào.

Chúng tôi tìm ra những nơi có thể ở riêng bên nhau, trong các nhà kho, giữa các khu vườn, ngoài ruộng vào đêm khuya. Thêm một lần nữa, cũng giống như khi tôi truyền sự sống cho em gái mình, lại có hơi thở của một người khác thuộc về tôi và hơi thở của tôi thuộc về người đó. Amram thề anh sẽ giữ bí mật với mẹ tôi về hai chúng tôi, và anh là một người đàn ông biết giữ lời hứa. Có những người quả quyết thề rằng ở Jerusalem anh chính là người táo bạo nhất trong các sát thủ, một người có khả năng biến đổi chính bản thân mình. Bố anh, sát thủ tiếng tăm đáng sợ Bar Elhanan, được coi là có khả năng biến mất trong lúc đang ở ngay trong tầm mắt. Có lẽ ông đã chia sẻ bí quyết tàng hình này, vì Amram có thể lướt ngang qua mẹ tôi, sự hiện diện của anh không hơn một đám hơi mờ là mấy. Chúng tôi dần trở nên táo bạo tới mức dám gặp nhau trong căn hầm bên dưới phòng của mấy mẹ con tôi, vì có một cầu thang bí mật nằm dưới sàn khu bếp cũ, và một dãy bậc thang nữa dẫn xuống căn hầm từ phía quảng trường. Chúng tôi cởi áo choàng ra ngay dưới sàn nhà trên đó mẹ tôi đang đứng. Có lẽ tôi đã làm thế bất chấp mẹ tôi, để giành lại cuộc sống của chính mình về cho bản thân và phủ nhận lời tiên tri của bà rằng tình yêu sẽ chỉ mang đến cho tôi tai họa.

Trong căn hầm bí mật của chúng tôi, tôi cố hết sức lén quan sát Amram trong những mảng đen sẫm của bóng tối trước khi anh có thể nhìn thấy tôi. Tôi có thể nhìn ra được những con chuột đồng mò vào tìm ngũ cốc, hay bóng dáng gà gật như mơ ngủ của những con dơi treo mình từ trên trần xuống, nhưng lần nào Amram cũng lừa được tôi, luôn ôm chầm lấy tôi trước khi tôi biết anh ở đó, đưa một bàn tay lên bịt miệng tôi để tôi không kêu thét lên. Tôi hoàn toàn có thể dễ dàng thoát khỏi vòng tay anh và kề một con dao lên cổ anh trước khi Amram kịp chớp mắt, nhưng tôi tự nhủ với bản thân đây là trò chơi chúng tôi đang chơi, che giấu bản chất thực của mình. Cho dù anh không nhìn nhận tôi như đúng con người thật của tôi, cho dù đáng ra tôi cần biết rõ hơn, nhưng tôi chưa bao giờ từ chối anh bất cứ điều gì. Và dẫu vậy tôi vẫn chưa thấy hài lòng.

Anh không thể nhìn thấu qua những tấm màn che tôi chăng ra, và tôi cũng không hề vén lộ bản chất trong sâu thẳm con người mình với anh. Có lẽ chuyện này chỉ là để thách thức mẹ tôi, nhưng đến khi Revka tới làm việc cùng chúng tôi ở khu chuồng bồ câu, tôi đã hứa trao mình cho anh. Và không lâu sau khi Yael, em gái anh, tới làm việc bên chúng tôi, tôi đã thuộc về anh.

•§•

Có lẽ một vài bí mật không thể nào giữ kín được, vì dường như những tội lỗi tôi phạm phải đã ghi rõ mồn một trên người tôi. Tôi chưa kết hôn, nhưng tôi biết điều các cô dâu biết, về cách những người đàn ông rên rỉ trong hoan lạc, cũng như cách thỉnh thoảng họ vẫn khóc với tất cả những gì họ cảm thấy, hay khao khát của bản thân có thể bó lấy họ cũng chặt như những món trang phục tôi mặc trong cuộc đời này - khăn san, mạng che và áo choàng - trói buộc tôi với thân phận tôi đã trở thành. Những người đàn ông nhìn tôi cộc cằn ngoài chợ khi tôi đứng xếp hàng chờ lĩnh khẩu phần lúa mì và kê. Họ dõi theo khi tôi mang những giỏ phân ra ruộng và buông những lời cợt nhả luôn bị tôi lờ đi. Tôi không giống như một con cừu cái, luôn cam chịu đứng đó đón nhận gánh nặng từ khoái lạc của họ. Tôi lớn tiếng bảo họ rằng bọn họ nên chạy về nhà với vợ và mẹ của họ. Chỉ nguyên ý nghĩ tôi phải cúi đầu trước bất cứ người đàn ông nào, cho phép anh ta nói năng với tôi theo cách đó, đã lại khiến tôi biến thành một chiến binh thêm lần nữa. Tôi giật khăn san khỏi mái tóc và vai mình, cho phép hai cánh tay phơi trần dưới ánh mặt trời. Chính từ lúc ấy, những người phụ nữ bắt đầu thì thầm rằng tôi là một trong những sheydim, một tạo vật không ai có thể khống chế được, về chuyện này họ đã đúng. Tôi làm những gì mình thích, thậm chí dù mẹ đã cấm tôi làm như thế, cho dù đó là một tội lỗi.

Tôi bắt đầu tự hỏi liệu có phải những câu chuyện đám phụ nữ ngoài ruộng nói về tôi cũng ít nhiều có lý, rằng có lẽ điều làm tôi tách biệt khỏi tất cả những người khác không phải là cuộc sống tôi từng trải qua trước khi tới đây, mà thay vì thế đã được định đoạt từ thân thế của người rất có thể là bố tôi. Cho dù ông không phải là thiên thần hay ác thần mà là một người đàn ông đã viết lên những cuộn bản thảo, càng ngày tôi càng băn khoăn hơn về danh tính của ông khi thời gian trôi qua. Tôi nghĩ thật lạ khi người tín sứ lại biết chính xác cần tới gặp chúng tôi ở nơi nào trên bờ Biển Muối, cũng như việc anh ta cúi đầu trước mẹ tôi, như thể bà là vợ của một nhân vật quyền thế nào đó. Tôi tự hỏi tại sao, trong tất cả những nơi chúng tôi có thể tìm đến trên thế gian, mẹ con tôi lại tới pháo đài này chứ không phải một nơi nào khác.

Mẹ sẽ không nói gì với tôi. Bà từ chối cho tôi biết đã gửi những con bồ câu tới đâu khi bà đứng trên Núi Sắt. Bà từ chối thừa nhận từng có những thông điệp trả lời, cho dù những lời nhắn gửi cho bà đã làm tôi bị bỏng, và tôi vẫn còn mang trên mình vết sẹo đó. Tất cả những gì bà sẽ nói là trước đây bà từng là cô gái đi theo con đường Đấng Toàn Năng đã vạch ra cho bà.

- Liệu có lúc nào mẹ trở nên thô tục và tự phụ đến mức hỏi Chúa tại sao Người đặt mẹ vào con đường này chứ không phải một con đường khác?

Khi mẹ tôi nói ra những lời này, khuôn mặt bà trông thật trẻ trung, ngây thơ. Trong một dịp hiếm hoi, người phụ nữ vốn luôn mạnh mẽ lại có vẻ thật yếu đuối. Mẹ đã dạy cho tôi nhiều điều. Nhờ có bà, tôi có thể đọc được nhiều thứ ngôn ngữ hơn phần lớn các học giả, dẫu vậy tôi lại biết rất ít về mẹ hay về chính bản thân mình. Kể từ thời gian ở Moab, những bí mật của chúng tôi đã như một tấm mạng nhện, sợi này giữ lấy sợi kia. Những lời chúng tôi không nói ra trở thành những điều duy nhất quan trọng. Chúng tôi di chuyển như những con nhện, lượn vòng quanh nhau, đầy ngờ vực, sẵn sàng chờ đợi bất cứ điều gì sắp tới.

- Chẳng phải con cũng có một con đường sao?

Tôi hỏi, trở nên mạnh bạo hơn khi mẹ nói với tôi bà đã không đặt câu hỏi về hướng đi Chúa đã dẫn dắt bà.

Bà nhìn tôi đầy suy tư.

- Một con đường con cần tránh bằng mọi giá.

Chỉ riêng lời nhận xét ấy đã đủ để thuyết phục tôi rằng tôi cần tìm lấy con đường riêng cho mình.

Vì các bí mật của mẹ và tôi đẩy chúng tôi xa cách thêm, tôi giữ các bí mật cho riêng mình. Theo gương mẹ, tôi cũng không hé lộ gì. Tôi ở yên trong phòng trong khi bà đi đỡ đẻ cho các phụ nữ lâm bồn, hay tới chữa cho những người đang lên cơn sốt, mang theo bình và bát cùng một bánh xà phòng làm từ mỡ và tro, vì mẹ tôi luôn nhất quyết yêu cầu người đang ốm rửa tay để thanh tẩy bản thân họ. Tôi không đi theo khi bà tới chỗ cầu nguyện vào buổi tối, tại đó bà sẽ bới đất ra để vùi những chiếc bùa xuống những địa điểm linh thiêng, nhằm kiếm lấy sự che chở cho những người tìm đến nhờ cậy bà lúc cần thiết. Khi mẹ yêu cầu tôi đi cùng ra ngoài cổng pháo đài thu hái cửu lý hương và kinh giới, cũng như những quả vàng của cây rễ quỷ để bào chế các phương thuốc, tôi không có nhiều lựa chọn ngoài việc tuân theo. Nhưng ngay cả khi cố gắng làm theo những gì mẹ muốn, tôi cũng chẳng mấy hữu ích với bà. Đôi bàn tay tôi không đủ nhanh nhẹn khéo léo. Tôi làm rách nát những chiếc lá, còn quả cây luôn dập vỡ trong tay tôi. Tôi không có cái chạm tay của một phù thủy. Tôi không hề sở hữu bất cứ năng lực nào một phù thủy nhất thiết phải có.

Vậy nên chẳng mấy ngạc nhiên khi Yael chiếm lấy vị trí của tôi. Mẹ tôi đã chọn cô tới gia nhập cùng chúng tôi ngay từ khoảnh khắc cô bước chân qua cổng pháo đài, trong khi Yael đang bước đi theo sau bố cô, đầu cúi xuống, mái tóc đỏ vương đầy cát. Có thể mẹ tôi cảm thấy mủi lòng trước cảnh ngộ khó khăn của cô, điều bà lập tức nhận ra từ dáng đi của cô gái cũng như cách cô cẩn thận che phần giữa cơ thể bằng chiếc khăn san. Mẹ tôi cũng từng ở vào cảnh ngộ chỉ có một mình khi mang đứa con đầu tiên của bà tới thế gian này.

Khi Yael nói đến tên anh trai cô ở khu chuồng bồ câu, tôi cảm thấy dòng máu trong người chảy giần giật, và thầm sợ rằng cuộc đời giấu kín của mình đã bị bộc lộ qua vẻ mặt. Kia là Yael, người em gái Amram vẫn hay nhắc tới thường xuyên đến thế, người bạn và người chăm sóc cho anh thời thơ ấu. Đáng ra tôi phải kéo cô sang một bên, nài nỉ cô kể cho tôi nghe những câu chuyện về tuổi thơ của anh, nhưng tôi lại giữ khoảng cách. Tôi không có lý do gì để đặt niềm tin vào cô gái này hay tâm sự với cô những bí mật của tôi. Khi cô bắt gặp tôi cùng Amram tại nơi gặp gỡ của chúng tôi, tôi chờ đợi sự phản bội của cô, chờ đợi cô tiết lộ sự thật với mẹ tôi, người cô chia sẻ rất nhiều tâm tình sâu kín. Nhưng cô không bao giờ nói gì. Thay vì thế, cô kéo tôi sang bên và thì thầm với tôi rằng anh trai cô là một người đàn ông tốt. Còn chuyện tôi yêu ai không phải là mối bận tâm của cô.

Dẫu thế, bất chấp thái độ tử tế Yael dành cho tôi, cô đã trở thành đối thủ của tôi. Vào cái ngày tàn khốc mẹ tôi bị xiềng lại lôi tới quảng trường, bị buộc tội phù thủy, Yael mới là người tìm tới bên bà, chứ không phải tôi. Cô lao tới bên mẹ tôi, mang trên mình một trong những chiếc bùa vàng có xuất xứ từ gia đình chúng tôi, một món quà luôn được người mẹ trao lại cho một cô con gái. Tôi có thể nhìn thấy hai người họ qua làn mưa, cánh tay họ ôm lấy nhau. Tôi quay mặt đi, không nói gì, cố nuốt vào trong nỗi ghen tỵ cay đắng của chính mình.

Tôi không khỏi tự hỏi mẹ tôi còn nhìn thấy gì nữa vào ngày tôi ra đời, và liệu có một điềm báo nào đó đã khiến bà gạt tôi sang một bên, ưa thích một người xa lạ hơn chính con gái mình.

Trong suốt tháng Adar đẹp đẽ và êm dịu, Yael tìm đến căn buồng của chúng tôi tại khu bếp cũ của cung điện vào mỗi buổi tối. Cô đã học được những câu phù chú mẹ tôi từng được dạy ở Alexandria, cùng với chữ cái Hy Lạp và Hebrew. Hai người họ ngồi tại bàn, đầu ghé sát vào nhau, hạ giọng xuống thật khẽ để không đánh thức Arieh, lúc này đã gần được tám tháng tuổi, cậu bé lúc đó đang nằm ngủ trên tấm đệm vốn là nơi em gái tôi từng ngả lưng. Tôi chẳng hề thấy bị xúc phạm khi hai người họ không nghĩ tới việc cho tôi cùng tham gia. Tôi không mảy may hứng thú với những chuyện như thế. Keshaphim chẳng là gì hơn thứ việc những người phụ nữ làm trong mắt tôi, với những công thức bào chế và các phương thuốc thảo dược, chẳng có gì khác biệt hơn chuyện dọn vệ sinh cho các tổ bồ câu, hay xe sợi, hay giữ cho các nồi hầm sôi lăn tăn trên bếp. Tôi từng dùng đến nó để bảo vệ Amram một lần, khi anh chỉ huy cuộc xuất kích đầu tiên của mình từ đỉnh núi này. Nhưng sau đó tôi cảm thấy mình bị vấy bẩn và đã tìm tới mikvah để thanh tẩy bản thân.

Ấy thế nhưng trong lúc quan sát hai người miệt mài trong việc học hỏi của họ, tôi chợt nghĩ sẽ thật dễ dàng hơn biết bao nhiêu nếu như tôi có thể làm được như mẹ tôi yêu cầu, nếu như tôi có thể là người ngồi bên cạnh bà, nếu như số phận đã không tiền định tôi luôn bị gắn chặt với chuyện trái lời.

•§•

Khi Nahara rời bỏ chúng tôi, tôi đã tin chắc rồi em sẽ quay về. Tôi luôn là kẻ nổi loạn, còn em là cô con gái ngoan, là người em gái thân yêu đáng tin cậy của tôi. Theo thời gian, tôi tin chắc lối sống khắc nghiệt của những người Essene rồi sẽ làm em mòn mỏi. Đến khi ấy em sẽ nhớ ra rằng em thuộc về tôi.

Rồi trời chuyển mùa, những thân lúa mì mọc cao, nhưng vẫn chẳng có lời nào từ em. Chỉ có Yael, ngồi ở chỗ của Nahara bên bàn ăn. Có Arieh, không ngừng bi bô, mải mê chơi với các ngón chân mình hay với cái trống lắc trên tấm đệm của em gái tôi. Nahara luôn cúi mắt xuống khi chúng tôi đi ngang qua nhau, như thể không phải chúng tôi từng cùng nhau vượt qua Biển Muối và ngủ thiếp đi trong vòng tay nhau. Em gái tôi dường như không nghe thấy gì khi tôi lên tiếng gọi em ngoài quảng trường. Tôi từng nghĩ rồi đến lúc em sẽ tự tìm đến với tôi, nhưng tôi đã lầm. Đáng lẽ tôi phải hiểu ra một con cừu cái sẽ không chạy qua cánh cửa mở rộng khi toàn bộ thế giới của nó chính là ngăn chuồng nơi nó đang sống. Một khi một tạo vật như thế đã ghi nhớ rõ hàng rào bằng cành gai, nó sẽ không vượt qua ranh giới đó, thậm chí ngay cả khi hàng rào đã đổ xuống, vì đó vẫn là biên giới cho tầm nhìn và cuộc đời của nó.

Khi tôi nhìn thấy Nahara ở ngoài đồng chăn bầy dê đen, thúc giục chúng bước đi bằng một cái gậy cong, theo sau những người đàn ông trong bộ tộc, đôi mắt cô bé không rời Malachi, tôi băn khoăn tự hỏi liệu có phải mẹ tôi đã lầm trong lời tiên tri của bà khi nói tình yêu sẽ mang sự hủy diệt đến với tôi.

Có lẽ đúng ra bà đã nhìn thấy số phận của em gái tôi.

Vào ngày Lễ Vượt Qua, khi chúng tôi kỷ niệm dịp dân tộc mình được giải thoát khỏi kiếp nô lệ, cơn gió kadim bắt đầu thổi từ Edom tới. Nó không báo trước điều gì tốt lành, vì một khi cơn gió đã bắt đầu, người ta nói nó sẽ kéo dài suốt nhiều tuần. Không có cách nào thoát khỏi hơi nóng tàn khốc của thứ gió này cũng như trốn tránh cơn thịnh nộ của nó. Suốt nhiều tuần, những con chim sẽ không xuất hiện trên bầu trời, đôi cánh của chúng bị dập xuống trước sức mạnh của những luồng gió và ý chí của Chúa chúng tôi tôn thờ, nhắc nhở chúng tôi rằng ta nhất thiết cần cúi đầu trước Người và dâng lên lời cảm tạ vì cuộc sống ta có trên thế gian. Sự hỗn loạn sẽ ngự trị khi những người đàn ông cố tìm cách nói với nhau, và ý của những người phụ nữ sẽ bị hiểu lầm.

Tại khu chuồng bồ câu, lũ chim tỏ ra bồn chồn, dứt khoát không chịu ở yên trong tổ. Mẹ tôi vẽ biểu tượng của bốn ngọn gió xuống nền đất, sau đó đốt hương liệu, một nhúm nhỏ nhựa thơm làm lũ bồ câu trở lại yên lặng, cho dù chúng vẫn run rẩy. Yael ôm những con chim vào lòng, và chúng lập tức được trấn an, nhưng ngay khi cô gái bước ra khỏi cửa, chúng lại bắt đầu bồn chồn và kêu ầm lên.

Khi Lễ Vượt Qua kết thúc và những người thợ làm bánh một lần nữa quay lại làm việc bên các lò nướng, dùng chỗ ngũ cốc ít ỏi còn lại làm thành những ổ bánh, cơn gió vẫn nán lại bên chúng tôi, vẫn dữ dội như trước. Những cánh hoa rụng xuống như mưa từ trên cành các cây hạnh thành từng đợt ào ạt đến tối tăm mặt mũi. Từng hàng dài người hình thành trước các nhà kho, nơi những người hàng xóm của chúng tôi đứng đợi khẩu phần lương thực, cần phải gào lên thật to nếu muốn được nghe thấy; cuối cùng, người ta thường vừa bước đi rời khỏi nhau vừa lắc đầu. Gió kadim đã mang tới một cơn lốc xoáy; bụi và cát phủ đầy lên nơi chúng tôi ngủ, nơi chúng tôi ăn và cả vào từng nếp trang phục của chúng tôi.

Thật may mắn, có một giờ duy nhất trong đó cơn gió ngừng lại và đem đến sự yên tĩnh mà tất cả chúng tôi đều đón nhận đầy biết ơn. Quãng thời gian ấy đến với chúng tôi khi tấm màn xanh sẫm của buổi đêm bắt đầu buông xuống. Chân trời nhuộm một thứ màu thật huyền diệu, đến mức thậm chí cả người mù cũng quả quyết thề rằng họ có thể nhìn thấy nó. Đó là beyn ha ‘arbayim, khoảng thời gian không thuộc về ngày hay đêm, khi tấm màn ảo tưởng mỏng đi và chúng ta có thể nhìn thấy sự vật trong thứ ánh sáng có màu hoa tử đinh hương không thể tìm thấy ở bất kỳ thời khắc nào khác. Đó chính là thời điểm ác quỷ hay thiên thần có thể xuất hiện, là khi sheydim lần đầu tiên hiện hữu.

Vào một buổi tối, Yael đến thăm mẹ tôi và cô không tới buồng của chúng tôi một mình. Cô dẫn theo người bạn Essene tới chỗ mẹ con tôi vào quãng thời gian cơn gió kadim dịu xuống. Bộ đồ trắng của Tamar như nhuốm màu xanh dưới ánh sáng của thời gian và không gian lúc đó. Hai người phụ nữ tiến lại gần chúng tôi, mắt cúi gằm. Tôi rùng mình trong ánh sáng và cơn gió. Về phần mẹ tôi, khuôn mặt bà nom thật phờ phạc. Bà đã nhìn thấy một con bọ cạp trong góc nhà sáng hôm đó. Kể từ lúc ấy, bà đã chờ đợi một tai họa nào đó tìm đến cửa chúng tôi.

- Đừng trách cứ Tamar vì những gì chị ấy sắp nói với bà, - Yael khuyên mẹ tôi, giọng đầy quan tâm. Mái tóc cô đỏ rực lên trong ánh sáng đang nhạt dần. - Chị ấy tới gặp cháu, cũng như lúc này chị tới gặp bà, để kể lại sự thật, chứ không phải để làm bà tổn thương.

Con trai của Tamar, Yehuda, đã trở thành bạn của em trai tôi. Chúng tôi vốn nghĩ có lẽ chị ấy tới tìm con trai mình, như vẫn thường xảy ra trước đây. Nhưng lần này Tamar đến không phải vì con trai chị. Chị muốn gặp mẹ tôi, nhưng thật lạ lại không bước tới gần hơn. Chúng tôi đang đứng trên một phía ngưỡng cửa cùng Yael, cô đã tới cạnh mẹ con tôi, trong khi Tamar vẫn đứng ở phía bên kia, như thể bước qua ngưỡng cửa có thể khiến một lời nguyền độc địa giáng xuống đầu chị.

Đứng chia tách như thế là một điềm xấu, song dẫu vậy vẫn không ai nhúc nhích.

- Khi ngày Sabbath tới, không còn cách nào để lùi sang một ngày khác, - Tamar lên tiếng, mắt cúi gằm xuống. Chị là một phụ nữ dịu dàng, đã phải chịu đựng nhiều đau khổ, và rõ ràng chị đau đớn khi phải tiếp tục nói thêm.

Yael thúc giục bạn cô tiếp tục, và cuối cùng chị cũng nói với chúng tôi.

- Hai người họ đã tìm đến Abba xin lời ban phúc của ông.

Mẹ tôi nấc lên thảng thốt khi nghe thấy tin này. Bà biết ngày Sabbath vẫn hay được ví như một cô dâu, vì đó là ngày thứ bảy của sáng thế, và là ngày đẹp hơn cả. Cô dâu đang được nói tới ở đây là em gái tôi, cô bé vốn vừa mới trở thành phụ nữ thực thụ. Em đã kết hôn mà không hề cho mẹ tôi biết hay được bà cho phép.

- Bà chẳng thể làm gì được đâu, - Yael lên tiếng. - Họ đã kết hôn sáng hôm nay rồi.

Tamar đang khẽ khàng xin lỗi về việc người của chị đã thiếu tôn trọng chúng tôi. Vì chúng tôi không có người đàn ông nào trong gia đình, Abba đã ban sự ưng thuận của ông ta cùng ân phước của Chúa. Mẹ tôi không còn lắng nghe nữa. Bà đã chạy vào chỗ cất giữ các bùa phép và thảo mộc của mình, tuyệt vọng tìm kiếm một phép thuật cho phép mọi thứ trở lại ổn thỏa. Tinh dầu hoa huệ, thứ hương liệu thánh thiện, quý giá đó, đổ tràn ra trên ban thờ trong lúc bà bận rộn tìm kiếm. Trong chốc lát, dường như chúng tôi đã quay trở về những đồng cỏ xứ Moab, và lúc này đang là mùa hè, tất cả các bông huệ đều màu đỏ. Tôi thấy mẹ đang khóc. Chỉ riêng điều đó thôi cũng thật khủng khiếp. Tôi không nhớ từng thấy bà khóc trước đây, ngay cả vào buổi tối bọn cướp ập vào lều của chúng tôi, khi bà đổi tên cho tôi và qua đó thay đổi cả số mệnh của tôi.

Tôi ước gì mình vẫn là một cậu con trai, cùng đám đàn ông lên đường tấn công các đoàn thương khách, cùng các chiến binh đi tìm lương thực, để những chuyện làm con tim tan nát như thế này cho đám phụ nữ lo liệu. Tôi đứng đó lặng câm, không thể đương đầu với cơn phiền muộn của mẹ mình. Chính Yael là người tới ôm lấy bà. Bất cứ ai cũng có thể nghĩ chính cô là con gái bà còn tôi chẳng qua chỉ là một người khách không hơn, quá lúng túng chẳng biết làm gì hơn ngoài đứng nhìn mẹ tôi than khóc trước quyết định hấp tấp thiếu cân nhắc của em gái tôi.

- Chuyện đã xong rồi, - Yael an ủi. - Cô ấy thuộc về họ.

Mẹ tôi lắc đầu đầy phẫn nộ. Mái tóc đen của bà xõa tung ra buông xuống sau lưng.

- Cô cũng biết rõ như tôi. Cái gì đã được làm cũng đều có thể bị đảo ngược lại.

Mẹ hối hả rời khỏi gian buồng của chúng tôi. Tôi vỗ lên cánh tay Yael khi cô định đi theo bà. Ít nhất lần này tôi sẽ là con gái của mẹ tôi.

- Nahara là em gái tôi, - tôi lạnh lùng nói. - Chuyện này không can dự đến chị.

Yael mở to mắt nhìn tôi đầy kinh ngạc, rồi lùi lại.

- Tất nhiên rồi.

Tôi đuổi theo mẹ qua quảng trường, tim đập thình thịch va vào lồng ngực. Tôi nghe thấy tiếng bước chân của bà vang lên trên những viên đá. Mẹ tôi đi thật nhanh, nhưng tôi vẫn bắt kịp khi bà đi tới rìa khu vườn. Hơi thở của hai chúng tôi vang lên hổn hển trong lúc mẹ con tôi đứng đó. Cơn gió đã quay trở lại. Nó làm những cành cây rung giật và thổi tung lên từng đám bụi ác quỷ. Quãng thời gian của thứ ánh sáng xanh đã kết thúc và bóng đêm bắt đầu ập xuống. Mẹ không hề ngạc nhiên khi nhìn thấy tôi. Bà biết em gái tôi thuộc về tôi.

- Em con sẽ quay lại với chúng ta, - tôi nói.

Mẹ tôi lắc đầu.

- Bố nó đã gửi tới điều này như sự trừng phạt dành cho mẹ. Đây là cách ông ấy tìm kiếm sự trả thù.

Tôi không tin người đàn ông đã dạy cho tôi mọi thứ tôi biết lại có thể tàn nhẫn đến thế.

- Ông ấy sẽ không làm chuyện như thế, - tôi lên tiếng, cảm giác cay đắng khi nghĩ tới việc chúng tôi đã phản bội ông cũng tăng dần lên theo những cơn cuồng loạn của gió kadim.

- Không giống như mẹ, tình yêu của ông ấy là chân thành.

Mẹ giận dữ nhìn trừng trừng. Bà kéo áo choàng lại sát hơn quanh người.

- Nếu chịu trách nhiệm về chuyện này không phải là một người đàn ông, thì đó là ý chí của Chúa. Nếu đúng là vậy, chúng ta không thể làm trái những gì đã được tiền định. Vì thế hãy cầu mong rằng đó là lời nguyền rủa của bố em con.

Phía bên kia thửa ruộng, có một cây đèn đang được thắp trên chiếc bàn đẽo gọt sơ sài của những người Essene, soi sáng nhóm người nghèo khó đang tập trung lại cùng chia sẻ bữa ăn tối. Thay vì những cuộn bản thảo thường được rải ra cho những người đàn ông nghiền ngẫm, mẹ con tôi nhìn thấy một bữa tiệc cưới với quả chà là và rượu vang, sữa đông và quả sung dâu. Một mái lều đã được dựng lên phía trên bàn để che chắn cơn cuồng phong bụi bặm.

Tia nhìn của mẹ tôi dán chặt lên người thủ lĩnh của cộng đồng Essene.

- Chúng ta sẽ thấy liệu đây là ý nguyện của Chúa hay chỉ là sự tham lam của con người, - bà nói với tôi. - Nếu bọn họ biết bố con bé là ai, thậm chí họ sẽ còn chẳng thèm coi em con thuộc về đức tin của chúng ta.

Mẹ tôi đi về phía Abba, con người thánh thiện giờ đây không còn tự bước đi được. Thậm chí cả những người không cùng niềm tin cũng cúi đầu trước ông để tỏ lòng tôn kính tuổi tác và ân phước ông nhận được từ Đấng Toàn Năng, nhưng mẹ tôi không có mặt tại đây để bày tỏ sự tôn trọng. Tôi nhận thấy mẹ đang cầm vật gì đó, bàn tay bà nắm lại giữ chặt lấy nó. Những người đàn ông Essene cũng đã nhận ra, và họ đứng dậy chắn đường mẹ tôi, ngăn không cho bà làm gì có hại tới Abba. Tôi chợt nghĩ tới việc bà từng một mình leo lên Núi Sắt, chờ đợi những con bồ câu. Tôi hiểu vì sao những người phụ nữ ở Moab lại sợ hãi đến thế khi nhìn thẳng vào mặt bà. Cũng như tôi từng cảm thấy bên bờ Biển Muối, tôi chợt nhận ra cả tôi cũng sợ bà.

- Elohim sẽ bảo vệ ta, - Abba trấn an những đệ tử của ông.

- Có thật thế không? - Mẹ tôi ngước mắt lên nhìn Abba. Đầu bà để trần, và trông bà dường như thật nguy hiểm. - Tất cả những gì tôi muốn là con gái tôi.

Thứ mẹ tôi cầm trên tay không phải vũ khí mà là một nắm muối. Và dẫu thế, dường như nó còn đáng sợ hơn một con dao, vì nó chứa đựng lời nguyền rủa mẹ tôi chủ ý trút xuống những con người này, một cách để trói chặt điều xấu lại khiến nó không thể làm gì tổn hại đến bà được.

Những người đàn ông vội vàng che mắt lại để không mắc phải phù phép và biến thành quái vật hay dê trước mặt mẹ tôi. Họ lẩm bẩm những lời cầu nguyện, cầu xin sự khoan dung của Chúa. Mẹ tôi chẳng hề bận tâm. Bà viện đến các thiên thần trên thiên đường và những linh hồn của sự phẫn nộ, cầu xin Đấng Tạo Hóa của vũ trụ hãy giáng tai họa xuống đầu kẻ thù của bà. Tôi chợt nghĩ tới cách những tên cướp bị bố Nahara giết đổ gục xuống xung quanh chúng tôi, hệt như cành rơi xuống từ thân cây keo, máu của chúng cũng giống như nhựa cây, dính bết lại đến mức mẹ tôi phải mất hàng ngày trời để tẩy rửa sạch đi. Và khi làm việc đó, bà đã nguyền rủa từng tên cướp, với cùng những lời nguyền rủa giờ đây mẹ đang lẩm nhẩm.

Cơn gió đang thổi tung những món trang phục các phụ nữ Essene treo trên một dây phơi; nó làm mái lều cưới lay động. Khi mẹ tôi giơ hai cánh tay lên, cơn gió kadim dường như bị hút về phía bà. Mẹ tôi cất tiếng gọi về bốn phương của vũ trụ. Khi bà ném nắm muối xuống, chúng bốc lên như một cuộn khói, sẵn sàng làm theo yêu cầu của bà.

Bầu trời chuyển thành màu đen và chúng tôi không thể nhìn thấy dù chỉ một ngôi sao, dường như mẹ tôi đã khép lại thành công tấm rèm của thiên đường, che đi Ngai Vàng Vinh Quang. Tôi thấy sự kinh ngạc và nỗi sợ hãi lướt qua khuôn mặt Abba. Ông đã nhận ra mẹ tôi là một phụ nữ uyên bác, chứ không phải con cừu cái đần độn ngoài đồng luôn ngoan ngoãn sẵn sàng nghe lời. Bà sẽ không bị khuất phục trước hàng rào cành gai hay sự bực bội của một người đàn ông chính trực.

Những người Essene đứng bất động, hệt như chuột cứng đờ lại trước rắn viper đen. Một phụ nữ trong họ, một bà lão lớn tuổi, nghĩ tới chuyện chạy đi lấy nước rửa đã bẩn tưới lên chỗ muối mẹ tôi ném xuống chân Abba. Nhưng không còn đủ nước để cuốn trôi tất cả đi, và những gì còn lại tạo thành hình trông như một con rắn, chuyển dần thành màu đen trong khi ngấm dần xuống cát.

Abba, người hầu như không thể bước đi nổi, giờ đây đứng bật dậy khỏi ghế. Ông đã nhận ra các dấu hiệu, nhưng lại đọc chúng sao cho có lợi với bản thân, ông tin người của mình đã được Chúa lựa chọn và hòa bình là con đường đúng đắn duy nhất để tôn thờ Đấng Toàn Năng. Ngày tận thế của thế giới chúng tôi đang sống đã cận kề, và những gì đã được tiền định không thể nào xóa bỏ đi hay đảo ngược lại.

- Bà không thể tranh đấu với số mệnh bằng vũ khí hay những lời nguyền.

Trong khi Abba nói, các đệ tử đứng xúm lại quanh ông thành vòng bảo vệ.

- Tôi muốn con gái tôi ngay bây giờ, - mẹ tôi nói với ông. -Ông không thể đoạt lấy thứ thuộc về một người khác.

- Cô ấy không phải là con gái bà, - Abba nói với mẹ tôi. - Cô ấy là con gái của Chúa.

- Đó là điều ông nghĩ sao? - Mẹ tôi hỏi.

Malachi bước ra khỏi ngôi nhà từng có thời là chuồng dê, nơi cộng đồng của anh ta sống cùng nhau, ăn chung một đĩa, đổ nước lên đầu họ trước mỗi bữa ăn, sống cuộc đời dành cho cầu nguyện và ca ngợi vinh quang của Chúa.

Abba ra dấu cho chàng thanh niên khi cậu ta lại gần.

- Cô gái thuộc về người đàn ông này.

Cậu thanh niên từng bị mẹ tôi đuổi đi khỏi khu chuồng bồ câu đã nghe thấy tiếng cãi cọ vang lên ngoài ruộng và rời khỏi giường tân hôn. Và cậu ta đứng đó. Vị hôn phu của em gái tôi.

Mẹ tôi đối mặt với cậu ta, đọc những lời nguyền từ quyển sách phù chú mà mẹ của bà đã truyền lại cho bà, quyển sách từ Alexandria, từng du hành tới Núi Sắt và vượt qua Biển Muối. Nếu những gì vừa xảy ra có thể sửa chữa được, điều đó sẽ được xác định vào chính thời khắc này. Gió đã chuyển hướng về phía ngôi nhà, hất tung lên từng đám lá và làm cành cây kêu lào xào. Chú rể trẻ tuổi biết mẹ tôi đang tìm cách làm gì để cố xoay chuyển số mệnh.

- Cô ấy đã là vợ tôi rồi, - cậu ta nói với mẹ tôi.

- Chúng ta sẽ cùng xem liệu con bé là vợ cậu hay con gái tôi.

Không ai dám can thiệp khi mẹ tôi bước đi qua bên cạnh Malachi. Chiếc áo choàng của bà đập vào cậu ta, và cậu thanh niên do dự chùn bước, sợ hãi tội lỗi chạm vào người một phụ nữ khác không phải là vợ mình. Khi theo sau, tôi luôn giữ mắt mình hạ thấp xuống, cho dù Malachi cầu khẩn tôi giúp đỡ.

Nahara cố hết sức giữ cửa đóng kín, nhưng cô bé không phải là đối thủ của mẹ con tôi. Cuối cùng em đành phải lùi lại. Trong khoảnh khắc, khi cửa bật mở, tôi hình dung mẹ và tôi đã trở nên giống như những tên cướp tại Moab, tìm cách đoạt lấy thứ thuộc về người khác. Tôi cảm thấy nóng rát trong cổ họng; mỗi hơi thở đều như có lửa. Cảm giác ấy thật giống với giây phút tôi hút thứ chất lỏng nóng hổi ra khỏi miệng em gái tôi vào ngày em chào đời, để em tôi có thể thở hơi đầu tiên. Có lẽ sai lầm của tôi là đã khạc thứ máu lẫn nước đó xuống nền nhà mà không nuốt lấy phần linh hồn đó của Nahara. Có lẽ em gái tôi chưa bao giờ thuộc về tôi, và tôi đã cắt đứt mối liên hệ giữa hai chị em từ thời khắc ấy.

Em gái tôi mặc bộ đồ trắng đơn giản. Mái tóc cô bé, thường tết lại thành bím và được che kín dưới khăn san, giờ đây xõa ra, đen nhánh như mái tóc mẹ tôi, và cũng dài như mái tóc tôi. Tôi đã cứu sống em, chỉ để rồi phải chứng kiến em gái mình kết hôn với Malachi và sống trong gian chuồng dê này. Nhưng dù cô bé có đi tới đâu, có tỏ ra xa cách đến thế nào đi nữa, em vẫn là em gái tôi.

- Giờ hãy đi cùng mẹ và chị con, - mẹ chúng tôi van nài. - Trước khi con thuộc về cậu ta.

- Trước ư? - Nahara ngẩng cằm lên đầy thách thức.

Căn buồng thật nóng bức, đẫm mùi của mồ hôi và hoan lạc xác thịt. Có máu trên tấm đệm nơi những người phụ nữ của giáo phái này đã trải ra một tấm vải lanh trắng để đón nhận bằng chứng về sự trong trắng của em gái tôi.

- Nếu cậu ta biết bố em không phải là người của dân tộc chúng ta, cậu ta sẽ không còn muốn em nữa, - tôi nói.

- Nhưng bà ấy sẽ không nói với anh ấy. - Nahara hất hàm về phía mẹ tôi. - Đã quá muộn rồi. Anh ấy đã có tôi và tôi thuộc về anh ấy.

Nahara dường như có vẻ đắc thắng trước khả năng làm tổn thương chúng tôi của nó. Hai bàn tay cô bé chống lên hai bên hông, như thể em gái tôi là bà hoàng của căn chuồng dê bẩn thỉu này.

- Nếu bà muốn cứu ai đó, hãy cứu lấy chị ta.

Cô bé hất hàm về phía tôi, cô em gái tôi yêu quý hơn bất kỳ ai khác, song giờ đây đã phản bội lại tôi. Tôi nhớ mình đã chăm sóc em đầy trìu mến như thế nào khi chúng tôi còn sống trong lều trên Núi Sắt. Bất cứ khi nào mẹ chúng tôi tới bên chồng bà, tôi lại là người hát ru em ngủ. Cô bé luôn ngủ thật say, một ngón tay cái ngậm trong miệng, thiếp đi ngay khi tôi vừa bắt đầu câu đầu tiên của một bài hát kể cho em biết các vì sao ở trên đầu đang ngắm nhìn em. Tôi đã hứa sẽ đi lấy lá cây thánh liễu bó lại thành một cái chổi để quét màn đêm đi, như thế buổi sáng có thể quay trở lại.

- Bà luôn mù quáng trước tất cả những gì chị ta làm, - Nahara lúc này nói về tôi. Cô bé đối mặt với mẹ tôi mà không hề tỏ ra muốn tôn trọng bà. - Chị ta đã ở cùng Amram cả trăm lần mà bà chẳng hề nhìn thấy gì. Giờ hãy mở mắt ra.

Mẹ quay sang tôi.

- Bà còn trông đợi gì nữa đây? - Em gái tôi tiếp tục. - Một con điếm luôn học nghề từ người biết thứ đó rõ hơn bất cứ ai.

Khi mẹ đưa tay ra, tôi đã nghĩ bà sẽ nắm lấy Nahara và buộc cô bé phải về cùng chúng tôi. Nhưng thay vì thế, bà tát cô bé. Mẹ chúng tôi, người chưa từng làm gì khác ngoài ôm hôn chúng tôi, đã bị đẩy tới chỗ phải phản ứng như thế.

Tôi nghe thấy tiếng không khí rít lên khi Nahara hít vào thật mạnh. Cô bé đưa bàn tay lên bên má đỏ rần, nhưng không hề khóc. Em gái tôi mỉm cười, còn bình tĩnh hơn lúc trước, còn có vẻ chắc chắn hơn về những gì mình muốn, thực sự trở thành con gái của bố em trong việc này, nếu không có gì hơn thế, dũng mãnh và kiên quyết.

- Bà có thể cố làm tôi phải im lặng, nhưng bà không thể chối bỏ được điều đó, - cô bé nói với người đã sinh thành ra mình.

Bên ngoài, cơn gió sa mạc đã lại bùng lên một lần nữa; cánh cửa chuồng dê bị bật tung với một sức mạnh khủng khiếp đến mức các ván gỗ bật văng ra. Quả thật đã quá muộn, đúng như lời Yael cảnh báo lúc trước. Cơn gió sẽ bám riết lấy chúng tôi nhiều ngày, buộc chúng tôi phải che kín đầu, phải ăn cát trộn lẫn vào thức ăn, phải lắng nghe nó rền rĩ than khóc cho tới tận đêm khuya. Tôi, người vốn chỉ biết đến sắt, cảm thấy nước mắt trào ra nóng bỏng trong đôi mắt mình. Cho dù Nahara vẫn đứng trước mặt tôi, em gái tôi không còn là của tôi nữa.

Mẹ chúng tôi cúi gằm đầu xuống, đầy nhục nhã. Tôi nhớ tới lần vượt cạn khổ sở của bà để đưa em gái tôi tới thế gian này, vì tôi đã là nhân chứng của bà ngày hôm ấy.

Cứu lấy em con, bà đã ra lệnh cho tôi như thế.

Và không hề nói một lần cứu lấy mẹ.

Vào buổi tối chúng tôi rời khỏi chỗ những người Essene, mẹ tôi đã xé áo choàng của bà, như những người phụ nữ vẫn làm khi than khóc một người đã khuất. Có những người nói rằng từ chúng tôi gọi huyệt mộ, kever, cũng được dùng để mô tả nơi một đứa trẻ nằm bên trong một người mẹ, vì sự sống và cái chết luôn đan xen vào nhau. Đứa trẻ mẹ tôi từng chịu đau đớn sinh ra đời giờ đây đối với bà đã không còn nữa. Bà không thể nói ra sự thật về nguồn gốc bộ tộc thực sự của Nahara, vì khi đó Nahara sẽ trở thành một phụ nữ bị mất danh dự. Thay vì thế, chúng tôi đành từ bỏ em. Chúng tôi không nói đến em gái tôi nữa, cho dù mẹ tôi cầu khấn cho em suốt bảy ngày, giống như khi người ta cầu nguyện cho linh hồn của người chết, vì đó là quãng thời gian linh hồn nán lại gần thân thể, không thể tách rời khỏi thể xác trần tục.

Từ lúc đó trở đi, hai mẹ con tôi sống bên nhau trong gian buồng của chúng tôi, nhưng thời gian trôi qua, tôi và bà hiếm khi nói chuyện cùng nhau. Chỉ có hai mẹ con, vì em trai tôi đã chuyển tới sống tại một căn lều gần doanh trại, để nó có thể phục vụ các chiến binh tốt hơn, song đồng thời cũng để tránh xa sự yên lặng giữa mẹ và tôi. Một hố sâu ngờ vực đã mở ra giữa chúng tôi, một nơi chết chóc. Bất cứ ai biết suy nghĩ đều tránh xa một nơi đầy cay đắng như thế, và Adir là một cậu con trai thực tế.

Tôi chọn làm việc tại khu chuồng bồ câu nhỏ nhất, tách biệt khỏi những người khác. Tôi không thể làm gì để chuộc tội. Tôi đã lừa dối mẹ và làm bà thất vọng. Tôi đã ăn nằm cùng một người đàn ông trước khi kết hôn. Những gì đã xảy ra không thể cứu vãn được nữa, vì thậm chí cả dưới tay một phù thủy, một phụ nữ đã hoen ố cũng không thể trở lại trong trắng như trước.

Dẫu vậy, mỗi khi ngả lưng xuống nằm ngủ, tôi lại là một người khác hẳn người phụ nữ tôi đã trở thành. Tôi thường mơ thấy mình đang phi ngựa băng qua giữa những cây keo. Tôi nghĩ tới cậu bạn cũ Nouri, tới cách tôi đã lừa dối cậu khi giả bộ là một tạo vật vốn không phải là tôi, một tạo vật tạo nên từ cơ bắp thay vì một thiếu nữ bằng máu thịt. Tôi đã không hề giả bộ như thế với Amram, nhưng có lẽ tôi đã giữ kín với anh điều quan trọng hơn cả. Tôi chưa bao giờ cho anh biết tên thật của tôi. Chính vì thế anh không biết tôi và không bao giờ có thể biết, cho dù anh có chiếm hữu tôi bao nhiêu lần đi nữa, hay dù tôi có cố gắng đến thế nào để mang tình yêu của tôi ra đáp lại.

Bởi vì điều đó, tôi vẫn luôn cô độc ngay cả khi tôi ở bên anh.

Amram không phải là người đàn ông dành cho tôi, vì anh sẽ không bao giờ chấp nhận phần ẩn kín của con người tôi. Anh gọi tôi là con cừu nhỏ, là bồ câu, là cô gái yêu quý của anh, nhưng tôi không là bất cứ thứ nào trong số chúng. Tôi bắt đầu né tránh nơi hẹn hò của chúng tôi. Anh, người đã biết về tôi như một người chồng, chờ đợi bên đài phun nước, bồn chồn vì tôi. Nhưng tôi chỉ đứng quan sát từ trong bóng tối, giống như các thiên thần quan sát con người chúng ta từ nơi xa xăm cô quạnh của họ. Tôi thèm muốn thứ tôi mơ về, thứ tự do đã một thời tôi từng có. Trong những giấc mơ của mình, tôi hỏi người bố của em gái tôi liệu ông có nhìn thấy con người ở sâu trong cốt tủy của tôi không. Ông buồn bã nhìn tôi và không trả lời, vì ông đã mất tất cả chúng tôi và không thể dõi theo hay trả lời, ngay cả trong giấc mơ cũng không.

Tôi bắt đầu mặc chiếc áo tunic cũ từng thuộc về em trai tôi. Cái áo màu nâu, được nhuộm bằng vỏ quả óc chó, đem đến cảm giác thật mềm mại khi mặc vào. Ngay lập tức tôi cảm thấy thật thoải mái dễ chịu. Tôi tết tóc thành búi, cài lại bằng một cây trâm đồng thau dưới tấm khăn đội đầu, như thế tôi có thể lang thang khắp trong pháo đài, một cậu con trai vô danh vô cùng biết ơn khi không bị ai chú ý tới.

Lần đầu tiên kể từ khi chúng tôi tới đây, tôi lại là chính mình.

•§•

Tại khu chuồng bồ câu, chúng tôi lo lắng về Người Phương Bắc ở nơi giam cầm. Chúng tôi đã qua tháng Iyar và đã gần tới mùa hè, tháng Sivan, khi cái nóng cùng lúc bốc lên từ trung tâm của trái đất và xối xuống từ bầu trời phía trên đầu. Người Phương Bắc chẳng là gì với chúng tôi cả, một người tù bị giam trong một tòa tháp, một người đàn ông gần như chỉ biết lắp bắp vài từ bằng ngôn ngữ của chúng tôi, một kẻ được làm từ băng và không hề được sinh ra để có mặt giữa chúng tôi. Thế nhưng hơn sáu tháng đã trôi qua. Một người khác hẳn đã chết vì đói, nhưng người khác hẳn đã không có Yael và tất cả chúng tôi quan tâm tới nhu cầu của anh ta. Có lẽ chúng tôi đã quên mất anh ta chỉ là một nô lệ. Thái độ im lặng cam chịu của anh ta đã khiến chúng tôi trở nên thân thiết với người nô lệ, vì với chúng tôi anh ta không giống những người đàn ông khác. Chúng tôi không hề sợ sức mạnh hay sự phán xét của anh ta. Trong nhiều điều anh ta đã làm chúng tôi ngạc nhiên, không gì đáng ngạc nhiên bằng việc anh ta đã nói ra tên thật của mình trước khi bị bắt giữ. Những người khác đã kinh ngạc trước sự tiết lộ này, song tôi hiểu vì sao anh ta lại nói ra một chi tiết riêng tư đến thế. Biết tên một người đàn ông đồng nghĩa rằng anh ta thuộc về bạn. Đổi lại, cho dù bạn có định chối bỏ bằng cách nào đi chăng nữa, bạn cũng thuộc về anh ta.

Lần đầu tiên Wynn nhìn thấy tôi giương một cây cung lên, vào tháng trước khi anh ta bị bắt, người nô lệ đã biết tôi mang trong mình nhiều phần nam tính hơn nữ tính. Anh ta là một chiến binh mạnh mẽ, và nhận ra điều tương tự trong tôi. Đáng ra tôi nên thận trọng hơn, nhưng vì đã quá quen thuộc với việc sử dụng vũ khí, tôi không thể che giấu được niềm vui cũng như kỹ năng của mình. Tôi biết qua thái độ của Người Phương Bắc rằng anh ta nhìn thấy ở tôi một người anh em, ai đó anh ta có thể đi săn cùng ở một thế giới khác, vào một thời điểm khác.

- Khá lắm, - anh ta nói với tôi, sau khi tôi thử xong những mũi tên tự chế tạo cho Amram.

Những người phụ nữ đã quay trở lại khu chuồng bồ câu. Tôi đang thu nhặt các mũi tên, nhổ từng mũi một ra khỏi thân cây ô liu được dùng làm bia.

- Phải, chúng rất đẹp, - tôi lịch sự nói.

Khi đó anh ta phá lên cười. Anh ta có cách phát âm thứ ngôn ngữ của chúng tôi thật kỳ lạ. Chúng dường như thật lạnh lùng khi được anh ta nói ra, vì thế mà nghe có phần thẳng thắn hơn.

- Đẹp ư? Ý tôi nói là khả năng bắn cung của cô. Cô đã bắn hạ bao nhiêu người rồi?

Tôi hạ mắt xuống để anh ta không nhìn thấy tia sáng của sự thật lóe lên.

- Anh nghĩ rằng tôi tấn công các nạn nhân của mình trong lúc ngồi bên khung cửi mỗi buổi tối chắc?

Anh ta cầm lấy bàn tay tôi và ngắm nghía các vết chai.

- Những vết chai này không phải từ khung cửi.

Anh ta hướng dẫn tôi cách sử dụng vũ khí của dân tộc mình như thể đang dạy dỗ một cậu em trai. Những người nô lệ không phản bội lẫn nhau, và dù không phải tôi đang bị xiềng xích, tôi cũng là nô lệ của sự thật về con người tôi đã được sinh ra. Người đàn ông có tên Wynn này là một người thầy tốt, kiên nhẫn, luôn hơn cả sẵn sàng chia sẻ những bí mật anh ta biết về chiến trận. Khi tôi gắn những chiếc lông vũ vào đuôi các mũi tên, gắn chặt chúng vào thớ gỗ giống như dân tộc anh ta vẫn làm, các mũi tên bay đi với tốc độ nhanh hơn. Tôi dành hàng giờ luyện tập đằng sau khu chuồng bồ câu. Có lần tôi bắn rơi một con bồ câu của chính chúng tôi, con chim đang bay ở xa tới mức bất cứ ai cũng có thể nhầm là một vầng mây nhỏ.

Wynn dạy tôi nghệ thuật sử dụng cung, cách thở trước khi kéo căng dây cung, sau đó đợi thêm một nhịp tim nữa rồi mới buông dây. Khoảnh khắc đợi thêm một nhịp tim nữa đó đã chứng tỏ nó quả là một phép màu; nó đem đến cho mũi tên sự sống, hơi thở và tốc độ. Wynn nói về một sinh vật giống hươu ở quê hương anh ta, có khả năng chạy nhanh hơn gió, hơn cả những con báo trên sa mạc, nhanh tới mức chỉ những con chim mới có thể đua tài cùng nó. Đó chính là điều chúng tôi mong ước với vũ khí của mình: những chiếc lông vũ biến các mũi tên thành những con chim có thể lao vút đi trong không trung. Khoảnh khắc đợi thêm trước khi mũi tên được phóng đi cũng giống như cách một con chim nhào xuống, tích tụ sức mạnh trong đôi cánh trước khi nhấc mình lao vút lên cao trên bầu trời.

Khi các đầu ngón tay của tôi chảy máu do luyện tập, tôi nói với Amram rằng mình làm xước chúng trên khung cửi. Không giống như người nô lệ, Amram tin tôi. Anh hoàn toàn không nhìn thấy con người thực của tôi. Cứ như thể tôi là người sở hữu chiếc áo choàng vô hình người ta kể bố anh từng mặc khi đứng trong sân Đền và tấn công kẻ thù. Amram muốn tôi dệt cho anh chiếc áo choàng mang màu xanh ưa thích của anh như một biểu hiện của tình yêu. Tôi đồng ý, dù biết đây là món quà tôi sẽ không bao giờ có thể trao cho anh được. Tôi không hề biết phải làm gì với khung cửi.

Hai cánh tay tôi trở nên mạnh mẽ hơn sau nhiều giờ luyện tập với cây cung, giống như những cơ bắp của một chiến binh, nhưng tôi luôn quả quyết rằng sức mạnh ấy bắt nguồn từ việc khuân vác những chiếc sọt chúng tôi phải chuyển ra ruộng. Trong suốt nhiều tuần sau đó, Amram tới giúp tôi mang những chiếc sọt, hình dung rằng công việc này là một gánh nặng quá sức với tôi. Wynn luôn im lặng cười giễu sau lưng anh, và tôi cũng cười đáp lại, vì một vài bí mật đưa con người ta lại gần với nhau hơn khi cùng chia sẻ, cũng hệt như một số bí mật khác làm người ta trở nên xa cách.

Tôi không hề muốn biết gì về chuyện giữa Yael và người nô lệ, cho dù tôi có thể nói anh ta khao khát cô gái. Sau khi Yael nói với tôi rằng người tôi yêu là chuyện riêng của tôi, giờ đây đến lượt tôi dành cho cô sự tôn trọng cô xứng đáng được hưởng. Dù thế, tôi vẫn để ý tới cách anh ta quan sát cô và biết cô đã để xiềng của anh ta không khóa.

- Anh có hỏi Yael xem chị ấy đã giết bao nhiêu người chưa?

Tôi hỏi Wynn một ngày nọ. Những lời đó tôi buột miệng nói ra chỉ để trêu đùa, nhưng anh ta đưa mắt nhìn chăm chăm theo Yael, vẻ như bị tổn thương.

- Một người là chắc chắn, - anh ta nói.

Đáng lẽ khi đó tôi phải thấy ngay Wynn đang phát điên vì cô gái và cố thuyết phục cô cùng bỏ trốn. Anh ta là loại đàn ông cởi mở không thể giấu được mình, cho dù điều đó có đồng nghĩa với việc anh ta bị nhốt trong gông cùm.

Chính Yael là người đã mang tới cho Wynn những suất đồ ăn đạm bạc trong suốt quãng thời gian anh ta bị giam giữ. Cô nói với chúng tôi cô gần như không thể kìm lòng được khi nghe anh ta nói. Người nô lệ đã yếu đi tới mức không thể dậy nổi khỏi ổ nằm, một thứ thô kệch làm từ rơm khô của lúa mì. Căn phòng giam nồng nặc mùi xú uế, càng trở nên bẩn thỉu hơn với chất thải của chính người tù. Dẫu vậy, Wynn vẫn không phàn nàn hay nguyền rủa những kẻ đã bắt giam anh ta, mà thay vào đó anh ta nói về miền đất băng giá nơi mình được sinh ra. Cứ như thể anh ta đang nhìn thấy nó trước mắt mình. Cái nóng dịu đi khi anh ta nói về đất nước mình, và anh ta rùng mình ớn lạnh như thể đang bước đi trên tuyết. Dân tộc của Wynn tin rằng một con người sẽ quay lại quê nhà khi rời bỏ cuộc đời này. Ở kiếp sau anh ta sẽ bước đi dưới những cây thủy tùng to lớn của quê hương và thêm một lần nữa được tái ngộ với những người đã ra đi trước anh ta.

Đến một ngày, người nô lệ quả quyết anh ta có thể nhìn thấy một con hươu đực bên ngoài cửa sổ. Đó là một con vật rất khó săn, vì nó lướt đi trên cỏ hệt như chim bay trên đầu chúng tôi.

- Một sinh vật mới đẹp đẽ làm sao, - anh ta thì thầm.

Yael òa khóc khi kể lại cho chúng tôi nghe chuyện này, vì ở đất nước của chúng tôi không có con hươu nào, và phòng giam của anh ta cũng không hề có cửa sổ.

Đó là một quãng thời gian đen tối. Chúng tôi đã đi đến chỗ hiểu ra cuộc sống của mình nằm cả ở đây, quá cách biệt khỏi phần còn lại của thế giới đến mức chẳng khác gì chúng tôi đã đi sang Thế Giới Bên Kia. Không bao lâu nữa chúng tôi sẽ kỷ niệm Shavuot, Lễ của Tuần, để tưởng nhớ ngày Moses được trao kinh Torah[31]. Trong quá khứ, dân tộc chúng tôi luôn thực hiện một đám rước tới Đền tại Jerusalem, và hiến tế bikkurim, những quả chín đầu tiên thu được sau bảy tuần làm việc ngoài đồng ruộng, cũng như bảy loại sản vật của nông vụ: lúa mì, lúa mạch, nho, vả, lựu, ô liu và chà là.

Đó là truyền thống và luật lệ của chúng tôi, nhưng giờ đây không còn Đền để hành hương đến, và chúng tôi chỉ còn rất ít thứ có thể làm lễ vật, mà cũng chẳng có nơi nào để có thể dâng lễ. Các vườn quả đều thất thu, bất chấp cơn mưa mẹ tôi gọi đến. Chúng tôi còn ít ngũ cốc đến mức nhiều bình chứa chỉ còn lưng nửa. Người ta băn khoăn liệu có phải ác quỷ đang hoành hành. Quả thực, giờ đây khi mưa, bầu trời trút nước xuống chúng tôi dữ dội đến mức dường như chính những cơn mưa đều làm từ đá.

Cho dù người ta nói Masada sẽ không bao giờ thất thủ, và rằng Chúa đã tạo ra ngọn núi này dành cho cuộc nổi dậy của chúng tôi, để cho phép chúng tôi đem đến vinh quang cho Người, tôi tự hỏi chúng tôi có thể cầm cự được bao lâu trước một cuộc vây hãm nếu người Roma kéo tới. Các nhà kho của Nhà vua không thể nuôi sống chúng tôi mãi mãi. Dầu, rượu vang và đậu lăng của Herod đã nuôi sống chúng tôi, và chúng tôi đã phụ thuộc vào chúng, nhưng giờ tất cả đã cạn kiệt. Có một cối ép dầu lớn, nhưng chỉ còn rất ít quả ô liu trên cây và chỗ dầu ép được đều phải chia ra các bình chứa nhỏ. Hiện tại lũ chuột đang ngự trị trong các nhà kho. Người ta đồn rằng người Roma đã mang chúng tới đây, rồi cố tình bỏ chúng lại trong trường hợp dân tộc chúng tôi chiếm lại được pháo đài, để chúng đem đến dịch bệnh và ăn sạch những gì ít ỏi chúng tôi còn lại.

Tin đồn lan truyền cho hay quân Roma đã chiếm thêm một pháo đài nữa của những nguời Zealot trong sa mạc. Pháo đài Machareus, nằm ở phía Tây Biển Muối tại biên giới giáp với xứ Moab, đã thất thủ trước Chiến đoàn Mười do Lucilius Bassus chỉ huy, viên tướng mà người ta vẫn đồn là kẻ bất khả chiến bại. Một nhà tiên tri đã tuyên bố vận may luôn thuộc về Bassus, và thực tế dường như đúng là vậy. Nhưng cho dù bản thân Machareus vốn có nghĩa là “thanh kiếm”, có lẽ thất bại không thể tránh khỏi của nó đã bị chính tay những người cố thủ nơi này gây ra. Địa điểm đó có một lịch sử đẫm máu, và từng có tin đồn rằng một người truyền giáo vĩ đại tên là John đã bị giam cầm và chém đầu tại đó khi không chịu từ bỏ những điều mình rao giảng.

Người ta cũng đồn rằng khi những người nổi dậy tại Machareus tới pháo đài này, họ muốn phá hủy mọi thứ từng thuộc về Herod tàn bạo cùng các con trai của ông ta. Trong cơn hăng hái, họ chặt hạ một cây cửu lý hương khổng lồ đã mọc ở đó hàng trăm năm, một cây cổ thụ cao hơn bất cứ cây vả nào, một vật may mắn người ta nói vốn nắm giữ bí mật dẫn tới tự do và thành công của dân tộc chúng tôi. Với hành động bột phát đó, họ đã hủy hoại luôn cơ hội chiến thắng của mình, cửu lý hương có thể cứu vớt ta hay hủy hoại ta, nó có thể mang tới may mắn hay vận rủi. Người ta kể một vài chiến binh bị ám ảnh bởi hành động của mình tới mức đã tìm cách trồng một cái cây khác xuống nơi đó, nhưng rễ cây mới luôn khô héo đi và không chịu bén vào đất.

Khi người Roma vây hãm, một trong những chiến binh được yêu quý nhất của họ đã bị mắc bẫy. Anh ta đã bị tra tấn ngoài bãi đất trống để tất cả mọi người đều thấy những cảnh tượng quá man rợ mà người bình thường khó có thể hình dung nổi. Bạn bè và người thân của người chiến binh bị buộc phải chứng kiến quân Roma xẻo từng miếng thịt khỏi người anh ta, tới tấp trút lên anh ta những cành cây gai đỏ rực vẫn còn đang cháy, lột dần từng mảng da phồng rộp vì bỏng khỏi linh hồn của anh ta. Đồng đội cầu xin để anh ta được thả tự do, hứa đổi lại bằng sự an toàn của chính họ, sẵn sàng đầu hàng để chuộc lấy tính mạng cho người anh em của mình. Giao ước được ấn định, và những người nổi dậy xuống khỏi ngọn núi của họ. Sự an toàn của họ đã được cam kết nhưng chẳng bao giờ được tôn trọng. Chẳng có gì ngạc nhiên khi dân tộc chúng tôi nghe nói rằng Lucilius Bassus là một kẻ dối trá. Khi các chiến binh của chúng tôi nghĩ tới quỷ dữ, họ lại hình dung đến tên hắn. Tất cả mọi người tại Machareus đều bị sát hại, máu của họ đổ xuống làm mặt đất chuyển thành màu đen kịt.

Quân Roma chất thân người thành từng đống cao trên các giàn thiêu - không chỉ những người chết bị ném vào lửa mà cả những người kiệt sức, những người ốm đau, không còn đáng để bắt làm nô lệ. Tiếng gào thét của họ vang vọng khắp vùng Judea. Một số phụ nữ làm việc ngoài ruộng ở chỗ chúng tôi thề rằng đã có mưa đá trút xuống vào ngày hôm đó, và khi những quả vả cuối cùng rụng xuống, bên trong ruột quả nát bét đều đầy kiến, lũ kiến đã hủy hoại chúng từ bên trong.

Có một cuộc tập trung cầu nguyện được tổ chức tại nơi cầu nguyện, và những người đàn ông có mặt đều choáng váng trước những tin tức kinh hoàng. Tối hôm ấy, chúng tôi không chỉ nghe thấy những lời cầu nguyện mà cả những chuyện bàn cãi tranh luận. Làm cách nào chúng tôi có thể tránh được số phận của Machaerus? Có thể nghe thấy giọng nói trầm trầm điềm tĩnh của Ben Ya’ir. Chúng tôi biết đó chính là giọng của ông vì khi ông nói tất cả những người khác đều im lặng.

- Chúng ta sẽ không bao giờ để phụ nữ và trẻ con chết trên các giàn hỏa, - ông nói với các chiến binh.

Không còn lựa chọn nào khác cho chúng tôi, ông tuyên bố, không còn nơi nào để rút lui. Có vẻ như sức mạnh của chúng tôi xuất phát từ lòng can đảm của ông; dẫu vậy, khi ra ngoài ruộng, tôi thấy đúng là những quả vả đã bị rụng xuống, vào quãng thời gian đáng lẽ phải đầy ắp màu xanh nhất trong năm, thứ quả vàng quý báu đó nằm sạm đen dưới đất.

•§•

Yael không chỉ lo lắng cho Wynn mà cho cả đứa con của cô. Arieh đã được dùng làm chìa khóa mở ra cánh cửa phòng giam đóng kín trong tòa tháp. Cậu bé đã được mang tới trước mặt vợ thủ lĩnh của chúng tôi để làm bà ta vui lòng, nhằm đổi lấy việc được phép mang đồ tiếp tế tới cho người nô lệ. Nhưng có những chiếc chìa có thể được dùng để mở nhiều ổ khóa khác nhau và không bao giờ nên cho mượn hoặc cho đi. Người vợ thủ lĩnh của chúng tôi đã có mối cảm tình nguy hiểm với Arieh, và một nhà tù mới lại xuất hiện, được xây từ vòng tay và sự thèm muốn của bà ta.

Tôi từng trông thấy người đàn bà tối tăm này vào các buổi đêm, khi bà ta bước đi bên bức tường thành bao quanh chúng tôi, như thể một bóng ma đang tìm kiếm phương thuốc mang sự sống tới cho mình. Có lẽ đứa trẻ chính là phương thuốc cho chứng bệnh người vợ thủ lĩnh của chúng tôi phải mang, chứng vô sinh và cũng là sự vô vọng của bà ta.

Vợ Ben Ya’ir đã bắt đầu giữ Arieh lại không chịu trả khi Revka tới mang cậu bé về vào cuối ngày, một mực đòi giữ đứa trẻ qua đêm, nựng nịu cậu như thể đứa bé là con đẻ của mình. Bà ta đe dọa nếu không được giữ Arieh lại bên mình, bà ta sẽ không nhọc công che chở người nô lệ nữa. Tại sao một gã man rợ lại được sống trong khi bà ta chẳng được gì cho những nỗ lực của mình? Bà ta còn đi xa tới mức tìm đến chỗ tu sĩ để chọn một ngày thích hợp cho cái chết của Wynn.

Khi nghe được chuyện này, đích thân Yael tìm tới cung điện nhỏ. Cô cúi đầu trước Channa, nhưng thẳng thắn nói với bà ta không úp mở rằng đây sẽ là lần cuối cùng Arieh tới thăm bà ta để đổi lấy tính mạng của người nô lệ. Buổi tối hôm ấy khi cô quay lại đón con, cánh cửa bị khóa trái. Một lính gác đứng ở bên ngoài, hiện diện tại đó theo yêu cầu của Channa. Người lính này chính là Uri, một người bạn của Amram, người đã đưa Yael tới pháo đài, một thanh niên dễ mến ai cũng quý. Song anh ta từ chối cho cô vào.

- Chúng tôi làm theo lệnh, - người chiến binh áy náy thanh minh. - Bà ấy không chỉ đưa ra yêu cầu của bản thân mà còn truyền đạt cả mệnh lệnh của chồng bà ấy nữa. Cô hiểu đấy. Trong chuyện này tôi không còn lựa chọn nào khác.

Yael bắt đầu chầu chực quanh cung điện, không khác gì mấy so với những kẻ hành khất lang thang ngoài chợ chìa bàn tay ra xin bố thí. Vào các buổi tối, khi Revka chong mắt thức trắng bên Yael, chính người phụ nữ lớn tuổi hơn là người rơi nước mắt, trách móc bản thân vì những gì đã xảy ra, vì chính bà đã thu xếp thỏa thuận với Channa. Mẹ tôi đã cảnh báo trước rằng sẽ chẳng có gì tốt đẹp từ một cuộc mặc cả với vợ của Ben Ya’ir. Bà ta là một kẻ nguy hiểm, mẹ tôi đã nói vậy. Nguy hiểm hơn nhiều so với vẻ bề ngoài. Tôi đã nghe thấy Revka một mực quả quyết rằng mối quan tâm Channa dành cho cậu bé chỉ là sự gắn bó của một người phụ nữ cô độc.

Mẹ tôi đã bật cười lạnh lùng đáp lại:

- Nếu vậy có lẽ chúng ta nên nói rằng rắn cảm thấy gắn bó với bồ câu khi chúng lên cơn háu đói. Hãy cứ đợi để rồi xem Channa sẵn sàng ngấu nghiến tới mức nào.

Giờ đây Yael tìm tới mẹ tôi, đầm đìa nước mắt, tuyệt vọng tìm kiếm một thứ phù chú cho phép cô lấy lại con trai mình.

- Chắc chắn bà có thể làm được điều gì đó, - cô khẩn khoản.

Tôi vốn đoan chắc mẹ tôi sẽ giúp cô gái cưng của bà. Song thay vì làm thế, mẹ tôi buồn bã lắc đầu.

- Đáng ra cô không nên để bà ta chạm đến thằng bé. Bây giờ bà ta đã nắm chặt đứa trẻ trong móng vuốt của mình rồi.

- Hãy cho tôi thứ gì đó để đánh bại ác quỷ, - Yael cầu khẩn.

- Bà ta không phải ác quỷ, mà là một người đàn bà, - mẹ tôi buồn bã nói. - Trong trường hợp này, như thế còn tồi tệ hơn.

Tôi bắt đầu thức canh cùng những người khác. Tất cả chúng tôi đều trở nên khinh bỉ Channa vì sự ngang nhiên vô lối của bà ta, công khai mang đứa trẻ ra khoe, mặc lên người cậu bé một chiếc áo tunic bà ta đã may cho cậu. Người đàn bà này, người đã sống lánh mình suốt bấy lâu, các gia nhân của bà ta thoải mái ăn uống trong khu vườn và nhà bếp bà ta sở hữu trong lúc chúng tôi phải chịu đói, giờ đây công nhiên đi ngang qua quảng trường đầy kiêu hãnh vào các buổi chiều với đứa trẻ bên hông như thể cậu bé là của bà ta, tán chuyện cùng những phụ nữ khác, những người này nhanh chóng trở nên ngưỡng mộ cậu bé, không ngớt lời khen ngợi cậu thật tuấn tú, dễ cười.

Các cháu trai của Revka trở thành tai mắt cho chúng tôi, lần theo dấu vợ Ben Ya’ir mỗi ngày, báo lại nhất cử nhất động của bà ta với chúng tôi. Noah và Levi có khả năng hòa mình tan biến vào những cái bóng, cho dù giọng nói của hai cậu bé đã quay lại thật mạnh mẽ. Người ta nói khi ta mất đi một thứ gì đó và nó quay trở lại với ta, nó sẽ ngọt ngào gấp đôi, và giọng nói cũng là vậy với các cháu trai của Revka. Khi hai cậu bé lên tiếng, những lời chúng nói ra luôn thu hút người nghe. Dường như những cuộc hội thoại đã câm lặng quá lâu giờ đây có thể tuôn chảy theo âm điệu ngọt ngào như mật ong, và mỗi khi mô tả thứ gì, hai cậu bé đều mô tả một cách thật khéo léo sống động, những gì chúng nói hiển hiện trước mắt chúng tôi như thể được vẽ lên không trung.

- Bà ta dừng lại ở chỗ con rắn viper đen sống dưới các tảng đá và dâng lễ vật, - hai cậu bé báo lại.

- Bà ta tự dùng ngón tay cho em bé ăn no lựu và bánh lúa mạch, cứ như thể em bé là một con bồ câu ấy. Bà ta nói với em bé là em rất ngọt ngào nên lũ ong sẽ bay theo em.

Cậu anh trai, Noah, trông rất giống bố cậu, Người Từ Thung Lũng, người chiến binh luôn cô độc một mình, một chiến binh luôn khiến tôi tò mò. Amram đã kể với tôi người đàn ông này không hề chùn bước trước bất kể cảnh máu chảy đầu rơi tàn khốc nào, luôn xông vào cơn hỗn chiến khi bất cứ ai khác hẳn cũng sẽ rút lui một cách khôn ngoan. Anh ta chấp nhận liều lĩnh ở mức chỉ một kẻ điên mới có thể, luôn tìm kiếm Thần Chết, luôn lớn tiếng thách thức Mal’ach ha-Mavet xuất hiện trước mặt khi anh ta vung cây rìu thô lỗ, thứ vũ khí duy nhất anh ta cần tới. Anh em chiến binh ngưỡng mộ anh ta, họ nói về anh ta đầy tôn trọng, thậm chí kính sợ, nhưng không hề ước muốn đứng cạnh anh ta. Họ biết kẻ không thể sợ chết cũng chính là kẻ nguy hiểm hơn cả.

Tuy nhiên, điều làm một phụ nữ trở nên nguy hiểm không phải lúc nào cũng là vẻ bề ngoài, vì những gì mắt người không thể nhận ra lại thường là thứ đáng sợ nhất. Thứ được ẩn kín có thể hủy diệt bạn. Những con quỷ xuất hiện trong bóng tối, khi bạn ít chờ đợi bị phản bội nhất, khi đôi mắt của bạn đang nhắm lại. Bởi vì mẹ tôi từ chối đối đầu với Channa, tôi tự hỏi người đàn bà hắc ám này liệu có thể nắm giữ sức mạnh nào chế áp được mẹ tôi. Tôi quan sát Channa, song vẫn chỉ thấy một tạo vật yếu ớt, nhưng cũng là kẻ đã dệt nên một mạng lưới thật mạnh mẽ.

- Vợ thủ lĩnh của chúng ta thì thầm với Arieh rằng chỉ mình bà ta có thể bảo vệ bé, - các cháu trai của Revka kể lại với chúng tôi.

- Bà ta dạy em bé phải cảnh giác với những người phụ nữ đợi ở chỗ bức tường. Bà ta nói với em bé rằng không bao giờ được nghe lời người đàn bà có tên là Yael, vì cô ta sẽ nói những điều dối trá và tìm cách lừa gạt để em bé tin em thuộc về cô ta.

Yael tái mét mặt khi nghe thấy những lời vu khống độc địa đó, những vết chấm trên khuôn mặt cô bầm lên như thể bị bắn máu. Dẫu thế, cô vẫn cử hai cậu bé đi tìm hiểu thêm. Chúng luồn qua khu vườn đằng sau cung điện, lách người đi qua những cây bạc hà, kinh giới và xô thơm, len lỏi vào gần hết mức mà chúng dám. Hai cậu bé đã trông thấy Channa đứng đợi chồng ngoài cửa, bế đứa trẻ trên tay, như thể Arieh là một món lễ vật.

- Và chồng bà ta đã nói sao? - Giọng Yael sắc lạnh khi các cháu trai Revka kể lại tình hình.

- Ông ta đi qua bên cạnh bà vợ, - Noah kể lại. - Và không hề nhìn bà ta.

Nghe tới đây, Yael khoan khoái gật đầu. Cô rất gầy gò và bồn chồn, song vẫn cố hết sức tự thuyết phục bản thân rằng đứa trẻ sẽ được trả về cho mình.

- Chuyện đã xảy ra vẫn có thể vãn hồi được, - cô nói với chúng tôi.

Tôi không bình luận gì, song tôi đã nghe thấy mẹ tôi nói điều tương tự vào ngày diễn ra đám cưới của em gái tôi, và Nahara cho đến giờ vẫn gắn bó với chồng em. Tôi không dám chắc cuộc sống của chúng tôi cũng giống như sợi chỉ, có thể xổ tung ra rồi cuộn trở lại như cũ.

Vào một buổi tối, trong lúc tôi thức canh cùng Revka và Yael, chúng tôi nhìn thấy chính con người vĩ đại đó quay trở về nơi ở. Mẹ tôi từ chối đi cùng; bà đã đưa ra một lời cảnh báo và đã bị tảng lờ. Tôi nhận thấy mẹ tái mét đi khi tên Channa được nhắc tới. Bà không ở bên khi chúng tôi nhận ra bờ vai rộng rãi cũng như tấm khăn cầu nguyện của Ben Ya’ir, cách ông bước đi đầy kiêu hãnh, hệt như một ông vua, dù thực tế ông không hề để tâm tới việc sở hữu bất cứ thứ gì trên thế gian này và đã phát tán đi tất cả tài sản của mình khi chứng kiến thói tham lam của những kẻ giàu có tại Jerusalem. Vợ ông có thể ngủ bên trong cung điện, nhưng Eleazar Ben Ya’ir vẫn ở lại ngoài trời hoặc tới doanh trại, qua đêm tại đó để các chiến binh biết ông không có gì khác biệt so với những người dưới quyền.

Chúng tôi quyết định tốt nhất nên tới gặp vị thủ lĩnh để ông có thể biết được tình cảnh khốn khổ của Yael. Ông vốn có tiếng là người công bằng; có thể ông sẽ đưa ra phán quyết có lợi cho người mẹ đích thực. Nhưng đến lúc cần, những người khác thường trở nên e sợ phải đối diện với ông, vì ông chính là người đang mang trên vai gánh nặng của dân tộc tôi. Sức nặng của cả pháo đài này đè lên một người duy nhất, đó là một trách nhiệm nặng nề tới mức Revka và Yael sợ họ có thể sẽ giống như hai kẻ điên khi đến cầu khẩn vì Arieh. Làm sao chúng tôi có thể dám kéo thủ lĩnh của mình can dự vào một chuyện nhỏ nhoi như thế trong khi Jerusalem đã thất thủ và ác quỷ đang chờ đợi tất cả chúng tôi?

Giờ đây chúng tôi là pháo đài nổi dậy duy nhất còn lại ở Judea. Tất cả những nơi khác đã bị khuất phục, và bởi vì chỉ còn lại chúng tôi trụ vững, Roma bắt đầu chú ý hơn đến chúng tôi. Thoạt đầu chúng tôi cảm thấy rất phấn chấn, đầy tự hào được chứng tỏ mình vẫn chưa bị khuất phục và kiên định với quyết tâm của mình. Nhưng dần dà, chúng tôi trở nên sợ hãi hơn trước câu trả lời của chiến đoàn khi giờ đây chúng nhận ra chúng tôi là những người duy nhất vẫn còn sống sót.

Thậm chí cả Revka, nổi tiếng với giọng lưỡi sắc sảo, cũng từ chối tiếp cận thủ lĩnh chỉ vì nỗi lo lắng liên quan tới mỗi một đứa trẻ, cho dù đó có là Arieh yêu quý của chúng tôi. Ben Ya’ir là một con người quá vĩ đại, với quá nhiều bổn phận phải cáng đáng. Nhưng tôi không hề cảm thấy nỗi sợ đó. Eleazar Ben Ya’ir cũng chỉ là một chiến binh như bất cứ người nào khác. Một người đàn ông cũng chỉ là một người đàn ông, và tôi đã giết không ít trong cuộc đời trước kia của mình. Tôi đã nhìn thấy tất cả bọn họ trả lại sinh mạng cho Chúa theo cùng một cách.

Tôi đề nghị được là người đi gặp ông.

Yael vừa ngạc nhiên vừa cảm thấy biết ơn.

- Anh trai tôi nhìn thấy vẻ đẹp của cô, cũng giống như tôi vậy, - cô chỉ đơn giản nói thế.

Gần đây tôi đã đi tới chỗ tin rằng Amram chỉ tìm kiếm sắc đẹp của một người phụ nữ, không hơn. Tất cả con người tôi từng là đã bị che khuất dưới suối tóc đen, trong vóc dáng phụ nữ bên ngoài của tôi. Tôi không nói gì với Yael, chỉ đón nhận lòng biết ơn của cô, sau đó bước đi theo bức tường cung điện trong màn đêm đang buông xuống. Tôi hoàn toàn im lặng; biết cách tiếp cận con mồi và ẩn mình trong bóng tối như thế nào.

Khi tới bên một cửa sổ, tôi đứng lên đống củi và nhô đầu lên bậu cửa để có thể nhìn qua. Trong phòng có rất ít đồ đạc; phần lớn chúng đã bị chẻ ra dùng làm củi. Nhưng sàn nhà lát cẩm thạch và những bức bích họa làm tôi ngẩn ngơ sững sờ. Trong giây lát tôi như bị mê hoặc, nghĩ tới những nhân vật vương giả từng sống tại đây, không biết đến sợ hãi hay nghèo đói. Tôi hiểu tại sao người ta từng kể Nữ hoàng Ai Cập đã cầu xin Roma cho bà ta pháo đài này. Sau đó tôi quan sát Channa, và sự thận trọng lan đi khắp người tôi. Bà ta ngồi trên một băng ghế cạnh đống lửa, thì thầm với đứa bé, ôm nó sát vào người. Sự vui vẻ bà ta có được từ cậu bé lộ ra rõ ràng tới mức tôi lấy làm mừng Yael không có mặt cạnh tôi để phải chứng kiến.

Gần lò sưởi có cái nôi làm từ gỗ keo, được một thợ mộc bậc thầy từ Jerusalem chế tác. Một lá bùa hộ mệnh được buộc phía trên nơi đầu đứa trẻ nằm xuống. Bản thân chiếc đệm cũng thật sang trọng với một tấm trải bằng vải lanh thật mịn, ngoài ra còn có những chiếc chuông đồng buộc vào nôi đưa để âm thanh của chúng xua ác quỷ đi. Còn Arieh, cậu bé mặc áo tunic màu đỏ tía, như thể cậu là con trai của một ông vua. Có vẻ như đứa trẻ không còn nơi ở nào ngoài căn phòng này, và mọi thứ cậu bé cần đều đã được để tâm tới. Vào khoảnh khắc ấy tôi chợt hiểu người đàn bà này không hề có ý định trả lại đứa bé.

Tôi chợt nghĩ tới bố của em gái tôi, về cách ông biến thành một cơn cuồng phong xông vào kẻ thù, về việc tôi cũng có thể trở nên đáng sợ như thế nếu muốn. Nhưng tôi đã giấu kín đi phần đó của mình, như tôi đã làm với Amram.

Tôi không thể leo vào qua cửa sổ hay với tới con dao để trên mặt bàn để có thể lấy đi thứ tôi muốn. Thay vì thế, tôi lịch sự gõ cửa.

Tôi không hề trông đợi chính người đàn ông vĩ đại kia sẽ ra mở cửa.

- Tôi tới đây vì đứa trẻ, - tôi nhẹ giọng nói, thể hiện mình như một phụ nữ đẹp, và không gì hơn thế. Tôi đã đốt sáu cành cây keo để tưởng niệm những linh hồn tôi từng giải thoát khỏi thân xác. Tôi từng tắm mình trong máu của con sơn dương và cảm nhận sức nóng của nó. Giờ đây tôi cúi gằm mắt xuống. Dẫu thế tôi vẫn thoáng thấy thủ lĩnh của chúng tôi, người đang nhìn tôi chăm chú tới mức tôi hiểu tại sao Yael và Revka lại sợ nói chuyện trực tiếp với ông đến thế.

- Đứa trẻ ư? - Ông nói, bối rối trước sự xuất hiện cùng yêu cầu của tôi.

Dường như ông mạnh mẽ hơn phần lớn những người đàn ông khác, và tôi cảm thấy chính mình như tan biến khi tôi cúi đầu xuống. Tôi ép mình nhớ tới con người tôi từng là, tới những người tôi đã giết, tới những đêm từng thuộc về tôi. Tôi ngước mắt lên nhìn thẳng vào mắt ông.

- Mẹ nó đang đợi.

Ben Ya’ir quay sang nhìn Yael, đang ở bên Revka và các cháu trai bà, trong lúc họ đứng nép vào bức tường. Trông họ không khác gì những cái bóng nán lại trên mặt đất khi những người bị đẩy đến cái chết một cách bất công không thể yên nghỉ.

- Nó có một người mẹ sao?

Sự ngạc nhiên của ông khiến tôi hiểu ra vợ ông đã nói với ông khác hẳn.

- Chẳng phải ai cũng vậy sao?

Một nụ cười xuất hiện trên khuôn mặt người đàn ông vĩ đại. Tôi thấy nhẹ nhõm. Có lẽ tôi cũng đang mỉm cười.

- Và một người bố? - Ông hỏi.

- Không phải ai cũng có, - tôi nhanh miệng trả lời.

- Cái đó thì ai cũng có, - ông cam đoan với tôi.

Ông bảo tôi đợi, rồi đóng cửa lại. Tôi nhìn qua khu vườn được những người nô lệ chăm sóc. Có một đài phun nước bằng đá từ thời của Nhà vua, lúc này đã cạn khô, vành bể đã nứt nẻ, các phù điêu ở trên đã vỡ thành từng mảnh rơi dưới đất. Vô số loại rau và cây bạc hà mọc tươi tốt thành từng luống ngăn nắp, và mùi hương tỏa ra thật tươi tắn, ngọt ngào. Tôi nghe thấy tiếng chim hót, cho dù lúc này trời đã tối mịt và không cánh chim nào còn bay sau lúc chạng vạng, chỉ còn lại những con cú im lặng sống trong các hang hốc trên núi. Thế nhưng chim vẫn đang hót, một điều thật lạ vào giờ này.

Tôi cúi mình ngó ra phía sau đài phun nước. Tại đó, dưới một giàn dưa chuột với những chiếc lá xanh thẫm có một cái lồng gỗ. Trong lồng, hai con bồ câu đang nép sát vào nhau, kêu cu cu.

Tôi chợt cảm thấy vết bỏng dưới mắt mình, như thể lời nhắn tôi từng tìm thấy rơi dưới đất vẫn còn làm tôi bị bỏng rát. Tim tôi chợt nặng trĩu, tới mức tôi ngờ rằng mình khó lòng chạy đi được, cho dù tôi ước gì có thể làm thế vào lúc này. Tôi tự hỏi liệu có phải cái lồng này đang nhốt những tín sứ từng được gửi đi từ Núi Sắt, và liệu có phải đây là lý do vì sao mẹ tôi từ chối tới cung điện và mạo hiểm với cơn giận dữ của Channa hay không.

Ben Ya’ir quay ra cửa, bế đứa trẻ trên tay. Tôi có thể nghe thấy tiếng khóc nức nở vang vọng trong căn phòng sau lưng ông. Tôi đã từ trong vườn quay trở ra, mùi bạc hà vẫn còn vương lại trên trang phục của tôi, tiếng gù của lũ bồ câu như một bài ca tôi mang theo bên mình, bài ca đã đi cùng tôi từ phía bên kia Biển Muối, nơi những con bồ câu nhốt trong lồng từng ăn ngũ cốc từ bàn tay tôi trong lúc chúng đợi mẹ tôi thả chúng ra tự do.

- Có phải cô tới vì đứa trẻ này không? - Ông hỏi khi trao cho tôi cậu bé.

Khi ông nói, tôi hiểu ngay vì sao người ta sẽ sẵn sàng đi theo ông cho dù họ có thể phải chết và không bao giờ quay trở về, và tại sao họ sẽ luôn tin vào ông. Mặc dù muốn nói với ông rằng tôi đã bắt gặp những con bồ câu, nhưng tôi nhận ra mình không thể nói thêm được lời nào nữa trước mặt ông. Ông trao đứa trẻ vào vòng tay tôi. Đáng ra tôi phải cảm ơn ông, nhưng không thể nói nên lời. Ông đợi tôi làm điều đó lâu đến mức bản thân sự im lặng đã nói lên những gì diễn ra giữa chúng tôi.

Trước khi ông quay trở vào phòng của mình, Eleazar Ben Ya’ir áp bàn tay ông lên trán tôi, thật dịu dàng, như thể ông đang chào đón một người con gái. Vào khoảnh khắc đó tôi biết ông chính là người đàn ông đã khiến mẹ tôi hy sinh nhiều đến thế, chính ông là nguyên nhân khiến bà bị xua đuổi khỏi Jerusalem, cũng là lý do làm bà chờ đợi hết ngày này đến ngày khác trên Núi Sắt, cho tới khi cuối cùng con bồ câu quay trở lại mang theo thông điệp được ông gửi đến.

Tối hôm ấy khi quay về gian buồng của chúng tôi, tôi không yêu cầu mẹ phải nói thành lời tên bố tôi. Tôi nhìn thấy bà chải mái tóc dài đen óng ả bằng cái lược làm từ gỗ cây keo từ những khu rừng xứ Moab. Tôi đã thấy những hình xăm trên cơ thể bà. Bà vẫn thế, vẫn là người phụ nữ không bao giờ muốn nói cho tôi biết tôi là ai, người không muốn giúp Yael nếu điều đó đồng nghĩa với việc bà sẽ buộc phải tới trước mặt kẻ thù từng dùng tôi làm bằng chứng để khiến mẹ con tôi bị xua đuổi ra hoang mạc.

Tôi nhìn chằm chằm vào khuôn mặt mình đang phản chiếu trong một bát nước và thấy đôi mắt của bố tôi đang nhìn lại tôi. Lúc này đây, khi người ta nói đến họ của ông, đồng thời họ cũng nói đến tôi. Tôi bước đi một mình trong đêm tối, mặc chiếc áo tunic và áo choàng của Adir, tìm tới những người kể về bố tôi, mong muốn được nghe những chiến công của ông trên chiến trường và lòng tốt ông dành cho những người cần giúp đỡ. Ông nhất quyết khẳng định rằng mọi người đều bình đẳng, cho dù họ là người hầu hay tu sĩ, và đảm bảo chắc chắn để tất cả đều tuân thủ quy định không được thu hái hết quả từ cả bốn góc vườn, đúng như Chúa đã ra lệnh, để đảm bảo cả những người nghèo khổ nhất trong chúng tôi cũng tìm được nguồn sống khi lâm vào cơn đói kém.

Tôi khao khát được nói chuyện với ông, một điều tôi đã không thể làm khi ông hiện diện. Khi nghe nói sắp có một cuộc thi bắn cung giữa các chiến binh, tôi liền tới dự, ăn mặc giống như cậu con trai tôi từng là trước đây, dùng một chiếc khăn quàng che ngang mặt, đeo sau lưng cây cung tôi vẫn dùng để thử các mũi tên chính mình làm ra. Có lẽ tôi nên gặp mặt bố mình và ông nên biết tôi đúng như con người thật của tôi, giống như giờ đây tôi đã biết về ông. Tôi đợi qua cả ngày, quan sát những người khác với những cánh tay và tấm lưng nổi cuồn cuộn cơ bắp khi kéo căng dây cung. Các chiến binh hò reo trong tình huynh đệ và sự tranh đua, đổ lỗi cho gió làm mình chệch đích, khen ngợi người cừ khôi nhất trong bọn khi đường ngắm của anh ta trúng đích.

Khi đến lượt Amram thử sức, tôi nhìn thấy sự ngưỡng mộ ra mặt của những huynh đệ đồng ngũ dành cho tài năng của anh. Cả tôi nữa cũng muốn khen ngợi anh, nhưng còn một điều hơn thế. Tôi cảm thấy sự ghen tỵ bùng lên nhói buốt, như vết đốt của một con ong bắp cày chích thẳng vào tim tôi. Ben Ya’ir là một trong số các chiến binh hò reo cổ vũ cho các chàng trai trẻ, và ông chân thành khen ngợi Amram. Tôi chợt nghĩ tới cách ông ban phước cho tôi và tự hỏi liệu có phải ông chính là lý do tôi được sinh ra dưới biểu tượng của kim loại, và tại sao tôi lại muốn nhiều hơn những gì các cô gái khác mong muốn. Ngay cả lúc này đây, trong lúc đưa mắt nhìn về đám các cô gái trẻ đứng cổ vũ ở hai bên, tôi biết mình không bao giờ có thể đứng xem cùng với họ mà không khao khát được ở giữa những người đàn ông.

Rất có thể tôi đã trở lại với sự im lặng ngự trị trong gian buồng của chúng tôi, nhưng vào những giờ nhợt nhạt lúc cuối ngày, tôi thấy chim ưng bay trên đầu chúng tôi, chính là con chim sở hữu những chiếc lông tôi đã dùng để chế tạo các mũi tên cho Amram. Tôi nghĩ tới những vệt màu đỏ từ rễ thiên thảo còn dính lại trên hai bàn tay mình khi tôi tỉ mỉ chế tạo. Tôi đã định dùng những mũi tên đó làm quà, nhưng vẫn chưa mang tặng chúng. Cuối cùng tôi cũng hiểu ra, ngay từ đầu tôi đã muốn dành những mũi tên ấy cho chính mình. Tôi đã tạo ra chúng không phải để bày tỏ sự ngưỡng mộ chim phượng hoàng, đại diện cho người đàn ông tôi yêu, mà để dành cho ký ức về thứ hoa huệ đỏ mọc trên những cánh đồng xứ Moab, như một lời nhắc nhở về con người trước đây của mình.

Lúc này tôi đang mang chúng bên mình, giấu kín dưới áo choàng.

Cuối cùng tôi nhận ra mình đang đứng vào vạch thi bắn của cung thủ, bị đẩy tới đó bởi một con quỷ, mà cũng có thể bởi lòng tự hào của chính tôi, một cậu con trai vô danh đã được cho phép dự thi, dù rõ ràng không ai thấy khả năng chiến thắng trong con người tôi. Họ chẳng buồn dõi theo khi mũi tên đầu tiên trúng đích, có thể mũi tên thứ hai sẽ thuyết phục họ quay ra nhìn và tròn mắt kinh ngạc. Mà cũng có thể là mũi tên thứ ba. Tôi chỉ đang tập trung vào một điều duy nhất: khoảnh khắc chính xác khi tôi kéo căng dây cung về phía sau, chờ đợi, đúng như Wynn đã hướng dẫn, để mũi tên sẽ chúi xuống và bay bổng lên đúng như cách những con chim vẫn tung cánh. Tôi chẳng buồn để tâm tới cô gái tôi vẫn phải giả bộ vào vai nữa. Tôi nghe thấy gió thổi, ngoài ra không còn âm thanh nào khác. Tôi nghĩ tới cả hai người cha của mình, một người đã dạy tôi mọi thứ tôi biết và một người giờ đây tôi ao ước được ông chỉ bảo.

Khi nheo mắt lại, tôi nhìn thấy đường ngắm phía trước mình, thẳng băng như đúc bằng sắt.

Các mũi tên của tôi lao tới chẻ tung những mũi tên vốn đã cắm sẵn vào đích, hất tung những phát bắn của các chiến binh khác xuống đất. Giờ thì những chiến binh đó đang quan sát. Không thể nào bỏ qua được những chiếc lông đỏ chói, trông như một bó hoa huệ. Khi tôi bắn xong, mọi người chìm vào im lặng.

Tôi thấy Ben Ya’ir đứng dậy trong khi cả đám đông nhất loạt reo lên. Hai tai tôi ong ong, như thể một cơn bão vừa ập qua tôi, một cơn cuồng phong từ bên kia Biển Muối. Tôi khẽ thì thầm lời cảm tạ đầy biết ơn tới bố của em gái tôi, tới những người tôi từng phi ngựa bên cạnh, và tới Nouri, người luôn bị tôi vượt qua. Tôi đứng đó trong khoảnh khắc, niềm hạnh phúc hoàn toàn trọn vẹn, thầm ước gì có thể mãi lưu giữ khung cảnh này trước mắt. Nhưng một khung cảnh cũng tựa như giấc mơ, luôn tan biến ngay khi ta định níu giữ lấy nó, và khung cảnh của tôi bay lên tới với Người không bao giờ bị lãng quên. Ngay lập tức, tôi có thể nghe thấy sự thật đang diễn ra trong khoảnh khắc này. Đôi mắt và đôi tai tôi lại thêm lần nữa thuộc về tôi. Đám đông đang hò reo gọi tên Adir, tuyên bố em là người hùng của ngày hôm ấy.

Họ nghĩ tôi là em trai tôi, tin rằng em là một cung thủ bậc thầy. Đám đông tiếp tục hân hoan hò reo, nhưng tôi đã quay đi. Các chiến binh và những người dự thi tiếp tục gọi Adir đến với họ, để họ có thể vinh danh em, nhưng tôi đã hối hả lách mình đi qua Quảng Trường Tây, vội vã rảo bước, vội vã chạy trốn như thể tính mạng của tôi đang bị đe dọa. Cả thế giới đang ở kia phía trước tôi, trên các vách núi và ở thung lũng phía dưới, nhưng thế giới này không còn thuộc về tôi nữa. Tôi đã trao nó cho em trai mình.

Tôi tìm đến một khu vườn bỏ hoang nằm phía sau Cung Điện Bắc, một khu vực có tường bao, nơi những người phụ nữ hay lui tới tìm tỏi và các loại rau được trồng ở đó từ lâu và đã bị lãng quên. Trong khu vườn có mấy con chim chiền chiện đang mổ mổ trên bãi cỏ xanh, nhưng tất cả chúng đều bay vụt lên khi tôi lại gần, hơi thở nóng hổi, đầy tức giận. Tôi giật tung trang phục của Adir ra. Chúng chẳng qua chỉ là cái lốt ngụy trang ngớ ngẩn. Có một cây hương thảo mọc ở nơi tôi đứng, nó được coi là loài cây của hồi ức, là cánh cổng dẫn về quá khứ. Tim tôi đập mạnh trong lồng ngực, và đôi chân run rẩy. Tôi quấn mình trong tấm khăn choàng và khóc nấc lên vì con người hiện tại của tôi.

Con chim ưng đã theo tôi. Có lẽ nó chính là con chim Wynn đã huấn luyện tìm đến cửa sổ khu chuồng bồ câu, một con chim săn mồi dũng mãnh đã sẵn sàng cúi đầu ăn vụn thức ăn từ tay Yael. Tôi ngước lên bầu trời. Ngắm nhìn nó lướt đi trong bầu không trên đầu mình gợi cho tôi nhớ cảm giác của tự do. Quá khứ vẫn ở cùng tôi cho dù tôi có muốn vậy hay không. Tôi vẫn là chính mình, cho dù tôi có tìm cách nào để trốn chạy khỏi sự thật đi chăng nữa.

Phía dưới tấm khăn, tôi vẫn còn cây cung đeo trên lưng.

•§•

Trong suốt quãng thời gian nóng như nung của tháng Sivan, từ trên đỉnh núi của chúng tôi, các cư dân vẫn hay nhìn thấy binh lính của chiến đoàn. Ngày một nhiều các toán trinh sát được phái tới thám thính ngọn núi của chúng tôi, chúng tập trung lại ở mặt đất lởm chởm đá bên dưới. Chúng là những kẻ dò la, với nhiệm vụ duy nhất là tìm kiếm kẻ thù và báo về cho chủ tướng. Đã từ lâu người Roma biết chúng tôi đang ở đây, như chúng biết về Machaerus và các pháo đài khác do những người Zealot chiếm giữ. Chúng tôi ở cách xa Jerusalem, và vì thế chúng đã tảng lờ chúng tôi, song tiếng tăm của chúng tôi dần lớn hơn, và những câu chuyện về áng vinh quang của chúng tôi đã đến tai người Roma. Tại các phiên chợ ở mọi thành phố trong khắp vùng, người ta ngày càng bàn tán nhiều hơn về cuộc nổi dậy của chúng tôi. Shir tishbohot, những bài hát ca ngợi, được sáng tác ra dành cho chúng tôi, và những người ngưỡng mộ chúng tôi lên tiếng chỉ trích Roma, lúc đầu chỉ thì thầm, sau đó lớn tiếng hơn. Người ta nói ngọn núi của chúng tôi vô hình và những người Sicarius đã dùng bảng chữ cái Hebrew để gọi tới một tấm màn che phủ trên chúng tôi, một thứ vật chất được tạo nên từ không khí và hơi nước vốn chia cách thiên đường khỏi hạ giới. Người ta kể rằng từ các tòa tháp pháo đài, có thể nhìn thấy ngai vàng nơi Chúa của chúng tôi ngự. Bất cứ ai khống chế nơi này sẽ khống chế thế giới.

Binh lính chiến đoàn có thể tới theo dõi chúng tôi, nhưng tất cả những gì chúng có thể thấy là tổ chức tấn công vào lúc này là bất khả thi tới mức nào. Ben Ya’ir đã ra lệnh rằng khi những đám lính trinh sát xuất hiện, chúng tôi nên ở yên trong buồng để chúng không đếm được số lượng chúng tôi. Có lẽ chúng sẽ nghĩ chúng tôi mạnh hơn so với thực tế, có trong tay hàng nghìn chiến binh, chứ không phải chỉ là một ngôi làng với toàn người già cùng phụ nữ trẻ con mỗi khi những người đàn ông của chúng tôi xuất kích. Hãy cứ để chúng nhìn bao nhiêu tùy thích. Tất cả những gì chúng thấy được là ngọn núi nơi vinh quang của Chúa đã gửi chúng tôi tới, một ngọn núi bất khả xâm phạm đến mức chúng sẽ không bao giờ có thể khuất phục nổi. Một vài cậu bé của chúng tôi ném đá xuống như gửi một lời cảnh cáo, rồi phá lên cười khi thấy đám lính tản đi.

Tôi không phá lên cười khi nhìn thấy những chiếc áo tunic trắng của Chiến đoàn Mười hay lá quân kỳ có hình lợn rừng. Tôi cảm thấy một cơn gai lạnh lan khắp người. Trên thực tế, chúng tôi không phải là đối thủ của lính Roma, những kẻ đã được huấn luyện để làm một việc, trở thành cỗ máy gieo rắc cái chết. Các chiến binh của chúng tôi đáng gờm nhất khi lẩn lút như những con sói, tấn công kẻ thù trong bóng đêm. Hy vọng duy nhất để những người nổi dậy thành công là một cuộc tấn công bất ngờ, khi nhờ Chúa ban phước, sự nhanh nhẹn và dũng mãnh của họ có thể dành thắng lợi nhất thời. Chống lại những binh lính được trang bị, tổ chức chu đáo, có quá nhiều kinh nghiệm chiến tranh, chúng tôi ở vào tình trạng bị động đến thảm hại. Những người cha và những người anh của chúng tôi là các chiến binh chiến đấu vì tự do chứ không phải là những người lính được huấn luyện lành nghề. Không giống như bố của em gái tôi, những người đàn ông tại Masada không phải là chiến binh từ lúc chào đời, mỗi người có một con ngựa được chọn sẵn và một con dao trong tay. Họ vốn là tu sĩ, thợ làm bánh và học sĩ, vũ khí của họ là dao găm, tên và đá, chứ không phải những món binh khí bằng đồng thau và sắt. Chúng tôi chẳng là gì hết trước sức mạnh vô tận của Đế quốc Roma.

Khi các chiến binh của chúng tôi quyết định cần lần theo một nhóm lính trinh sát để xác định xem chiến đoàn còn cách ngọn núi của chúng tôi bao xa, Yael đưa cho tôi một món quà lấy khước gửi cho Amram, một dải lụa xanh, màu của thiên đường, và của Chúa vinh quang, cũng như ngai vàng của Người.

Amram bật cười và nhét mảnh lụa vào sát trái tim anh.

- Chúng ta sẽ không xa nhau lâu đâu, - anh nói khi nhận ra vật lấy khước kia. - Em gái anh đã để tâm lo chuyện này.

Anh nói với tôi rằng mảnh lụa sẽ dẫn anh trở về với tôi cho dù anh có đi xa tới đâu. Anh đưa hai bàn tay áp vào hai bên khuôn mặt tôi và hôn tôi. Trong vòng tay anh tôi bỗng rùng mình sợ hãi, vì những gì diễn ra giữa chúng tôi vốn đã kết thúc, bất chấp vật lấy khước kia. Tôi tới bên bờ tường quan sát anh xuống núi cùng các chiến binh. Tôi không hề biết em trai tôi đã quyết định xuất kích cùng họ, cho tới khi tôi bắt gặp mẹ tôi ở đó, mất hết bình tĩnh vì lo âu.

- Nó mới chỉ là một đứa bé, - bà lo lắng.

Gần đây trông mẹ tôi có vẻ mệt mỏi, luôn không chịu ăn, luôn khép kín một mình. Lúc này mặt bà xám ngoét như tro.

- Sao họ lại phải làm thế? Sao thằng bé lại phải đi?

Tôi bị cảm giác tội lỗi đè quá nặng để có thể trả lời. Các chiến binh tin rằng Adir chính là người cung thủ tại cuộc thi và do đó đã đón nhận em trai tôi như huynh đệ của họ. Đó là lý do tại sao giờ đây cậu bước đi cùng họ, tất cả là vì những mũi tên đỏ của tôi. Số mệnh của em là gánh nặng của tôi, vì tôi đã khiến họ nhìn em đầy vì nể. Mẹ tôi nghĩ về Adir như cậu bé con và vẫn buộc những tấm bùa hộ mệnh vào trang phục của em để bảo vệ em khỏi tai ương. Em trai tôi xé bỏ những vật đó khỏi áo tunic, vừa phá lên cười vừa nói mẹ chúng tôi chẳng hiểu gì về ý nghĩa của việc là một người đàn ông.

Adir đang ở tuổi mười ba, nhưng em vẫn chưa sẵn sàng. Tôi đã giết con sơn dương đầu tiên của mình khi tôi mới mười tuổi, nhưng tôi đã được chuẩn bị trước để đối diện với máu. Tôi đã kề vai sát cánh với những người đàn ông không biết sợ. Tôi đã biết cách đốt các cành keo để tưởng niệm linh hồn của người đã khuất. Em trai tôi nghĩ là đàn ông đồng nghĩa với việc mù quáng bước đi theo con đường của các chiến binh, bất chấp rằng cậu bé thiếu mọi kỹ năng cần thiết. Em nghĩ tới vinh quang chói lọi chứ không phải những vũng máu; chắc chắn em trai tôi chưa thể hình dung ra sự tàn khốc em sẽ phải chứng kiến khi các đồng đội bị hạ gục trước mắt mình.

Tôi cầu nguyện cùng mẹ trước ban thờ của chúng tôi trong khi bà đốt dầu và cầu khấn để Adir bình an trở về. Tôi nguyền rủa chính mình trong lúc cầu nguyện, vì đáng ra tôi phải là người đứng vào chỗ của cậu bé. Mẹ tôi viết các tên gọi của Chúa lên hai cánh tay bà, rồi sau đó lên tay tôi, để thiên đường có thể nghe thấy những lời chúng tôi cầu khẩn, cho dù hành động này không được phép với phụ nữ. Chỉ các tu sĩ mới được phép thực hiện những mối liên hệ như thế với Đấng Toàn Năng, nhưng mẹ tôi không sợ phá vỡ luật lệ. Chúng tôi hiến sinh một con bồ câu và viết lên lông vũ bằng máu của chính nó, trói buộc bất cứ con quỷ nào có thể đã theo sau em trai tôi xuống thung lũng. Chúng tôi cầu nguyện thật khẽ để không ai nghe thấy vì hai mẹ con tôi không dám để lộ những gì chúng tôi làm trong buồng mình, cũng như tôi không dám hé lộ sự thật về việc em trai tôi tham gia xuất kích.

Con xin viện đến quyền uy từ áng vinh quang của Người để làm kinh sợ tất cả linh hồn của những ác thần hủy diệt, những kẻ giáng xuống tai ương thật bất ngờ và khiến chúng con lạc lối. Hãy hủy diệt trái tim xấu xa của chúng trong kỷ nguyên trị vì của hắc ám.

Tôi lẩm nhẩm khấn những lời này cùng mẹ, nhưng tôi không xưng nhận tôi chính là thứ hắc ám đã đẩy em trai tôi ra trận, và rằng tôi mới là người cần chuộc tội.

•§•

Vào một buổi sáng trời trong vắt nóng như đổ lửa, những con bồ câu trong tổ đột nhiên rơi xuống đất không một dấu hiệu báo trước. Chúng tôi nhặt chúng lên, ôm chúng vào lòng, cố trấn an cơ thể đang run bần bật của chúng cho tới khi những con chim hồi tỉnh lại. Một số con bị chết ngày hôm đó, không vì lý do nào rõ rệt. Mặc dù rất đói, chúng tôi vẫn không thể chế biến chúng cho bữa ăn của chính mình hay cho các chiến binh sau khi họ an toàn trở về vì lũ chim đã chết bởi một chứng bệnh nào đó.

Có lẽ thời khắc những con bồ câu rơi xuống đánh dấu lúc Channa quay lại chỗ của tu sĩ để chọn ngày chết cho người nô lệ. Chắc chắn tất cả chúng tôi đều cảm thấy cái chết cận kề; nó lướt qua như cái bóng từ một đám mây, và chúng tôi bỗng trở nên lạnh toát. Mẹ tôi mang những con bồ câu tới ban thờ trong buồng của bà, lấy khăn trùm kín đầu, lẩm nhẩm một bài cầu nguyện để giữ Thần Chết tránh xa, nhưng lễ vật hiến sinh vẫn không đủ. Ngay hôm đó, một bản thông báo được dán lên. Đến chiều hôm sau, lính gác sẽ tìm đến tòa tháp và thế gian này sẽ dứt bỏ được gã nô lệ. Chúng tôi không phải là những kẻ man rợ như đám Roma, những kẻ đóng đinh kẻ thù lên thập giá để gây ra những đau đớn cùng cực mà một con người có thể chịu đựng được, kéo cái chết ra thật dài, giống như một người có thể bị căng ra trên cây thập tự gỗ để anh ta phải ngắc ngoải trong cơn quằn quại. Thay vì thế, gã nô lệ sẽ bị cắt cổ, một cái chết nhân từ nhất, cái chết chúng tôi dành cho những súc vật thấp hèn nhất, như thế hơi thở sẽ rời bỏ anh ta chỉ sau một nhát dao.

Khi màn đêm buông xuống, Channa đứng đợi cạnh bờ tường gần gian buồng của Revka. Bà ta khoác áo choàng, nhưng các cháu trai Revka đã lập tức phát hiện ra bà ta, như người ta vẫn nói chúng có thể nhìn thấy ác quỷ. Vợ thủ lĩnh của chúng tôi không hề biết sợ, chỉ cảm thấy ngọn lửa của khao khát đang thiêu đốt bà, và lúc này càng ngùn ngụt cháy còn nóng bỏng hơn cả không khí xung quanh. Không bao lâu nữa Arieh sẽ tròn một tuổi; cậu bé là một đứa trẻ lặng lẽ và đáng yêu, lúc này đã bắt đầu tập đi. Channa đã dám tới gặp Yael; bà ta thờ ơ trước mọi thứ khác, như những kẻ tuyệt vọng thường vẫn thế, còn hơn cả sẵn sàng bất tuân chồng mình, người vốn đã cảnh báo bà ta cần tránh xa hai mẹ con cô gái. Nhưng lần này Ben Ya’ir lại có mặt trong số các chiến binh xuất kích bám theo quân Roma, vì thế ông không thể phán xử hay trừng phạt Channa vì những hành động không phải phép. Người phụ nữ đã trở nên khỏe mạnh hơn so với trước đây, nhờ các phương thuốc của mẹ tôi, đủ khỏe mạnh để gây ra tai họa. Bà ta mang theo một cành hoa bài hương, như thể muốn trêu ngươi thứ hoa từng khiến bà ta khổ sở đến thế.

Revka bật khóc khi nhìn thấy Channa.

- Đây là lỗi của tôi. Tôi đã mời gọi một con quỷ tới ám chúng ta.

- Không, - khuôn mặt Yael vẫn vô cảm, nhưng nghe giọng của cô có vẻ tự tin vào chính mình. - Đó là sự trừng phạt dành cho cháu.

- Cô có làm gì sai đâu, - Revka khăng khăng.

- Một kẻ cắp luôn nhận ra một kẻ cắp khác, - Yael thì thầm quả quyết.

Cô gói ghém mọi thứ của Arieh, sau đó đi tới bên bờ tường, bế đứa trẻ trên tay.

- Mặc cả là mặc cả, - Channa nói. - Ta không đòi hỏi quá đáng, ta chỉ muốn cái thuộc về ta.

Hai người phụ nữ đang ở gần khu vườn nơi Yael đã thả con bọ cạp. Nó đã không ló mặt vào đêm nay, nhưng vẫn còn ở đó. Lũ trẻ đã trông thấy nó, và chúng biết thứ ta không thể nhìn thấy có thể nguy hiểm hơn thứ hiển hiện trước mắt. Chúng tôi đang tiến hành một trận chiến chỉ để giúp cho chúng tôi tiếp tục có cái ăn; có lẽ con bọ cạp cũng đang bị đói giống chúng tôi. Còn về phần Channa, bà ta là vợ của một người giàu có; bất chấp việc chồng bà ta luôn nói tất cả chúng tôi đều xứng đáng được Chúa ban phát ân huệ, bà ta đã lấy nhiều hơn phần mình đáng được hưởng.

- Cô đã chăm sóc thằng bé rất tốt, - bà ta tán thưởng Yael khi thấy những chấm đỏ như lửa trên má cậu bé gần như đã biến mất hết.

Yael đã tắm cho con trai bằng dầu và xoa một thứ thuốc mỡ lên da cậu bé.

- Ta chắc chúng ta có thể thống nhất với nhau như những người phụ nữ biết điều.

Khi Channa trìu mến vuốt ve khuôn mặt cậu bé, Arieh mỉm cười ngước lên nhìn bà ta.

- Nó ở với ta thì tốt hơn.

Yael không khép mình lại như một số phụ nữ hẳn đã làm. Cô không có thời gian cho những trò vô bổ như thế. Người nô lệ đã được phép sống. Cuộc mặc cả đã được tôn trọng; tuy vậy, bất cứ ai tin tưởng một con rắn cũng đáng bị nó cắn. Người khôn ngoan nhìn một tạo vật theo bản chất của nó, chứ không phải theo những gì nó tự xưng về bản thân.

Sau khi công việc của cô tại khu chuồng bồ câu kết thúc, Yael đi lấy củi. Cô đi làm việc này thường xuyên đến mức các lính canh đều dần quen cô. Cô con gái người sát thủ có mái tóc đỏ. Cô đi vào lúc cuối ngày, khi mặt trời đã xuống thấp. Trong ánh sáng lờ mờ, cô tìm nhặt những cành khô có thể dùng làm củi, những khúc thân cây chết có thể giúp cho bếp lửa của chúng tôi luôn ấm nóng. Cô chỉ quay về lúc chạng vạng đã phủ kín bầu trời nhạt màu. Đôi khi cô ngồi trên bờ tường trong ánh sáng màu hổ phách, bên cạnh là một giỏ cành cây khô, chiếc khăn đội đầu tụt xuống, lộ ra những bím tóc ánh lên màu đỏ sẫm. Cô biết những người lính gác ngắm nhìn mình, ánh mắt họ chăm chú không rời khỏi da thịt cô. Cũng chính vì thế bọn họ chấp nhận để mặc cô làm như ý muốn.

Mỗi ngày, cô càng đi xa hơn xuống núi, tìm thấy những con đường hiếm người dám đi vào, ngoại trừ sơn dương, loài vật không hề biết sợ bị rơi xuống từ các vách núi cheo leo. Chiếc khăn đội đầu của cô được dệt theo những hình hoa văn của miền đất phương Bắc chưa từng có ai trong chúng tôi nhìn thấy, một miền đất nơi băng đóng dày như sông, nơi một người đàn ông có thể bị đông cứng lại trong khoảnh khắc, nơi những mũi tên của tất cả các chiến binh đều được đánh dấu với biểu tượng hình hươu đực.

Khi Yael nhờ tôi giúp đỡ, tôi sẵn lòng đi cùng cô, cho dù lúc ấy chúng tôi đã có nhiều củi chất đống bên cửa buồng mình hơn bất cứ ai khác trên núi.

- Em lấy làm ngạc nhiên là chị lại không nhờ mẹ em, - tôi nói.

- Mẹ cô sẽ làm bọn họ nghi ngờ. Những người lính gác sẽ tin cô.

Khi chúng tôi đến gần những người lính canh, Yael bảo tôi gỡ khăn quàng xuống khỏi đầu để mấy người lính có thể nhìn thấy mái tóc đen dài của tôi. Chúng tôi là hai cô gái trẻ đi lấy củi, vui vẻ, xinh đẹp. Chúng tôi vẫy tay chào. Hàng ngày, chúng tôi đều thực hiện chuyến đi này. Lính gác không bao giờ bận tâm xét hỏi chúng tôi mà chỉ đưa mắt liếc nhìn, ngắm nghía những cánh tay trần của chúng tôi, thứ chúng tôi cho phép bọn họ được nhìn thấy và tận hưởng.

Yael luôn cầu nguyện một bài mỗi khi chúng tôi đi ngang qua một cái hang nhỏ. Cô thì thầm với tôi rằng có một con sư tử sống trong đó, song cũng thề rằng nó sẽ để mắt bảo vệ chúng tôi. Thỉnh thoảng cô để lại cho nó một con bồ câu làm lễ vật, có lúc lại là vài sợi tóc của cô. Cô gái dường như tin tưởng rằng nó là người hộ vệ cho mình. Dẫu vậy, tôi vẫn cảm thấy nhẹ nhõm vì đã mang theo mình một con dao, phòng trường hợp con dã thú cô nói tới quyết định quay sang tấn công chúng tôi.

Bầu không khí mát mẻ của buổi chiều muộn khiến chúng tôi bắt đầu mặc nhiều đồ hơn dưới áo choàng. Tôi quàng thêm một chiếc khăn san, làm cho thân hình như to ra. Chiếc khăn đội đầu của tôi được quàng chặt, gần như che kín khuôn mặt. Một ngày kia Yael mang tới cho tôi một chiếc áo choàng màu xám. Cô nói nó là của bố cô. Tôi nghĩ tới tài năng của bố cô cũng như cách ông đã dạy Amram những bí mật của thuật tàng hình. Tôi biết một người có thể trở thành đám mây hay màn sương mờ trong mắt kẻ thù của anh ta; tôi đã thấy chính Amram làm vậy khi chúng tôi muốn thách thức mẹ tôi và bí mật gặp nhau.

Ngay khi tôi khoác lên mình chiếc áo choàng của người sát thủ, đám lính gác không còn nhận ra tôi nữa. Tôi biến mất trước mắt họ, chẳng còn là thứ gì đáng để mắt đến. Họ lên tiếng chào gọi Yael, người có mái tóc đỏ họ rất ngưỡng mộ, nhưng hoàn toàn tảng lờ tôi trong khi tôi bước theo sau cô, mang trên tay một ôm củi.

Vào ngày dự kiến xảy ra chuyện đó, tôi tới tòa tháp vào giờ Yael đã chọn. Sau bữa ăn, người lính canh tại đó thường ngủ thiếp đi trên băng ghế, bụng no căng đậu lăng và đậu hạt. Trong túi, tôi có chiếc chìa khóa mẹ đã chế ra từ mảnh kim loại vặn xoắn, để người nô lệ có thể dễ dàng trốn khỏi khu chuồng bồ câu mà các thành viên hội đồng không nghi rằng Yael đã tháo khóa xiềng cho anh ta. Tôi vẫn quàng quanh đầu chiếc áo choàng của người sát thủ. Không ai hỏi gì tôi trong khi tôi đi theo hành lang, rồi bước lên cầu thang, ở cuối gian sảnh, người lính canh đang ngủ, đúng như Yael đã cam đoan với tôi. Tôi đi vào phòng giam người nô lệ, choáng váng trước cảnh bẩn thỉu và mùi hôi hám chào đón tôi. Không khí đặc quánh, dẫu thế tôi vẫn có thể thấy Wynn khốn khổ nằm trên cái ổ rách nát. Trông anh ta bẩn thỉu đến mức không ai có thể đoán nổi mái tóc xơ xác của anh ta vốn có màu sáng trắng của băng và da từng có màu của sữa khi lần đầu tiên anh ta tới chỗ chúng tôi.

Bất chấp bóng tối, Wynn nhận ra tôi, đứng dậy để chào tôi.

- Người chiến binh, - anh ta nói đầy trìu mến.

Giọng nói của anh ta thật yếu ớt, như tan ra trong họng. Thân hình anh ta không còn khỏe mạnh như trước, đã bị suy mòn vì thiếu không khí và thức ăn.

- Hôm nay tôi là một người khác, - tôi báo cho anh ta biết.

- Là ai mới được chứ? - Anh ta có vẻ rất bối rối.

Tôi cười khẽ, sau đó cởi áo choàng ra và đứng trước mặt anh ta.

- Tôi là anh.

Không ai trong số lính canh bận tâm đến hai người phụ nữ đi qua cổng, một người hầu như không nhìn rõ mặt, trùm kín tấm áo choàng màu xám. Bọn họ đã quen với việc chúng tôi rời khỏi pháo đài vào giờ này, khi bóng tối bắt đầu lan ra trên bầu trời, khi tấm màn ngăn cách giữa ngày và đêm mở toang cho cả thiên thần lẫn ác quỷ. Họ đã không nhận ra khi mang củi về, Yael đã đi một mình, nán lại bên tường thành để nhìn qua các ngọn núi, nơi con chim ưng bay vút lên, lượn vòng như thể có thể quay lại, trước khi biến mất vào màn đêm đang buông xuống.

Trong tòa tháp, tôi đợi cho tới khi chắc rằng Wynn đã được tự do, không ngừng lặp lại bài thánh thi bảo vệ. Shivitti Adonai l’negdi tamid. Con luôn đặt Chúa trước con. Tôi thật mừng khi biết lúc này là mùa hành mọc hoang sinh trưởng, khi những con thỏ rời hang ăn cỏ non. Có lẽ anh ta sẽ tìm cách sống sót được trong chốn hoang vu để tìm đường quay về miền đất của bầy hươu đực.

Không người lính canh nào tìm đến cánh cửa tôi đã tháo khóa cho Wynn bỏ trốn. Tôi rời đi không bị ai phát hiện, mặc trên mình chiếc áo tunic tôi mang theo để một lần nữa tôi lại có thể là một cậu con trai, dễ dàng được cho là người giúp canh gác tòa tháp.

•§•

Chiến tranh tới gần hơn vào tháng Tammuz sáng lung linh, khi chúng tôi chăm chút cho những ruộng nho và cả bầu không khí cũng đượm hương vị ngọt ngào. Từng đàn chim lớn bay lượn trên đầu, quay trở về từ các vùng đồng cỏ phương nam, những đàn bồ nông và cò, én và cắt. Cũng có cả những đoàn người, băng qua sa mạc trước khi có thể bị bắt, một cơn thủy triều ào đi phía trước Chiến đoàn Mười. Một số kẻ lang thang tìm đến với chúng tôi. Khi cầu xin lòng nhân từ, họ được phép dựng lều trong vườn cây ăn quả của chúng tôi, và tất cả quả rơi xuống bốn góc vườn đều được dành cho họ, đúng như luật lệ chung của chúng tôi. Những kẻ lang thang ấy không phải là những người duy nhất phải chịu đói. Quả chín rụng xuống và những chiếc bánh mì dẹt hầu như không còn đủ làm dịu cái đói. Tôi lang thang ra ngoài tường thành bắt chim bằng những tấm lưới đan từ sợi. Khi đã mệt mỏi với việc phải đi săn kiểu con gái, tôi lấy cây cung của mình ra và bắn gà lôi để có thứ dọn lên bàn ăn.

Không ai nói một lời khi thấy tôi bước đi qua quảng trường với một cây cung đeo sau lưng; có lẽ họ tin rằng món vũ khí là của em trai tôi và trong lúc Adir vắng nhà, tôi đang chăm nom cho những gì thuộc quyền sở hữu của cậu. Cùng lắm người ta cũng chỉ nghĩ tôi muốn lau chùi những mũi tên mang theo, vì đầu tên đều dính máu.

Bất chấp việc mẹ đã khóc than em gái tôi và giờ đây coi em như người đã chết, tôi vẫn mang gà lôi đến cho những người Essene mỗi khi có thể. Với tôi Nahara chưa chết. Tôi vẫn thường trông thấy em giữa những người phụ nữ khiêm tốn cần mẫn làm việc. Tôi nhớ lại em đã lang thang cùng tôi qua các đồng cỏ trong cuộc sống trước đây của chúng tôi như thế nào, và tôi đã đuổi em chạy thẳng về lều của chúng tôi, lao theo em như một con cú, làm em bật cười giòn giã. Tôi nghĩ tới những năm chúng tôi ngủ chung nhau trên một tấm đệm, thường mơ cùng một giấc mơ, để rồi thậm chí từ trước khi mở mắt chúng tôi đã có thể trò chuyện về những gì mơ thấy trong đêm. Tôi từng luôn ao ước bố em cũng là bố tôi để tôi có thể là chị gái em theo mọi nghĩa, còn giờ đây, tôi sợ Nahara sẽ bỏ chạy nếu tôi dám nói chuyện với em, cầu xin em trở lại.

Sau khi đưa cho họ những con chim săn được, tôi tới ngồi xuống cạnh Nahara trên băng ghế gỗ bên ngoài căn chuồng dê. Chúng tôi cùng nhau vặt lông những con gà lôi. Chẳng bao lâu sau, dưới chân chúng tôi đã có một vòng những chiếc lông màu nâu và xanh lục sáng óng ánh.

- Chị vẫn còn đi săn được à, - em gái tôi nói với giọng mỉa mai.

Những người Essene không tin phụ nữ nên chạm tay vào một món vũ khí, hay cướp đi một sinh mạng.

- Khi không ai quan sát.

Tôi cười, hy vọng em sẽ tham gia vào trò đùa che mắt thế gian trước đây của tôi. Thay vì thế, em chỉ lắc đầu. Em gái tôi, người tôi từng cùng chia sẻ những giấc mơ, người có hơi thở cũng là hơi thở của tôi, danh tính bố em vẫn là một bí mật với những người em đang sống cùng, lại thấy hành động của tôi thật đáng xấu hổ.

- Đấng Toàn Năng luôn quan sát.

Tôi cảm thấy lời nhận xét của em như một nhát dao đâm vào mình.

- Chị cúi đầu dâng những lời cầu nguyện lên Người. Người cũng thấy cả điều đó nữa.

- Chúng ta đang ở ngưỡng cửa của Tận Thế, ấy vậy mà chị vẫn hành động như thể ngày rồi sẽ nối nhau mãi mãi, ngày nào cũng giống ngày nào.

Cứ như thể em gái tôi đã trở thành thầy giáo của tôi, còn tôi là học trò không học thuộc bài vậy. Nahara đã bị thuyết phục rằng chúng tôi đang trải qua Tận Thế, và giống như các sư phụ Essene của mình, em gái tôi tin rằng thật ngu ngốc khi bận bịu đến thế với những chi tiết nhỏ nhặt của cuộc sống thường nhật. Những ai từ chối chấp nhận sự thật rằng thế giới như chúng ta biết chẳng mấy nỗi sẽ không còn nữa, họ rồi sẽ sớm phải nhìn nhận khác đi.

Vải áo tunic và khăn quàng của em gái tôi đã mòn trơ sợi, vì không có thời gian sửa thoi dệt và, từ những gì em nói, chẳng có lý do gì để làm thế. Nếu Tận Thế sắp đến, vậy thì áo tunic cũng sẽ là áo liệm. Em gái tôi thổ lộ rằng những người em sống cùng giờ không còn ngủ nữa. Có quá nhiều việc cần hoàn tất với các cuộn bản thảo của họ, trong đó nói lên sự thật của Chúa, và còn quá ít thời gian để làm những việc ấy. Có lẽ đây là lý do khiến em gái tôi trông xanh xao đến thế. Em gầy tới mức xương dưới cổ dường như đang trồi lên dưới da thịt. Em tôi nói những người em sống cùng thường cầu nguyện qua đêm, chờ đợi xem liệu mặt trời có mọc trở lại và liệu quả thực sẽ còn có một buổi sáng nữa hay không.

Máu đã dính trên người chúng tôi sau khi làm xong mấy con gà lôi. Chúng sẽ được treo lên một sợi dây để phần máu còn lại chảy hết khỏi cơ thể, trước khi được ướp muối và chế biến. Dân tộc chúng tôi không bao giờ ăn máu. Đó là một trong những điều luật nghiêm ngặt nhất của Chúa. Song tay hai chị em tôi vẫn dính máu gà lôi. Tôi nắm lấy tay em gái trong tay mình. Em đã tố giác tôi với mẹ; dẫu vậy, tôi vẫn không thể bỏ rơi em.

- Những người này đem đến cho em cái gì?

- Mọi thứ.

Nahara rút bàn tay em khỏi tay tôi, lắc đầu, có vẻ thất vọng vì tôi.

- Họ đem đến một thế giới bình yên, Aziza ạ.

Cô gái đưa mắt nhìn về phía doanh trại và những đống binh khí được tích trữ ở đó. Những đứa trẻ đã được giao cho việc đẽo gọt các tảng đá thành những phiến hình cầu có thể ném mạnh xuống đầu kẻ thù nếu chúng đủ điên rồ tấn công chúng tôi. Nahara quay lại nhìn tôi, đôi mắt ướt đẫm. Cô bé luôn mềm yếu trước những giết chóc. Em gái tôi sẽ nhắm mắt lại khi chúng tôi bắt gặp một con thỏ trong bẫy. Dân tộc chúng tôi không ăn thịt thỏ, chúng bị coi là không sạch sẽ, nhưng bộ tộc của bố Nahara không có những luật lệ như thế. Chị làm đi, cô bé sẽ nói với tôi trong lúc con vật khốn khổ run rẩy trong bẫy. Tôi sẽ túm lấy con thỏ và vặn cổ nó, thật nhanh, để em gái tôi không phải nhìn. Tôi sẽ làm bất cứ điều gì em yêu cầu.

- Chị không thể nghĩ rằng đó là câu trả lời, - em gái tôi nói về đống binh khí.

- Vậy người của em sẽ làm gì nếu chúng ta bị tấn công? - Tôi muốn biết.

- Tin vào Abba.

Hai bàn tay em đã khoanh lại trong lòng. Trông em gái tôi thật bình yên và xinh đẹp, trưởng thành hơn nhiều so với tuổi của em. Tôi nghĩ em muốn nói đến thủ lĩnh tộc người của em, nhưng rồi hiểu ra em muốn nói tới Chúa. Em gái tôi, như những người Essene khác, luôn khẳng định một mối quan hệ cá nhân với Đấng Toàn Năng. Em nói về Người như thể thực sự là con của Người.

- Và nếu điều đó có nghĩa là chúng ta sắp phải chết? Nếu thế thì sao? Nằm xuống và để người Roma giẫm nát chúng ta chăng?

Nahara nhìn tôi đầy cảm thông, như thể tôi mới là cô em gái bé bỏng, còn quá non nớt để có thể hiểu được.

- Sau đó chúng ta sẽ được tái sinh.

- Bố em là một người đàn ông can đảm. Hòa bình là thứ ông tranh đấu để gìn giữ.

Nahara khẽ mỉm cười khi nghe nhận xét của tôi. Tôi thấy trong em một phần cô gái em từng là ngày xưa, trước khi em rời bỏ mẹ con tôi.

- Chị không chiến đấu vì hòa bình, chị gái ạ, - Nahara nói với tôi. - Chị đón nhận nó.

- Trong thế giới của bố em thì không, - tôi nhắc lại để em nhớ.

Nahara phá lên cười, vì đây là sự thật không thể chối cãi.

- Chuyện đó đã lâu lắm rồi. Lúc ấy chị là một con người khác. Em cũng thế.

- Em khóc vì bố em khi chúng ta bỏ đi. Chúng ta đều nghĩ ông đã nghe thấy em từ Petra, vì lúc ấy em đã gắng hết sức gọi ông.

- Lúc ấy em là một đứa trẻ.

Nahara nhún bờ vai mảnh dẻ gầy gò.

- Khi đó bố là người đàn ông duy nhất em biết. Còn bây giờ - em tôi hất hàm về phía cái bàn dài kê ván, nơi Malachi đang bận bịu với bản thảo - em thuộc về anh ấy.

Tôi từng nghe nói Malachi viết đẹp đến mức các thiên thần cũng tới ngắm nhìn, vì chữ viết là thứ đầu tiên Chúa tạo ra từ sự im lặng và vẫn là tạo vật đẹp nhất trong tất cả những gì Người sáng tạo nên.

- Vậy chị mừng cho em, - tôi nói.

Tôi bước đi, để mấy con gà lôi lại cùng em gái tôi, không tài nào nói cho em biết được sự thật. Cho dù em có làm gì hay có yêu ai, tôi vẫn là người đã đem đến cho em sự sống trên thế gian này, một thế giới em quá hăng hái và sẵn sàng rời bỏ, nơi có những cây keo gọi bầy ong tới vào mùa hoa nở, nơi có ngút ngàn đồng cỏ và những bụi lý chua đen.

Cho dù Nahara có nói gì, em vẫn thuộc về tôi.

Tôi đang đi lang thang trong đêm, như đã quen làm để có thể tìm lại tự do của mình như một cậu con trai, và bắt gặp những người Essene đang đào gần nơi cầu nguyện. Nền đất ở đây lổn nhổn đá, trắng như những vì sao trên bầu trời. Lúc đó đã khuya, và trên trời chập chờn từng đám dơi đông nghịt, bay đi tìm những quả sung dâu cuối cùng còn lại ở những khe núi khô cằn bên dưới. Thời gian nóng bức nhất trong năm sắp ập xuống chúng tôi, và không khí đã trở nên nặng nề vì hơi nóng, dày quánh lại như một tấm màn.

Tôi rón rén lại gần hơn, nấp đằng sau một cây chanh giờ đây không còn đậu quả nữa. Cho dù thân cây đã khô héo và rụng sạch lá, gốc vẫn còn thoang thoảng một mùi thơm đặc biệt, cay cay ngòn ngọt.

Tôi nhìn thấy những người đàn ông kia đang giữ lấy một cái vò lớn, làm từ thứ gốm giản dị tuyền một màu nâu xám, loại vò những người Essene vẫn dùng cất giữ các bản thảo của họ. Họ cẩn thận chôn nó xuống, vừa làm vừa khẽ cầu khấn, sau đó nhanh chóng san mặt đất của chốn linh thiêng lại như cũ. Giai điệu của bài cầu nguyện đưa họ vào trạng thái đê mê, thân hình lắc lư hết ra trước lại ra sau, giơ những tấm khăn cầu nguyện có thắt nút lên trời để Chúa có thể nghe họ tìm thấy niềm vui trong cầu nguyện.

Tôi nghĩ về những hành động lạ lùng của những người Essene suốt phần còn lại của buổi tối. Tối hôm sau tôi quay trở lại, lần đi ẩn dưới những cái bóng. Họ lại tiếp tục công việc, bí mật chôn thêm một vò nữa.

Đến sáng, tôi hỏi mẹ điều gì có thể khiến những người sùng đạo quấy quả mặt đất ở nơi thiêng liêng đó một cách bí mật và bất cẩn như thế. Mẹ tôi đã mệt từ nhiều ngày qua, bứt rứt và xanh xao, bỏ lại công việc ở khu chuồng bồ câu cho tôi cùng Yael và Revka, bà chỉ ăn được ít súp và uống nước. Bà pha một thứ trà từ đậu tằm đắng và dưa chuột, thứ nước có màu xanh lục, vị rất mạnh, và mẹ tôi uống nó cả ngày. Bà không thể chịu nổi cái nóng đang ngày một gay gắt và dội nước lên đầu, rồi tết tóc thành bím để nó giữ được độ ẩm và áp sát vào da đầu của bà.

- Họ chôn các cuộn bản thảo của mình vì họ sắp ra đi.

Mẹ tôi khá chắc chắn về chuyện này, vì bà đã quan sát kỹ lối sống của những người Essene khi lần đầu tiên họ tìm tới chỗ chúng tôi. Những cuộn bản thảo là tất cả với họ, là những tư liệu về đức tin của họ.

- Họ muốn đảm bảo những gì mình viết ra vẫn còn dù họ có chết đi, và họ không tin tưởng bất cứ ai trong chúng ta có thể cất giữ chúng an toàn. Họ luôn đóng gói thu xếp mọi thứ như thế trước khi ra đi.

- Chúng ta phải chặn họ lại, - tôi kêu lên, chỉ nghĩ tới em gái tôi.

Việc này rất khẩn cấp; chúng tôi cần cứu em ngay lập tức. Tôi sẽ cầm theo một cuộn thừng để trói Nahara lại, giống như khi chúng tôi bỏ trốn khỏi bố em. Tôi sẽ hỏi mượn Yael chiếc áo choàng tàng hình, chiếc áo cô đã dùng để đưa Người Phương Bắc đi, như thế tôi có thể trùm kín em gái mình từ đầu đến chân. Nếu chồng Nahara tới tìm em, cậu ta sẽ chỉ nhìn thấy sương đọng trên cỏ.

Mẹ buồn bã lắc đầu khi tôi đề nghị chúng tôi cần hành động.

- Không thể làm thế được. Con cho rằng mẹ không thấy rõ số mệnh của em gái con như của con sao?

Mái tóc ẩm ướt của mẹ tôi ánh lên trong bóng tối. Gần đây, mẹ tôi không thể uống đủ nước và bị khô nẻ suốt cả ngày. Bà đã đội lên đầu một tấm khăn đen. Bàn tay bàn chân mẹ đều sưng phồng, làn da thô ráp, nhưng dẫu vậy bà vẫn đẹp. Một số người nói bầu trời cũng phải tái mặt đi trước bà, và ở Thế Giới Bên Kia, các vị thần sẽ do dự không dám gọi đến mẹ tôi vì sợ vẻ đẹp của bà làm họ mù quáng.

- Ngay khoảng khắc mẹ gặp người thanh niên Essene, mẹ đã biết cậu ta chính là kẻ sẽ cám dỗ con bé vào con đường nó không nên dấn thân. Mẹ nhìn thấy sự hủy diệt của em gái con cũng rõ như mẹ đã thấy sự hủy diệt của con. Nếu không con nghĩ tại sao mẹ lại đuổi cậu ta khỏi khu chuồng bồ câu?

- Con không hiểu.

Tôi cảm thấy một cơn giận dữ đang sôi lên trong mình. Từ trước tới giờ mẹ vẫn luôn nói tôi là kẻ sẽ bị tình yêu hủy hoại, chứ không phải Nahara. Tôi đã thay đổi hướng đi của cuộc đời mình không chỉ một lần mà hai lần, chỉ đơn giản vì bà yêu cầu tôi làm vậy. Tôi đã làm theo lời bà mà không đặt câu hỏi, không chút ngờ vực. Tôi nghĩ tới cách chúng tôi đã đốt trang phục của tôi bên bờ Biển Muối, cách tôi đã chối bỏ con người thực của mình, sẵn sàng làm bất cứ điều gì để bà vui lòng. Tôi đã quay lưng lại với Amram. Không thể hé lộ con người thực của mình, giờ tôi không còn mấy cảm xúc với anh nữa.

- Mẹ đã nói với con rằng con chính là người phải tránh xa tình yêu. Giờ mẹ lại nói đó cũng là số mệnh của Nahara sao? Và còn Adir thì sao đây? Liệu có phải cả điều đó cũng đã được tiền định?

Mẹ tôi đưa mắt tránh đi, nhưng tôi nắm lấy tay bà. Mẹ nhăn mặt và quay lại với tôi. Tôi nhận ra mình là người mạnh hơn. Tôi không còn sợ quyền lực của mẹ mình nữa. Tôi không còn bị ràng buộc bởi bổn phận phải giữ lời hứa với một người phụ nữ chỉ toàn nói với tôi những lời dối trá.

- Hãy nói cho con sự thật của Chúa, chứ không phải của mẹ. Có phải đấy là số phận mà tất cả những đứa con của mẹ phải chịu hay không?

- Đó là mẹ, - mẹ tôi thừa nhận.

Giọng nói khàn khàn, dường như mẹ trở nên yếu đuối, điên cuồng.

- Đó là số phận của mẹ. Bất cứ ai mẹ yêu cũng sẽ bị hủy diệt.

Không khí trở nên thật ngột ngạt trong gian buồng của chúng tôi, như thể chúng tôi đang chìm xuống nước.

- Mẹ đã cố không yêu con.

Nước mắt trào ra, lăn xuống trên khuôn mặt mẹ trong khi bà nói ra những lời đó, song tôi không hề thấy thương hại. Bà đã hủy hoại con người đáng ra tôi có thể trở thành nếu bà không can thiệp vào vận mệnh của tôi. Cả cuộc đời tôi đã dựa trên những lời dối trá của bà.

- Mẹ thành công rồi đấy, - tôi lạnh lùng nói.

- Mẹ muốn bảo vệ con. Khỏi tình yêu, và khỏi cả mẹ nữa.

Tôi nghĩ có thể bà đang khóc thật lòng, nhưng tôi không quan tâm.

- Và mẹ đã cố để không yêu Ben Ya’ir chứ? - Tôi cộc cằn hỏi.

- Ôi, không, - bà nói. - Trong chuyện đó mẹ không có lựa chọn nào khác.

Mẹ ngước mắt lên nhìn tôi. Lần đầu tiên bà tiết lộ với tôi sự thật.

- Mẹ quá yêu ông ấy.

•§•

Khi tôi tới nơi, căn chuồng dê đã trống rỗng. Đất ruộng quanh nơi này hầu như chỉ toàn đá; cỏ đã khô héo thành những sợi vàng quăn queo vô dụng. Không giống ngày hôn lễ của Nahara, khi em gái tôi tựa mình vào cửa để chắn đường chúng tôi, cánh cửa giờ đây mở toang ra thật dễ dàng. Những con người đó không tin vào khóa, vì chiếc chìa duy nhất có ý nghĩa với họ là thứ Moses đã dùng để mở ra biết bao chân lý của Adonai.

Họ có quá ít thứ để mang theo, vài con dê, những trang phục mặc trên người, những đồ nghề dùng để viết, giúp họ tiếp tục tụng ca Chúa trong khi thế giới xung quanh đang sụp đổ tan tành. Bên trong, sàn nhà đã được quét. Tôi tự hỏi liệu có phải cây chổi được dựng dựa vào tường kia từng nằm trong bàn tay Nahara hay không, vì thế tôi cầm nó lên trong tay mình, nhưng cán chổi đã nguội lạnh. Không thể thấy lấy một vụn bánh nào; thậm chí cả lũ chuột gần đây thường tìm đến sục sạo ở chỗ chúng tôi hẳn cũng có rất ít lý do để tìm kiếm thứ gì trong các góc của căn chuồng này hay dưới những đệm rơm gọn ghẽ. Ngoài sân, sợi dây phơi vẫn được chăng ra giữa hai cây chà là, một sợi thừng dày bện từ lông dê mà tôi đã có thể dùng để trói em gái tôi lại, trói buộc Nahara với chúng tôi nếu tôi tới đủ nhanh để cứu em lần thứ hai.

Từ khóe mắt mình, tôi nhìn thấy một cậu bé đằng sau thân cây. Yehuda, cậu con trai của Tamar, đang ngồi khóc dưới đất.

- Mẹ không cho em đi cùng mẹ, - cậu bé nói với tôi.

Tôi thấy cậu bé đã bị buộc vào một cây chà là. Mẹ cậu đã làm đúng điều tôi muốn làm để giữ Nahara lại đây. Giờ thì Yehuda buộc phải ở lại cùng chúng tôi, ở nơi Tamar hy vọng cậu bé sẽ được an toàn.

Abba đã quyết định rằng cộng đồng của ông không thể đứng về phía nào trong cuộc chiến của chúng tôi. Việc họ không trực tiếp tham chiến cũng không quan trọng. Họ không thể đồng tình ở lại đây khi biết dự định của chúng tôi là chiến đấu chống lại chiến đoàn trong trường hợp bị tấn công. Và điều đó đã được tiền định, một thông điệp được Chúa trên trời gửi xuống. Họ không thể tiếp tục ăn quả từ vườn hay uống nước từ bể chứa của chúng tôi, cũng như ủng hộ chúng tôi theo bất cứ cách nào. Nếu có những đứa con của bóng tối và những đứa con của ánh sáng, và nếu giữa hai bên luôn cháy rực một cuộc chiến không ngừng, vậy thì họ đã vạch ra một ranh giới giữa họ với chúng tôi, cho dù tổ tiên của họ, Rachel, Sarah, Rebecca và Leah, cũng chính là tổ tiên của chúng tôi, thậm chí dù chúng tôi và họ cùng cầu nguyện một Chúa, Người không có ai sánh bằng. Chúng tôi không thuộc về cùng một thế giới.

Tôi cởi dây buộc cho Yehuda và đưa cậu bé tới chỗ Revka. Có những vết trầy xước do dây thừng hằn lên trên hai cánh tay cậu bé, vì cậu đã tuyệt vọng vùng vẫy cố thoát khỏi vòng dây trói. Tôi hỏi liệu Revka có chăm lo cho cậu bé trong lúc cậu đang khổ sở hay không. Yehuda là một cậu bé tóc đen, với đôi mắt ướt và cái đầu to, nổi bật, đã có những đường nét của một người đàn ông, đang chìm trong tủi hổ khi mẹ quyết định bỏ cậu lại sau. Các cháu trai của Revka biết rõ cậu bé, và dường như Yehuda được an ủi khi ở cùng chúng, cho dù đôi mắt cậu vẫn đầy nước mắt.

Tôi đi tới bức tường để có thể dõi theo con đường hiểm trở những người Essene đã chọn. Họ hướng về phía một cái hang ăn vào lòng núi, nơi các vách đá gần như không thể vượt qua được. Những con linh cẩu từng sống ở đó, và trong hang hẳn rất bẩn thỉu, đầy chất thải của chúng cùng những mẩu xương rải rác. Một bầy sơn dương giật mình khi những người Essene đến bên chúng. Những con dê hoang nhảy vọt sang bên để bỏ chạy, đá rơi xuống từ dưới móng guốc của chúng, cả một màn bụi dâng lên khi những hòn đá lăn xuống thung lũng bên dưới.

Trong đám bụi cuộn lên, tôi dám thề đã nhìn thấy Doamh, vị thần của nấm mồ, mang cái tên đồng nghĩa với sự im lặng, luôn tìm tới người chết để hỏi tên thật của linh hồn trước khi phần hồn đó có thể tiếp tục hành trình. Nhưng khi bụi quang đi, tôi chỉ nhìn thấy những người Essene trong những tấm áo dài trắng, đi chân trần bất chấp núi đá lởm chởm, tảng lờ những bụi cây gai mọc ở đó cũng như những con bọ cạp ẩn mình dưới các tảng đá. Tôi nghĩ mình đã thấy Nahara đi theo những người đàn ông, đầu đội một tấm khăn choàng, đôi mắt ngước nhìn lên trên, như thể em hoàn toàn tin vào con đường và không hề sợ bị vấp ngã.

Nhưng đó là một người phụ nữ khác, người tôi chẳng bao giờ biết tên, chứ không phải em gái tôi.

•§•

Vào ngày đầu tiên của tháng Av, Yael tìm đến bên bàn của chúng tôi. Trong năm, đó là quãng thời gian không mang tới cho chúng tôi gì nhiều hơn ngoài nước mắt và muối. Tất cả chúng tôi đều cảnh giác trong cái tháng vốn là thời điểm cả hai ngôi Đền bị sụp đổ, cũng đúng ngày người ta kể Moses đã đập vỡ những tấm bảng được Chúa ban cho khi ông bắt gặp dân tộc của mình tôn thờ một thần tượng, ngày thứ chín của tháng Av, Ngày của Tai ách, khi cái ác được thả ra ập xuống chúng tôi. Nếu ha-olam là thế giới, và le-olam là vĩnh viễn, thì cả hai đã đan cài vào nhau. Thế nhưng trong tháng Av, thế giới vốn tồn tại vĩnh viễn này dường như lại là một thứ thật mong manh. Đá vỡ nát ra, cái chết rình rập chúng tôi, các thành phố sụp đổ.

Chúng tôi không nói tới việc người nô lệ biến mất. Chúng tôi vẫn cảm thấy sự hiện diện của anh ta, vì con chim ưng đã quay trở lại đậu trên ngưỡng cửa khu chuồng bồ câu chờ đợi cô gái nhân hậu đã cho nó ăn ngũ cốc từ chính tay cô vài lần sau đó. Nhưng lòng tốt ấy đã trói buộc nó, và nó là một con vật hoang dã. Yael xua đuổi nó đi. Cô làm thế hết lần này tới lần khác, cho tới khi cả con chim cũng biến mất, bay về phương bắc. Vào ngày nó biến mất, Yael để mở cửa khu chuồng bồ câu, như chúng tôi vẫn làm khi ai đó qua đời để cho linh hồn được tự do.

Giờ đây người nô lệ đã ra đi, Yael cầu xin mẹ tôi giúp đỡ vì cô tin có thể đưa Arieh trở về đúng mái ấm của nó mà không còn sợ bị trả thù. Yael đội khăn trùm kín tóc, chiếc khăn được buộc lại dưới cổ cô. Tôi nhìn thấy tấm bùa vàng vẫn từng ánh lên lờ mờ, món quà quý giá mẹ tôi tặng cho cô, đã biến mất.

- Cô vẫn tiếp tục mặc cả với những người đàn bà đã chết, - mẹ tôi ủ dột nói. - Cô vẫn chưa học được gì từ bóng ma đầu tiên sao?

- Channa vẫn chưa chết, - tôi bối rối đáp lại.

Tôi vừa thấy bà ta ngay buổi chiều hôm đó, bước qua quảng trường, bế Arieh trên tay, và bà ta vẫn đầy sức sống. Người ta thì thầm rằng bà ta đã thuyết phục chồng tin rằng Chúa muốn cho bà ta đứa bé này, dù bà ta vẫn không sinh nở được kể từ khi họ thành hôn. Bà ta nói với Ben Ya’ir rằng cô gái sinh ra đứa trẻ đã tìm đến cầu xin bà ta nhận lấy nó. Cậu bé là một món quà, một lời ban phước từ Adonai.

- Với mẹ bà ta đã chết, - mẹ tôi lạnh lùng nói.

- Cháu sẽ làm bất cứ điều gì để đưa nó về, - Yael thề thốt. - Cháu cứ tưởng sẽ chỉ là vài ngày xa cách. Cháu không thể ngờ những gì bà ta toan tính.

Mẹ tôi buồn bã lắc đầu.

- Nếu tôi chống lại bà ta, tôi sẽ đẩy chính con tôi vào nguy hiểm. Chẳng lẽ đó là điều cô trông đợi từ tôi nhân danh tình bạn của chúng ta sao?

- Con không sợ bà ta, - tôi nói.

Mẹ đưa mắt nhìn tôi, sau đó nhanh chóng nhìn đi chỗ khác. Đó là lúc tôi biết. Tôi không phải là đứa trẻ bà muốn bảo vệ. Tôi hiểu ra điều đáng lẽ đã rõ từ một thời gian qua. Đã có những dấu hiệu cho thấy mẹ tôi mang thai, nhưng chỉ đơn giản là tôi đã không nhận ra điều mình không muốn nhìn. Tất nhiên tôi biết ai là bố đứa trẻ. Người đàn ông vẫn đang giữ lại những con bồ câu ông đã gửi đến cho mẹ tôi ở Núi Sắt. Bà vẫn thuộc về ông.

- Có phải con nghĩ rằng mẹ là phù thủy chứ không phải là một phụ nữ không? - Mẹ tôi trực diện hỏi.

Bị tổn thương quá mức chịu đựng, tôi lắc đầu.

- Thêm một người nữa để mẹ hủy hoại với tình yêu của mẹ.

Yael ném về phía tôi một cái nhìn cảnh cáo, sau đó quỳ xuống bên mẹ tôi, cầu xin bà giúp đỡ.

- Cháu sẽ không bao giờ hỏi xin thêm thứ gì nữa. Cháu xin thề.

- Mẹ tôi đã cho chị một món quà quý giá rồi, - tôi nói, ám chỉ tới chiếc bùa.

Mẹ tôi không hề nhận ra cái bùa đã biến mất. Tôi tự hỏi bà sẽ nghĩ sao nếu phát hiện ra món quà của mình đã bị từ bỏ.

Yael để lộ cổ, cho thấy chiếc bùa đã không còn đó. Nhưng khi cô thừa nhận trao lá bùa cho Wynn để bảo vệ anh ta, tôi cảm thấy xấu hổ vì đã soi mói cô như thế.

- Thứ lỗi cho cháu.

Yael cúi đầu trước mẹ tôi.

- Anh ta cần nó hơn cháu. Nếu bà giúp cháu lúc này, cháu sẽ không đòi hỏi thêm nữa, - cô thề.

- Nhưng tôi sẽ tìm đến nhờ cô một việc, - mẹ tôi thú nhận. - Niềm tin còn quý hơn vàng, lòng trung thành là sự bảo vệ tốt nhất. Nếu tôi làm việc này cho cô, đến khi tôi cần, cô sẽ làm bất cứ điều gì tôi yêu cầu chứ?

- Bất cứ điều gì, - Yael hứa.

- Channa không giống như người phụ nữ khác cũng từng muốn đứa con của cô, - mẹ tôi cảnh báo. - Người phụ nữ đó có một trái tim, cho dù cô ta chỉ còn là cát bụi. Còn người đàn bà này không có tim. Hãy tin tôi, bà ta sẽ sát hại con cô trước khi trả lại đứa bé cho cô. Và bà ta sẽ trút một lời nguyền rủa xuống đầu các con tôi. Hãy nhớ điều đó khi tôi tìm tới cô vì điều tôi cần.

Họ lấy ra con dao Yael luôn mang theo, và cả hai cùng cắt vào da thịt mình, để máu nhỏ xuống một cái cốc đựng dầu rồi được đốt trước tượng Ashtoreth trên ban thờ của chúng tôi. Sau đó mẹ tôi mang tới một bát samtar, thứ thuốc đắp làm liền những vết thương do tên gây ra. Bà thoa nó lên cơ thể mình như một chiến binh sẽ làm trước khi xung trận. Mẹ tôi bốc một nắm tro, rồi một nắm muối, cùng thứ nhựa thơm quý giá của Gilead, được làm từ nhựa thông. Khi Yael định đi theo bà, mẹ tôi ngăn cô lại.

Yael ngỡ ngàng.

- Có thể bà sẽ cần cháu.

Mẹ tôi lắc đầu.

- Không phải cô.

Bà nhìn tôi, sau đó gật đầu.

- Con.

Cho dù tôi không còn chút bổn phận nào với người phụ nữ này, người mẹ đã nói dối tôi, phản bội tôi, nhưng ở đây số phận của một đứa trẻ đang bị đe dọa. Và còn một điều nữa tôi không thể thừa nhận thành lời.

Bất chấp việc bà đã phản bội tôi theo nhiều cách, tôi vẫn muốn được là người được mẹ lựa chọn.

Tôi phủ kín người mình với samtar và dầu, giống như mẹ đã làm. Tôi tết tóc lại thành bím và buộc bảy nút thắt bên trong áo choàng, con số người ta nói sẽ giúp xua đuổi quỷ dữ khi phép phù thủy xuất hiện trước mặt ta.

- Mẹ nghĩ bà ta là một phù thủy sao?

Mẹ tôi bật cười.

- Mẹ biết là thế.

Khi chúng tôi xuất phát, trời đã chạng vạng, thời điểm thật khó có thể đo được bóng tối và ánh sáng, đồng thời mọi thứ đều có thể. Mẹ tôi định thực hiện một lễ trừ tà. Bản thân Raphael thỉnh thoảng vẫn xuất hiện để trợ giúp những nghi lễ như thế, và cũng có những lời đồn đại rằng đây chính là vị thiên thần chói sáng từng chỉ dẫn một người làm lễ đốt cháy tim gan cá để xua đuổi ma quỷ. Lúc này mẹ tôi đang mang theo những thứ đó, các phủ tạng phơi khô của một con cá đã xuất hiện thật kỳ diệu ở một nachal trên đường chúng tôi đi tới ngọn núi này, mục đích duy nhất của nó là trừ tà. Tôi rùng mình khi nhận ra đây là điều mẹ định làm, vì nó là một hành động thực sự nguy hiểm. Đã có những câu chuyện kể về những người làm phép trừ tà sau đó không thể nào nói lại được nữa, có những người bị mất đi trái tim như kết quả những gì họ thử làm, có những người khi được tìm thấy chẳng còn lại gì ngoài một đống xương khô.

Chúng tôi lần theo bức tường, tới tận quá khu vườn. Mùi bạc hà thoang thoảng trong không khí. Chúng tôi có thể nghe thấy những con bồ câu gọi nhau. Khi nghe thấy chúng, mẹ tôi không do dự nữa. Một nụ cười xuất hiện trên khuôn mặt bà khi mẹ tôi quỳ gối xuống bên lồng nhốt bồ câu. Bà mở cửa lồng, và tôi nghĩ bà muốn vuốt ve chúng, như bà vẫn thường vuốt ve những con bồ câu từng nuôi khi chúng tôi còn ở Moab. Nhưng thay vì thế, mẹ tôi lắc mạnh chuồng làm lũ chim lăn ra ngoài. Mỗi tay bà cầm lấy một con và giơ chúng lên cao. Ngay khi bà thả tay ra, chúng bay vút lên bầu trời.

- Chúng chẳng để làm gì nữa, - mẹ tôi thì thầm trong lúc dõi theo đôi chim biến mất, giống như chúng tôi từng nhìn nhiều năm về trước, vào quãng thời gian dường như thuộc về một cuộc đời khác.

Không có gì ngạc nhiên khi chúng tôi thấy Yael đã bám theo và đang đợi cạnh bức tường. Cô choàng một chiếc mạng sẫm màu, như để che giấu thân phận của mình, nhưng chúng tôi nhận ra cô gái ngay lập tức, và hiểu vì sao cô không thể tránh xa được. Có thể sự hiện diện của cô bên ngoài cung điện sẽ tiếp thêm sức mạnh cho chúng tôi.

Chúng tôi tới chỗ cánh cửa gỗ bách. Mẹ ghé sát vào tôi thì thầm. Tôi có thể cảm thấy hơi nóng từ cơ thể bà, ngửi thấy mùi dầu mẹ đã xoa lên cổ và hai cổ tay. Khi quỷ dữ bị xua đuổi ra khỏi người đàn bà chúng tôi sắp sửa đối mặt, chúng tôi cần đoạt lấy đứa trẻ. Vào khoảnh khắc đó, và cũng chỉ lúc ấy, kẻ thù của chúng tôi mới bị mất hết sức mạnh.

- Bà ta sẽ cố gắng dùng lời nói làm con khiếp sợ, cho nên đừng nghe. Bà ta sẽ trút những lời nguyền bất hạnh xuống đầu con, nhưng đừng sợ. Quyền năng của bà ta còn thiếu một thứ. Đó là thứ chỉ chúng ta có.

Tôi hiểu thứ đó là gì. Bố tôi.

Chúng tôi đã kiểm tra cẩn thận để bện các bím tóc của mình thật chặt, áp sát vào đầu, như thế con quỷ chúng tôi sắp phải đương đầu sẽ không thể tóm lấy tóc chúng tôi. Chúng tôi đã thoa dầu hạt lựu lên cánh tay và chân để có thể dễ dàng thoát khỏi bàn tay của nó. Chúng tôi lẩm bẩm: Abra k’dabra. Ta sẽ tạo ra một thứ từ tên gọi này. Amen Amen Selah. Vì tên gọi của Chúa là thứ sẽ dẫn dắt chúng tôi và bảo vệ chúng tôi khỏi thế lực xấu xa. Bài ca của Người sẽ là con dường duy nhất của chúng tôi, bất chấp mọi tội lỗi chúng tôi có thể đã phạm phải và bất cứ sự trừng phạt nào chúng tôi có thể đáng phải chịu. Điều chúng tôi tin tưởng, và điều chúng tôi nói lên thành tiếng, chúng tôi có thể tạo ra trước mắt Người và trong hình ảnh của Người.

Mẹ tôi đã dùng bột đá bôi lên mi mắt, xức lên người hương nhựa thơm và hoa huệ. Bà đội khăn san che kín đầu, có lẽ để xuất hiện thật khiêm tốn trước mắt đối thủ của mình. Channa hẳn sẽ càng kinh ngạc hơn khi bà ta phát hiện ra ai là người tới gọi cửa.

Mẹ tôi gõ lên cửa, thật nhẹ, như bà hẳn sẽ làm nếu có một giỏ rau củ để dâng tặng, có thể là rau xanh, hay đinh hương hoặc tỏi. Chúng tôi nghe thấy tiếng động bên trong, nhưng không có ai trả lời. Mẹ tôi lại gõ cửa lần nữa, lần này mạnh hơn.

Không ai ra mở cửa, và bên trong cũng không còn tiếng động nào vọng ra.

Tôi bước tới chỗ khe cửa và kiễng chân nhìn. Trong một góc phòng, tôi trông thấy cái nôi trống không. Bên trong chỉ có những cái bóng. Nhưng bếp lửa đang cháy. Một cái nồi đặt trên giá kim loại treo trên ngọn lửa, và món ăn trong nồi vẫn còn đang nấu dở. Tôi có thể ngửi thấy mùi đậu lăng và thịt hầm.

Tôi lấy từ trong áo choàng ra chiếc chìa khóa được uốn từ một đoạn dây kim loại. Nó đã thành công với cánh cửa bị khóa tại tòa tháp để Wynn được giải thoát, có lẽ lần này nó sẽ có ích thêm một lần nữa. Mẹ tôi lùi ra xa để tôi có thể thử. Chìa tra vào ổ khóa vừa như in. Cánh cửa mở ra với một tiếng “cách”. Chúng tôi bước vào buồng, nơi bữa tối đang được nấu trên bếp lửa chẳng mấy chốc sẽ cháy đen, vì lúc này đã sôi sùng sục, chín nục từ lâu. Mẹ tôi ném nội tạng của con cá vào trong món hầm, và làn khói bốc lên có màu lục nhạt, màu của ghen tỵ và phản trắc.

Qua ánh sáng của làn khói chúng tôi tìm thấy một cây đèn, và mặc dù quầng sáng chỉ lờ mờ, nó vẫn đủ để chúng tôi soi đường đi. Chúng tôi đi qua sảnh, xuống theo hành lang nơi treo bích họa bảy người chị em gái do các bậc thầy từ Roma tới vẽ. Bảy chị em đều xinh đẹp, nhưng vẫn không ai đẹp bằng mẹ tôi, kể cả mặt trăng bạc cũng không. Bà kéo tôi đến bên bà, và hai chúng tôi đứng cạnh nhau dưới những mảng màu hoàng thổ, đỏ tía và xanh lục. Bà hất hàm về phía một khung cửa, ra hiệu giục tôi lắng nghe. Bà từng làm vậy khi chị em tôi còn nhỏ, để chúng tôi có thể phân biệt chính xác sự khác biệt giữa tiếng vó đang lại gần của Leba, con chiến mã cao to của chồng bà, với nhịp phi của những con ngựa khác. Ngày ấy, khi bố em gái tôi ngỡ ngàng vì thấy lũ trẻ chúng tôi chạy tới chào đón ông từ xa trước khi ông về tới lều, chúng tôi nói với ông rằng Leba có thể nói chuyện với chúng tôi, và ngôn ngữ của những con ngựa cũng khá dễ hiểu.

Lúc này đây, trong ngôi nhà của Ben Ya’ir, tôi nghe thấy sinh vật mà tôi nghĩ là một con bọ hung, giống loài người ta nói luôn tìm kiếm người chết. Sau khoảnh khắc, tôi nhận ra đó là tiếng rít gay gắt đều đặn từ nhịp thở của một ai đó. Tôi gõ lên cổ họng mình, và mẹ tôi gật đầu. Chúng tôi đã tìm thấy người chúng tôi muốn tìm.

Chúng tôi lần theo âm thanh ấy, ngừng lại khi nó lắng xuống, dấn bước khi nó bắt đầu trở lại. Tiếng thở dẫn chúng tôi tới một căn phòng nhỏ, nơi cất trữ dầu, rượu vang và những chiếc bình cao cuối cùng từng thuộc về Vua Herod. Căn phòng rất tối, nhưng cây đèn chúng tôi mang theo tỏa ra ánh sáng đủ để có thể nhìn ra từng hàng những cái bóng đổ dài. Một cái bóng trông giống như vũng nước đang chảy về phía chúng tôi trong bóng tối. Bà ta đã thu mình lại nấp sau cửa, như một con quạ trong chiếc áo tunic đen, cúi rạp người xuống như thể bà ta có thể qua mắt chúng tôi cũng dễ dàng như một cái bóng tan biến vào khu vườn âm u tối sẫm những thân cây.

Như có phép màu, Arieh lên tiếng gọi chúng tôi. Có lẽ cậu bé biết người mẹ thật sự của mình đang đợi ở ngay gần đó. Con quạ nhanh chóng tìm cách bịt miệng đứa trẻ, nhưng cậu bé lại khóc thét lên. Cậu đã nhận ra chúng tôi, và chúng tôi coi đây là một điềm lành. Chúa đã dõi theo chúng tôi.

- Các người không có quyền được có mặt tại đây, - Channa nói khi không còn lựa chọn nào ngoài đối mặt với chúng tôi.

Bà ta đứng dậy, đầy kiêu hãnh, như không phải mình vừa co rúm lại trong bóng tối cùng những con bọ hung, một cái bóng lẩn lút sau cánh cửa.

- Khi ta gọi lính gác tới, chính các người sẽ bị xiềng lại trong tháp. Hoặc có thể ta sẽ cho tống các người ra hoang mạc. Đó là nơi các người thuộc về. Các người đã bị kết án, ấy vậy mà các người nghĩ mình có thể mò vào ngôi nhà này và cư xử như thể đây là nhà của các người.

Channa đang nhìn mẹ tôi chằm chằm như thể người ta nhìn một con quỷ vừa bò vào qua khung cửa sổ để mở. Mẹ tôi không trả lời. Bà không tranh cãi hay đáp lại những lời lẽ cay nghiệt đó. Mẹ tôi đứng trên khung cửa để Channa không thể chạy thoát. Đã quá muộn để trốn hay lùi lại. Mẹ tôi đã bắt đầu nghi lễ trừ tà. Bà rải xuống sàn hai vòng tro, sau đó ra hiệu cho tôi. Chúng tôi bước vào trong hai vòng đó trong lúc bà bắt đầu đọc Bài hát của Kẻ bị quỷ ám. Giọng của mẹ thật đáng yêu, trong trẻo và mê hoặc. Thoạt đầu, Channa chỉ lắng nghe, bị lời phù chú thôi miên, có lẽ bà ta nghĩ mình đang được ngợi ca, hoặc đã tự thuyết phục bản thân rằng mẹ tôi đến để quy phục, thừa nhận những sai lầm của bà và ăn thứ muối lúc này bà ta đang hắt về phía đối thủ của mình, như tương truyền rằng đó là cách để ăn hết tội lỗi của mình. Nhưng đôi mắt Channa mở to trong khi nghe những lời mẹ tôi đang đọc.

Kẻ ngụ ở nơi bí mật của chốn Cao Nhất sẽ phải nằm dưới cái bóng của Đấng Toàn Năng. Ta sẽ nói về Chúa, Người là chốn dung thân, là pháo đài của ta: Chúa của ta; ta sẽ tin vào nơi Người. Chắc chắn Người sẽ giải thoát ngươi khỏi cạm bẫy của kẻ đi săn, và khỏi dịch bệnh ghê tởm. Người sẽ che chở ngươi bằng những chiếc lông vũ của mình, và dưới đôi cánh của Người ngươi sẽ tin: sự thật của Người sẽ là lá chắn và áo giáp của ngươi.

Có lẽ đôi cánh tôi đã luôn mơ sẽ mang trên lưng mình đã được Đấng Toàn Năng đặt lên đó để che chở cho tôi, vì tôi cảm thấy được che chở, được giải thoát khỏi lưới chăng, cạm bẫy. Tất cả những gì mẹ nói, tôi đều lặp lại cùng bà. Cho dù tội lỗi của bà là gì, tôi cũng tha thứ cho bà.

Trước mặt chúng tôi, Channa giữ lấy đứa trẻ chặt hơn trong khi hoảng hốt nhìn mẹ tôi.

- Mi lấy thứ đáng lẽ thuộc về ta. Chàng đáng ra phải dành cho ta một đứa con, chứ không phải mi! Những kẻ trộm cướp bị giết vì tội trạng của chúng, chứ không phải được tha thứ. Mi không thể trút lời nguyền lên ta.

Mẹ tôi tiếp tục bài cầu nguyện Đấng Toàn Năng, ngợi ca Người, cầu xin ánh sáng của Người.

Ngươi sẽ không phải sợ nỗi kinh hoàng vào ban đêm; không phải sợ tên bay vào ban ngày. Không phải sợ dịch bệnh lang bạt trong bóng tối; hay sự hủy diệt bùng phát giữa ban trưa. Một nghìn người sẽ gục xuống bên cạnh ngươi, mười nghìn người ở bên phía tay phải ngươi; nhưng điều đó sẽ không xảy đến với ngươi. Chỉ với đôi mắt của mình ngươi chứng kiến và thấy phần dành cho những kẻ xấu xa.

Tôi lắng nghe, hoàn toàn bị mê hoặc. Amen Amen Selah. Giọng nói của tôi vang lên, vọng lại giọng của mẹ. Channa quay sang tôi. Khi nhìn vào mắt tôi, bà ta nhìn thấy chồng mình trong ánh mắt đó. Tôi lùi lại một bước khi phải đối diện với tâm hồn ti tiện của bà ta.

- Đứng trong vòng tròn, - mẹ tôi nhắc nhở.

Giờ Channa đã biết tôi là ai. Bà ta nhích lại gần để nhìn tôi rõ hơn. Tôi đứng đó, đứa trẻ bà ta đã hạ lệnh quẳng ra chốn hoang vu cho quạ mổ, cho chó hoang ăn thịt.

- Đáng ra cô phải là của ta, - bà ta nói với tôi.

Channa ném về phía mẹ tôi một cái nhìn tàn nhẫn. Hơi thở của bà ta trở nên khó nhọc đến mức khó lòng nghe thấy bà ta nói, nhưng chúng tôi đã nghe đủ rồi.

- Mi là kẻ hủy hoại và là tội lỗi trước tên của Chúa.

Giọng bà ta khàn khàn, khó nhọc vang lên từ bên trong. Những lời nói của Channa đâm xuyên vào tôi theo cách không thứ vũ khí nào có thể, dẫu thế tôi vẫn làm theo lời khuyên của mẹ, giữ mình đứng bên trong vòng tròn. Tôi từ chối tiếp thụ thứ nọc độc đang được lòng đố kỵ của bà ta trút lên mình. Tôi chỉ lắng nghe bài ca của mẹ. Tôi có thể thấy những từ mẹ nhắc đến hiện lên rõ mồn một trong không gian giữa chúng tôi, sáng chói, được viết nên bằng đức tin.

Bởi vì ngươi đã coi Chúa, cũng là chốn dung thân của ta, là chốn Cao Nhất, nơi cư trú của ngươi; sẽ không có tai ương nào rơi xuống đầu ngươi, cũng không có tật bệnh nào tìm đến nơi ở của ngươi. Vì Người sẽ giao cho các thiên thần của Người trông chừng ngươi, gìn giữ ngươi theo mọi cách. Họ sẽ nâng ngươi trên tay họ, không để ngươi vấp chân vào đá. Ngươi sẽ giẫm lên sư tử và rắn độc: con sư tử con và rồng sẽ là của ngươi để cho ngươi đạp xuống dưới chân.

Channa bắt đầu lộ rõ bản chất, cũng như mức độ tàn ác bà ta sẵn sàng thể hiện.

- Arieh thuộc về ta! Một thỏa thuận đã được dàn xếp với người mẹ của nó, trước Chúa!

Bà ta, kẻ đã ném chúng tôi ra chốn hoang vu để mẹ con tôi phải rơi vào vòng tay cái Chết khi mẹ mới mười ba tuổi, còn tôi vừa chào đời, liền vớ lấy một con dao và kề nó vào cổ họng Arieh. Tôi định lao tới đứa trẻ, nhưng thêm một lần nữa, mẹ lại nắm lấy cánh tay tôi.

Chưa phải lúc, bà thì thầm.

Channa ôm lấy Arieh chặt tới mức cậu bé khẽ kêu lên. Tôi thấy thật may vì Yael không có mặt và không phải chứng kiến con quỷ hiện nguyên hình trước chúng tôi. Chúng tôi sắp đạt tới khoảnh khắc khi bà ta không còn chút sức mạnh nào.

- Chẳng lẽ các người lấy đi của ta còn chưa đủ nên cần phải lấy đi nốt cả đứa trẻ này sao? Ta sẽ cho nó sang Thế Giới Bên Kia trước khi phải chứng kiến nó thuộc về các người.

Trên trán mẹ tôi đã lấm tấm mồ hôi. Đôi môi bà mấp máy trong lúc nhẩm lại bài hát. Không lạ khi những người đàn ông bị bà thôi miên và các thiên thần tìm đến nói chuyện cùng bà. Không lạ khi mưa rơi xuống theo lời bà thỉnh cầu, và cả đứa con gái mà bà đã phản bội cũng sẵn sàng làm bất cứ điều gì bà muốn.

Chiếc áo choàng đen của mẹ tôi mở tung ra. Đó là khoảnh khắc tất cả chúng tôi đều trở về đúng bản chất của mình dưới mắt Adonai. Channa nổi điên khi thấy mẹ tôi có thai. Hơi thở của bà ta trở nên tồi tệ hơn, rít lên nghèn nghẹt như thể bị một bàn tay siết lấy cổ họng, tách không khí khỏi bà ta, cũng giống như bà ta đã tách bố tôi khỏi chúng tôi. Một âm thanh thoát ra từ bà ta không thành lời, một tiếng kêu ầng ậng máu của con vật bị trọng thương. Đó chính là con quỷ.

Đó là khoảnh khắc tôi lao tới cứu đứa trẻ bị đánh cắp, giằng nó khỏi bà ta mạnh đến mức Channa ngã sụp xuống, trượt đi trên nền nhà nơi mẹ tôi đã vãi ra thứ muối có thể trói được thế lực hắc ám trong người bà ta. Trên khuôn mặt mẹ tôi không thể hiện chút sợ hãi nào khi quan sát kẻ thù của mình quỵ ngã.

Bởi vì chàng đã dành tình yêu cho ta, thế nên ta sẽ giải thoát cho chàng: ta sẽ đưa chàng lên thật cao, vì chàng đã biết tên ta.

- Đồ phù thủy, - người vợ thủ lĩnh của chúng tôi hét lên.

Chàng sẽ gọi tới ta, và ta sẽ trả lời chàng: ta sẽ ở cùng chàng trong gian khó; ta sẽ giải thoát chàng, và tôn vinh chàng, với cuộc sống dài lâu ta thỏa mãn chàng, và chỉ cho chàng thấy sự cứu rỗi của ta.

•§•

Những thương nhân từ bên kia Biển Muối tìm đến chúng tôi, mang tới gia vị và hương liệu, thảo dược và hạt giống. Chúng tôi đang rất cần những món hàng của họ, bận rộn mặc cả những mớ rau diếp xoắn và rau chua, dùng tiền xu bạc và những loại đá quý để đổi lấy những món hàng như thế. Một trong số các thương nhân mang theo một con chó to màu đen giống mastiff từ châu Á. Con vật này chạy tới chỗ em trai tôi vẫn hay ở bên cạnh doanh trại khi cậu bé còn là chân sai vặt cho các chiến binh và mê mẩn trước lòng dũng cảm và chiến công của họ. Còn giờ đây Adir đã trở thành một người trong số họ, đã rời khỏi mẹ con tôi, thế nhưng chút gì đó thuộc về em tôi hẳn vẫn còn lưu lại nơi ấy, vì con chó to xù xì không chịu rời đi. Nó ngả đầu ra sau hậm hực. Con chó hẳn là một điềm báo, điều này thì đã rõ, tuy lành hay dữ thì tôi không biết.

Tôi chụp một vòng thừng quanh cái đầu to tướng của con chó để nó thôi tru lên, sau đó dắt nó về buồng của chúng tôi, đến đó tôi buộc con chó ở bên ngoài. Con chó nhìn theo tôi, kêu ăng ẳng cho tới khi tôi quay trở lại cho nó uống nước. Khi người thương nhân là chủ của nó tới tìm con vật, con chó đen nhất định không chịu đi. Nó xồ tới cắn ông chủ, sau đó chạy ra nấp sau chân tôi, thè lưỡi, cúi cái đầu to tướng của nó xuống, rên ư ử.

- Cô đã làm hỏng con vật của tôi, - tay thương nhân gầm lên. - Trước đây nó cực kỳ dũng mãnh, giờ chỉ còn là đồ con cừu.

Người lái buôn đó tới từ phía đông Biển Muối. Tôi biết thứ thổ ngữ ông ta nói, thổ âm của người cha đầu tiên tôi từng có. Tiếng nói xứ Moab thật du dương khi ta lắng nghe, cho dù tay thương nhân đang chửi rủa tôi. Khi tôi trả lời ông ta một cách tử tế, nói rằng con chó đã tự lựa chọn và có thể nó đã bị đối xử tệ bạc, ông ta không khỏi kinh ngạc khi thấy tôi biết rõ ngôn ngữ của ông ta. Người lái buôn chấp nhận đổi con vật cho tôi lấy vài đồng tiền.

Tôi không hề mong muốn có một con chó, dẫu vậy nó vẫn thường theo tôi tới bức tường vào các buổi tối khi tôi đứng nhìn xuống thung lũng cùng những phụ nữ khác, chờ đợi các chiến binh trở về. Tôi đặt tên cho nó là Eran, có nghĩa là “cảnh giác”, vì cái tên rất hợp với sinh vật to lớn và lặng lẽ này. Khi tôi tặc lưỡi, như từng làm với con ngựa của mình trong một thế giới khác, ở vào một thời gian khác, Eran liền chạy theo tôi. Con chó không sủa hay gầm gừ, cũng không đến bên bàn của chúng tôi đòi ăn. Tôi có cảm giác nó mang tới may mắn cho chúng tôi; có lẽ số phận của nó và của em trai tôi đã được gắn chặt với nhau. Khi mẹ không nhất quyết bảo chúng tôi phải đuổi con chó đi, dù bà không thích chó và nghĩ rằng chúng cũng chẳng khá hơn những con chó hoang là mấy, và khi bà bày ra một cái bát đựng bánh mì và sữa, những món ăn ưa thích của em trai tôi, tôi biết mẹ đã đồng ý.

Rồi đến một đêm Eran bắt đầu sủa và không chịu yên, dù tôi có làm cách nào để cố khiến nó im lặng đi nữa. Chẳng mấy chốc mẹ tôi thức giấc. Cả hai chúng tôi đều chung cảm giác lo sợ và cùng nhau tìm đến tường thành trong đêm. Ở đó còn có cả những phụ nữ khác, nhiều người đẫm nước mắt vì cũng đã nhận được những điềm báo. Một người đã thức dậy từ giấc mơ thiên thần Gabriel gửi tới, trong đó người bố đã khuất yêu cầu cô tới đứng bên cổng. Một người khác lắng nghe thấy một con dơi, biểu tượng của sự cảnh giác và vô hình, bay lướt qua buồng mình.

Đền gần sáng, chúng tôi có thể nhìn thấy các chiến binh đang quay trở về; chúng tôi thấy bụi bốc lên trước khi thấy hình dáng của họ. Khi họ bắt đầu leo lên con đường rắn, tim chúng tôi nhẹ nhõm, rồi lại nặng trĩu. Tôi thấy nhẹ nhõm khi trông thấy Amram, nhưng thân hình bé nhỏ anh vác trên vai chính là em trai tôi. Tôi nhận ra chiếc tunic và áo choàng của cậu bé.

Người của chúng tôi bám theo quân Roma. Một cuộc đụng độ đã xảy ra, và các chiến binh của chúng tôi chiến thắng đám lính trinh sát yếu ớt có quân số ít hơn, buộc chúng phải rút lui. Vài tên lính chiến đoàn không kịp trở tay đã bị giết, dẫu có áo giáp mạng sắt và mũ trụ bằng đồng thau hộ thân. Những người nổi dậy đã thắng, song Adir bị trúng một mũi giáo, và vết thương của em tôi rất sâu; cậu bé đang sốt nóng như lửa. Mái tóc đen của em tôi bết rối, và đôi mắt em, với những tia sáng vàng lóe lên, vốn rất giống mắt của bố em và Nahara, lúc này trở nên thất thần, nhợt nhạt.

Chúng tôi đưa em về buồng của chúng tôi, tại đây mẹ lau rửa thân hình đang run rẩy của Adir. Cơn sốt hạ nhiệt làm em tôi lạnh ngắt, như thể Shalgiel, thiên thần tuyết, đã ôm lấy và đang lôi em xuống. Mẹ bảo tôi nhanh chóng đốt trang phục của Adir. Chúng tôi làm vậy để bảo vệ chính mình khỏi những con quỷ có thể phát tán bệnh dịch, nhưng chúng tôi cũng đốt áo choàng của người chết theo cách đó. Có lẽ đây là lý do tại sao tôi không thể làm theo yêu cầu này. Thay vào đó, tôi giặt áo tunic và áo choàng của em trai mình, sau đó treo chúng lên dây phơi sau căn chuồng dê trống không, nơi những người Essene từng sống.

Dân tộc chúng tôi luôn rửa tay trước mỗi bữa ăn, trước mỗi cốc rượu vang, trước khi cắt đôi một ổ bánh mì. Chúng tôi làm vậy là có lý do chính đáng. Những con quỷ có thể nhập vào một cá thể không sạch sẽ, và ngọn lửa của quỷ sẽ tự lộ ra trong trạng thái một cơn sốt. Mẹ muốn tôi phải quàng khăn che ngang mặt khi chăm sóc em trai. Chúng tôi rửa tay bằng thứ xà phòng làm từ xút và tro cho tới khi da trở nên khô ráp. Mỗi buổi sáng, mẹ lại hãm nước với lá nguyệt quế, tinh dầu hoa hồng và hồ tiêu. Mặc dù chỉ sau một ngụm thứ nước hãm đó em trai tôi đã nhăn mặt, cậu bé vẫn nghe lời và uống tiếp. Một thứ thuốc đắp samtar, kết hợp với reita, phương thuốc được làm từ lúa mì, được trịn vào trong vết thương đã được làm sạch của em.

Mẹ tôi đốt dầu trên ban thờ Ashtoreth. Bà tìm thấy duy nhất một cây hoa huệ mọc trong một khu vườn bỏ hoang, mầm cây hiếm hoi được những người làm vườn trồng xuống một trăm năm trước cho Nhà vua để cánh và cuống hoa được đốt trong một ngọn lửa màu xanh lục để vinh danh Chúa.

Chuộc lại đứa trẻ này và cứu nó khỏi mọi nỗi đau.

Mẹ tôi lấy khỏi ổ hai con bồ câu đẹp đến mức bản thân chúng cũng ý thức được vẻ đẹp của mình và kiêu hãnh rỉa lông làm dáng trước đồng loại. Mẹ hiến sinh chúng cho Nữ hoàng của Thiên đường, cho dù dân tộc chúng tôi không còn làm lễ hiến sinh nữa, dù là để dâng lên Adonai, khi giờ đây ngôi Đền đã bị phá hủy. Bà cẩn thận lau sạch máu khỏi hai bàn tay, đảm bảo không còn vết hoen ố nào dính lại.

Cho phép anh ta trở thành một con người và hát những bài ngợi ca vinh quang gửi tới Chúa tể và vua của chúng ta, Chúa hùng mạnh của chúng ta. Amen Amen Selah. Mong Người giữ ngươi tránh xa khỏi mọi tai ương và cho phép ngươi được ngự trị ở Jerusalem trong linh thiêng và bình yên.

Adir từng là một cậu bé háo hức trước chiến tranh; nhưng thứ em tôi tìm thấy là một sự kinh ngạc tàn khốc. Cậu bé lặng lẽ và buồn rầu trở lại với chúng tôi. Thậm chí cả sau khi cơn sốt đã lắng xuống, chân Adir vẫn bị vết thương hành hạ. Cậu bé không thể đứng vững, và điều này làm em trai tôi đặc biệt buồn phiền. Thứ duy nhất có thể làm Adir vui lên là con chó to tôi đã ra lệnh phải ở lại bên em. Vì thế, mẹ dứt khoát yêu cầu tôi phải tắm rửa cho con vật để những thứ bẩn thỉu của nó không mang ác quỷ tới ám em trai tôi trong tình trạng vốn đã suy yếu hiện thời. Tôi đưa Eran ra quảng trường, hất từng vốc nước lên mình nó, sau đó xát đầy xà phòng lên con chó trong lúc nó lặng lẽ đứng im ở đó, dù có thể dễ dàng nhảy khỏi vòng tay tôi.

- Đây là kẻ thế chỗ của anh sao?

Amram bước tới sau lưng tôi, làm tôi bất ngờ với vòng tay ôm hôn của anh. Tôi để hai cánh tay anh ôm lấy tôi, cho dù tôi chợt cảm thấy e dè lạ lùng. Trong lúc hai chúng tôi đứng bên nhau, con chó bật sủa và gầm gừ.

- Thôi đi, - tôi quát Eran, nhưng con chó không chịu im lặng, một điều làm tôi rất lo lắng, vì trước đây nó chưa bao giờ tỏ ra hung dữ như thế.

Cho dù lý do có là gì đi nữa, con chó không thích người đàn ông trước mặt.

- Tình địch của anh đây, - Amram bông đùa. - Nếu nó cắn anh, anh sẽ phải cắn lại.

Tôi buộc con chó vào một gốc cây chà là, sau đó kéo Amram sang bên để chúng tôi có được chút riêng tư.

- Anh cần nói với các chiến binh khác rằng em trai em không thể xuất kích được nữa.

Amram bật cười.

- Tất cả chiến binh đều phải đi khi được gọi. Em biết vậy mà. Và giờ cậu ấy là một người trong bọn anh.

Sau đó Amram lấy từ trong áo tunic ra vuông lụa xanh vẫn là tấm bùa may mắn cho anh.

- Ít nhất em không phải lo cho anh. Khi phải tiếp tục xuất kích, anh sẽ tìm được đường về.

Tôi muốn yêu cầu anh, nhưng tôi biết Amram không phải là một người đàn ông sẽ làm theo yêu cầu của phụ nữ. Tôi sẽ là người phải đảm bảo để em trai tôi được an toàn. Tôi lập một lời thề với chính mình trong lúc đứng đó, giữa quảng trường, dù không nói gì với Amram. Adir sẽ không có mặt giữa họ khi toán xuất kích tiếp theo lên đường. Tôi sẽ đảm bảo chuyện đó.

Khi Amram bước chân ra trận, một chiến binh khác sẽ bước đi bên cạnh anh.

Tôi đề nghị Yael giúp đỡ, và cô không từ chối, vì tôi là người đã mang con trai cô về trả lại vào vòng tay cô. Tôi đã giành lại Arieh từ tay người đàn bà quỷ quyệt khao khát được làm mẹ cậu bằng mọi giá, như bà ta đã huyễn hoặc bản thân rằng bà ta chính là người mẹ đó. Yael đợi tôi ngoài quảng trường, nơi cái nóng hừng hực bốc lên thành từng làn sóng, với đứa con trai địu bên hông. Từ khi Arieh được trả lại cho Yael, cô không để cậu nằm ngoài tầm mắt mình quá lâu nữa. Nếu cô cần giúp đỡ, còn Revka và tôi đang bận việc tại khu chuồng bồ câu, thì thỉnh thoảng cô lại mang con trai đến chỗ bố cô, người có vẻ thích cậu cháu trai, ông chuộc lỗi với Yael qua cách ông chăm sóc con trai cô. Có lẽ ông ấy nghĩ đang có cơ hội thứ hai để rèn cặp nên một chiến binh khác. Tôi từng nghe thấy Revka hỏi tại sao Yael lại cho phép người đàn ông này được can dự tới cuộc sống của con trai cô, trong khi ông ấy đã tàn nhẫn với cô đến thế. Yael nói bố cô giờ đã thay đổi, bị sa mạc và tuổi tác đánh gục.

- Khi cháu nhìn thấy ông ấy bên Arieh, - Yael thú nhận, - cháu nhìn thấy con người ông ấy có thể đã trở thành nếu ông ấy không bị mất đi người mình yêu quý nhất trên thế gian này.

Arieh được đảm bảo an toàn khi đặt dưới sự chăm sóc của người ông từng là một trong những Sicarius cừ khôi nhất Jerusalem, vì con dao của sát thủ vẫn được giấu dưới tấm áo choàng của ông, dù giờ đây ông đã bị giáng xuống chân lau chùi vũ khí. Chính ông là người tôi muốn gặp, và tôi nhờ Yael dẫn tôi tới chỗ ông. Người sát thủ đã phản đối tôi, coi tôi không xứng với con trai ông. Có lẽ Yael nghĩ tôi muốn giành lấy cảm tình của bố cô. Nhưng một người như ông ấy không dễ bị thuyết phục, và thực ra tôi cũng không hề muốn làm chuyện đó.

- Bố chắc còn nhớ Aziza, - Yael nói với bố cô.

Yosef Bar Elhanan ngước mắt nhìn lên, quan sát tôi một cách lạnh lùng. Tôi tự hỏi ông ta đã sát hại bao nhiêu người, liệu máu đổ ra có bao giờ khiến ông áy náy hay tìm kiếm sự tha thứ. Ông đón lấy cháu trai vào lòng, rồi gật đầu.

- Cô gái shedah, - ông ta nói.

Người sát thủ muốn nhục mạ tôi, nhưng tôi vẫn duyên dáng mỉm cười. Những nụ cười như thế cũng có thể là vũ khí.

Yael đi pha trà, cho dù cô rất sợ phải để tôi lại trong tầm tay của bố cô.

- Tôi đã quen với những người đàn ông như thế, - tôi trấn an cô, vì kỳ thực tôi biết với những người đàn ông lời nói không khủng khiếp như những lời phụ nữ nói.

Người sát thủ tảng lờ tôi và chăm chút đứa trẻ với sự trìu mến thật khó tin. Tôi cúi người ra trước để chỉ Bar Elhanan nghe thấy điều tôi sắp nói, bởi đây là một yêu cầu quá riêng tư, không cần thêm một ai khác nghe được.

- Tôi muốn ông dạy tôi cách trở nên vô hình, - tôi nói với ông ta.

Ông già đang cưng nựng Arieh trên đầu gối, trong lúc cậu bé hồn nhiên cười khanh khách. Tôi nửa trông đợi ông giả điếc khi tôi cho ông biết điều mình muốn, nhưng ông lại tò mò trước đề nghị này và không khỏi muốn biết nhiều hơn. Ông ta nhìn tôi chăm chăm đầy khắc nghiệt, không hề dành cho tôi chút tôn trọng nào hơn so với một ả zonah tầm thường.

- Tại sao ta phải làm thế? - Ông ấy hỏi.

- Để tôi có thể bảo vệ con trai ông và chính em trai tôi.

- Con trai ta đã lầm lạc vì cô.

Tôi biết giữa Bar Elhanan và con trai ông vẫn còn khoảng cách, nhưng tôi không sợ phải nói lại với ông và kiên quyết đứng vững. Nếu tôi thụt lùi trước những lời lẽ gay gắt, ông ấy sẽ không bao giờ tôn trọng tôi.

- Nếu ông để mất anh ấy, thì lý do là vì ông đã quá lười nhác không chịu đi tìm gặp con trai mình.

Người sát thủ tặc lưỡi và buồn bã lắc đầu.

- Phải. Ta đã cấm cửa nó, và giờ ta tự hỏi tại sao nó không bước chân qua ngưỡng cửa ấy.

Tôi đã nhằm đúng tim ông ta, vì hóa ra ông ta cũng có một trái tim, vậy là tôi bạo dạn tiếp tục.

- Tôi muốn thế chỗ em trai tôi, vì ngay từ đầu đáng lẽ đó phải là chỗ của tôi.

Người sát thủ bật cười. Khuôn mặt dãi dầu của ông lộ vẻ thú vị. Dường như ông tin tôi đang ở đó mua vui cho mình bằng những câu chuyện ngu ngốc. Đáng ra ông phải bắt đầu bằng bài răn dạy tôi hãy để tâm tới công việc của phụ nữ nếu không phải tôi đã học được những gì bố của em gái tôi đã dạy. Ta chỉ có giá trị nhờ những gì ta có thể chứng minh là chính mình. Trước khi người sát thủ đuổi tôi đi, tôi vớ lấy con dao mang theo. Cho dù chạm vào tôi là điều cấm kỵ, nhưng Bar Elhanan từng phạm phải những tội lỗi còn ghê gớm hơn nhiều, ông nhanh nhẹn chộp lấy cánh tay tôi và bẻ quặt ra sau, gần như làm gãy nó, trong khi đứa bé vẫn ở yên trên đầu gối ông. Cả hai chúng tôi cùng thở gấp.

- Vì nguyên cớ gì cô tới đây ám sát tôi? - Ông truy hỏi.

- Đó không phải là mục đích của tôi.

Ông buông ra, và thêm một lần nữa tôi lại đối diện với ông. Người sát thủ gườm gườm nhìn tôi, có vẻ bối rối.

- Cô có phải là phụ nữ không? - Ông ta trầm ngâm nói, rõ ràng ấn tượng và ngỡ ngàng trước sự nhanh nhẹn của tôi với một món vũ khí.

- Phần lớn thời gian, - tôi trả lời.

- Thật may, - ông cũng bật cười. - Ở đây ta chẳng là gì hết; nhưng nếu cô muốn học cách lau chùi những mũi giáo và áo giáp, thì ta sẵn sàng giúp cô.

- Không. Tôi muốn hơn thế, - tôi nói. - Tôi muốn trở nên vô hình.

Khi Yael quay trở lại mang theo món trà, bố cô đã quyết định sẽ cho phép tôi mượn áo khoác. Khi chúng tôi ra về, ông bảo tôi tới gặp ông ngày hôm sau. Tôi quan tâm với việc lau chùi vũ khí, ông nói với Yael trong khi cô gái nhìn bố mình dò hỏi, và ông có rất nhiều thứ để dạy tôi.

•§•

Ngày chúng tôi xuất kích cũng là ngày bước vào tháng Elul, thời gian xem xét lại nội tâm bản thân trước khi những ngày thần thánh nhất tới. Tôi tỉnh giấc trong bóng tối trong khi em trai tôi, chân vẫn băng bó và đang trong thời gian hồi phục, còn ngủ say trên đệm. Tôi hối hả chạy tới chỗ chuồng dê và mặc trang phục của cậu bé lên người, rồi vùi trang phục của tôi xuống một đống cỏ khô. Tôi đã luyện tập sử dụng vũ khí hàng ngày với người sát thủ già, một sư phụ không biết khoan nhượng. Tôi quả là một nỗi kinh ngạc với ông, nhưng ông cũng cảm thấy biết ơn khi có ai đó, cho dù là tôi, muốn biết đến kỹ năng xuất chúng của ông. Người sát thủ không hề bận tâm đến chuyện tôi bị xây xát trong lúc luyện tập. Thái độ lạnh lùng, phương pháp tàn nhẫn, nhưng ông đã dạy tôi rất chu đáo.

Con chó đi theo tôi, chờ đợi đầy kiên nhẫn trong lúc tôi lấy áo tunic và áo choàng của em trai tôi mặc. Tôi nghĩ có lẽ con chó tìm đến bên cạnh tôi vì nghĩ rằng tôi là Adir, hoặc vì đoán tôi đang chuẩn bị bữa ăn cho nó. Ấy vậy nhưng khi tôi xua con chó đi, nó vẫn lẵng nhẵng bám theo tới tận doanh trại. Trong bóng đêm, tôi mặc giáp, một tấm áo ghép lại từ những hình vảy cá bằng bạc. Tôi kéo sụp khăn đội đầu xuống thấp ngang trán để che bớt khuôn mặt mình, nhờ đó tôi có thể trở thành em trai mình trong mắt các chiến binh khác. Cách đó có hiệu quả, vì một anh chàng tên là Uri bước ra dặn tôi cần lấy những cây giáo nào cho các chiến binh. Tôi lập tức làm ngay.

Tôi chỉ mang theo một bọc nhỏ đựng quả vả và quả hồ trăn cùng pho mát cứng, kèm theo một chiếc áo choàng xám. Người sát thủ già đã dạy tôi những thủ thuật tàng hình, cách bước đi trong bóng tối, cách di chuyển không tiếng động, làm thế nào để thoát khỏi đòn tấn công của kẻ khác trong một màn sương mù. Khi kết thúc thời gian cùng nhau luyện tập, ông ta tuyên bố tôi là một đồ đệ xứng đáng, đồng thời cũng cam đoan rằng tôi không thể là người vợ tốt dành cho Amram.

- Người ta có thể nói cô là một phụ nữ, song cô là một thứ khác.

Người sát thủ đang già đi, nhưng ông ta vẫn có con mắt nhìn người rất tinh tường và sắc sảo.

- Một shedah chăng? - Tôi cố pha trò đùa.

Những tưởng người sát thủ già sẽ cười, song ông lại không hề.

- Một chiến binh, - ông nói.

Tôi cúi đầu cảm tạ đầy biết ơn, và để ông lại đó lau chùi vũ khí cho những người khác.

•§•

Có sáu mươi người xuất kích ngày hôm đó, một toán quân do đích thân Ben Ya’ir chỉ huy. Tim tôi đập rộn khi nghĩ giờ đây tôi sẽ là một trong số những chiến binh của bố mình, và tôi sẽ theo ông, có lẽ đồng thời đem đến ít nhiều tự hào cho ông. Tôi buộc Eran vào một cái cọc, nhưng nó lồng ra khỏi dây buộc và chạy theo tôi. Vì con chó không chịu rời đi, tôi chất đồ đạc lên lưng con vật to lớn này như người ta vẫn chất lên lưng lừa. Tôi dùng một sợi thừng dày buộc những cây giáo vào hai bên sườn Eran. Tất nhiên, con chó cũng khỏe như lừa, và cứng đầu không kém.

Khi chúng tôi qua cổng, tôi đi cuối đoàn người. Tôi có thể thấy người đàn ông vốn là bố tôi dẫn đầu, đằng sau ông là Amram và các bạn anh. Tôi nhận ra Amram thậm chí từ xa hơn, vì anh buộc vuông lụa xanh lên áo giáp của mình. Tôi có thể thoáng nhìn thấy nó trong lúc chúng tôi lần xuống theo con đường hiểm trở.

Cái nóng hầm hập thật ngột ngạt, và bầu trời trắng lóa chói chang. Tôi chưa quen với bộ áo giáp đang mặc, lúc này sức nặng của nó làm dáng đi của tôi trở nên tập tễnh. Bộ tộc của bố em gái tôi không bao giờ mặc trên mình bất cứ thứ gì có thể khiến họ trở nên nặng nề. Càng nhẹ nhàng, họ càng cơ động hơn, có thể nhanh như chớp xông vào hay rút khỏi vòng chiến; chỉ ngựa của họ được bảo vệ bằng những tấm mặt nạ che đầu và giáp che ngực bằng kim loại, vì những người thuộc bộ lạc đó hiểu rõ giá trị của những con vật này. Tôi thấy nhớ con ngựa từng được dành cho em trai mình, hay con chiến mã Leba cao lớn luôn biết cách tìm đường về nhà và không cần tới dây cương. Trên lưng ngựa tôi đã có thể bay đi; còn giờ đây tôi chậm chạp nhích từng bước.

Con đường xuống đầy bất trắc đối với những kẻ bất cẩn. Bụi bốc lên hắt vào mặt chúng tôi, và đá trượt ra rơi xuống dưới chân. Tôi đi lùi lại, với Eran bên cạnh, để mặc các chiến binh khác coi thái độ của tôi là sự e dè. Trong lúc chúng tôi bước đi, vài người tán thưởng tôi vì đã sẵn sàng xuất kích sớm như vậy sau khi bị thương. Họ cũng khen ngợi Eran, nói rằng một người đàn ông có một chú chó trung thành chính là người ai cũng muốn sát cánh trên chiến trường. Tôi gật đầu tỏ vẻ biết ơn, cảm ơn họ trong im lặng. Bất cứ ai để lộ con người thực của mình đều là do lời nói.

Chúng tôi tiến về hướng Ein Gedi. Người ta nói rằng ở phía tây có một nhóm người di cư đã dừng chân, định cư giữa cư dân bản địa, và những người này có trong tay vàng, đá quý, dầu và trầm hương. Trên núi, chúng tôi đang lâm vào cảnh thiếu thốn cùng kiệt. Khi những bức tường sụp xuống, chúng tôi sửa lại bằng đất bùn và cỏ khô; khi đèn cạn dầu, chúng tôi để mặc chúng trong bóng tối; khi không còn đủ gỗ, chúng tôi dùng phân lừa để nhóm lửa. Chúng tôi không được ăn thịt luộc hay thịt hầm mà chỉ có cháo, một thứ hỗn hợp loãng thếch nấu từ lúa mạch được gia giảm bằng thịt vài con bồ câu ít ỏi. Các chiến binh của chúng tôi không còn lựa chọn nào khác ngoài cướp đoạt những gì họ cần từ các làng mạc và khu trại, để người của chúng tôi có thể tiếp tục sống. Việc này cũng không khác gì điều tôi từng làm bên bố của Nahara. Đây là đất nước của chúng tôi, chúng tôi chính là vua của nó, và những ai đặt chân tới miền đất này nếu khôn ngoan cần hiểu rằng họ đang nằm dưới quyền sinh quyền sát của chúng tôi.

Chúng tôi đi cho tới lúc mệt nhoài, ngủ luôn giữa hoang mạc. Đêm khá lạnh, và tôi lấy làm mừng có con chó ở đó, vì tôi nằm cạnh nó và nó sưởi ấm cho tôi. Tôi quan sát Amram từ dưới lớp vỏ che chắn của tấm áo choàng và bộ áo giáp, nhưng cẩn thận không để lộ bản thân. Tôi luôn giữ đầu cúi xuống để anh không thể thấy được vết sẹo anh vẫn cho là một giọt nước mắt. Tôi dùng đến những thủ thuật đã thành thục từ khi còn sống ở Moab, tách ra đơn lẻ để trút bỏ gánh nặng cho bản thân, hiếm khi nói gì, và khi nói luôn trầm giọng. Tất cả họ đều chấp nhận tôi là Adir.

Ngay khi có thể, tôi lên đường đi săn. Tôi bắn một con sơn dương non, và khi con vật vấp chân khuỵu xuống sau khi trúng tên, tôi bước tới, cắt cổ con vật để linh hồn nó có thể đàng hoàng bay lên không đau đớn. Khi tôi vác trên vai con mồi săn được về trại, đích thân Amram bước tới cùng tôi mổ thịt nó.

- Cậu có tay cung khá lắm, cậu em, - anh nói với tôi.

Tim tôi đập mạnh trong lồng ngực. Tôi sợ anh nhận ra mình, nhưng có lẽ còn sợ hơn rằng anh sẽ không nhận ra tôi. Tôi cố nén những lời định nói lại và chỉ gật đầu trả lời. Hai bàn tay tôi run rẩy vì anh đang kề sát cạnh tôi, cũng như màn lừa dối của tôi. Tôi cảm thấy vào khoảnh khắc ấy mình là một phụ nữ rõ ràng tới mức tôi đang tự bộc lộ thân phận qua từng hơi thở. Nhưng tôi không bị phát hiện. Anh vỗ vai tôi chân thành và vẫn không hề cảm thấy tim tôi đang đập dữ dội tới mức nào.

Tôi không thể trách Amram không nhận ra mình khi tôi đã khổ công ngụy trang đến thế. Người sát thủ già đã dạy tôi rằng người ta không bao giờ nhìn thấy những thứ nằm ngay trước mắt họ. Họ nhìn vào các ngóc ngách, ngó xuống dưới các tảng đá, nhưng nếu ta đứng ngay trước mặt họ, họ sẽ bỏ qua, tin rằng ta chẳng qua chỉ là một cây ô liu, một phần của phong cảnh, không hơn. Bar Elhanan đã học được điều này khi ông len lỏi trong các khoảng sân của Đền, tìm kiếm kẻ thù. Biến mất vào một thứ gì đó, ông đã dạy tôi như thế. Trở thành không phải chính mình mà thành những thứ xung quanh. Một tảng đá, một cái bóng, một cung thủ giữa rất nhiều cung thủ. Những con chuột không bị trông thấy vì chúng ẩn mình trong màn đêm thường xuyên tới mức khi chúng ló ra trước mặt ta, chúng biến mất như những cái bóng. Một cái bóng được nhìn thấy nhờ tâm trí, chứ không phải bằng đôi mắt, ông nói với tôi như thế. Đó là cách thuyết phục những người xung quanh nhìn ta theo cách ta muốn được nhìn.

Tôi đã quen khoác lên mình chiếc áo choàng của người sát thủ vào các buổi tối khi đi cùng con chó. Có những con đa man đá sống chui dưới hang, và dấu móng guốc của sơn dương ngang qua để tìm tới nguồn nước gần đó, nơi người ta nói Vua David từng đóng trại. Đó là nơi có thể tìm thấy Morigna Peregrina, loại lan có hoa màu trắng hồng thường bừng nở vào mỗi mùa xuân. Người ta cũng kể David từng viết ra hơn ba trăm bài hát, mỗi bài cho một ngày trong năm. Không có cây lan nào ở nơi tôi tìm đến; chỉ có những cây cho nhựa thơm cằn cỗi mọc trên các vách núi đá vôi. Tôi nhổ lấy vài cây và nhét vào dưới áo choàng, như những người phụ nữ vẫn hay làm vì mùi hương dễ chịu của chúng, cẩn thận để tránh các cành gai nhọn.

Những người khác để tôi được yên một mình, chấp nhận thái độ dè dặt của tôi, trong khi họ chuẩn bị cho trận đánh sắp diễn ra, kiểm tra lại vũ khí, uống chỗ rượu vang ít ỏi đã mang theo để duy trì sức lực. Tôi không phải là người duy nhất sống khép mình. Người còn lại là một chiến binh luôn ngủ ở rìa khu trại, từ chối ăn thịt con sơn dương tôi săn được, và thay vào đó lựa chọn nhịn đói. Tôi đã vấp phải anh ta khi ra xa khỏi trại để vệ sinh, như tôi vẫn làm mỗi buổi tối. Người chiến binh này từ chối mọi tiếp xúc với con người; anh ta không cần bất cứ lời an ủi nào, không cần áo choàng giữ ấm cho bản thân, không cần huynh đệ đồng ngũ.

Con chó không hề gầm gừ khi chúng tôi bắt gặp người đàn ông vẫn được gọi là Người Từ Thung Lũng, người vẫn dùng lưỡi kim loại sắc cắt vào da thịt mình. Cho dù điều này trái với giới luật của chúng tôi, không ai dám trách cứ anh ta về cách sống man rợ ấy. Những bím tóc bạc trắng và dài tới mức rũ xuống tận sau lưng không che giấu được rằng anh ta vẫn còn trẻ. Các chiến binh khác nói trong chiến trận Chúa có thể đưa anh ta ra khỏi hiểm nguy, tóm lấy tóc để giúp anh ta tránh khỏi bị thương. Đó là lý do vì sao anh ta có thể xông vào nơi hỗn chiến và trở về, trong khi bất cứ người nào khác hẳn cũng sẽ bị giết. Da thịt anh ta nhằng nhịt sẹo, trong đó nhiều vết thương không được chăm sóc và chưa liền. Kim loại cắt vào hai cánh tay lực lưỡng của anh ta và để lại những vết thương màu xanh và đỏ tía.

Khi tôi bắt gặp, anh ta đang quỳ gối bên một bụi cây gai, khẽ hát bài hát khóc than dành cho người chết, nắm chặt lấy những cành gai sắc nhọn để chúng đâm xuyên qua da thịt, làm anh ta thấy đau đớn hơn. Tôi chưa bao giờ thấy người đàn ông nào bộc lộ nỗi đau khổ của mình rõ ràng như thế. Tôi cảm thấy như mình có thể khóc khi chứng kiến bộ dạng ấy; nhưng thay vì thế, tôi bỏ chạy.

Tôi giữ lấy cổ Eran, và chúng tôi cùng nhau chạy xa khỏi nơi đó, lao đi vùn vụt như thể chúng tôi là những con ngựa. Bụi bay tung lên, và những con đa man trong lỗ hang vội trốn khỏi chúng tôi. Những con cú màu vàng nâu bay vụt lên không trung phía trên các vách núi; những con dơi bừng tỉnh từ dưới những hàng cây táo dại thành một đám mây xương thịt và cánh, bỏ mặc những quả chín màu vàng cam trên các cành cây.

Ngày hôm sau, người đàn ông tôi vấp phải nhìn tôi chằm chằm. Tôi biết không chiến binh nào muốn chiến đấu cạnh anh ta, vì anh ta không hề bận tâm tới tính mạng bản thân. Anh ta cầm theo cây rìu, ngoài ra không còn món binh khí nào khác, song người ta nói cây rìu đó đã được ban phước và không bao giờ chệch đích. Tôi đưa mắt tránh anh ta, không muốn để lộ con người thật của mình, hay làm bùng lên ngọn lửa giận dữ kinh khủng của anh ta vì một lý do nào khác, những cơn giận dữ người ta nói ngùn ngụt và không thể xoa dịu nổi, đến mức các chiến binh đồng ngũ thì thầm với nhau rằng anh ta chiến đấu bên tay phải Gabriel, vị thiên thần dũng mãnh nhất trong tất cả các thiên thần.

Chiều hôm ấy, chúng tôi chuẩn bị cho cuộc tập kích ban đêm. Tôi đã bị chóng mặt vì cái nóng và tâm trạng nặng nề từ sự lẩn tránh của chính mình, chưa kể tới bộ áo giáp vảy cá bằng bạc nặng nề. Chúng tôi đứng thành hàng, chia nhau khẩu phần nước dưới cái nóng gay gắt của mặt trời lúc cuối ngày. Khi tôi xin một khẩu phần nước cho con chó của mình, người phụ trách chia nước lắc đầu.

- Nó sẽ phải uống nước rơi thấm vào cát. Không có đủ nước để chia cho con vật đó.

Tôi quay về đầy áy náy. Tôi đã chia sẻ phần thức ăn dự trữ mang theo với con chó và ném cho nó xương sơn dương. Bố Nahara đã dạy tôi rằng ta cần cho ngựa của mình ăn trước khi cho chính mình ăn, nhưng tôi gần như chẳng có đủ nước uống để làm dịu đi cổ họng mình đang khô cháy. Tôi đã trở thành một chiến binh, và giờ đây tôi thấy mối bận tâm lớn nhất của mình là một con vật thoạt đầu tôi không hề muốn có. Trong lúc tôi đang lo lắng xem nên làm gì, Người Từ Thung Lũng lại gần. Thêm một lần nữa con chó lại không sủa. Người chiến binh đổ phần nước của anh ta vào cốc của nó. Rồi gật đầu với Eran.

- Nó sẽ khát đấy, - anh ta nói.

Tôi lúng túng nói vài lời biết ơn, sau đó hỏi chẳng lẽ bản thân anh ta không cần uống sao.

- Nước không thể làm dịu cơn khát của tôi, - Người Từ Thung Lũng nói. Rồi sau đó, không vì lý do nào cụ thể, anh ta nói tiếp, - Tối nay đừng đi.

Hẳn anh ta nghĩ tôi là một cậu bé non nớt; với anh ta tôi chính là em trai tôi, Adir, cậu thiếu niên đã bị thương và có ít kinh nghiệm trên chiến trường. Đáng ra anh ta chẳng cần lo lắng cho tôi.

- Tôi đã chiến đấu nhiều lần, - tôi cam đoan với anh ta. - Và đối thủ đã phải chịu khổ sở vì tôi.

Anh ta gật đầu. Ánh mắt của anh ta không tìm gặp ánh mắt tôi.

- Nhưng đây là lần đầu cậu ở cùng chúng tôi. Cậu chưa bao giờ biết đến chiến tranh. Cậu chưa bao giờ tấn công một ngôi làng.

Đúng thế, những cuộc đổ máu tôi từng biết ở phía đông Biển Muối đều diễn ra trên đồng cỏ, theo Con Đường của Nhà Vua.

- Tôi có bổn phận phải đi, - tôi chỉ đáp đơn giản.

Tôi cảm thấy anh ta đang nhìn mình, nhưng giờ đến lượt tôi nhìn đi hướng khác để che giấu con người thật của mình

- Đến lúc đó, - người chiến binh mà tất cả những người khác đều tránh xa khuyên tôi, - hãy ở cạnh tôi.

Một màn sương mù đã buông xuống che phủ mặt đất trong khi chiếc áo choàng xám trùm lên người tôi. Điều này được coi là điềm may, vì nó cho phép chúng tôi tấn công kẻ địch bất ngờ. Cây cung của tôi đã sẵn sàng khi chúng tôi ập tới ngôi làng nơi những người di cư đang sống. Trời đã dịu xuống, nhưng mặt đất vẫn nóng rẫy do cái nắng thiêu đốt của ngày hôm ấy. Trái đất dường như cũng sở hữu một trái tim đang đập thình thịch, và cảm giác giần giật trong mạch máu của tôi cùng hòa một nhịp với nó. Tôi nhìn thấy Eleazar Ben Ya’ir trong bóng tối. Ông đang cầu nguyện, và ông đội trên đầu chiếc khăn choàng cầu nguyện, vì ông chiến đấu cho vinh quang của Chúa. Ông tập hợp chúng tôi lại lần cuối. Trước mặt ông, chúng tôi hạ quyết tâm thống nhất làm một trong chiến trận. Chúng tôi thề sẽ không bao giờ bắt nô lệ.

- Chúng ta không muốn phụ nữ và trẻ con của chúng ta bị biến thành nô lệ, - Ben Ya’ir nói. - Chúng ta sẽ làm điều tương tự với những người chúng ta gặp trên chiến trường.

Người ta nói thủ lĩnh của chúng tôi đã chứng kiến những người thân thiết nhất của ông bị đóng đinh trên thập tự tại Jerusalem, những người anh em trai và bạn bè, tất cả đều chết dần chết mòn đau đớn quằn quại trước mắt ông. Sau đó, quân Roma đã chặt đầu các thi thể và ném ra đường cho những người thân của họ, nhưng khi không có thi thể toàn vẹn sẽ không thể nào thương khóc những người bị giết, họ sẽ không được chôn cất, không được bình yên. Ben Ya’ir cất lên những lời của Chúa chúng tôi thờ phụng.

Bất cứ ai ngã lòng cũng nên quay về nhà, vì anh ta có thể khiến trái tim của đồng đội cũng tan chảy ra như trái tim của chính mình.

Nhưng nhà chúng tôi là Jerusalem, và Zion đã thất thủ, và không một chiến binh nào thoái lui khỏi trận chiến sắp đến. Tôi thấy Amram giơ cây giáo của mình lên cùng những người khác để hoan hô và tán thưởng những lời thủ lĩnh nói. Chỉ Người Từ Thung Lũng không hề gia nhập cùng họ trong cuộc cầu nguyện hay những tiếng hô đầy phấn chấn, có thể anh ta đã cầu nguyện một mình từ trước. Có lẽ lời cầu nguyện duy nhất anh ta nhắc tới là một bài ca dành cho những người đã khuất. Anh ta không choàng khăn cầu nguyện hay thậm chí áo dài, chỉ mặc độc một chiếc áo tunic với vành kim loại quấn quanh hai cánh tay. Người đàn ông này muốn đau đớn, tôi có thể nhìn thấy điều đó ở anh ta, và một người đàn ông thường sẽ tìm được điều anh ta muốn.

Chúng tôi bước đi trong im lặng, cùng lúc mặt trăng bắt đầu mọc. Tôi theo sau gần Amram, như thế tôi có thể để mắt tới anh, con chó theo tôi sát gót, con vật to lớn cũng im lặng như chúng tôi. Cả thế giới xung quanh chìm trong im lặng cho tới khi chúng tôi bắt gặp những người gác đêm. Sau đó một tiếng hét hoang dại vang lên, rồi ngay lập tức nối theo tiếng gọi nhau hoảng hốt của những người đàn ông trong làng. Những tiếng la hét nhanh chóng trở nên chói tai và cuộc loạn đả bắt đầu. Tôi quỳ một gối xuống và bắt đầu sử dụng cây cung của mình, làm hết sức để đảm bảo an toàn cho những người xông lên phía trước tôi. Tôi giết chết ngay hai người, và họ đổ gục xuống trước mặt Amram. Có lẽ anh nghĩ một thiên thần đang ở bên cạnh anh, và anh đã cảm tạ Chúa ngay ở đó.

Con chó của tôi cất tiếng sủa bất cứ khi nào kẻ thù lại gần. Những âm thanh cảnh báo của con chó cho phép tôi biết cần ngắm bắn theo hướng nào, vì có nhiều người xông tới theo mọi hướng và cảnh hỗn loạn ngự trị khắp xung quanh, có thể tôi đã hoảng loạn nếu không có Eran, và tôi tự thề với mình kể từ giờ trở đi sẽ luôn giữ nó ở gần.

Các chiến binh của chúng tôi không mất nhiều thời gian để khuất phục đám người thành phố; thi thể những người bị giết nằm la liệt. Tôi thấy Người Từ Thung Lũng tung hoành như một cơn cuồng phong với cây rìu của anh ta. Giữa bốn kẻ thù, anh ta hạ gục từng tên một, sau đó đứng như thách thức thi thể của họ sống dậy để đánh gục từng người thêm lần nữa. Khi có một dân làng nữa ập tới gần, áp sát anh ta từ phía sau, anh ta bình tĩnh hất kẻ thù ra và chẻ đôi hắn bằng rìu. Người Từ Thung Lũng tìm giết đối thủ tiếp theo, hung dữ lao mình vào cảnh hỗn loạn, sát khí ngùn ngụt, vũ khí sẵn sàng. Tôi có thể cảm thấy máu chảy rừng rực trong người, cũng như cơn hưng phấn khoan khoái dâng lên khi tôi ngắm bắn một kẻ xông về phía anh ta. Tôi nghĩ nếu bố tôi biết bao nhiêu kẻ thù đã gục ngã dưới những mũi tên của tôi, hẳn ông sẽ tự hào đón nhận tôi làm con trai.

Ban đêm nóng rực hơi máu, mặt đất trơn nhẫy, mùi tử khí lan tỏa khắp nơi. Từng bầy châu chấu trong không trung đập cánh rù rù và bay lên phía trước chúng tôi. Vì tôi vẫn mặc bộ áo giáp vảy cá bằng bạc dưới chiếc áo choàng, đôi chân tôi trở nên đau nhức và nặng nề, cả người tôi ướt sũng mồ hôi. Tôi dùng tấm khăn đội đầu lau mồ hôi chảy xuống mắt, đứng dậy.

Vào khoảnh khắc đó, khi hạ cung xuống, có cảm giác như thể tôi đã bước ra khỏi trận chiến. Có lẽ tôi đã đứng quan sát như những thiên thần vẫn làm, lùi lại, xa cách nhưng vẫn giữ vững khả năng nhìn xa hơn những con người đang bị cuốn vào cuộc giao tranh. Tầm nhìn lờ mờ làm tôi không tin những gì đang bày ra trước mắt. Chúng tôi đã sát hại những con người tới đây để tự bảo vệ chính mình, cùng những khách lữ hành mặc áo choàng xanh da trời, những người đàn ông từ Moab tới đây để buôn bán gia vị và quả khô. Không có cành cây keo nào để đốt lên tưởng niệm họ, do đó linh hồn họ sẽ bị giam hãm trong thân thể. Tôi cảm thấy đau khổ vì biết họ sẽ bị giam hãm lại ở một thế giới xa lạ, cách xa Núi Sắt, vì sẽ không người nào có thể hồi sinh từ máu đã đổ xuống, thứ máu cũng đỏ như máu của chính chúng tôi cho tới khi chảy thành vũng đen kịt trên mặt đất.

Đêm hôm ấy trở thành cơn ác mộng. Lúc này trận chiến buộc tôi phải thức tỉnh khỏi những gì nằm trước mắt, vì xa hơn đống xác những người đàn ông đã chết là một thứ còn ghê rợn hơn chính những thi thể ấy. Người của chúng tôi bắt đầu giết những phụ nữ chạy ra khỏi các ngôi nhà. Không thể nào, chúng tôi không tin vào sự tàn bạo như thế, ấy vậy nhưng tôi biết đây là sự thật vì tôi nghe thấy tiếng thét của những người bị tàn sát. Đó là tiếng thét của phụ nữ, song vẫn còn một thứ ghê rợn hơn nữa. Chìm dưới những tiếng thét ấy, tôi nghe thấy tiếng gào khóc của trẻ con. Khi tôi thấy Amram, anh trở thành một phần của ác mộng, biến đổi trước mắt tôi thành một con quỷ, khuôn mặt anh là khuôn mặt của quỷ dữ, những gì anh làm là hành động của quỷ.

Thủ lĩnh của chúng tôi đã nói không bắt một nô lệ nào. Tôi hiểu điều đó có nghĩa là chúng tôi sẽ để phụ nữ và trẻ con được yên, nhưng đó không phải là cách chiến tranh diễn ra trên thế giới đầy đau khổ này. Con chó hóa điên, gầm gừ và sủa, dường như trở nên mất trí, không còn giống một con vật tỉnh táo. Tôi ôm quanh cổ nó, ra lệnh cho nó đứng yên, túm chặt bộ lông cứng của nó đến gãy móng tay. Tôi cảm thấy phát điên, giống hệt nó, vì cảnh tượng hiện lên trước mắt tôi và tiếng gào thét man dại trước lúc chết của những người vô tội. Tôi gần như muốn xông tới, nhưng là vì kẻ thù của chúng tôi, để chống lại chính người của chúng tôi. Tôi cảm thấy bị thôi thúc muốn đánh trả những người đã đi cùng tôi tới đây, những người anh em của tôi. Quay cuồng giữa cuộc tàn sát mỗi lúc một đẫm máu, tôi đột nhiên không còn hiểu tại sao chúng tôi tin mình có quyền lấy đi thứ những con người này sở hữu, ngoài việc chúng tôi muốn có chúng và cho rằng mình được quyền đoạt lấy những gì thuộc về người khác, giống như đám kẻ cướp từng muốn chiếm đoạt tôi, mẹ tôi và tất cả những gì chúng tôi sở hữu.

Tôi đứng đó, bao quanh là cảnh hủy diệt, thoát khỏi cái chết của chính mình nhờ ân phước của Chúa. Tôi không còn bận tâm đến chiến đấu, mà cũng chẳng còn bụng dạ nào. Tôi nhắm mắt lại và đợi Mal’ach ha-Mavet đến tìm mình, như ông ta đã định làm khi mẹ và tôi bị xua đuổi vào chốn hoang vu. Có lẽ tôi không bao giờ được tiền định sống qua ngày hôm ấy, khi vợ Eleazar ra tay với mẹ con tôi, và tôi đã sai khi trốn khỏi số mệnh của mình.

Tôi sẽ không bao giờ biết liệu Thần Chết có định lại gần tôi vào đêm diễn ra trận đánh này không, vì Người Từ Thung Lũng đã túm lấy áo choàng của tôi và lôi tôi đi theo anh ta, ra khỏi vòng tay của cái Chết. Eran và tôi đi cùng anh ta, cho dù hầu như tôi không thể thở nổi, tim nặng như đeo đá, và đang đập quá nhanh. Tôi cắn môi cho tới khi có thêm máu chảy ra, cho tới khi đó là máu của tôi. Tôi muốn nếm vị của nó. Tôi đáng bị như thế.

Người chiến binh dắt tôi tới một đỉnh đồi nơi màn sương buổi tối đã tan đi. Anh ta đã bị rất nhiều vết thương trong trận đánh này, song không hề bận tâm đến chúng, cũng như không hề đả động tới chuyện tôi đang khóc. Từ chỗ này chúng tôi có thể nhìn thấy cuộc tàn sát. Các ngôi nhà trong làng được xây bằng đá; không bao lâu nữa chúng sẽ bị cướp phá sạch trơn. Mọi thứ những người này sở hữu sẽ thuộc về chúng tôi. Tôi cởi mũ chiến và tấm áo khoác dính máu của mình ra. Giờ đây tôi hiểu tại sao Người Từ Thung Lũng lại bảo tôi đừng đi, vì anh ta biết chuyện gì sẽ xảy ra. Anh ta không chấp nhận việc tàn sát phụ nữ, trẻ con và từ chối phải chứng kiến máu họ đổ xuống. Anh ta đã biết tôi là một cô gái, dẫu vậy vẫn không nói gì. Anh ta đã biết người chỉ huy muốn gì ở mình, song thay vì thế anh ta đã làm theo ý Chúa.

Trong tất cả những người hiện diện trước mặt, anh ta là người duy nhất tôi muốn song hành.

Họ để những con lừa được sống, chất lên lưng chúng của nả giờ đây thuộc về chúng tôi, gừng và hồ tiêu, bầu và tỏi, đủ loại rượu vang, dầu và lúa mì, một ít vàng, hoa tai và nhẫn đoạt được từ các ngôi nhà và trên các xác chết, từng đống quế quý giá, những cây đèn, từng chồng vũ khí. Họ mang theo tất cả dê và cừu, còn gà thì giết sạch. Họ đổ đầy nước và nhét đầy pho mát vào các túi da. Mọi thứ đều có mùi tanh như máu.

Tôi quay trở lại làng nhặt nhạnh các mũi tên của mình. Rất dễ tìm thấy chúng giữa những người bị giết, giống như những bông huệ đỏ tôi đã để lại đằng sau. Tất cả những gì tôi cần làm là nhổ từng mũi một ra khỏi ngực và lưng của những người bị bắn gục. Tôi không lấy thêm gì khác. Trong khi những người khác gỡ nhẫn ra khỏi những ngón tay giá lạnh, rượu vang từ các nhà kho, tôi rửa sạch đầu các mũi tên trong một bát nước lấy từ thùng nước mưa, vừa làm tôi vừa lẩm nhẩm cầu nguyện, cầu xin Adonai không buộc những người đã chết đêm nay phải chịu thêm bất cứ hành hạ nào nữa, cầu xin Người hãy giúp họ tránh được ba cánh cổng của Gehennom, thung lũng của địa ngục. Tôi không thể nhìn vào khuôn mặt của những phụ nữ và trẻ con bị tàn sát, nhưng tôi bắt đầu tìm kiếm trong những người xứ Moab xem có ai tôi quen hay không.

Amram đi ngang qua, người ướt đẫm mồ hôi và dính đầy máu khô.

- Đừng bận tâm, - anh nói với tôi trong khi tôi cúi xuống thi thể những người cùng bộ tộc với bố của em gái tôi. - Tất cả chúng đều giống nhau thôi.

Khi những khoảnh khắc cuối cùng của đêm bao quanh chúng tôi, Ben Ya’ir nói chuyện với các chiến binh. Tôi không thể chịu đựng nổi phải đứng cùng họ. Những người khác kể lại rằng ông đã cảm ơn Chúa, rồi ca ngợi người của mình vì lòng can đảm. Ông yêu cầu các chiến binh cầu nguyện cho linh hồn của những người chết và nói với họ rằng, ở vào một thời điểm khác và nơi chốn khác, nếu kẻ thù từ Roma không đẩy chúng tôi vào cảnh đói kém khốn cùng, hẳn chúng tôi đã gọi các nạn nhân của mình là những người anh em.

Đến lúc ấy, chúng tôi đã đi sâu vào hoang mạc, vội vã di chuyển để không bị bất cứ cư dân nào có thể đã vắng mặt khi cuộc tập kích xảy ra phát hiện, lúc này quay lại với mối hận báo thù trong tim. Các chiến binh cầu nguyện Chúa, sau đó giết một con dê làm bữa tối. Với tôi, tiếng kêu của con dê nghe giống như tiếng la hét của một người phụ nữ. Tôi tới ngồi tựa vào con chó của mình, đưa tay lên bịt tai, người không ngừng lắc lư ra trước rồi ra sau trên hai bên hông. Hào quang chói lọi của Shechinah, ánh sáng và sự thông cảm của Đấng Toàn Năng, không hề hiện diện quanh khu trại này. Ở đây, chúng tôi bị bao quanh bởi thứ một số người gọi là phía bên kia, lãnh địa của bóng tối, vì trong đêm nay chúng tôi đã dạt sang phía xấu xa tàn bạo của thế giới vốn cũng được sinh ra từ sáng thế, vùng lãnh địa khủng khiếp nằm bên tay trái của Chúa và tồn tại bằng tội lỗi của con người.

Tôi đã định sẽ nằm ngủ cạnh Amram vào buổi tối đó, sau chiến thắng của chúng tôi, để kéo đôi bàn tay anh vào dưới áo choàng của tôi, để cuối cùng tôi có thể cho anh biết tôi là ai và trao chính mình cho anh, nhưng tôi đã không làm thế. Tôi thấy dạ dày mình như muốn cuộn ngược lên, còn tim đau nhói. Tôi đi vào sa mạc và nôn ra mọi thứ đã ăn kể từ khi rời khỏi nhà mẹ. Nó có vị chua ngoét, như thể tôi vừa khạc ra một con quỷ. Tôi mừng vì em trai mình không có mặt giữa chúng tôi. Adir, một đứa trẻ có tâm hồn trong sáng, song lại không khao khát gì hơn được trở thành một trong các chiến binh, đã không phải chứng kiến hành động đê hèn của những người em ngưỡng mộ đến thế.

Những vách núi trắng hóa vô hình trong màn đêm. Mọi thứ đều bị giấu kín. Giờ đây tôi hiểu trách nhiệm của chúng ta, với tư cách những con người, là phải nhìn thấu qua tấm màn che vào nội tâm của thế giới, vào tận trái tim của mọi vật.

Tôi thoáng thấy Người Từ Thung Lũng và bước tới đứng cạnh anh ta. Có một vòng những bụi cây gai, và những con chiền chiện được che chở giữa đám cành cây chằng chịt. Chúng tôi nghe thấy tiếng những người khác đang hát, nhưng bài hát của họ chẳng hề có ý nghĩa gì với chúng tôi. Mỗi mảnh đất thấm máu chúng tôi bước lên dường như đều là một phần của vùng lãnh thổ chiến tranh, nơi kẻ thù phải bị khuất phục bằng bất cứ giá nào. Không có cây keo nào mọc ở đây. Không có cách nào giúp linh hồn những người chết được bình yên.

Hôm nay tôi đã chứng kiến người tôi yêu giết chết một đứa trẻ chắc mới chỉ bốn tuổi. Với anh, làm vậy dường như chẳng là gì hết, song với tôi lại là tất cả. Ngoài những vì sao trên bầu trời, tôi không thể thấy bất cứ hình ảnh nào ngoài khuôn mặt đứa bé bị sát hại, vì giờ đây nó sống trong đôi mắt tôi và sẽ vĩnh viễn trở thành một phần những gì tôi nhìn thấy về sau. Mỗi khi nhìn Amram, tôi lại thấy đứa trẻ.

Tôi ước gì mình là một cô gái bình thường và ở lại pháo đài.

- Cô không nghĩ đó chính là bộ mặt thật của thế giới sao? - Người Từ Thung Lũng nói với tôi.

Con chó nằm dưới chân tôi. Có máu dính trên bộ lông của nó. Đến ban ngày, lũ ruồi hẳn sẽ vo ve bâu lại phía trên nó và con chó trông sẽ thật đáng sợ. Eran đã không hề rời xa tôi trong cuộc tàn sát đẫm máu, luôn xông tới bất cứ ai lại gần tôi, nhe răng ra đớp kẻ đó.

Tôi chưa bao giờ thấy mình yếu đuối hay đầy hổ thẹn như lúc này. Tôi đã hoàn toàn mất một thứ, tôi không nghĩ có thể lấy lại nó từ bất cứ thứ gì từng được tạo ra trên mặt đất. Tôi cần nhìn lên thiên đường. Đến lúc này màn sương mù đã biến mất, và những ngôi sao thật sáng. Chúng tôi nhìn thấy vài ngôi sao lướt qua màn đêm trong những tia sáng bùng lóe lên, rồi tắt hẳn, không nhìn thấy được bằng mắt nữa. Tôi sững sờ trước cảnh tượng đó, trước lòng tốt của một con vật ngốc nghếch chưa một lần nghĩ tới việc chạy trốn xa khỏi tôi, cũng như trước sự thật rằng cả tôi và người chiến binh tôi đang đứng cạnh đều vẫn còn sống.

- Chẳng phải thật đẹp sao? - Tôi nói về thế giới xung quanh chúng tôi.

- Chẳng phải thật khủng khiếp sao? - Người Từ Thung Lũng đáp lại.

Anh ta đưa mắt nhìn tôi, và lập tức tôi biết đó là một câu hỏi, và anh ta cần một câu trả lời. Tôi cầm lấy tay anh ta và kéo anh lại gần tôi, kéo anh nằm xuống bên tôi. Cũng như anh từng cứu sống tôi, tôi đã làm điều tương tự cho anh. Trong một đêm, khi chúng tôi vẫn còn có thể ngửi thấy mùi máu trên cơ thể nhau, khi bóng tối đang đen kịt và cả thế giới đều trở nên vô hình, chúng tôi không hề cô đơn.

•§•

Vết thương của Adir đã bình phục, cơn sốt cũng đã dứt, thế nhưng em trai tôi vẫn đi tập tễnh và có vẻ rất yếu ớt. Mẹ tôi lo lắng cho cậu bé và thử hết phương thuốc này tới phương thuốc khác, bận rộn tìm kiếm, thay đổi giữa những đồng thảo dược và các công thức bào chế thuốc của bà. Song em trai tôi vẫn yếu. Dù mẹ không tán đồng những hành động của tôi trong quá khứ, bà vẫn đồng ý tôi nên một lần nữa lại thế chỗ cho Adir khi em trai tôi được gọi đi chiến đấu. Một điều đáng ra nên như thế. Tôi là chiến binh giỏi hơn, người có nhiều cơ hội sống sót trở về hơn. Thêm một lần nữa, mẹ và tôi lại chia sẻ các bí mật. Đó là một mối liên hệ chúng tôi không chối bỏ, một thứ vốn được tiền định phải tồn tại, vì số phận của chúng tôi luôn gắn chặt với nhau. Tất cả những gì cay đắng từng xảy đến giữa chúng tôi đều đã tan biến.

Có lẽ bố tôi đang hy vọng có một đứa con trai, giống như bố Adir từng hy vọng, vì Ben Ya’ir đã trở nên bất cẩn trong mối quan hệ với mẹ tôi, gặp gỡ bà ở bể chứa nước gần như mọi tối, vui vẻ cả với bà và đứa trẻ sắp ra đời. Người ta thì thầm rằng Channa lại ốm trở lại, nhưng tôi tự hỏi liệu có phải chồng bà ta đã cấm bà ta quan hệ với các phụ nữ khác hay không. Ông hẳn không chịu đựng sự can thiệp của vợ mình lâu hơn được nữa, vì ông đã dành phần lớn cuộc đời cho bà ta. Phần ít ỏi có thể còn lại, giờ đây ông dành cho bản thân.

Kể từ lúc chúng tôi tới pháo đài, ông đã thể hiện cách tàng hình của riêng mình, không mấy khác biệt so với những kỹ năng người sát thủ già đã dạy tôi. Ông giữ kín nỗi khao khát mẹ tôi trước mắt những người khác. Quả thực, họ đã bỏ qua những điều quá hiển nhiên và không nhìn thấy gì. Thủ lĩnh của chúng tôi có quyền lấy một người vợ khác khi vợ của ông không sinh nở được; dẫu vậy Channa đã tranh đấu với ông, làm hết cách để lừa ông, khăng khăng quả quyết Chúa đã ban cho bà ta đứa trẻ mà bà ta đã tước đoạt từ tay Yael.

Lúc này đây, khi dường như mỗi ngày đều là một món quà và rất có thể ngày hôm sau sẽ không còn đến nữa, như những người Essene từng thề, bố tôi không còn bận tâm tới những điều nhỏ nhặt. Tôi từng bắt gặp ông cùng mẹ tôi ở ngay ngoài cửa buồng chúng tôi, ôm hôn nhau đắm đuối say mê đến mức dường như hai người đang bị chìm nghỉm. Có những tối ông ngồi tại bàn ăn của chúng tôi, cùng chia sẻ bữa ăn đạm bạc. Vào những lúc ấy tôi luôn lánh ngoài cửa, đưa em trai đi cùng ra sân, cho dù em phải tựa lên vai tôi để có thể bước đi. Hai chị em tôi ngồi bên ngoài, ăn quả khô và bánh mì dẹt cầm trên tay. Có lẽ em trai tôi đoán tôi tin rằng không ai trong hai chị em có quyền ở trong nhà khi có sự hiện diện của con người vĩ đại đó. Nhưng tôi không thể nhìn Ben Ya’ir mà đầu óc không quay cuồng vì những tiếng kêu khóc đã nghe thấy khi ngôi làng bị tấn công. Tôi cảm thấy tôi đã làm ông thất vọng theo một cách nào đó, và đến lượt mình ông cũng đã làm tôi thất vọng. Có lẽ đã tốt hơn nhiều nếu tôi quan sát ông từ xa, để những khiếm khuyết của ông không lộ rõ. Tôi từng muốn ông biết tôi trên chiến trường và thừa nhận tôi là cốt nhục của ông; giờ đây tôi lại thấy sự vô hình phù hợp với mình hơn.

Ấy vậy nhưng đến một đêm, khi ông rời khỏi buồng mẹ tôi, Ben Ya’ir dừng lại trước chị em tôi. Tôi đã dặn dò em trai cần làm gì nếu có lúc nào đó một cuộc gặp gỡ như thế này xảy đến. Cả hai chúng tôi đều cúi mắt xuống trước mặt vị thủ lĩnh.

- Khi ra trận lần sau, có thể cậu sẽ cần tới thứ này, - Ben Ya’ir nói.

Ông để một con dao xuống trước mặt chúng tôi. Tôi thấy cán dao được làm bằng đồng thau, trang trí rất đẹp với những hoa văn hình lá. Trên đó có khắc Perac lavan. Hoa trắng. Ông đã mang theo con dao này để nhớ đến mẹ tôi và những bông hoa súng trắng bà từng yêu thích khi còn là một cô gái ở Alexandria. Tôi không tán thành tất cả những gì ông làm, hay cách hành xử của ông trên chiến trường, nhưng ông là bố tôi. Món quà là để dành cho một chiến binh, vì vậy tôi khẽ huých khuỷu tay vào em trai mình. Adir lí nhí vài lời cảm ơn, song khi Ben Ya’ir rời đi, tôi mới là người cầm lấy con dao.

•§•

Chị em tôi dùng bữa ngoài sân ngày càng thường xuyên hơn, để mẹ và Ben Ya’ir được riêng tư. Chúng tôi không phải là những người duy nhất biết thủ lĩnh tìm đến buồng mẹ tôi mỗi tối. Nỗi ghen tỵ bám theo mẹ tôi và sự ngờ vực đã lan ra trên núi. Bà là một phụ nữ từng bị xiềng, người có thể mời gọi quỷ dữ và hiệu triệu kadim tới với mình. Vào nửa đêm nọ, một con bồ câu bị chặt làm tư và bỏ lại bên ngoài buồng của chúng tôi, mỏ và chân bị chặt cụt, bộ lông trắng bị nhuộm đen bằng bồ hóng. Sau lần đó, tôi đưa cho mẹ con dao của Ben Ya’ir, để bà có thể chống lại bất cứ hành động ác ý nào. Đó là một món quà từ người đàn ông bà yêu, do đó thuộc về mẹ tôi một cách chính đáng, vì dù tôi nợ mẹ cuộc sống đầu tiên của mình, tôi lại nợ Người Từ Thung Lũng, chứ không phải Ben Ya’ir, cuộc sống thứ hai của tôi. Giờ đây tôi cảm thấy mình đúng là một kẻ ngốc khi từng nghĩ bố tôi là một trong các thiên thần; người cha thực sự của tôi là người đàn ông ở Núi Sắt, người đã cứu sống mẹ con tôi và dạy cho tôi tất cả những gì tôi cần biết.

Mẹ tôi cầm lấy con dao, biểu tượng cho sự bảo vệ của Eleazar. Tôi khuyên bà nên khóa cửa lại những lúc tôi không có nhà, và cư xử thận trọng hơn, nếu không bà sẽ trở thành nạn nhân của chính lời tiên tri của mình và bị tình yêu hủy hoại.

Một nhóm quân Roma đi trinh sát làm tất cả chúng tôi sững sờ khi lập một doanh trại dưới thung lũng. Sự kiện này xảy ra vào tháng thiêng liêng nhất của chúng tôi, Tishri, khi chúng tôi đón chào năm mới và chuộc lại tội lỗi của mình, những tội lỗi chúng tôi phải chịu trách nhiệm và những tội lỗi rồi sẽ xảy ra.

Khi đám trinh sát xuất hiện, chúng tôi nghĩ sẽ giống như những toán khác; chúng sẽ đứng sững kinh ngạc trước vị trí pháo đài của chúng tôi, rồi quay về báo cáo rằng chúng tôi không thể bị khuất phục. Nhưng toán quân này khác hẳn. Những tên lính này có ý định ở lại. Chúng mang theo những vò rượu vang và dầu, rất nhiều lạc đà, và đáng chú ý nhất, cả những người thợ làm bánh được xếp vào một khu trại riêng. Chúng tôi có thể ngửi thấy mùi bánh mì mới đang được nướng trong những cái lò hình vòm của chúng.

Có vẻ như những tên lính này chỉ là lực lượng đầu tiên của một đội quân nhanh chóng đông lên thành chiến đoàn. Roma đang tập trung một đạo quân ở bên ngoài Jericho với mười nghìn lính, cùng một nghìn người Do Thái bị bắt làm nô lệ và buộc phải phụng sự Hoàng đế. Hội đồng của chúng tôi tuyên bố từ nay phụ nữ không được phép ra khỏi cổng pháo đài dù vì bất cứ lý do gì, để đảm bảo chắc chắn họ không bị rơi vào tay kẻ thù. Những người đàn ông đi xuống núi sẽ phải tự chấp nhận mọi hiểm nguy. Các chiến binh vẫn tiếp tục xuất kích, song kín đáo hơn, đi theo con đường rắn vào ban đêm hoặc đi xuống phía sau núi, một con đường hiểm trở đến mức nhiều người bỏ mạng trong lúc tìm cách quay về. Bất chấp hiểm nguy, tôi sống cho tới những khi lũ cú lượn qua trên đầu chúng tôi. Chúng tôi tìm đường vượt qua kẻ thù như thể mình là sương mù, hoàn toàn tự do thoát khỏi thể xác trần tục.

Tối đến, tôi đi đi lại lại trong buồng, không muốn gì hơn được ra khỏi cổng pháo đài. Những khoảnh khắc vui vẻ nho nhỏ chúng tôi có được là khi đón mừng những tiến bộ của Arieh. Giờ đây cậu bé đã được mười bốn tháng. Ngay cả những kẻ coi thường đứa trẻ không cha này cũng phải thừa nhận cậu bé thật khác thường, đẹp đẽ, lớn trước tuổi và ngoan ngoãn. Cậu bé được những người phụ nữ làm việc tại khu chuồng bồ câu yêu quý tới mức, mỗi khi cậu chạy trên những viên đá lát sàn hay gọi tên người mẹ yêu quý của mình, chúng tôi đều vỗ tay hoan hô như thể cậu vừa leo lên một ngọn núi.

Tôi ngồi cùng những phụ nữ khác bên khung cửi vào các buổi tối. Dù không biết dệt, tôi giúp xe sợi từ chỗ len ít ỏi còn lại. Bên cạnh, con chó tựa đầu lên đầu gối tôi. Eran và tôi muốn cùng một thứ, tự do của chốn hoang vu, nhưng chúng tôi cần kiên nhẫn. Tôi khao khát được như Người Từ Thung Lũng, người luôn ngủ bên kia các thửa ruộng. Tôi không nhìn thấy anh ta, cũng không đi tìm anh ta, nhưng tôi biết anh ta ở đó. Mỗi khi chúng tôi được triệu tập để xuống núi thực hiện những cuộc tấn công, lặng lẽ luồn qua các toán trinh sát Roma, tôi luôn tìm cách đi cạnh anh ta, vì với anh ta tôi không cần phải giả bộ là ai khác ngoài chính bản thân mình.

•§•

Amram đã nhờ một cô bé tới tìm tôi để hỏi vì sao tôi không còn tới gặp anh ở chỗ đài phun nước nữa. Anh vẫn đợi tôi vào các buổi tối, nhưng tôi không xuất hiện. Giờ đây anh mạo hiểm nhờ cô bé này làm người đưa tin cho mình. Cô bé con, cùng lắm chỉ bốn hay năm tuổi, là con gái của một trong các chiến binh, một người bạn anh tin tưởng từ ngày còn ở Jerusalem. Bím tóc của cô bé dày và đen nhánh, cử chỉ thật dễ thương. Cô bé làm tôi nhớ tới Nahara, với đôi mắt sáng, thông tuệ của em. Tôi bảo cô bé hãy nói lại với người đàn ông đã gửi cô đến rằng tôi đang bị sốt. Tôi đỏ bừng mặt vì lời nói dối, và có lẽ bề ngoài trông tôi có vẻ đang nóng rực lên, thực sự bị một cơn bệnh giày vò, nên cô bé dường như tin tôi. Cô bé hối hả chạy đi truyền đạt lại lời nhắn của tôi.

Lúc này là thời gian của Rosh Chodesh[32], và người tu sĩ quan sát trăng mọc thổi tù và tập hợp chúng tôi lại cho lễ Ban phước của Trăng mới, Kiddush levanah, một nghi thức cầu nguyện đem đến cho chúng tôi ân phước của Chúa và mời gọi Shechinah, tất cả những gì đại diện cho sự cảm thông và sáng suốt, đến với chúng tôi. Dân tộc chúng tôi đứng dưới trăng mới lắng nghe người tu sĩ và các nhà thông thái. Chúng tôi hân hoan chào mừng thời điểm đó với những điệu nhảy, các nhạc công của chúng tôi chơi trống lắc, chũm chọe và chuông để thách thức đám lính Roma đóng trại dưới thung lũng. Chúng tôi cầu nguyện, nhảy cùng nhau, nhưng chỉ những phụ nữ sẽ không làm việc vào buổi sáng, vì họ bị bó buộc với mặt trăng theo những cách thức đàn ông không thể hiểu được, gần gũi hơn với trái tim nữ tính của sáng tạo.

Tôi lánh vào bóng tối để Amram không nhìn thấy mình, vì tôi thấy anh giữa những anh em đồng ngũ. Khi quan sát anh, tôi không thấy những đường nét tuấn tú mà chỉ thấy khuôn mặt của đứa bé bị sát hại ở ngôi làng kia, về tuổi tác cũng không hề lớn hơn cô bé đã mang lời nhắn của anh đến tìm tôi. Không có ai để tôi cùng chia sẻ niềm vui của tháng mới. Tôi nhớ em gái mình da diết, nhớ cách hai chị em từng nhảy cùng nhau ở vùng đất bố em sống, cho dù bộ tộc của ông không tính ngày theo cách như chúng tôi. Mẹ đã dạy hai chị em rằng khi mặt trăng có màu trắng xuất hiện trở lại sau thời gian vắng bóng, điều đó cho chúng tôi thấy thứ đã bị che giấu có thể dễ dàng hiện nguyên hình.

Tối hôm ấy, trong giấc ngủ có lẽ tôi đã thực sự lên cơn sốt, bị ốm vì sự vắng mặt của em gái tôi. Tôi thấy thiếu vắng em, cô bé tôi đã giúp chào đời trên thế gian này. Tôi mơ thấy bảy con sói trên núi, mỗi con ngoạm trong mõm một con bồ câu, và tất cả bồ câu đều có bảy cánh, có thể bay xa hơn những con bồ câu khác. Bảy là con số quyền năng nhất. Những từ đầu tiên của kinh Torah có số lượng là bảy, và lễ Sabbath cũng là ngày thứ bảy, ngày thiêng liêng nhất trong mọi ngày. Giờ đây giấc mơ đã đến với tôi bằng những số bảy. Với tôi, đây dường như là một ân phước và một lời gọi, điều tôi không thể bỏ qua.

Tôi đi ra tường thành để tìm kiếm em gái.

Tôi đứng đó gần hết ngày, tin chắc giấc mơ ấy chính là một con đường, một dấu hiệu cho thấy Chúa biết em gái tôi vẫn còn thuộc về tôi và chị em tôi không bao giờ có thể thực sự chia lìa. Vào lúc chạng vạng, thời điểm nằm giữa hai thế giới, khi mắt người ta có thể tạo nên những ảo giác và thật dễ dàng nhìn thấy những gì ta muốn nhìn thay vì những gì nằm trước mắt, tôi nghĩ mình vừa thấy Nahara. Em đang đi theo sau những con dê đen gầy gò trong lúc chúng vô vọng tìm kiếm vài cọng cỏ trên vách núi trơ trụi lởm chởm đá. Phía dưới chúng tôi, từ trại của chúng, người Roma hẳn cũng sẽ nhanh chóng phát hiện ra em nếu em gái tôi tiếp tục đi theo triền núi khi vẫn còn ánh sáng ban ngày. Kể từ khi đám lính hạ trại, những người Essene không còn rời khỏi hang vào ban ngày nữa. Dự trữ lương thực của họ sẽ không còn được bao lâu nếu không ai tìm đến trợ giúp. Nếu không có nguồn nước và không có giếng, họ sẽ sớm chết khát.

Một nửa số bồ câu đã bị bắt khỏi chỗ chúng tôi, dù mẹ tôi cầu khẩn cho phép chúng được sống. Thay vì thế, chúng đã bị ăn thịt. Chúng tôi chỉ còn vài sọt phân bồ câu để bón đất, và mặt đất đã đáp lại tương xứng với sự thiếu biết ơn này. Trong các vườn cây ăn quả đã phát hiện thấy những chiếc lá không thể xòe ra từ chồi; quả mọc ra cho chúng tôi đều đã khô quắt. Trong thời gian thu hoạch, tôi thu nhặt những gì có thể cho em gái mình. Tôi không thể nhìn qua thung lũng và quan sát em chết đói trong khi chúng tôi vẫn còn có thể nuôi sống được bản thân, cho dù đạm bạc đến thế nào. Tôi gói ghém đậu và hạt kê khô, một bình dầu nhỏ chúng tôi đã được chia. Tôi sẵn sàng làm một kẻ cắp, như tôi đã từng sẵn sàng làm kẻ dối trá, một kẻ giả bộ, và một kẻ sát nhân. Nhưng có một tội lỗi tôi không thể ép mình phạm phải. Tôi, một người đã giết người, đã nếm mùi máu, không thể nào ra tay giết những con bồ câu chúng tôi chăm sóc. Tôi tới gặp Yael, cầu xin cô giúp đỡ, và cô lập tức đáp ứng mà không hỏi gì.

Chúng tôi cùng nhau đi tới khu chuồng bồ câu. Mặt trăng nhợt nhạt quan sát chúng tôi từ trên cao và cho phép chúng tôi băng qua quảng trường chỉ như những cái bóng. Chúng tôi bước vào trong, sau đó quỳ phục trên lớp cỏ. Tôi quan sát trong khi Yael gọi lũ bồ câu. Cô giơ bàn tay lên, và chúng tìm đến. Khi mỗi con tới cạnh cô, Yael im lặng ngồi bên rồi bẻ cổ nó. Cô khóc thầm khi làm thế, đó là sự hy sinh cô dành cho tôi. Sau đó cô để thân hình bất động của chúng trong lòng, vuốt ve bộ lông chúng trước khi đưa cho tôi.

Cô đưa tôi trở lại buồng tôi, giúp tôi mang những thứ lương thực tôi định mang cho em gái mình. Giống như tôi đã giúp cô khi cô cần, giờ đây cô lại ở cạnh tôi. Hẳn tôi không bao giờ hình dung ra cô gái từng là đối thủ lại trở thành một người chị em với tôi. Tôi chỉ từng nghĩ có lẽ cô sẽ trở thành chị em với tôi theo các luật lệ của hôn nhân. Amram và tôi vẫn luôn dự định sẽ đưa cả cô vào buổi lễ, nhưng thời đó đã qua. Sau hôm cô bé đưa tin báo lại tôi bị ốm, Amram tìm đến buồng của chúng tôi và gõ cửa. Mẹ tôi lấy làm ngạc nhiên vì ngay khi phát hiện ra người gõ cửa là ai, tôi lập tức lánh ra vườn. Tôi nghe thấy anh hỏi mẹ tôi về cơn sốt của tôi, và mẹ trả lời rằng em trai tôi bị ốm chứ không phải tôi. Có lẽ Amram đã thổ lộ với em gái anh, vì khi chúng tôi đến gần doanh trại, Yael thì thầm:

- Anh trai tôi nói anh ấy hiếm khi gặp chị. Anh ấy vẫn mang trên người vuông lụa xanh.

- Anh ấy làm thế là vì cô. - Tôi cúi gằm mắt xuống. - Không phải vì tôi.

- Tất cả đàn ông đều thay đổi trong chiến tranh.

Từ giọng nói của Yael, tôi hiểu một phần con người anh trai cô đã bị mất đi.

Tôi khoác trên mình chiếc áo tunic của em trai tôi và đeo một gùi nặng trên lưng, những thứ tôi định dành cho em gái. Adir vẫn còn nằm trên đệm vì đi lại rất khó khăn. Khi thấy tôi ăn mặc giả trang mình, em trai tôi không khỏi ngỡ ngàng. Cậu thề rằng chắc cậu cũng sẽ nghĩ tôi chính là Adir, nếu không biết trước nội tình. Em trai tôi vẫn chưa hoàn toàn hiểu được nó đã trở thành một chiến binh trong khi vẫn còn nằm trong một góc tối tại buồng của chúng tôi.

- Họ đều tin chị là em, - tôi thừa nhận.

Adir chấp nhận việc tôi thế chỗ em và đang vinh danh tên của em. Đó là lý do tại sao các chiến binh khác để lại quà tặng gồm dầu và nhựa thơm ở trước cửa, và mọi người tìm đến ngỏ lời chúc mừng lòng can đảm của em.

Em trai tôi nhổm người lên trên một khuỷu tay và quan sát tôi. Con chó đứng bên cạnh tôi, một gói đồ buộc trên lưng, vì nó là của tôi trong khi đáng lẽ phải là của em trai tôi.

- Em đã làm tốt khi là một chiến binh chứ? - Adir hỏi.

Tôi gật đầu bối rối vì đã lấy đi của em nhiều đến thế. Nhưng em trai tôi có vẻ nhẹ nhõm.

- Em đã hạ được nhiều kẻ thù chứ?

- Chỉ khi em cần phải làm thế.

Mỗi khi các chiến binh xuất kích, em trai của chị, em vẫn ở cùng họ. Chúng ta tấn công về đêm, chia thành bốn toán, xông vào kẻ thù trong bóng tối từ tứ phía. Chúng ta xuất kích để người Roma thấy chúng vẫn chưa hủy diệt được chúng ta và chúng ta không chịu biến mất bất chấp sự hiện diện của chúng dưới thung lũng. Chúng ta xuất kích đoạt lấy những gì mình cần để sống sót và vì người của chúng ta không thể bị ngăn cản hay từ bỏ quyền của họ với Zion.

Trong những tối mà em, em trai yêu quý của chị, nằm nghỉ trên đệm, chị đã xông qua giữa những bụi cây gai và trở lại làm người đàn ông không e sợ kim loại, thậm chí khao khát nó, đúng như bản chất của chị, như chị vẫn vậy suốt đời mình. Mặc dù chỉ là hai nửa của một con người, dù hai nửa của chị đã để mất chính mình, hợp lại đó vẫn là một, là một thể thống nhất. Đó là lý do vì sao chị luôn bồn chồn bứt rứt mỗi khi cần phải ở lại trên núi. Anh ta là người duy nhất biết chị. Anh ta nói với chị rằng, nếu chị là phụ nữ, anh ta đã không đón nhận chị, vì anh ta đã thề không bao giờ gần gũi với người phụ nữ nào khác ngoài vợ mình. Nhưng chị là một con người khác, một chiến binh, giống như anh ta. Chị và anh ta không cần phải nói, vì những người chiến đấu bên nhau không cần đến lời nào mà hiểu nhau trong im lặng. Theo cách đó chị và anh ta có thể đoán trước người ở bên mình muốn gì, liệu đó là hung bạo hay dịu dàng, liệu sẽ kéo dài cả đêm hay chỉ trong một khoảnh khắc ngắn ngủi thời gian đánh cắp được.

Vào ngày sám hối tội lỗi, chị để người đàn ông này được yên cùng vết thương trong tim từ quá khứ của anh ta. Vào hôm trước ngày Yom Kippur, anh ta biến mất vào chốn hoang vu. Chị không đề nghị sẻ chia nỗi đau khổ của anh ta, vì điều đó là bất khả. Chị đợi dưới bầu trời đêm xanh thẫm, một mình, như bất cứ người đồng đội nào sẽ làm. Khi anh ta quay trở lại với chị, có những hàng gai găm trên ngực anh ta. Chị đưa cho anh ta nước, một phần bữa tối của chị, và không hỏi câu hỏi nào, không yêu cầu gì. Đã có quá đủ địch thủ, chị và anh ta không cần phải thách thức lẫn nhau.

Chị thấy thật biết ơn, em trai, vì em đã không thể nhìn thấy những gì thuộc về thế giới nằm bên ngoài những cánh cổng của pháo đài này, cũng như chị thấy biết ơn vì có thể nhắm mắt lại bên trong những lùm cây gai, có thể rên rỉ và vùng vẫy như chị chưa bao giờ làm trong chiến trận, vì trong chiến trận, em trai, em vốn nổi tiếng vì sự im lặng. Em không bao giờ hét lên như em đã làm vào ban đêm, chỉ có con chó lắng nghe em khi em ôm chặt lấy người chiến binh bên cạnh mình. Em còn trẻ, là người mảnh dẻ nhất trong họ, nhưng em là một cung thủ xuất sắc, nổi tiếng nhờ những chiếc lông đỏ gắn trên các mũi tên làm mỗi phát bắn lao đi nhanh hơn, những mũi tên trở thành những con chim lao đi tìm kiếm kẻ thù và đưa chúng tới cái chết. Không con sơn dương nào có thể chạy thoát khỏi em, không con thỏ nào đủ nhanh nhẹn.

Em thường đứng phía sau cuộc hỗn chiến vì đôi mắt của em rất tinh tường, đến mức có thể nhìn thấy những kẻ tấn công từ xa và bắn gục chúng trước khi chúng tới kịp chỗ người của chúng ta. Vì kỹ năng của em, một số chiến binh đáng ra đã phải chết lại được cứu sống. Amram từng có lần bị choáng váng bởi một hòn đá từ dây lăng ném tới, và em, em trai của chị, xuất hiện bắn hạ kẻ tấn công anh ta từ mô đất nơi em đứng, áo giáp của em nóng rẫy dưới mặt trời, để lại những vết đỏ trên làn da mềm mại.

Sau đó Amram tìm đến cảm ơn em. Anh ta gọi em là cậu em bé nhỏ của anh ta, bày tỏ sự tận tụy dành cho em. Em chỉ cúi mắt xuống, như thể quá ấn tượng trước vinh hạnh anh ta dành cho em nên không thể nói nên lời, trong khi sự thật là em không muốn anh ta nhìn thấy màu mắt em, hay đoán ra những gì em mặc dưới lớp kim loại vảy cá bạc. Dẫu vậy, em vẫn nhận chiếc bùa hộ mệnh anh ta tặng em làm quà, một chiếc đĩa bạc chạm hình Solomon chiến đấu với một con quỷ trên sàn khu Đền, để không xúc phạm anh ta.

- Tôi nợ cậu, - anh ta nói vào ngày em trẻ hơn và mảnh dẻ hơn, cứu thoát anh ta khỏi Thần Chết vốn đã tìm đến cận kề. - Cuộc đời của tôi thuộc về cậu.

Em đeo chiếc bùa hộ mệnh của anh ta, để tránh xúc phạm anh ta trên chiến trường, nhưng em luôn giấu nó dưới một tấm khăn. Em không đủ can đảm để nói cuộc đời anh ta không phải là thứ em cần. Tất cả những gì em cần là cuộc đời của chính em, những đêm trong các bụi cây gai, những ngày ở bên các chiến binh.

Em trai của chị, con chó của em luôn ở bên em, cũng im lặng như chính em, sự im lặng rất có thể nó đã học được từ con báo. Khi một trận đánh bắt đầu, nó phá vỡ sự im lặng và rống lên bên cạnh em, vì nó không hề sợ máu, kim loại hay cái chết. Nó là bạn đồng hành của em, ngủ cạnh em, cho dù em ở một mình hay ở bên người đàn ông biết rõ em là ai, hiểu tại sao em lại lánh xa ra dưới các vì sao. Dù em đủ ngoan ngoãn để khi được cần đến, luôn sẵn sàng mang thanh kiếm hai lưỡi của các chiến binh khác, dây lăng đá, giáo của họ, song em không hòa mình vào cùng họ.

Khi cởi bỏ áo tunic ra, em biến mất dưới ánh trăng. Em biến mất vào trong không trung và lưu lại ở đó, giữa hai thế giới.

Và đó là lúc chị tới thế chỗ em.

•§•

Tôi lẻn ra ngoài cửa Nam cùng con chó để có thể tìm đến em gái tôi. Tôi quấn mình trong tấm khăn san, vì chẳng mấy chốc nữa cái lạnh sẽ tìm đến chúng tôi vào các buổi tối. Tôi đã từng một lần đem đến sự sống cho em gái tôi, và tôi sẽ lại làm thế. Không lính gác nào ngăn cản tôi, vì tôi là Adir can đảm, được đặt tên theo các vị vua bộ tộc của bố cậu ta, và những người đứng gác ngoài cổng chỉ gật đầu chào như với một chiến binh đồng ngũ. Cây cung được đeo sát sau lưng tôi. Bóng tối đã bắt đầu lan tỏa theo đường chân trời, ánh sáng nhạt dần đã biến các vách núi phía xa thành màu đỏ. Lũ chiền chiện và những con chim sơn ca màu xanh sáng long lanh đang bay vụt qua trên bầu trời, đuổi bắt những con ruồi đang bay đầy trong ráng chiều muộn. Tôi thận trọng bước đi, vì chỉ một hòn đá rơi cũng có thể tố cáo tôi với quân Roma. Tôi cần thực hiện cuộc leo núi mạo hiểm tới chỗ cái hang của những người Essene.

Tôi chú ý đến doanh trại Roma tới mức không hề nghĩ mình có thể bị bám theo. Tôi không mảy may đề phòng khi bị túm lấy và lôi ra khỏi lối mòn. Tôi ước gì có trong tay con dao bố đã đưa cho tôi. Trong cận chiến, cây cung của tôi trở nên vô dụng. Tôi quay lại để chống trả, nhưng người đàn ông đang giữ lấy tôi không hề tỏ ra sợ hãi, giống như người ta vẫn nói về các thiên thần và ác quỷ. Tôi đánh lại hắn cho tới khi hắn khuất phục được tôi. Có lẽ đây không phải là một người đàn ông mà là một trong bảy con sói tôi thấy trong mơ. Nếu đúng vậy, giấc mơ ấy đã tiên đoán thất bại của tôi. Tôi bật khóc trước sự yếu ớt của chính mình. Tôi, một người luôn dũng mãnh đến thế, đành chịu buông xuôi trước kẻ đó, chờ đợi bị nuốt chửng trong ánh sáng hay ngọn lửa.

Tôi biết kẻ đó là ai khi Eran nằm xuống như thể túc trực dưới chân ông chủ của nó. Tôi nhìn ra thân phận thực của kẻ bám theo mình, người không sở hữu thứ gì ngoài một cây rìu. Anh ta nói sẽ đi cùng tôi, và nếu anh ta ngã xuống từ vách núi chúng tôi leo lên, thì có nghĩa là chuyện đó đã được tiền định, vì anh ta luôn mong mỏi tìm thấy cái chết và không có lựa chọn nào khác ngoài đuổi theo nó. Nếu Mal’ach ha-Mavet tìm tới anh ta, vậy thì những gì giờ đây sắp xảy ra chỉ đơn thuần là điều anh ta đã mong ước bấy lâu nay.

Tôi không muốn anh ta gặp phải nguy hiểm vì em gái tôi, nhưng trên chiến trường, ta không thể nói với ai khi nào sẽ đến lượt anh ta sang Thế Giới Bên Kia, hay níu giữ ai đó ở lại thế giới này khi anh ta đã quyết định bỏ lại nó sau lưng. Tôi không tranh luận với Người Từ Thung Lũng, điều mà một phụ nữ có lẽ sẽ làm, và anh ta đã thề không muốn người phụ nữ nào khác ngoài vợ anh ta. Tôi là đồng đội của anh ta, và vì thế tôi tôn trọng ước nguyện của anh ta. Tôi không thể bám lấy anh ta, vì điều đó sẽ cho thấy tôi cũng là một phụ nữ. Tôi mặc áo tunic của Adir và mang cây cung của em, vì thế tôi cần tránh sang bên.

Chúng tôi buộc con chó vào một cây gai, sau đó tiếp tục đi, hơi thở của chúng tôi vọng lại trong đêm. Trăng đầu tháng sáng dịu dàng và tinh tế, nhưng chẳng bao lâu sau những đám mây kéo qua, khiến chúng tôi chìm vào màn đêm. Tôi không cần phải nhìn Người Từ Thung Lũng để biết anh ta có mặt ở đó, vì chúng tôi được liên kết với nhau bởi một thứ còn mạnh hơn cái nhìn, và giống như những con ngựa của Nhà vua, chúng tôi không bị vấp chân trên vách núi cheo leo. Tôi nửa nghĩ rằng có thể bắt lấy em gái mình, trói cô bé lại bằng dây thừng, và đưa em trở lại pháo đài. Nhưng nếu tôi làm thế, hẳn em sẽ kêu lên, như em đã gọi bố em khi chúng tôi rời khỏi Núi Sắt. Tiếng kêu của cô bé hẳn sẽ kéo đám lính Roma tới, và tôi không muốn trở thành nguyên do gây ra cái chết của em gái mình.

Tôi biết tôi nên để em tự gây ra điều đó.

Một lần, trong lúc tôi nhìn chằm chằm vào bóng tối, bàn chân tôi trượt đi và người bạn đồng hành chộp lấy tôi, giữ tôi sát vào anh cho tới khi tôi lấy lại được thăng bằng. Đá rơi rào rào xuống dưới thung lũng, nhưng trong bóng tối, chúng tôi hoàn toàn có thể là hai con sơn dương đang muốn leo lên vách núi này. Đi tiếp, chúng tôi có thể nhìn thấy ba miệng hang, một dành cho lũ dê, một dùng làm kho chứa, và một hang khác rộng hơn, trong đó những người Essene đóng trại. Chúng tôi không hề sợ họ có thể tấn công mình để tự vệ, vì họ không có vũ khí, và không hề muốn tự vệ bằng điều gì hơn sự khoan dung của Chúa. Mùi khó chịu từ trong hang phả ra đón tiếp chúng tôi trước tiên, và tôi kinh ngạc khi thấy nó còn tệ hại hơn bất cứ cái chuồng nuôi gia súc nào. Khi lần đi trong bóng tối, tôi hầu như không thể chịu nổi phải chứng kiến điều kiện sống của họ. Những đống lửa nhóm lên trong hang đã làm da họ ám khói đen kịt, và những bộ trang phục bằng vải lanh của họ dính đầy tro. Hai người đàn ông bước tới gặp chúng tôi, cau mày, rõ ràng khó chịu vì chúng tôi xâm nhập được vào nơi ở của họ. Họ đều bẩn thỉu, gầy giơ xương, với đôi mắt hằn rõ sự giày vò của cái đói. Tôi nhận ra Malachi, dù cậu ta không biết tôi và cho rằng tôi là một cậu con trai qua chiếc áo tunic tôi đang mặc.

- Chúng tôi mang thức ăn đến cho các người, - Người Từ Thung Lũng nói.

Chúng tôi để các túi đồ xuống, những quả khô đạm bạc, chim bồ câu, bánh mì dẹt, ngũ cốc và các túi nước uống.

- Từ tay những kẻ sát nhân ư? - Người đàn ông Essene lớn tuổi hơn nói trong khi đưa mắt nhìn chỗ lương thực chúng tôi đã phải rất mạo hiểm để mang tới cho họ.

- Từ tay những người anh em của các người, - Người Từ Thung Lũng chỉnh lại.

Anh ta vẫn lịch sự, nhưng giọng đã có vẻ trách cứ.

Tôi bước tới vài bước trong khi những người kia tiếp tục nói với nhau. Qua màn đêm lờ mờ tôi nhìn thấy bóng dáng của Abba, người thầy được những người Essene trân trọng, đang nằm trên một rìa đá, yếu tới mức dường như ông đã đi sang Thế Giới Bên Kia, cho dù ông lão vẫn còn thở. Tôi nhìn thấy những người phụ nữ tập trung lại với nhau, nhìn chúng tôi đầy ngờ vực, nhưng tôi không thể phân biệt nổi đâu là em gái mình giữa những người khác, và em cũng không nhận ra tôi. Tôi bỏ khăn choàng ra khỏi đầu và buông mái tóc mình xõa dài xuống sau lưng để em có thể nhận ra tôi là ai, người chị gái em vốn thuộc về. Malachi lập tức bước tới khi nhận ra tôi, nhanh tới mức như thể tôi là một con viper đen, loài rắn chỉ sau tích tắc đã có thể cuốn quanh con mồi của nó trong một vòng siết chặt không sao thoát nổi.

- Đi ngay, - cậu ta nói với tôi, cho dù tôi đã mạo hiểm tính mạng của mình và người bạn đồng hành để mang lương thực và nước uống tới cho họ. - Cô ấy không thể nhìn mặt cô hay nghĩ tới cuộc sống khác đó.

Đến lúc ấy tôi nhìn thấy em, một người phụ nữ vận trang phục rách nát, người em gái xinh đẹp của tôi, xung quanh là những phụ nữ khác, như một con cừu cái trong chuồng, không gần gũi với tôi hơn chút nào so với những con cừu đứng trong bãi nhốt của chúng tôi được quây lại từ các cành gai. Ngay lập tức tôi hiểu ra nỗi sợ hãi của Malachi. Cậu ta biết điều tôi định làm trước khi tôi có thể ra tay. Vì lúc này tôi lên tiếng gọi Nahara, giọng đầy khổ sở ai oán tới mức tôi hầu như không nhận ra nổi đó là mình.

- Hãy đi cùng chị, - tôi cầu xin, cố gắng gọi em lại với tôi. - Em không thuộc về họ. Hãy đi cùng chị và chị sẽ bảo vệ em như chị đã làm trước khi em tới nơi này hay biết những con người này.

Không có câu trả lời nào ngoài những lời cầu khẩn của chính tôi, vì lời nói của tôi rơi xuống nặng nề như những tảng đá, chúng đã làm tôi ứa nước mắt. Người Từ Thung Lũng đến bên cạnh tôi. Tôi trông đợi anh trách cứ tôi vì những hành động ấy, vì tôi chẳng là gì hết ngoài một phụ nữ. Song thay vì thế anh áp sát vào tôi, không hề phán xét.

- Hãy để tôi thử nói chuyện với cô ấy, - anh nói.

Tôi đợi ngoài cửa hang. Tôi nhận thấy có một vũng nước tù nông. Chắc chắn những người Essene lấy nước uống từ nơi này, cho dù nó không hề đáp ứng được cơn khát của con người. Trong đám đất bùn mọc lên một cây keo. Gần như chỉ là một cành nhỏ, và nó đang nở hoa. Hàng nghìn con ong bu lại các cành cây. Tôi nhắm mắt lại và lắng nghe tiếng chúng rù rù đập cánh. Trong khoảnh khắc, tôi thấy mình ở một thế giới khác, trong cuộc đời khác của tôi, phi ngựa lao đi trên đồng cỏ. Tôi mơ thấy mình nổi lửa đốt cháy cả trăm cành cây, và những đốm lửa bốc lên tận trời, ở lại trên đó và trở thành các vì sao.

Tôi đứng dậy khi Người Từ Thung Lũng bước lại gần. Tôi đã mệt nhoài vì chuyến đi của chúng tôi, nhưng khi nhìn thấy anh tôi cảm thấy phần nào mệt mỏi đã tan biến. Tôi đứng bên cạnh trong lúc anh nói với tôi những người Essene đã nhận chỗ lương thực. Anh đã được đưa tới trước mặt Abba và ông đã dành cho anh một bài cầu nguyện. Người thầy lớn tuổi hầu như không thể nói nổi nữa, vì ông đã yếu đến mức sợi chỉ níu giữ ông lại thế gian này đang mỗi lúc một mong manh hơn. Em gái tôi đã tìm cách tới đứng gần đó. Sau khi Abba kết thúc cầu nguyện, em đã nói thầm với Người Từ Thung Lũng để chỉ mình anh nghe thấy. Anh cần nói với tôi rằng em nhớ tôi, người kỵ sĩ nhanh nhất, người con trai ưa thích của bố cô, người chị mà em từng thuộc về vào một thời gian khác, ở một thế giới khác.

Chúng tôi bước đi trong im lặng, như luôn vẫn thế. Gánh nặng đã nhẹ bớt, vì chúng tôi không còn phải mang theo quả khô, nước và kê, cũng như tôi không còn mang số phận em gái tôi trong tay mình. Tôi đã để lại em ở đó. Liệu trong cuộc đời này chị em tôi có gặp lại nhau nữa hay không, điều đó không phải do tôi quyết định nữa. Em đã chối bỏ cô bé tôi từng mang tới cuộc đời này, và vì thế chúng tôi không còn mối liên hệ nào với nhau nữa. Dẫu vậy tôi sẽ nghĩ về em không phải như một người phụ nữ sống chui rúc trong hang, mắt cúi gằm xuống, chờ đợi ngày Tận Thế, mà chỉ như lần sinh nở duy nhất tôi từng tận mắt chứng kiến, vinh quang lớn lao và phép màu của Chúa.

Eran đang đợi chúng tôi. Chúng tôi dừng lại trước khi leo lên phía cổng pháo đài. Như những đồng đội, chúng tôi đồng ý làm thế không nói một lời. Chúng tôi biết Roma đang áp sát, và chúng tôi hiểu điều đó có nghĩa là gì. Chúng tôi dành buổi tối này cho riêng mình, phòng trường hợp không còn buổi tối nào như thế nữa. Chúng tôi đi tới chỗ cái hang nơi Yael từng nói với tôi có một con sư tử sống. Chẳng còn con sư tử nào trong đó. Chúng tôi nhóm một đống lửa sâu bên trong cửa hang. Chúng tôi biết những người khác từng làm thế trước chúng tôi, vì trong đó có nhiều đống tro và bồ hóng. Có lẽ những người tìm tới đây trước chúng tôi đã thèm khát tự do bên ngoài đỉnh núi, đúng như chúng tôi. Có lẽ họ đã mong ước những không gian khác, những thời gian khác.

Tôi quàng hai cánh tay quanh người chiến binh của tôi, kéo anh sát lại và trao mình cho anh. Tôi không còn sức mạnh để chiến đấu thêm nữa. Tôi muốn một thế giới đẹp đẽ, và vào buổi tối này, anh dịu dàng với tôi khác hẳn trước đây, có lẽ vì anh đã thấy tôi khóc trước mặt em gái tôi. Anh cư xử với tôi không như với một chiến binh, mà như với một phụ nữ. Tôi biết đây là cách để anh nói với tôi rằng thế giới thật khủng khiếp và tôi nên chuẩn bị sẵn sàng cho những gì sắp đến. Nhưng tôi đã quyết định bất chấp những nỗi sợ hãi đó, như tôi từng bỏ ngoài tai lời cảnh báo của mẹ rằng tình yêu sẽ hủy diệt tôi. Giờ tất cả đều vô nghĩa, cả hai chúng tôi đều bị tổn thương, không còn tin vào mọi thứ mình từng biết và nhìn thấy. Chúng tôi đã cùng nhau giết chóc, cùng nhau chôn những người ngã xuống, và cùng nhau cầu nguyện những bài vốn chỉ dành cho đàn ông cầu nguyện. Chúng tôi đã cùng nhau như những con thú, tuyệt vọng và bị thôi thúc bởi nhu cầu mãnh liệt, và như những người tình mà với họ, phần còn lại của thế giới đã rơi đi xa.

Khi chúng tôi rời khỏi cái hang, ban mai đã hé mở ở góc trời. Bụi bốc lên khi Chiến đoàn Roma tới gần. Có một đội quân tiến lại từ phía bắc, một đội quân khác từ phía đông. Khi hai đội quân đó hợp nhất với nhau, những đám mây bụi bốc lên không tạo thành hình lợn rừng, biểu tượng chúng mang trên chiến kỳ, mà có hình một con sư tử, biểu tượng bộ lạc cổ xưa của Judah và hoang mạc bao quanh chúng tôi.

- Em tên là Rebekah, - tôi nói với anh trong khi chúng tôi đứng bên nhau.

Vì anh là Yoav, Người Từ Thung Lũng, tình yêu của đời tôi.

Mùa thu năm 72

Phần 4
Mùa hè năm 73

Phù thủy Xứ Moab

Chúng tôi không khác gì những con bồ câu trên đầu chúng tôi. Chúng tôi không thể nói hay khóc, nhưng khi không có lựa chọn nào khác, chúng tôi khám phá ra rằng mình có thể bay. Nếu cần một lý do, hãy nhận lấy lý do này: Chúng tôi khao khát phần bầu trời của mình.

Mẹ đã dạy tôi mọi thứ một người phụ nữ cần biết trên thế gian này và tất cả những gì cần mang theo sang Thế Giới Bên Kia. Khi lên tám tuổi, tôi đã học được rằng lá chà là đun trong nước sôi là phương thuốc chữa vết bọ cạp cắn, nhị hoa bài hương màu xanh đắp lên khuỷu tay có thể xua đi cái ác, và da rắn khi đốt cháy tán thành bột có thể giúp một người tránh khỏi tai họa. Tôi đeo trên cổ chiếc răng của một con chó đen như bùa bảo vệ bản thân khỏi thú hoang và luôn thành kính cầu khấn khi đào rễ cây kỳ nham, loài cây linh thiêng, vì tôi vẫn hay chôn những tấm bùa của mẹ như lễ vật dâng lên Ashtoreth, vị nữ thần dõi theo chúng ta vào những lúc xảy ra xung đột.

Mẹ dạy tôi cách làm những thứ phù chú gây nên những cơn sốt và để giành chiến thắng, dù bà từ chối can dự tới những câu phù chú của lòng thù hận, dùng để hạ gục đối thủ, một thứ vắng bóng trong cuốn sách về các thức phù phép của tôi.

Tôi biết cách tung ra những phù chú xua tan một lời nguyền hay giúp chữa lành vết cắn của các loài bò sát. Những mảnh bản thảo viết trên lá bạc cuộn tròn và những hình bọ hung được những ngón tay nhanh nhẹn không biết mệt mỏi của mẹ khâu vào gấu trang phục của tôi. Vẻ đẹp tuyệt trần của bà chỉ bị hiểu biết lớn lao của bà che khuất. Tên bà là Nisa, và tôi nghĩ đó là từ đẹp đẽ nhất trong bất kỳ ngôn ngữ nào. Bản thân từ này nghe cũng giống như một đài phun nước đang phun lên, hay giai điệu của mưa rơi.

Vào lúc chạng vạng, khi bầu trời ở Alexandria nhuốm màu xanh dịu nhẹ, bà dẫn tôi ra vườn, dạy tôi tiếng Hebrew, tiếng Aramaic và tiếng Hy Lạp, viết các chữ cái lên mặt cát bằng đầu que nhọn. Không ai trông thấy những gì chúng tôi đã làm trong những buổi học đó, vì chúng tôi không sống giữa khu phố đông người của thành phố và trong ngôi nhà của những phụ nữ thiêng liêng dành riêng cho các tu sĩ. Về mặt này chúng tôi cũng được ban phước, vì luật lệ áp dụng với các phụ nữ khác không có tác dụng với mẹ tôi. Với bà, cầu nguyện không bị cấm, học hành cũng vậy, và bà còn được tự do cho phép đàn ông vào phòng riêng của mình.

Lối đi dẫn vào ngôi nhà của chúng tôi được viền hai bên bằng dãy bờ rào tạo thành từ thân hình mảnh khảnh của những cây hoa nhài và hoa hồng thơm ngát, vào buổi tối, cả thành phố dường như chuyển sang màu xanh, như thể cả thế giới đều bị nhúng chìm dưới nước. Những cái bóng dài trải trên những viên gạch đất nung lát lối vào nhà chúng tôi, không ai có thể thấy người nào ra hay vào cửa nhà chúng tôi trong buổi tối mờ ảo đầy hương thơm. Những cái bóng đó cũng có ích cho tôi, vì tôi là một cô bé vừa cô độc vừa độc lập. Những nhân chứng duy nhất cho những buổi học dành cho tôi là những con sâu đo và bọ cánh cứng. Thậm chí ngay từ khi còn là một đứa trẻ rất nhỏ, tôi đã hiểu những người phụ nữ có nhiều bí mật, và một số trong những bí mật đó chỉ có thể tiết lộ cho những người con gái của họ. Theo cách đó, chúng tôi được gắn bó với nhau vĩnh viễn.

Trong khu vườn, nơi tôi học viết chữ, có một loài hoa súng trắng rất hiếm mọc, tỏa hương vào buổi tối. Những bông súng này chính là loài hoa tôi ưa thích nhất kể từ ngày đó. Chỉ một bông duy nhất cũng đáng giá ngang với một thùng nhựa balsam hay nhựa thơm. Những bông huệ đỏ mọc hoang ở xứ Moab, cho dù thật lộng lẫy, cũng chỉ là cỏ dại khi đặt cạnh những bông súng này, và mùi hương của chúng chỉ như không khí khi so sánh với hương thơm của những bông súng tại Alexandria. Mẹ tôi xức nước hoa chiết từ loài súng trắng ấy lên cổ tay, và vì thế không người đàn ông nào có thể từ chối bà.

Trong khi những phụ nữ khác bị nhốt ở nhà trong các khoảng sân có tường bao, không dám đi đâu xa hơn ra chợ - và những lúc đó phải có người hầu hay những phụ nữ khác trong nhà đi cùng - mẹ tôi lại được phép làm những gì bà muốn. Mỗi mùa xuân, bà tới thăm gia đình Jerusalem vào dịp Lễ Vượt Qua. Nhưng chính ở tại thành phố đó số phận chờ đợi tôi.

Người ta kể rằng, sau khi Adam và Eve bị trục xuất khỏi Eden, hai thiên thần đã xin xuống thế gian để dạy con người những hiểu biết Chúa ban cho chúng ta. Những thiên thần này đã dùng bữa với con người, yêu họ, có quan hệ luyến ái với họ, chứng kiến những đứa con của mình được sinh ra. Chính vì thế, họ không bao giờ còn có thể trở về thế giới thánh thần. Họ tiếp tục sống trên mặt đất cho tới ngày hôm nay, dạy phép thuật cho những ai mong muốn được biết. Mẹ tôi xuất thân từ dòng dõi những người phụ nữ sẵn sàng lắng nghe khi các thiên thần bắt đầu lên tiếng. Bà cất giữ những món đồ riêng tư nhất trong một chiếc hộp bằng gỗ thiết mộc chạm trổ, chìa khóa mở hộp bà luôn đeo quanh cổ bằng một sợi dây bện từ lông ngựa. Chiếc chìa khóa được đánh thành hình con rắn. Khi tôi còn là một đứa trẻ, trông nó dường như là một con vật sống. Mỗi khi mẹ cho phép tôi cầm nó, tôi có thể cảm thấy nó lạnh lẽo trườn đi trên tay mình.

Bên trong chiếc hộp khóa kín là một tập bản thảo, trên đó mẹ tôi đã ghi lại rất nhiều bí mật bà tập hợp được theo năm tháng. Đó là một tập ghi các phương thuốc cho trái tim con người, vì dân tộc chúng tôi tin rằng tất cả những gì chúng tôi biết và những gì chúng tôi từng trải nghiệm đều chứa đựng trong đó.

•§•

Có những câu phù chú được ghi lại trên mỗi trang tập nhật ký của mẹ tôi: Cho chứng quáng gà. Để bắt một tên trộm. Để chữa đau đầu. Để hạ sốt. Cho lòng trung thành. Cho tình yêu. Trong khi những cô bé gái khác nhảy dây hay chơi cùng những con vật đẽo bằng gỗ, tôi đã học những gì được mẹ viết ra, những bí mật được truyền lại cho tôi để một ngày nào đó tôi có thể trao lại cho con gái của chính mình. Bản thân những lời phù chú được chuyển thành mật mã, như thế không người ngoài nào có thể hiểu hay kiểm soát được hoàn toàn sức mạnh của chúng.

Vẫn luôn có những cuốn sách cổ ghi lại những điều thần bí. Những người thực hành phép thuật là các bậc thầy với tên gọi abba, những người cha được ban cho hiểu biết từ Sách Của Các Bí Ẩn. Thậm chí người ta nói cả chính Moses cũng sở hữu thứ mà các thầy phù thủy và các bậc thầy vĩ đại gọi là Sách Mặt Trăng, một bộ sưu tập các phép thuật mạnh đến mức chưa có người trần nào khác dám mở ra, vì sợ có thể bị sức nóng phả ra từ những từ ngữ trong đó thiêu sống. Người ta nói Moses có thể làm cho biển biến mất và ông đã có thể hủy diệt cả thế gian nếu muốn, hoặc nếu Chúa đã yêu cầu ông làm điều đó. Cả Noah cũng có một cuốn sách phù chú. Giọng của một thiên thần trong Sách Mừng kể lại rằng chính các thiên thần đã dạy Noah mọi loại bí mật để ông có thể dùng các thảo mộc của thế gian chữa lành bệnh cho các con trai mình. Người ta đồn đại rằng có một kho báu vô giá mang tên Sách Của Những Người Canh Gác, cung cấp những chỉ dẫn trực tiếp từ Đấng Toàn Năng, một bản thảo huyền bí có nội dung rất phức tạp, hàm ý kín đáo và đan xen với những lời cầu nguyện, đến mức chỉ những nhà thông thái xuất chúng nhất mới có thể bắt đầu hiểu được ý nghĩa của chúng.

Đó là công việc của những người đàn ông, các học giả và tu sĩ. Có hai trường phái phép thuật dành riêng cho đàn ông, là thứ pháp thuật được các tu sĩ thực hiện công khai, các lễ trừ tà, nguyền rủa và ban phước, cùng những phép thuật đơn giản hơn của các minim, những người, có thể là nhà thông thái hay phù thủy, làm phép để đổi lấy tiền bên ngoài phạm vi những nơi cầu nguyện. Ngoài ra, trong vòng bí mật, trong bóng tối, còn có những phụ nữ biết pháp thuật hành nghề đằng sau những cánh cửa khóa kín, với những cuốn sách ghi lại công thức các pharmaka, các phương thuốc trị bệnh, và các philtron, những loại bùa tình yêu. Phụ nữ biết những công dụng bí mật của tro, lá nguyệt quế xanh, máu, lưu huỳnh, nhựa thơm, xạ hương, mật ong, dầu và hoa, cùng với rễ các loại cây như cây độc dược, yavrucha, và rễ cây ba’aras, hay được gọi là cây lửa, nóng đỏ và như đang cháy khi nhổ lên từ lòng đất. Tại Đền, người ta đã thông báo rõ rằng không ai được phép chấp nhận một người đàn bà ma thuật, vì những phép thuật đó bị coi là nhón nghề của gái điếm, sự xấu xa của đám người này được che phủ dưới tấm áo choàng của thông thái mà bọn họ đáng ra không được phép. Có mười loại đàn ông thông thái đã được biết đến, song chỉ có hai loại phụ nữ có thể nghe thấy giọng nói của Đấng Toàn Năng: các nhà tiên tri và phù thủy.

Với người phụ nữ hành nghề bí mật, không có ai khác ngoài Người, Chúa của chúng tôi, đấng sáng tạo, vĩ đại hơn vô vàn lần bất cứ pháp sư nào. Nhưng chúng tôi không đồng ý với các quy tắc của đàn ông, và chúng tôi tảng lờ một số quy định, dù thứ phép thuật những phụ nữ như mẹ tôi biết bị coi là ngoài vòng pháp luật và do đó bị coi là một tội lỗi.

Chúng tôi biết tại sao lại thế, và tại sao vị nữ thần vĩ đại của chúng tôi, Ashtoreth, vừa là chiến binh vừa là nhà tiên tri, đã bị làm ô uế và bản thảo viết theo Các Nhà Tiên Tri răn người ta chống lại Ashtoreth. Sự hiện diện của Ashtoreth bị cấm đoán, tượng thần mang hình ảnh của bà bị nung chảy thành những khối bạc và đồng thau, những chiếc bánh chúng tôi làm theo hình của bà bị đặt ra ngoài vòng pháp luật, những thứ chúng tôi trang hoàng trên các thân cây để vinh danh bà đã bị lột xuống từ lâu. Nữ Hoàng của Thiên Đường bị trục xuất vì cùng lý do từng khiến Samson mất hết sức mạnh của anh ta; đó là lý do những người đàn ông đốt cháy tóc và móng tay của họ, để tránh những thứ này bị dùng chống lại họ trong phép phù chú của bất cứ người phụ nữ nào. Những người phụ nữ thực hành keshaphim bị coi là phù thủy và bị trừng phạt với hình phạt tương đương, bị xua đuổi, thiêu cháy, nhục mạ. Họ mạnh mẽ và nguy hiểm, và không người đàn ông nào muốn một người đàn bà như thế ở gần mình, có lẽ ngoại trừ ở trên giường của anh ta một đêm trước khi anh ta loại bỏ người phụ nữ ấy khỏi thế giới.

Chắc chắn đây là lý do tại sao những người phụ nữ thường không hay ghi lại các hiểu biết của họ, để đảm bảo chắc chắn không ai tìm ra và lợi dụng chúng chống lại họ. Chúng tôi truyền nhau các công thức phép thuật của mình, cũng giống như mách nhau cách làm bánh quả vả, nấu nước hầm xương, hay một món ăn chế biến từ táo và mật ong tuyệt diệu hơn bất cứ món nào khác. Chúng tôi không bàn tán về những phương pháp của mình, hay phô diễn tài năng chúng tôi sở hữu, vì người ta nói những tội lỗi của con người được khắc trên xương của họ để khi chết đi, những việc làm xấu xa họ gây ra sẽ hiện rõ như thể được viết lên bản thảo.

Chúng tôi có thể trao cho những người phụ nữ thứ họ muốn hơn hết thảy, phương thuốc chữa trị những chứng bệnh thông dụng của thế giới này. Khi một cuộc hôn nhân không được hưởng ân phước và những con quỷ bám lấy một ngôi nhà nào đó, phép thuật có thể chấm dứt mối liên hệ hôn nhân. Đó như là một giấy ly hôn hợp pháp. Ta đưa ngươi ra khỏi nhà họ, và ngươi không nên xuất hiện trước mắt họ, thậm chí cả trong những giấc mơ, vì ta chối bỏ ngươi và giải thoát cho ngươi bằng một cuộc ly hôn, một giấy hủy hôn theo đúng luật lệ cho những người phụ nữ Israel.

Khi những đứa trẻ bị ốm hay một bé sơ sinh không chịu ra đời, khi những người chồng không chung thủy, khi bầu trời vắng bóng mưa, khi những lá bùa chôn dưới các bức tường thiêng liêng theo chỉ dẫn của các minim không đem lại chút khuây khỏa nào và mọi lời cầu xin dành cho các tu sĩ nhằm có được chỉ dẫn đều vô ích, khi những nghi thức họ thực hiện không đem đến chút nhẹ nhõm an ủi nào, họ tìm đến chúng tôi.

•§•

Khi còn là một cô bé ở Alexandria, tôi vẫn hay quan sát mẹ lật giở từng trang bản thảo ghi chép của bà trong khi đáng ra tôi phải ngủ yên trên tấm đệm dưới chân giường bà, cái giường xứng đáng với một nữ hoàng, được kê cao lên khỏi nền nhà và phủ một tấm vải lanh mịn thêu chỉ màu đỏ tía và vàng. Mẹ tôi trông thật kiêu hãnh trong ánh sáng lờ mờ, mái tóc đen xõa dài xuống sau lưng. Vào các buổi tối, bà đốt nhựa balsam trong một cái bát sành. Làn khói bốc lên trần nhà theo hình xoáy ốc có màu nhàn nhạt, rất giống màu lông phía trong cánh của một con bồ câu. Mùi hương đó là mùi của những miền đất xa xăm, nơi các cánh đồng luôn xanh mướt và có những cây keo mọc. Mẹ tôi đã được lựa chọn tới Alexandria và sống giữa một giáo phái của những người Hy Lạp và Do Thái vì bà rất đẹp và có học thức. Chính vì thế, mẹ tôi mang những hình xăm bí ẩn khắc trên làn da, những hình phức tạp được xăm bằng kim nhọn chấm vào nước cây lá móng. Những hình xăm đó khẳng định địa vị một kedeshah của bà. Sau khi nhập môn, bà thường ẩn mình kín đáo, vì cho dù địa vị của bà được rất nhiều người ở Alexandria trân trọng, giới chức tại Đền ở Jerusalem vẫn đặt những hoạt động đó ngoài vòng pháp luật.

Những người phụ nữ nhập vào cách sống này tin rằng không có mấy người gần gũi với Shechinah hơn kedeshah. Họ đón nhận khía cạnh nữ tính của Chúa. Nơi ở, chốn sâu thẳm nơi nguồn cảm hứng trú ngụ, vì trong những lời được viết ra của Chúa, sự cảm thông và hiểu biết luôn mang nữ tính. Đó là lý do tại sao những bông hoa huệ mọc trong vườn nhà mẹ tôi và tại sao bà lại được phép biết tiếng Do Thái và Hy Lạp, đồng thời có thể trò chuyện với bất cứ người đàn ông nào.

Khi các tu sĩ tới thăm, tôi phải ra khỏi nhà, và có thể ở trong vườn. Giữa các loại cây ở đó có những bông hoa màu trắng của cây lá móng, có thể chuyển thành sắc đỏ huyền bí, linh thiêng khi được chế biến làm thuốc nhuộm. Tôi vẫn hay tha thẩn chơi cạnh đài phun nước nhỏ được lát những viên gạch đất nung màu xanh và trắng. Tôi không mấy vui vẻ vì phải rời xa mẹ, nhưng tôi biết tự lo cho bản thân, một kỹ năng những đứa trẻ đôi khi phải cư xử trưởng thành hơn lứa tuổi luôn học được. Những bông súng nằm trên những cuống hoa tròn trịa màu xanh lục có những tua nhạt màu mập mạp tỏa ra bên dưới trong làn nước của đài phun. Những con chim tìm đến đó uống nước, hót lên những giai điệu để đền đáp vì cơn khát của chúng đã được dịu lại. Mẹ từng bảo tôi hãy im lặng, và tôi làm đúng như bà dặn. Tôi luyện tập cho tới khi có thể ngồi im lìm đến mức trở nên vô hình với những con chim lao từ trên các ngọn thông xuống. Chúng thường hay đậu lên vai và đầu gối tôi. Tôi có thể cảm thấy trái tim nhanh nhẹn của chúng đập trong lúc cất tiếng hót bày tỏ lòng biết ơn bóng mát và sự thoải mái mà khu vườn của chúng tôi đem lại.

Có một lần, khi mới chỉ hơn bốn tuổi, tôi phải ra khỏi nhà trong vài giờ liền và trời nắng như đổ lửa. Bực mình vì bị xua đuổi khỏi căn phòng của chúng tôi ra hứng cái nắng nghiệt ngã ban trưa, tôi lao mình vào bồn của đài phun nước. Những viên gạch đất nung mát rượi và trơn tuột dưới chân tôi. Trong cơn hờn dỗi trẻ con, tôi trượt vào trong không hề nghĩ tới hậu quả. Ngay khoảnh khắc tôi làm vậy, cái nóng ban ngày biến mất. Tôi nín thở khi chìm xuống dưới. Trong lúc làn nước màu xanh lục bao trùm xung quanh, tôi lập tức cảm thấy mình đã tìm thấy một ngôi nhà quen thuộc. Tôi thuộc về nơi đó, đó là nguyên tố của tôi. Cả thế giới như đảo lộn, thế nhưng dường như lại trở nên quen thuộc với tôi hơn bất cứ nơi nào khác. Tôi muốn nhắm mắt lại và trôi đi mãi mãi. Tôi thấy những bong bóng tạo thành từ chính hơi thở của mình. Rồi ai đó đột ngột túm lấy tôi một cách thô bạo. Người tu sĩ nhấc tôi lên khỏi mặt nước. Ông ta lắc tôi và nói với tôi rằng những cô bé con đùa với nước sẽ bị chết đuối và sẽ không ai buồn thương nếu đó là số phận của tôi.

Nhưng tôi đã không chết đuối, và tôi ngước lên nhìn ông ta, thách thức, người sũng nước. Tôi có thể cảm thấy một sức mạnh mới mẻ bên trong mình, một sức mạnh đem đến cho tôi lòng dũng cảm để nhìn thẳng vào mắt người đàn ông thần thánh này. Tôi có thể nhìn thấy ánh mắt mẹ chăm chú hướng vào mình thật lạ lùng, tia nhìn của bà nán lại trên thân hình ướt sũng của tôi trong khi bà đứng bên ngưỡng cửa. Mái tóc mẹ để xõa, và bà chỉ khoác một chiếc khăn san màu trắng trên thân thể trần truồng. Những hình xăm nhuộm lá móng uốn lượn quanh cổ, trên ngực và quanh cánh tay bà được vẽ thành những đường nét thật ngọt ngào, như thể bà là một bông hoa chứ không phải một người phụ nữ.

Không lâu sau lần tôi nhảy xuống đài phun nước, mẹ dẫn tôi ra sông Nile. Tại đây, bên bờ dòng sông vĩ đại nhất, nơi Moses từng viết tên Chúa lên trên vàng và ném xuống dòng nước, cầu xin Đấng Toàn Năng cho phép cuộc Xuất Hành của dân tộc chúng tôi được bắt đầu. Đó là một chuyến đi dài, song mẹ nhất quyết nói chúng tôi cần phải đi. Những người hầu chở mẹ con tôi đến đó trên một chiếc xe lừa kéo. Một cái mái được căng ra trên đầu để che cho làn da chúng tôi khỏi bị cháy nắng khi đi đường. Chúng tôi khởi hành giữa đêm để chuyến đi được mát mẻ hơn. Mẹ con tôi nghỉ ngơi trong quãng thời gian nắng gắt của ngày hôm sau, rồi lại tiếp tục hành trình. Trong lúc ngủ thiếp đi, tôi nghe thấy tiếng bánh xe lăn đều đều, những người hầu trò chuyện với nhau bằng tiếng Hy Lạp, thứ tiếng chúng tôi sử dụng công khai, cho dù là người Do Thái hay Ai Cập, là dân các bộ tộc man rợ hay người Hy Lạp. Những con lừa của chúng tôi có bộ lông trắng và được chải kỹ lưỡng, bước chân đều đặn, nhanh nhẹn. Chúng tôi có trái cây đựng trong một cái giỏ để ăn mỗi khi đói, cùng với bánh làm từ chà là và quả vả. Tôi tự hỏi liệu mình có phải là công chúa, còn mẹ tôi là một bà hoàng. Không khí xung quanh chói chang trong cái nóng, song những cơn gió trở nên dịu dần khi chúng tôi đến gần sông hơn.

Buổi sáng đã bắt đầu, và mọi người bận bịu làm việc trong thế giới xung quanh chúng tôi. Cuộc sống tấp nập ồn ã khắp con đường dẫn ra sông, không khí sực nức mùi quế và bạch đậu khấu. Có những cây hồ tiêu và chà là cao hơn bất cứ cây nào tôi từng thấy. Tôi cảm thấy một cơn phấn khích dâng lên, cùng cảm giác hài lòng khi được ở một mình cùng mẹ. Lần đầu tiên tôi không phải chia sẻ bà. Mẹ cho phép tôi nghịch hai tấm bùa bằng vàng bà đeo trên cổ và chiếc chìa khóa hình con rắn sáng lấp lánh dưới ánh mặt trời.

Mẹ tôi mặc một chiếc áo tunic trắng và đi xăng đan. Bà đã xức dầu và tết tóc của bà cũng như của tôi thành bím, như bà vẫn làm khi chúng tôi tham dự một nghi thức dâng lễ vật. Khi chúng tôi lại gần con sông, trời vẫn còn sớm, bầu trời nhuốm màu hồng. Không gian đẫm mùi của bùn và hoa súng. Phụ nữ mang từng giỏ đồ ra sông để giặt, sau đó phơi khô bên bờ sông, còn đàn ông chèo những con thuyền đánh cá đáy bằng lòng hẹp ra giữa dòng, những tấm lưới lóe sáng trong không khí khi được quăng ra.

Mẹ cúi xuống nói thầm với tôi rằng chúng tôi đã tới nơi. Bà bảo, nếu nước đúng là nguyên tố của tôi, thì tôi cần học cách bơi mở mắt. Tôi cần kiểm soát nó, nếu không nó sẽ kiểm soát tôi. Để kiểm soát một nguyên tố mạnh mẽ đến thế, trước hết cần thâm nhập vào nó, hòa mình làm một với nó, và chiến thắng. Chúng tôi đi qua những đám sậy, cho dù chúng cứa sắc lẻm khi cọ lên da thịt chúng tôi, để lại những vết xước ngang dọc trên chân. Tôi nhìn thấy những bầy diệc và cò bắt cá ăn sáng. Bàn chân chúng tôi lún xuống bùn, và khi hai mẹ con bước sâu dần xuống nước, áo tunic của chúng tôi nổi lên xòe ra xung quanh.

Sông Nile luôn dâng nước lên sau kỳ trăng tròn vào mùa hè, dòng nước của nó là một món quà quý giá vào thời gian nắng nóng tàn khốc. Tôi có thể cảm thấy thứ nước đó mát mẻ, ngọt ngào đến mức nào. Tôi chưa bao giờ biết ý nghĩa của niềm vui sướng thực thụ, khi cảm giác khoan khoái tột độ chầm chậm lan đi trong cơ thể, và rồi sau đó, thật đột ngột, một cơn lốc cảm xúc ùa tới. Ngay lập tức ta sở hữu dòng sông, và dòng sông đến lượt nó lại sở hữu ta. Tôi có cảm giác mình thuộc về dòng nước này, và vẫn luôn như thế.

- Giờ chúng ta sẽ khám phá xem con sẽ là người thế nào, - mẹ nói với tôi, nóng lòng muốn biết con gái bà có thể trở thành người như thế nào.

Tôi ngụp xuống dưới nước, mắt vẫn mở. Tôi hẳn đã chớp mắt nếu mẹ không dặn tôi cần cảnh giác. Bởi thế tôi nhìn thấy một hình ảnh rồi đây tôi sẽ mang theo suốt đời. Có một con cá to bằng một người trưởng thành. Thân hình nó sáng rực dưới làn nước tối mờ. Con cá thật khổng lồ, một sinh vật không cần đến hơi thở hay mặt đất, giống như tôi, dẫu vậy tôi không hề thấy sợ nó. Thay vì thế, một cảm giác dịu dàng dâng lên trong tôi. Tôi cảm thấy nó là người yêu dấu của tôi. Tôi đưa tay ra, và con cá bơi tới đủ gần để tôi có thể đưa bàn tay sờ lên những cái vảy lành lạnh ánh bạc của nó.

Tôi rời khỏi con sông trong tâm trạng vui vẻ, song cũng với một cảm giác buồn bã trước đó tôi chưa hề biết. Thật không bình thường khi một đứa trẻ cảm thấy phiền muộn như vậy trong khi không hề có thứ gì thay đổi và thế giới xung quanh vẫn y nguyên. Dẫu thế tôi vẫn cảm thấy mất mát vô cùng.

Khi tôi kể với mẹ về con cá, bà nói tôi đã nhìn thấy số mệnh của mình. Dường như bà không hề ngạc nhiên.

- Nó có đớp con không? - Bà hỏi.

Tôi lắc đầu. Con cá dường như đã rất tử tế.

- Vậy ư, rồi nó sẽ đớp, - mẹ nói với tôi. - Đây là quy luật của tình yêu: Mọi thứ nó trao cho con, nó sẽ lại lấy đi.

Tôi không biết như thế có nghĩa là gì, cho dù tôi biết thế giới là một nơi nguy hiểm đối với một người phụ nữ. Dẫu vậy, tôi vẫn hiểu một con người có nguyên tố là nước nên tránh xa loài cá.

Người ta nói một phụ nữ thực hành phép thuật là phù thủy, và tất cả phù thủy đều lấy sức mạnh của họ từ đất. Có một nhà tiên tri vĩ đại khuyên rằng, nếu một người nâng bổng phù thủy lên trên không, anh ta có thể cắt đứt nguồn sức mạnh của bà ta, nhờ thế khiến bà ta trở nên bất lực. Nhưng một hành động như thế sẽ không hề có tác dụng gì với tôi. Sức mạnh của tôi đến từ nước, quyền năng của tôi do dòng sông nâng đỡ. Vào ngày tôi bơi dưới sông Nile và nhìn thấy số mệnh của mình dưới làn nước sâu xanh như mực, mẹ đã bảo tôi rằng tôi sẽ có quyền năng của riêng mình, cũng giống như bà. Song bà cũng cảnh báo: Nếu có lúc nào đó rời khỏi nước quá xa, tôi sẽ mất đi cả sức mạnh lẫn cuộc sống của mình. Tôi cần giữ cái đầu tỉnh táo và không buông xuôi chiều theo ham muốn, vì ham muốn là thứ nhấn chìm những người phụ nữ.

•§•

Trên sa mạc, không khí nóng đến bỏng rát. Chỉ cần hít thở, vậy là nó bùng cháy bên trong cơ thể, vì không khí cũng cứng rắn như sắt, khốc liệt như những cuộn cát bụi quay cuồng bốc lên trong bão. Nước của chúng tôi lấy từ các cơn mưa, và từ đường dẫn nước được những nô lệ của Herod xây dựng cách đây đã lâu, những đường ống rộng bằng đất nung mang nước chảy từ nechalim tới cho chúng tôi khi được các dòng chảy bất ngờ trong những tháng mùa đông làm đầy. Tuy vậy, như thế vẫn chưa đủ với tôi. Sa mạc đang bào mòn tôi, sức mạnh của tôi suy kiệt dần. Trong nước tôi khoan khoái nổi bồng bềnh dễ dàng, nhưng trong hỏa ngục khô rang của hoang mạc này, tôi hầu như không thở nổi. Tôi mơ về những dòng sông và về con cá ánh bạc. Có người nói bản thân dân tộc chúng tôi cũng giống như những con cá dưới biển, được nuôi dưỡng nhờ dòng nước của hiểu biết tuôn chảy từ kinh Torah, và đó là lý do vì sao chúng tôi có thể sống sót ở một miền đất khắc nghiệt, tàn khốc đến vậy.

Tôi vẫn thường choàng tỉnh khỏi giấc ngủ và thở hổn hển, chìm nghỉm dưới thứ ánh sáng trắng lóa luôn tràn ngập khắp bầu trời mỗi buổi sáng. Những người phụ nữ đang mang trong mình một sự sống mới lại càng đặc biệt nhạy cảm với cái nóng. Tôi đã từng phải ba lần trải qua cảm giác đó. Một lần ở Jerusalem khi tôi mới mười ba tuổi, hầu như còn chưa hoàn toàn là một phụ nữ. Hai lần tại Núi Sắt, nơi không hơn mấy một chỗ lưu đày với tôi. Và bây giờ là tại đây, thêm một lần nữa, tại nơi tôi đã tìm thấy số mệnh của mình.

Tối đến, tôi tìm tới bể chứa nước, bị mùi của nước thu hút. Với tôi, thứ mùi này còn mạnh hơn cả nhựa thơm hay trầm hương. Thứ duy nhất có thể sánh cùng nó là mùi thơm của loài hoa súng chỉ có thể tìm thấy ở Alexandria. Người ta nói tôi có thể gọi mưa xuống, và nước bị hút về phía tôi, song họ đã nhầm. Chính tôi mới là kẻ tìm theo nước, như tôi vẫn luôn là thế. Khi nằm mơ, tôi mơ thấy sông Nile vào buổi sáng màu hồng đó, và mẹ, người tôi đã không gặp lại từ quá lâu, đến nỗi chắc có lẽ bà sẽ không còn nhận ra tôi nữa, nếu như bà còn chưa đi sang Thế Giới Bên Kia.

Những ngôi sao phản chiếu trên mặt nước đen bên trong bể chứa. Tôi tìm thấy sự an ủi trong điềm báo thấy từ chúng: ánh sáng trong bóng đêm, sự thật khi dường như không hề có gì. Đây là nơi duy nhất tôi có thể là chính mình, cô bé đã ngã vào đài phun nước, người không hề sợ những con quái vật hay nước sâu, không hề sợ chết đuối. Tôi bước xuống trăm bậc cầu thang đá, thứ đá hoa cương mát lạnh áp vào bàn chân tôi. Tôi biết tình yêu sẽ đưa tôi tới đâu, vì vào ngày chúng tôi ở bên bờ sông Nile, mẹ đã bảo tôi rằng tình yêu sẽ đưa tôi tới chỗ bị hủy diệt và bất cứ ai tôi dám yêu cũng sẽ bị hủy diệt cùng tôi. Nhưng ngay trong khi nói thế, bà đã biết tôi không còn lựa chọn nào khác ngoài đi theo số mệnh của mình.

Tôi dừng lại bên rìa bể chứa nước, nơi những tảng đá đã được phủ một lớp thạch cao mịn. Bụi thạch cao dính lên da tôi. Tôi quan sát làn hơi nóng bốc lên trên mặt nước. Người ta nói linh hồn của Chúa ngự trị trên mặt nước, giống như từng là thế vào ngày đầu tiên của Sáng Thế. Tôi đứng trước ánh vinh quang của những gì Người đã sáng tạo nên. Tôi cởi bỏ áo choàng, xăng đan, áo tunic. Những người phụ nữ khác thanh tẩy thân thể họ tại mikvah, nhưng tôi cần những làn nước sâu hơn. Tôi lao mình xuống nước.

Có những người nói rằng nơi này, bể chứa lớn nhất trong số các bể chứa nước được các thợ nề của Herod xây dựng, sâu không đáy, và nếu có lúc nào đó nhìn thấy đáy của nó, chúng ta cũng sẽ thấy tận số của chính mình. Bể chứa này đúng là sâu, song không phải vô tận. Tôi biết chắc điều đó. Mọi thứ đều có kết thúc. Tôi vẫn hay lặn xuống thật sâu, rồi giữ cho mình không bị nổi lên bằng cách bám vào những tảng đá nằm chồng chất dưới đáy. Chúng trơn tuột khi tay tôi bám vào, và đã nhẵn thín nhờ làn nước không ngừng mài cọ. Tôi vẫn mở mắt cho dù nước ở đây đen kịt. Không có cá, không có lấy một tia sáng nào, nhưng khi tôi nhô lên mặt nước, anh họ Eleazar của tôi sẽ đợi sẵn.

Chính anh là người tôi nhìn thấy dưới làn nước sông Nile khi tôi phát hiện ra con cá bơi sát cạnh mình.

Từ lúc khởi đầu cho tới tận bây giờ, chỉ duy nhất điều đó chưa bao giờ thay đổi.

Anh là số mệnh của tôi.

•§•

Binh lính của Chiến đoàn Mười được dẫn dắt vượt qua hoang mạc dưới quyền chỉ huy của Flavius Silva, chấp chính quan của toàn xứ Judea, viên toàn quyền mới được Roma bổ nhiệm. Đoàn quân làm bốc lên một đám bụi lớn tới mức chắc chắn có thể nhìn thấy từ xa tận Núi Sắt, nơi tôi đã trải qua quá nhiều năm bên một người chồng gấp đôi tuổi mình và biết tôi không hề yêu ông, song dẫu vậy ông vẫn che chở cho tôi. Ông chưa bao giờ bạc đãi tôi, cho dù ông có vẻ xa cách lạnh lùng giống rất nhiều người thuộc chủng tộc dũng mãnh xứ Moab, bên cạnh sự trìu mến dịu dàng đáng ngạc nhiên dành cho các con. Tên ông là Sa’adallos, cho dù tôi không bao giờ gọi ông như thế. Nếu tôi làm vậy, rất có thể tôi đã yêu lại ông. Rất có thể tôi đã bước đi qua thành phố màu đỏ đó, với hàng cột kỳ diệu chạm hình voi và lạc đà, tận hưởng bể nước của nó, mà theo những lời đồn đại có kích thước bằng cả một cái hồ, cũng như các khu vườn treo từ trên các vách núi, khiến người ta phải ngỡ ngàng ngước mắt nhìn lên sườn núi, kinh ngạc khi trông thấy những cây chà là mọc ở chỗ mà tại những miền đất khác chỉ có mây.

Nếu tôi yêu ông, các con tôi hẳn đã được an toàn, tương lai của tôi được đảm bảo. Thay vì thế, tôi đã mang theo chúng để rồi bị mắc kẹt lại trên đỉnh núi không có lối thoát này. Cho dù các thiên thần có thể nghe thấy chúng tôi cầu khẩn, họ không bao giờ có thể đến được với chúng tôi ở nơi nằm bên rìa thế giới này dẫu họ có muốn cứu chúng tôi đi nữa. Tôi hiểu ra điều này khi gieo những cái xương chim bồ câu, vì chúng tiên đoán rằng, cũng giống như không có cách nào thoát khỏi những gì đã được tiền định, sẽ không có cách nào thoát khỏi pháo đài.

Chúng tôi tập trung lại quan sát sáu nghìn quân của chiến đoàn áp sát, theo sau là hơn một nghìn nô lệ và các phu phen phục dịch của chúng. Chúng tôi thầm run rẩy trong im lặng. Điều làm chúng tôi khiếp sợ không chỉ là số lượng, mà còn là quyết tâm của kẻ thù. Chúng đã từ Jerusalem tìm tới chúng tôi, cho dù chúng tôi chỉ có vài trăm người. Chúng đã tìm thấy chúng tôi như bầy chó hoang tìm thấy con mồi, vây kín những nạn nhân yếu đuối của chúng, bình tĩnh chờ đợi, sẵn sàng tấn công khi thời cơ đến.

Trong cơn bão cát bụi chúng làm tung lên, những con chim rơi từ trên trời xuống, không tài nào bay nổi giữa những cuộn cát vàng quay cuồng. Chẳng mấy chốc, mặt đất rải đầy quạ, với số lượng còn đông hơn cả đám lính. Những con chim nằm bất động làm mặt đất chìm vào một màu đen tang tóc mênh mông, và ngay lập tức dường như Thế Giới Bên Kia đã mở ra trước chúng tôi theo một con đường rải bằng xương thịt và lông vũ.

- Tôi đã từng thấy cảnh này, - Revka thì thầm với tôi, khuôn mặt bà xám ngoét. - Chúng ta không thể thoát khỏi tai ương.

Chỉ có một lý do duy nhất giải thích vì sao người Roma lại tìm tới, cố gắng khuất phục chúng tôi trong khi chúng tôi quá ít ỏi và đế quốc của họ rộng lớn đến thế. Họ sợ cuộc nổi dậy của chúng tôi có thể là mồi lửa làm bùng lên ngọn lửa tự do. Luôn âm thầm âm ỉ, nó bùng lên ngùn ngụt đúng lúc ta ít ngờ đến nhất. Người Roma không thể chấp nhận chuyện này. Chúng tôi là cá nằm trong một tấm lưới đã bị kéo lên bờ biển lởm chởm đá; tất cả những gì kẻ thù cần làm là cắt rời chúng tôi khỏi nguồn nước giúp chúng tôi tồn tại. Ở Roma, người ta đã cho đúc những đồng tiền kỷ niệm sự kiện Judea bị khuất phục. Hình ảnh một lính Roma và một phụ nữ Do Thái bị bắt, quy phục và khúm núm dưới một cây cọ, đã được đúc khuôn lên tiền bạc. Và vì họ đã viết ra điều đó, họ muốn nó trở thành hiện thực, như thế cả họ nữa, chứ không chỉ mình Chúa, có thể sáng tạo ra sự vật từ lời nói và ý chí.

Tại một vùng đất nơi sự kháng cự đã bị đè bẹp, không thể có chuyện còn một chiến binh nào sót lại.

•§•

Bây giờ đã là mùa đông, tiết trời lạnh buốt. Chúng tôi kéo áo choàng sát lại quanh người như áo giáp, rùng mình trong gió, quan sát số phận đang tiến lại gần chúng tôi. Những cơn mưa đã rơi xuống, làm đầy thung lũng với những dòng nước chảy xiết. Lũ cá đã biến mất dưới đất sâu trong suốt những tháng khô hạn thêm một lần nữa xuất hiện trở lại, hồi sinh. Trên khắp các ngọn đồi có thể nhìn thấy hoa dại và các tổ ong. Những thân cây chết khô rộn lên tiếng rì rì như thể chính chúng đã sống lại. Có cỏ xanh cho sơn dương, thịt cho lũ báo. Sa mạc đã dành cho Chiến đoàn Mười những điều kiện thuận lợi nhất để vượt qua nó. Tất nhiên kẻ thù của chúng tôi coi đây là điềm báo cho thấy chúng sẽ chiến thắng. Chúng đói, và lập tức có đồ ăn. Chúng khát, và không cần phải tìm đâu xa hơn những dòng suối đang chảy dồn thành thác nước.

Có lẽ những kẻ còn xa lạ với miền Judea sẽ tự hỏi bằng cách nào sa mạc có thể hủy diệt biết bao nhiêu người đã đi qua trước chúng, và cái nóng dữ dằn hung bạo trên sa mạc đã làm thay đổi những con người phải vật lộn để sống sót khỏi vòng tay nó ra sao. Vì đây là thời kỳ dễ chịu nhất trong năm, khi lũ chim bắt đầu từ châu Phi và Ai Cập trở về, khi trên trời dễ bắt gặp những con chiền chiện hơn là kền kền, và cả miền đất tràn đầy sự sống. Đội quân tiến tới thung lũng của chúng tôi là đám lính lê dương đến từ cả tá vùng đất khác nhau, tất cả đều nói tiếng Latinh, mỗi người đều được Roma tưởng thưởng bằng khẩu phần họ không dám mơ đến trong cảnh khốn cùng tại quê hương họ, vì chiến đoàn hành quân với những con lạc đà và lừa thồ nặng thịt, chà là cùng các túi da đựng nước đủ đổ đầy mười bể chứa.

Chúng áp sát pháo đài của chúng tôi với sức mạnh sung mãn, trong khi chúng tôi phải ăn cỏ và thịt bồ câu, phải giết những con cừu chúng tôi không còn ngũ cốc để nuôi, phải cắt cổ những con dê không còn cho sữa. Chúng tôi có nước, thứ chúng tôi luôn thiếu, và các bể chứa đều đầy, dẫu vậy chúng tôi đã ở cảnh khốn cùng và cơn đói không ngừng giày vò, nhắc nhở chúng tôi về nỗi cùng quẫn đó. Đã có quá nhiều bồ câu bị mang ra thịt và hiến sinh, vì thế phân của chúng không còn đủ để làm đầy giỏ đựng của chúng tôi hay để bón cho các khu ruộng. Các vườn quả đều không cho trái, các vườn rau trống không, các kho chứa chẳng còn gì để nuôi dưỡng chúng tôi. Lúc này, khi chúng tôi đi vào khu chuồng bồ câu, im lặng ngự trị bên trong; thay vì tiếng gáy rộn rã của bầy bồ câu, giờ chỉ còn những tiếng gù gù khe khẽ.

Các chiến binh của chúng tôi dần kiệt sức. Họ đã phải chiến đấu quá lâu, không hề được nghỉ ngơi, nhiều người trong họ còn trẻ và chưa được huấn luyện, mới chỉ là những cậu bé con mười hay mười một tuổi, được chiêu mộ để thế chỗ những người đã ngã xuống. Song họ vẫn cố giấu kín nỗi sợ hãi. Họ lớn tiếng nói rằng chiến đoàn có thể kéo cả Roma đến đây, song chúng sẽ không bao giờ có thể leo lên núi tới chỗ chúng tôi.

Nhưng đây là đội quân đã sát hại hai mươi nghìn người thuộc dân tộc chúng tôi ở Caesarea, không cho một ai sống sót. Chúng đã hủy diệt hai thành lũy vững chắc khác của người Do Thái, Herodium và Machaerus, tại đó chúng đã giết hại những người chúng từng hứa sẽ tha mạng. Biết được tin vẫn còn những người nổi dậy trốn thoát và đang lẩn trốn, Chiến đoàn Mười đã chặt hạ toàn bộ khu rừng Jardes, để không còn cái cây nào cho những người đào tẩu ẩn náu phía sau. Tại đó, chúng đã giết thêm ba nghìn người nữa, thi thể của những người này bị bỏ mặc tại chỗ cho chim săn mồi rỉa thịt, thậm chí không có lấy một mảnh vải để che đậy thân hình trần trụi của họ.

Sau đó, Flavius Silva để mắt tới chúng tôi. Người ta kể rằng ông ta là một con người không biết hối hận, tính khí hung bạo, nóng nảy, nhưng đồng thời cũng có khả năng tư duy tỉnh táo khi cần tiến công kẻ thù. Tôi đứng trên tường thành cùng những người khác, quan sát thung lũng dưới chân đầy ắp những đoàn quân. Theo sau là những người sẽ nướng bánh mì, nấu ăn cho binh lính, khâu vá quần áo cho chúng, và các zonnoh, những người phụ nữ sẽ bị nhốt trong lều để mua vui cho binh lính, cùng các nô lệ đang xây dựng doanh trại, kéo theo những cây gỗ khổng lồ từ phía bắc qua sa mạc, cũng như những thợ rèn và những món binh khí họ chế tạo - giáo, khiên và hàng nghìn mũi tên. Nhưng còn có một thứ đáng sợ hơn tới cùng với chiến đoàn, dấu hiệu báo trước số phận của chúng tôi, vì người Roma đã mang theo một con sư tử bị xiềng. Chúng tôi choáng váng khi nhìn thấy con thú này. Con vật từng sống tự do trên sa mạc và cai trị chốn hoang vu từ hang ổ của nó, biểu tượng cho sức mạnh của bộ lạc cổ xưa xứ Judea, giờ đây phải ngoan ngoãn làm theo những gì những kẻ giam cầm nó ra lệnh. Nó ngước mắt nhìn chúng tôi, và trong mắt nó chúng tôi nhìn thấy tham vọng của người Roma.

Chúng muốn ăn tươi nuốt sống chúng tôi.

Chúng xích con vật khốn khổ vào một cái cột bằng kim loại, được trồng xuống ngay đối diện với cung điện từng thuộc về Vua Herod. Đây là nơi doanh trại của Silva sẽ được xây dựng, một địa điểm đồng nghĩa với một lời sỉ nhục và sự thách thức mỗi khi chúng tôi nhìn về phía nó. Trong lúc kẻ thù xây dựng, chúng tôi nghe thấy tiếng gầm của con thú bị khuất phục.

Yael từng tâm sự với tôi rằng cô đã mơ thấy một con sư tử. Trong khi rất sợ con vật này, Yael cũng đồng thời bị nó thu hút. Cô khóc trong khi kể lại chuyện này, và tôi hiểu tại sao cô gái lại bị giày vò đến thế vì ý nghĩa những giấc mơ của mình. Một con sư tử có thể nằm cạnh sơn dương dưới bóng râm nếu nó đã no bụng, hai con vật thậm chí có thể ngủ cạnh nhau, kề lưng vào nhau, nhưng đến ngày hôm sau, nếu con sư tử thức dậy trong cơn đói, khi đó nó sẽ ăn thịt sơn dương.

Giờ đây giấc mơ của Yael đã xuất hiện trước mắt chúng tôi. Cô đứng cạnh tôi và khóc khi nhìn thấy con sư tử chịu khuất phục trong xiềng xích, cũng bị trói buộc như chính chúng tôi, bị biến thành nô lệ trước những kẻ tàn bạo đã xúc phạm tự nhiên, trước dân tộc chúng tôi, và trước Chúa. Sau khi bụi đã lắng xuống, chúng tôi có thể nhìn nó thật rõ ràng, vì chỉ còn bầu trời màu xanh nhạt của mùa đông trước mắt chúng tôi và tầm nhìn thật quang đãng, gió thổi mát lạnh. Nhiều người nói từ trên đỉnh núi của chúng tôi có thể nhìn thấy thiên đường, nhưng giờ đây chúng tôi dường như đang ở gần hơn cánh cổng đầu tiên của địa ngục. Những gì chúng tôi nghe thấy và những gì chờ đợi chúng tôi không đến từ vòng tay của Chúa. Nó nằm ở phía dưới chúng tôi, trong tiếng gầm của sư tử.

Không bao lâu sau, những người đi theo đoàn quân đã dựng lên cả một ngôi làng, với những căn lều và lán trại chỉ sau một đêm. Mùi thức ăn bốc lên trên thung lũng, mùi của thịt, bánh mì, gia vị. Chúng tôi quan sát, cùng khổ, đói lả, giống như những bóng ma đứng trước một bàn tiệc thịnh soạn. Quá trình xây dựng tiếp tục không ngừng nghỉ, các nô lệ làm việc thâu đêm. Đây là một cứ điểm lâu dài; người Roma đang trụ lại. Chúng sẽ không rời đi, và sẽ không chấp nhận thất bại. Kẻ thù bắt đầu dựng lên mười hai tòa tháp, được đặt cách nhau một trăm thước, mọc cao lên nhanh tới mức dường như chúng đang tự hiện lên trước mắt chúng tôi. Sau khi các tòa tháp được xây xong, bất cứ ai muốn đào thoát tới thung lũng phía đông cũng đâm đầu vào một cái bẫy, với các lính canh được bố trí trên đỉnh những vọng quan sát. Kẻ đào tẩu sẽ không bao giờ thoát nổi sang phía bên kia.

Trong lúc các nô lệ hoàn tất doanh trại, thêm nhiều nô lệ nữa bị đưa từ phía bắc tới để xây một bức tường đá. Bức tường này không hề làm chúng tôi lo lắng cho tới khi nó bắt đầu chạy ngoằn ngoèo vào trong núi thành một hình thù kỳ dị. Chúng tôi không hiểu ý định của người Roma, vì dường như đó là một dự định điên rồ khi bắt một nghìn nô lệ Do Thái làm việc suốt ngày đêm, khuân những tảng đá nặng đến mức nhiều nhân công đổ gục xuống mặt đất. Khi những kẻ khốn khổ này không thể đứng dậy nổi, họ bị giết chết và bỏ mặc trên mặt đất, vì giết đi sẽ dễ dàng hơn nhiều so với chữa trị cho họ. Người Roma đang mưu tính gì đó với bức tường chúng xây dựng. Có lẽ chúng định xây tường bao quanh doanh trại của chúng, nhờ thế bảo vệ chúng khỏi chúng tôi. Chắc chắn các chiến binh của chúng tôi đã có kế hoạch tập kích, cho dù việc này vô cùng mạo hiểm.

Ngay khi được biết về bức tường, Ben Ya’ir lập tức tới quan sát. Khi trông thấy những tảng đá cắt ngang qua các vách núi, anh nhận ra đây là một bức tường nhằm mục đích bao vây chúng tôi. Nó không chỉ bao lấy doanh trại Roma mà cả toàn bộ ngọn núi. Đó là một bức tường hãm thành, dày sáu bộ[33]. Thủ lĩnh của chúng tôi lập tức nhận ra mục đích của nó không phải để bảo vệ doanh trại Roma mà để nhốt chặt chúng tôi.

Một số chiến binh của chúng tôi cười nhạo chuyện này, vì bức tường không cao đến mức một người đàn ông không thể leo được qua, dưới sự che chở của bóng đêm. Họ vẫn chưa nhận ra công trình này còn có một mục đích khác. Quân Roma dự định hủy diệt vùng đất thuộc về chúng tôi, mỗi tảng đá trên bức tường cũng giống như một cái đinh đóng xuyên vào da thịt chúng tôi. Chúng đang gửi tới chúng tôi thông điệp rằng chúng tôi nằm trong tay chúng, giống như con sư tử trong xiềng xích, giống như đám nô lệ đang phải phục tùng chúng, giống như sáu trăm nghìn người chúng đã tàn sát trong cuộc chiến chống lại người Do Thái.

Chúng muốn chúng tôi sợ hãi, và đó là thứ chúng nhận được. Sự hoảng sợ lan ra trong pháo đài như một cơn sốt. Đột nhiên thứ không khí xanh ngắt xung quanh trở nên thật ngột ngạt khó thở. Chúng tôi đã tạo nên một thế giới ở đây, một hình ảnh phản chiếu của những ngôi làng nơi chúng tôi từng biết đến tự do cũng như thành phố chúng tôi yêu và hy vọng được trở về. Chúng tôi đúc ra những đồng tiền của riêng mình, đồng thau được đổ vào các khuôn đúc tại xưởng của cung điện, trên khuôn có khắc giấc mơ của chúng tôi: Vì tự do của Zion. Chúng tôi có khu chợ của mình, những thợ làm bánh và người bán rượu vang của riêng chúng tôi, những thợ gốm chế tác ra bình lọ, nồi niêu từ thứ đất sét tìm thấy dưới nachal. Cũng như Adonai đã tạo ra chúng tôi theo hình dáng của Người, chúng tôi đã tạo nên Masada theo hình ảnh cuộc sống trong quá khứ và cuộc sống chúng tôi hy vọng sẽ lại được sống khi đã được tự do.

Lúc này đây, khi bức tường hãm thành hiện lên trong tầm mắt, người ta hoảng loạn, lo sợ rằng Zion sẽ không bao giờ phục hưng. Họ hối hả đổ xô tới các nhà kho, trở nên tham lam trong nỗi sợ hãi của bản thân, chỉ còn nghĩ tới sống còn, hệt như loài chó hoang vẫn làm vào giữa đêm khi buổi sáng dường như là một chốn thật xa xăm. Nhưng thậm chí cả những con chó hoang cũng còn chia sẻ với đồng loại của chúng, chứ không giẫm đạp lên nhau, không bỏ mặc đồng loại. Chúng tôi đã hóa điên trước những hành động của quân Roma cũng như nỗi sợ hãi của chính mình về điều sắp xảy đến trong một cuộc vây hãm có thể sẽ kéo dài hàng tháng.

Eleazar đứng lên đài phun nước để chấm dứt cảnh hỗn loạn. Các thuộc hạ đã dành cho anh một tấm giáp che ngực bằng vàng có khảm bốn viên đá quý. Cho dù chấp nhận món quà, người thủ lĩnh chưa bao giờ mặc nó ra trận, mà vẫn ưa mang một chiếc áo mạng sắt như các chiến binh của anh vẫn mặc. Lúc này, khi quân Roma tới, anh đã khoác lên người chiếc áo giáp vàng để có thể cho chiến đoàn thấy, thậm chí từ xa, rằng chúng tôi mạnh mẽ và không hề sợ hãi, rằng chúng tôi đã được Đấng Toàn Năng lựa chọn để đánh bại Roma.

- Chúng ta có một kẻ thù, - anh lớn tiếng.

Mọi người quay về phía anh, như có lẽ họ sẽ quay về phía một nhà tiên tri. Anh là người đã dẫn họ tới đây, người đã tin rằng pháo đài này sẽ là chốn giải thoát cho họ. Ngọn núi đã bảo vệ Herod vào thời kỳ Cleopatra tìm cách đoạt đất nước này khỏi tay ông ta, như hiện tại nó đang bảo vệ chúng tôi. Về điểm này, anh không bao giờ suy chuyển niềm tin.

- Bức tường đó cũng chỉ là một bức tường, được xây nên từ đá. Nhưng những hòn đá là đá của Judea. Chúng thuộc về chúng ta, và kẻ thù chỉ đem đến cho chúng ta thứ vốn đã là của chúng ta. Chúng ta sẽ không chết đói, vì vẫn còn đủ rượu vang và dầu. Thậm chí ngay cả khi bị vây hãm, chúng ta cũng sẽ có đủ lương thực. Các bể chứa của chúng ta đang đầy ắp nước. Chúa của chúng ta ở khắp nơi, ở cả hai bên của tường thành.

Những người đã hoảng loạn và bị nỗi sợ hãi đẩy đến mức dẫm đạp lên nhau lùi lại. Chúng tôi không còn nghe thấy âm thanh của đám lính dưới thung lũng, vì như một phép màu, gió đã đổi chiều và những giọng nói cộc cằn đó biến mất, nhờ thế chúng tôi có thể lắng nghe thủ lĩnh của mình nói. Đám đông đứng lại gần để họ có thể nghe thấy bài thánh thi lúc này Eleazar đang dẫn ra, những lời của David, vị vua vĩ đại trong quá khứ của chúng tôi, một chiến binh, cũng giống như những người khác, đã bước song hành nỗi sợ hãi, giống như chúng tôi lúc này, như mọi người đều phải thế.

Vì giọng nói của kẻ thù, vì sự áp bức của những kẻ xấu xa: do chúng trút tội lỗi lên ta, và trong cơn giận dữ chúng căm ghét ta. Trái tim ta nặng trĩu đớn đau: và nỗi kinh hoàng của cái chết đã ập xuống ta. Nỗi sợ hãi và run rẩy đang tìm tới ta, và kinh hoàng đã nhận chìm ta.

Tôi nán lại dưới những cái bóng đổ xuống qua tán cây ô liu trong vườn, nhưng trái tim trở nên nhẹ nhõm khi tôi lắng nghe giọng nói của người tôi yêu. Đây là điều tôi đã khao khát khi tôi bị xua đuổi khỏi Jerusalem, vì cách anh nói quả là một phép màu kỳ diệu. Bằng lời nói, anh có thể tìm đến tận tâm hồn ở nơi nó cư ngụ, một vinh quang dành cho Chúa, vì lời nói chính là thứ Đấng Toàn Năng sáng tạo ra trước tiên, sau sự im lặng của thế giới, và chúng cũng là năng khiếu thiên bẩm của Eleazar Ben Ya’ir.

Tôi nhắm mắt lại như thể chỉ có hai chúng tôi với nhau, và những người đang đứng giữa chúng tôi không còn chắn ngang con đường dẫn tôi đến với anh. Thế giới là một dòng sông, và tôi đã bị dòng chảy của nó cuốn đến đây, không phải từ hy vọng mà vì đây là số mệnh của tôi.

•§•

Khi thấy anh lần đầu tiên ở Jerusalem, tôi đang đứng bên một cái giếng, tay cầm bình nước. Tôi đã được gửi tới nhà họ hàng của mẹ, vì tôi không có bố và không có beit avi, gia đình bên nội. Cho dù bà đã phải cầu khẩn để họ đón nhận tôi, mẹ vẫn muốn tôi an toàn rời khỏi Alexandria, nơi các kedeshah đang bị xua đuổi khỏi nhà của họ. Không còn chỗ cho những phụ nữ thiêng liêng của các tu sĩ nữa, vì các luật lệ cổ xưa của Jerusalem đã xâm nhập vào Ai Cập. Mẹ tôi và những phụ nữ mà tôi vẫn gọi là các cô giờ đều bị coi là điếm, là gái làng chơi, giống như những người phụ nữ đứng ngoài đường phố có mức giá được gắn vào đế xăng đan họ đi, để những người đàn ông tìm đến mua vui biết cần phải trả bao nhiêu cho ân sủng nhận được. Trong nháy mắt, thứ từng được trân trọng bỗng chốc bị phỉ nhổ. Những hình xăm nhuộm lá móng vốn cho biết họ là những phụ nữ cao quý giờ đây đánh dấu họ như những kẻ vô giá trị, và các tu sĩ từng được họ hy sinh dâng hiến giờ lại là những kẻ đầu tiên buộc tội họ.

Trước khi tôi rời khỏi nhà, mẹ đã quàng lên cổ tôi những chiếc bùa vàng quý giá của bà, đồng thời thì thầm căn dặn rằng chỉ các con gái tôi được nhận lại chúng. Bà lấy quyển sách ghi các phù chú của mình ra khỏi cái hộp gỗ thiết mộc, gói các trang bản thảo vào vải lanh để giấu kín, rồi trao cho tôi, và đổ đầy hộp các loại thảo mộc có thể tôi sẽ cần đến: thì là đen của Ai Cập, lá nguyệt quế, nhựa thơm. Chính lúc đó tôi hiểu ra rằng có thể mẹ tôi sẽ không thể sống sót qua cuộc đổi thay chống lại con người bà. Từ chỗ là người mang thân phận cao quý, giờ đây mẹ tôi phải khoác trên mình một tấm áo choàng đen khi đi lại trong thành phố, giấu đi những hình xăm từng khiến tôi tin chắc mẹ là một bà hoàng, những hình xăm giờ sẽ khiến người ta khinh bỉ, nhục mạ bà, rít lên xì xì như thể họ là bầy rắn còn mẹ tôi là một con bồ câu, con mồi nằm trong vòng kiểm soát của họ. Tôi vốn đã bắt đầu nghi lễ đau đớn và chán ngắt để trở thành một người mang hình xăm khi mẹ gửi tôi đi, thật may tôi mới chỉ bị xăm trên lưng và ngực, chưa phải trên khuôn mặt, cánh tay hay chân, giống như mẹ tôi đã bị đánh dấu. Không ai có thể nhìn thấy con người tôi vốn được dự định sẽ trở thành.

Tôi mới mười hai tuổi vào ngày cuối cùng được nhìn thấy mẹ, khi bà đứng trước mặt tôi, đôi mắt đẫm lệ. Đó cũng là tuổi của tôi khi tôi đi tới chỗ giếng nước ở Jerusalem. Tôi bị cuốn hút tới đó vì nhu cầu nước trong tôi, và cũng vì tôi nhớ thứ tôi đã nhìn thấy dưới sông Nile. Người họ hàng của tôi đến tìm, vì tôi không được phép đi một mình ra chợ. Tôi thấy đôi mắt anh có ánh bạc, màu của con cá. Anh gỡ lấy bình nước khỏi vòng tay tôi. Khi chạm vào tay tôi, anh cam đoan với tôi như vậy cũng không sao, vì chúng tôi có cùng dòng máu và là anh em họ. Vì thế, khi anh họ chạm vào người một cô em họ, đó không phải là tội lỗi.

Tôi lắng nghe trong lúc anh mê hoặc tôi, vì ngay từ ngày đó anh đã có tài năng với thứ được Chúa sáng tạo ra đầu tiên, và những lời anh nói trút xuống tôi như nước. Nhưng tôi cũng đã mê hoặc anh. Anh là một người chồng, một người đàn ông trẻ mười tám tuổi, còn tôi mới chỉ là một cô bé. Dù thế, tôi vẫn cảm thấy sức mạnh tôi từng biết khi con cá tự tìm đến với tôi. Nó không có lựa chọn nào khác, vì số mệnh đã tiền định rằng anh họ tôi và tôi sẽ tìm thấy nhau, và tình yêu của chúng tôi sẽ hủy hoại tôi, và tôi không hề bận tâm đến chuyện đó.

Giờ đây, khi tôi đứng và lắng nghe anh nói những lời của Vua David vào ngày điên rồ đó, khi chúng tôi bị nỗi sợ hãi biến thành một bầy chó hoang, thêm một lần nữa tôi lại bị mê hoặc. Giống bất kỳ ai khác trên núi, tôi bị lay động bởi giọng nói hào sảng của anh. Nhưng những người khác không biết anh rõ bằng tôi. Khi anh nhắc lại bài ca của David, tôi cảm thấy anh đang nói trực tiếp với mình, vì tôi là người yêu dấu của anh, và luôn là vậy từ trước tới nay.

A, giá ta có đôi cánh giống như một con bồ câu; vì khi đó ta có thể bay đi, và được bình an. Phải, khi đó ta có thể lang thang thật xa, và ở lại giữa chốn hoang vu. Selah. Ta sẽ hối hả thoát khỏi bão táp và giông tố.

Từ ngọn núi này, giờ đây không còn đường thoát nào ra hoang mạc. Sáu doanh trại Roma với những tòa tháp cao đã chặn đứng mọi ngả đường qua các khe núi, hay đi xuống theo con đường rắn, hoặc lần theo con đường hiểm trở phía nam bám trên các vách đá đằng sau ngọn núi. Pháo đài này là nơi duy nhất chúng tôi có thể trú ẩn. Giống như con sư tử trong xiềng xích của nó, chúng tôi không còn con đường nào khác để chạy khỏi sức mạnh của kẻ thù. Số mệnh đã tiền định rằng chúng tôi sẽ phải trụ vững tại đây, và chúng tôi sẽ là những người cuối cùng làm vậy. Kết cục sẽ vẫn còn vô định cho tới khi nó hiển hiện trước mắt chúng tôi, và tất cả những gì chúng tôi có thể hy vọng làm được là đi theo con đường của Chúa.

Về phần ta, ta sẽ viện cầu đến Chúa; và Thượng Đế sẽ cứu vớt ta. Buổi chiều, buổi sáng, và giữa trưa, ta sẽ cầu nguyện và lớn tiếng hô lên, và Người sẽ nghe thấy giọng của ta. Người đã đem đến bình yên cho linh hồn ta từ trận chiến chống lại ta, vì có rất nhiều người ở cùng ta.

Sau đó, khi mọi người đã bình tâm lại, niềm tin được khôi phục, phụ nữ và trẻ con tiếp tục đi thu nhặt những tảng đá họ có thể chế thành vũ khí. Những tảng đá này sau đó sẽ được ném xuống thành từng loạt, như một cơn mưa đá dội xuống đầu những kẻ đang làm việc bên dưới. Những người Roma dường như chẳng mấy bận tâm về những tảng đá bị lẳng xuống đầu chúng. Quá trình xây dựng tiếp tục trong lúc chúng dựng dần lên các doanh trại bằng đá. Nếu tình cờ một nô lệ đang làm việc tại chỗ bức tường bị chết, lập tức sẽ có một người khác thế chỗ anh ta. Nếu một tên lính bị thương, một đồng đội khác sẽ thay thế vị trí của y.

Thời khắc chạng vạng chìm trong im lặng, chúng tôi lắng nghe tiếng vọng của những tảng đá được đặt lên bức tường, và chúng tôi run rẩy, bất chấp những lời của Vua David và lòng tin mãnh liệt của Eleazar. Đây là cách thức của Roma, để khuất phục và gieo rắc kinh hoàng. Tối hôm đó, khi cho sư tử ăn, chúng ném cho nó một con lừa để nó có thể tự giết con mồi. Chúng tôi có thể nghe thấy tiếng rống thất thanh của con lừa vang vọng trên nền âm thanh vô tận của những chiếc xẻng và cuốc đang làm việc, cũng như những giọng nói cộc cằn đang chửi rủa phía dưới chúng tôi. Một tiếng vọng lớn lan đi trong thung lũng, và dường như đám lính đang trực tiếp nói với chúng tôi, như thể chúng tôi là những con mồi nằm giữa hai hàm răng sư tử.

Tôi đưa mắt nhìn về phía vách đá nơi con gái tôi đang sống, ẩn náu trong hang núi với đám người con bé đã chọn làm đồng bào thân thiết. Đó dường như là một cái hang cũng giống như bất cứ cái hang nào từng được lũ sơn dương dùng làm nơi trú ngụ. Nếu quân Roma vẫn chưa biết tới sự hiện diện của những người Essene, có lẽ con gái tôi sẽ được an toàn hơn ở đó. Có một tia sáng lóe lên; ai đó trong lòng hang tối tăm vừa nhấc lên một cái bát bằng đồng thau lóe sáng trong bóng tối. Tôi cho rằng đó là một thông điệp. Tôi hình dung rằng đó là trái tim của con gái tôi đang cố tìm tới trái tim tôi. Bất chấp mọi thứ, con bé vẫn là đứa trẻ tôi đã vật lộn để sinh ra trên thế gian này.

•§•

Vào tháng Shevat, từng cơn mưa trút xuống. Chúng tôi không trồng lúa mì, lúa mạch hay lanh, cũng không dám kéo ra quảng trường để chào mừng dịp Rosh Chodesh. Thay vào đó chúng tôi đứng trên ngưỡng cửa nơi ở của mình, ngước mắt nhìn lên bầu trời nặng nề đầy mây, không tài nào nhìn thấy được vầng trăng đầu tháng, và vì thế không thể ghi nhận đúng ngày đầu tháng, vốn bắt đầu cùng với sự xuất hiện của mặt trăng.

Những người láng giềng của tôi đứng trong buồng của họ, quan sát cơn mưa như trút nước và hít thở thứ không khí lạnh buốt. Họ tránh xa mưa, trong khi tôi bị hút về phía mưa. Tôi cảm ơn Beree, thiên thần của những cơn mưa, người đã đến với tôi khi tôi tìm kiếm ông, vì tôi đã gọi ông đến cùng chúng tôi trong hy vọng người Roma sẽ ngừng xây dựng nếu những cơn mưa dữ dội cuối mùa ngăn chúng lại. Có lẽ những vũng bùn, đủ sâu để la và người bị chìm nghỉm trong đó, sẽ khiến chúng bị chậm lại.

Nhưng nếu có gì xảy ra, thì đó là người Roma tập trung vào công việc của chúng còn quyết liệt hơn. Thế giới của chúng đang dần hiện hữu trước mắt chúng tôi. Như các thiên thần, chúng tôi nhìn xuống quan sát những gì kẻ thù đang tạo nên từ cát. Thêm nhiều nô lệ Do Thái nữa bị đưa tới thung lũng, bị trói lại với nhau bằng đai da, bị đối xử chẳng khá hơn cừu hay dê là mấy. Chúng tôi chỉ có thể giương mắt lên nhìn những người anh em đã bị rơi vào kiếp nô lệ cầu xin chúng tôi cứu họ trong khi họ bị ngược đãi, hành hạ. Chúng tôi nghe thấy tiếng khóc than của họ, song chẳng thể làm gì để nỗi thống khổ của họ được nhẹ bớt. Họ ngủ trong các bãi có hàng rào vây quanh, như những con cừu, không hề có lấy một cái mái che mưa, trong khi đám lính sống thoải mái trong những chiếc lều rộng rãi dựng trên nền đá, được bảo vệ nhờ các bức tường bao quanh, với lính canh túc trực ở cả bốn cổng doanh trại.

Tôi từng có lúc tin mình có thể kiểm soát được mưa giống như tôi có thể gọi nó đến, song giờ đây, khi nhìn xuống kẻ thù, tôi thấy mình đã lầm. Chỉ mình thiên thần Beree có thể khống chế được mưa, buộc nó phục tùng ông, và làm được vậy cũng chỉ nhờ ân phước của Chúa. Thứ tôi gọi đến đã làm giàu thêm cho kẻ thù của chúng tôi. Lính Roma tắm trong mưa và dâng lời tạ ơn lên các vị thần của chúng. Những cây sim nở hoa, mùi hương của chúng tỏa khắp không gian. Từng bầy sơn dương tìm tới trước các doanh trại Roma để uống nước, cho dù như thế có nghĩa là chúng sẽ bị giết thịt, và có vẻ như những con vật này cũng là một món quà được gửi xuống từ thiên đường.

Cho dù con trai tôi đang ốm, tôi vẫn để nó lại cho chị gái chăm sóc, rồi bảo Yael đi cùng tôi tới auguratorium[34]. Tôi đã thu nhặt lại xương của những con bồ câu bị hiến tế, đem phơi khô dưới ánh mặt trời, vì thế giờ đây tôi có thể gieo chúng xuống để xem tương lai.

Chúng tôi leo theo cầu thang lên tòa tháp. Tháng Adar đã bắt đầu, thời gian những cây hạnh nở hoa, và không gian tràn ngập mùi hương. Từ nơi đang đứng, chúng tôi có thể nhìn thấy toàn cảnh doanh trại Roma, một vòng tròn của bạo tàn. Những mảnh xương đựng trong cái túi lụa tôi mang theo đã trở nên trắng đến mức chúng sáng lóa trong màn đêm đang buông dần xuống. Tôi nghĩ tới những con bồ câu đã cho đi mạng sống của chúng, thầm nhớ lại trông chúng từng đẹp biết bao, từng thật chung thủy với nhau và không hề sợ hãi chúng tôi, những người nuôi dưỡng chúng, ngay cả khi chúng sắp bị hiến sinh.

Yael quét sạch cát, sau đó rải một vòng tro để chứa đựng tương lai trong đó, nhằm tránh không để nó tràn ra hiện tại. Cô gái chỉnh lại vệt tro bằng con dao cô luôn mang theo trong áo tunic của mình. Vừa làm, cô vừa hát một bài hát dâng lên Vua Solomon. Yael có giọng hát rất hay; mỗi bài hát tôi đã dạy cô đều trở nên tuyệt vời hơn nhiều trên môi cô so với khi tôi là người hát chúng. Bài ca trong trẻo của cô lan đi khắp thung lũng, và trong một khoảnh khắc, những người anh em của chúng tôi đang oằn mình trong kiếp nô lệ phía dưới kia ngước mắt nhìn lên, như thể vừa được gọi đúng tên.

Tôi đã dạy Yael rất chu đáo, như tôi biết mình cần phải làm ngay từ thời khắc đầu tiên thấy cô gái đi qua cổng Rắn. Cho dù cô không hề nhớ tôi, tôi đã biết cô từ lâu. Đây chính là lý do tôi một mực đề nghị cô nhận lấy chiếc bùa vàng mẹ đã trao cho tôi. Trước khi tôi hạ sinh con gái đầu lòng và bị xua đuổi khỏi Jerusalem, trước khi tôi được người đàn ông tôi chưa bao giờ gọi bằng tên đưa tới Núi Sắt, trước khi Nahara xuất hiện trên thế gian này, trước khi tôi có cậu con trai tên là Adir, một cái tên bố cậu bé đã cho phép tôi đặt, vì nó có nghĩa là cao quý với dân tộc tôi, trước khi những con bồ câu đưa tôi đến đây, Yael từng là con gái tôi, cho dù cô gái không phải do tôi sinh ra, và tôi từng là immah, người mẹ yêu dấu của cô, dù khi ấy tôi cũng mới chỉ là một cô bé con.

Ở Jerusalem, tôi từng thì thầm những bài hát của mẹ tôi cho cô nghe từ rất lâu trước khi cả hai chúng tôi biết đến pháo đài này. Tôi đã chải tóc cho cô bé, cho cô ăn, trông nom cô, cho dù bố cô đã yêu cầu tôi cứ mặc cho mái tóc cô rối bù và không cho cô ăn gì ngoài bánh mì khô, vì ông ta ước gì cô chưa bao giờ có mặt trên đời và trách cứ cô bé vì nỗi phiền muộn của ông ta.

Tôi đến nhà họ như một người hầu gái, một cô bé giản dị có mái tóc đen dài, vô giá trị đến mức người sát thủ chẳng bao giờ nhìn vào mặt tôi, và ông ta không hề biết nét mặt cũng như lai lịch của tôi. Nếu mẹ biết hoàn cảnh sống của tôi, chắc hẳn bà phải rất choáng váng khi phát hiện ra tôi đã trở thành hầu gái, vì tôi có thể đọc được văn tự Aramaic, Hebrew và Hy Lạp, đồng thời đã được dạy dỗ để trò chuyện được với những người có học thức nhất Alexandria. Kỳ thực, tôi cảm thấy nhẹ nhõm được rời khỏi nhà người bà con của mẹ, người đã trở nên căm ghét tôi. Mẹ Eleazar Ben Ya’ir chính là người đã tống tôi đi làm người hầu. Khi tôi về nhà bà ta lần đầu tiên, bà ta đưa tôi tới mikvah, vì bà ta có cảm giác rằng tôi là một kẻ tamé, không thanh khiết. Khi cởi bỏ áo tunic, tôi đã cẩn thận đứng tránh vào bóng tối, nhưng bà ta đã nhìn ra thân phận thật của tôi. Bà ta hít một hơi thật sâu khi nhìn thấy những hình xăm của tôi, sau đó hối hả cầu nguyện.

Sau lần đó, bà bác tôi luôn để ý đến con trai mình, vì bà không tin vào cách tôi được nuôi dạy. Bà biết điều gì đang diễn ra giữa chúng tôi từ những cái nhìn chúng tôi dành cho nhau, và nhanh chóng hiểu ra tại sao con trai bà không còn đoái hoài gì đến vợ mình nữa, cho dù hai vợ chồng mới kết hôn được một thời gian ngắn. Cho dù đã hứa với mẹ tôi rằng tôi sẽ được an toàn ở nhà bà, bà bác lại tống khứ tôi đi, hối hả lên kế hoạch mà không hề cho Eleazar biết, tìm cho tôi việc làm tại một gia đình nơi người mẹ đã chết. Đó là một nơi không may mắn, và chẳng ai muốn làm việc tại đó. Cũng vì thế mà tôi được nhận, cho dù tôi chỉ là một cô bé con không có mấy hiểu biết về chuyện nội trợ, quá trẻ và non nớt, đến mức tôi vẫn thường khóc đến lúc ngủ thiếp đi vì nhớ mẹ.

Trước khi đẩy tôi ra khỏi nhà, mẹ Eleazar đính một chiếc bùa thảo mộc lên áo choàng của tôi và nói với tôi đó là tấm bùa may mắn. Tôi mỉm cười và cảm ơn bà ta, song tôi biết nó không phải là bùa may mắn. Bà ta đã tìm tới một người hành nghề keshaphim để có thứ bùa chú sẽ cột chặt tôi vào nỗi cô đơn và giữ tôi tránh xa con trai bà. Mẹ đã dạy tôi biết những thứ như thế, và tôi nhận ra cái rễ cây kỳ nham. Ngay khi được phép ra đường, tôi giật đứt chỉ khâu chiếc bùa. Tôi ném cái bùa xuống rãnh nước bẩn, vì đó là nơi nó thuộc về. Tôi đọc lời cầu nguyện bảo vệ Am en Am en Selah, để Người, Chúa Tể của chúng tôi, vinh quang thay tên Người, xua tan đi lời nguyền xấu xa bà bác nhắm vào tôi.

Tôi được gửi tới nhà Yosef Bar Elhanan, tại đó tôi phải ngủ ngoài lối đi cạnh đứa trẻ tôi trông nom. Cô bé chỉ mới nhỉnh hơn một đứa trẻ sơ sinh chút xíu, bị bỏ quên trên tấm đệm của cô, trong khi người anh trai của cô bé dành được mọi tình cảm của ông bố và có một nhũ mẫu riêng. Tôi lau khô nước mắt cho cô bé khi bé khóc gọi mẹ, như chính tôi vẫn làm khi bừng tỉnh khỏi giấc ngủ và giật mình nhận ra mình không còn ở Alexandria nữa, và ở đây không có khoảng sân hay đài phun nước nào, không còn bông hoa súng nào nở trên mặt nước tối tăm.

Xúc động trước nỗi buồn phiền của đứa trẻ tôi được giao chăm sóc, tôi thì thầm bảo cô bé có thể gọi tôi là immah, cho dù tôi mới chỉ mười hai tuổi và đáng lẽ nên nghĩ về mình như người chị gái của cô bé. Tôi biết trên thế gian này mỗi cô bé cần phải có một người bảo vệ, vì mẹ đã nói với tôi như thế, và tôi tin tất cả những gì bà nói. Cho dù thấy thiếu vắng sự thông thái và những lời khuyên của mẹ, giờ đây tôi cần phải tự đưa ra quyết định của mình. Tôi quyết định nhận lấy trách nhiệm chăm lo cho đứa trẻ mồ côi mẹ. Tôi thề sẽ bảo vệ cô bé trong lúc cô bé ngủ ở lối đi tôi vẫn quét sạch mỗi tối để đảm bảo lũ bọ cạp sẽ ở yên trong các góc nhà.

Khi ông bố của gia đình này buộc người nấu bếp chỉ được để lại cho chúng tôi vụn bánh mì khô, ít ỏi tới mức chỉ hơn phần ăn của chuột một chút, thậm chí cả vào trước ngày Sabbath, tôi quyết định tự tay lo liệu tất cả. Tôi tìm thấy một cái cốc bạc dùng để ban phước và giấu vào trong áo choàng. Cho dù biết rằng trộm cắp có thể đem đến một lời nguyền rủa, tôi vẫn mang cái cốc ra chợ, đổi lấy một cái áo tunic mới và áo choàng cho đứa trẻ, cùng với quả hồng vàng, lựu và nho, cũng như đệm nằm dành cho chỗ ngủ tại lối đi của chúng tôi và một con bồ câu tôi định sẽ nướng lên.

Cô bé tôi chăm sóc khóc thét lên, túm chặt lấy tôi khi nhận ra tôi định giết con bồ câu, cầu xin tôi hãy thả cho nó được tự do. Cho dù cô bé rất lặng lẽ, cô cũng vô cùng quyết liệt khi cần phải thế.

- Nếu chị làm như em muốn, - tôi cảnh báo trước khi thả con chim, - thì đổi lại em phải làm theo lời chị.

Đây là một kiểu mặc cả mẹ thường đưa ra với tôi khi tôi làm nũng. Yael hứa, và tôi thả con bồ câu ra. Nó biến mất trên bầu trời Jerusalem, và khi làm thế con chim đã liên kết hai chúng tôi lại mãi mãi.

Tối hôm đó, hai chúng tôi không có thịt cho bữa ăn của mình, song Yael rất vui. Tôi cũng rất vui được chăm sóc cô bé, cũng như thấy thật biết ơn khi phát hiện ra cô bé rất dễ ngủ. Yael không bao giờ tỉnh giấc khi tôi lẻn ra ngoài vào ban đêm để tìm tới cái giếng nơi tôi đã gặp anh họ mình lần đầu tiên, để tôi có thể là của anh. Anh sẽ nói chuyện với tôi, và tôi sẽ lắng nghe - mọi chuyện bắt đầu như thế. Anh nói về sự phẫn nộ của mình trước cách xử sự của các tu sĩ ở Đền, nơi luôn hiện hữu sự chia rẽ giữa những người đại diện cho Israel thực sự. Anh không thể chấp nhận việc chiếc Rương Thánh Tích, chứa đựng những lời Chúa phán truyền cho Moses, từng có thời bị giấu kín sau những bức tường dát vàng, trong khi đáng lẽ phải cất giữ nó trong một căn lều giản dị, như Adonai đã căn dặn ban đầu. Không lạ khi chiếc rương đã biến mất khỏi tầm mắt con người.

Nơi cư ngụ cho dân tộc chúng tôi nằm ở những lời của Chúa, Eleazar khăng khăng quả quyết, không phải được xây lên từ đá hay vàng. Tôi lắng nghe và biết rằng một ngày nào đó cả những người khác cũng sẽ lắng nghe anh, và họ sẽ đi theo anh, và tôi sẽ có mặt trong số họ. Anh là người có học thức, biết hát những bài thánh thi của David, khao khát muốn có được ân phước của Chúa. Tôi vừa là môn đệ, vừa là em họ anh. Tôi tin vào anh và không ai khác, rồi chẳng bao lâu sau tôi thuộc về anh. Tôi đã trao gửi thân mình, đúng như mẹ tôi tiên đoán.

Khi vợ Eleazar về thăm gia đình cô ta ở phương bắc, gần bờ biển Galilee, anh họ tôi đã dẫn tôi đến gặp một giáo sĩ để chúng tôi có thể bí mật kết hôn. Sau đó, anh đưa tôi vào phòng ngủ của anh, nơi chúng tôi thành hôn với nhau bằng hành động cũng như bằng lời nói. Tôi bùng cháy khi ở bên anh. Tôi lãng quên Alexandria cùng khu vườn nơi tôi từng học cùng mẹ. Tôi không bao giờ hé lộ việc tôi đã được học nhiều ngôn ngữ, vì giọng nói duy nhất tôi muốn nghe là giọng nói của anh chứ không phải của tôi. Một người đàn ông khác hẳn đã đặt câu hỏi về những hình xăm trên người tôi và quay lưng lại với tôi khi anh ta thấy chúng. Tôi kể với anh rằng những dấu vết ấy chính là tấm bản đồ cho phép tôi tìm đến anh, và với anh vậy là đủ.

Anh đón nhận tôi như đúng con người tôi.

Làm hầu gái trong ngôi nhà người chủ của mình, tôi được trông đợi không biết gì. Những bài học của tôi có thể chưa từng bao giờ diễn ra, hiểu biết của tôi biến thành tro bụi. Tất cả những gì tôi được yêu cầu là quét nhà và chăm sóc cho cô bé con. Với tôi, đó không phải là điều gì khó khăn. Tôi luôn dịu dàng với Yael. Tôi học cách làm mẹ từ việc chăm sóc cô bé. Có lẽ tôi đã cảm nhận rằng chính tôi cũng đang mang thai, và điều đó càng khiến tôi dịu dàng hơn. Eleazar hứa anh sẽ nói chuyện với gia đình mình về tình yêu anh dành cho tôi, song lại không thể quyết liệt làm như thế. Anh nói bố anh là một kẻ bạo ngược, song tôi biết bà mẹ mới là người anh sợ. Trong đêm, trái tim tôi đập quá nhanh và máu tháng của tôi không xuất hiện cùng với mặt trăng. Tôi thấy nóng ran người, đỏ mặt, bị giày vò liên tục bởi cơn khát, như tôi vẫn thế mỗi lần tôi có con, vì mỗi cuộc đời đang hình thành nên trong người tôi đều giống như một ngọn lửa mà tôi không có cách nào ngoài việc cứ để mặc nó tiếp tục cháy.

Khi bụng tôi lớn đến mức không thể che giấu được nữa. Bar Elhanan đuổi tôi khỏi nhà ông. Cô bé yêu dấu từng là con gái tôi nắm chặt lấy áo choàng của tôi và khóc. Tôi cam đoan với cô bé rằng anh trai cô sẽ chăm lo cho cô, đồng thời căn dặn cậu ta nhất thiết phải luôn làm như thế. Yael lao theo tôi, mang cho tôi nước. Đó là tất cả những gì cô bé có để trao cho tôi, nhưng với tôi, trong cảnh cô đơn của mình, đó dường như là một món quà vô giá. Tôi khóc và bỏ cô bé lại sau lưng mình. Tôi nói với cô rằng nếu Chúa muốn, chúng tôi sẽ gặp lại nhau trên thế gian này một lần nữa trước khi bước sang Thế Giới Bên Kia.

Lần cuối cùng tôi gặp Eleazar ở Jerusalem, mưa đang ào ào trút xuống. Thời tiết này quả là một niềm vui, bất ngờ và cần thiết. Bụi đất lắng xuống, những lùm cây vươn cành lá lên bầu trời. Tôi lại trở nên tràn đầy sức sống, lại là cô bé ở đài phun nước, đứa trẻ bơi dưới dòng sông, không hề sợ chết đuối. Tôi đứng trên phố, bên ngoài nhà bác tôi cho tới khi ướt sũng. Cuối cùng tôi cũng nhìn thấy anh, bước đi trong sân nhà với những động tác uyển chuyển như nước, dường như anh là một phần cơn mưa như thác đang rơi xuống đầu chúng tôi, làm ngập các đường phố, buộc các cư dân phải ở trong nhà.

Chỉ mình anh có thể làm dứt cơn khát của tôi.

Tôi gọi anh đến với tôi như tôi đã học được cách gọi mưa. Không hề có lấy một lời thì thầm, ấy vậy nhưng anh vẫn nghe thấy. Tôi tin rằng anh sẽ ly dị vợ và mang tôi vào nhà, tin rằng, không giống như các phụ nữ khác tìm đến những người hành nghề keshaphim, tuyệt vọng, sẵn sàng trả bất cứ cái giá nào để đổi lấy một phép thuật, tôi sẽ không bao giờ cần đến những câu phù chú tình yêu.

Nhưng Eleazar đã tới để nói với tôi rằng vợ anh quả quyết có bằng chứng cho thấy tôi đã lên giường cùng anh. Cô ta thề rằng tấm đệm nơi hai vợ chồng họ ngủ đã bị màu lá móng trên da tôi nhuộm đỏ. Bà bác, người vốn căm ghét tôi, đã kể cho con dâu về hình xăm trên người tôi, báo trước cho cô ta biết, vì thế cô ta đã lần tìm dưới tấm khăn trải đệm cô ta dệt cho chồng, và tìm thấy dấu vết của tôi. Người tôi yêu đã hứa với tôi rằng tôi cũng là vợ anh không khác gì cô ta, song giờ đây tôi nhìn thấy sự thật trong vẻ mặt của anh, nỗi nhớ nhung tôi xen lẫn với ưu phiền. Nếu người ta đã tìm thấy màu đỏ tại nơi chúng tôi ngủ cùng nhau, tức là sắc đỏ ấy đã tiên đoán số phận của tôi, và đó đúng là máu của tôi, vì trái tim tôi bắt đầu nức nở.

Tôi chìm ngập trong cảm giác kinh hãi trước đây chưa bao giờ cảm thấy, thậm chí cả khi phải từ biệt mẹ. Tôi nhớ lại những gì bà đã nói vào ngày tôi trông thấy tương lai của mình. Một phần trong tôi ước gì được ở lại bên bà, cho dù tôi biết nhà của chúng tôi đã bị tước khỏi tay mẹ con tôi. Những người chủ mới chắc hẳn đang đứng cạnh đài phun nước nơi những bông hoa súng trắng nở. Tôi đã khóc vì những bông hoa hiếm có ấy khi muốn khóc cho số phận của mình. Tôi nói tôi không thể sống được mà không có chúng. Tôi trở nên hoảng loạn, không thể kiểm soát được. Anh họ tôi bồn chồn lo lắng; anh bảo tôi đợi trong khi anh chạy ra chợ và mang về một lọ nước hoa. Đáng ra món quà phải làm tôi vui, vì nó mang mùi hương của hoa huệ, song mùi hương ấy lại là của những bông huệ đỏ xứ Moab, không phải những bông hoa tôi từng biết khi còn bé. Thậm chí tôi còn khóc dữ hơn, vì giờ đây tôi hiểu cảm giác mất mát đã cảm thấy khi mới chỉ là một cô bé con, không lớn hơn Yael, và nhìn thấy tương lai của mình trong lòng sông Nile.

Eleazar hứa sẽ cầu xin các trưởng lão trong gia đình để tôi được phép gia nhập vào ngôi nhà của họ như người vợ thứ hai của anh. Những trường hợp như thế cũng khá bình thường, nhất là ở các nhà giàu có hay trong các thành phố có quá ít đàn ông, hoặc khi người vợ đầu không thể có con. Người yêu của tôi là một người đàn ông trọng danh dự song còn trẻ; anh vẫn chưa dám thách thức bố mẹ mình. Anh sẽ phải học kỹ bài học này khi gia nhập cùng những người Zealot thách thức các tu sĩ của Đền, nhưng vào thời điểm ấy anh vẫn chịu sự chi phối của gia đình.

Tôi cam đoan với Eleazar là tôi sẽ đợi anh tới tìm tôi, dẫu vậy tôi biết anh sẽ không thể. Những dấu vết vợ anh thề là thứ làm ô uế cuộc hôn nhân của họ đã hủy hoại tôi, và không người đàn ông tử tế nào có thể lấy tôi làm vợ nữa. Gia đình anh sẽ không chấp nhận việc này.

•§•

Tôi tìm thấy một gian buồng nơi tôi có thể nương náu, nằm sau một ngôi nhà của keshaphim. Tôi để ý thấy căn lán tối tăm ấy trong lúc đi ngang qua chợ, vì mẹ tôi từng đến những nơi như thế ở Alexandria, và tôi đã nhớ kỹ điều này trong đầu. Bà đã chỉ dẫn cho tôi rằng vào lúc khó khăn tôi có thể tìm chốn nương thân giữa những người phụ nữ thực hành phép thuật. Ba người phụ nữ già cả, cũng là ba chị em ruột, cùng sống ở đó. Họ không lập gia đình, bị đồn đại là những phù thủy có thể hóa rồng vào ban đêm. Trên thực tế, họ là những con người nhân hậu, nghèo khó, song lại thông hiểu các phép thuật. Để đổi lại việc được ngủ tại đó, tôi nấu ăn và học cách nướng bánh mì trong cái lò nhỏ đắp bằng đất sét của họ, và luôn dành lại một phần bánh bị cháy làm lễ vật dâng lên Chúa để Người không bỏ rơi tôi. Anh họ tôi không quay trở lại. Tôi mơ về anh suốt nhiều ngày liền, rồi sau đó anh biến mất khỏi những giấc mơ của tôi. Giờ đây, khi tỉnh dậy tôi đều thở dốc, chìm nghỉm trong những giấc mơ dưới dòng sông, nơi mẹ từng đưa tôi đến. Lần đầu tiên tôi hiểu ra rằng, cho dù con cá đã tìm đến tôi, nó cũng đã bơi đi khỏi tôi. Đây chính là lý do tôi cảm thấy mất mát khi đứng ngập tới đầu gối trong nước sông Nile.

Tôi cầu xin mấy người chị em cho tôi một bùa chú tình yêu, vì người ta không thể tự chế ra một cái bùa như thế cho chính mình. Họ chế ra một cái bát phù chú từ đất sét trắng của Jerusalem, vốn được coi là thứ tinh khiết nhất trên trái đất. Trước khi cái bát được nung, tôi phải dùng một que nhọn viết lên đó. Các thiên thần thiêng liêng, con khẩn nài các ngài, giống như cái bát này sẽ bị thiêu đốt trong lửa, trái tim của Eleazar Ben Ya’ir sẽ bị thiêu đốt vì con.

Nhưng trong lúc nung, cái bát bị vỡ. Chúng tôi nhặt lại các mảnh vỡ, dù chúng làm ngón tay chúng tôi bỏng rát. Đó là một điềm xấu, nhưng tôi nhặt lấy các mảnh đất nung, gói chúng lại trong vải lanh và tưới ướt sũng bằng nước mắt của mình.

Khi tôi bước vào thời điểm mang một cuộc đời mới đến thế giới này, ba chị em là các bà đỡ của tôi. Lần sinh con đầu lòng của tôi rất khó. Tôi còn trẻ và hoảng sợ. Kể từ dạo đó tôi đã chứng kiến cả trăm lần vượt cạn, song máu của chính mình khiến tôi kinh hãi, và cái nóng vò xé bên trong mình gần như làm tôi vỡ tung ra. Tôi muốn bỏ cuộc, và để Thần Chết mang mình đi, nhưng một người trong ba chị em đã cúi xuống động viên tôi tiếp tục.

Ehyeh Asher Ehyeh. Nhân danh của ta là ta, nhân danh Chúa, hãy chui ra. Con đã đi và giờ con đã tới. Amen Amen Selah.

Tôi đặt tên cho đứa con của mình là Rebekah và thấy đứa trẻ thừa hưởng đôi mắt của bố nó. Đó là tất cả những gì tôi sẽ có được từ anh. Đó là hình phạt Chúa dành cho tôi.

Tôi bị gọi đến trước các vị trưởng lão sẽ phán xử tôi bằng nghi lễ sotah trong nỗ lực nhằm chứng minh tội ngoại tình của tôi. Tình trạng của tôi đã trở thành một vấn đề pháp lý, vì mẹ và vợ anh đã cáo buộc tôi ngoại tình và có quan hệ luyến ái với quỷ dữ. Họ xõa tung mái tóc tôi ra, mặc nó lòa xòa rũ rượi để làm nhục tôi và khiến tôi trông như một môn đệ của Lilith. Dường như họ quên mất tôi mới chỉ là một đứa trẻ, vì tôi mới bước qua tuổi mười ba chỉ vài hôm trước. Họ viết tên Chúa lên giấy, nhúng ngập vào trong một cốc nước để chữ viết tan vào nước. Tôi bị buộc phải uống tên của Đấng Toàn Năng. Nếu tôi nôn, điều đó có nghĩa là sự nhơ bẩn trong tôi không thể dung hòa thứ thanh khiết. Khi đó tôi sẽ lộ nguyên hình là một kẻ ngoại tình.

Song nước là nguyên tố của tôi, và nó đã không bỏ rơi tôi. Tôi uống cạn cốc, song vẫn đứng trước mặt họ không tổn hại gì, không chịu nhận tội. Tôi khẳng định tôi không phạm tội ngoại tình, và đó là sự thật. Eleazar Ben Ya’ir là người chồng duy nhất với tôi.

Họ bế con gái tôi lên để xem xét cô bé. Đó là một sinh linh nhỏ nhoi, với mái tóc đen nhánh. Đứa trẻ trông giống hệt như tôi lúc tôi chào đời, gần như là hình ảnh của tôi theo mọi mặt. Những người phán xử chúng tôi gần như hài lòng rằng không có bằng chứng nào về tội lỗi. Bé gái tóc đen là của tôi. Không có bất cứ dấu hiệu nào của người bố, cho dù đó là một con người hay một sinh vật nào đó không thể mô tả được, không cánh, không sừng, không dấu vết nào của ác quỷ. Họ đã gần như tha cho mẹ con tôi. Cho tới khi họ tìm thấy bằng chứng họ cần trong màu mắt của con gái tôi.

- Đôi mắt của một con quỷ, - vợ Eleazar khẳng định, và có lẽ vào lúc ấy cô ta tin điều đó là đúng.

Bố Eleazar đã ngăn cản anh để anh không thể tìm đến tôi. Tối hôm ấy, anh tìm cách phái một người hầu mang tới hai con bồ câu nhốt trong một cái lồng gỗ, đã được huấn luyện để có thể quay về với anh, và chung thủy với nhau hệt như hai chúng tôi. Tôi cầm lấy đôi bồ câu và bế con gái tôi lên cái xe họ dùng để trục xuất tôi đi cho khuất mắt. Tôi để lại sau lưng người tôi yêu, nhưng trong chiếc khăn san của mình, tôi vẫn giữ những gì còn lại của cái bát phù chú. Tôi mang những mảnh bát vỡ tới Núi Sắt khi đến đó cùng người đàn ông đã trả vài đồng tiền để chuộc tôi. Tôi dùng nhựa thông gắn các mảnh vỡ lại với nhau. Sau đó tôi chờ đợi. Nhiều năm trôi qua trong chờ đợi, cả một đời. Khi cuối cùng người tôi yêu gửi lời nhắn tới tôi, tôi tự mình đập vỡ cái bát, chắc chắn tôi không còn cần đến một bùa chú như thế nữa.

Nhưng khi gieo các mảnh xương bồ câu trên tòa tháp để có thể xem những gì sắp xảy đến, tôi biết mình đã nhầm.

•§•

Các chiến binh của chúng tôi mang theo giáo, xuất kích thành từng nhóm nhỏ, trong im lặng, vô hình và nguy hiểm. Họ tấn công các nô lệ đang xây bức tường trên vách đá sau lưng chúng tôi và đám lính chỉ huy họ. Nhưng ngay khi kẻ thù của chúng tôi ngã xuống, những kẻ khác lập tức thế chỗ, như thể đó không phải là xương thịt và máu mà chỉ là những bó lúa mì.

Tuy vậy, khi chúng tôi đánh cắp vũ khí, những món vũ khí này không dễ được thay thế như vậy. Cơn tức giận của người Roma thật tàn khốc trước sự khiêu khích này, đòn trả đũa của chúng rất khốc liệt. Chúng chứng tỏ rằng sẽ không chấp nhận hành động của chúng tôi, bắt giữ các chiến binh tập kích nhà kho của chúng, ùa tới đông đến nỗi người của chúng tôi biến mất dưới vòng vây đó.

Các nô lệ Roma đã chôn sâu những cọc gỗ vào đất và dựng lên một đài cao để mọi người đều trông thấy. Chúng đóng đinh người của chúng tôi lên thập tự ngay dưới thung lũng của chúng tôi, sau đó chặt đầu họ, để linh hồn những con người chúng tôi yêu quý phải lang thang vật vờ. Chúng ném những đầu lâu xuống đất, hất về phía con sư tử. Song con vật không ăn. Nó nằm xuống, không chịu động đến cái đầu nào.

Lúc này vẫn là tháng Adar, tháng của hạnh nhân và vận may, khoảng thời gian Yael lần đầu tiên tới khu chuồng bồ câu. Có thể chúng tôi vẫn còn may mắn. Một lời đồn lan đi rằng con vật bị xiềng là sư tử của chúng tôi, đứng về phía chúng tôi. Một cuộc thách đố diễn ra giữa các chiến binh: bất cứ ai giải thoát được con sư tử sẽ đem tới vinh quang lớn nhất cho Chúa. Người làm được điều đó sẽ được ban phước và sẽ mang ân phước của Chúa tới cho chúng tôi.

Cho dù có giật xé trang phục và than khóc đến thế nào chăng nữa, nỗi phiền muộn của chúng tôi vẫn không có điểm kết, vì khi không có thi thể hay hài cốt, chúng tôi không thể tưởng niệm những người đã khuất. Gia đình những người bị tàn sát phẫn nộ tìm tới các tu sĩ, cầu xin báo thù. Không có ai trong chúng tôi lại không sẵn sàng mang tính mạng ra để đánh đổi lấy tự do cho dân tộc mình, nhưng một mạng sống chẳng là gì hết với kẻ thù. Chúng tôi giống như những con châu chấu mà chỉ vung tay một cái là chúng có thể dễ dàng tàn sát.

Con trai tôi cố gắng nhúc nhắc dậy khỏi giường, dựa vào cái nạng làm từ cành gãy của cái cây mọc sau buồng chúng tôi. Con trai tôi muốn chiến đấu bên những người anh em của nó, song Aziza đã cầu xin Adir hãy để nó đi thay. Con gái tôi ngồi xuống bên bàn, cắt cụt mái tóc dài, rồi tết chặt phần tóc ít ỏi còn lại áp sát vào da đầu. Aziza ra lệnh cho con chó khổng lồ của nó đứng canh gác, đảm bảo chắc chắn Adir không ra khỏi buồng của chúng tôi. Theo lệnh của Aziza, con chó mastif to lớn tới đứng bên cạnh thằng bé, gầm gừ, một ít bọt sùi ra hai bên mõm.

- Con có phải là tù nhân không? - Adir khốn khổ muốn biết.

Trong mắt tôi, con trai tôi vẫn còn là một đứa trẻ, cho dù thằng bé đã bằng tuổi tôi khi tôi bị xua đuổi khỏi Jerusalem, tự tìm đường sống giữa chốn hoang vu, khi tôi bị phán xử như một người phụ nữ và đã trao đi sự ngây thơ trong trắng của mình.

Yehuda có thể chơi cùng Adir, để mắt tới thằng bé và đảm bảo con trai tôi không bỏ trốn. Cậu bé Essene sẽ không chiến đấu bên cạnh chúng tôi. Cho dù cậu ở lại với chúng tôi, và Revka chăm sóc cậu như thể đó là cháu ruột bà, Yehuda vẫn bị tách riêng ra do những đức tin của mình.

- Cậu cũng là cai ngục của tớ sao? - Adir hỏi bạn nó.

- Tớ sẽ không bao giờ làm thế, - Yehuda trả lời.

Cậu bé Essene đứng dậy và mở cửa để Adir có thể rời đi nếu quả thực đó là mong muốn của con trai tôi. Song Adir đã kiệt sức sau cuộc tranh luận với chúng tôi; thằng bé nằm lại xuống đệm, khuôn mặt đượm vẻ xấu hổ. Cuộc đời chiến binh đã bị tước khỏi tay nó; con trai tôi chỉ còn lại một phần bản thân mình. Cho dù đồng cảm với nó, tôi cũng thấy nhẹ lòng. Một cách ích kỷ, tôi không muốn mạo hiểm cuộc sống của con trai tôi.

Con gái đầu của tôi lại là chuyện khác. Con bé đã được rèn từ sắt.

Bên ngoài, cảnh điên loạn mỗi lúc một tăng lên. Quân Roma đã bắt đầu tấn công bằng những mũi tên bùng lửa trút xuống chúng tôi như một cơn bão rực cháy. Một phần vườn quả bị bắt lửa, và ngay cả khi các đám cháy được nhanh chóng dập tắt bằng những bình nước quý giá, mùi quả cháy sém vẫn lan tỏa khắp nơi. Trong khi cây trồng của chúng tôi bị phá hủy, trong khi lũ trẻ của chúng tôi phải hít thở bầu không khí đầy khói, trong khi trang phục của chúng tôi nhem nhuốc, sạm đen vì tro bụi, người Roma dựng lên một đấu trường chọi gà để có trò tiêu khiển vào các buổi tối. Khi đã chán ngấy trò này, chúng bắt các nô lệ đánh nhau với giáo và xích sắt, vì với người Roma, mạng sống của các nô lệ cũng chẳng giá trị hơn những con gà trống.

Chúng tôi quay mặt đi, không nhìn xuống dưới. Chúng tôi bịt tai lại để không còn nghe thấy tiếng những người nô lệ gào thét gọi mẹ, gọi vợ, gọi Chúa của họ, song tất cả có vẻ đều đã bỏ rơi họ.

Vào ngày con trai tôi bị gọi đi làm nhiệm vụ, như tất cả các chiến binh khác, tôi đi vào trong sân cùng Aziza. Một số người có thể đánh giá tôi đã sai khi mặc kệ con bé dễ dàng đến thế và cho phép con gái mình chiến đấu giữa những người đàn ông, nhưng số mệnh của con gái tôi đã được tiền định. Có lẽ đáng ra tôi cần ngăn cản con gái mình tìm đến với chiến tranh nếu không phải tôi đã đổi tên nó, mà cũng có thể đây là số mệnh của con gái tôi, cho dù tên con bé có là gì đi nữa. Con gái tôi đang đi trên con đường mà nguyên tố của nó đã vạch ra. Con bé luôn chọn kim loại, một thứ lạnh lẽo, sắc lẹm. Nó phù hợp với con gái tôi, cũng như ngựa trên các đồng cỏ từng phù hợp với con bé.

Trước khi Aziza lên đường, tôi trao cho con bé chiếc bùa vàng bảo hộ thứ hai tôi vẫn đeo trên cổ, song con gái tôi lắc đầu.

- Con đã được bảo vệ, - con bé cam đoan với tôi. - Mẹ đừng sợ.

Khi con gái tôi nhấc khăn quàng của nó lên, tôi nhận ra chiếc mề đay bạc với hình ảnh Solomon tấn công một con quỷ cái. Không phụ nữ nào được phép đeo một tấm bùa như thế. Lòng can đảm của con bé đem đến cho tôi niềm tự hào, cùng một cảm giác ân hận.

- Đáng ra chúng ta nên ở lại nơi chúng ta đã sống, - tôi cay đắng nói.

Tôi đã bắt đầu mơ về Núi Sắt. Trong những giấc mơ của tôi có bốn mươi cây keo, và trên mỗi cây keo có bốn mươi con chim đen. Tôi đang đứng dưới các cành cây, và nhận ra mình không thể bước đi được. Hai bàn chân tôi đã gắn liền với bộ rễ của một cây keo, hai cánh tay tôi trở thành cành phủ đầy những bông hoa màu vàng. Lũ ong đang tìm đến, và chúng bu lấy tôi, còn tôi bật khóc, vì không thể nếm được vị mật ngọt ngào, cho dù nó ở khắp quanh tôi.

Tôi đã làm những gì có thể để ngăn các con gái tôi không đi theo số phận của tôi. Song không gì ngăn được điều mẹ tôi từng nói rằng đã được tiền định trước khi chúng chào đời, trước khi tôi tới Jerusalem, đứng bên giếng nước và làm như tôi thích, cho dù tôi biết nó sẽ dẫn tôi đến đâu. Tình yêu sẽ đem đến sự hủy diệt của tôi. Đó là lý do tôi cố hết sức để không yêu các con mình, để tôi không đem tới cho chúng lời nguyền tôi phải chịu đựng. Nhưng tôi đã không làm được.

- Chúng ta đã được tiền định có mặt ở đây, - Aziza an ủi tôi.

Làn da con gái tôi đã bị mặt trời thiêu đốt. Tôi nhìn thấy vết sẹo dưới mắt nó bóng lên trên khuôn mặt sạm đen. Con gái tôi hoàn toàn có thể là một cô gái xinh đẹp, nhưng thay vì thế nó lại là một chiến binh. Nó đã có thể là một cậu con trai bước đi trên các con phố của thành phố màu đỏ Petra, nhưng thay vì thế con bé lại là con gái tôi, người đã đi theo tôi tới pháo đài này, và là đứa con tôi yêu quý bất chấp rất nhiều cách tôi đã cố để không có tình cảm đó.

Khi con gái tôi tới doanh trại, tôi lại nghĩ tới mẹ tôi, người đã đứng trong sân cạnh đài phun nước nhìn tôi rời khỏi Alexandria. Giờ đây tôi hiểu bà đã biết rằng bà sẽ không bao giờ gặp lại tôi nữa. Trái tim tôi nặng trĩu, vì tôi đã chỉ tìm hiểu về tương lai của mình và những gì sẽ tới qua những mảnh xương tôi gieo xuống sàn tòa tháp.

Tôi sẽ mất mọi thứ tôi có.

Một thứ đang kết thúc, nhưng nó cũng đang bắt đầu. Tôi có thể cảm thấy mầm sống trong tôi chuyển động, cựa quậy. Quá trình sáng tạo đã bắt đầu tại núi Đền, và có lẽ nó rồi sẽ lại bắt đầu nếu tất cả những thứ khác biến mất. Đã có những người nói về một ngôi Đền thứ ba, ngôi đền sẽ mọc lên trong tương lai, lộng lẫy hơn bất cứ ngôi đền nào khác. Từ hủy diệt sẽ lại có ánh sáng, và những lời đầu tiên sẽ lại vang lên từ một sự im lặng thiêng liêng, vì đó luôn là khởi đầu.

Tôi tới bên bờ tường, áo choàng khoác quanh người. Tôi áp bàn tay lên bụng, lên đứa con chưa ra đời của mình. Người tôi yêu muốn có một cậu con trai, như tất cả đàn ông luôn khao khát, song tôi biết tôi sẽ sinh con gái. Tôi luôn mang thai một bé gái theo cùng cách, cảm thấy nó như ngay ở phía dưới sát tim mình. Tôi muốn một thế giới khác cho con gái mình, không phải cảnh kinh hoàng diễn ra bên dưới kia. Vẫn còn những vũng nước mưa lớn dưới thung lũng, vào một lúc khác, hẳn chúng tôi đã cảm thấy rất biết ơn. Những bầy dê hoang và hươu sẽ tìm đến uống nước. Những con chim ưng và diệc sẽ từ trên trời sà xuống tắm rửa, và những con quạ, lũ chim từng cho Elijah ăn trong chốn hoang vu, sẽ tìm tới chúng tôi với những cái lông ngậm trong mỏ.

Giờ đây chỉ có con sư tử, sợi xích đủ dài cho nó được lăn mình trong nước, cả thân hình con vật bê bết bùn, bàn chân to lớn của nó ghi dấu trên đất ẩm. Tôi buộc mình đưa mắt tránh khỏi con vật to lớn đó, vì tôi không thể chịu nổi cảnh nó bị hạ nhục và cam chịu như thế. Tôi nhớ tới những con gấu Syria được thuần hóa mà người ta từng thấy trong các con hẻm ở Alexandria và Jerusalem, nhưng chuyện này còn tồi tệ hơn, vì con sư tử đã bị sỉ nhục tại chính miền đất quê hương của nó, bị tước đoạt đi tất cả giống như chúng tôi, chẳng còn là chúa tể của thứ gì ngoài những tảng đá.

Tôi buồn phiền nhìn xuống triền núi cheo leo. Trong lúc quan sát, tôi trông thấy một con dê đen đi men theo sườn núi, con vật đã thoát ra khỏi cái hang của những người Essene. Nó đang chệnh choạng bước đi giữa những tảng đá, cô độc và bị bỏ rơi, không thể tìm thấy đồng loại.

Một tên lính Roma nhìn thấy con dê, nhưng cũng chỉ cần một tên là đủ. Hắn báo lại với đồng đội, và chúng hối hả bám theo con vật, đầu tiên để tiêu khiển, sau đó với sự hăng hái hăm hở của thợ săn. Trong khi săn lùng con vật, bọn lính phát hiện ra nơi ở của những con người chỉ muốn hòa bình. Yehuda tới bên tường thành đứng cạnh tôi trong lúc đám lính Roma bắt đầu leo lên phía những hang đá vôi bên dưới chúng tôi. Như thể mẹ cậu bé, vẫn còn ở lại giữa những người Essene, đã gọi cho nó, như trái tim con gái tôi đã gọi tôi. Chúng tôi bất lực, không thể làm gì ngoài đứng nhìn đám lính leo lên vách núi. Một tên ngã xuống, tôi lập tức tạ ơn Chúa, và rồi băn khoăn tự hỏi điều gì đã đến với tôi, khiến tôi có thể cầu nguyện tạ ơn trước cái chết của một con người bị rơi xuống vách đá, vui mừng khi nghe thấy tiếng kêu thét của anh ta.

Những tên lính leo lên được một chỗ bằng phẳng ăn vào trong vách núi thả dây thừng xuống để đảm bảo rằng những kẻ theo sau có thể leo lên dễ dàng hơn. Như người ta vẫn nói về các thiên thần, chúng tôi có thể nhìn thấy những gì sắp xảy ra trước khi nó diễn ra, song cũng như họ, chúng tôi không thể thay đổi được kết cục. Nếu đây là những gì các thiên thần nhìn thấy khi họ đưa mắt xuống thế giới của chúng ta, chứng kiến chúng ta tàn sát lẫn nhau, đem đến cho nhau sự hủy diệt, vậy thì tôi thấy thương hại họ như chưa từng thương hại người nào khác đến thế.

Các chiến binh của chúng tôi bắn xuống một loạt tên, song những mũi tên rơi xuống đá như thể chúng là những con chim từ trên trời rơi xuống, cả Aziza cũng hối hả lao đến tường thành, song con gái tôi đang mặc trang phục phụ nữ, và do đó trở nên vô dụng, cho dù không ai có thể ngăn con bé ném đá xuống, và tôi nghe thấy con bé hét lên tiếng hô xung trận của người Moab. Đám lính Roma đã xông vào trong hang, và ở đó vũ khí của chúng tôi không thể làm gì được chúng. Vài chiến binh của chúng tôi giữ Aziza lại khi con gái tôi leo lên tường, định lao xuống triền núi phía dưới, vì một chiến binh như nó không thể khoanh tay đứng nhìn, và vậy là con bé bị trói lại bằng dây thừng.

Cho dù cuộc tàn sát diễn ra khuất khỏi tầm mắt, tiếng động của nó vẫn đập vào đôi tai của chúng tôi, và tất cả chúng tôi bị buộc phải nghe âm thanh của cái chết, thật khủng khiếp khi lắng nghe, và còn ghê sợ hơn khi thứ ta nhìn thấy đang nằm trong nội tâm ta, cả ngàn hành vi tàn bạo đang ập xuống đầu những người ta yêu quý.

Aziza và tôi đứng cạnh nhau, cùng bật khóc, không biết liệu những tiếng thét chúng tôi nghe thấy là giọng nói của những người chúng tôi yêu quý hay những tiếng rít tàn khốc của lũ chim ưng trên đầu. Chúng tôi có thể đưa tay lên bịt tai lại, chúng tôi có thể quay mặt đi, song làm thế cũng không chấm dứt được nỗi kinh hoàng. Có thể nghe thấy tiếng than khóc của cái chết vang vọng khắp bốn phương của thế giới này cũng như ở Thế Giới Bên Kia. Nó không dừng lại khi âm thanh đã tắt lịm, nó nằm trong ta, một phần vĩnh cửu của bản thân ta.

Vì không thể chôn cất Nahara, và nắm xương tàn của nó bị bỏ mặc không được thu nhặt, linh hồn con gái tôi sẽ lưu lại bên thi thể của nó, bơ vơ, tuyệt vọng cố tìm cách quay trở lại chính mình và sống lại một lần nữa. Những con chó hoang sẽ tìm thấy con gái tôi, song linh hồn nó sẽ vẫn lưu lại trong hang ngay cả khi bầy chó ngấu nghiến con bé giữa hai hàm răng; con gái tôi sẽ phải chứng kiến lũ thú hoang xé nát nó thành từng mảnh, ăn tươi nuốt sống. Và từng nỗi thống khổ về thể xác sẽ là nỗi thống khổ về linh hồn của con bé. Sẽ không thể có taharah, lễ tắm rửa chuẩn bị để một thi thể sẵn sàng cho thế giới tiếp theo, không nước thánh ban phước, dầu hay lô hội để tẩy rửa đi tội lỗi của cuộc đời trần thế. Dẫu vậy, người ta nói những người có trái tim trong sạch sẽ có thể nhìn thấy Shechinah khi chết đi, họ sẽ nhìn thấy khuôn mặt chói lọi và tột bậc thông tuệ của Chúa. Đây là điều tôi có thể hy vọng. Rằng vào khoảnh khắc cái chết tìm đến, con gái tôi nhìn thấy ánh sáng của Chúa, và không thứ gì khác.

Tôi ước gì điều dối trá mà người Roma bịa đặt về bộ tộc của bố Nahara là sự thật, và máu của con gái tôi có màu xanh, để khi chúng sát hại con bé, sẽ có thêm một nghìn người nữa sống dậy thay chỗ của nó. Thiếu chút nữa tôi đã chết khi sinh ra con bé, và đáng ra đã chết, nếu Aziza không phải là một đứa trẻ can đảm đến thế. Tất cả nỗi đau đớn đó tôi phải trải qua chỉ để rồi có thể sống để khóc than con gái mình cả ngày lẫn đêm. Tôi giật xé trang phục mình cho tới khi hai bàn tay bật máu, gần như phát cuồng khi làm thế. Cho dù tôi đã mất đi con gái khi con bé thách thức tôi và cưới Malachi, giờ đây tôi vẫn cay đắng khóc thương nó. Cái chết của con bé là lỗi của tôi. Tôi không oán trách Malachi hay những người Essene, vì tôi chính là người đã đưa con bé tới sự hủy diệt, đúng như mẹ tôi đã nói rồi tôi sẽ làm vậy, hủy hoại tất cả những người tôi yêu và bất cứ ai yêu tôi.

Khi con gái tôi được sinh ra tại Moab, bố con bé đã chờ đợi mười ngày để được nhìn mặt con, đúng như phong tục của bộ tộc ông. Ông muốn có một cậu con trai, nhưng khi bước vào lều, khuôn mặt ông giãn ra thành một nụ cười. Thật tốt khi người đàn ông không được nhìn thấy con ngay lập tức, khi đứa bé sơ sinh vẫn còn mệt mỏi, còn sưng phồng và xanh tái sau nỗi vất vả của quá trình chào đời. Trong mắt người bố, đứa con gái này là một sinh linh rạng rỡ. Ông là một người đàn ông không giấu giếm những gì mình cảm thấy, ông đã chọn tên cho con bé, và tôi tán thành lựa chọn của ông, vì Nahara có nghĩa là ánh sáng soi rọi vẻ đẹp tuyệt vời. Chúng tôi nhất trí với nhau trong nhiều chuyện, nhưng đây là điều ưng y nhất với cả hai. Tôi thầm tự hỏi liệu ở bờ bên kia Biển Muối, bố của con gái tôi biết rằng con gái ông đã chết, liệu có phải ông đã chờ đợi suốt thời gian vừa qua mong chúng tôi trở về. Tôi tự hỏi liệu khi ông tìm thấy tôi ngoài hoang mạc và mang tôi đi cùng ông, có phải tôi đã sai khi không yêu ông. Ít nhất, đáng ra tôi nên biết ơn và đáp lại ông bằng lòng chung thủy.

•§•

Chúng tôi ra ngoài ngắm trăng mới vào dịp Rosh Chodesh. Chúng tôi dâng lên Chúa những lời cầu nguyện, nhưng chúng tôi không còn niềm vui. Không ai nhảy múa. Bức tường của người Roma đã hoàn tất, quấn chặt quanh chúng tôi như một con rắn viper. Các doanh trại được dựng lên, một số lớn hơn hầu hết các ngôi làng. Những người không tới từ Jerusalem sững sờ trước những gì chiến đoàn đã hoàn tất; rất nhiều người trong số họ chưa từng thấy một lực lượng đông đảo đến vậy, sáu nghìn binh lính mặc áo tunic trắng của chiến đoàn, và hàng nghìn nô lệ nữa phục dịch công việc hung tàn của chúng.

Doanh trại chính của quân Roma, được dựng lên đối diện Cung Điện Bắc, với một tòa tháp cao không kém bất cứ doanh trại nào khác. Có một doanh trại lớn khác sau lưng chúng tôi, kiểm soát con đường núi hiểm trở phía đông, và sáu doanh trại nhỏ nữa bố trí thành một vòng. Đằng sau doanh trại của Silva là ngôi làng của những phu phen phục dịch, nơi kẻ thù trải qua cuộc sống hàng ngày, nuôi gà, mua vui với phụ nữ, cầu nguyện các vị thần của chúng. Tôi coi tất cả bọn chúng đều là kẻ sát hại con gái tôi.

Tôi đi ra bờ tường vào buổi tối, tới nơi trước đây tôi từng thực hiện các phù chú, và tại đó tôi đưa ra một lời nguyền đáng sợ.

Con cầu khẩn và cúi xin Chúa Cao Cả Nhất, Chúa Tể của tất cả linh hồn và thể xác, hãy trừng phạt những kẻ đã tráo trở tàn sát và hãm hại Người, những kẻ đã bất công làm máu đổ máu người vô tội. Hỡi Chúa, người cai trị tất cả các thiên thần, trước Người mọi linh hồn đều ngoan ngoãn cúi đầu, xin Người hãy báo thù cho dòng máu vô tội và ban phát công lý.

Tôi viết những từ này lên giấy, sau đó đốt đi để chúng có thể tới được Đấng Toàn Năng. Tôi kêu gọi các thiên thần của Chimah, những sứ giả của sự phẫn nộ và báo thù. Người ta nói Chimah, chòm sao trên bầu trời, vốn là bảy chị em, những người nhìn xuống chúng ta khi ta đau khổ. Trong lúc cầu khẩn các thiên thần, tôi kề lưỡi dao lên da mình và cắt lên lòng bàn tay trái, dù dân tộc chúng tôi không được phép hủy hoại thân thể mình, hay làm hại thứ do Chúa tạo nên. Tôi cắt thật sâu khi dâng hiến bản thân trong một cuộc mặc cả để giữ những đứa con còn sống của mình được an toàn khỏi mọi sinh vật sống, cũng như khỏi những con quỷ đang ở thật gần, và khỏi con sư tử ở phía dưới chúng tôi.

Kẻ thù đã tìm hiểu lối sống của chúng tôi. Với chúng, chúng tôi chẳng khác gì con bọ cạp bị úp trong cốc thủy tinh. Chúng muốn xem xem khi nào chúng tôi sẽ tung ra cú đốt tiếp theo. Mỗi khi chúng tìm cách leo lên con đường rắn, chúng tôi lại dội dầu sôi xuống. Cung thủ của chúng tôi được bố trí trên các cây ô liu và dọc theo tường thành, sẵn sàng bắn xuống bất cứ kẻ nào định tìm cách vượt qua. Con đường rất hẹp, còn chiến đoàn lại đông, một đích ngắm dễ dàng khi chúng cố xông lên núi.

Chúng tôi nghĩ chúng sẽ thấy một con bọ cạp có thể nguy hiểm đến thế nào, bất chấp sự nhỏ bé của nó. Nhưng nếu có chuyện gì xảy ra, thì đó là việc người Roma đã quyết định rằng cách tốt nhất để bắt một con bọ cạp là giẫm nát nó ngay tại khu vườn nơi nó sống. Để hủy diệt chúng tôi, chúng cần xâm nhập được pháo đài này. Chúng bắt đầu xây con đường riêng của chúng, một con đường dốc rộng ở sườn dốc phía tây, và vươn dần lên tới cổng Bắc. Từng thùng đất được mang tới để đắp lên con đường, tạo thành hình một ngọn núi màu trắng. Chúng tôi nghĩ chúng thật điên rồ khi tìm cách tạo nên thứ chỉ Chúa mới có thể tạo ra, một con dốc chạy lên cao hai trăm cubit[35] từ dưới thung lũng, và dùng nó truy đuổi chúng tôi. Nhưng dưới đó có quá nhiều nô lệ, quá trình xây dựng diễn ra không ngừng nghỉ, và trước mắt chúng tôi con đường dốc hiện ra, trắng đến mức chói mắt. Đêm đến, dường như thế giới đã đảo ngược, và các vì sao đang ở dưới chúng tôi, vươn dần lên phía chúng tôi, đe dọa thiêu cháy chúng tôi bằng ánh sáng của chúng.

Những người đàn ông tại nơi cầu nguyện gặp nhau để bàn xem liệu con đường dốc kia có thể thực sự tới được tường thành của chúng tôi hay không. Nhưng trong thời gian họ bận rộn bàn cãi, con dốc vươn lên cao đến nỗi chúng tôi có thể nghe thấy rõ những người đang xây dựng nó. Lính Roma đã có thể phóng lao và giáo lên, cướp đi mạng sống của vài người. Chúng tôi kinh hoàng trước những gì kẻ thù đã hoàn tất, cũng như cách, hệt như Đấng Sáng Tạo của chúng tôi, chúng đã đắp nên một ngọn núi chỉ sau một đêm.

•§•

Ở Jerusalem, tôi mới chỉ gặp tình địch của mình một lần, khi tôi bước lên xe vào ngày bị đưa khỏi thành phố. Một tay tôi cầm cái lồng gỗ nhốt đôi bồ câu, tay kia bế theo con gái tôi, con bé cứ khóc ngằn ngặt. Họ buộc tôi phải đi chân trần, đúng như phong tục bắt buộc; khi hai bàn chân chảy máu, một nỗi đau nữa sẽ thêm vào hình phạt dành cho tôi.

Tôi nhớ lúc ấy vợ Ben Ya’ir đi một đôi xăng đan rất đẹp làm bằng da dê, gắn khóa bằng đồng thau. Cô ta đeo vòng cổ bằng đá lam, đá nâu hồng và ngọc xanh, hai cánh tay đeo lắc vàng. Tôi chỉ có một cái khăn đen quàng quanh người. Kẻ thù của tôi quan sát tôi bước lên cái xe lừa kéo vốn dùng để đưa những con cừu cái tới lò mổ, lúc ấy tôi không nghĩ tới những nỗi giày vò của chốn hoang vu, cũng như bầy kền kền và quạ sẽ bám theo mẹ con tôi. Tôi không bận tâm tới cái nóng sẽ làm chúng tôi quỵ ngã hay lũ chó hoang sẽ không kiên nhẫn chờ tới khi chúng tôi chết để biến chúng tôi thành bữa ăn. Thay vì thế, tôi thấy xấu hổ vì hai bàn chân trần của mình.

Lúc này đây, sau từng ấy thời gian, cô ta tìm tới cửa buồng tôi vào ngày con dốc của người Roma hoàn tất. Con dốc còn quá thấp, và chúng tôi lấy làm biết ơn vì điều đó. Nhưng chúng tôi rùng mình khi nghĩ rằng người Roma có thể khắc phục việc này, cũng như chúng kiên quyết đến thế nào để tới được chỗ chúng tôi, cho dù điều đó có nghĩa là chúng phải bay lên trong không trung.

Con chó vẫn trông nom con trai tôi hực lên khi Channa lại gần, hẳn nó cũng sẽ phản ứng như vậy nếu Thần Chết gõ cửa chúng tôi. Người ta nói lũ chó luôn biết rõ những cuộc viếng thăm như thế. Ở Alexandria, tôi từng chứng kiến con chó của một tu sĩ tru lên vào khoảnh khắc chủ nó lìa đời; con vật đang buồn bã sau đó bị giết để thi thể của nó có thể được chôn cất cạnh chủ nhân. Tôi giữ lấy cổ con chó của chúng tôi và mở cửa để nhìn kẻ gõ cửa đầy căm ghét. Tôi từng một lần giáp mặt cô ta trên ngọn núi này, và cô ta không hề có chút uy lực nào với tôi.

Ít nhất cô ta biết đủ rõ rằng không nên bước qua ngưỡng cửa nhà tôi. Tôi đưa mắt nhìn tình địch của mình, khuôn mặt nhăn nhó, đôi mắt sầu muộn của cô ta, và đổi lại cô ta nhìn tôi chằm chằm. Đến lúc này, không còn cách nào che giấu việc tôi sắp sinh hạ thêm một đứa trẻ nữa. Nhưng đó là một thế giới bị xé thành từng mảnh. Với tôi, sinh ra đời dường như là một lời nguyền rủa hơn là một món quà dành cho linh hồn tôi đang mang trong người.

Con chó nhe hai hàm răng về phía vị khách.

- Tôi chỉ muốn một khắc thôi, - Channa hối hả nói.

Tôi buông tay khỏi con chó, và nó khép hai hàm răng lại. Có lẽ Eleazar từng một lần nhắc tới việc cô ta sợ chó. Có thể điều này làm tôi thích thú.

- Tôi nghĩ cô muốn mạng sống của tôi, - tôi nói.

- Không.

Cô ta lắc đầu.

- Tôi muốn chồng tôi.

- Vậy hãy tới gặp ông ấy, - tôi gợi ý.

Cô ta do dự. Phải tới khi tôi bắt đầu đóng cửa cô ta mới lên tiếng, những lời nói díu vào nhau.

- Chỉ cô có thể đảm bảo với tôi rằng tính mạng của anh ấy sẽ được bảo vệ.

Chúng tôi nhìn nhau trên ngưỡng cửa. Tôi tự hỏi liệu có thể nào, ngay cả lúc này, trong khi Roma đang bao vây chúng tôi, Channa lại có thể giăng bẫy tôi, hy vọng tôi bị đưa ra trước một phiên tòa và xét xử như một phù thủy. Song tôi vẫn lắng nghe, vì người đàn bà này và tôi đã bị gắn chặt với nhau như đêm gắn chặt với ngày, chưa bao giờ biết nhau song chưa bao giờ thoát được khỏi nhau.

Có lẽ tôi muốn thấy cô ta cầu xin điều gì đó. Ý nghĩ về những lời khẩn cầu và thái độ sám hối của cô ta thật khiên cưỡng. Tôi đuổi con chó vào trong nhà, rồi đi ra ngoài sân. Vào bất cứ năm nào khác, mùa này đáng ra đã bắt đầu gieo trồng, nhưng các thửa ruộng của chúng tôi đều bị để hoang. Không có hạt giống, không còn ai cầm cày, không còn con gia súc nào cho sức kéo.

- Tôi không phải là phù thủy, - tôi nói với tình địch của mình. - Tôi không thể đảm bảo với cô bất cứ điều gì.

Trên những cây hạnh hoa đang nở rộ, và những cây bài hương cũng đang nở hoa. Channa đã dùng hết chỗ thuốc tôi gửi cho cô ta và lại phải khổ sở mỗi khi hít sâu. Tôi không hề nhắc tới cây bài hương mọc ngay gần đó, cạnh tường nhà tôi. Tôi để mặc cho cô ta thở hổn hển.

- Tối nay, các chiến binh sẽ xuất kích, tìm cách cản trở việc đắp con đường dốc. Không phải tất cả họ sẽ quay trở về.

Tôi đã quyết định không để lộ cho cô ta thấy tin này tác động thế nào đến mình. Nếu cô ta nghĩ tôi hoàn toàn dửng dưng, cô ta sẽ không có sức mạnh làm vỡ trái tim tôi.

Channa nói tiếp trong khi tôi im lặng.

- Tôi mơ thấy anh ấy chỉ có thể trở về với sự giúp đỡ của một con hắc điểu.

- Tôi không phải là chim, - tôi nói, cho dù tôi giật mình khi nghe thấy điều này, vì cả tôi nữa cũng đã mơ thấy một con chim đen, một con quạ, giống như con chim đã tìm đến với Elijah và cho ông ta ăn khi ông ta lạc giữa hoang mạc và không có gì để ăn.

- Tại sao lại tìm đến tôi?

Cô ta nhìn chăm chú vào đứa trẻ trong bụng tôi.

- Có phải là một đứa con trai không?

Giọng của cô ta đầy than vãn.

- Giờ cô nghĩ tôi là phù thủy và có thể tiên đoán ý Chúa ư? Dường như cô nghĩ tôi là rất nhiều thứ. Đã bao giờ cô nghĩ tôi là một cô bé đã bị ruồng bỏ ra hoang mạc chưa? Cô có từng thấy tôi phải đi chân trần, rằng lũ kền kền sẽ bám theo tôi và tôi chỉ có một mình, bị đẩy tới chỗ chết không? Có lẽ đó là lý do tại sao giấc mơ ấy đến với cô. Có lẽ cô đáng bị chết ngạt vì những cái lông chim ấy.

- Hãy cứu anh ấy, cho dù là vì chính cô, - khi đó Channa khẩn nài tôi.

Cô ta ngước mắt lên, và tôi nhìn thấy sự thật, rằng anh là chồng cô ta, và cô ta sẵn sàng làm bất cứ điều gì để cứu anh. Tôi lùi lại một bước. Khi đó tôi biết cô ta vẫn còn sức mạnh với tôi, và sức mạnh của cô ta xuất phát từ thực tế cô ta yêu anh.

- Đáng ra tôi phải đưa cô về nhà chúng tôi, - cô ta nói tiếp. - Khi đó các con cô sẽ là con tôi, cũng như chồng tôi là chồng cô. Chúng ta đã có thể cùng mang gánh nặng và hưởng niềm vui như những người chị em.

Tôi ngỡ ngàng trước việc cô ta có đủ can đảm nói với tôi theo cách này, rằng cô ta không hề e sợ thổi bùng lên nỗi căm hận tôi dành cho cô ta và những đồng phạm của cô ta. Vì thế, tôi dịu xuống đến mức tôi chưa từng nghĩ mình có thể. Có lẽ số mệnh đã tiền định rằng cô ta sẽ hủy hoại đời mình và cả cuộc đời tôi. Có lẽ chính cô ta cũng không có lựa chọn nào khác ngoài buông xuôi theo số mệnh.

- Đừng làm điều này vì tôi, - Channa nói. - Hãy làm nó vì người cô yêu. Chồng chúng ta.

Tôi quan sát cô ta hối hả ra về, men theo bờ tường, dù những mũi tên bay qua sát sạt, một số có châm lửa. Cô ta không hề né tránh chúng; có lẽ cô ta không còn bận tâm đến những chuyện như an toàn của bản thân. Tôi nhận ra cô ta đang đi chân trần, quàng một tấm khăn đen quanh vai, giờ đây chính cô ta đang ở chốn hoang vu, và mọi thứ cô ta nói đều là thật.

•§•

Tôi đi đến Cổng Rắn và yêu cầu người lính gác cho tôi đi qua. Tôi hiểu vì sao tôi lại mơ thấy bốn mươi cây keo với bầy ong bâu quanh. Giấc mơ đã được các thiên thần và Đấng Toàn Năng gửi đến cho tôi. Những gì trước kia hiện lên thật rối rắm giờ đây vạch rõ một con đường.

Người lính canh có thể đã từ chối tôi, song Amram đi ngang qua gần đó, và tôi quay sang anh ta nhờ giúp đỡ. Anh ta thật cao ngạo, thiếu kiên nhẫn, mặc trên người bộ áo giáp vảy cá bạc. Mái tóc anh ta để dài, được tết lại, sẵn sàng cho chiến trận.

- Phụ nữ không được đi qua cổng, - anh ta lạnh lùng nói với tôi, bản thân anh ta chuẩn bị cho buổi tối sắp đến, khi các chiến binh định tấn công đám nô lệ đắp con đường dốc.

Anh ta không hề hay rằng tôi từng biết rõ anh ta như một đứa trẻ đáng yêu được nuông chiều, được nâng niu trong mắt ông bố. Giờ đây dáng vẻ anh ta thật khắc nghiệt, và tôi nhìn thấy thứ gì đó đen tối bên trong anh ta, mảng đen tối của tâm hồn chưa hề hiện diện ở đó trước đây. Vài người thì thầm bàn tán rằng những cuộc xuất kích của chúng tôi bao gồm cả việc sát hại phụ nữ và trẻ con. Họ thề rằng các chiến binh của chúng tôi không còn lựa chọn nào khác, rằng tất cả chỉ vì sự nghiệp của Israel chân chính và người có tên không bao giờ được nói to thành tiếng, Ta là ta. Nhưng chiến tranh đem đến những thay đổi như thế tới tất cả mọi người, và với những thay đổi đó nó làm mất đi một lev, trái tim chân chính, nhất là với những người phản bội các giới luật của Chúa, và biết rõ họ đã làm thế, song tự nhủ với chính mình là họ đã hành động như họ buộc phải làm.

- Có lẽ bà tới vì con gái bà gửi một lời nhắn cho tôi chăng? - Anh ta hỏi.

Aziza đã xua đuổi người chiến binh này mà không hề giải thích thái độ khó chịu của con bé, và có thể thấy rõ tâm trạng đau khổ của anh ta. Con gái tôi không muốn nói gì về Amram và dường như không hề bận tâm tới anh ta.

- Bà có phải là người đưa tin của cô ấy không? - Người chiến binh muốn biết.

Anh ta dùng từ mal’ach, cho dù nó có thể có nghĩa là người đưa tin hay thiên thần. Có thể đó là cách anh ta gọi con gái tôi, một shedah, như nhiều người từng gọi trước đây, hoặc có lẽ anh ta tin tôi đã gọi các thiên thần của phẫn nộ tìm đến anh ta, và chính việc tôi phản đối đã khiến Aziza quay lưng lại với anh ta.

Từ quảng trường Yael đã nhìn thấy chúng tôi. Cô mặc một chiếc áo choàng xám sờn rách quá rộng với thân hình. Cô bước lại gần, đầy băn khoăn khi nhìn thấy vẻ cay đắng của anh trai.

- Shirah không phải là nguyên nhân gây ra những hành động của con gái bà ấy, - Yael nhẹ nhàng nhắc nhở anh trai.

- Và dường như anh cũng không, - Amram nói với vẻ nóng nảy. - Cô ấy thậm chí không còn muốn gặp anh nữa.

- Hãy kiên nhẫn, - Yael nói. - Có thể cô ấy sẽ quay lại với anh.

Amram giơ cánh tay ra khoát nhanh về phía khung cảnh hỗn loạn bên dưới.

- Anh không có thời gian chờ đợi.

Yael để ý thấy cái giỏ tôi xách theo. Cô đưa mắt nhìn tôi thật nhanh, sau đó hỏi anh trai liệu chúng tôi có thể xuống thu hái thảo mộc dưới sườn núi không.

Amram lắc đầu, vì điều này không được phép.

- Hôm nay thì không.

- Anh trai, - Yael trêu đùa, - liệu em có cần nhắc lại với anh là em có thể nhớ được hồi anh còn ngậm ngón tay cái vào mồm khi ngủ và sợ chết khiếp con bọ cạp ngoài lối đi không?

- Yaya, - anh ta thốt lên, lắc đầu và không đừng được mỉm cười. - Anh không thể cho em đi được.

- Chúng em sẽ rất cẩn thận, - cô gái thề thốt. - Có những điều đã được tiền định phải xảy ra, - tôi nghe thấy cô gái thì thầm với Amram. - Em sẽ tìm kiếm một loại cây mang lại may mắn cho anh.

Anh ta vẫn là một cậu anh trai, sẵn sàng lắng nghe những gì cô yêu cầu. Amram nói chuyện với người lính canh, anh này cho phép chúng tôi lách ra ngoài qua cổng. Ánh sáng ban ngày đã vươn ra thành những cái bóng thật dài, giúp chúng tôi nép mình vào vách núi và tiến bước mà không bị phát hiện. Tôi vốn định đi một mình, nhưng giờ đây tôi không còn lựa chọn nào khác. Có lẽ cũng phù hợp khi Yael đi cùng tôi, vì cô gái đã học những thứ phù chú mẹ tôi dạy tôi, đồng thời không sợ điều chúng tôi cần thực hiện.

Chúng tôi cùng nhau đi men theo sườn núi, sau đó rẽ xuống phía một khe núi ẩm thấp nằm giữa hai cái hang. Có một lần, trong lúc đi lấy củi gần đó, tôi đã phát hiện thấy những khóm hoa thơm ngát màu hồng nở trên những cuống màu xanh lục mảnh khảnh. Chúng là những người họ hàng mọc hoang của cây đỗ quyên, thứ hoa mẹ tôi đã chỉ cho tôi ở Alexandria, để cảnh cáo tôi về sự nguy hiểm của nó. Giống như thứ rễ ba’aras, vốn có thể lôi linh hồn một kẻ thù rời khỏi xác, lá và rễ của cây đỗ quyên bị cấm song vẫn hay được dùng trong pharmaka liên quan tới tình ái và báo thù. Trong tất cả các phần của thứ cây độc này, hoa có độc tính mạnh nhất.

Chúng tôi khom người thấp xuống và chăm chú lắng nghe, lớp bùn của nachal trơn trượt dưới những bàn chân trần của chúng tôi. Chúng tôi đang được gió che chở, dường như đang ở một thế giới hoàn toàn khác, nơi chúng tôi có thể nhớ lại thiên nhiên hoang dã đôi khi đẹp đến thế nào. Không mấy nữa, chúng tôi sẽ tới Lễ Vượt Qua, và mặt trời vẫn còn quá gay gắt với thời gian này trong năm. Hoa đỗ quyên là thứ thuốc tôi muốn đến tìm, thứ tôi không cần phải điều chế hay sáng tạo, vì nó vốn đã là một phần của quá trình sáng tạo. Các phù chú và bùa phép đã không đủ để bảo vệ cho những người tôi yêu quý. Thuốc độc chính là thứ tôi cần.

Tôi giơ bàn tay mình lên để Yael có thể hướng tai về phía tiếng vọng vang lên gần đó. Trong những âm thanh ầm ĩ không bao giờ dứt của đám người Roma, vang lên không ngớt khi chúng đánh vật với xẻng và xà beng, là âm thanh của những con ong. Vào mùa xuân, chúng thường bay đến đông nghịt trên những ngọn đồi này, từ Ai Cập tìm tới đây tận hưởng nốt vụ hoa cuối cùng của sa mạc trước khi cái nóng ập đến. Chúng tôi lần theo tiếng vù vù tới một thân cây đổ, từ trong đó mật ong vàng óng đang ứa ra, thứ một số người trong chúng tôi gọi là debas, số khác lại gọi bằng cái tên manna. Thức ăn của những con ong thường là nguồn sống cho những sinh vật trong sa mạc, được cả con người và động vật ưa thích. Nhưng thứ mật ong này không giống bất cứ thứ mật nào khác, vì nó được lấy từ những bông hoa màu hồng chết người mọc dưới khe núi; chỉ cần nếm một chút có thể khiến một người hóa điên trong nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày.

Tôi bỏ áo choàng xuống, nhất quyết yêu cầu Yael ở lại sau. Chỉ mình tôi được an toàn khỏi những cú đốt giận dữ của đàn ong, vì tôi đã rắc muối lên da mình, như thế chúng sẽ không nhắm vào tôi khi tôi thò tay vào thân cây lấy đõ mật ra. Trước khi các chiến binh của chúng tôi xuất kích phá hủy con đường dốc của người Roma, những tên lính chiến đoàn chia nhau ăn thứ mật ngấm độc này sẽ hóa điên. Khi màn đêm buông xuống, chúng sẽ không thể nhận ra được liệu chúng đang nằm mơ hay đúng là người của chúng tôi đang thực sự ập xuống. Trong trạng thái nửa mê nửa tỉnh ấy, giống như những kẻ say, chúng sẽ không rút nổi kiếm ra.

Yael và tôi nép vào cạnh một vách núi trong lúc những con ong lượn quanh đõ mật. Tôi rắc muối lên đó, buộc lũ ong phải bay đi, quay lại với những bông hoa màu hồng chết người, nơi chúng sẽ hút thêm mật hoa. Khi tôi nói rõ ý định của mình, Yael không hề tỏ vẻ ngạc nhiên. Cô thừa nhận rằng cô đến tìm tôi vì đã nghe thấy một giọng nói gọi cô, nói với cô những gì cô cần phải làm. Cô là người cần mang thuốc độc đến cho kẻ thù của chúng tôi. Đó là lý do cô để Arieh lại cho bố cô trông nom, và tại sao cô lại khoác trên mình chiếc áo choàng của người sát thủ, lấy nó xuống từ móc treo trong buồng ông để dùng làm tấm áo giáp che chở cho cô, dẫu nó chỉ là một tấm vải mỏng manh. Khi Yael trùm nó lên đầu, cô gần như biến mất trước mắt tôi. Thứ vải này có màu của bầu trời nhợt nhạt và của những tảng đá, cũng như thứ ánh sáng mặt trời yếu ớt chiếu xuống chúng tôi. Thậm chí cả mái tóc đỏ chói của cô cũng tan biến đi dưới chiếc mũ trùm; khuôn mặt cô biến mất, trở thành một lớp sương mù.

Tôi đã dự định mang thứ manna nhiễm độc tới chỗ đám người Roma, song Yael một mực quả quyết rằng giọng nói kia đã tìm đến cô hẳn là có nguyên do. Tôi không muốn để cô gái đi, nhưng cô không chịu nghe. Cô tin rằng cô đã được gọi để nhận lấy mật ong từ tay tôi. Trên thực tế tôi hiểu tất cả, vì trong giấc mơ của tôi cô gái đã đứng cạnh những cây keo. Cô đã đưa hai cánh tay lên trời khi bước vào chỗ của tôi.

Tôi hiểu vì sao Yael đưa cho người nô lệ chiếc bùa vàng hộ thân; tất cả chúng tôi đều nhẹ nhõm khi nghĩ anh ta tìm được đường quay trở về quê hương, nơi tuyết đang rơi xuống quay cuồng theo đường xoáy ốc. Dẫu vậy, cô gái cũng cần được che chở. Tôi quàng chiếc bùa vàng thứ hai quanh cổ cô, bất chấp những lời cự tuyệt của cô rằng cô không xứng. Tôi biết cô gái sẽ nhận được sự che chở từ biểu tượng hình con cá, từ lời hứa của nước, và từ ân phước của Đấng Toàn Năng.

Tôi đợi trong ánh hoàng hôn đang tắt dần trong khi Yael một mình đi tiếp. Chúng tôi đã ở vào thời khắc khi thiên đường mở ra trước tầm mắt, thời điểm các nhà thông thái quả quyết họ có thể tận mắt nhìn thấy ngai vàng của Chúa. Tôi chỉ nhìn thấy những vách núi trước mắt chúng tôi. Tôi không dám ngước lên phía cái hang trên vách núi cheo leo nơi những người Essene đã chết, vì linh hồn con gái tôi vẫn lưu lại đó, lạnh lẽo và cô độc. Sự xấu xa của thế giới là một phần của tạo hóa, tôi biết thế, và Thần Chết đã được tạo ra vào ngày đó, khi sự sống lần đầu tiên xuất hiện, song tôi vẫn cảm thấy cay đắng. Tôi khóc cho những gì tôi đã mất, những gì thế giới đã mất và sẽ còn mất.

Yael nhanh nhẹn đi theo con đường dẫn xuống núi. Tôi gần như chỉ kịp nhìn thấy hình bóng cô gái dưới chiếc áo choàng khi cô tới gần con đường dốc trắng xóa dẫn tới địa ngục, vì đó là cái tên chúng tôi dành cho thung lũng từng có thời thuộc về mình và giờ đã nằm trong tay Roma. Khi tới gần công trường, Yael lập tức bỏ đõ mật xuống cạnh một rìa đá, đặt xuống thật cẩn thận để đám lính quản nô chắc chắn sẽ tìm thấy. Mùi thơm ngọt ngào sẽ mời gọi chúng, và chắc chắn chúng sẽ ngấu nghiến thứ thuốc độc này như dân tộc chúng tôi từng khoan khoái tận hưởng thứ manna khi được giải thoát khỏi ách kìm kẹp ở Ai Cập. Rồi các chiến binh của chúng tôi chắc chắn sẽ được an toàn hơn khi tấn công quân Roma.

Màn đêm chẳng mấy chốc sẽ buông xuống, đõ mật đã được đặt vào chỗ, song Yael vẫn nán lại. Tôi dần cảm thấy lạnh khi các vì sao xuất hiện, song cô gái vẫn chưa quay về. Tôi bắt đầu lo lắng và bồn chồn đi đi lại lại, vì dường như cô gái đã biến mất. Cho dù cô đã đeo cái bùa vàng hộ thân, chỉ mình Chúa có thể che chở cho cô ở thung lũng này. Trời tiếp tục tối dần, tôi dần trở nên hoảng loạn, gần như chìm đắm trong nỗi sợ hãi những gì có thể xảy đến với cô gái. Sau đó tôi thấy một dáng người lờ mờ giữa màn sương mù.

Trong bóng đêm, Yael đã tìm cách nấp xuống đằng sau một tảng đá và ẩn mình trong lúc đám người Roma dưới thung lũng miệt mài luyện tập cho cuộc chiến sắp tới, thử những thanh kiếm và cây lao chúng sẽ dùng để sát thương chúng tôi khi con đường dốc hoàn tất. Khi cuối cùng đám lính cũng quay trở lại doanh trại, Yael đứng dậy từ sau tảng đá. Tôi không đoán nổi mục đích hành động của cô gái khi rời khỏi nơi ẩn nấp an toàn và tiếp tục dấn bước lên phía trước. Tôi tự hỏi liệu có phải cô gái đã ăn thứ mật ong đó, trở nên nửa điên nửa tỉnh và nghĩ cô có thể tiến vào tận thung lũng nơi quân Roma kiểm soát mà vẫn sống sót. Song cô gái vẫn tiếp tục bước đi.

Trước mặt cô gái là vũng bùn, và phía bên kia con sư tử đang nằm.

Trong số tất cả những sinh vật hiện diện dưới thung lũng, chỉ mình con sư tử phát hiện ra cô gái, mà cũng có thể nó đã ngửi thấy mùi của cô. Yael đã tới mikvah ngày hôm ấy, và khi mùi ô uế lan tràn khắp nơi, mùi của thứ gì tinh khiết càng dễ nhận thấy nhất. Con sư tử ngẩng đầu lên và nhìn qua từ bên kia vũng bùn trong khi Yael thận trọng bước tới gần. Tôi không thể chịu đựng nổi ý nghĩ phải chứng kiến cô gái bị xé ra thành từng mảnh, bị ăn tươi nuốt sống trong lúc tôi đứng nhìn, cô bé con tôi đã từng yêu quý như con đẻ, khi tôi cũng chỉ mới là một cô bé. Nỗi buồn bùng lên nặng nề, tôi đứng đơn độc giữa màn đêm đang buông xuống, khóc than cho tất cả những gì tôi đã làm trên thế gian này và biết bao người tôi đã làm khổ. Tôi nghĩ có thể mình đang chứng kiến Ngày Tận Thế và những người Essene đã luôn đúng, còn chúng tôi đã quá ngu ngốc không chịu lắng nghe. Tôi nghĩ tới điều những mảnh xương tôi gieo xuống đã tiết lộ, về tương lai tôi đã nhìn thấy và tất cả những gì tôi sẽ còn phải mất trên thế gian này.

Yael tới đứng trước mặt con sư tử. Nó có thể dễ dàng chồm tới tấn công cô gái, song con vật vẫn không động đậy. Đuôi của nó ve vẩy ngoài ra không còn gì khác. Yael lại gần hơn nữa. Tôi có thể nhìn thấy cô gái và con vật qua một lớp sương mù. Một con vật dũng mãnh, một vũng nước, một phụ nữ không biết sợ. Có lẽ vì đã từng bị một con sư tử cắn, cô gái nghĩ rằng cô đã miễn nhiễm với những lần cắn tiếp theo, như thể ai đó từng bị ong đốt sẽ không bao giờ phản ứng với những vết đốt của chúng nữa.

Đã một thời gian khá lâu không ai trong doanh trại Roma để ý tới con sư tử, hay thậm chí nghĩ đến việc cho nó ăn từ lúc chúng tới đây. Một con lừa là tất cả những gì dành cho nó. Con sư tử đã bị ngược đãi, gần như đói lả, bị bỏ mặc không chỗ ẩn thân dưới ánh mặt trời thiêu đốt, cũng không thể chạy trốn khỏi những cơn mưa trút xuống xối xả như thác. Nó đã hoàn tất vai của mình, làm chúng tôi khiếp sợ, và bây giờ nó bị bỏ mặc. Những con quạ mò đến gần, song con sư tử không thể với tới chúng. Sơn dương, hươu và cừu đã được xiên lên nướng trên các đống lửa của người Roma, song con sư tử không hề được cho lấy một mẩu thịt hay xương.

Khi Yael lại gần, con vật không hề động đậy, nó cũng không hề lùi ra xa cô gái. Có lẽ nó không vồ lấy cô gái vì nó đã bị suy sụp, bị bắt đi khỏi miền đất của nó, bị hạ nhục, không còn khả năng hành động như một con sư tử. Hoặc có lẽ chỉ đơn giản nó đang chờ đợi một sứ giả từ Chúa, giống như chúng tôi chờ đợi Gabriel.

Lúc này Yael đã đến đủ gần để có thể tháo chiếc khóa đồng khóa cái vòng đeo trên cổ con vật cùng sợi xích của nó. Tôi không thể thở hay cử động. Tôi nghĩ con vật khi đó sẽ lao vào cô gái và tôi sẽ phải chứng kiến cô chết trước mắt mình. Nhưng con sư tử nhổm dậy, đứng lên trước mặt cô. Nó nhìn chằm chằm vào Yael bằng đôi mắt vàng óng, tò mò hơn là hung dữ. Có lẽ nó đã nghĩ rằng cô gái là một đồng loại của mình và tự hỏi liệu cô có phải là bạn đồng hành với nó không, có thể con vật tin cô gái là một giấc mơ, vì nếu sư tử biết mơ, giấc mơ chắc chắn là điều này, tự do trong bóng đêm, những bàn tay tháo xiềng xích cho ta, những dãy núi trước mặt ta.

Yael đưa hai cánh tay lên, như chúng tôi vẫn làm để thúc giục lũ bồ câu tung cánh. Con sư tử quay lại, chạy băng qua thung lũng, biến mất trên các vách núi, màu lông vàng nâu của nó giống như tấm áo choàng cho phép nó biến mất trước mắt chúng tôi.

Khi đó, tôi biết mình vừa chứng kiến một phép màu. Tôi đợi ở nơi tôi đang đứng, cầu nguyện, tạ ơn Đấng Toàn Năng, niềm tin một lần nữa trở lại với tôi, trong khi dưới thung lũng, người chiến binh can đảm nhất trong chúng tôi đang quay trở lên ngọn núi, vô hình với tất cả mọi người dưới tấm áo choàng màu xám, song lại tỏa sáng rực rỡ giữa màn đêm, như một ngôi sao long lanh trước mắt Chúa.

•§•

Tối hôm đó các chiến binh của chúng tôi xuất kích, bắt gặp đám lính của chiến đoàn bị ngộ độc, hóa điên và lơ mơ ngủ dở, vì chúng đã pha thứ mật ong có độc với rượu vang thành một món đồ uống, và rất nhiều kẻ đã say khướt vì thứ thuốc độc này. Người của chúng tôi giết nhiều kẻ thù nhất có thể trước khi tiếng la hét của những kẻ bị giết làm hàng trăm tên lính ùa tới. Đến lúc đó, các chiến binh của Masada đã bắt đầu leo trở lại lên vách núi. Vài người ngã xuống trong trận đánh và được mang về trên vai những người anh em đồng ngũ. Ít nhất chúng tôi cũng có thi thể của họ để mà chôn cất. Ở Jerusalem chúng tôi sẽ đưa những người đã khuất trong gia tộc tới những hầm mộ của cha ông mình, rồi một năm sau thu nhặt di cốt, đựng vào những chiếc tiểu bằng đá. Tại đây, không còn thời gian cho phong tục đó. Dù người Roma báo thù bằng một trận mưa tên lửa, chúng tôi vẫn tập trung lại ngoài quảng trường để than khóc, giật xé trang phục rồi tổ chức tang lễ cho những người chết.

Giữa lúc tang tóc đó, vài người trong chúng tôi đã nhìn xuống dưới thung lũng. Họ nhìn thấy con sư tử đã được giải thoát khỏi xiềng xích của Roma để trở về với những vách núi của Judea. Những tiếng kêu và những lời cầu nguyện vang lên. Từng đám đông xúm lại, ngỡ ngàng, tự hỏi liệu có phải Gabriel, vị thiên thần dũng mãnh nhất, là người đã mang điềm báo này tới cho chúng tôi, vì chắc chắn không người trần thế nào lại có thể dám lại gần một con sư tử.

•§•

Dẫu vậy người Roma tiếp tục đắp con đường dốc trắng lóa của chúng, ngày một nhô lên cao hơn nữa. Cho dù chúng tôi đổ xuống dầu sôi, ném đá, bắn tên, kẻ thù vẫn tiếp tục, như một cỗ máy chết chóc kiên quyết giành lấy chiến thắng. Sau vài tuần, con dốc chỉ còn cách tường thành của chúng tôi vài sải tay, và những tổn thất mà binh lính chiến đoàn giờ đây có thể gây ra thật lớn. Tất cả những gì chúng hủy hoại với đá và lửa, chúng tôi đều khôi phục lại, song chúng tôi không có đủ nhân lực, và cảnh đổ nát bày ra khắp nơi quanh chúng tôi. Giờ đây không còn ai dám rời khỏi pháo đài, hay thậm chí lại gần tường thành. Chúng tôi co cụm lại với nhau trong gió. Một bầu không khí im lặng nặng nề đè xuống. Đó là sự tuyệt vọng, và nó lan từ người này qua người khác còn nhanh hơn một cơn sốt.

Khi Eleazar tìm đến với tôi ban đêm, anh không nói gì. Cho dù những lời nói luôn gắn kết chúng tôi với nhau, giờ đây chúng vẫn chưa đủ để cứu chúng tôi. Phía dưới chúng tôi, một quá trình dồn dập đang diễn ra, ngày một nhanh hơn, càng quyết liệt và tàn khốc hơn. Chúng tôi nhớ tới cách lũ ong có thể tạo ra cả những đõ mới chỉ sau một đêm trong tổ. Và chiến đoàn cũng vậy. Nếu như trước đây chỉ có sáu nghìn, giờ đây đã có mười nghìn quân dưới chân chúng tôi. Quân Roma cũng giống như một bầy ong vô tận. Không thể chiến thắng chúng hay chạy thoát khỏi chúng. Lựa chọn duy nhất là rắc muối lên da mình, cho dù làm thế có thể sẽ khiến ta đau đớn, hay phủ một tấm áo choàng lên người để có thể biến mất.

Anh họ yêu dấu của tôi đã nói với chúng tôi rằng người Roma sẽ rút lui khi chúng hiểu ra một cuộc vây hãm không thể khuất phục được chúng tôi. Chúng tôi có đủ những gì cần thiết để duy trì sự sống, chúng tôi sẽ bị đói, song vẫn có thể sống đạm bạc và cầm cự được thêm một năm nữa bằng khẩu phần ngặt nghèo, mà cũng có thể là hai năm. Chắc chắn người Roma rồi sẽ phát chán và quyết định sử dụng sức mạnh của chiến đoàn vào mục đích hữu ích hơn. Giờ đây, khi con đường dốc đã vươn lên trên triền núi phía Tây cao đến mức anh họ tôi không còn nhắc đến điều đó hay truyền cho chúng tôi những hy vọng hão huyền nữa. Thần Chết có một nghìn con mắt và không ai có thể nhìn xa hơn ông ta. Từng có những câu chuyện kể về những người đã cưỡi ngựa phi nước đại suốt đêm để mong thoát khỏi số mệnh, chỉ để tìm tới một ngôi làng xa xôi nào đó nơi Thần Chết đợi sẵn, biết chắc điểm đến của nạn nhân trước cả khi người kỵ sĩ biết. Mal’ach ha-Mavet sẽ tìm ra người ông ta định tìm, cho dù nạn nhân có chạy trốn nhanh đến thế nào đi nữa, cho dù con ngựa của anh ta có phi nhanh như con chiến mã của chồng tôi, Leba vạm vỡ, con ngựa mang trái tim của một nghìn tuấn mã.

Eleazar và tôi cùng nhau tìm đến chỗ bể nước sau khi màn đêm buông xuống, không còn bận tâm liệu ai đó có thể tố giác tội lỗi của chúng tôi. Trong lúc cái chết trừng mắt nhìn, chúng tôi nhìn lại nó, ngay cả khi chúng tôi nhắm mắt. Dưới nước, tôi ôm hôn người tôi yêu trong im lặng; anh nhăn mặt, vì anh mới vừa bị thương và đã không để ý gì tới vết thương này. Tôi muốn đắp samtar lên vết thương, nhưng anh nói với tôi không có thời gian. Khi anh nói vậy, tôi bắt đầu khóc, như tôi từng khóc ngày hôm ấy ở Jerusalem, khi trời mưa và anh ra chợ để tìm cho tôi lọ nước hoa có mùi hoa huệ. Đó là lần cuối cùng chúng tôi nhìn thấy nhau cho tới khi anh gọi tôi đến ngọn núi này. Giờ tôi lại sắp mất anh lần nữa.

- Đừng khóc, - anh nói trong khi tôi vẫn khóc. - Giờ cũng không phải lúc cho chuyện đó.

Anh đã trở nên cứng rắn sau những năm tháng trận mạc. Khi chúng tôi mới biết nhau, anh mới chỉ là một chàng trai trẻ, còn giờ đây anh đã giết quá nhiều người, hai bàn tay anh đã vấy máu. Dẫu vậy, nước mắt vẫn có thể làm anh mềm yếu và nhắc nhở anh rằng chúng tôi vẫn là những con người. Nỗi khổ ải của thế gian đè nặng lên anh. Tôi lau khô nước mắt vì anh bảo tôi làm vậy. Tôi đã luôn làm như anh yêu cầu, không phải vì tôi buộc phải làm thế do bổn phận, mà vì tôi nhìn thấy tận sâu thẳm con người anh và biết bản thân anh đau khổ đến mức nào. Khi nhìn ngắm anh, tôi không thấy khuôn mặt tàn khốc mà kẻ thù của anh luôn phải đối diện, hay hai cánh tay và phần lưng vạm vỡ của một chiến binh quá quen với giáp trụ và sắt thép. Tôi chỉ thấy chàng thanh niên ở bên giếng đã nhìn thấy sâu hơn sau những hình xăm màu lá móng của tôi. Anh luôn biết con người thực trong tôi.

Eleazar vén tóc tôi lên để anh có thể hôn xuống cổ tôi. Không còn những lá bùa, tôi không còn được bảo vệ. Tôi cảm thấy mình như bốc cháy. Tôi tin mình được an toàn ở bên anh. Cho dù là kẻ tàn nhẫn trên chiến trường, anh vẫn là chàng trai ngày trước, luôn khao khát tôi đến mức cả vợ anh, bố anh và mọi luật lệ của Jerusalem cũng không thể khiến anh xa được tôi. Anh thì thầm nói anh muốn dành phần thời gian ít ỏi chúng tôi còn lại trong vòng tay nhau. Chúng ta hãy đừng nói gì, cũng đừng bận tâm tới những rắc rối của mình, chúng ta hãy nằm xuống bên nhau và quên đi thế giới, và chỉ nhớ về nhau.

Người Roma sẽ tìm thấy chúng tôi, giống như lũ ong; chúng sẽ ùa tới, muối sẽ rơi ra khỏi da chúng tôi, chúng tôi sẽ bị phơi trần, vô phương chống đỡ trước chúng, như chúng tôi lúc này ở trước nhau.

•§•

Khi tỉnh dậy khỏi giấc ngủ đầy bất an, chúng tôi thấy con dốc ở sườn núi phía tây đã hoàn tất. Hôm ấy là một ngày mát mẻ, mù sương, ngập sắc xanh. Chúng tôi đã bước sang tháng Nissan, thời điểm dân tộc chúng tôi ăn mừng tự do. Khi chúng tôi mở mắt ra, cứ như thể con đường dốc vẫn luôn ở đó, đột ngột thành hình, còn hiện thực hơn cả những ngọn núi đã đứng đó từ khi Chúa sáng tạo nên chúng.

Cũng ngày hôm đó, bụi bốc lên trên sa mạc khi một đoàn lữ hành từ phía Đông tới. Họ thuộc về bộ tộc của bố Nahara và Adir, những người du mục trên các ngọn núi xứ Moab. Họ mang theo đủ loại gia vị và bảo vật từ Petra đến, và tới đây để bày tỏ sẵn sàng giúp đỡ người Roma, vốn đã có hiệp ước hòa bình với họ. Khi quan sát những người đàn ông này, trái tim tôi nặng trĩu, vì tôi biết họ dũng mãnh và bất khả chiến bại đến mức nào.

Mái tóc tôi vẫn còn ẩm sau buổi tối trải qua trong bể nước, hai cánh tay tôi đau nhức vì ôm lấy một người đàn ông luôn rời khỏi tôi trong khi tôi đang ngủ. Sau đó tôi sẽ thức dậy bên bờ bể nước, bên cạnh mặt nước sâu thẳm, một lớp bụi thạch cao phủ lên da tôi, và tôi chỉ có một mình. Bất chấp việc bụng tôi to dần, tôi đã gầy đi. Nếu là người đàn ông từng là chồng tôi ở Moab, hẳn đã để ý thấy, và chắc chắn ông sẽ cho tôi ăn chà là và vả, vì ông nghĩ phụ nữ gầy gò cũng giống như ngựa gầy, quá yếu đuối với đồi núi quê ông. Ông yêu tôi, cho dù không bao giờ nói ra lời. Ông đã ngắm nhìn tôi suốt quãng thời gian chúng tôi chung sống, như thể đôi mắt ông không biết đủ khi ngắm nhìn tôi.

Eleazar không hề nhận thấy các xương sườn của tôi đã lộ rõ, hay xương vai và sống lưng tôi đã nhô lên hẳn khỏi làn da. Anh không hề thấy khẩu phần ăn khắc khổ chỉ có rễ cây và đậu đã làm mái tóc tôi không còn óng ả như trước, vì tôi tết nó thành bím, sau đó quấn lên trên đầu và cài lại bằng hai cây trâm sừng. Với anh, tôi là cô gái với suối tóc đen đứng bên giếng ở Jerusalem, cũng như anh là người yêu của tôi, người đàn ông đứng bên tôi dưới mưa và đón nhận tôi về mình, người đàn ông tôi đã luôn trao gửi trái tim.

•§•

Chúng tôi không còn để ý tới luật lệ của người đời mà chỉ quan tâm tới luật lệ của Chúa. Những lời cầu nguyện vang lên cả ngày lẫn đêm. Các trưởng lão tập hợp ở nơi cầu nguyện, và dưới ánh sáng lập lòe của chút dầu ít ỏi chúng tôi còn lại, họ cầu xin sự tha thứ của Chúa và ân phước từ Người. Những cây gỗ đã được lát xuống con đường dốc của người Roma, gia cố cho những thùng đất trắng các nô lệ liên tục trút xuống đó. Con đường lúc này đã gần tới mức người Roma có thể nói với chúng tôi, và đích thân Silva tới gọi Ben Ya’ir. Vài người phía chúng tôi lớn tiếng trả lời rằng thủ lĩnh của chúng tôi sẽ không bao giờ nói chuyện với quỷ dữ, vì quỷ có thể đoạt mất linh hồn của ta từ những lời ta nói. Điều đó hoàn toàn đúng, vì khi chúng tôi lắng nghe con quỷ chỉ huy Chiến đoàn Mười, hắn đã mang đến cho chúng tôi những đám mây mù của sợ hãi. Chúng tôi bịt tai lại, song vẫn có thể nghe thấy những lời Silva nói. Đầu hàng ngay bây giờ, và chúng ta sẽ để các người tự do ra đi.

Đúng như những gì chúng đã nói với các chiến binh tại pháo đài Machaerus trước khi tàn sát tất cả bọn họ, bỏ mặc họ lại cho chó hoang, để di cốt họ bị rải rác khắp trong rừng, như thể họ chưa từng là người mà đã đến với thế gian này như những hòn đá.

Ben Ya’ir không dành cho Silva câu trả lời nào mà gửi xuống một loạt tên châm lửa. Tôi trông thấy các cung thủ thiện xạ nhất xuất hiện trên tường thành, trong đó có con gái tôi. Con bé dùng nhiều tên đến mức chẳng mấy chốc nó không còn mũi tên nào nữa. Tối hôm ấy, con gái tôi dạy Adir cách chế tạo các mũi tên, cách giữ thẳng viên đá mài để bàn tay không bị xước khi cậu bé mài đầu mũi tên mỏng dẹt bằng kim loại lên một tảng đá, cách cố định đầu mũi tên vào thân tên gỗ bằng một dải dây da mỏng. Còn Yehuda, vì đức tin của mình, cậu bé không thể đụng chạm đến các công cụ của chiến tranh, nên lĩnh phần nhặt lông bồ câu để gắn vào đuôi các mũi tên, giúp chúng bay thẳng từ tay con gái tôi tới tim của kẻ thù.

Aziza kéo tôi sang bên trước khi con bé quay lại tường thành cùng giỏ tên mới được chế tạo. Con gái tôi trông thật mạnh mẽ, các cơ bắp tinh tế, khuôn mặt xinh đẹp, cứng cáp và rám nắng. Aziza nói với tôi nó sẽ cố thử mọi cách để cứu chúng tôi, trừ một thứ. Nó sẽ không bắn bất cứ người nào mặc áo dài xanh. Một trong số họ rất có thể chính là người đàn ông từng là bố Nahara và Adir, từng là chồng tôi, người từ rất lâu đã quên Aziza không phải là đứa con mang dòng máu của ông.

Tôi ban phước cho con bé, rắc bột da rắn lên mái tóc ngắn màu đen để giúp che chở nó. Tôi cảm thấy tình yêu dành cho con đang nghèn nghẹn trong cổ họng. Tôi không thể nói ra thành lời vì sợ mình sẽ mang đến cho con sự hủy diệt, nhưng tôi ôm hôn con gái tôi, và con bé biết nó có ý nghĩa thế nào với tôi, như con bé đã biết tôi trông cậy vào nó để giúp tôi sinh Nahara ra đời, như tôi đã có đủ lòng tin cho phép nó cưỡi ngựa bên những người đàn ông ở Moab. Tôi từng đặt cho nó một cái tên giúp con gái tôi trở nên không sợ hãi trong một thế giới bị nỗi sợ hãi chi phối. Đó là món quà lớn nhất tôi tặng Aziza.

•§•

Thật may mắn, vẫn còn một khoảng cách giữa vách núi của chúng tôi và con dốc được đắp lên. Mỗi lần đất được đổ thêm lên, đoạn cuối con dốc lại sụp xuống vì lở. Cho dù đám nô lệ đã mang lên những cái vồ đầm đất lớn bằng cả thân cây cọ, khoảng cách vài thước cuối cùng đó vẫn không thể nào được đắp, và do vậy kẻ thù không thể tấn công qua tường thành. Cho dù Vua Herod từng xấu xa về nhiều mặt, chúng tôi vẫn cảm thấy biết ơn bức tường ông ta đã xây và những tảng đá mang dấu ấn của ông ta. Chúng tôi nghĩ rằng khi chiến đoàn không thể xây con dốc tới tận bức tường của Nhà vua, đó như một điềm báo đoan chắc thành công của chúng tôi, và chúng tôi cầu nguyện tạ ơn Đấng Toàn Năng.

Không bao lâu nữa sẽ tới hôm trước ngày Lễ Vượt Qua, ngày dân tộc chúng tôi được giải thoát khỏi kiếp nô lệ ở Ai Cập. Chúng tôi nghĩ tới Moses trong sa mạc, cũng như cách đức tin vẫn đứng vững ngay cả khi không còn hy vọng, cách ông dẫn dắt dân tộc mình bất chấp nỗi khổ ải của họ. Chúng tôi nghĩ lễ mừng của mình sẽ mang tới vận may trong tương lai. Chúng tôi không hiểu rằng, cũng giống như ngày thứ chín của tháng Av, khi cả hai ngôi Đền sụp đổ, khi Moses đập vỡ những tấm bảng đá, khi phiền muộn ngự trị trên khắp thế giới của chúng tôi, một số ngày tồn tại để nhắc chúng tôi nhớ quá khứ vẫn còn đeo bám.

Người Roma vẫn hối hả không mệt mỏi, và bức tường thành của một ông vua chẳng là gì với chúng hết khi chúng nỗ lực vì vinh quang của Hoàng đế Roma. Chúng dựng lên một sàn gỗ khổng lồ đặt trên giàn giáo cao hơn hai trăm cubit[36]. Gỗ được đưa từ tận Hy Lạp tới, chở bằng tàu qua biển, rồi mang tới đây trên vai những người nô lệ; những cây gỗ còn mang theo mùi của rừng già. Revka nói chúng là gỗ bách, và bà bật khóc khi nhớ lại quá khứ. Chúng tôi đứng quan sát trong khi giàn giáo được hoàn tất và binh lính chiến đoàn leo lên đó và cất tiếng chửi rủa, rồi nhanh chóng ném tới từng trận mưa những cây đuốc cháy rực. Tất cả những gì chúng tôi có thể ngửi thấy sau đó là lửa; mùi thơm của những cây bách giống như một giấc mơ từng có lúc lơ lửng trong không trung.

Khi sàn gỗ vẫn chưa đủ để lấp đầy khoảng cách giữa con dốc và bức tường hùng vĩ của Herod, chiến đoàn nối dài nó bằng những tảng đá lớn được nối vào nhau. Sau đó xuất hiện tạo vật tệ hại nhất chúng tôi từng nhìn thấy thứ được Vespasian[37] sáng chế, sau đó từng được Titus[38] sử dụng, và giờ đến lượt Silva. Dường như thứ chiến cụ này đã được tạo ra trong thế giới của quỷ, và một nghìn linh hồn xấu xa đã chế tạo nên nó. Chúng tôi đứng trong sững sờ và tuyệt vọng. Ngay cả gương mặt những người đàn ông trưởng thành cũng đẫm nước mắt. Một tòa tháp cao gần một trăm bộ, bên ngoài phủ kín các tấm kim loại, đã được đặt lên trên sàn gỗ để quân Roma có thể tấn công chúng tôi mà vẫn được che chở khỏi dây lăng đá, tên và lao của chúng tôi. Từ tòa tháp này, chúng có thể đẩy ra những cây đầm phá thành lớn để tấn công những bức tường của Nhà vua, vốn được xây lên để vĩnh trường tồn.

Vậy là cuộc tấn công đã bắt đầu. Ngọn núi rung chuyển và lũ chim đồng loạt bay tán loạn, quạ và chiền chiện, sẻ và chim ưng, tất cả các sinh vật có cánh đều trốn tránh xa khỏi chúng tôi, trừ những con bồ câu tại khu chuồng, chúng không có lựa chọn nào khác ngoài ở lại. Tôi cảm thấy đứa trẻ trong người mình cựa quậy trong khi tôi ngồi trên bờ thành đài phun nước. Xung quanh tôi là sự điên loạn. Những đứa trẻ lên ba lên bốn đang cạo vết máu ra khỏi những cây giáo được ném dồn thành một đống sau khi rút ra từ thi thể những người bị giết. Chúng tôi có quá nhiều người chết, vậy nên họ được đưa ra ngoài ruộng, nơi những cây hạnh đang nở đầy hoa cả hồng và trắng. Tại đó, những người chết được tắm rửa bằng nước mưa và dầu, sau đó được quấn lại trong những tấm vải lanh.

Khi không còn vải lanh nữa và tiếp tục có người chết, chúng tôi dùng chính những tấm khăn choàng cầu nguyện để khâm liệm họ. Hai chiến binh trẻ của chúng tôi, kỳ thực chỉ là hai cậu bé trong áo giáp, lẻn ra ngoài cổng tự giao chiến với bọn lính. Đầu của họ bị chặt lìa khỏi thân thể và đặt lên máy bắn đá ném về cho chúng tôi, mắt của họ vẫn còn chưa khép. Những người mẹ của hai cậu bé cào cấu chính da thịt mình, kinh hoàng điên dại, bị chìm nghỉm trong cơn ác mộng vốn chính là cuộc sống khi không ngủ của chúng tôi.

Revka và các cháu trai bà đã tới sống cùng tôi, cùng với Yael và Arieh, vì buồng của họ nằm quá gần tường thành. Láng giềng của Revka đã bị giết trong khi ngủ, một mũi tên bay vào qua khe đá dùng làm cửa sổ, và đệm nằm của những người này cháy bùng lên. Tất nhiên chúng tôi có đủ chỗ. Aziza đã dựng lên một cái lều ngoài sân. Con bé không còn muốn ngủ trong nhà nữa, và đúng như một chiến binh, nó ở lại dưới các vì sao. Người Từ Thung Lũng tới cùng ăn với con gái tôi, và hai người họ ngồi đó như hai anh em, không nói gì, song vẫn không hề thiếu thoải mái. Hai con trai của anh ta, Noah và Levi, tròn mắt nhìn người chiến binh nghiêm nghị, vì với chúng anh ta đã trở thành một huyền thoại hơn là một con người. Có một lần tôi nhận thấy ánh mắt anh ta hướng về phía chúng, vẻ mặt người chiến binh dịu hẳn, và dường như có điều gì đó lay động trong nội tâm, nhưng anh ta đã quay đi, tập trung chú ý vào bữa ăn đạm bạc với đậu hạt và đậu lăng mà Aziza đã nấu để hai người cùng ăn.

Revka thổ lộ rằng vào ngày người con gái yêu dấu của bà lìa đời, con rể bà đã thề hai điều: Chừng nào còn sống, anh ta sẽ không đưa người phụ nữ nào khác vào giường mình, và sẽ không bao giờ cắt tóc nữa. Nhưng vào một buổi tối, khi người chiến binh tới dùng bữa, Revka rên lên khi nhìn thấy anh ta, rồi vội vã chạy đi. Bà đứng quay lưng lại với chúng tôi, run rẩy. Con rể bà đã cắt tóc, sau đó cạo đầu. Tôi đi theo Revka, cầm lấy tay bà trong lúc bà khóc. Thế là hết, bà nói với tôi, cuộc sống của chúng tôi trên mặt đất. Con rể bà cạo sạch mái tóc của anh ta vì đã đến lúc anh ta bỏ lại thế giới này sau lưng mình.

Cũng tối hôm ấy, tôi thấy con gái tôi ôm hôn người chiến binh này trong vườn. Anh ta dường như là một kẻ hung hãn, người chằng chịt sẹo, với những vành kim loại hằn sâu vào da thịt, thứ trang phục duy nhất anh ta mặc là những miếng kim loại hình vảy cá. Thế nhưng trong lần ôm hôn duy nhất ấy, tôi nhìn thấy điều tôi chưa bao giờ thấy giữa con gái tôi và Amram. Tôi thấy tình yêu đã dẫn con gái tôi không phải tới chỗ hủy diệt mà tới định mệnh của chính nó. Đáng ra tôi không bao giờ nên hy vọng có thể ngăn con đường con gái tôi đã được tiền định phải đi theo. Người Từ Thung Lũng đã thề không yêu phụ nữ, nhưng anh ta chưa bao giờ thề lời thề nào về một chiến binh khác. Khi trở thành một chàng trai, Aziza đã cho phép anh ta được yêu mình.

Đó là lý do tại sao rất nhiều người từng tin con gái tôi là một shedah, vì khi con bé quàng hai cánh tay quanh người đàn ông ghì chặt mình trong những dải kim loại sắc như dao, dường như con gái tôi là một trong hàng nghìn sứ giả đang quan sát chúng tôi, được gửi tới để đón nhận anh ta dưới đôi cánh của nó. Tôi quay mặt đi khi nhìn thấy anh ta khóc, vì tôi biết điều Revka nói là đúng. Thế giới này sắp sửa biến mất.

Điều đó đã được tiền định.

•§•

Ai có thể nói rõ vào giờ nào bức tường của Herod bị phá vỡ, khoảnh khắc khủng khiếp khi tảng đá đầu tiên rơi xuống? Trời đã mưa, nhưng khi mưa tạnh dần, tiếng sấm vẫn tiếp tục. Sau đó, đột nhiên chúng tôi hiểu ra đó không phải là tiếng sấm, mà là cây đầm phá thành đang đập vào tường. Chúng tôi đứng dậy, quan sát trong khi Chúa từ bỏ chúng tôi, rồi chúng tôi làm hết sức có thể. Cảnh hỗn loạn diễn ra khi người ta hối hả đổ dồn tới quảng trường để xây một bức tường nữa, thật khẩn trương, trong tâm trạng sôi sục điên cuồng. Anh họ tôi muốn đắp một bức tường chắn phía sau tường đá đã bị chiến đoàn phá vỡ, một bức tường làm từ đất bùn và cỏ để nó sẽ dao động theo thanh đầm phá thành chứ không bị vỡ toác. Trong cơn bão, một ngọn cỏ có thể chịu đựng được sự điên cuồng của những trận gió lốc khiến cung điện của các vị vua sụp đổ. Không ai không tham gia vào việc xây dựng bức tường thứ hai này, vì tâm trạng kinh hoàng đã bùng lên trong tất cả chúng tôi. Thậm chí cả Yehuda, cậu bé Essene, và con trai tôi, Adir, vẫn còn chống nạng, cũng có mặt ở đó, nóng lòng muốn giúp một tay.

Ý nguyện của Chúa đã muốn chúng tôi có mưa xuống, và nhờ vậy sẽ có rất nhiều bùn, cứng lại rất nhanh khi mặt trời xuất hiện trở lại để tạo nên bức tường thứ hai. Tất cả trẻ con đều lấm đầy bùn, miệt mài làm việc cùng chúng tôi bất chấp những mũi tên lửa rơi xuống làm cháy áo choàng, làm các mái nhà và vườn tược của chúng tôi bắt lửa.

Tất cả hành động của chúng tôi dường như xảy ra trong một giấc mơ vừa ập xuống. Tôi nhìn thấy một đứa trẻ bị bốc cháy và chết trong tay của chính mẹ nó, và người ta dám hy sinh tính mạng mà không hề do dự. Tôi nhìn thấy chiến đoàn nhích lên như một con dã thú làm bằng kim loại, không hề có tim hay linh hồn, trong khi bức tường đất bùn rung động song vẫn không đổ xuống, vì nó mạnh mẽ hơn bức tường của Herod, cho dù được xây lên bởi người già và trẻ con. Tôi nhìn thấy Thần Chết đứng cạnh con gái tôi khi con bé giương cung, lướt bàn tay ông ta trên làn da lộng lẫy của nó. Tôi nhìn thấy bóng ma của những người Essene bị tàn sát trong hang động bước đi theo những lối mòn men vách núi như những con dê đen, linh hồn của họ lơ lửng phía trên đầu. Anh họ tôi rời khỏi đám đông khi anh nhận ra có bao nhiêu người đã chết và phải đưa ra an nghỉ ngoài ruộng. Tôi đi theo, tìm thấy anh đang khóc trong khu vườn của tôi.

Vào khoảnh khắc đó, tôi nhìn thấy lời tiên tri đã đến với mình khi tôi gieo các mảnh xương trên tòa tháp. Chúng đã tiên đoán tôi sẽ chết đuối, đúng như người tu sĩ từng cảnh báo khi tôi còn là một đứa trẻ và nhảy xuống đài phun nước trong vườn nhà mẹ tôi. Chết đuối, không phải trong nước mà trong máu của chính tôi.

•§•

Liên tục nhiều đêm liền, tôi đã mơ về đứa con tôi đang mang trong bụng. Trong giấc mơ của tôi, con bé chìm ngập trong nước, đôi mắt mở to, vì nước là nguyên tố của nó, cũng giống như với tôi. Nếu tất cả chúng tôi sẽ bị tàn sát, nếu tôi nằm trong số những người phải chết, tôi muốn đảm bảo chắc chắn đứa trẻ này được ra đời trước khi nó đi sang Thế Giới Bên Kia. Đó là cách duy nhất tôi có thể đoan chắc con gái tôi có một cái tên, cho phép Chúa gọi nó đến với Người, không giống như một đứa trẻ chưa ra đời, những linh hồn chưa có tên phải lang thang vô định trong suốt thời gian còn lại của thế gian.

Tôi biết đã đến lúc con gái tôi chào đời, vì chẳng bao lâu nữa sẽ không còn chút thời gian nào.

Tôi đun một ít trà cửu lý hương, vốn dùng để gây sảy thai, và uống một cốc đầy. Thứ nước này sẽ giúp con tôi ra đời trước thời điểm tự nhiên của nó. Tôi bước đi trong buồng mình, trong khi Adir, Yehuda và bất cứ ai còn chút sức lực đều đang hối hả làm việc để sửa lại những chỗ hư hại trên bức tường thứ hai. Tôi gọi Yael đến với tôi, vì cô gái đã hứa sẽ giúp khi tôi cần. Cô để Arieh lại cho Revka trông nom và mang cho tôi một sọt phân lấy từ khu chuồng bồ câu để trút vào lửa. Như tôi đã dạy cô cách đỡ đẻ, giờ đây cô sẽ giúp con gái tôi chào đời.

Tôi ngồi lên làn khói để nó có thể mở rộng đường ra cho đứa trẻ. Yael ngồi quỳ gối xuống, hát lên tên của đấng vô biên theo chiều ngược rồi chiều xuôi, cho tới khi nó trở thành một âm duy nhất trong miệng cô, cao lên rồi trầm xuống, một âm thanh cổ xưa tới mức không ai có thể hiểu được ý nghĩa của nó. Tôi chăm chú nhìn vào tượng Ashtoreth trên ban thờ. Tôi đã mang nữ thần theo mình từ nhà mẹ tôi, gói trong một mảnh vải lanh cùng quyển sách ghi các phép thuật của bà, được giấu dưới lớp rơm trong cái lồng nhốt bồ câu.

Tất cả những gì tôi cần, mẹ đều đã đưa cho tôi. Tất cả những gì tôi biết, tôi biết được đều nhờ mẹ. Nhưng tất cả những gì tôi hy sinh là để dành cho con gái tôi.

Tôi đã đổ dầu ô liu dâng lễ trước Ashtoreth và thoa lên khắp người mình dầu lựu và nước hoa có mùi hoa huệ để tỏ lòng tôn kính nữ thần. Đó là tất cả hương liệu tôi còn lại. Tôi biết sẽ không còn có thêm nữa. Tôi nhớ tới những bông hoa bên đài phun nước trong vườn của mẹ tôi. Dường như chúng đang mọc lên giữa những mảnh tranh ghép màu đen và trắng lát trên nền gian buồng của tôi. Tôi chăm chú nhìn vào chúng cho tới khi tôi chỉ nhìn thấy những bông hoa vô hình đó, còn phần còn lại của thế giới hoàn toàn tan biến. Tôi đau quặn và cố hết sức không gây ra tiếng ồn nào, để không ai tìm đến chỗ chúng tôi. Tôi cắn vào cánh tay mình đến bật máu. Bất chấp thời điểm và hoàn cảnh, tôi vẫn còn sống, vẫn có thể sinh ra sự sống.

Khi thời gian dần trôi qua và đứa trẻ vẫn không xuất hiện, tôi sợ rằng đứa con gái mình sắp sinh hạ sẽ yếu ớt vì phải ra đời quá sớm. Cảm giác hoảng hốt tắc nghẹn lại trong cổ họng tôi. Hội đồng có thể quyết định vứt bỏ đứa bé ngoài tường thành để mặc cho chết đi trước khi nó được đặt tên. Tôi thề rằng chuyện đó sẽ không bao giờ xảy ra. Với đứa trẻ này dứt khoát sẽ không có sa mạc, không quạ, không có những di cốt chẳng ai chôn cất, không có đám lính của chiến đoàn, không có bầy chó hoang nào nhảy bổ vào nó trong cơn đói. Linh hồn đứa trẻ sẽ không bị giam hãm trong một cái hang hay lang thang dưới thung lũng, mà sẽ nằm trong bàn tay Chúa, dưới sự bảo trợ chu đáo của Người. Đó là lý do vì sao tôi đưa nó tới thế gian này trước thời điểm tự nhiên, để con gái tôi có thể được biết nhiều thứ hơn ngoài phiền muộn và được tắm mình trong ánh hào quang rực rỡ của Đấng Toàn Năng, trong ân phước và trí tuệ của Người, cho dù chỉ trong một giờ hay một ngày.

Con gái tôi chào đời lúc rạng đông, sau nhiều giờ, và rất nhiều máu chảy. Quá nhiều máu đã trào ra khỏi tôi, nhưng đó là cái giá phải trả để cô bé được sinh ra. Cho dù ra đời sớm, con gái tôi không hề yếu ớt. Bé khóc vang và trái tim tôi mở rộng. Nó có đôi mắt màu xám, giống hệt như bố nó. Mái tóc nó có màu nhạt, rất giống màu lông bồ câu. Chúng tôi đưa bé ra ruộng để có thể chôn nhau thai, dù cây hạnh cuối cùng đã bị chặt hạ để lấy gỗ xây tường. Chúng tôi cảm tạ Ashtoreth và Adonai. Tôi cởi áo choàng ra để đứng trần trụi trước họ, cho dù tôi đã kiệt sức, và bảy ngày vẫn chưa trôi qua. Chúng tôi không biết mình còn lại bao nhiêu ngày, và vì thế tôi không thể đợi để đặt tên cho đứa trẻ.

Tôi đặt tên nó là Yonah, vì con bé đã đến với thế gian nhờ thông điệp bồ câu mang tới.

Vợ tôi, người yêu dấu của tôi, con gái tôi, thế giới của tôi.

•§•

Suốt đêm hôm ấy, chúng tôi gia cố bức tường thứ hai, tuyến phòng thủ cuối cùng chống lại thảm họa. Người ta ghép lại với nhau những cành lá của các cây hạnh đã bị vội vã chặt xuống, trát kín những khe hở bằng bùn đất để bức tường mới trở nên dẻo dai, có thể di chuyển theo những cú nện của cây đầm phá thành. Lễ Vượt Qua sẽ được kỷ niệm vào ngày hôm sau. Trong những dịp lễ như thế, đáng lẽ chúng tôi phải tập trung lại dâng lên lời tạ ơn vì tự do được ban cho khi thoát khỏi Ai Cập. Giờ đây chúng tôi không còn thời gian để làm bất cứ điều gì khác hơn những lời cầu nguyện mang theo trong mình.

Nhưng bức tường không thể bị phá vỡ lại có thể bị đốt. Mùi gỗ hạnh bốc lên trong một đụn khói cay xè. Quân Roma đốt cháy bức tường của chúng tôi, và xung quanh chúng tôi bùng lên một vành lửa.

Trên ngưỡng cửa nhà mình, tôi chăm chú ngắm nhìn đứa con gái đang bế trên tay trong lúc lắng nghe tiếng mọi người cầu nguyện, vì những lời cầu nguyện đã vang lên át đi âm thanh của chiến tranh. Tôi nghe thấy phụ nữ khóc than. Trong lúc đưa mắt nhìn tình cảnh khốn khổ của mình, tôi quay người lại nhìn thấy một cái bóng ngoài vườn, một con quạ quỳ phục xuống giữa những luống rau tôi đã trồng, tất cả giờ đây đều biến thành tro bụi, bạc hà và cửu lý hương, thì là và bài hương, tất cả chỉ còn là những đám cành chết khô. Tôi bước vào khu vườn không còn tồn tại nữa.

Channa đã tới để nhìn đứa trẻ. Cô ta gầy hốc hác, như tất cả chúng tôi, song khuôn mặt cô ta sáng lên khi nhìn thấy đứa bé sơ sinh trên tay tôi. Cô ta thề rằng đã không nói với ai về chuyện đứa trẻ ra đời, thậm chí cả với thủ lĩnh của chúng tôi, để không làm anh phân tâm. Cô ta thì thầm rằng những con bồ câu tôi thả ra đã quay lại báo cho cô biết cuộc sinh nở, chính những con chim nhốt trong lồng sau nhà cô ta từng tìm đến tôi ở vùng đất Moab.

Tôi ra hiệu cho Channa, và cô ta lại gần tôi như thể một con chó, cun cút bước đi, đầu cúi xuống. Cô ta ngay lập tức bị thu hút, khuôn mặt lộ rõ hân hoan khi tôi nâng đứa bé lên cho cô ta thấy. Tôi quan sát trong lúc kẻ thù của tôi đứng đó khóc ròng, không phải vì đau khổ mà vì vui mừng.

Channa đã đẩy tôi vào chốn hoang vu, nhưng tôi không còn nhớ hai bàn chân trần của tôi đã bỏng cháy trên các phiến đá như thế nào. Cô ta đã sỉ nhục tôi và hủy hoại tôi, nhưng tôi không còn nhớ những lời lẽ từng được dùng để chống lại tôi hay nhớ đến những năm tháng tôi đã trải qua ở Moab. Khu vườn đã bị đốt cháy, không khí lập lòe những đốm lửa giống như người ta vẫn nói về điều tương tự ở Thế Giới Bên Kia khi chúng tôi bước đi cạnh các thiên thần và không hề sợ hãi ánh sáng hay sức mạnh tỏa ra từ họ.

Tôi để cô ta bế con gái tôi. Chúng tôi cùng vui với nhau trước vẻ đẹp của đứa con mang dòng máu của chồng chúng tôi, vì cô bé giống như một hồ nước, phẳng lặng và đẹp đẽ. Chúng tôi đắm mình trong đó, cơn khát được dập tắt, cho dù lửa đang bùng cháy khắp nơi, trên các tán cây và mái nhà, các đốm lửa rơi xuống chúng tôi như mưa. Chúng tôi đứng đó, ngả đầu sát vào nhau, trong khi những người khác trốn trong buồng của họ hay hối hả bận rộn cố dập tắt các đám cháy. Chúng tôi không còn thấy khát, và không còn cảm thấy chút cần thiết nào phải căm hận hay báo thù, vì chúng tôi không còn là kẻ thù nữa.

Nhiều giờ sau, toàn bộ bức tường bắt lửa. Nó vây quanh như một con rắn đang muốn nuốt chửng chúng tôi. Chúng tôi tin thời khắc tận số đã tới, nhưng sau đó Chúa gửi tới cho chúng tôi cơn gió Bắc, và ngọn lửa bị thổi bạt về phía quân Roma. Nó thiêu sống bọn lính, làm những cây đầm phá thành của chúng bốc cháy. Chúng tôi tới quan sát và quỳ gối xuống cầu nguyện vì biết ơn.

Nhưng thứ chúng tôi được ban cho cũng bị lấy đi, để chúng tôi biết vinh quang của Chúa đến với chúng tôi chỉ duy nhất từ ý nguyện của Người. Cuộc giải cứu chỉ là tạm thời. Gió lại đổi hướng một lần nữa; nó thổi tới từ hướng Nam và thêm lần nữa trở thành kẻ thù của chúng tôi. Chúng tôi bỏ chạy trong cơn sợ hãi cho tính mạng. Người ta dội lên người chút nước ít ỏi họ có thể tìm thấy để cố chống chọi lại với hơi nóng. Bất cứ ai cũng có thể nghe thấy người Roma hò reo cùng những tiếng hô khát máu của chúng. Chúng bố trí một nghìn quân cảnh giới dưới thung lũng, để không ai trong chúng tôi có thể trèo qua bức tường của Herod và tẩu thoát.

Chúng tôi lánh cả vào trong mấy buồng của tôi, ai cũng đen nhẻm bồ hóng. Con trai Yael, với đôi mắt đen láy đẹp đẽ, vẫn im lặng; dường như cậu bé cảm nhận được nỗi kinh hoàng đang ập đến với chúng tôi và không dám khóc. Chúng tôi dội nước xuống đầu từ một cái bình, với hy vọng không đốm lửa nào bùng cháy trên người mình. Tôi cho con gái tôi bú và nghĩ tới việc bố của Nahara và Adir không được nhìn các con của ông trong mười ngày sau khi chúng được sinh ra theo phong tục của bộ tộc ông. Chỉ đến lúc này tôi mới nhận ra luật lệ đó không chỉ đơn thuần nhằm ngăn người bố nhìn thấy đứa trẻ trong tình trạng còn tím tái, cái giá phải trả cho hành trình chào đời. Đúng hơn nó được đặt ra để đảm bảo rằng người bố đợi cho tới khi đã chắc chắn hơn là đứa con của anh ta sẽ sống. Phải gắn bó với thứ sắp phải chết không hề có chút ý nghĩa nào với bộ tộc dũng mãnh xứ Moab, vì họ phi ngựa kề cận cùng cái chết và dựng lều của họ bên cái chết. Họ biết thể xác không trường tồn trên thế gian này.

Tôi sẽ làm theo luật lệ của họ, giữ kín con gái tôi khỏi đôi mắt của bố nó để anh không phải yêu quý một thứ anh chắc chắn sẽ phải mất. Trong khi tôi giữ kín con bé dưới áo choàng của mình, hai trái tim cùng đập trong lồng ngực tôi. Nhưng không sinh vật nào có thể có hơn một trái tim. Tôi biết một trong chúng tôi sẽ sống và một sẽ chết. Tôi khóc khi nghĩ rằng tôi sẽ không được nghe con gái gọi mình là mẹ.

Bức tường thứ hai đã bị phá vỡ. Công trình thô kệch chúng tôi xây dựng nên cho tới khi bàn tay trầy xước rớm máu, cho tới khi không còn một cái cây nào ngoài ruộng, đã sụp đổ trước cây đầm phá thành của kẻ thù, bùn đất vỡ tung, những cành cây hạnh bị bẻ cong bật rời nhau ra, biến thành cát bụi. Chúng tôi đã làm tất cả những gì có thể để chống lại cơn thủy triều đang ập đến, những tên lính sẽ leo qua tường thành, cuộc đổ máu, những màn tra tấn tàn sát sẽ ập đến vào ngày diễn ra buổi lễ lớn nhất của chúng tôi. Eleazar bước ra quảng trường. Chúng tôi được âm thanh của chiếc tù và bằng sừng, vốn thường dùng gọi chúng tôi đi cầu nguyện, kêu gọi tập trung. Tôi bước đi giữa những người khác, dù vẫn còn yếu sau lần vượt cạn, đứa trẻ được giấu kín trong áo choàng của tôi. Tôi để lại một vệt máu trên các phiến đá, chúng biến thành màu đen khi rơi xuống khỏi tôi, một điềm báo tôi hiểu quá rõ.

Từ chỗ đứng bên rìa đám đông, tôi có thể nhìn thấy những phụ nữ tôi từng giúp sinh nở. Tôi nhìn thấy con gái tôi với cây cung của nó, bùn lấm đầy cánh tay và chân, và con trai tôi, bị chiến trận hủy hoại trước khi nó kịp trở thành một người đàn ông, và những người thuộc dân tộc của tôi đang chìm trong đau khổ, và người đàn ông tôi đã yêu từ lần đầu tiên thấy anh đến với tôi.

- Chúng ta quyết tâm không tuân theo người Roma, và chỉ tuân theo Chúa mà thôi. Giờ đã đến lúc chứng tỏ đức tin của mình. Chúng ta không thể làm nhục bản thân trước mắt Thượng Đế của chúng ta, hay cam chịu kiếp nô lệ. Nếu chúng ta rơi vào tay người Roma, đó sẽ là đoạn kết của tất cả, không chỉ tính mạng chúng ta mà cả sự sống của Zion. Chúng ta có vinh dự được là thành lũy cuối cùng, và vì Chúa đã ban ân phước cho chúng ta như thế, hãy đáp lại ân phước ấy và chết đàng hoàng như những con người tự do.

Mọi người bắt đầu hoảng hốt trước những lời nói của Ben Ya’ir. Có vẻ như một số người sẽ tìm cách chạy trốn. Song cũng có một khối những người trung thành nhất bước lên trước, những con người khao khát tự do và bây giờ không muốn quay trở lại.

- Khi trời sáng, kẻ thù sẽ ập tới, và chúng ta không thể kìm chân chúng lâu hơn nữa, nhưng ta có quyền tự do lựa chọn chết trong danh dự, trong tay những người ta yêu quý. Chúng ta không thể đánh bại người Roma trong chiến trận ở đây, trên thế gian này, song chúng ta có thể từ chối chúng một chiến thắng.

Những người phụ nữ ở quanh tôi bật khóc. Tôi thấy thương hại Eleazar vì anh phải nói ra những lời này.

- Chúng ta đã làm mọi thứ để giành lấy tự do của mình, và giờ đây chúng ta không thể dừng lại. Chúng ta không biết vì sao Chúa để thành phố của Người bị thiêu trụi, tại sao Người lại để dân tộc chúng ta bị xua đuổi tới chỗ diệt vong, tại sao hôm nay chúng ta phải chết. Tự do chính là tấm vải liệm cho chúng ta, và nó vinh quang hơn bất cứ thứ gì khác. Chúng ta sẽ không để lại gì sau lưng cho kẻ thù, và chiến thắng của chúng sẽ mang vị đắng ngắt, chúng sẽ không thể chặt đầu khỏi thi thể chúng ta và bỏ mặc phần còn lại cho lũ quạ.

Phụ nữ than khóc, và một số đàn ông cũng khóc theo. Những ngọn lửa bao quanh chúng tôi quả là một lời ban phước, vì chúng gầm lên hừng hực, nên khó lòng nghe được những tiếng la khóc của tuyệt vọng và phiền muộn.

- Hãy để vợ chúng ta chết khi chưa bị hãm hại, con chúng ta không phải biết đến nỗi đắng cay của kiếp nô lệ. Các bạn có muốn chúng bị thú hoang ngấu nghiến ăn dở, bị hành hạ bằng lửa, bằng roi, phải chịu kiếp tôi đòi không? Chúng ta hãy nhanh lên. Hãy tránh khỏi sự xấu xa của nhân loại. Chúng ta thà chết còn hơn phải chịu nỗi thống khổ đó. Chúng ta hãy rời khỏi thế gian này cùng vợ con chúng ta trong tự do. Hãy để câu chuyện về chúng ta trở thành bằng chứng cho thấy chúng ta chết do tự mình lựa chọn, sự lựa chọn chúng ta đã theo từ đầu, chọn lấy cái chết thay vì thân phận nô lệ.

Các chiến binh được cử đi phóng hỏa đốt các nhà kho. Hơi nóng ngột ngạt hơn đến mức trở thành một hỏa ngục thực sự. Chúng tôi dường như vừa ngã lộn nhào vào tháng thời điểm nỗi sầu muộn của dân tộc chúng tôi bùng cháy, khi Chúa thử thách đức tin và bổn phận, cũng như niềm tin của chúng tôi vào sự vĩ đại của Người.

•§•

Chúng tôi lắng nghe Eleazar như thể đang lắng nghe một giấc mơ, một giấc mơ sẽ không có hồi tỉnh dậy. Tôi cảm thấy tình yêu của mình dành cho anh sâu sắc đến mức tôi có thể vỡ tung ra như đám cành cây hạnh kia, đam mê như lưỡi dao đang đâm xuyên qua tôi. Người ta bắt đầu chạy về nơi ở, không phải để chạy trốn mà để thu thập những món tài sản trần tục của họ lại, phá hủy chúng thay vì để rơi vào tay người Roma. Một đống lửa lớn bắt đầu bùng cháy, và tất cả những gì chúng tôi sở hữu đều bị ném vào đó, trang phục, xăng đan, bát gỗ và những cuộn len. Những con dê và cừu còn lại bị cắt cổ, xác chúng bị ném vào lửa như lễ vật hiến sinh dâng lên Chúa, vì giờ chúng tôi không còn cần đến thịt hay sữa nữa, mà chỉ cần ân phước của Chúa. Không còn ngôi Đền nào đứng vững, và đây là lần hiến tế cuối cùng của chúng tôi.

Người của Eleazar, những thủ hạ thân tín nhất của anh, những chiến binh từng chiến đấu bên anh, mang trên mình những vết sẹo của chiến trận, những người đã hành trình từ Jerusalem tới để trở thành những con chim ưng trên sa mạc này, tới cạnh anh, đứng vòng quanh anh. Một số nức nở, đắm chìm trong buồn phiền; những người khác không còn cảm thấy những nỗi đau của thế gian, vì họ đã sẵn sàng hy sinh, như những người chiến binh luôn ở vào trạng thái đó khi xung trận, có khoảng hơn năm mươi người, trong số đó có Amram, và những người đàn ông này mang tới những mảnh gốm vỡ, ostraca, trên đó có ghi tên hay chữ cái đầu họ tên của họ. Tiếng khóc than càng dữ hơn khi cuộc bốc thăm bắt đầu. Tu sĩ và các nhà thông thái bắt đầu cầu nguyện và khấn, người lắc lư theo những lời cầu nguyện nhiệt thành.

Mười người trong số họ sẽ được chọn. Những người này sẽ ra tay kết liễu phần còn lại của chúng tôi. Họ sẽ mang gánh nặng của những người ban cái chết, để chúng tôi không phải mang tội lỗi làm tổn thương bản thân, điều vốn bị cấm ngặt. Khi đã xong, họ sẽ kết liễu lẫn nhau, cho tới khi chỉ còn một người sót lại. Người đó sẽ hứng lấy gánh nặng toàn bộ tội lỗi của chúng tôi, và sẽ bị kết án phải bước qua ba cánh cổng Gehennom, thung lũng của địa ngục, nơi anh ta sẽ phải chịu đựng vĩnh viễn sự giày vò đày đọa của quỷ dữ.

- Tại sao phải sợ cái chết khi ta không hề sợ giấc ngủ?

Eleazar lớn tiếng hô, trong cơn điên cuồng, ở trạng thái mê loạn cực độ đến mức không ai có thể quay mặt đi. Tôi nhìn anh như lúc anh từng ở bên giếng, phẫn uất với mọi điều sai trái của người đời, quả quyết rằng anh sẽ làm mọi thứ trở nên đúng đắn nhân danh Chúa.

- Cái chết cho phép linh hồn ta được tự do. Cần đến lòng can đảm thực sự để tìm được tự do thực sự và được gọi tới bên Chúa. Sẽ tốt hơn nếu chúng ta đã chết trước khi phải nhìn Jerusalem bị hủy diệt. Giờ đây mọi hy vọng đã tan biến, nhưng ta có thể báo thù kẻ thù của chúng ta vì thành phố thiêng, và thể hiện tình thương với những người ta yêu quý, và không phải nhìn họ bị giải đi trong xiềng xích nô lệ, không phải chứng kiến sự hành hạ, bạo tàn đang chờ đợi vợ con và những bằng hữu thân thiết nhất của chúng ta.

Những cặp vợ chồng ôm lấy nhau, những người mẹ bế con lên, những cậu con trai chạy đi tìm bố để họ có thể được chết bên nhau. Mười người đã được chọn, họ là người cứu rỗi và đao phủ của chúng tôi. Ben Ya’ir cầm lấy thanh kiếm của anh để thề trước vũ khí anh đã dùng chiến đấu cho Chúa, cho tổ quốc của anh, và cho chúng tôi.

- Chúng ta được sinh ra để chết đi, như tất cả những ai được sinh ra trên thế gian. Đó là điều cả những người may mắn nhất trong chúng ta cũng phải đối diện. Đó là số mệnh của chúng ta, và giờ số mệnh đã tìm đến.

Số mệnh của tôi cũng đang tìm đến tôi.

Tôi vội ra hiệu cho Yael và Revka. Chúng tôi quay về buồng của tôi, kéo theo cậu cháu trai lớn của Revka, Levi, để cậu bé khỏi bị cuốn vào đám đông, còn Noah đi theo sau. Revka gần như ngất xỉu sau cuộc chen lấn.

Yehuda đang ở trong buồng tôi, mặc bộ đồ trắng, lẩm nhẩm những lời cầu nguyện cho linh hồn của những người đã chết. Không thấy Adir đâu.

- Con trai ta đâu? - Tôi hoảng loạn tới mức chộp lấy tấm khăn cầu nguyện của cậu bé Essene tội nghiệp. Revka, người đã coi Yehuda như cháu ruột, bước lại dỗ dành để cậu bé đang hoảng sợ có thể nói được.

- Cậu ấy lo cho Aziza. Cậu ấy nói chị ấy đang thế chỗ cậu ấy, và cậu ấy sẽ đi tìm Aziza và đưa chị ấy quay về đây.

Tôi chạy vào phòng tìm quyển sách phù chú của mẹ tôi, hai trái tim cùng rung động trong tôi. Có những tiếng kêu thét vọng lại từ quảng trường, vì những người ban cái chết đã bắt đầu công việc của họ, và một số người đang hấp hối không thể chịu nổi phải chứng kiến gia đình họ bị tàn sát, cho dù dưới tay chính người của chúng tôi, những thiên thần của sự bao dung, các sứ giả của số mệnh chúng tôi. Hai bàn tay tôi run rẩy. Có lẽ số mệnh đã tiền định rằng tôi sẽ phải chuộc tội. Có lẽ tình yêu không phải là sự hủy diệt mà là sự cứu rỗi của tôi.

Tôi đưa quyển sách của mẹ tôi cho Yael và nhắc đi nhắc lại rằng cô gái cần giữ nó an toàn. Tôi thấy cô gái quấn chiếc vòng cổ của con sư tử trên cánh tay, và đến khi đó tôi hiểu mình đã đúng khi lựa chọn cô, vì Yael cũng dũng mãnh ngang với sự trung thành của cô.

Revka đang đứng sát vào các cháu bà, trên tay bế Arieh. Cậu bé mới chỉ hơn một đứa trẻ sơ sinh đôi chút, nhưng rất nhạy cảm và biết khi nào cần im lặng. Khi Revka đặt một ngón tay lên môi, cậu bé liền lặng im và nép sát vào bà. Sau đó bà vỗ vai Yehuda trong khi cậu bé khóc tấm tức, đầy mặc cảm có lỗi vì đã cho phép Adir đi. Cậu mới chỉ là một cậu bé, và mẹ cậu đã để con trai lại cho chúng tôi chăm sóc để cậu có thể an toàn tránh khỏi tai ương. Tất cả họ cùng đứng cụm vào nhau trên sàn nhà lát gạch men của căn buồng được xây để làm bếp cho một ông vua, gian buồng giờ đây đã trở nên nồng nặc, nóng hầm hập, như một ngôi mộ dưới cát.

Đứa trẻ cũng chính là trái tim tôi bật khóc. Tôi đưa đứa bé ra khỏi áo choàng và trao nó cho Yael như tôi đã trao cho cô quyển sách phù chú. Tôi tìm tới chỗ cái hộp thiết mộc đã cùng tôi từ Ai Cập tới đây, cái hộp mẹ tôi từng khóa bằng một chiếc chìa hình con rắn, con vật tôi từng nghĩ đã sống dậy trườn đi trên lòng bàn tay tôi khi tôi mới chỉ là một cô bé con. Phía trong chiếc hộp không khóa là những thứ nguyên liệu tôi cất trữ phòng khi xấu nhất: da rắn viper đen hay ngủ giữa các tảng đá, tro từ đống lửa thiêu một con bồ câu hiến sinh, bột từ loại đá có sắc lam mạnh mẽ hơn mọi loại khác, những sợi dây được buộc thành những nút thắt chính xác, tất cả đều có ý nghĩa để dệt thành một mạng lưới bảo vệ. Tôi cầm theo thứ mình cần. Tôi sẽ đi tìm các con tôi ngoài quảng trường, sau đó sẽ tìm đến Eleazar. Cơn hoảng loạn đang đập thình thịch trong tôi, vì tôi biết, cho dù có làm gì đi nữa, cuối cùng tôi cũng sẽ tận số vào ngày này. Đó là số mệnh mà những mảnh xương gieo xuống trên tòa tháp đã tiên đoán.

Yael nắm lấy tay tôi, định ngăn khi tôi đi ra phía cửa, khăng khăng nói rằng đã quá muộn.

- Liệu có điều gì cô sẽ không làm cho người cô yêu không? - Tôi hỏi.

- Cháu đang làm thế đây, - cô gái trả lời, như thể cô thực sự là con gái tôi. - Đừng tới chỗ ông ta.

Cô gái từng hứa với tôi rằng cô sẽ làm như tôi yêu cầu. Tôi nhắc để cô nhớ lại việc này trong khi đưa cho cô quả cuối cùng tôi còn giữ lại được, một quả lựu, cũng là thứ quả tôi đã đưa cho cô vào lần từ biệt trước của chúng tôi. Lúc đó, Yael nhận ra tôi chính là cô gái từng chăm sóc cho cô ở Jerusalem. Cô đưa tay ôm ghì lấy tôi, và có thể chúng tôi đã khóc nếu có thời gian. Nhưng tôi lùi ra và nói với cô gái những gì cô phải làm. Tôi hy vọng Yael sẽ vâng lời tôi như khi còn bé. Nếu cô nhìn thấy dấu hiệu từ những con bồ câu, cô cần hỏi Revka xem bà nhìn thấy tôi như con người thực của tôi lần đầu tiên ở nơi nào. Cô gái cần phải đi tới đó không chút do dự.

•§•

Cảnh hỗn loạn ngự trị khắp nơi. Tôi tìm hết cách để đi qua. Những ai nói ta không thể nhìn thấy Mal’ach ha-Mavet không thể nào sai lầm hơn thế. Tôi đã thấy ông ta đứng ngay trước mặt mình, sáu đôi cánh ám đen vì khói lửa, nghìn con mắt của ông ta nhìn thấu bản chất của chúng ta và những gì chúng ta làm. Tôi bị giữ chặt trong vòng tay bóng tối của ông ta, một sự xúc phạm tới ánh sáng và vinh quang của Chúa. Chúng tôi phải chịu thống khổ trước sự hiện diện của ông ta, chúng tôi phải đứng trước ông ta, nhưng tôi không sẵn sàng đối diện với ông ta cho tới khi đã tìm thấy các con mình.

Người Roma đã bắt đầu đặt các tấm ván để chúng có thể đi qua bức tường của chúng tôi vào buổi sáng. Đây là đêm trước ngày tổ tiên chúng tôi đào thoát khỏi Ai Cập, buổi tối khi cái chết của chúng tôi bắt đầu. Có những cặp vợ chồng nằm bên nhau trên những viên đá ngập máu để có thể tìm đến cái chết cùng nhau; lũ trẻ xếp thành hàng, gào khóc. Mười người đao phủ đang thực hiện bổn phận đáng buồn của họ, đi từ nhà này sang nhà khác, như Đấng Toàn Năng đã làm vào tối Vượt Qua, khi những người Do Thái trang hoàng cửa nhà bằng những bông hoa bài hương thấm máu cho phép Adonai nhận ra họ là những người chân tín và bỏ qua cho họ được sống.

Tôi đi tới quảng trường phía Tây, rồi xuống các bậc thang dẫn tới Cung Điện Bắc. Ngực tôi đau nhói, và từng giọt máu từ tôi chảy nhỏ giọt xuống, song tôi vẫn tiếp tục đi. Vọng lên trên sự hỗn loạn, tôi nghe thấy tiếng con chó của con gái tôi đang sủa. Tôi chạy, tìm theo tiếng vọng âm thanh của con vật đang tuyệt vọng, tránh xa mọi người, ẩn kín dưới những bóng tối cho tới khi tôi nhìn thấy những bóng người gần lối vào cái ao nhỏ, nơi Nhà vua từng bơi dưới làn nước mát, bao quanh là những bông súng trắng ông ta cho mang từ Alexandria tới. Ở đó, trên cầu thang, Amram đã xông tới sau lưng con gái tôi. Những mũi tên của con bé rơi xuống lả tả xung quanh nó khi anh ta giữ lấy hông con gái tôi và cắt cổ nó. Khi làm vậy, cuối cùng anh ta cũng có con bé cho mình, nhưng trong lúc con gái tôi hấp hối trên tay anh ta, Amram đã nhìn thấy tấm mề đay bạc nó đeo trên cổ. Lúc tôi nhìn thấy Amram, anh ta đang ôm con gái tôi vào lòng, nỗi đau khổ của anh ta là vô hạn, vì đó là lần đầu tiên anh ta biết được con người thật của cô gái, cũng là người chiến binh đã sát cánh chiến đấu và cứu sống anh ta. Amram gào khóc vì điều anh ta đã làm, than khóc tất cả những thứ đã chết cùng con gái tôi.

Adir lao tới chỗ Amram trong lúc tôi đứng nhìn. Con trai tôi không hề có một cây giáo hay một thanh kiếm, chỉ có cái nạng của nó, và thằng bé dùng nạng đánh Amram, vì nó đã chứng kiến chị gái bị giết hại và đang đứng trong máu của chị mình. Amram quay lại đâm xuyên qua người con trai tôi, rồi sau đó hoàn tất công việc của anh ta bằng một nhát cắt nhanh qua họng thằng bé. Anh ta khoác trên người tấm khăn cầu nguyện, như tất cả những người ban cái chết khác, thứ trang phục luôn được làm bằng vải lanh với một sợi chỉ len màu xanh duy nhất để nhắc người mặc nhớ tới thiên đường và các giới luật của Chúa. Nhưng khăn cầu nguyện của Amram đã vấy bẩn, và chuyển sang màu nâu khi máu dính ra trên đó thấm vào chất vải lanh.

Tôi chứng kiến như thể đang mơ, như thể trước đây tôi từng thấy tất cả và lúc này tìm đến đây như một nhân chứng để các con tôi không chỉ có một mình vào giờ chết. Tôi cầu nguyện Chúa, mong chúng sẽ được ôm ấp trong Shechinah, nơi cư ngụ của Thượng Đế.

Con trai tôi không phải là chiến binh, chỉ là một cậu bé. Chiến binh của tôi là một phụ nữ đã không ngờ bị tấn công từ người đã yêu mình đến thế.

Con chó phát cuồng lên vì tổn thương trước điều xảy ra với cô chủ của nó, tru lên ai oán như thể nó là người chứ không phải một con vật. Nó không chịu ngồi xuống khi Amram quay lại quát nó; con chó ngồi lên thân hình Aziza vừa ngã xuống, bảo vệ thân thể đã bất động của con gái tôi, hai hàm răng nhe ra, sùi bọt. Amram đá nó, rồi tấn công, nhưng con chó vẫn không lùi. Nó là con vật đang muốn báo thù, còn trung thành hơn người chiến binh lúc này đang đâm nó hết lần này tới lần khác.

Con chó mastif không chịu chết, nó là kẻ bảo hộ của con gái tôi, người vào lúc chết đã để lộ ra mình chỉ là một cô gái trẻ đã cắt ngắn mái tóc và mặc đồ nam giới. Những mũi tên có gắn lông nhuộm đỏ của Aziza rơi xuống quanh con bé, làm thành một thảm hoa, thành lời vĩnh biệt cuối cùng của con gái tôi. Cho dù bị tử thương, con chó vẫn ngoạm chặt lấy Amram và không chịu nhả, răng của nó cắm ngập vào da thịt kẻ thù. Tôi quan sát cuộc vật lộn bằng một cái nhìn buồn bã, cho tới khi cả chó và người đều bị thương nặng đến mức không di chuyển được nữa, song vẫn chưa ai chịu chết.

Người Từ Thung Lũng đáng lẽ phải làm những gì thủ lĩnh của anh ta ra lệnh, vì anh ta là một trong mười người được chọn. Nhưng anh ta đã tới tìm Aziza. Khi nhìn thấy những gì xảy ra, anh ta cắt cổ con chó để con vật có thể chết trong danh dự, giúp nó được giải thoát khỏi nỗi đau đớn và những bổn phận trên thế gian này. Nhưng người chiến binh cúi xuống Amram, quan sát anh ta trong cơn hấp hối, không hề ra tay giúp đỡ. Người đàn ông từng là con rể Revka khi tên anh ta còn là Yoav, khi anh ta vẫn còn lòng trắc ẩn và đức tin, đã để mặc kẻ hạ sát con gái tôi chết trong đau đớn.

Khi Amram đã chết hẳn, Người Từ Thung Lũng cắt tung áo giáp của anh ta để sỉ nhục anh ta hơn nữa, làm mặt đất vương đầy những vảy cá bạc, và Chúa sẽ biết nằm đây là một kẻ hèn nhát không xứng đáng được gọi là chiến binh. Sau đó Người Từ Thung Lũng cởi khăn choàng cầu nguyện của anh ta xuống và phủ lên người Aziza, như thể con gái tôi là một chàng trai, một chiến binh ngã xuống trên chiến trường. Có lẽ đó là điều anh ta muốn tin. Anh ta không chịu nổi phải nhìn cô gái như người phụ nữ anh ta đã yêu, một cô gái được tạo nên bằng xương thịt chứ không phải sắt, người đã đáp lại tình yêu của anh ta.

Khi người chiến binh đã hóa điên quay trở lại cảnh hỗn loạn tại quảng trường, tôi vội vã lao tới bên các con mình. Tôi vuốt mắt cho chúng, cầu nguyện cho linh hồn chúng. Tôi rửa chân tay cho chúng bằng nước dưới áo, dù tro bụi đã làm nước trở nên đen kịt. Tôi buộc những tấm bùa chú tôi mang theo vào các lọn tóc của chúng, để các con tôi có thể được bảo vệ, nếu không phải ở thế giới này thì tại Thế Giới Bên Kia. Tôi nghĩ tới khoảnh khắc các con mình chào đời: Aziza trong một căn buồng ở Jerusalem nơi những người phụ nữ thực hành keshaphim thúc giục tôi đem đến cuộc sống cho con bé. Adir chào đời trong một căn lều trên Núi Sắt, nơi tôi chờ đợi chồng mình phi ngựa quay về từ miền đông xứ Moab, để ông có thể có mặt vào ngày thứ mười nhìn mặt con trai và đặt tên cậu bé là một vị vua của bộ tộc ông.

Mười người ban cái chết tiếp tục cuộc tàn sát của họ, vì danh dự của chúng tôi và vinh quang của Chúa, và họ đã thành công trong bổn phận này. Khi tôi leo lên cầu thang dẫn tới phần bằng phẳng trên đỉnh núi, có thể thấy các xác chết nằm khắp nơi, những người từng yêu nhau, những người đã căm ghét nhau, những người từng tin sẽ có tự do ở Zion, những người đã tới đây theo chồng hay anh trai, những đứa trẻ đã ra đời trên ngọn núi này, những người từng mơ họ sẽ chết ở đây, tất cả đều nằm phơi ra trên các tảng đá. Tôi nhìn thấy người đàn bà quàng khăn đen từng xua đuổi tôi ra chốn hoang vu nằm co ro trong khu vườn của cô ta, và tôi khóc cho linh hồn cô ta. Tôi nhìn thấy bố Yael, người sát thủ đã giết không biết bao nhiêu người trong các sân Đền ở Jerusalem, bị giết gần doanh trại, máu của ông ta cũng đỏ chói như bất cứ bông hoa nào.

Tôi tìm đến khu chuồng bồ câu và mở cửa hai gian chuồng đầu tiên, và cuối cùng tìm đến khu columbarium xây bằng đá có hình dáng như một tòa tháp, nơi Revka từng tìm đến khóc thương, nơi Yael từng gọi những con chim đến với cô mà không cần thốt ra lấy một lời, như tôi biết cô sẽ có thể khi chúng tôi cùng đi tới chợ ở Jerusalem và cô bé cầu xin tự do cho một con bồ câu, đổi lại hứa làm bất cứ điều gì tôi yêu cầu.

Tôi xua lũ bồ câu ra ngoài, phẩy khăn san, huýt sáo, kêu lên giống như lũ chim ưng, đuổi chúng ra khỏi tổ. Lũ bồ câu đồng loạt bay lên bầu trời đang dần tối sầm, làm sáng màn đêm bằng ánh sáng của chúng, gửi đi bức thông điệp rằng có thời khắc để chết và thời khắc để đứng lên.

Người đàn ông tôi yêu gặp tôi trước cửa buồng của tôi. Ở đó không còn ai khác, chỉ còn lại hai chúng tôi, như từng là thế vào ngày anh đưa tôi lên giường mình, khi tôi để lại một vết màu đỏ trên vải trải giường, không phải của lá móng mà của máu. Những người khác đã chạy trốn. Yael đã giữ lời hứa. Cô gái đã làm như tôi bảo.

Tôi bỏ mặc mọi thứ, ngoài người tôi yêu. Tôi không để tâm việc trên người anh có máu. Tôi không muốn biết anh đã giết bao nhiêu người, liệu anh có ôm hôn vợ mình trước khi kết liễu cô ta không, hay thậm chí liệu anh có xin cô ta tha thứ sau tất cả thời gian đã qua.

- Cái chết bước đi cạnh chúng ta, nhưng không phải cùng chúng ta, - anh nói với tôi khi đón tôi vào vòng tay anh.

Tôi thấy mừng vì anh đã không thấy đứa con gái mới chào đời của mình. Nếu thấy đứa trẻ, hẳn anh sẽ rất đau đớn khi phải rời khỏi nó, và tôi không bao giờ muốn mình là nguyên nhân gây ra đau khổ cho anh, vì tôi biết anh chưa bao giờ muốn gây ra cho tôi bất cứ nỗi buồn nào. Mẹ đã cảnh báo tôi điều tình yêu sẽ mang đến cho tôi. Lúc ấy tôi đã không để ý đến, và bây giờ tôi vẫn không bận tâm.

Đôi mắt anh có màu xám, giống như bồ câu, như màn sương mù tan ra khi thế giới bắt đầu vào ngày Chúa ban cho chúng ta lời nói, khi chúng ta có thể nói và lời nói của chúng ta biến thế giới thành như nó đã trở thành. Tôi có thể ôm đầu gào thét trước số mệnh. Tôi có thể cầu xin thêm thời gian, cầu xin anh cùng bỏ trốn với tôi. Nhưng có lẽ tôi đã được ban cho tất cả những gì tôi cần ở cuộc đời này. Người yêu tôi là một người đàn ông bướng bỉnh, một tín đồ thực thụ. Anh phức tạp hơn bất cứ người đàn ông nào tôi từng biết và là người duy nhất có thể gọi tôi vượt qua Biển Muối, bỏ lại sau lưng chồng tôi và những ngọn đồi xanh rì của xứ Moab.

Đó là điều mẹ tôi muốn nói khi bà bảo rằng tình yêu sẽ hủy diệt tôi. Tình yêu làm ta trao đi chính mình, nó trói buộc ta vào thế giới này, vào số phận của một người khác. Tôi nằm xuống bên cạnh Eleazar. Chúng tôi ở bên nhau như chúng tôi vẫn luôn là thế, ngay cả những khi xa cách, vì chúng tôi là một, được kết hợp lại bởi nhiều hơn chỉ ham muốn của hai chúng tôi.

Tôi và anh đang có những khoảnh khắc cuối cùng của cuộc sống trên thế giới này, nhưng tôi sẵn lòng chết một trăm lần để có được tình yêu của anh. Tôi hôn anh như chưa từng hôn ai khác. Tâm hồn anh quyện lấy tâm hồn tôi khi anh đi vào tôi, giành lấy tôi cho anh. Nếu tôi khóc, thì đó là vì nước là nguyên tố của tôi, là thứ tôi thèm muốn và cần đến nhất. Khi anh hoàn tất, tôi vẫn khóc để trao mình cho anh, dù số mệnh đã tiền định tôi cần phải thế. Tôi yêu anh thậm chí ngay cả vào lúc này, khi anh kề dao lên cổ tôi, khi tôi chìm ngập trong máu, trong lúc tôi thì thầm, Anh họ, anh nhầm rồi. Chúng ta được sinh ra để sống.

Ngày 15 tháng Nissan, năm 73

Alexandria
Năm 77

Họ gọi tôi là Phù Thủy Xứ Moab.

Số mệnh đã tiền định như thế trong cuốn Sách Cuộc Sống. Trước khi tôi được sinh ra từ một người phụ nữ đã chết, trước khi tôi rời khỏi Jerusalem và bị một con sư tử cắn, trước khi người Roma tìm tới hủy diệt chúng tôi, điều này đã được định trước sẽ xảy ra.

Tôi từng tin chắc mình sẽ không bao giờ biết lại niềm vui với những sự vật đơn giản nhất: một khung cửi, một cái bàn, một cái lược cho mái tóc của tôi. Tôi nghĩ cuộc đời mình đã chấm dứt và vị thần với nghìn con mắt đã ở ngưỡng cửa nhà tôi. Nhưng tôi đã nhầm. Tôi có một ngôi nhà xây bằng đá trắng. Những người thợ đang xây đài phun nước ở giữa khoảng sân nằm sâu trong khu vườn có tường bao, nơi có những cây chà là, những chậu hoa nhài và hoa huệ trắng không thể tìm thấy ở miền đất nào khác, ngoại trừ, có lẽ, trên những cánh đồng của thế giới nằm trên thế giới của chúng ta.

Khi Mal’ach ha-Mavet tìm đến tôi, ướt đẫm máu của dân tộc tôi, tôi đang khoác chiếc áo choàng vô hình. Tôi đã đi thật sâu xuống dưới lòng đất, nên ông ta sẽ phải bước xuống hàng trăm bậc thang mới có thể tìm ra tôi, cho dù ông ta sở hữu tầm nhìn của cả một đạo quân. Bất chấp cái nhìn tinh tường của ông ta, tôi đáng ra đã vẫn có thể ẩn mình không bị phát hiện, vì người ta nói Thần Chết phải nhắm mắt lại khi ông ta lặn xuống nước, và tôi đang ẩn mình dưới một bể chứa nước, một chỗ sâu đến mức có những người tin rằng nó không có đáy, rằng nó ăn thông xuống tận trung tâm của Trái đất, tới tận những tảng đá nền móng của Jerusalem, nơi sự sáng tạo bắt đầu.

Chính nước đã cứu chúng tôi, bảo vệ chúng tôi khỏi những ngọn lửa đang bùng cháy và khỏi vòng tay của Thần Chết. Chúng tôi đã hối hả chạy xuống các bậc thang đá, nín thở trong bóng tối, trong khi Thần Chết vần vũ trên đầu chúng tôi, trước khi chúng tôi lao xuống nước, như thể chúng tôi là những con cá, vì dân tộc chúng tôi là anh chị em với những sinh vật này, và chính vì thế chúng tôi có thể sống sót được ở nơi những người khác chắc chắn phải chết.

Tại Alexandria, các buổi sáng thật nhợt nhạt, không khí ẩm ướt đến nỗi nơi đây dường như là một thế giới của nước, cho tới khi mặt trời xuyên thủng màn sương bằng những dải sáng vàng. Tôi có thể nhìn thấy vịnh trong lúc chuẩn bị những cốc trà đen, kẹo vừng, và những quả cam được bổ làm tư. Có ba con dê đen trong chuồng, một tá cừu sau hàng rào bãi nhốt, một con lừa trắng nhanh nhẹn đến mức mỗi khi chạy nó làm bốc lên từng đám mây bụi đỏ quạch. Đã có nhiều cuộc chia ly của dân tộc chúng tôi ở thành phố này, song chúng tôi đã tìm cách trụ lại được.

Arieh và Yonah chơi ngoài vườn sau khi đã học bài, nấp giữa đám sậy mọc cạnh ao, nơi những con diệc hay tìm đến kiếm ăn. Một con cò quăm trắng đã chiếm cứ lấy đài phun nước của chúng tôi. Nó đứng trên một cái chân mảnh khảnh và uống nước, ngửa cổ lên trời. Có lẽ con vật chúng tôi đã để lại sau lưng giờ lại tìm đến với chúng tôi dưới hình hài của sinh vật này, vì nó chăm chú quan sát chúng tôi đầy trìu mến.

Các cháu trai của Revka không còn là trẻ con nữa mà đã thành những người đàn ông có cái bóng dài đến mức tôi thấy sững sờ khi thấy đó là bóng của những chàng trai từng là các cậu bé nghe tôi kể chuyện ru ngủ hàng đêm. Giờ đến lượt Revka và tôi trằn trọc khi chúng tôi nằm mơ thấy những người đàn ông không chịu đầu hàng và những người phụ nữ bị sự tận tụy khống chế. Chúng tôi nhớ mọi thứ mà vì chúng họ đã chiến đấu, nhớ tất cả những người họ yêu quý, trung thành. Chúng tôi nhớ tới hình ảnh của thế giới khi chiến tranh ngự trị.

Vào buổi chiều tà, khi bầu trời tràn ngập thứ ánh sáng mờ ảo màu đỏ son, vào thời khắc không gian giữa hai thế giới mở ra trước khi màn đêm đen như mực trùm xuống mặt đất, những người phụ nữ tới cổng sau để tìm gặp Phù Thủy Xứ Moab. Họ mặc trang phục đẹp nhất, đi xăng đan da sột soạt theo từng bước chân, những chiếc nhẫn và lắc bằng vàng trang điểm cho những ngón tay và cổ tay mảnh mai, những vệt phấn côn đen chạy viền quanh mắt. Họ đưa cho tôi những đồng tiền vàng và bạc, những chuỗi ngọc trai. Đổi lại, họ yêu cầu tôi gieo xương chim để tiên đoán tương lai của họ. Họ hỏi xin kinh giới và cửu lý hương, những tấm bùa và những phương thuốc màu nhiệm, cầu xin sức khỏe, cầu xin cho những đứa con ra đời bình yên, cho kẻ thù biến mất. Và họ luôn cầu xin tình yêu. Tôi giở sách, nơi các chỉ dẫn được ghi chép, nét mực vẫn còn tươi cho dù giấy đã ngả màu nâu, như thể tôi đang cầm trên tay một xấp lá cây. Những người phụ nữ tìm đến ca ngợi tôi là thông minh, sắc sảo, xinh đẹp, khôn ngoan. Họ kể cho tôi nghe những bí mật của họ, nói về những ngược đãi và những giấc mơ. Họ thổ lộ những điều họ sẽ không bao giờ thừa nhận với bất kỳ ai khác, cho dù tôi là một người xa lạ. Tôi làm cho họ bất cứ điều gì mình có thể làm được. Tôi đã học được cách tiên tri từ một phụ nữ thông thái, nhưng tôi đã học cách lắng nghe từ một hồn ma.

Tôi thường đi theo con đường lộng gió lát đá dẫn ra vịnh để ngắm nhìn ngọn hải đăng khổng lồ chiếu sáng trên đảo Pharos, một trong bảy kỳ quan của thế giới. Tôi dõi theo những con thuyền từ Hy Lạp đến, được gió đẩy đi trên biển, những cánh buồm lớn màu trắng căng phồng với những cơn gió thổi lại từ bốn phương trời. Nước bao quanh chúng tôi. Khi sông Nile tràn bờ, những cánh đồng bạt ngàn màu xanh và những buổi lễ lớn được cử hành, đèn lồng treo đầy trên các cành cây, tiếng trống vang lên suốt đêm, những vũ công đeo mạng mặc váy dài nhảy múa. Dòng sông hiện lên đủ mọi sắc xanh loài người từng biết đến: xanh đen như mực, xanh dịu như ngọc, óng ánh màu đá lam, trầm ấm màu chàm, xanh cổ vịt, mát mắt màu thiên thanh và sắc xanh sáng. Thế nhưng thứ tôi nhớ nhất lại là sa mạc. Ngà voi, đá cẩm thạch trắng, những tảng đá đã làm bàn chân tôi chảy máu, con dao để đánh dấu từng ngày trôi qua, người đàn ông tôi yêu. Vào các buổi tối, mùi hương của miền đất cằn cỗi đó bay tới qua vùng Judea, nhắc tôi nhớ con người trước đây của mình. Mái tóc tôi đã được tết lại, ướp thơm, nhưng khi đêm đến, tôi lại tháo các trâm gài tóc ra, để mái tóc tự do xõa xuống sau lưng. Khi tôi ngồi trong bóng tối, những con chim lại tìm đến với tôi. Chúng vẫn biết con người thực của tôi. Tôi là cô gái trên sa mạc, cho dù tôi đang ở cách nơi đó rất xa. Tôi là người phụ nữ được những con bồ câu cứu sống, vì khi nhìn thấy chúng bay lên thành một đám mây phía trên Masada vào thời khắc bóng tối ngự trị, tôi biết chúng tôi cần đào thoát.

Khi ấy chúng tôi đang ở trong nhà bếp của cung điện, chờ đợi Mal’ach ha-Mavet bước qua cửa dưới hình dạng của một trong mười người ban cái chết tìm tới để cắt cổ chúng tôi. Revka và lũ trẻ đang túm tụm vào nhau, bất động, đờ đẫn hệt như những con cừu chen chúc nhau đi về phía đồ tể khi có chuông réo gọi và bị dồn thành đàn. Tôi bước đi trên sàn nhà ghép mảnh trắng và đen, rồi tìm tới bên cửa, chăm chú quan sát đám đông. Tôi hy vọng Shirah sẽ sớm xuất hiện, kéo được Aziza và Adir an toàn khỏi nơi hỗn loạn quay về với chúng tôi. Nhưng càng theo dõi, tôi càng thấy run rẩy hơn, vì các thi thể đang dần nằm chồng đống mỗi lúc một nhiều trên quảng trường và máu chảy tràn thành sông, một dòng thủy triều chảy tới bón cho những cây ô liu, cây chà là và khu vườn đã biến thành tro bụi. Những tiếng gào khóc vang lên không ngớt, nhưng không bao lâu sau những tiếng kêu vang vọng nhường chỗ cho sự im lặng kỳ lạ. Shirah từng có lần nói với tôi rằng im lặng là thứ duy nhất chúng tôi phải sợ. Đó là kẻ thù thực sự của chúng tôi, có nghĩa là, giống như những vết chân bị thổi bay đi sau cơn bão, chúng tôi đã biến mất dưới mắt Chúa.

Yonah đột nhiên khóc thét lên, phá vỡ sự im lặng với âm thanh ngọt ngào của một đứa trẻ đang đòi được cho ăn. Arieh vẫn chưa cai sữa, và khi đứa trẻ sơ sinh khóc, tôi cảm thấy sữa của mình đang về. Vào khoảnh khắc đó, tôi biết rằng mình vẫn còn sống, bất chấp cái chết đang bao trùm xung quanh chúng tôi, tôi vẫn còn sống.

Cả pháo đài đang cháy rực từ trong ra ngoài, bị chính chúng tôi hủy diệt. Tất cả các ngôi nhà đều bị châm lửa, tất cả tài sản đều bị ném vào một đống lửa lớn nhanh chóng bùng cao lên theo gió thổi và bốc cháy dữ dội vượt ra ngoài kiểm soát, tàn lửa bắn lên các mái nhà và tán lá của vài cái cây còn chưa bị chặt xuống để xây bức tường trong. Nhiều thi thể đã bị cháy thành than, và những tro tàn ấy bay tung lên, tạo thành một buổi tối u ám nhất chúng tôi từng biết. Hôm nay là ngày trước Lễ Vượt Qua, song không hề có thức ăn nào từ thiên đường rơi xuống như dân tộc chúng tôi từng có trên đường đào thoát khỏi kiếp nô lệ tại Ai Cập, chỉ có bầu trời tối đen và một tấm màn khói. Chúng tôi hít vào xương cốt của đồng bào mình - những ham muốn, những khác biệt nhỏ nhoi và đức tin của họ - tất cả đều gục ngã, tan biến vào bầu không khí đen kịt, chết chóc.

Không có bất cứ ngôi sao nào, và bóng đen ngự trị, như đã từng thế trước ngày sáng thế. Nhưng rồi những con bồ câu bay lên qua làn khói, như thể chính chúng là những ngôi sao. Tôi tự hỏi liệu có phải thức ăn đã rơi từ trên trời xuống theo cách đó khi dân tộc chúng tôi lang thang trong sa mạc suốt bốn mươi năm, liệu có phải chúng đã lơ lửng phía trên mặt đất như một con bồ câu, một sứ giả báo cho chúng tôi biết chúng tôi sẽ sống.

Vì bồ câu không tự động bay vào ban đêm, tôi biết đó chính là tín hiệu Shirah đã hứa sẽ gửi cho tôi. Người phụ nữ từng chăm sóc tôi khi tôi còn là đứa bé mồ côi không mẹ ở Jerusalem, thêm một lần nữa lại để tâm lo lắng cho tôi. Bà đã mở những cánh cửa khu chuồng bồ câu, như giờ đây chúng tôi sẽ tự mở cửa cho chính mình.

Tôi bế con gái của Shirah trên tay, ôm lấy cô bé cùng con trai tôi. Với tôi, hai đứa như thể anh em sinh đôi, một vừa mới chào đời, một đã có hai mươi tháng tuổi trên thế gian này, cả hai đều thân thương như nhau. Tôi bảo Revka hãy thôi khóc, vì chúng tôi cần chạy trốn. Chúng tôi không còn thời gian cho cái chết, tôi nói với bà, lấy làm kinh ngạc trước sự chắc chắn kiên quyết của chính mình.

Revka tròn mắt nhìn tôi, nghĩ rằng tôi đã hóa điên, vì chúng tôi đang là tù nhân của quân Roma cũng như của dân tộc chúng tôi, và của số mệnh. Chúng tôi đã được bảo hãy dửng dưng với thế giới nơi chúng tôi không còn lựa chọn nào khác ngoài mất mát và đón nhận cái chết. Nhưng hai đứa trẻ trên tay tôi đang cựa mình, đầy sức sống, được tiền định cho những thứ khác.

Chúng tôi đã được lệnh hy sinh bản thân chứ không đầu hàng, và có lẽ tôi đã tuân theo, nếu không vì lũ trẻ. Sau khi tôi giải thích ý định của mình, Revka nhanh chóng đồng ý. Chúng tôi sẽ làm bất cứ điều gì để cứu những đứa trẻ chúng tôi phải chăm lo. Revka đã làm thế ở thác nước khi cái chết đe dọa các cháu bà. Về phần mình, tôi sẽ không để mất thêm một con sư tử nữa. Tôi sẽ không thuận theo mệnh lệnh của thủ lĩnh chúng tôi. Nếu đây là sự phản bội, thì quả thực tôi là một kẻ phản bội.

Nhưng tôi đã từng phá vỡ luật lệ trước đây, và Chúa, tận mắt chứng kiến những tội lỗi của tôi, đã tha thứ cho tôi.

Tôi thúc giục Revka và lũ trẻ. Yehuda do dự, vì cậu bé đã được dạy không tranh đấu chống lại bạo lực mà chấp nhận nó, và cảm thấy băn khoăn khi nghĩ có thể cậu đang không tôn trọng cộng đồng của mình. Tôi thúc giục cậu bé đi bằng cách nhắc với cậu rằng mẹ cậu đã tin tưởng giao cậu lại cho chúng tôi để cậu được sống; rằng đó là mong ước của mẹ cậu và cậu cần tôn trọng ước nguyện của mẹ mình hơn mọi thứ khác.

Tôi vén một tấm thảm nhỏ lên, để lộ một cánh cửa trên sàn bếp, vốn dùng làm đường thoát cho Nhà vua. Aziza từng có lần cho tôi biết cô đã theo con đường này để đi gặp Amram. Không ai biết đến cánh cửa này ngoài ông vua đã chết hơn một trăm năm trước.

Chúng tôi đi xuống không gian nằm bên dưới sàn nhà, im lặng lẩn vào bóng tối. Tôi hạ cánh cửa xuống sau lưng chúng tôi, làm tắt hẳn mọi tia sáng. Chúng tôi lần theo cầu thang xuống dưới hầm. Nắm lấy tay nhau, chúng tôi bước đi trong bóng tối, hối hả và lặng im, hệt như lũ chuột vẫn làm. Noah và Levi đã quen với im lặng, vì nó đã trở thành một phần bản chất của hai anh em. Yehuda luôn là một cậu bé siêng năng và kiệm lời. Thậm chí cả Arieh và Yonah dường như cũng cảm thấy nếu chúng không im lặng, chúng tôi sẽ rơi vào mạng lưới của cái chết. Cả hai đứa trẻ không khóc hay kêu thết lên, mà bám chặt lấy tôi không chút phàn nàn.

Tôi không đừng được nghĩ về anh trai mình, một trong mười người thủ lĩnh chúng tôi đã lựa chọn. Tôi tự hỏi liệu anh có còn mang trên áo giáp của mình vuông lụa xanh, liệu anh còn nhớ ngày tôi tìm đến gặp anh dưới cây phượng vĩ và cầu khẩn anh hãy vứt bỏ con dao của anh đi. Có lẽ con dao đó là tất cả những gì anh có lúc này, thứ duy nhất còn làm anh để tâm đến, tin tưởng và trung thành với nó. Tôi dành cho anh một lời cầu nguyện. Tôi nghĩ tôi đã biết câu trả lời cho những câu hỏi của chính mình, vì lời cầu nguyện tôi thì thầm dành cho anh là một lời than khóc được hát lên để tưởng nhớ người đã khuất, đem đến bình yên cho họ tại Thế Giới Bên Kia.

Chúng tôi đi qua căn phòng xây bằng đá, hít thở thứ không khí ẩm ướt khó chịu, không dừng bước cho tới khi đến một cầu thang khác dẫn chúng tôi tới một cánh cửa gỗ nặng nề. Cánh cửa này, sau khi được đẩy hé mở, đưa chúng tôi ra ngoài trời. Chúng tôi đứng đó, bị những làn khói cay xè phả vào, gió thổi mang theo những đốm lửa từ các đám cháy đã được đốt lên, cùng với linh hồn đang quằn quại của những người đã chết.

Revka nắm lấy tay tôi, và chúng tôi đưa mắt nhìn nhau, không cần đến lời nói để hiểu điều đã được cam kết giữa chúng tôi. Chúng tôi sẽ làm tất cả để sống. Tôi quấn cô con gái mới sinh của Shirah trong khăn san của mình để bé nằm im lặng và không bị nhìn thấy, trong khi Arieh bước đi cạnh tôi, đôi mắt mở to, hai bàn tay bé bỏng nắm chặt lấy áo tunic của tôi. Khi chúng tôi bước ra ngoài màn đêm và cánh cửa mở vào đường hầm đóng lại sau lưng, dường như chúng tôi vừa bước qua cánh cửa đầu tiên của Gehennom, ngưỡng cửa dẫn vào thung lũng của địa ngục, cảnh tượng chúng tôi bắt gặp khó lòng có thể coi là thế gian này, mà giống với một thế giới khác hơn, rừng rực ngọn lửa trừng phạt những kẻ tội lỗi. Hay cũng có thể đây là một khảo nghiệm cho những tín đồ trung thành. Liệu chúng tôi có thể đối diện với địa ngục và bước qua lửa không hề do dự, hay chúng tôi sẽ quỳ gối xuống và từ bỏ cuộc sống Chúa đã ban cho?

Giờ đây chúng tôi không thể quay lại. Thế giới của chúng tôi đã bị tàn phá, nó đã biến mất khỏi vòng tay của Chúa. Revka và hai cậu bé miễn cưỡng tiếp tục bước đi, vì khắp nơi xung quanh là những đám đông, và họ sợ chúng tôi sẽ bị phát hiện. Ẩn mình trong bóng tối, tôi dặn họ, vì đó là cách tôi đã làm trong hoang mạc khi muốn những con chim tìm đến gần mà không nhận ra sự hiện diện của tôi.

Tôi hỏi Revka bà đã thấy Shirah lần đầu tiên ở đâu, vì đó là nơi Shirah đã bảo tôi hãy trốn đến. Tôi đoán Shirah muốn chúng tôi chạy tới khu chuồng bồ câu và ẩn trốn tại đó, hay đợi bà bên cổng Rắn, nhưng Revka lại thì thầm nói ra nơi khiến tôi phải ngạc nhiên: Bà đã nhìn thấy Shirah nhiều, nhưng không hề thấy rõ và nhận ra đó là ai cho tới lần bà bắt gặp Shirah dưới một bể chứa nước, khu bể lớn nhất, nằm dưới hang động sâu nhất được khoét vào lòng ngọn núi này, dưới hàng trăm bậc thang đắp từ thạch cao, nằm ở phía khu ruộng xa nhất. Đó là nơi Shirah muốn chúng tôi đến.

Chúng tôi tìm đường len lỏi qua khung cảnh điên rồ xung quanh. Đi men qua bên cạnh doanh trại, chúng tôi vượt qua ngay sát ngọn lửa đang bùng lên ngoài tầm kiểm soát. Giờ đến lượt cả các thi thể bị ném vào đó, cùng lương thực, phân gia súc, tất cả những gì chúng tôi còn lại trong nhà kho của mình. Dù khói tỏa ra khét lẹt, tôi vẫn dừng bước, sững sờ, vì ngay đằng kia, bên những chồng binh khí, tôi nhìn thấy bố tôi lần cuối cùng, nằm giữa những chiến binh đã bị giết.

Tôi tới bên ông, quỳ xuống để có thể vuốt mắt cho ông. Từ vẻ mặt bố, tôi biết ông giờ đây đã ở bên người vợ ông yêu quý, người phụ nữ có mái tóc đỏ như lửa, và cũng là mẹ tôi. Ít nhất chúng tôi cũng có điểm tương đồng ấy. Cạnh ông, chiếc áo choàng xám nằm trên mặt đất. Ông đã có thể tìm cách thoát khỏi số mệnh của mình, nhưng đã cởi bỏ chiếc áo choàng ra để được nhìn thấy như đúng con người thật của ông, sát thủ Yosef Bar Elhanan, người từng là bố tôi, và sẽ luôn mãi là bố tôi.

Khi ngắm nhìn khuôn mặt ông, lần đầu tiên thật bình yên, tôi nhớ lại những gì ông đã nói về khả năng tàng hình của mình. Người ta thường không nhận ra những gì nằm ngay trước mắt. Họ tìm kiếm các bí mật, những gì bí mật và bị chôn giấu, vì thế những gì nằm công khai trước mắt họ dưới ánh sáng làm họ mù quáng đến mức không thể nhìn thấy được. Một con chuột chạy qua mặt bàn thật nhanh sẽ ít có nguy cơ bị bắt hơn một con chuột ngồi im trong góc buồng, nơi người ta thường trông đợi có chuột ẩn nấp. Một sát thủ bước vào một căn phòng có thể dễ dàng trông giống như người bình thường nếu anh ta bước đi thật tự tin, với mọi quyền để làm mọi việc mình thích.

Tôi cầm lấy áo choàng của bố. Những người còn lại theo sau, và chúng tôi cùng nhau đi, như thể tạo thành một đám mây, một mảng sương mù, không có chút gì của con người. Thật hối hả, chúng tôi băng qua vườn cây ăn quả, nơi từng có những cây hạnh mọc, nơi những cánh hoa màu hồng bay tung trong không khí mỗi khi gió kadim nổi lên. Ở đây không còn lại gì, không một cành cây, không một cụm lá, cho dù mặt đất lác đác những đốm lửa bùng lên thứ ánh sáng trắng lóe trước mặt chúng tôi, rồi dần rơi xuống đất.

Trong khu vườn giờ đây đã trống trơn, không chỉ đơn thuần có những cái cây bị chặt hạ, với máu chảy tràn thay vì nhựa cây, và những mái tóc thay vì những bông hoa. Hết thi thể này tới thi thể khác đã gục xuống tại đây.

Revka nói với các cháu trai bà và Yehuda hãy coi những hình dáng đen sẫm dưới đất như những thân cây đổ chứ không phải là những người đàn ông, phụ nữ và trẻ con với cổ họng bị cắt đứt. Hành động của những người ban cái chết đã gần hoàn tất; chẳng mấy chốc nữa họ sẽ xông vào nhau, vì họ đã tập hợp lại bên Cổng Nước và rút thăm xem ai sẽ là chiến binh cuối cùng, người gánh chịu toàn bộ tội lỗi cho các huynh đệ của mình, kết liễu cả chín người còn lại trước khi quay kiếm giết chính mình.

Dẫu vậy vẫn còn một số người trong chúng tôi còn phải được giải thoát khỏi thế gian, và cảnh tàn sát vẫn chưa chấm dứt. Chúng tôi thấy một gia đình với bốn đứa trẻ đang đứng đợi bên bậc thềm một nhà kho đang bốc cháy, lặng im như những bóng ma dù họ vẫn đang còn ở thế giới của những người sống, mắt đỏ vằn, toàn thân run rẩy. Ông bố là người đầu tiên vươn cổ ra cho chiến binh ban cái chết, như thể để dạy cho các con ông ta, giống như ông ta dạy chúng cách lùa cừu, cách bắn tên hay bắt đầu bài cầu nguyện sáng khi mặt trời lên. Nhưng đây không phải là một bài học về vẻ đẹp hay hiểu biết, chỉ đơn thuần là một khoảnh khắc kinh hoàng. Lũ trẻ ùa lại quanh người cha đang hấp hối, nắm lấy áo choàng của ông giật kéo, như thể làm vậy có thể đưa linh hồn ông từ Thế Giới Bên Kia trở về.

Người ban cái chết là Uri, người chiến binh đã tới tìm bố con tôi trên sa mạc, cậu thanh niên từng là bạn anh trai tôi, một chàng trai trẻ từng bị pháo đài này gây ấn tượng đến mức anh ta mô tả nó thật chi tiết với tôi khi chúng tôi ngồi quanh đống lửa giữa chốn hoang vu, ăn thức ăn do tôi kiếm được, một con chim tôi đã dụ đến với mình.

Anh ta đã kể với tôi về bức bích họa vẽ bảy chị em của các họa sĩ xuất chúng nhất từ Roma tới, các nhà tắm được sưởi ấm nhờ những đường ống bằng gốm, những khu vườn bám vào vách đá cheo leo, cung điện quay mặt về hướng Bắc để bất cứ ai sống tại đó cũng luôn nhìn về phía Jerusalem. Chúng tôi đã ngồi bên nhau trên sa mạc trong ánh sáng nhạt dần, mùi hương của sim bao quanh chúng tôi, ngắm nhìn ngọn lửa như thể ngắm nhìn một số phận chúng tôi vẫn chưa hiểu. Chúng tôi còn trẻ, và sa mạc lờ mờ hiện lên với vẻ đẹp siêu phàm của nó, các vì sao lấp lánh trên đầu chúng tôi nhiều đến mức ánh sáng của chúng làm chúng tôi chóng mặt.

Giờ đây các vì sao đang bị che lấp dưới những cuộn khói bốc lên. Uri lẩm bẩm cầu nguyện cho người đàn ông anh ta vừa giết. Người đàn ông bị giết là một trong những người thợ làm bánh tại khu chợ của chúng tôi. Revka chùng xuống khi nhìn thấy chiếc tạp dề trắng nằm dưới tấm khăn cầu nguyện của ông ta, trong lúc nó chuyển dần sang màu đỏ. Dường như một lá cờ của nỗi tuyệt vọng đã vẫy lên gọi bà. Tôi chộp lấy cánh tay bà, buộc bà phải đi theo tôi, giống như tôi đang đi theo những con bồ câu đang bay khỏi ngôi nhà duy nhất chúng từng biết. Các con của người thợ làm bánh trên cầu thang đều đã bị lưỡi dao của Uri kết liễu; chúng đã xúm lại với nhau để giúp đỡ đao phủ, vì chẳng còn nơi nào cho lũ trẻ chạy trốn nữa.

Có thể Revka đã kêu lên khi quay đi khỏi cảnh tượng chết chóc ấy, có thể một trong mấy cậu bé đã giẫm lên một hòn đá, hoặc cũng có thể con gái Shirah, cô bé được đặt tên theo một con bồ câu, đã khóc và ọ ẹ dưới áo choàng của tôi. Tôi vội dỗ bé im lặng trong lúc thúc giục những người khác đi mau, song đã quá muộn. Âm vang của tiếng động đã khiến Uri phát hiện ra chúng tôi trong bóng tối. Anh ta vội vã hoàn tất công việc của mình trên các bậc thang - nạn nhân của anh ta chẳng qua chỉ là những đứa trẻ, và sau khi chúng đã ra đi hết, mẹ chúng không hề chống cự mà mở toang áo choàng để được giải thoát khỏi cuộc đời này.

Uri lao theo chúng tôi, bị bổn phận của anh ta thúc đẩy. Chúng tôi chạy, giục nhau khẩn trương lên, mấy cậu bé lao vọt lên trước. Hơi thở của chúng tôi nóng hổi, và tất cả chúng tôi đều hổn hển nặng nhọc trong lúc cố sức chạy để giữ lấy tính mạng. Noah và Levi dừng lại khi hai cậu bé nhận ra bà chúng không còn ở bên chúng tôi nữa. Revka đã bị tụt lại sau, không thể bắt kịp chúng tôi. Bà lớn tiếng giục chúng tôi chạy tiếp, một mực bảo chúng tôi bỏ mặc bà lại dù Uri đã đuổi kịp, anh ta đang túm lấy bà, năn nỉ bà hãy chấp nhận điều cần phải làm trong lúc bà chống cự lại anh ta. Tôi tự hỏi liệu có phải bà đã cố tình vấp chân để giữ không cho người chiến binh trẻ đuổi kịp chúng tôi hay không.

Tôi bảo mấy cậu bé tiếp tục chạy và đưa hai đứa bé con cho Yehuda trông nom trước khi chạy lại bên Revka.

- Đi đi, - bà hét lên, vung tay lên xua như bà hẳn sẽ làm nếu tôi là một con bồ câu không chịu rời khỏi tổ.

Bà đã không mấy để tâm tới tôi khi lần đầu tiên tôi đến khu chuồng bồ câu, và bà đã đúng khi nghi ngờ tôi. Tôi không phải là một người đứng đắn. Một tên trộm không biết tình yêu có nghĩa là gì, một kẻ ngốc không hiểu những gì sư tử có thể làm nếu ta nằm xuống bên cạnh nó.

Tôi từng là một cô gái đến từ sa mạc, sẵn sàng làm bất cứ điều gì để sống sót.

Tôi chạy tới sau lưng Uri trong khi anh ta đang ghì chặt lấy Revka. Tôi xông vào anh ta để có thể ập tới mạnh mẽ hơn, nhưng cũng để tôi không phải nhìn thấy mặt anh ta. Tôi có trong tay con dao từng thuộc về Ben Simon, con dao ông đã dùng nhân danh Zion, con dao ông đưa cho tôi để hộ thân khi ông biết mình sẽ chết, biết chúng tôi đã phạm tội và tôi cần phải đi mà không có ông.

Tôi dùng đến con dao trước khi có thể cân nhắc tới gánh nặng hành động của mình, trước khi tôi kịp cảm thấy luồng máu nóng của Uri. Khi tôi bẫy bồ câu ngoài sa mạc, cái chết của chúng như những làn khói trắng bay dạt đi, nhanh chóng và lặng lẽ. Còn đây là một địa ngục, một sự bùng nổ của máu và sức nóng. Uri buông Revka ra và quay sang tôi, sững sờ, đôi mắt anh ta nhìn chằm chằm vào tôi, như thể tôi là thợ săn còn anh ta là con chim trong lưới. Anh ta bước tới để chộp lấy tôi, lôi tôi xuống vực thẳm cùng anh ta, nhưng trước khi Uri kịp tóm lấy tôi, anh ta đã bị tấn công từ phía sau và loạng choạng ngã nhào ra trước như một bó lúa rời khỏi mặt đất, bị cắt xuống vào vụ gặt. Anh ta đổ vật xuống đất như những cây hạnh trong vườn.

Người Từ Thung Lũng đã tìm đến chỗ chúng tôi. Hầu như không thể nhận ra nổi anh ta nữa, khuôn mặt anh ta trông giống một con thú chẳng kém gì giống một con người. Đó là lý do tại sao Đấng Toàn Năng lại ban cho chúng ta lời cầu nguyện để phân biệt giữa người và thú vật, để phần dã thú trong chúng ta bị nhốt lại, giống như quỷ dữ bị nhốt trong những chiếc bình bằng chì. Người chiến binh này không mặc gì trên người ngoài những dải kim loại hành xác và chiếc áo tunic đã sũng máu.

Nhưng cho dù bộ dạng bên ngoài của anh ta có thế nào, Người Từ Thung Lũng trên thực tế vẫn là một con người, bất chấp bản thân anh ta có thể chối bỏ điều đó. Khi Uri vùng dậy định chộp lấy chân tôi, Người Từ Thung Lũng hét lớn bảo tôi lùi lại. Anh ta ra tay thật nhanh hoàn tất cái chết của Uri, nhanh tới mức dường như cây rìu của anh ta được làm bằng ánh sáng. Có lẽ đúng là Gabriel, chủ nhân của lửa và sự báo thù, luôn bước đi cạnh anh ta.

Sau khi đã giết người chiến binh trẻ, Người Từ Thung Lũng quỳ xuống hát bài hát cầu hồn cho người chết của chúng tôi, nhiều người nói đó là bài cầu nguyện duy nhất anh ta dâng lên Chúa. Anh ta lầm rầm hát trong trạng thái như bị thôi miên. Khi anh ta đứng lên, tôi thấy anh ta đã bị đánh dấu bằng tên của Đấng Toàn Năng trên ngực và cánh tay, vì anh ta là người cuối cùng trong mười người được chọn, người cần kết liễu tất cả những người ban cái chết khác, sau đó tự ban cho mình cái chết.

Trước đây, đã từng có thời anh ta là một học giả thông thái, là một người có đức tin. Anh ta đã tham gia cuộc bốc thăm để xem ai sẽ là người cuối cùng, và Chúa đã chọn anh ta cho nhiệm vụ cuối cùng khủng khiếp này. Trong tất cả những người ban cái chết, anh ta là chiến binh dũng mãnh nhất, vì sự phẫn nộ tột cùng của anh ta trước hoàn cảnh sống của đồng loại đã làm anh ta không còn biết sợ. Anh ta hoàn toàn trơ lì với bạo lực; cho dù bạo lực đó giáng xuống anh ta hay người khác, giờ đây với anh ta không hề có chút khác biệt nào.

Vào khoảnh khắc đó tôi không dám chắc anh ta sẽ là đao phủ hay người cứu rỗi của chúng tôi. Lũ trẻ đã dừng lại, đưa mắt nhìn đầy kinh hoàng. Mấy cậu bé nhận ra bố chúng và lên tiếng gọi, nhưng anh ta không trả lời. Thay vì thế anh ta chăm chăm nhìn tôi, không chút cảnh giác, và lúc ấy tôi nhìn thấy con người trước đây của anh ta, con người anh ta sẽ lại trở thành khi anh ta bước sang Thế Giới Bên Kia và cúi đầu trước Đấng Tạo Hóa của vạn vật.

- Tôi để lại các con tôi cho cô, - anh ta lên tiếng, giọng khàn khàn. - Dù chúng đi đâu, vợ tôi luôn ở cùng chúng.

Ngay cả đến lúc này anh ta vẫn không bỏ rơi vợ mình, hay cam chịu mất cô vào tay những kẻ thú vật đã hủy hoại cô. Nếu là một người đàn ông khác, rất có thể anh ta đã đi cùng chúng tôi để trốn tránh khỏi cảnh kinh hoàng này, vì tôi thì thầm nói rằng chúng tôi đang tìm cách chạy trốn. Nhưng vì đã tìm kiếm Cái Chết từ quá lâu, anh ta không thể ở lại cùng chúng tôi được nữa. Cuối cùng anh ta cũng sắp gặp vị thần anh ta đã chờ đợi bấy lâu, cây rìu của anh ta đã sẵn sàng vung lên chống lại Mal’ach ha-Mavet theo cách duy nhất để anh ta có thể thắng được trận chiến này, chống lại chính mình.

Anh ta phả hơi thở vào lòng bàn tay, sau đó áp lên bàn tay tôi và nói với tôi điều tôi cần làm.

Tôi chạy tới bên những người đang chờ đợi mình. Chúng tôi hối hả đi tới chỗ bể chứa nước và đi xuống theo các bậc thang nhanh nhất có thể. Trước mặt chúng tôi là bóng tối, và tiếng vọng của nước nằm dưới chúng tôi. Ở trước cửa vào, tôi dừng lại nói với Revka rằng bà cần hôn lên lòng bàn tay tôi, vì đó là điều Người Từ Thung Lũng đã yêu cầu tôi. Khi bà làm theo, tôi nói với bà về món quà con rể gửi lại cho bà. Neshamah, hơi thở của linh hồn con gái bà, đã trở lại với bà, để chúng tôi lưu giữ và mang theo mãi mãi, cho dù chúng tôi có đi tới đâu.

Tiếng bước chân của chúng tôi vang lên trong khi chúng tôi đi sâu xuống lòng đất, nhưng chỉ với tai chúng tôi, vì không còn ai khác sống sót để nghe. Chúng tôi có thể cảm thấy sự im lặng của cái chết, nhưng nó không đuổi theo chúng tôi. Chỉ còn lại tiếng vọng buồn bã của mặt nước tĩnh lặng, với những tiếng lõm tõm vang lên khi những hòn đá nhỏ rơi ra từ dưới bước chân của chúng tôi. Khi chúng tôi xuống tới đáy giếng, phần thành bể bằng thạch cao sáng lên mờ mờ dẫn đường cho chúng tôi. Dường như các vì sao đã rơi xuống dưới lòng đất.

Chúng tôi lội xuống nước, và chính ở đó chúng tôi trốn tránh khỏi cái chết. Chúng tôi đang bước sang ngày thứ mười sáu của tháng Nissan, khi bình minh của ngày Lễ Vượt Qua ló rạng.

Hơi nóng từ những đám cháy phả qua phía trên chúng tôi. Giống như dân tộc chúng tôi từng được cứu sống khi Thần Chết bỏ qua họ lúc họ còn là nô lệ tại Ai Cập, lần này chúng tôi cũng đã thoát khỏi ông ta. Chúng tôi ngủ bên miệng giếng, vì đã kiệt sức và phải ngâm mình hàng giờ dưới nước, đạp chân, bám tay giữ lấy thành bể bằng thạch cao sắc cạnh cho tới khi các ngón tay chảy máu. Sau đó, chúng tôi trèo khỏi bể nước để có thể nằm xuống nghỉ dọc theo miệng giếng mà không bị lăn xuống chết đuối trong tình trạng kiệt sức của mình. Và chúng tôi nằm đó, phờ phạc, tóc vẫn ngập dưới nước, các ngón tay đau rát, áo tunic ướt sũng.

Có lẽ chúng tôi đã mơ thấy những người chết lang thang ngay gần đó, vì họ thì thầm với chúng tôi trong đêm. Chúng tôi ở gần cái chết tới mức có thể nghe thấy họ giống như có thể nghe thấy gió rít trong cơn bão ngay cả khi ta đã ẩn náu vào nơi an toàn. Khi thức giấc, chúng tôi ngỡ ngàng nhận ra mình vẫn còn sống. Lớp tro đen đã được rửa sạch khỏi chúng tôi trong những giờ ngâm mình dưới bể nước, và chúng tôi có thể nhìn thấy từng dải ánh sáng rọi xuống từ phía trên, vì lúc này đã là buổi sáng, và một ngày nữa đã đến.

Chúng tôi hoảng sợ ngước mắt nhìn lên khi nghe thấy những giọng nói thì thầm. Chúng tôi nghĩ đó là giọng nói của những người chết, và có thể chúng tôi đang ở giữa họ song chưa nhận ra Thế Giới Bên Kia, cho rằng đó chính là thế giới chúng tôi luôn biết trước khi buổi tối chết chóc này ập xuống. Từ tất cả những gì chúng tôi biết, hẳn chúng tôi cũng đã là những người chết và vẫn chưa nhận ra chúng tôi đã rời khỏi thân thể mình, lơ lửng nán lại như những người chết vẫn hay làm trước khi họ có thể đi tiếp. E dè, chúng tôi cúi đầu xuống.

Levi và Noah sợ rằng quỷ dữ đang chờ đợi chúng tôi, vì hai cậu bé đã nhìn thấy những con quái vật như thế khi chúng ra tay. Hai đứa trẻ ôm lấy nhau, trấn tĩnh lại để chờ đợi bất cứ nỗi kinh hoàng nào tiếp theo sẽ giáng xuống đầu chúng. Yehuda một mực quả quyết Tận Thế đã tới, và cộng đồng của cậu đã sống dậy khỏi mồ của họ và từ trên hang núi, nơi di cốt họ đã bị lũ chó hoang tha đi rải rác, và không mấy chốc nữa họ sẽ tìm đến bên chúng tôi. Cậu bé bắt đầu cầu nguyện, quay mặt về phía Jerusalem, vì cho dù chúng tôi đang ở dưới lòng đất, cậu vẫn có thể đoán ra hướng của thành phố thiêng đó nhờ vào sự thay đổi của các tia sáng khi mặt trời lên cao phía trên bể nước.

Tiếng bước chân vang lên, xuống theo các bậc thang, xuống tận lòng đất nơi chúng tôi chờ đợi bất cứ điều gì tới. Tiếng động làm chúng tôi nghĩ tới những con ngựa của Nhà vua, tới cách chúng đã tập quen với con đường rắn chật chội vì không còn lựa chọn nào khác, cũng như việc chúng hoàn toàn mù trước những mối hiểm nguy xung quanh.

Bốn tên lính của chiến đoàn tới gần, khuôn mặt bọn họ hiện rõ vẻ kinh ngạc khi nhìn thấy chúng tôi. Một tên lính tóm lấy Yehuda và lôi cậu bé đứng dậy. Tôi đứng lên với một tiếng rên. Mái tóc tôi có màu của máu, và khắp người tôi lấm tấm những chấm màu máu vẫn luôn nằm trên da tôi và những vết máu từ cuộc tàn sát ghê rợn của chúng tôi.

Tên lính lùi lại. Có lẽ hắn tin vào những hồn ma.

- Ngươi là ai? Hắn hỏi. Hắn nói bằng tiếng Latinh.

Tôi giả bộ không hiểu.

- Ngươi còn sống không? Hắn hỏi.

Và đến lúc này chúng tôi hiểu mình còn sống, vì tên lính có thể nhìn thấy chúng tôi và hắn là một con người bằng xương thịt, mặc trên mình chiếc áo tunic trắng của chiến đoàn, cầm một cây giáo đã giơ lên sẵn sàng chống lại chúng tôi. Nhưng cây giáo đã lỏng ra trên tay hắn, vì hắn không biết chúng tôi là ai, và vũ khí do con người chế tạo không thể giết được những hồn ma.

Nếu hoàn cảnh khác đi, chắc chắn tất cả chúng tôi đều đã bị giết, nhưng lúc này vẻ mặt của đám lính thể hiện rõ sự bối rối, vì chúng đã choáng váng trước những gì nhìn thấy trên ngọn núi nằm phía trên chúng tôi, hàng trăm thi thể cháy thành than, một cuộc thiêu đốt tất cả những gì vốn là bản thân chúng tôi và những gì chúng tôi sở hữu.

- Còn những kẻ khác đâu? Cũng tên lính đó lên tiếng.

Tôi đã đoán rằng chúng bắt được nhiều người khác còn sống sót, những người hẳn đã ẩn nấp trong buồng của họ, hay nép vào cạnh tường thành.

- Chúng ta đã tìm kiếm khắp nơi và chẳng tìm thấy gì ngoài xác chết, hắn nói tiếp.

Chúng tôi nhận ra mình là những người duy nhất còn sống sót, và chỉ mình chúng tôi có thể kể lại câu chuyện.

Bọn lính đứng thành hàng và đưa mắt nhìn chúng tôi, sợ rằng chúng tôi quả thực là những hồn ma, và chúng xử sự với chúng tôi đúng như thế, thái độ tôn trọng của chúng xuất phát từ sợ hãi. Có máu dính dưới bàn chân và trong lòng bàn tay của chúng tôi. Một tên lính mang dây thừng tới để trói chúng tôi lại, song tên lính nói chuyện với chúng tôi trước tiên ném cuộn dây đi.

- Những kẻ còn lại có thể đi đâu? Hắn hỏi. - Làm cách nào chúng có thể trốn thoát được?

Chúng tôi đi theo bọn lính, mặt cúi gằm. Ngày hôm ấy trắng bệch và khô rát, song chúng tôi vẫn còn ướt sũng sau thời gian trải qua dưới bể nước, nước vẫn chảy ra từ mái tóc và áo tunic ướt sũng của chúng tôi. Trông chúng tôi giống như những sinh vật đã bị đánh lưới từ dưới đáy sông lên, những con cá trắng bợt xuất hiện từ làn nước của địa ngục.

Mùi thịt người cháy khét lẹt làm chúng tôi nôn nao muốn xỉu. Rất nhiều lính Roma che miệng và mũi, nhiều gã mặt xám như tro. Ruồi bâu đen đặc khắp nơi, và trên đầu chúng tôi là từng đám mây quạ và các loài chim ăn thịt. Người Roma đã chuẩn bị cho một trận chiến, chưa bao giờ hình dung ra họ phải bước chân giữa một quang cảnh tử vì đạo. Chín trăm con người, tất cả đều bị giết, bị thiêu cháy. Khủng khiếp hơn cả là trẻ con và phụ nữ, những đứa bé nằm trong vòng tay của mẹ, thân thể non nớt, tái nhợt của chúng nằm trong vũng máu, lũ ong bay lượn xung quanh như thể thân xác của chúng mang vị ngọt được ướp từ thứ mật của tuổi thơ. Những cái chết như thế là một sự nhục nhã cho chiến đoàn, và đám lính không cảm thấy chút hào hứng nào trong kết cục này. Những kẻ sợ linh hồn và ma quỷ đứng lùi ra phía ngoài trong khi chúng tôi được giải ra quảng trường. Những kẻ kính sợ các vị thần của chúng tin rằng bước đi trên mặt đất của nơi này với chúng là một tội lỗi.

Tôi cúi đầu xuống trước chiến đoàn, không phải để tỏ lòng kính trọng chúng, không phải như tù nhân của chúng, mà đơn giản chỉ vì tôi không thể ép mình đưa mắt nhìn vào khuôn mặt những kẻ đã chiến đấu tiêu diệt chúng tôi. Lũ trẻ làm giống như tôi, và sau một khoảnh khắc Revka cũng làm như vậy, cho dù tôi biết với bà, phải cúi đầu trước mặt người Roma là một nỗi nhục nhã. Tôi hy vọng bà sẽ không phán xét tôi. Tất nhiên, tôi sẽ không phán xét bản thân mình. Tôi để việc đó cho Đấng Toàn Năng. Chúng tôi có một lý do để bước tới và nhiều thứ cần bảo vệ. Chúng tôi vẫn còn ở trên thế giới này, thế giới chúng tôi biết, thế giới chúng tôi đã bám trụ lại cho dù nó đầy ắp đau thương, thế giới tổ tiên chúng tôi đã sáng tạo nên.

Silva, viên tướng vĩ đại, bước đến trước chúng tôi. Tên lính đã tìm thấy chúng tôi quát lên, và chúng tôi quỳ gối xuống.

Chúng tôi cúi mặt nhìn xuống đất. Dẫu vậy, chúng tôi vẫn nhìn thấy bóng của Silva; ông ta chính là sức mạnh đằng sau cuộc bao vây, viên chỉ huy đã cho xây bức tường và con đường dốc, kẻ đã tàn sát dân tộc chúng tôi. Không thể nào đoán được thái độ của ông ta, liệu ông ta định tự mình lấy kiếm đâm qua người chúng tôi hay ra lệnh đóng đinh chúng tôi lên thập tự, hay bỏ mặc chúng tôi cho chó hoang. Cơn hoảng hốt bóp nghẹt lấy cổ họng tôi. Tôi thấy lạnh toát dù trời đang nóng như đổ lửa, nồng nặc mùi máu, ánh sáng dội xuống thành từng cơn sóng đỏ bầm khi mặt trời lên cao dần.

Đôi mắt hé mở của tôi lướt nhìn qua vóc dáng Silva. Ông ta là một người cao lớn, làn da sạm nắng, nét mặt nghiêm nghị. Nhưng ông ta còn hơn cả cơ bắp. Ông ta là con quái vật không biết khoan dung. Dẫu vậy, ông ta càng quan sát chúng tôi lâu hơn, tôi càng tin chắc nếu Silva thực sự định giết chúng tôi, ông ta đã làm thế rồi. Viên tướng là kẻ không mấy khi những người thường dân được nhìn thấy mặt, và việc ông ta tới đây nhìn tận mặt chúng tôi khiến tôi chợt nảy ra ý nghĩ có lẽ chúng tôi còn quan trọng hơn những gì tôi dám tưởng tượng. Có lẽ chúng tôi có thứ gì đó ông ta muốn.

Revka đang bế Arieh, còn trên tay tôi là Yonah. Viên tư lệnh rất có thể đã nghĩ cô bé sơ sinh là một thiên thần, nguyên do giúp chúng tôi sống sót, vì ông ta ra lệnh cho chúng tôi đứng lên để ông ta có thể nhìn đứa trẻ gần hơn. Cô bé mới vài ngày tuổi, không phải là một thiên sứ với đôi cánh, chỉ là một đứa bé sơ sinh với mái tóc màu bạch kim. Đôi mắt Silva sau đó chuyển sang tôi, nhìn vào những vết đốm trên da tôi, lên mái tóc có màu hoa phượng vĩ của tôi, đã bị làn nước dưới bể làm sẫm lại cho tới khi trông nó dường như là những sợi máu đang chảy.

Tôi đưa mắt nhìn lại Silva. Ông ta làm tôi nhớ tới con báo tôi từng thấy trên sa mạc, con vật có thể đã giết tôi và ăn thịt nếu tôi không đứng trên một tảng đá và làm mình trở nên lớn hơn so với thực tế, vẫy khăn san của tôi trong không trung và gầm gừ như thể tôi cũng là dã thú.

Tôi nghe thấy một người của Silva nói rằng chúng tôi chẳng là gì hết, những ả điếm và lũ chó con đáng nhận bất cứ cái chết nào dành cho mình. Thủ hạ của viên tướng nói cho dù mái tóc tôi có màu của hoa hồng, tôi chỉ là một thứ cỏ dại, đáng bị nhổ lên và thiêu trụi. Hắn nhổ nước bọt khi nói đến đó, và bãi nước bọt của hắn trúng vào tôi. Hắn nói bằng tiếng Hy Lạp. Tôi biết thế vì Shirah đã dạy tôi thứ tiếng này trong các buổi học của chúng tôi. Tên lính này đề xuất rằng thủ hạ của hắn sẽ xử trí chúng tôi, không cần lãng phí đinh và gỗ để đóng chúng tôi lên thập tự mà chỉ đơn giản đâm chết chúng tôi. Hắn, một thủ hạ trung thành với tướng quân của hắn, sẽ đích thân giám sát việc này.

Vẫn luôn có một khoảnh khắc khi một điều gì đó bắt đầu và một điều khác kết thúc. Tôi có thể cảm thấy con gái Shirah nằng nặng trên tay mình, cô bé giờ đây là con của tôi, một món quà và một gánh nặng.

- Một nhành cỏ hoang là thức ăn cho cừu tốt hơn nhiều so với một bông hoa, tôi nói bằng tiếng Hy Lạp.

Giọng nói của tôi xen vào giữa cuộc bàn luận của đám lính. Silva quay sang tôi, ngạc nhiên thấy tôi biết thứ ngôn ngữ đó, cũng như sự táo tợn của tôi khi dám lên tiếng trước mặt ông ta.

Tôi nói tiếp bằng tiếng Latinh, vì Shirah đã dạy tôi cả thứ ngôn ngữ của đế chế. Một bông hoa chỉ tồn tại trong thoáng chốc, một ngọn cỏ dại có thể ám ảnh ông vĩnh viễn.

- Chuyện gì đã xảy ra với người của ngươi? Silva hỏi. - Kẻ cầm đầu các ngươi đâu?

Tôi ngẩng đầu lên, quan sát viên tướng đã hủy diệt chúng tôi. Ông ta cũng là một người đàn ông như bất cứ ai khác. Ông ta sẽ làm gì nếu phải đứng trước một con sư tử mà trong tay không có lấy một cây giáo hay thanh kiếm hộ thân? Đây là bí mật và sức mạnh của tôi: tôi đã nói chuyện với sư tử, và đó là lý do tôi còn sống khi đối mặt với nó. Tôi đã nói với nó rằng tôi thuộc về nó. Tôi trao cho nó tên tôi, và đổi lại tên của nó là của tôi.

- Ông ta đã chết, tôi nói. - Nằm giữa những người chết của dân tộc chúng tôi.

- Làm thế nào hắn ta có thể bị giết? Silva muốn biết. - Chúng ta còn chưa vượt qua tường thành mà xác chết đã nằm đầy khắp nơi.

- Ả không biết gì đâu, viên phó tướng của ông ta khàn khàn nhận xét. - Làm sao ả biết thủ lĩnh của chúng hay kế hoạch của chúng được?

Tên lính này đưa mắt nhìn tôi. Tôi có thể thấy hắn đã có một ý đồ về chuyện sẽ làm gì tôi trước khi giết tôi.

Tôi tìm tới con dao của Ben Simon. Nó lóe sáng khi tôi cắt lên da thịt mình. Tôi giơ cánh tay mình ra, để máu của tôi nhỏ giọt xuống cát, nhuộm đỏ cát, hút vào cát. Một tràng rì rầm vang lên trong đám lính. Tôi luôn tin nếu tôi bị tổn thương, tốt nhất tôi sẽ tự làm chuyện đó. Giờ đây tôi nhận ra khi tôi cắt vào mình trên sa mạc, tôi đã làm thế không đơn thuần chỉ để đánh dấu những ngày trải qua giữa chốn hoang vu mà còn để nhắc nhở bản thân rằng tôi còn sống.

- Eleazar Ben Ya‘ir là người thân của tôi, tôi tuyên bố. - Tôi biết rõ ông ấy hơn bất cứ ai khác, vì tôi là em họ ông ấy. Tôi là Shirah, người bạn đồng hành gần gũi nhất của ông. Chỉ mình tôi có thể kể lại cho các ông biết câu chuyện về pháo đài này.

Vào khoảnh khắc ấy, khi tôi đổi tên, tôi cũng đã thay đổi số mệnh của mình.

- Tôi sẽ kể cho các ông nghe câu chuyện, tôi hứa. Đó sẽ là sự thật và các ông sẽ có thể kể lại cho toàn bộ Roma biết chuyện gì đã xảy ra ở đây hôm nay. Để đổi lại tôi chỉ xin một ân huệ.

Có tiếng cười vang lên từ phía đám lính. Tôi có thể cảm thấy Thần Chết bước lại sát kề bên, nhìn tôi bằng vô vàn con mắt của ông ta. Tôi có thể nói chắc chắn rằng những con mắt của ông ta lạnh ngắt và cái nhìn của ông ta có thể khiến trái tim đông cứng. Tôi kéo tấm áo choàng của người sát thủ sát vào quanh mình để có thể biến mất khỏi tầm mắt của Mal’ach ha-Mavet. Tôi nghĩ tới con báo mình đã xua đuổi khi tôi mới chỉ là một cô bé trong sa mạc, tới con sư tử tôi đã nằm bên và con sư tử tôi đã thả tự do khi nó bị xiềng xích không thương tiếc. Từ thời điểm đó tôi vẫn đeo chiếc vòng cổ của con vật quấn quanh cánh tay tôi, như một cái lắc và một kỷ vật. Có những người thề rằng máu sư tử đem đến sức mạnh cho phép thuyết phục các ông hoàng và các vị vua. Tôi tháo cái vòng cổ ra và giơ nó lên, vì con sư tử đã vùng vẫy khi bị giam cầm và máu của nó đã dính lên cái vòng.

- Các ông có nhận ra thứ này không?

Vài người trong đám lính quả thực nhận ra cái vòng cổ, và những kẻ này sững sờ bật lùi lại. Kể từ hôm con sư tử xổng mất, đã có những lời đồn đại về phép phù thủy.

Silva bước tới cạnh tôi cầm lấy chiếc vòng, sau đó quay về chỗ ông ta đã đứng trên sàn gỗ. Ông ta xem xét cái vòng và thấy trên đó có khắc biểu tượng của Chiến đoàn Mười. Tôi có thể thấy ông ta băn khoăn, cho dù thái độ của ông ta rất kín đáo. Ông ta ra hiệu cho tôi lại gần hơn. Tôi nhận ra cử chỉ của ông ta, hệt như cử chỉ của bố tôi khi ông muốn tôi đi theo ông, như thể ông ra hiệu cho một con chó. Nhưng một con chó thường bị đánh đập sau khi đã làm xong điều được sai khiến, vì thế tôi đứng yên ở chỗ cũ, chưa sẵn sàng chịu khuất phục và lại gần viên tướng.

- Tôi cần ân huệ của ông, tôi nói. - Và ông cần tôi giúp.

Đôi mắt Silva lướt nhìn trên cơ thể tôi. Một ân huệ, ông ta đồng ý, có lẽ hình dung rằng tôi chỉ đơn thuần là một phụ nữ với những ham muốn giản đơn, và sẽ đòi hỏi bánh mì và nước. Chỉ một thôi, ông ta cảnh cáo tôi.

Tôi yêu cầu ông ta để chúng tôi được sống.

Viên tướng trợn mắt nhìn tôi chằm chằm, nói rằng ông ta muốn biết tôi nghĩ mình là ai khi dám đòi hỏi một ân huệ như thế.

Tôi nói tôi là Phù Thủy Xứ Moab, và số mệnh đã tiền định rằng tôi sẽ ở đây để thuật lại câu chuyện về những gì đã xảy ra ngày hôm nay trên thế giới do Adonai tạo ra, trong khi những con bồ câu bay lượn trên đầu chúng tôi. Tôi nói với ông ta sẽ không ai biết Roma đã tìm tới chúng tôi như thế nào, cũng như chúng tôi đã run rẩy ra sao trước con sư tử bị bắt làm nô lệ trong xiềng xích nếu không có câu chuyện tôi kể lại.

- Ngươi sẽ nói rằng các ngươi không hề sợ hãi, ông ta trả lời, nghĩ rằng câu chuyện của tôi sẽ nói xấu đế chế của ông ta. - Ngươi sẽ kể lại chuyện ngươi tìm đến chỗ con sư tử và nó đã cúi đầu trước ngươi như thế nào.

- Chỉ kẻ ngốc mới không sợ một con sư tử, tôi cam đoan với ông ta, nhớ lại người đàn ông từng thoát khỏi tay con sư tử đã giết chết chín người trước ông. - Chỉ đơn thuần là tôi quá cay đắng so với khẩu vị của nó, tôi nói.

Silva gật đầu, chấp nhận nghe thêm. Tại sao ta phải ưng thuận điều ngươi muốn?

Dù chỉ đơn thuần là phụ nữ và trẻ con, chúng tôi là những người duy nhất đã sống qua cơn cuồng loạn chết chóc này. Chúng tôi đã nghe thấy Eleazar Ben Ya’ir nói với thuộc hạ của ông và ghi nhớ những lời ông nói. Người ta sẽ chỉ tin chúng tôi khi nghe kể về buổi tối này, vì chúng tôi là những nhân chứng duy nhất. Chúng tôi đã nghe thấy tiếng gào thét của những người biết họ không có cơ hội nào chiến thắng Roma.

Sau đó tôi cúi đầu xuống, vì tôi đã nói đủ. Một câu chuyện sẽ có thể là rất nhiều thứ với nhiều người. Tôi sẽ cho ông ta câu chuyện ông ta muốn, nhưng giống như con bọ cạp ẩn mình trong góc tối, câu chuyện của tôi sẽ đốt. Tôi biết không nói tới việc người của chúng tôi đã lựa chọn cái chết cho họ thay vì rơi vào kiếp nô lệ như thế nào. Và tôi cũng không cho rằng chúng tôi sẽ trở nên mạnh mẽ hơn nhờ câu chuyện của tôi nếu tôi được sống để kể lại nó, hay rằng Roma sẽ bị ám ảnh bởi bóng ma của dân tộc chúng tôi, hay một hồn ma có thể mạnh hơn một đế chế, vì nó có thể đưa người ta không chỉ tới chỗ rơi nước mắt mà cả tới hành động.

Viên tướng đưa mắt nhìn tôi. Tôi biết ông ta muốn nghe nhiều hơn về những gì đã xảy ra. Làm thế nào người của chúng tôi có thể tự kết liễu bản thân họ và tất cả những ai họ yêu mến? Đó là một câu đố hóc búa, và thậm chí cả những người tàn nhẫn cũng có thể bị chúng ám ảnh, cho dù khi được giải đáp, lời giải có thể sẽ đem tới thách thức với họ.

Khi viên tướng đồng ý với cuộc mặc cả của tôi, tôi bước lại gần ông ta.

Ông ta yêu cầu tôi nói, và tôi làm đúng như ông ta đòi hỏi. Tôi kể cho ông ta những gì ông ta muốn nghe.

Chúng tôi tới Alexandria, vì đó là nơi Phù Thủy Xứ Moab thuộc về, thành phố bà đã nhớ nhung khi bà nằm mơ về con sông lớn, về mẹ bà và về những bông hoa trắng mọc trong các khu vườn của thành phố này. Chúng tôi bị đưa trước chiến đoàn về Jerusalem, để câu chuyện của chúng tôi được ghi lại, sao chép và gửi tới Roma. Chúng tôi kể lại nó nhiều lần, và cho dù phải cúi đầu trước sức mạnh của đế chế, mỗi lần chúng tôi kể nó, thêm cả nghìn người biết được về buổi tối khi chúng tôi từ chối bị đánh bại. Câu chuyện trở thành một đám mây, và đám mây hóa thành cơn mưa, và những hạt mưa rơi xuống khắp nơi trong đế chế.

Chúng tôi được thả tự do bên ngoài tường thành Jerusalem. Nó đã trở thành một thành phố chúng tôi không còn nhận ra nữa, và dân tộc chúng tôi không được phép sống bên trong các cổng thành. Tôi bán đi chiếc bùa vàng hình con cá để lấy tiền trang trải cho chuyến đi của chúng tôi. Lá bùa đã che chở cho chúng tôi, giải thoát chúng tôi khỏi kẻ thù, và khi làm thế nó đã hoàn thành nhiệm vụ của mình. Tôi nghĩ tới người nô lệ phương bắc, cầu nguyện để chiếc bùa của anh cũng giúp được cho anh điều tương tự, để anh tìm được đường trở về miền đất nơi tuyết phủ hầu như quanh năm, nơi hươu nai cũng nhanh nhẹn như những con báo băng qua các đồng cỏ, nơi anh có thể được tự do.

Yehuda đi cùng và sống cùng nhà với chúng tôi trong vài năm, nhưng khi trở thành một thanh niên, cậu lại tìm về với cộng đồng của mình. Những người Essene đã tập hợp lại ở phía Bắc, gần Galilee. Đó là những người còn sót lại từ cộng đồng của cậu, những người vẫn còn tin vào hòa bình và những nguyên tắc của sự trung thành thuần khiết với Đấng Toàn Năng. Ngày chàng trai rời chúng tôi, Revka đã khóc, vì bà yêu quý cậu như thể cậu là cháu ruột bà.

Noah và Levi không bao lâu nữa sẽ trở thành những người đàn ông trẻ. Cả hai đều có nước da màu mật ong và đôi mắt đen; cả hai đều tuấn tú, tận tụy chăm lo cho bà họ khi bà về già. Hai cậu thanh niên có thể trở thành học sĩ, giống như bố họ trước khi số phận làm ông thay đổi, song thay vì thế hai anh em lại chọn học nghề của ông ngoại. Mỗi buổi sáng chúng tôi lại thức dậy trong mùi thơm của bánh mì đang được nướng trong cái lò hình vòm xây ở góc vườn. Có những lần tôi bắt gặp nhiều người đứng ngoài cổng từ sáng sớm, khóc nức nở, được dẫn tới đó nhờ mùi bánh mì nhắc họ nhớ lại thứ bánh họ từng ăn thời trẻ, khi Jerusalem còn là của chúng tôi. Giờ đây chúng tôi là các công dân của thế giới, và những chiếc bánh của hai anh em họ thể hiện rõ điều này: mật ong lấy từ những tổ ong ở Ai Cập, thì là và mùi từ Moab, muối từ bờ biển Phù Thủy Xứ Moab đã vượt qua vì số mệnh đã tiền định bà phải làm như thế.

Về phần con trai tôi, cậu bé trầm tính và không biết sợ. Con trai tôi là một học sinh xuất sắc, biết nói bốn thứ tiếng, song cậu bé luôn bị những cơn ác mộng ám ảnh. Đây là điều hoàn toàn lường trước được sau những gì nó đã phải chứng kiến, dù con trai tôi không bao giờ phàn nàn về những chuyện như thế. Tôi phát hiện ra con trai mình khó ngủ vì có những đêm tôi tỉnh giấc và nhìn thấy thằng bé ngồi trong bóng tối. Ngủ vẫn là một thứ xa lạ với tôi, cũng như với con trai tôi. Có lẽ bố thằng bé đã trò chuyện với nó trong những giấc mơ của con trai tôi, cũng như bố tôi đã tìm đến với tôi. Tôi vẫn còn giữ lại áo choàng của người sát thủ, chiếc áo người ta vẫn nói được dệt từ tơ nhện, cho phép giấu kín ông khỏi mọi con mắt. Tôi đã tha thứ cho ông, giống như tôi hy vọng ông đã tha thứ cho tôi ở Thế Giới Bên Kia, vì tôi cũng không phải là không có lỗi lầm. Nếu được đưa tới trước mặt ông, tôi sẽ tỏ lòng trân trọng ông, vì ông đã đem đến cho tôi cuộc sống, và tôi sẽ luôn biết ơn ông vì điều đó.

Hàng năm, vào dịp kỷ niệm ngày pháo đài thất thủ, tôi lại thuật lại phần câu chuyện tôi đã không kể với Silva, cho dù các con tôi đã thuộc lòng điều ấy. Từ việc bọn lính đã bắt con sư tử xiềng nó vào xích và hành hạ nó như thế nào, cũng như chuyện con sư tử đã cam chịu chờ đợi, nằm trong bùn cho tới khi được giải thoát, và cuối cùng nó đã được giải thoát thế nào vào sa mạc, để rồi tiếp tục sống ở đó, một mình và cô đơn.

Tôi nói con sư tử này không là vua của điều gì ngoài tự do của bản thân nó. Cho dù ngôi Đền thứ ba có vươn lên hay không, cho dù con người xây nên các cung điện hay biến các thành phố thành đống đổ nát, con sư tử sẽ là kẻ phải chiến đấu cho một miền đất đầy đá. Mọi thứ thay đổi, vì đó là quy luật của thế giới chúng tôi đang sống. Nhưng có những điều vẫn giữ nguyên, ngay cả sau khi chúng đã biến mất. Tôi nói với các con tôi rằng chúng tôi từng có một nghìn con bồ câu và đã thả tự do cho chúng, nhưng nếu nhìn lên trời, chúng tôi vẫn có thể trông thấy chúng, ngay cả khi chúng tôi đã ở rất xa.

Hàng năm, vào tháng Nissan, Yonah và tôi lại ra sông vào buổi tối trước hôm diễn ra ngày lễ đánh dấu cuộc hành trình của dân tộc chúng tôi rời khỏi Ai Cập, cuộc hành trình chúng tôi hy vọng lại được thực hiện một ngày nào đó, khi Jerusalem trở lại là của chúng tôi. Đó là một chuyến đi dài cho chúng tôi. Vào năm nay, chúng tôi kỷ niệm Lễ Ban Phước cho mặt trời, vì tinh cầu lộng lẫy đó ở vào chính xác vị trí của nó khi diễn ra Sáng Thế, khi Chúa tạo ra thiện và ác, đem cả hai tới thế giới của chúng ta vào cùng một thời điểm với khi Người tạo ra lời nói và đưa chúng ta ra khỏi im lặng, để chúng ta có thể tự lựa chọn cho chính mình. Chúng tôi cưỡi trên con lừa trắng mình nuôi trong chuồng. Revka và tôi luôn để ý đảm bảo con vật được chăm sóc cẩn thận, sẵn sàng nếu đến lúc nào đó cần đột ngột lên đường. Dân tộc chúng tôi không bao giờ biết khi nào có thể mình lại phải chạy trốn. Mọi thứ quan trọng chúng tôi đều mang theo mình, cho dù chúng có được ghi lại hay không.

Yonah là một cô bé xinh đẹp, mặc dù với mái tóc sáng màu và đôi mắt xám, bé trông chẳng có chút gì giống với mẹ mình. Dẫu vậy, cô bé vẫn bị nước thu hút. Tôi không thể giữ cô bé cách xa nó dù đã thử. Tôi đã thấy cô bé nghịch nước ở đài phun nước ngoài sân, nơi chúng tôi nuôi cá. Lũ cá không chạy trốn khỏi cô bé, mà lại tìm đến quanh cô, giống như những con bồ câu từng tìm đến tôi. Đó là nguyên tố của cô bé, thứ cô cùng chia sẻ với Shirah, người đã làm tất cả những gì bà có thể để đưa đứa trẻ này đến với thế giới, cho dù khi ấy vẫn chưa đến thời điểm tự nhiên, còn quá sớm để sinh nở với bất cứ đảm bảo an toàn nào. Shirah đã chảy máu rất nhiều sau khi sinh, và chắc hẳn bà cũng không thể qua khỏi cho dù Thần Chết có không tìm đến giữa chúng tôi vào buổi tối kinh hoàng đó. Cả hai chúng tôi đều biết chuyện ấy sẽ tới khi bà uống nước sắc cửu lý hương và ngồi lên làn khói cho phép bà bắt đầu chuyển dạ. Bà đã hy sinh cuộc sống của mình để Yonah có thể sống cuộc đời của cô bé. Với những người từng nói Phù Thủy Xứ Moab chẳng bao giờ yêu bất cứ ai, rằng bà là kẻ ích kỷ, chỉ quan tâm tới số mệnh của bản thân mình, tôi chỉ có thể nói bà đã bị hủy hoại bởi tình yêu, đồng thời cũng được tình yêu giải thoát và bà đã để lại một báu vật lộng lẫy cho thế gian này, một đứa trẻ thích đứng dưới mưa.

Đôi chân trần của chúng tôi chìm dưới bùn trong khi lội xuống làn nước sông Nile. Dòng sông đượm màu xanh mực. Xung quanh là những khóm sậy sắc lẻm, xanh rì, mùi hương balsam bồng bềnh trong không khí. Những người phụ nữ giặt trang phục của họ rồi phơi lên các tảng đá bên bờ sông cho khô. Những người đàn ông kéo thuyền vào bờ, vác chúng trên vai khiêng lên những con đường mòn trên cát. Chúng tôi bước đi cho đến khi bóng của con cá màu bạc lao vụt qua ngay gần. Trong khi tấm màn chạng vạng buông xuống, chúng tôi thắp một cây nến đặt lên một tàu lá sen nổi bồng bềnh trôi theo dòng nước và nhìn theo trong khi nó biến mất vào màn đêm. Đó là lý do chúng tôi ở đây, dâng lời cảm ơn lên các mẹ của chúng tôi, những người đang nhìn xuống chúng tôi từ nơi một ngày kia chúng tôi sẽ tới hội ngộ, ở Thế Giới Bên Kia.

Lời cảm ơn

Những người nuôi bồ câu là một tiểu thuyết có bối cảnh diễn ra trong và sau khi Jerusalem thất thủ (70 Sau Công Nguyên). Cuốn sách diễn ra trong khoảng thời gian bốn năm, trong khi người Roma tiến hành tấn công pháo đài Do Thái ở Masada, nơi có một nhóm chín trăm người nổi dậy và gia đình họ cố thủ. Câu chuyện được lấy cảm hứng từ sử gia Josephus, người đã ghi lại bản tường thuật duy nhất về cuộc vây hãm, trong đó ông ta cho biết có hai phụ nữ và năm đứa trẻ sống sót sau cuộc tàn sát xảy ra vào đêm những người Do Thái chấp nhận tự sát hàng loạt thay vì khuất phục chiến đoàn Roma. Chính những người sống sót này đã thuật lại câu chuyện với người Roma, và qua đó, với cả thế giới.

Tôi được truyền cảm hứng từ chuyến thăm Masada đầu tiên của mình, một trải nghiệm tâm linh thật sâu sắc và cảm động, đến mức tôi cảm thấy như thể những cuộc đời từng tìm đến nơi này hai nghìn năm trước vẫn còn tươi mới, sống động. Những sự kiện bi thảm của quá khứ và sự hy sinh kỳ lạ diễn ra tại pháo đài này dường như vẫn hiển hiện trong không khí trong trẻo. Dường như những người từng sống ở đó, và chết tại đó, mới chỉ ra đi vài giờ trước.

Trong bảo tàng Yigal Yadin tại Masada có thể tìm thấy rất nhiều di vật được nhắc đến trong tiểu thuyết này: một mảnh vải thổ cẩm thuộc về một người lính của chiến đoàn bị bắt sung quân từ xứ Wales; đôi xăng đan và tóc của một phụ nữ trẻ có hài cốt được tìm thấy cạnh một đài phun nước, cạnh hài cốt của một chiến binh trẻ và một cậu bé, xung quanh họ là những mảnh áo giáp vảy cá bằng bạc. Một tấm bùa được trưng bày trong một bảo tàng tại Wales chính là tấm bùa được trao cho Wynn, người nô lệ đã trốn thoát, còn những chiếc bát phù chú, những tấm bùa và sách phù chú trong tiểu thuyết có thể tìm thấy trong các bảo tàng ở châu Âu, Israel và Ai Cập. Những cái tên tìm thấy trên mảnh gốm vỡ, cũng có thể là những lá thăm mà các chiến binh cuối cùng rút được, ở Masada - trong đó có Yoav, Người Từ Thung Lũng, và Ben Ya’ir, thủ lĩnh của cuộc nổi dậy - cũng đang được trưng bày tại Masada. Một số hài cốt đã được tìm thấy trong hang núi phía dưới pháo đài, và mặc dù không ai có thể biết liệu những người Essene có mặt ở Masada hay không, nhiều bản thảo của họ đã được khai quật tại đó. Phép màu là một nỗ lực bí mật, nhưng thường xuyên nhất có thể, tôi đã đan cài các phát kiến khảo cổ vào câu chuyện của Những người nuôi bồ câu.

Tôi mang ơn không chỉ câu chuyện kể của Josephus, mà cả Yigal Yadin, nhà khảo cổ học phụ trách dự án Masada, tác giả của Masada, một câu chuyện đầy cuốn hút về quá trình khai quật pháo đài. Cho dù vẫn có những tranh luận liên quan tới lịch sử và kết quả khảo cổ, tôi luôn dựa vào những khám phá ban đầu và những suy đoán tại thực địa.

Tôi đã tìm kiếm tư liệu cho Những người nuôi bồ câu trong nhiều năm, nhưng tôi không phải là một nhà sử học hay một học giả về tôn giáo. Là một tiểu thuyết gia, tôi làm tốt nhất có thể trong khuôn khổ của thực tế. Cho dù một số nhân vật dựa trên các nhân vật lịch sử, những câu chuyện về phụ nữ thường trôi qua mà không được ghi chép lại, và Những người nuôi bồ câu là nỗ lực của tôi để hình dung ra những câu chuyện đó. Hy vọng của tôi là khi làm vậy, tôi có thể đem lại tiếng nói cho những người đã phải giữ im lặng quá lâu.

Tôi muốn cảm ơn những độc giả đầu tiên của mình, Maggie Stern Terris, Daniel Terris, Pamela Painter và Sue Standing vì những nhận xét sâu sắc và vô giá của họ, vì tình bạn và sự ủng hộ của họ trong quá trình viết cuốn sách này. Tôi cũng muốn cảm ơn tới hai bác tôi, Ashley và Harriet Hoffman, cũng là những độc giả ban đầu, vì lòng tốt họ dành cho tôi trong cả công việc viết văn và ngoài đời thực. Xin cảm ơn Mindy Givon, em dâu tôi, vì đã là một độc giả luôn cổ vũ nhiệt thành từ lúc ban đầu, vì đã cùng đi khắp Israel với tôi, vì đã là một người bạn tuyệt vời. Tôi xin bày tỏ sự biết ơn tới Trung tâm Nghiên cứu về Phụ nữ ở Brandeis vì đã chỉ định tôi làm học giả khách mời, kèm theo lời cảm ơn đặc biệt tới Shulamit Rheinharz, và tới người sinh viên nghiên cứu tuyệt diệu của tôi, Deborah Thompson.

Xin cảm ơn Susan Brown vì quá trình sao chép vừa chu đáo vừa rộng lượng. Xin cảm ơn Gary Johnson và Julia Kenny tại chi nhánh Markson Thoma vì sự ủng hộ liên tục của họ, cũng như tới Paul Whitlatch tại Scribner vì sự giúp đỡ trong quá trình xuất bản cuốn sách này. Lời cảm ơn của tôi xin dành gửi tới Camille McDuffie vì tình bạn và lòng tốt của cô trong quá trình thực hiện nhiều cuốn sách. Xin gửi lời biết ơn chân thành tới Joyce Tenneson, bức ảnh lộng lẫy của ông đã đem đến cảm hứng cho tôi như một biểu tượng về lòng can đảm và sự duyên dáng của những người phụ nữ trong thế giới cổ đại.

Tôi mang ơn anh rể tôi, Menachem Givon, người đã làm hướng dẫn viên cho tôi ở Israel, những hiểu biết của anh là vô giá với tôi trong quá trình đọc thử bản thảo kỹ lưỡng anh đã thực hiện. Tôi đã không thể nào tìm ra được tất cả những gì anh biết thuộc lòng và vui lòng chia sẻ với tôi. Tôi cũng mang nợ rất nhiều từ Richard Elliott Friedman, một nhà văn và học giả xuất chúng, quá trình đọc thử sáng suốt và cẩn thận ông dành cho cuốn sách là vô cùng hữu ích, những nhận định sâu sắc về thế giới của Kinh Thánh vừa đáng kinh ngạc vừa vô giá. Cảm ơn cả hai người vì đã là những người thầy thật rộng lượng, kiên nhẫn.

Tôi đặc biệt muốn cảm ơn Elaine Markson, người đại diện và người bạn tuyệt vời của tôi; cô đã đặt niềm tin vào cuốn sách này ngay từ đầu, và đã luôn tin vào tôi. Xin cảm ơn rất nhiều tới người đại diện lâu năm, người bạn thân thiết Ron Bernstein của tôi vì những lời khuyên sáng suốt của ông trong những năm qua. Tôi không biết dùng từ nào để diễn tả lòng biết ơn của mình khi được làm việc với Nan Graham, biên tập viên, và Susan Moldow, người phụ trách xuất bản của tôi. Cả họ cũng đã tin vào tôi và cuốn sách này, đã đón nhận nó từ khi nó chưa được định hình. Khi làm thế, họ đã thay đổi số phận của tôi. Tôi cũng xin cảm ơn Carolyn Reidy vì lòng tốt và sự ủng hộ của bà.

Tôi mang ơn chồng tôi, Thomas Martin, người đã cùng đi vào sa mạc với tôi, bất chấp những nỗi buồn chúng tôi gặp phải.

Cuối cùng, món nợ lớn nhất của tôi là với mẹ tôi, Sherry Hoffman, người tôi vẫn nhớ mỗi ngày. Con hy vọng mẹ đã tha thứ cho con, cũng như con đã từ lâu tha thứ cho mẹ.

ĐỌC THÊM

The Jewish War, Josephus, Penguin Classics edition

Masada, Yigal Yadin, Welcome Rain Books

Ancient Jewish Magic, Gideon Bohak, Cambridge University Press

Magic in Ancient Egypt, Geraldine Pinch, The British Museum Press

Every Living Thing, Daily Use of Animal in Ancient Israel, Borowski, Alta Mira Press

Daily Life in BiblicalTimes, Borowski, Society of Biblical Literature, Atlanta

Có thể tìm hiểu thêm thông tin về lịch sử và từ vựng tại trang chủ của tác giả: www.AliceHoffman.com

[1] Theo Kinh Cựu ước, là ngôi đền do Vua Solomon xây dựng tại Jerusalem và bị Hoàng đế Nebuchadnezzar II của Babylon phá hủy năm 587 trước Công Nguyên (T.C.N). (Các chú thích trong cuốn sách này đều của người dịch).

[2] Trong tiếng Do Thái cổ, “Adonai” nghĩa là “người thầy”, “chủ nhân”, ý chỉ Chúa Trời.

[3] Cách gọi khác ám chỉ Jerusalem.

[4] Tiếng La tinh có nghĩa là “Người mang dao”, tên đặt cho những người Do Thái thuộc phong trào kháng chiến diễn ra sau khi Jerusalem thất thủ năm 70, những người này thường giấu dao trong áo để ám sát quân Roma và những người Do Thái ủng hộ lực lượng chiếm đóng.

[5] Phong trào chính trị diễn ra tại vùng Judea (Israel ngày nay) vào thế kỷ I, nhằm kêu gọi dân chúng nổi dậy chống lại Roma, các Sicarius là một nhóm tham gia phong trào này.

[6] Thứ áo không tay của đàn ông, thường dài tới đầu gối, có đai thắt lại ở ngang hông.

[7] Tiền (tiếng Do Thái cổ).

[8] Moses (tức Mô-xê hoặc Môi-xe): lãnh tụ tôn giáo, người đã đưa dân tộc Do Thái rời khỏi Ai Cập tới Vùng Đất Hứa theo lệnh Chúa (Kinh Cựu Ước).

[9] Trong thần thoại, phượng hoàng khi chết sẽ bùng cháy, sau đó tái sinh từ tro tàn, do vậy tượng trưng cho sự bất tử.

[10] Tức Herod Đại đế (73/74 T.C.N - 4 C.N), vua xứ Judea.

[11] Võ sĩ chiến đấu với nhau và với thú dữ trong các đấu trường thời Roma cổ đại để mua vui cho công chúng.

[12] Tên chung của năm tập đầu bộ kinh thánh của đạo Do Thái.

[13] Một loại cây cho nhựa thơm.

[14] Tên cổ của một vùng đất ngày nay thuộc Jordan, nằm ở bờ đông Biển Chết.

[15] Hay còn gọi là Mark Anthony, danh tướng, chính trị gia Roma (83 - 30 T.C.N), người tình của Nữ hoàng Ai Cập Cleopatra, cùng Octavius tranh quyền thống trị Đế quốc Roma, bị thất bại và phải tự sát.

[16] Phù thủy.

[17] Một loại đá màu đỏ nâu, thường dùng chế tác đồ trang sức.

[18] Một thiên thần trong kinh của Đạo Do Thái.

[19] Đấu trường lớn ở Roma, được xây trong khoảng từ năm 72 - 80 dưới thời các Hoàng đế Vespasian và Titus.

[20] Mảnh giấy viết những lời cầu phúc của người Do Thái, thường được trang trí đẹp mắt, dùng để lấy may.

[21] Loại bánh mì đặc biệt người Do Thái chuyên ăn vào dịp lễ Sabbath và các ngày lễ khác.

[22] Một loại văn tự cổ, tiền thân của chữ cái Arab và Do Thái.

[23] Tiếng Do Thái cổ.

[24] Tháng thứ mười trong lịch Do Thái.

[25] Thủy tổ của người Do Thái.

[26] Ngày lễ mừng năm mới của người Do Thái.

[27] Nghi lễ ban phước kèm theo một cử chỉ đặc biệt trong tôn giáo Do Thái cổ, liên hệ với mặt nữ tính của Chúa.

[28] Nhân vật trong Kinh Cựu Ước, là tổ tiên của Vua David.

[29] Kỹ nữ tại các đền thờ.

[30] Một nghi lễ Do Thái cổ để xác định xem một phụ nữ có thực sự mắc tội ngoại tình không khi người bị buộc tội không thừa nhận.

[31] Kinh của đạo Do Thái.

[32] Thời điểm trăng mới xuất hiện đầu tháng.

[33] 1,8 mét.

[34] Nơi thực hiện các lễ hiến sinh, bói toán.

[35] Đơn vị đo lường cổ, một cubit tương đương khoảng 45 xăng-ti-mét, hoặc được tính bằng khoảng cách từ khuỷu tay đến đầu ngón tay.

[36] 1 cubit = 45,7 cm.

[37] Vespasian (9 - 79): Hoàng đế thứ chín của Đế quốc Roma từ năm 69 - 79 S.C.N.

[38] Titus (39 - 81): con trai Vespasian, Hoàng đế thứ mười của Đế quốc Roma, từ năm 79 - 81 S.C.N.