TEABOOKS COPYRIGHT 2022 愿为你赴一场前路不明的旅途
by 代琮（DAI CONG）
Copyright © 2019 BY DAI CONG This edition aranged with Tianjin Staread Culture Communication Co., LTD.
through BIG APPLE AGENCY, INC., LABUAN, MALAYSIA.
VIETNAMESE edition copyright 2021 PHU SI BOOKS JOINT STOCK COMPANY
All rights reserved.
Bản quyền tiếng Việt © 2021 PHU SI BOOKS Được xuất bản theo hợp đồng chuyển nhượng giữa Tianjin Staread Culture Communication Co., LTD và Công ty Cổ phần Sách Phú Sĩ, thông qua BIG APPLE AGENCY, INC., LABUAN, MALAYSIA.

e-Book này được thực hiện trên tinh thần thiện nguyện, phi lợi nhuận và phục vụ cộng đồng người đọc chưa có điều kiện mua sách giấy.

Thông tin eBook

Tên
sách:
Nguyện Vì Người Đi Trên Hành Trình Không Biết Trước Tương Lai

Nguyên tác:
愿为你赴一场前路不明的旅途

Tác giả:
ĐẠI TÔNG

Dịch giả:
Song Hạo

Phát hành:
TEABOOKS

Xuất bản:
NXB Thế Giới

ISBN:
978-604-365-362-5

Số trang:
320 pgs

Khổ giấy:
13 x 18 cm

Giá bìa:
129.000 đ

Ngày phát hành:
07/2022

•
•

Tạo eBook:
@huyetleid0907

Hoàn thành:
08/2024

ĐẠI TÔNG. Nhà văn, người dẫn chương trình đài phát thanh trên mạng, nhà sáng lập kiêm tổng biên tập tạp chí văn học Thời gian dần trôi. Hiện nay, anh là giám đốc điều hành của công ty TNHH Phát triển Văn hóa Tháng năm rực rỡ Sơn Đông. Một cây bút trẻ ấm áp luôn hướng về năm tháng bình yên. Chương trình radio Một phút trước khi ngủ của anh đã nhận được hơn 10 triệu lượt nghe. Các tác phẩm như Nhìn rõ ước mơ, Thời gian sẽ trả lời bạn, Tình yêu mà tôi muốn là ánh sáng và em... đạt hơn 100 triệu lượt đọc và được rất nhiều tài khoản lớn trên mạng xã hội Trung Quốc chia sẻ.

.

Trăng dưới biển là trăng trên trời,
người trước mặt là người yêu tôi.
Ta nguyện vì người mà quên đi bản thân, bước đi lẻ loi trên hành trình không biết trước tương lai. Ước nguyện người và ta cùng nâng đèn soi sáng cho nhau để ngày bình thường nhất trong đời chúng ta trở thành ngọn nguồn của khởi đầu mới, bất kể sau này chúng ta có ở bên nhau hay không.

Mục lục Copyright • Thông tin eBook • Credit NGUYỆN VÌ NGƯỜI ĐI TRÊN HÀNH TRÌNH KHÔNG BIẾT TRƯỚC TƯƠNG LAI PHẦN 1 - Trải qua vạn cánh buồm, không nói lời tang thương Sau “tam thập nhi lập”, tiếp tục làm thiếu niên Mọi chuyện trong quá khứ đều là phần mở đầu Một số tri kỷ cũ không thể trở thành bạn chí cốt Nếu cứ bước đi, vậy đừng chậm chân Hãy để những người đó đồng hành với bạn đến cùng Tôi muốn thế giới này có ai đó vì tôi mà đến PHẦN 2 - Mong bạn yêu say đắm, không phụ tháng ngày qua Nguyện vì người đi trên con đường không biết trước tương lai Cuộc đời dài lắm, đừng chỉ dùng để yêu Nếu có thể giữ chặt, xin đừng vội buông tay Tình yêu đích thực sẽ không khiến bạn cảm thấy mình kém cỏi Khi chia tay, hãy nói lời tạm biệt trong vui vẻ Bạn chỉ thất tình thôi mà, đừng bỏ lỡ “phong cảnh” đẹp hơn Trong một mối tình đẹp, bạn không bao giờ phải chịu ấm ức PHẦN 3 - Giữ vững hiện lại, không ngại tương lai Đừng lấy thanh xuân tươi đẹp nhất để sống cuộc đời vô vọng nhất Hào phóng cho tương lai là cống hiến mọi thứ cho hiện tại Tốt nhất là đời này đừng gặp lại những người ta đã từng yêu hết lòng Người chơi thực sự chỉ là bản thân bạn Đừng oán trách cuộc đời mờ mịt, bạn chỉ đang dành thời gian để buồn chán Hà tất phải tiếc nuối vì thành bại, được mất. Đó chỉ là cuộc sống sau khi lựa chọn Màu sắc sặc sỡ trong vài tấc vuông sao sánh được với sự lộng lẫy của thế giới Nỗi khổ lớn nhất không phải thất bại mà là “Tôi vốn có thể” PHẦN 4 - Lấy mộng làm chiến mã, không buông bỏ sơ tâm Bạn cần phải cố gắng tin vào điều gì mới có thể phát triển bản thân Cuộc sống rất dài, đừng thất vọng quá sớm Cách che chở tốt nhất của cha mẹ là quan sát và dõi theo con Việc tu hành lớn nhất trong đời là tu thân Hy vọng bạn luôn nhiệt tình với cuộc sống và làm những điều mình thích Đừng trở thành người mà người khác mong muốn Kiểm soát ham muốn của bản thân mới có thể sống thanh thản Biết thời thế nhưng không chạy theo thời thế PHẦN 5 - Trải qua rèn giũa nhưng không mất đi sự sắc bén Luôn có một lần yêu sâu đậm, không hề do dự Sau quá nhiều ổn định, tôi cần một chút rối loạn Em không muốn làm ma vương, em chỉ muốn làm công chúa nhỏ của anh Món quà của Thượng đế đã sớm được bí mật đánh dấu bằng nhãn giá Sẽ luôn có người khiến bạn tha thứ cho thế giới Tự do của bạn đến từ tính kỷ luật tự giác Trước cô đơn là bối rối, sau cô đơn là trưởng thành

ĐẠI TÔNG
Song Hạo dịch

Nguyện vì người
đi trên hành trình
không biết trước
tương lai

TEABOOKS & NXB Thế Giới

PHẦN 1

Trải qua
vạn cánh buồm,
không nói lời tang thương*

✽

Lấy từ cụm “tang điền thương hải” nghĩa là bãi bể nương dâu, ý chỉ sự thay đổi của thời thế, vạn vật.

Sau “tam thập nhi lập”[1],
tiếp tục làm thiếu niên

Cuối tháng Tư năm ấy, vì có việc nên tôi phải về quê. Trên đường đến đồn công an để xác nhận giấy tờ, tôi đi ngang qua ngôi trường cấp ba ngày xưa của tôi.

Sau khi tôi tốt nghiệp, trường học đã thay cổng mới. Cánh cổng sắt loang lổ ngày xưa đã đổi thành cổng xếp điện tự động. Các tòa nhà cũ cũng được phá dỡ và xây dựng lại. Bây giờ, khu nhà khoa học kỹ thuật, khu thí nghiệm, bể bơi đều có đầy đủ. Trường được xây mới theo phong cách châu Âu, toát lên vẻ sang trọng và lịch sự, nhưng đã không còn dáng vẻ cũ kỹ trong ký ức của tôi.

Dưới mái trường tiêu chuẩn mới tinh, những cô cậu học trò mặc đồng phục hối hả bước vào sân trường đang rộn rã tiếng loa phát thanh. Gương mặt các em ngây ngô với nụ cười ngượng ngùng. Rõ ràng là những khuôn mặt xa lạ nhưng sao nó đột nhiên gạt công tắc hồi ức của tôi, khiến tôi ngẩn người trước cổng trường, không nhịn được mà ngó vào bên trong. Xuyên qua bóng dáng của đám học sinh, tôi bàng hoàng nhận ra không chỉ nhìn thấy mình của ngày xưa mà còn thấy những người đã cùng tôi trải qua ba năm học.

Sau khi xác nhận giấy tờ xong, tôi liên lạc với thầy Lý - giáo viên chủ nhiệm cũ của tôi - để hẹn thăm trường. Thầy nói thầy không còn dạy lớp 12 nữa. Thầy đã lớn tuổi, sức khỏe dần dà không theo kịp công việc, một năm phải qua lại giữa trường học và bệnh viện không biết bao nhiêu lần. Nói xong, thầy khẽ thở dài. Nghe vậy, trái tim tôi trĩu nặng, cảm giác chua xót dâng lên trong lòng.

Thời gian cứ thế trôi đi, tôi đứng trong ngôi trường nay đã trở nên lạ lẫm. Nhớ lại ngày tháng học cấp ba của mình, tôi cảm thấy như có một tấm màn mỏng ngăn cách những chuyện đã qua, vẫn sống động trước mắt nhưng không thể chạm vào. Tình cảm tưởng chừng sẽ không thể quên nhưng cuối cùng, lớp học 56 người không thể tề tựu đông đủ. Giờ đây, số bạn học còn giữ liên lạc với tôi chỉ đếm được trên đầu ngón tay.

Tối hôm đó, tôi hẹn đứa bạn thân nhất thời cấp ba của mình đi chơi. Chúng tôi ăn xiên que ở quán vỉa hè đối diện cổng trường, vừa trò chuyện vừa uống bia và ngắm nhìn trường học yên tĩnh về đêm.

Cường Tử đã kết hôn. Thằng nhóc chưa từng vượt quá 60 kilogam trong suốt ba năm trung học giờ đã có vòng bụng ít nhất 100 xentimét. Khuôn mặt góc cạnh ngày xưa nay đã tròn trịa hơn và ngập tràn hạnh phúc. Cậu ấy cho tôi xem ảnh con gái và kể về cô công chúa nhỏ mà cậu hằng mơ ước với vẻ vô cùng cưng chiều, âu yếm. Trong mắt cậu ấy đong đầy tình cảm.

Nhìn người đã từng tuyên bố “phải học đại học ở tỉnh khác, không bao giờ làm việc tại thành phố này”, tôi phải mỉm cười lắc đầu. Cường Tử nói: “Hồi trước, mày là người sống khép kín nhất trong đám con trai của lớp. Mọi người đều nghĩ mày sẽ học đại học ở tỉnh, sau đó đi làm, kết hôn, sinh con theo khuôn phép nhưng ai ngờ mày lại là người đi xa nhất, bây giờ vẫn chưa ổn định”. Tôi cười cay đắng rồi nhấp một ngụm bia: “Ừ, ai mà ngờ được”.

Chúng tôi đã nói rất nhiều chuyện, cả chuyện quá khứ lẫn hiện tại.

Sau mấy tuần rượu, Cường Tử đã hơi say, mặt mũi đỏ ké. Cậu ấy thở dài, nói: “Nếu hôm nay mày không hẹn tao thì tao không đến đây đâu. Tao không dám tới, mày biết mà. Nhìn bọn nhỏ có tương lai kia rồi nhìn mình hiện tại, tuy tao đã có vợ con nhưng tâm nguyện vẫn khó quên. Mày hiểu ý tao mà, phải không? Đời tao đã nhìn thấy được điểm cuối nhưng bọn nó vẫn còn nhiều hy vọng và vô số cơ hội.”

Tôi không thể đáp lời.

Cường Tử thở dài rồi nói tiếp: “Cho dù không muốn thừa nhận nhưng có vẻ chúng ta đã già thật rồi... Mày có nhớ trước đây, bọn mình từng đánh nhau ra trò với đám côn đồ ở sau trường học để bảo vệ đám con gái trong lớp không? Nhưng mày biết không, mấy ngày trước, tao nhìn thấy một thằng móc ví tiền của người ta mà không dám hé một lời. Bởi vì lúc đó tao đang ôm con gái. Tao sợ nếu thằng trộm đó biết, hắn sẽ làm hại tao hoặc con gái tao”.

Bỗng gương mặt Cường Tử tỏ vẻ bướng bỉnh như đám thiếu niên. Dường như cậu ấy cực kỳ khinh thường việc làm của bản thân nên cố chấp hỏi tôi: “Mày nói xem! Có phải tao đã thay đổi rất nhiều không? Chẳng giống ngày xưa chút nào!”

Tôi đáp: “Làm sao có thể không thay đổi. Tất cả chúng ta đều đã thay đổi.”

Con người ta không thể mãi mãi ở tuổi thiếu niên. Đến một ngày, chúng ta sẽ phải trưởng thành. Những cậu nhóc đã từng dám một mình đối mặt với thế giới càng bước đi sẽ càng có thêm nhiều vướng bận. Chúng sẽ có vợ con, gia đình. Lòng can cảm từng dám “ngậm ngải tìm trầm” dần biến thành ý chí bảo vệ gia đình. Họ bắt đầu trân trọng và bảo vệ bản thân, bởi vì không muốn những người mình thương yêu phải đau lòng. “Tam thập nhi lập”, “lập” là lập gia đình. Điều mà ta buông bỏ có lẽ là phức cảm anh hùng cá nhân.

Ăn xong, tôi và Cường Tử cùng đến trường tản bộ. Thỉnh thoảng, đám học sinh tan lớp lướt qua và ngạc nhiên liếc nhìn chúng tôi. Chúng tôi của thời niên thiếu cũng từng có ánh mắt nhìn người lớn như thế.

Thế giới này luôn vậy. Từng lớp từng lớp trẻ lớn lên như cỏ non, luôn có những người đang trong độ tuổi thanh xuân phung phí khoảng thời gian vàng son quý giá. Những người buồn bã nhìn chúng đều là người trưởng thành chẳng thể quay lại thời thanh xuân. Họ đã mất đi ngọn lửa nhiệt tình, bọc mình trong lớp bảo vệ và trở nên mờ nhạt, mơ hồ.

Có lẽ những cậu trai đó không nghĩ rằng sẽ có ngày mình cũng lớn lên, có khuôn mặt của người trưởng thành - một khuôn mặt có thể trầm lặng, mệt mỏi, yêu mơ hồ mà hận cũng mơ hồ. Cuối cùng, chúng sẽ thỏa hiệp với cuộc sống, hoặc ít hoặc nhiều. Bởi vì trên thế gian này, không ai có thể giữ mãi nét ngây thơ, hồn nhiên. Bởi vì cuộc đời này, mười chuyện thì đến tám, chín chuyện không được như ý. Sẽ luôn có những lúc chúng ta thất vọng với thế giới. Sẽ luôn tồn tại những thứ mà dù ta trả giá bằng tất cả những gì mình có cũng không thể đổi lại, không thể đạt được.

Con người luôn luôn thay đổi, từ thời niên thiếu đến khi trưởng thành, từ ngạo mạn, xốc nổi đến chững chạc, chín chắn. Chẳng ai có thể nói điều này tốt hay xấu. Những người uống bia, ăn xiên nướng mỗi tối sẽ có ngày cầm cốc giữ nhiệt đựng nước kỷ tử không buông tay. Bạn cho rằng những ông chú được mệnh danh là “đàn ông trung niên béo ục ịch” không có thời niên thiếu hay sao? Đều có hết. Nhưng tất cả chỉ là quá khứ. Những gì bạn nhìn thấy hôm nay rất có thể sẽ là bạn trong tương lai.

Nhà Triết học Hy Lạp cổ Heraclitus[2] nói rằng con người không thể tắm hai lần trên một dòng sông. Tương tự như vậy, con người cũng không thể mãi mãi có tâm thái của một đứa trẻ hay một thiếu niên mà sẽ luôn thay đổi và lớn lên. Khi còn non trẻ, con người hiếu thắng nhưng khi trưởng thành lại tìm kiếm sự ổn định. Có vẻ như điều chúng ta theo đuổi luôn thay đổi nhưng kỳ thực, cốt lõi vẫn như vậy. Bởi vì thời niên thiếu cũng là một phần của bạn, nó không hề biến mất mà trở thành những vết thương được bao bọc và chôn giấu ở nơi sâu thẳm trong tâm hồn. Sau khi va vấp, bị tổn thương, con người sẽ luôn trưởng thành và học cách tự bảo vệ mình, nhưng tinh thần trẻ trung bên trong vẫn mãi ở lại và sẽ không biến mất dù chúng ta kết hôn, sinh con hay vì bất kỳ điều gì khác.

Khi tiến về phía trước, chúng ta không cần đòi hỏi bản thân phải giữ mãi lòng dũng cảm, quyết tâm không lùi bước nhưng ít nhất hãy luôn nhớ về tinh thần tuổi trẻ đào sâu chôn chặt trong tim. Dù trải qua bao mưa gió, đừng vì những ảnh hưởng khách quan mà cảm thấy tinh thần ấy thật ngốc nghếch, nực cười, bởi vì nó là minh chứng cho việc chúng ta đã từng có thời thanh xuân.

“Tam thập nhi lập” không có nghĩa chúng ta cáo biệt tuổi trẻ mà chỉ là vượt qua một cột mốc. Tuy mang dáng vẻ mờ nhạt nhưng nội tâm vẫn là thiếu niên rực rỡ, tươi đẹp. Chẳng ai có thể sống mãi không già nhưng tấm lòng son sẽ trường tồn mãi mãi.

[1]

Lời dạy của Khổng Tử, nghĩa là đến tuổi 30, mỗi người có thể tự tạo dựng sự nghiệp cho bản thân.

[2]

Heraclitus (khoảng 535 - 475 TCN): Nhà Triết học duy vật, được coi là ông tổ của phép biện chứng.

Mọi chuyện trong quá khứ
đều là phần mở đầu

Có lẽ tất cả những ai muốn thành công hoặc yêu thích du lịch đều có khao khát được đến New York dù chỉ một lần.

Tôi cũng không ngoại lệ. Tôi đã từng nghĩ mình sẽ sang Mỹ du học hoặc làm việc nhưng chuyện không thành vì nhiều lí do. Ban đầu, tôi cũng tiếc nuối nhưng khi tuổi tác ngày càng lớn, tôi dần trở nên thản nhiên và thừa nhận rằng mọi thứ ở hiện tại đều là lựa chọn tốt nhất. Cái gọi là trời không chiều lòng người vốn rất bình thường.

Không lâu sau Tết, tôi có chuyến công tác sang Mỹ. Đồng nghiệp được cử đi cùng tôi tên là Ngô Dĩnh, một cô gái Hàng Châu, nhỏ hơn tôi ba tuổi, có thể coi là cấp dưới của tôi. Vốn dĩ cô ấy chịu trách nhiệm giải quyết vấn đề đi lại của chúng tôi nhưng Ngô Dĩnh chưa thi bằng lái xe trong nước nên tôi không thể yêu cầu cô ấy lấy bằng lái xe của Mỹ trong khoảng thời gian ngắn được. Vì vậy, tôi đành phải tự xoay xở.

Ngô Dĩnh cũng không ngờ nơi mà chúng tôi sắp đến làm việc không công nhận bằng lái xe của Trung Quốc. Đối mặt với hoàn cảnh khó khăn này của tôi, cô ấy cũng bất lực. Lúc ấy, Ngô Dĩnh mới nói với tôi rằng em trai cô ấy đang du học ở New York. Cậu ta đã lấy bằng lái xe của Mỹ nên chắc hẳn có thể giúp. Tất nhiên tôi cầu mà không được. Em trai của Ngô Dĩnh là Ngô Anh, một chàng trai rất tuấn tú, tính cách hơi kiêu ngạo, ngỗ ngược, bất kham của thế hệ 9X nhưng rất tốt bụng. Cậu ấy không chỉ giúp tôi vượt qua kỳ thi sát hạch lái xe mà còn đưa chúng tôi đi làm quen với môi trường mới.

Sau khi lấy được bằng lái xe, tôi mời hai chị em họ ăn tối. Vì đều là người Trung Quốc nên tôi không mời họ ra nhà hàng mà thay vào đó, tôi đã mua nguyên liệu và nấu một bữa cơm chuẩn vị quê nhà.

Sau bữa ăn, Ngô Dĩnh thu dọn và rửa bát trong bếp, còn Ngô Anh ngồi thất thần ở phòng khách. Cậu ấy uống chút rượu, đôi mắt hơi đỏ như thể vừa khóc. Ngô Anh hỏi tôi: “Anh Tông, tại sao anh làm mọi việc có vẻ đơn giản vậy? Em nghe chị em kể anh vừa bận rộn công việc vừa viết lách. Không những thế, anh còn cố gắng làm thật tốt những việc mà anh yêu thích. Em cảm thấy anh không hề hoang mang, vội vàng gì cả. Cho dù việc khó khăn đến đâu anh vẫn có thể từng bước giải quyết. Tại sao em không thể làm được như anh nhỉ? Bao nhiêu năm qua, dường như em vẫn dừng lại ở thời điểm mới ra nước ngoài, làm việc gì cũng vội vàng, hoảng hốt chứ không chững chạc, bình tĩnh... Bố mẹ em nói em chưa lớn nhưng em thực sự không biết phải làm thế nào. Trong mắt em, anh mới là người trưởng thành.”

Tôi sững sờ. Không ngờ hình ảnh của tôi trong mắt cậu ấy lại “cao lớn” đến vậy. Tôi mỉm cười, đáp: “Không ai có sẵn sự chững chạc, thành thục cả. Em nói vậy là vì em không nhìn thấy bộ dạng ngông cuồng, tinh tướng của anh hồi trẻ thôi.”

Sau đó, tôi nghe Ngô Dĩnh kể về chuyện của em trai cô ấy. Từ nhỏ, Ngô Anh đã rất thông minh, không cần quá cố gắng cũng đạt được thành tích mà người khác dù nỗ lực cũng khó có được. Có lẽ vì chưa từng trải qua khó khăn nên hiếm khi cậu ấy đặt mục tiêu hay yêu cầu bản thân phải đáp ứng kỳ vọng của người khác. Những việc cậu ấy làm đều vì ý thích. Khi đang trong độ tuổi dậy thì, Ngô Anh thích truyện tranh nên sau này muốn học ngành mỹ thuật. Cậu thi đỗ một trường đại học danh tiếng, nhờ thành tích xuất sắc nên được sang Mỹ du học theo diện sinh viên trao đổi. Học xong, cậu ấy ở lại New York. Người ngoài nhìn vào chỉ thấy cậu thành công nhưng kỳ thực, cậu ấy không hề biết bản thân mình muốn làm gì, cứ ngây ngô, khờ dại chờ đợi khó khăn phát sinh hoặc hy vọng bản thân nổi hứng để tìm ra phương hướng cuộc đời mình.

Trong vô thức, tôi nghĩ về chính mình. Dường như tôi chưa bao giờ trải qua thời khắc có thể tự do bay lượn như vậy. Phần lớn thời gian tôi cảm thấy mình thật tầm thường, trung dung và không thể đạt được thành tựu gì, chỉ là một thanh niên với khuôn mặt phổ thông có thể bắt gặp ở bất cứ đâu trong đất nước Trung Quốc. Tôi giống như đại đa số mọi người, làm một công việc bình thường, ăn những món ăn bình thường, không có cuộc kỳ ngộ nào, cũng không có câu chuyện nào đáng để được khen ngợi. Tôi chỉ là một người bình thường, vô cùng bình thường mà thôi.

Sau đó, tôi nói với Ngô Anh rằng tôi chưa bao giờ nghĩ mình sẽ được một người có thể coi là thiên tài như cậu ấy hâm mộ. Ngô Anh đáp: “Em không phải thiên tài đâu. Em chỉ là một kẻ nửa vời mãi mãi không học được cách chuyên tâm vào công việc. Em sống cuộc sống của riêng mình nhưng lại ngưỡng vọng cuộc sống của người khác. Cuối cùng, em chỉ có thể rơi vào kết cục hai bàn tay trắng.”

Tôi nói: “Em rất tỉnh táo, chỉ là em không muốn thay đổi mà thôi. Mỗi người có cách sống của riêng mình. Có cách sống kiên trì đến cùng, cũng có cách sống được chăng hay chớ, nước chảy bèo trôi, chỉ cần qua ngày là được. Trên thế gian này, ai cũng có số mệnh riêng chứ không hề có khuôn mẫu hay tiêu chuẩn. Em chỉ cần biết tất cả những gì em trải qua ngày hôm nay sẽ tạo nên em của sau này, bất kể kết quả có ra sao. Bây giờ, anh không thể cho em lời khuyên hữu ích. Anh nghĩ em có thể chọn một sở thích vừa duy trì cuộc sống vừa giúp em thử trải nghiệm những điều em hiếu kỳ.”

Sau lần gặp gỡ đó, Ngô Anh rời khỏi Mỹ.

Những lời tôi nói đã khiến cậu ấy suy nghĩ rất lâu về niềm yêu thích của mình, nghĩ tới nghĩ lui vẫn là vẽ. Ngô Anh kể rằng hồi còn nhỏ, cậu ngồi trên bệ cửa sổ, vừa lén nhìn người con gái mà mình yêu thầm vừa phác họa cô ấy. Trong khoảng thời gian đó, tuy có nhiều phiền não nhưng những lúc cầm cọ vẽ cậu hạnh phúc vô cùng. Mặc dù có thời điểm cậu sợ mình không làm được gì khác ngoài vẽ nên đã chọn cách đổi chuyên ngành nhưng nếu được chọn một sở thích mà cậu có thể kiên trì suốt đời thì không có gì khác ngoài vẽ. Hội họa đã không chỉ là một kỹ năng mà còn là cách cậu thể hiện bản thân.

Ngô Anh đã đến Nhật Bản. Cậu muốn học lại những kỹ năng đã mất và bắt đầu cuộc sống mới ở “thiên đường truyện tranh”. Ngô Dĩnh kể với tôi rằng cô ấy vô cùng vui mừng khi thấy em trai mình cuối cùng cũng có suy nghĩ tích cực và ý chí cầu tiến.

Cuộc sống lí tưởng không tồn tại ở điểm xuất phát, và không ai có mục tiêu cuộc đời ngay từ bước chân đầu tiên. Ai cũng phải trải qua nhiều chuyện, bị cuộc sống “dạy dỗ” mới có thể tìm ra giới hạn cuộc sống lí tưởng của mình.

Cuộc sống có khát vọng là để trù bị, xây dựng, hiện thực hóa ước mơ. Nếu bạn chỉ khao khát thì cuộc sống mà bạn ước muốn mãi mãi chỉ là khát vọng. Bạn sẽ không thực sự có được nó. Bất kể bạn đã tiêu tốn bao nhiêu thời gian, chỉ cần được trải nghiệm, được học hỏi thì nó không coi là lãng phí. Bởi vì trải nghiệm của bạn sẽ tạo nên con người bạn sau này. Tất cả chúng ta đều sẽ có những ngày tháng khó khăn và mờ mịt nhưng thay vì hoang mang mà đọa lạc, chi bằng hãy bình tĩnh chấp nhận hiện thực. Cuộc sống sắp tới ra sao, chúng ta sẽ trải qua như thế. Bạn nên biết rằng mọi chuyện trong quá khứ đều chỉ là phần mở đầu.

Cùng cố gắng nhé!

Một số tri kỷ cũ không thể
trở thành bạn chí cốt

Nửa đêm, khi Đại Hùng ôm hai két bia đến nhà tôi, tôi đang sửa bản thảo. Ngay khi cửa mở ra, một người đàn ông cao hơn 1 mét 8 ló đầu ra từ sau chồng bia. Gương mặt cậu ta đượm vẻ sầu muộn. Cậu ta nói với tôi: “Lão Lâm sắp lấy vợ rồi, mày biết không?”

Lão Lâm tên đầy đủ là Lâm Kỳ, bạn cùng phòng hồi đại học của Đại Hùng.

Tôi nhìn vẻ mặt thất hồn lạc phách của Đại Hùng mà trong đầu lập tức cuồn cuộn triều dâng sóng gầm mấy vạn chữ về hai gã đàn ông “yêu hận tình thù”...

Khi lòng tôi đang “dập dờn theo cơn sóng” thì nghe Đại Hùng thở dài, nói: “Tao nhìn thấy tin ấy trên vòng bạn bè của nó, mới hôm nay thôi. Tao hỏi anh cả, anh nói cũng không biết. Có vẻ nó chẳng nói với ai trong đám bọn mình.”

Đại Hùng bước thẳng vào phòng khách rồi ngồi xuống, khui hai chai bia, đưa cho tôi một chai. Tôi đóng cửa lại, ngồi xuống đối diện cậu ta, đón lấy chai bia lạnh, nhìn bọt trắng bám trên miệng chai, khẽ thở dài rồi nói: “Đại Hùng à, quên đi, không đến nỗi ấy đâu”.

Tối hôm đó, chúng tôi im lặng uống hết một thùng bia. Mãi cho đến khi hai thằng say khướt, cậu ta mới nằm xuống ghế, mắt đỏ hoe, nói: “Hồi còn đi học, mấy anh em ở với nhau tốt lắm mà. Cùng nhau điên cuồng, cùng nhau “xõa”, có chuyện gì cùng nhau gánh vác. Tại sao mới chia tay mấy năm mà đã chẳng còn là gì của nhau? Bây giờ mày là nhà văn rồi. Mày hiểu đạo lý đó hơn tao. Mày nói tao nghe, tụi mình với nó làm anh em bốn năm trời. Tại sao bây giờ lại không còn là gì của nhau nữa?”

Tôi trầm mặc trong giây lát. Người được gọi là nhà văn này rốt cuộc vẫn không thể trả lời câu hỏi của Đại Hùng nghẹn ngào một lúc rồi ngủ thiếp đi. Tôi coi như vẫn tỉnh táo cũng không cam lòng nên rút điện thoại ra, tìm vòng bạn bè của Lâm Kỳ rồi bấm vào xem. Quả nhiên, vòng bạn bè “bỏ hoang lâu ngày” của cậu ấy đã cập nhật trạng thái mới. Không ghi mô tả, chỉ có chín tấm ảnh cưới. Lão Lâm trong ảnh đã chín chắn hơn rất nhiều. Cô dâu dịu dàng, xinh đẹp. Hai người rất xứng đôi.

Phù rể chính là bạn làm ăn của cậu ấy. Hai người đàn ông mặc vest đứng cạnh nhau cười rạng rỡ, lộ hàm răng trắng bóng, thật giống mấy đứa chúng tôi khi xưa. Nhìn ảnh mà lòng chua xót nên tôi tắt điện thoại, nhắm mắt rồi thả mình vào giấc ngủ nặng nề theo Đại Hùng.

Tôi nhớ trên mạng có một câu nói rằng thực ra, người có ảnh hưởng lớn nhất đến bạn trong trường đại học là thầy phụ trách chia phòng ký túc xá vì thầy ấy quyết định bạn sẽ sống với người nào trong suốt bốn năm đại học, sẽ thân thiết với ai nhất.

Tôi rất may mắn vì trong quãng đời đại học, hầu như tôi không gặp phải người không hợp ý hợp tình. Bốn thằng con trai chúng tôi vào ký túc xá từ năm nhất, ở với nhau đến tận năm cuối. Cả bọn cùng trốn học, lướt net chơi game, cùng nghĩ cách giúp nhau theo đuổi bạn gái. Nửa đêm thèm ăn, cả bọn trèo tường ra quán vỉa hè, khi quay về bị cô quản lý ký túc đuổi bắt để rồi viết bản kiểm điểm trong văn phòng.

Khi đó, mặc dù quan hệ của chúng tôi rất tốt nhưng Đại Hùng và lão Lâm - giường trên giường dưới - thân nhau hơn cả. Sự thân thiết ấy chủ yếu nhờ hợp chuyện. Tuy quê của mỗi đứa gần như ở hai đầu đất nước, có lối sống khác nhau nhưng lại hợp với nhau một cách kỳ lạ. Sở thích của cả hai đều giống nhau. Tôi vẫn nhớ vào mùa hè năm ba, việc sung sướng nhất của hai đứa nó sau giờ học là cởi trần và chơi game Liên minh huyền thoại trong ký túc xá. Tuy nhiên, chẳng ai ngờ sau mấy năm, Lâm Kỳ và Đại Hùng không những không còn thân thiết mà thậm chí trở nên xa lạ đến mức người này kết hôn nhưng không hề thông báo cho người kia.

Tôi cần phải tìm hiểu kỹ một chút. Liệu giữa Đại Hùng và Lâm Kỳ có mối thâm thù đại hận nào không? Không có. Họ cũng không có bất kỳ khúc mắc nào. Chỉ là đi đến giao lộ ấy, mọi người bị xô đẩy, bị cuốn theo dòng đời, vậy là tự nhiên trở nên xa cách với nhau. Tình cảm từng chân thành, nồng nhiệt một thời cũng không địch lại được khoảng cách vùng miền. Mọi thứ đã thay đổi, ai cũng có bạn bè mới, những mối quan hệ mới, bận rộn với công việc của mình, có cuộc sống riêng mà không còn đối phương. Cuối cùng, rất nhiều chuyện quá khứ trở nên mơ hồ, không còn quan trọng nữa.

Năm ấy, khi uống bia dưới trời đêm, chúng ta đã vui vẻ và thực sự cảm thấy đối phương là người bạn tốt nhất của mình trong suốt cuộc đời. Nhưng khi chia xa, chúng ta có cảm giác tình bạn ấy đã phai nhạt. Rất nhiều lời không cần nói ra. Rất nhiều chuyện không cần giữ mãi trong lòng. Bởi vì tuy đẹp đẽ, tuyệt vời nhưng chúng đều “đã qua”. Đã qua rồi.

Đôi khi tình bạn và tình yêu có những điểm rất giống nhau, chẳng hạn như ghen tuông, hòa hợp, khao khát độc chiếm... Khi mất đi một người bạn thân lâu năm, nỗi mất mát ấy có thể khó chấp nhận hơn cả việc bạn thất tình.

Thực ra, Đại Hùng biết mình và lão Lâm đều có con đường riêng. Nhưng thời điểm đối mặt với mất mát, cậu ta vẫn khó kìm được nỗi lòng nên mới muốn say, muốn khóc trước mặt những người có cùng tâm trạng. Tình cảm chân thành một thời vẫn còn sống động trước mắt nhưng ngày rộng tháng dài đã chia cắt mỗi người một phương.

Nếu mất đi ai đó theo cách này, người trưởng thành sẽ cảm khái, sẽ bi thương nhưng sẽ không cố gắng cứu vãn. Tại sao vậy? Bởi vì họ biết không thể được. Người trưởng thành không còn ngây thơ như thiếu niên bừng bừng hăm hở. Họ lý trí và biết khắc chế hơn. Họ hiểu rõ chia ly là kết thúc, nếu còn dây dưa sẽ chỉ gây thêm rắc rối. Chi bằng dừng lại ở đây, lưu giữ lại chút kỉ niệm đẹp cuối cùng cho nhau. Nếu người đến tìm ta, ta sẽ không ngại vạn dặm đường xa đến đón người. Nhưng nếu người muốn đi, ta sẽ không đưa tiễn, sẽ không níu kéo, càng không cầu người đừng bỏ đi.

Tất cả chúng ta đều đã bước chân vào xã hội và hiểu rõ một điều, cuộc sống không phải một tác phẩm tiểu thuyết được nâng cấp. Đôi khi, bạn đã nỗ lực cả ngàn lần nhưng không thể chờ đợi được nữa, chỉ có thể cố gắng sống qua ngày mà không thể vọng tưởng về bất kỳ điều gì khác.

Mao Bất Dịch[1] cũng từng hát: Nếu tôi trở nên giàu có, tôi sẽ giữ tất cả mọi người ở bên tôi.

Đúng vậy, bạn phải thực sự giàu có. Nhưng vấn đề là chúng ta không giàu được như thế, càng không có tư cách yêu cầu người khác từ bỏ cuộc sống, người thân, bạn bè và các mối quan hệ xã hội của họ để ở lại bên bạn, chỉ để bạn mãi mãi có được “người bạn tốt nhất đã mất”. Vì vậy, khi sự chia ly và xa cách trở thành điều không thể tránh khỏi thì dù thương cảm đến mấy, chúng ta cũng buộc phải chấp nhận sự thực.

Cho dù trở nên giàu có nhưng bạn không thể giữ được tất cả mọi người ở lại bên mình, phải không?

Tôi nhớ rất lâu trước kia, tôi đã đọc một bài viết ngắn của Bát Nguyệt Trường An[2], tiêu đề cũng tên là “Người bạn tốt nhất mà tôi đã mất”. Bài viết nói về tình bạn giữa hai cô gái. Kỳ thực, tôi đã quên hầu hết nội dung, chỉ nhớ duy nhất một câu trong bài: Tình bạn rất khó miêu tả bởi nó là thứ mà tất cả mọi người trên thế giới này đều có, ít nhất người ta sẽ nghĩ mình có. Ai cũng cảm thấy tình bạn của mình đặc biệt nhất, nhưng tình bạn của người khác cũng vậy. Không cần nói ra nhưng tất cả đều hiểu.

Thực ra, tình bạn của con trai cũng thế, chỉ là không khéo léo, khúc khuỷu như vậy. Khi thân thiết nhất, họ cảm thấy đây là chiến hữu của mình, thậm chí thân hơn cả anh em ruột. Cả đời này, họ sẽ coi nhau là huynh đệ, vì nhau mà hy sinh cả mạng sống, chết cũng không hối hận. Nhưng chuyện đó sẽ không xảy ra đâu. Rời khỏi trường học, chúng ta đường ai nấy đi. Khi bước vào xã hội, bởi vì có nhiều mối quan hệ lợi ích nên con người cũng dần dần thay đổi. Chúng ta sẽ vô tình đánh giá giá trị của một người và xem xét cái giá phải trả để duy trì quan hệ với họ. Vì vậy, “hy sinh cả mạng sống” đôi khi chỉ là một câu nói. Nói thì nói vậy, nghĩ thế rồi thôi. Cho nên, bạn đừng bao giờ kỳ vọng, cũng đừng coi là thật.

Đến một độ tuổi nào đó, cuộc đời sẽ giảm bớt số “bạn thân đã mất” của chúng ta, từng người, từng người một. Sau khi giảm, những người còn lại không biết sẽ bên bạn được bao lâu. Vậy hà tất phải ca thán những người bạn đã trở nên xa lạ? Bạn nên biết rằng ngay cả khi người đó vẫn nhớ đến tình bạn xưa cũ, ngay cả khi các bạn có thể ngồi uống rượu với nhau một cách thân thiết nhưng điều đó nói lên được gì đây? Nhớ lại ngày xưa thì sao? Chẳng phải mỗi người vẫn phải quay về với cuộc sống riêng, tiếp tục bận rộn ngày này qua ngày khác ư?

Nếu một người muốn ra đi và bạn biết mình không thể níu giữ, vậy hãy đứng lại, nhìn theo người ấy một quãng đường.

Có một số tri kỷ cũ không thể trở thành bạn chí cốt. Thay vì thở than, buồn rầu vô ích, chi bằng hãy để người đó rời đi, đừng can dự vào cuộc sống của họ và âm thầm chúc phúc cho họ. Dù sao bạn vẫn biết nếu họ rơi vào hoàn cảnh khó khăn, bạn sẽ ra tay giúp đỡ và họ cũng vậy. Thế là đủ.

Lau nước mắt xong, chúng ta vẫn phải thức dậy đi làm. Một ngày mới bắt đầu.

[1]

Nam ca sĩ, nhạc sĩ người Trung Quốc.

[2]

Nữ nhà văn nổi tiếng người Trung Quốc.

Nếu cứ bước đi,
vậy đừng chậm chân

Cách đây vài năm, tôi đến Nhật Bản để giao lưu và học tập. Gần nơi tôi trọ có một rạp chiếu phim cũ. Một ngày cuối tuần, ngoài rạp dán áp phích của nam diễn viên Nhật Bản Abe Hiroshi. Trên tấm bảng đen nhỏ bên cạnh viết tên bộ phim và đạo diễn bằng tiếng Nhật: Cứ bước đi[1] của Hirokazu Koreeda.

Tôi thích xem những bộ phim có chủ đề ấm áp và gợi sự đồng cảm. Thời đó, tôi không biết nhiều về các đạo diễn Nhật Bản, ngoại trừ Hirokazu Koreeda. Lần đầu tiên tôi tiếp xúc với tác phẩm của ông ấy là khi xem bộ phim Không ai hay biết công chiếu năm 2004. Tôi vô cùng ấn tượng nên đã nhớ tên ông ấy kể từ đó. Không ngờ Hirokazu Koreeda đã trở thành đạo diễn Nhật Bản mà tôi yêu thích nhất.

Đúng hôm tôi đi xem phim thì Kyoto mưa to. Không có nhiều người đến rạp nên tôi mua vé với giá rất rẻ rồi vào phòng chiếu, bầu không khí hơi buồn tẻ. Đầu phim, Hirokazu Koreeda sử dụng những cảnh quay hàm súc và khắc chế, từ từ đi sâu vào cuộc sống của một gia đình. Rõ ràng đó là một buổi tụ họp của các thành viên đã lâu không gặp nhau nhưng qua những tương tác nhỏ, nó tạo cho người xem một cảm giác khó tả.

Không hiểu sao tôi cảm thấy lời thoại trong phim mang một cảm giác quen thuộc khó diễn tả bằng lời, cứ như thể cuộc nói chuyện giữa các nhân vật cũng từng xảy ra giữa tôi và người nhà. Bóng dáng người mẹ hơi còng lưng bận rộn trong bếp khiến tôi nhớ đến mẹ ở quê nhà.

Khi tôi bước ra khỏi rạp chiếu phim, trời vẫn đang mưa. Cả thế giới đều mờ ảo trong màn nước mông lung. Tôi chợt muốn gọi điện cho bố mẹ. Nhưng tôi đưa tay vào túi, cầm điện thoại vuốt ve hồi lâu, cuối cùng lại rút tay không ra.

Tôi lặng lẽ mở ô, trở về nhà.

Bộ phim không có nhiều tình tiết cao trào đặc biệt mà cứ bình lặng, an yên, trầm lắng... nhưng vẫn có thể lay động tâm can người xem. Tôi nhớ rõ nhất một chi tiết: khi nhân vật nam chính Ryota trở về nhà, mẹ anh đã kể chuyện về một vận động viên Sumo không thể nào nhớ được tên mình. Đến khi lên xe buýt cùng vợ con, anh mới chợt nhớ ra tên người đó, nhưng lúc quay lại để nói với mẹ, anh phát hiện chiếc xe đã đi xa và bóng dáng mẹ đã trở nên nhỏ bé, mơ hồ.

Ryota cảm thán: “Lúc nào cũng thế. Mình luôn chậm một chút”. Tiếp theo đó là lời kể chuyện: “Chúng tôi không bao giờ nhắc đến vận động viên Sumo đó nữa... Ba năm sau, bố tôi qua đời. Tôi chưa bao giờ đi xem bóng đá cùng bố. Mẹ tôi cũng nhanh chóng đi theo ông. Tôi chưa bao giờ chở mẹ trên chiếc xe ô tô của mình”.

Tôi vẫn nhớ như in cái cảm giác bất ngờ không kịp đề phòng ấy. Tôi và bố mẹ tôi lúc nào cũng khắc khẩu với nhau nhưng không phải do biến cố gì cả. Chỉ là hồi tôi còn nhỏ, bố mẹ tôi quản lý, giáo dục tôi rất nghiêm khắc. Quan niệm của gia đình tôi tương đối truyền thống nên tôi kính trọng bố mẹ hơn là gần gũi, thân thiết. Đến khi lớn lên, tôi mới hiểu được cái gọi là hàm súc. Vì hầu hết thời gian tôi đi làm xa nhà nên ít khi ở cùng bố mẹ. Đôi khi, tôi muốn gọi điện về nhà nhưng lại không biết nên nói gì, chỉ hỏi thăm bố mẹ mấy câu đã thấy không còn gì để nói tiếp.

Mấy năm nay, tôi vừa ra trường đi làm chưa lâu, thường xuyên phải đi công tác xa. Bận rộn đến khuya, tôi hay quên gọi điện về nhà báo tin mình vẫn bình an. Còn bố mẹ tôi lúc nào cũng lo lắng một người hiếm khi xa nhà như tôi sẽ ăn không đủ no, mặc không đủ ấm, không biết tự chăm sóc bản thân. Bây giờ nhớ lại đúng là làm con thường không để ý đến cảm nhận của cha mẹ. Thỉnh thoảng, mẹ gửi tin nhắn cho tôi, kể chuyện con cái nhà ai đã biết đi; dì hàng xóm thường cho ít rau củ của nhà trồng được; mấy bữa trước ông Lí trong xóm lên cơn đau tim, may có con trai ở nhà phát hiện kịp thời; bố tôi nhắn nhớ chú ý sức khỏe, đừng thức khuya, đừng nhịn ăn sáng... Mặc dù chỉ toàn chuyện vụn vặt nhưng từng câu từng chữ đều thể hiện rằng mẹ rất nhớ tôi. Vậy nhưng tôi luôn không thể hồi đáp kịp thời, bởi vì trong thế giới của tôi có quá nhiều chuyện “quan trọng hơn” đang chờ tôi giải quyết. Có lúc, tôi cũng bị một, hai câu trong tin nhắn của mẹ lay động tâm can nhưng vì bận rộn nên cuối cùng, một từ nửa câu hồi đáp cũng chẳng nhớ. Trong khi đó, bố mẹ già ở đầu dây bên kia thường xuyên cầm điện thoại di động, chỉ sợ bỏ lỡ tin nhắn, cuộc gọi của tôi.

Trong cuốn Nhìn theo của Long Ứng Đài[2] có một đoạn mà mỗi lần đọc, tôi vô cùng xúc động:

Tôi dần dần, dần dần hiểu ra, quan hệ cha mẹ - con cái chẳng qua chỉ là duyên phận của bạn với con, là suốt một đời một kiếp không ngừng nhìn theo bóng con ngày càng đi xa. Bạn đứng ở cuối con đường, nhìn bóng lưng con khuất dần sau ngã rẽ. Hơn nữa, con còn dùng bóng lưng ấy thầm nói với bạn rằng: bố mẹ không cần đuổi theo con.

Khi tôi kết thúc thời gian học tập ở Nhật, trước khi về nước, bố tôi hỏi giờ bay của tôi. Vì đang trong mùa cao điểm của du lịch nên tôi chỉ mua được vé bay đêm. Tôi nói bố đừng đến đón, con tự bắt taxi về được. Khi máy bay hạ cánh vào đêm khuya, sân bay vắng tanh, ánh đèn rọi xuống mặt đất, yên tĩnh và hiu quạnh. Nhiều năm qua, tôi đã quen với kiểu đi - về thế này, trong lòng chẳng có cảm giác gì mà chỉ thấy mệt mỏi. Khi nhận hành lý, tôi không buồn ngẩng đầu lên, chỉ muốn mau mau về nhà nghỉ ngơi.

Trong tiếng bánh xe lọc cọc, tôi chợt nghe thấy ai đó gọi tên mình. Tôi ngẩng lên, thấy bố mẹ tôi đang đứng lối ra và mỉm cười nhìn tôi. Bố cầm bình giữ nhiệt mà tôi cực kỳ quen thuộc, tay kia là túi măng cụt mà tôi yêu thích. Ánh mắt bố mẹ tràn đầy lo lắng, thoạt nhìn giống đôi vợ chồng đang chờ con trước cổng trường mẫu giáo. Bình giữ nhiệt đựng đầy hoành thánh tự làm mà tôi thích ăn nhất. Vì sợ để lâu sẽ bị nhão nên trước khi đi đón tôi, mẹ mới vội vàng nấu, chỉ chờ tôi xuống máy bay là ăn được ngay.

Đang ngồi trên xe ăn hoành thánh, thấy bố vừa lái xe vừa ngáp, tôi không nhịn được nên nói: “Bố, con đã nói với bố rồi, không cần đi đón con đâu. Con tự về được mà.”

Bố tôi trả lời trong tiếng ngáp: “Con ở chỗ khác thì thôi, bố mẹ không đón được. Nhưng con về nhà, muộn đến mấy bố mẹ cũng đón... Dù sao con đã báo sẽ về, bố với mẹ ở nhà đợi. Nếu con không về, sao bố mẹ ngủ được. Như nhau cả thôi. Không vất vả đâu.”

Tôi ngẩn ra. Bao nhiêu tâm tư, ý niệm nảy lên trong lòng nhưng tôi không thốt ra nổi dù chỉ một câu. Dường như ngay khoảnh khắc ấy, tôi chợt hiểu ra tại sao Hirokazu Koreeda để nhân vật nam chính trong phim Cứ bước đi diễn dáng vẻ ngập ngừng muốn nói lại thôi trong nhiều phân cảnh.

Không giống tính cách thẳng thắn của người phương Tây, người châu Á thể hiện cảm xúc của họ theo cách rất uyển chuyển. Đôi khi, dù đối diện với người mình yêu nhất, dù trong lòng đang có ngàn vạn điều xoay chuyển nhưng có khi họ chỉ ngập ngừng thốt một câu: Đêm nay trăng đẹp quá. Cách thể hiện này rất nên thơ nhưng cũng có lúc nó cắt đứt quá nhiều lời vốn dĩ cần phải được nói ra kịp thời.

Bố mẹ tôi chưa bao giờ nói thẳng với tôi rằng: Bố mẹ yêu con. Thậm chí, họ chưa bao giờ bày tỏ trực tiếp tình yêu thương của họ dành cho tôi. Vì vậy, hồi nhỏ, tôi luôn cảm thấy hình như mình không được bố mẹ yêu thương. Đến khi trưởng thành, tôi đã hiểu tất cả những điều này nhưng không cách nào thản nhiên tiếp nhận những bù đắp của bố mẹ, ngay cả câu “con cảm ơn” bình thường mà tôi cũng cảm thấy rất khó nói.

Sau khi từ Nhật về, tôi nghỉ ngơi ở nhà một tháng. Trong một tháng đó, tôi cố nói chuyện với bố mẹ. Tôi chạy bộ buổi sáng và tối với bố mỗi ngày. Tối đến, tôi giúp mẹ làm việc nhà, nấu món ăn Nhật cho họ thưởng thức. Tôi vẫn không thể nói với bố mẹ những câu như “con yêu bố mẹ” hay “con cảm ơn” nhưng trong khoảng thời gian được ở bên bố mẹ như thế này, tôi muốn trao đi nhiều để họ cảm nhận được tâm ý của tôi.

Tôi vẫn mãi không thể quên được câu nói đầy ảo não của nhân vật Ryota. Anh ấy nói: “Lúc nào cũng thể. Mình luôn bị chậm một chút”.

Chậm một chút đôi khi chỉ là chậm một chút mà thôi. Nhưng một khi đã chậm, ta sẽ bỏ lỡ, rất nhiều lời không còn cơ hội để nói, rất nhiều việc không còn cơ hội để làm. Sau này, mỗi khi nhớ lại, bạn sẽ nghĩ tại sao khi ấy mình không nói câu đó, tại sao mình không làm việc đó... Nhưng thời gian đã trôi qua mất rồi, cảnh còn người mất, bạn không thể bù đắp cho những tiếc nuối ấy nữa.

Có lẽ về sau, tôi sẽ tạo thói quen gọi điện về nhà vào một giờ cố định hàng tuần. Đôi khi chẳng có gì để nói, chỉ vài câu tán gẫu chuyện trong nhà ngoài ngõ, không mất nhiều thời gian nhưng có thể khiến cha mẹ vui vẻ. Đôi khi, sự quan tâm có thể chạm đến nơi mềm yếu nhất trong trái tim hơn cả những món quà đắt tiền.

Giống như tên phim Cứ bước đi, cuộc sống vốn dĩ là hành trình bước đi không ngừng nghi. Khi còn trẻ, chúng ta bận rộn với công việc, với cuộc sống riêng, vội vã, quay cuồng mà quên mất có người vẫn đang chờ đợi mình. Bạn nên biết cảm xúc mạnh mẽ, sâu sắc nhất trên đời chính là hối tiếc, bởi vì đó là việc bạn vốn có thể làm nhưng đã không làm.

Những lời không nói ra được có thể thay bằng hành động. Có những hành động chiến thắng lời nói. Cho dù ta không nói gì, bố mẹ vẫn sẽ cảm nhận được. Bắt nhịp lại bước chân bị chậm ấy, làm những việc mà giờ này, phút này bản thân nên làm. Đừng chờ đến khi không thể vãn hồi mới thấy hối hận.

Vào ngày mà tôi quyết định sẽ bước đi không ngừng nghỉ, tôi đã quyết tâm sẽ không bao giờ chậm nữa.

[1]

Bộ phim được chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn - đạo diễn Hirokazu Koreeda. Tiểu thuyết đã được xuất bản ở Việt Nam.

[2]

Nữ nhà văn nổi tiếng, từng là Bộ trưởng Bộ Văn hóa Đài Loan.

Hãy để những người đó
đồng hành với bạn đến cùng

Lập Hạ và Thu Thiên mà tôi quen đã chơi thân với nhau từ rất lâu.

Họ thân thiết đến mức nào? Từ khi biết nhau lúc học cấp hai, họ đã trở thành đôi bạn thân nhất, cùng tiến cùng lùi, không có gì giấu nhau. Thậm chí sau này, cha mẹ của hai người thường mời các cô đến nhà nhau chơi.

Có vẻ các cô gái thường chơi thành nhóm với nhau. Họ quen cảm giác an toàn khi ở trong nhóm nhỏ thuộc về mình. Bất kể lứa tuổi nào cũng vậy, nhưng thân thiết được như Lập Hạ và Thu Thiên thực sự rất hiếm.

Thi thoảng, Thu Thiên cảm thấy Lập Hạ chẳng khác nào một phần linh hồn bị chia tách của cô. Thu Thiên là người sống nội tâm và nhạy cảm. Kỳ thực, cô không hề dễ thân thiết với người khác chứ chưa nói đến làm tri âm, tri kỷ. Trong khi đó, tính cách của Lập Hạ trái ngược với Thu Thiên. Cô ấy lạc quan, phóng khoáng, thích những thứ tươi sáng, luôn muốn giúp đỡ người khác. Bất kể khi nào, ở đâu, trong hoàn cảnh nào, Lập Hạ cũng luôn mỉm cười, giống như cái tên của cô ấy, tràn đầy sức nóng khi mới đầu hè.

Đôi khi, hai người cũng nảy sinh mâu thuẫn vì Lập Hạ là người năng nổ. Cô ấy có quan hệ tốt với các bạn trong lớp khiến Thu Thiên có cảm giác đố kị khó nói. Trong lòng Thu Thiên, Lập Hạ là duy nhất, là đặc biệt. Nhưng cô không dám khẳng định Lập Hạ có suy nghĩ giống mình hay không. Nếu từng trân quý một người bạn như thế, có thể bạn cũng sẽ có cảm nhận tương tự như Thu Thiên. Ai nói giữa bạn bè không tồn tại cảm xúc ghen tuông? Nhưng Thu Thiên chẳng bao giờ giận quá lâu, bởi vì Lập Hạ luôn có nhiều cách để chọc cười cô, để cô trút bỏ những cảm xúc phức tạp trong lòng. Và rồi hai cô gái lại thân thiết với nhau. Rất nhiều lần, hai người lôi khuyết điểm của nhau ra làm biệt danh để trêu chọc nhau. Trong mắt mọi người xung quanh, điều đó đã vượt khỏi chữ “đùa”. Tuy nhiên, đó lại là minh chứng cho tình bạn giữa Thu Thiên và Lập Hạ. Họ cứ thân thiết như vậy qua bao năm tháng, từ cấp hai, cấp ba rồi đại học... Những người quen biết Lập Hạ và Thu Thiên đều khẳng định hai cô sẽ là bạn thân suốt đời của nhau. Nhưng sau khi tốt nghiệp và chia xa, chính mối tình bạn mà tất cả mọi người đều công nhận này lại dần dần phai nhạt. Hai cô gái không còn gặp nhau nữa.

Sau này, mẹ của Thu Thiên hỏi thăm về tình hình của Lập Hạ, thắc mắc vì sao con gái không nhắc đến Lập Hạ nữa. Thu Thiên không biết nên giải thích thế nào khi nhớ lại cuộc tranh cãi của họ hồi năm tư đại học. Lần đó, Thu Thiên rất tức giận vì một trò đùa mà cho dù với bạn thân cũng hơi quá đáng. Lập Hạ đang gặp khó khăn nên cũng không chịu nhún nhường. Hai người cứ nói qua nói lại thành cãi vã. Cả hai đều cảm thấy mình không được tôn trọng và đối phương chuyện bé xé ra to.

Đôi khi, quá thân thiết chưa chắc đã là chuyện tốt. Kiểu quan hệ này giống như việc bạn lột bỏ từng lớp, từng lớp áo giáp bên ngoài, lộ ra con người thật trước mắt đối phương. Bạn trao cho họ một khẩu súng đã lên đạn rồi tin rằng họ sẽ không bao giờ nhắm vào bạn. Trong hoàn cảnh bình thường tất nhiên là không nhưng đôi khi, cảm xúc “xộc lên óc” khiến con người ta không kiềm chế được những ác ý bột phát.

Hôm ấy là lần đầu tiên Thu Thiên nhìn thấy ác ý của Lập Hạ. Cuộc tranh cãi của họ đột ngột kết thúc sau khi Lập Hạ nói câu cuối cùng, bởi vì cô đã dùng bí mật của Thu Thiên để chế nhạo cô ấy một cách quá đáng. Khi Thu Thiên kể bí mật này với Lập Hạ, cô ấy không bao giờ nghĩ rằng sẽ có ngày nó bị phơi bày theo cách như thế. Hơn nữa, mục đích của hành động này là khiến cô ấy tổn thương nghiêm trọng. Sau chuyện ấy, Thu Thiên không cách nào nhìn thẳng vào Lập Hạ được nữa. Cho dù Lập Hạ hối hận và xin lỗi rất nhiều lần nhưng Thu Thiên vẫn không thể tha thứ. Cô phải thu hết can đảm mới có thể kể ra bí mật đen tối nhất, đau khổ nhất cho người mà cô tin tưởng nhất, hy vọng được bạn thân an ủi chứ không phải biến nó thành viên đạn bắn ngược lại mình.

Từ đó về sau, mối quan hệ của họ phai nhạt dần.

Ngày xảy ra cãi vã là một ngày vô cùng bình thường. Thời tiết bình thường, cuộc sống bình thường... Chẳng ai biết sau một ngày bình thường như thế, hai con người đã từng thân thiết sẽ rời xa nhau, không bao giờ tham gia vào cuộc đời của nhau nữa.

Có một lần, Lập Hạ đi du lịch châu Âu. Cũng rất lâu rồi Thu Thiên không liên lạc với cô. Khi nhận được bưu thiếp của Lập Hạ từ Iceland, Thu Thiên đã có bạn trai và cuộc sống mới. Cô lật tấm bưu thiếp lên xem, trên đó viết một câu trích từ cuốn Trái tim tịch mịch của Từ Chí Ma[1]: Có lẽ sai lầm lớn nhất của chúng ta chính là cậu nghĩ rằng mình là người đao thương bất nhập, còn mình cho rằng cậu là người bách độc bất xâm. Đọc lời nhắn ấy, Thu Thiên trầm mặc hồi lâu. Bạn trai của cô thấy cô nhìn chằm chằm vào tấm bưu thiếp với vẻ mặt nặng nề nên dịu dàng hỏi thăm. Thu Thiên cất bưu thiếp, mỉm cười nói không có gì, chỉ là người bạn quen rất lâu trước kia gửi lời hỏi thăm. Một người bạn rất lâu trước kia... Thu Thiên buồn bã, nghĩ trước đây mình có bao giờ tưởng tượng có ngày sẽ dùng từ ngữ như vậy để nói về Lập Hạ. Cô tự nhủ một lần nữa: “Cậu thấy không, không giấu nhau điều gì thực ra không phải là việc tốt. Dù cho thân thiết đến mấy cũng nên giữ lại một phần cho mình”.

Con người là loài động vật phức tạp, hay khao khát mối quan hệ thân mật để chứng tỏ mình là người đặc biệt nhưng cũng sợ quá thân mật sẽ khiến đối phương khiến mình bị tổn thương. Suy cho cùng, dù là người thân, người yêu hay bạn bè đều có những lời, những chuyện mà ta không thể nói với họ. Nhưng nhiều người trong chúng ta mắc phải sai lầm ấy và việc đó không thể tránh khỏi. Chúng ta luôn có một sự khoan dung đến kỳ lạ với người dưng nhưng lại đối xử hà khắc và đặt tiêu chuẩn cao hơn với những người thân thiết. Chúng ta đều có một chút cảm giác tự cho mình là đúng, cảm thấy vì mối quan hệ khăng khít giữa tớ và cậu nên tớ có thể thoải mái bộc lộ trước mặt cậu dáng vẻ mà tớ không dám lộ ra với người khác. Sự thoải mái ấy chính là minh chứng tốt nhất cho tình bạn thân thiết của chúng ta. Nhưng có đôi khi, chính nó đã làm tổn thương những người mà chúng ta yêu quý, trân trọng.

Trong cuộc đời của mỗi người, những mỗi quan hệ đáng quý, đáng tự hào, đáng để gìn giữ suốt đời chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay. Phù sinh dễ tụ, phù vân để tan. Bạn không thể đợi đến khi mất đi mới muộn màng nhận ra. Có những lời nói bạn nên giữ lại trong lòng, đừng bao giờ nói ra. Tất cả chúng ta sẽ trưởng thành, sẽ dần hiểu được sức mạnh của ngôn từ lớn đến mức chỉ một câu nói có thể khiến người khác từ bỏ cuộc sống, nhưng cũng có thể cứu vớt một sinh mạng. Chúng ta mất vài năm để học cách nói chuyện nhưng tiêu tốn cả đời để học cách im lặng.

Lực sát thương của ngôn ngữ giống như chiếc đinh nhọn. Sau khi đóng đinh, dù có nhổ ra nhưng lỗ đinh vẫn tồn tại mãi mãi. Nếu người đó đáng để ta trân quý, có lẽ ta nên học cách im lặng, giữ lại một chút bí mật cho riêng mình và cho riêng họ. Sự trân trọng của bạn dành cho họ và mức độ thân thiết giữa hai người thể hiện ở việc dù bạn biết nhược điểm của họ, biết cách hạ gục đối phương chỉ với một đòn nhưng trong bất kể hoàn cảnh nào, bạn cũng không bao giờ nói ra.

Đừng để mất rồi mới biết hối hận. Ân hận là cảm xúc đau đớn nhất và vô dụng nhất. Người ấy đã từng ở bên bạn nhưng bạn đã đánh mất họ. Cứ nghĩ đến là bạn lại cảm thấy chua xót, phải không?

Đừng như vậy. Chúng ta đừng như vậy. Khi vẫn còn cơ hội, hãy trân trọng bản thân, trân trọng người bên cạnh, nhận thức rõ sức mạnh của ngôn ngữ và tận dụng nó một cách khôn ngoan.

Hãy để những người ấy đồng hành cùng bạn đến cuối cùng.

[1]

Nhà thơ, nhà văn hiện đại người Trung Quốc.

Tôi muốn thế giới này
có ai đó vì tôi mà đến

Hạ Hạ là một “hạt dẻ cười” nổi tiếng trong vòng bạn bè của tôi. Cô ấy không phải mỹ nhân theo nghĩa đen nhưng cô ấy hơn hẳn những mỹ nhân khác ở tính cách vui vẻ, phóng khoáng. Khi cô ấy cười, hai lúm đồng tiền sẽ hiện ra, nó dễ thương đến nỗi khiến bạn cảm thấy như muốn tan chảy.

Nhưng đây mới chính là Hạ Hạ “thật”: độc thân “bẩm sinh”, năm nay 27 tuổi nhưng chưa hề có kinh nghiệm trong chuyện tình cảm. Những người thân thiết với cô ấy đều cho rằng Hạ Hạ là cô gái tốt, xứng đáng có được chàng trai tốt nhất. Nhưng trong mắt những người xa lạ, cô là một bé nấm lùn cao chưa đến 1 mét 50, thân hình “bụ bẩm” và khuôn mặt hơi tròn. Ngay cả khi trang điểm và đi giày cao gót, trông cô giống một nữ sinh cấp ba nổi loạn chứ không ra dáng phụ nữ trưởng thành.

Dường như mọi người đều cho rằng Hạ Hạ sẽ cảm thấy tự ti nên từ trước đến nay không dám nói chuyện này trước mặt cô. Thực ra, cô ấy không hề bận tâm. Cô không mong manh dễ vỡ như bạn bè tưởng tượng. Cô chưa bao giờ cảm thấy phiền não về chiều cao hay ngoại hình của mình. Cô cho rằng điều thực sự khiến một người trở nên đặc biệt chắc chắn không phải những thứ bên ngoài nên rất tự tin.

Đối với sự quan tâm của bạn bè, Hạ Hạ luôn nói: “Không sao đâu. Mình tin rằng mình có thể chờ bạch mã hoàng tử của mình đến với đôi giày thủy tinh. Dù anh ấy không cao, không đẹp trai như mình tưởng tượng nhưng mình biết anh ấy sẽ đến.”

Mỗi lần Hạ Hạ nói câu này, bạn cô lại thở dài, thầm nghĩ đó là lí do tại sao đến bây giờ Tiểu Hạ vẫn độc thân. Trong chuyện tình cảm của người trưởng thành, điều cấm kỵ nhất là có những ảo tưởng không thực tế về nửa kia. Tất cả chúng ta đều là người bình thưởng, không có nhiều thời gian, công sức để chuẩn bị đôi giày thủy tinh đắt tiền nhưng không thực tế. Chỉ cần hai người bên nhau hòa hợp, thoải mái là được.

Một số người từng khuyên Hạ Hạ nên hạ thấp tiêu chuẩn, chỉ cần tam quan[1] của hai người phù hợp, không chán ghét đối phương thì có thể thử. Ban đầu, Hạ Hạ có giải thích nhưng sau đó, cô im lặng. Có những giới hạn, tiêu chuẩn, có những thứ không thể nhân nhượng hoặc thỏa hiệp và tốt hơn hết không nên để người khác biết. Vì họ không phải bạn, họ không ghé miệng uống cốc nước ấy mà biết nóng hay lạnh như bạn. Vậy nên, chẳng thà đừng nói mà hãy tự làm.

Thực ra, bạch mã hoàng tử cầm giày thủy tinh chỉ là lời nói đùa của Hạ Hạ. Tuy nhìn vẫn trẻ trung nhưng cô đã sớm qua tuổi mơ mộng. Làm sao có thể tin những câu chuyện cổ tích hão huyền? Hạ Hạ chưa bao giờ đặt tiêu chuẩn cho tình yêu và bạn đời của mình. Cô là người tin vào tình cảm, nhưng đôi khi nó lại là tiêu chuẩn cao nhất. Nếu lấy tiền bạc, vật chất làm tiêu chuẩn cho tình yêu, có thể bạn phải nới lỏng thước đo về ngoại hình, chiều cao, nhân phẩm và các tiêu chuẩn khác. Có lẽ việc này thiếu thực tế hơn cả truyện cổ tích. Có những rung động vô cớ có thể trái ngược với thẩm mỹ của số đông khiến bạn không thể không chùn bước và nghi ngờ bản thân. Nếu bạn thích kiểu người lập dị thì ắt sẽ tồn tại một ai đó vô cùng đẹp trong mắt bạn.

Bạn bè của Hạ Hạ đều quan tâm đến cảm xúc của cô ấy, lo cô kết hôn với mối tình đầu. Họ đều nghĩ rằng nên trải qua vài mối tình trước khi kết hôn mới không phí hoài thanh xuân. Một số người suy nghĩ sâu xa hơn, cảm thấy liệu có phải Hạ Hạ tự ti vì điều kiện của mình không tốt lắm, sợ bản thân ở tình thế bất lợi nên không dám yêu ai hay không. Có thể vì vẻ ngoài của Hạ Hạ rất trẻ nên mọi người đều coi cô ấy như trẻ con, lo cô ấy không suy nghĩ thấu đáo nên họ thay nhau “khai sáng” cho cô thật cẩn thận, chu đáo.

Rốt cuộc có một lần, Hạ Hạ bất đắc dĩ nói rằng: “Em không cảm thấy bản thân thua kém chút nào. Em nghĩ mình rất giỏi! Mặc dù em hơi thấp nhưng không đến mức khuyết tật, đúng không? Ở cơ quan, em có thể làm thuyết trình, có thể xử lí khiếu nại của khách hàng; ở nhà biết giặt giũ, nấu ăn, sửa chữa đường ống nước, đồng hồ. Tinh thần em cũng rất mạnh mẽ. Mọi người đừng lo cho em, cứ chăm sóc tốt cho bản thân là được?”

Bạn bè cảm thấy Hạ Hạ đang cố tỏ ra mạnh mẽ nhưng cô ấy biết những điều mình nói là sự thật. Tuy Hạ Hạ chưa từng yêu nhưng cũng chưa bao giờ mặc cảm. Mặc dù vẫn mơ ước về tình yêu nhưng cô ấy không bao giờ cảm thấy những khuyết điểm của mình sẽ cản trở việc theo đuổi tình duyên của mình. Hạ Hạ luôn rất bình thản. Cô chưa từng nghĩ đến việc che giấu khuyết điểm về ngoại hình như chiều cao hay những vết tàn nhang. Hạ Hạ vốn đã phơi bày con người thật của mình. Cô hy vọng những người “bị” mình thu hút sẽ yêu con người thật của cô chứ không phải vỏ bọc đã được trang điểm, chải chuốt của cô. Hạ Hạ tự tin từ trong cốt cách. Cô không cảm thấy mình thua kém người khác mà chỉ cho rằng mình chưa gặp được người mà mình cảm thấy “đúng là anh ấy”. Nhưng người đó chắc chắn sẽ xuất hiện.

Trên Weibo từng có rất nhiều cô gái đã chia sẻ, đăng lại đoạn video Khương Tư Đạt[2] phỏng vấn Xuân Hạ[3] - Ảnh hậu Kim Tượng. Xuân Hạ nói: “Tôi chỉ mong trên thế gian này có một chùm sáng chỉ chiếu rọi vì tôi, có một sân khấu vì tôi mà tỏa sáng. Tôi muốn trên thế giới này có một người vì tôi mà đến. Điều ấy vô cùng, vô cùng quan trọng”. Khi nói những lời này, mắt cô ấy ngấn lệ long lanh nhưng vẫn vô cùng kiên định. Vào khoảnh khắc đó, Xuân Hạ rất tự tin. Cô ấy cảm thấy trên thế gian này sẽ có một chùm sáng chiếu rọi vì mình, có một sân khấu tỏa sáng vì mình, có một người vì mình mà đến. Phái nữ thời nay rất cần thần thái tự tin, kiên định này, vậy nên nhiều cô gái xem video phỏng vấn đó một cách nghiêm túc và chia sẻ nó để thể hiện sự đồng tình.

Tự tin là một phẩm chất đặc biệt và vô cùng quan trọng. Tất cả mọi người không có ai là hoàn hảo. Nếu đã như vậy, tại sao chúng ta chỉ nhìn vào khuyết điểm của bản thân và cứ mãi buồn bã vì nó?

Khi tạo ra loài người, Thượng đế đã để lại những khuyết thiếu trên thân thể họ. Ngài muốn dùng chúng để nhắc nhở những “đứa con” của ngài rằng: Hãy tìm một người có thể biến khuyết thiếu trở nên hoàn chỉnh thay vì chỉ biết soi mói nó. Bạn phải tin tưởng vào chính mình. Bạn đã vượt qua biết bao nhiêu kỳ thi, đi qua ngàn vạn con đường mưa sa bão táp không phải chỉ để kết hôn với một người hoàn hảo như trong tiểu thuyết. Nếu ở bên người đó, bạn có thể hoàn thiện bản thân; nếu người đó giúp bạn nhìn thấy thế giới rộng lớn hơn, nếu người đó có thể truyền cảm hứng cho bạn và khiến bạn trở thành một người tốt hơn... Nếu không, thà ở một mình cô đơn và giữ tiêu chuẩn cao còn hơn lãng phí thời gian của hai người một cách vô nghĩa.

Trên thế giới này, ngay tại thời khắc này, khi đối mặt với những áp lực, có thể nhiều người cũng đang nghi ngờ, tự vấn bản thân rằng liệu các yêu cầu của mình có quá khắt khe, liệu mình có nên lùi bước, liệu mình có nên thỏa hiệp và thuyết phục bản thân miễn cưỡng chấp nhận hay không. Nhưng tôi muốn nói với các bạn rằng: Đừng làm như vậy. Thật đấy, đừng làm.

Thế giới chúng ta đang sống có thể không tốt nhưng chúng ta vẫn luôn nỗ lực để khiến nó trở nên tốt hơn từng chút một. Nhưng trên phương diện tinh thần, chúng ta không cần phải chịu ấm ức và miễn cưỡng chấp nhận. Tin tưởng bản thân đủ tốt để chờ đợi người vì bạn mà đến.

Hãy tin tôi, bạn cần tin tưởng chính bản thân mình hơn nữa. Thế giới này ắt sẽ có người vì bạn mà đến.

[1]

Một khái niệm trong Triết học, bao gồm thế giới quan, nhân sinh quan và giá trị quan.

[2]

Nam nghệ sĩ, nhà sáng tạo nội dung người Trung Quốc.

[3]

Tên thật là Lý Tuấn Kiệt, nữ diễn viên người Trung Quốc.

PHẦN 2

Mong bạn yêu
say đắm, không phụ
tháng ngày qua

Nguyện vì người
đi trên con đường không
biết trước tương lai

Đêm khuya, khi tôi đang viết bản thảo thì Nhị Mộc gọi điện cho tôi, giọng điệu không giấu được vui mừng: “Anh Lê đã cầu hôn em rồi!”

Tôi sững sờ rồi liên tục nói “chúc mừng”. Sau đó, trong tôi cảm xúc lẫn lộn.

Nhị Mộc và lão Lê quen nhau khi cả hai đang học đại học. Nhị Mộc là người gốc Bắc Kinh, lão Lê thì không. Hai người yêu nhau nồng nhiệt từ năm thứ nhất đến năm thứ ba đại học nhưng vẫn nhất quyết không về chung nhà. Lý do rất đơn giản: lão Lê không phải người Bắc Kinh, tương lai cũng không định ở lại đó để lập nghiệp.

Lão Lê có thích Nhị Mộc không? Thích. Có yêu Nhị Mộc không? Yêu. Nhưng lão Lê là con một, từ hồi tiểu học đã cùng cha mẹ tha hương. Vất vả ở Bắc Kinh rộng lớn không ăn thua nên cha mẹ lão Lê trở về quê nhà. Hai ông bà đã “cày cuốc” suốt nửa đời người ở nơi phồn hoa đô thị, biết rõ những khó khăn khi sống ở thành phố lớn. Vì vậy, họ đặt ra yêu cầu rất rõ ràng với con trai: sau khi tốt nghiệp đại học ở Bắc Kinh phải về quê phát triển và lập gia đình sớm.

Còn Nhị Mộc thì sao? Một cô gái Bắc Kinh điển hình, gia đình khá giả và cũng là con một. Từ nhỏ đến lớn, cô được cha mẹ nâng niu, che chở như châu như ngọc. Chưa nói đến việc lấy chồng xa, ngay cả việc cô ra ngoài một mình mà người nhà cũng không đồng ý.

Trước khi hai người ở bên nhau, lão Lê - với tư cách là người lý trí hơn, thực tế hơn - đã từng do dự bởi vì anh biết mối tình này sẽ không có kết quả. Khi đó, Nhị Mộc vẫn còn chút ngây thơ, hồn nhiên của một cô bé, bị những hình ảnh đẹp tràn lan trên mạng “mê hoặc” mà tin rằng tình yêu có thể chiến thắng tất cả. Thấy lão Lê lưỡng lự, cô cảm thấy tủi thân, ấm ức, hận không thể quát trời mắng đất.

Cho đến một ngày, lão Lê đưa Nhị Mộc về quê mình với danh nghĩa đi du lịch. Khởi hành từ sân bay mất gần bốn tiếng, sau đó chuyển sang tàu cao tốc, taxi, xe khách... Khi về đến nhà lão Lê, gương mặt trang điểm cẩn thận của Nhị Mộc đã trở nên nhòe nhoẹt. Cô kiệt sức cả về thể xác lẫn tinh thần, chưa kịp tắm rửa đã ngã xuống giường rồi ngủ thiếp đi.

Trong những ngày ở lại nhà bạn trai, Nhị Mộc nhận thấy sự khác biệt rõ ràng giữa hai người. Chưa xét đến hoàn cảnh gia đình, địa vị xã hội, sự khác biệt không chỉ ở văn hóa vùng miền, thói quen sinh hoạt mà còn là khoảng cách không thể thỏa hiệp giữa hai gia đình. Khi Nhị Mộc trở về Bắc Kinh, bố mẹ cô lái xe đến sân bay đón. Bóng dáng cha cao lớn, còn mẹ nhỏ nhắn đứng giữa biển người đông đúc. Thấy con gái cưng trở về một mình, hai ông bà vừa vui vẻ vừa chua xót, vội vàng vẫy tay gọi con. Mũi Nhị Mộc cay cay, rưng rưng nước mắt nhào vào vòng tay cha mẹ. Cô chợt hiểu ra lời lão Lê nói khi chia tay: “Ba mẹ anh ở dây, anh không đi xa được. Mộc Mộc, chúng ta không có cách nào”.

Không lâu sau, Nhị Mộc gọi điện cho tôi, hỏi: “Anh nghĩ em có nên từ bỏ không?” Lúc đầu, tôi không trả lời cô ấy mà gửi đường link dẫn đến một chủ đề trên Zhihu[1]: Hai bên cùng thích nhau, nếu biết sẽ không có kết quả thì còn muốn ở bên nhau nữa không?

Tôi cho cô ấy xem một trong những câu trả lời khiến tôi ấn tượng nhất, coi như ý kiến của tôi: “Kết cục của tình yêu là gì? Là xác nhận mối quan hệ phải không? Là kết hôn, sinh con phải không? Là đầu bạc răng long phải không? Đều không phải. Tình yêu nhất định phải có kết quả: không còn yêu hay vẫn yêu không liên quan đến việc có ở bên nhau hay không. Anh yêu em, anh không biết ngày mai sẽ ra sao. Nếu bây giờ anh không hôn em, anh sẽ không thể chịu đựng qua đêm nay. Đó là lựa chọn của anh. Không thể khác được.”

Kết luận của tôi là: Không cần là không cần từ bỏ. Cần, đương nhiên là cần ở bên nhau. Sau khi trải qua “vụ tai nạn” ấy, con người quá khó để thích người khác một cách chân thành và say đắm. Khi mới sinh ra, nai con thường đi đứng loạng choạng nhưng sẽ dần đứng vững chạy nhanh. Nó bình thản, lạnh nhạt nhìn đám đông qua lại và chẳng hề có ý định nhúc nhích. Những người từ chối tình yêu có lẽ cũng có cảm giác tương tự. Một trái tim chưa già nhưng đã cỗi tới mức vô lý: lấy cô đơn làm vui vẻ, lấy tịch mịch làm nguồn sống. Nếu không gặp được người khiến ta rung động thì dù chết cóng, ta cũng không dễ dàng ôm người khác. Trong trường hợp này, bạn hỏi tôi rằng nếu hai người thích nhau, biết sẽ không có kết quả thì còn muốn ở bên nhau nữa không? Nói thừa. Tất nhiên là phải ở bên nhau rồi!

Thế giới này có vô vàn người, 99% bạn sẽ không bao giờ gặp được người ấy trong suốt cuộc đời mình. Với 1% còn lại, bỏ qua một nửa là đồng tính, rồi bỏ qua một nửa những người xa lạ trong nhóm dị tính, trong số những người mà bạn quen biết, bỏ qua người thân, giáo viên... phần còn lại không biết là một phần vạn hay một phần triệu cơ hội. Thật chẳng dễ để ta gặp được một người mình thích nên đương nhiên ta muốn ở bên người, chẳng màng đến kết cục.

Đúng vậy, tình yêu sẽ có kết cục, dù là hết yêu hay còn yêu. Cho dù kết cục ấy như thế nào, cuộc đời chỉ ngắn ngủi mấy chục năm nên ta không thể bỏ lỡ, cũng không thể tiếc nuối. Khi còn trẻ, nếu gặp được người ấy thì hãy yêu nhau thật nồng cháy, thắm thiết. Thế là đủ.

Có người nói rằng thứ không thể che giấu trên đời ngoại trừ ho chính là tình yêu.

Cuối cùng, Nhị Mộc đã quyết tâm ở bên lão Lê. Trước những băn khoăn của người yêu, Nhị Mộc đã thể hiện đầy đủ tính cách mạnh mẽ đặc trưng của một cô gái miền Bắc. Cô nói với lão Lê rằng: “Em biết một ngày nào đó mình sẽ chết nhưng không thể vì thế mà em ngừng ăn từ bây giờ, phải không? Em không biết em có thể cùng anh đi đến cuối cùng hay không, em chỉ biết nếu em không ở bên anh, chắc chắn em sẽ hối hận. Anh cũng vậy.”

Lão Lê kể hôm ấy Nhị Mộc mạnh mẽ và dũng cảm tựa như nữ thần chiến tranh bất khả chiến bại, khiến anh không có cớ để rút lui. Vì vậy, anh đành bước tới và đón lấy ánh sáng.

Hai người cứ thế ở bên nhau. Không rõ có phải vì biết chuyện tình của mình sẽ khó đơm hoa kết trái nên trong thời gian chung sống, hai người rất ít khi cãi vã, nếu có xích mích sẽ nhanh chóng giảng hòa. Họ lên kế hoạch sống cùng nhau thật tỉ mỉ: hôn nhau, ôm nhau, đi du lịch, nấu ăn, cùng tạo nên những kỉ niệm khó quên cho nhau, không để lãng phí một giây phút nào.

Sau khi tốt nghiệp, lão Lê học cao học, còn Nhị Mộc chọn đi làm.

Kỳ thực, Nhị Mộc - người luôn cảm thấy hai người sẽ không có kết quả - chưa từng nghĩ đến tương lai mà chỉ muốn toàn tâm toàn ý trân trọng hiện tại. Nhưng cô không ngờ lão Lê đã thuyết phục bố mẹ anh quay lại Bắc Kinh định cư. Trong khi Nhị Mộc cố gắng hết sức, lão Lê giống như kiến thợ cần mẫn, chăm chỉ, bận rộn kéo vật liệu đến bên Nhị Mộc, kiên nhẫn xây nên một tổ ấm nho nhỏ rồi mới dám vươn tay, ngượng ngùng hỏi người con gái anh yêu có muốn cùng anh đi nốt quãng đời còn lại hay không.

Nhị Mộc luôn cảm thấy tình yêu không có lối tắt, và quá trình quan trọng hơn kết quả. Đối với cô, tình yêu giống như chuyến du lịch gian truân từ Bắc Kinh đến nhà lão Lê, không có đường thẳng, hơi chút chòng chành, hơi chút mệt mỏi. Nhưng mây ngoài máy bay rất trắng, phong cảnh ngoài tàu cao tốc rất đẹp, bác tài taxi rất hoạt ngôn, hạt dẻ mà bà cụ đi cùng chuyến xe đưa cho vừa nóng hổi vừa thơm phức, nụ cười của bố Lê, mẹ Lê khi lái xe đến đón cô vừa hiền hậu vừa nhiệt thành, ngượng ngùng lại dễ thương... Quả thực, hành trình tuy xa xôi nhưng chân thật và hạnh phúc, bởi vì bên cạnh chính là người mà cô yêu sâu đậm.

Trên thế giới này chưa bao giờ tồn tại cái gọi là lối tắt. Những con đường không gập ghềnh trong miệng người ngoài rất có thể sẽ khiến người trong cuộc đổi lấy khó khăn, cực nhọc hơn nhiều. Tình yêu là thế. Công việc là thế. Cuộc sống cũng là thế.

Nhị Mộc - sắp trở thành bà Lê - tâm sự với tôi rằng: “Giờ nhớ lại cái ngày em quyết định ở cùng lão Lê, đó là một ngày bình thường nhất trong đời em: ngủ dậy, đánh răng, lơ mơ lên lớp rồi tan học... chẳng có gì đặc biệt. Em chỉ nhận thức rằng mình đang dắt tay một người nhưng chẳng biết đôi tay ấy, người ấy có thể đi cùng mình được bao lâu”.

“Nhìn lại sau một khoảng thời gian dài, ngày đó vẫn rất bình thường nhưng đó là bước ngoặt lớn nhất trong đời em, là ngọn nguồn cho mọi khởi đầu mới của em và lão Lê.”

Nụ cười của Nhị Mộc rất hạnh phúc và rạng rỡ, không hề vương nét mệt mỏi hay buồn bã nào.

Kỳ thực, cảm giác chính là như vậy. Sở dĩ được gọi là cảm giác bởi vì chúng xuất phát từ cảm tính và không thể nào giải thích được.

Trên thế giới này có rất nhiều chuyện không có kết quả. Không phải cặp đôi nào cũng có cơ hội bên nhau đến đầu bạc răng long. Nhưng chỉ vì như vậy mà bạn bóp chết nó ngay từ trong trứng nước sao? Chưa từng làm thử, chưa từng cố gắng thì sao biết được một ngày bình thường nào đó ta sẽ đứng trước bước ngoặt của cuộc đời, sẽ trở thành ngọn nguồn của những khỏi đầu mới?

Từ Chí Ma đã nói: Trong đời nên có ít nhất một lần quên mình vì ai đó. Không cầu kết quả, không cầu đồng hành, không cầu có được, thậm chí không cầu người thương ta. Chỉ cầu gặp được người trong những năm tháng tươi đẹp nhất.

Nhân sinh nào cũng có những chuyến tàu như vậy. Trong thực tế, những cái gọi là kinh nghiệm sống giúp bạn bớt đi đường vòng thực sự đã giúp bạn đi gần được bao nhiêu? Thế gian này không có ai không muốn đi đường tắt nhưng đôi khi, lựa chọn con đường gian khổ hơn ta mới gặp được phong cảnh rực rỡ hơn, mới gặp được tâm hồn thú vị hơn, phải không?

Có lẽ có một số con đường bạn không đến được điểm cuối, có một số người được số phận sắp đặt không thể cùng bạn đi đến hết cuộc đời. Nhưng chưa từng thử thì sao biết được rốt cuộc có thể đi đến cùng hay không, có bạc đầu giai lão hay không. Có thể có người dù chỉ được sánh bước bên nhau trong phút giây ngắn ngủi cũng đã quá hạnh phúc, nói chi đến gặp gỡ người vào những tháng năm tươi đẹp nhất là may mắn vô cùng.

Trăng dưới biển là trăng trên trời, người trước mặt là người yêu tôi.

Ta nguyện vì người mà quên đi bản thân, bước đi lẻ loi trên hành trình không biết trước tương lai. Ước nguyện người và ta cùng nâng đèn soi sáng cho nhau để ngày bình thường nhất trong đời chúng ta trở thành ngọn nguồn của khởi đầu mới, bất kể sau này chúng ta có ở bên nhau hay không.

[1]

Trang web hỏi đáp của Trung Quốc, cho phép người dùng tạo, chỉnh sửa và trả lời các câu hỏi.

Cuộc đời dài lắm,
đừng chỉ dùng để yêu

Có lần tôi đi du lịch Tokyo một mình. Vào tối nọ, tôi và một người bạn cũ đã lâu không gặp hẹn nhau đi uống rượu tại quán Izakaya[1] gần nhà cô ấy. Quán nhỏ nhưng được bài trí rất tinh tế, cạnh quán có trồng một cây anh đào. Bạn tôi nói cứ đến mùa hoa nở, hầu như ngày nào cô ấy cũng đến đây. Chỉ là, cô ấy luôn đến một mình.

Tôi nhớ tối hôm ấy, chúng tôi nói chuyện đến tận khuya, bàn luận đủ thứ chuyện trên trời dưới biển và hồi tưởng về thời trẻ. Khi kể về tình hình gần đây của nhau, chúng tôi khó tránh khỏi việc nhắc đến chuyện yêu đương, kết hôn.

Biết đến giờ cô ấy vẫn độc thân, tôi tò mò hỏi: “Em có thể nói cho anh biết một chút cảm giác độc thân lâu ngày là như thế nào không?”

Cô ấy ngồi trước mặt tôi, một tay chống cằm, có vẻ ngà ngà say, khẽ nói: “Là thỉnh thoảng ngưỡng mộ các cặp đôi yêu nhau, thỉnh thoảng vui mừng vì mình tự do. Có nhiều thời gian để nhắn tin nhưng không có người để nhắn. Làm tóc, trang điểm nhưng không biết cho ai ngắm. Thậm chí, nhìn người khác đi có đôi về có cặp sẽ thầm cảm thán trong lòng chắc đời này mình không gặp được ai phù hợp.”

“Thế sao em không mau tìm nửa kia đi? Đừng nói với anh là em không tìm được nhé...” Sợ cô ấy nói qua loa để đối phó nên tôi “rào trước đón sau”.

“Vì em không muốn tạm bợ”. Nói xong, cô ấy cười khúc khích rồi cầm chén rượu lên uống một hơi cạn sạch. Kỳ thực, tôi đã tán gẫu về chủ đề này với nhiều bạn đồng lứa độc thân. Có đến 80, 90% trong số họ đưa ra đáp án như vậy. Vậy “không muốn tạm bợ” nghĩa là không muốn yêu chăng? Chắc là không. Có lẽ chúng ta ngày càng hiểu rõ một chân lý: Phù hợp không có nghĩa là yêu.

Điều này làm tôi nhớ đến một đồng nghiệp mới vào công ty tôi gần đây. Cậu ấy tên là Tiểu Phố. Tuổi tác của Tiểu Phổ không lớn lắm, mới ra trường mấy năm, cao hơn 1 mét 8, ngoại hình sáng sủa, đối nhân xử thế rất lễ độ, nhã nhặn. Có thể nói dù cậu ấy không được coi là người thành đạt nhưng ít nhất cũng là một chàng trai có công việc, thu nhập ổn định. Thông thường ở độ tuổi này, một người đàn ông như vậy rất được hoan nghênh mới phải. Vậy tại sao cậu ấy lại ở một mình?

Vào cuối tuần thứ hai kể từ ngày Tiểu Phổ đến, các đồng nghiệp tổ chức một buổi tiệc chào mừng cậu, khi tan tiệc đã hơn 11 giờ đêm. Trong lúc chờ xe buýt, tôi hỏi cậu ấy rằng: “Em chưa có bạn gái à?”

Có lẽ do tôi gợi chuyện thẳng thắn quá nên cậu ấy ngẩn ra một lát rồi mới trả lời: “Em có rồi ạ”. Thì ra, bạn gái Tiểu Phổ tên là Tri Dao, làm giáo viên dạy Văn cấp hai. Cô ấy có một người em gái đang học đại học. Bố mẹ Tri Dao đều ở quê, thu nhập không cao nên học phí của em gái chủ yếu do cô ấy gánh vác. Tiểu Phổ kể cách đây hai năm, cậu và Tri Dao quen nhau trong bữa tiệc của một người bạn chung. Sau đó, hai người nảy sinh tình cảm và yêu nhau. Giờ đã đến lúc họ nên bàn chuyện kết hôn nhưng chỉ hai ngày trước lễ đính hôn, hai gia đình bàn bạc không thành vì bên nào cũng muốn sắp xếp theo ý mình. Nhà gái muốn nhà trai mua nhà và yêu cầu sính lễ một trăm nghìn tệ. Nhà trai thấy yêu cầu mua nhà không có vấn đề nhưng sau đó tình hình tài chính của vợ chồng trẻ sẽ khó khăn hơn vì còn mua xe, trả nợ, áp lực nuôi con, vì thế họ mong nhà gái nhượng bộ một chút về sính lễ. Nhưng không bên nào chịu nhường khiến tình hình rơi vào bế tắc. Cuối cùng, đôi trẻ chọn cách duy trì quan hệ nhưng sống độc lập. Từ đó đến nay, họ thường xuyên khắc khẩu vì những chuyện vụn vặt, dẫn đến việc chia tay trong đau buồn. Không ai muốn nhường nhịn và thỏa hiệp nên họ luôn dùng sự im lặng để kết thúc cuộc cãi vã.

Tiểu Phổ nói với về bất đắc dĩ. “Đến tuổi này rồi, với em tình yêu không còn quan trọng nữa. Ở bên nhau hơn hai năm đã thành thói quen. Nếu em tìm người khác nhưng lỡ không hợp nhau thì chẳng hóa ra lãng phí thời gian hay sao? Chẳng thà cứ như bây giờ, miễn cưỡng chấp nhận mà sống cũng được. Anh thấy có đúng không?”

Không phải tôi không hiểu suy nghĩ ấy của Tiểu Phô nhưng nếu một trong hai người gặp được người khác phù hợp hơn thì liệu họ có chia tay hay không. Hoặc cả hai có thể thay đổi quan điểm của bản thân, nghĩ cho đối phương nhiều hơn thì cuộc sống chung sẽ trở nên vui vẻ, bớt phàn nàn về nhau hơn, phải không nào?

Tôi thích một đoạn thoại trong bộ phim Gái ế lên ngôi:

Thực ra, bạn có thể nghĩ ngược lại. Có người không uống sữa, có người không ăn tinh bột, có người không mặc đồ lông cũng sẽ có người không yêu đương. Đó không phải nhu yếu phẩm, hà cớ phải yêu cho thừa thãi, không những thế thế còn mạo hiểm, chấp nhận nguy cơ để chất lượng cuộc sống giảm từ 99 xuống con số 0. Thôi quên đi.

Đúng vậy. Cái mà rất nhiều người gọi là “không muốn yêu”, “không muốn kết hôn” chỉ là họ không muốn hạ thấp chất lượng cuộc sống của mình từ 99 điểm xuống còn 50, thậm chí là 0. Sống cho qua ngày đoạn tháng cùng với người mà mình không yêu đôi khi có thể tạm coi như thoải mái nhưng trong đêm khuya thanh vắng, trong lòng chắc chắn sẽ nảy sinh một chút cô đơn và không cam lòng, phải không?

Tôi từng có cơ duyên quen biết một người bạn. Hoàn cảnh gia đình của cô ấy thường thường bậc trung. Người nhà hy vọng sau khi tốt nghiệp nghiên cứu sinh, cô ấy sẽ quay về quê, bởi vì ở thành phố nhỏ, với trình độ và điều kiện của bản thân, cô ấy có thể tìm được một công việc đãi ngộ tốt, sau đó quen biết rồi kết hôn, sinh con với một người có điều kiện tương tự. Dường như nhiều người đã sống theo “quy trình” này, dẫn đến một cuộc sống bình đạm, ổn định nhưng rập khuôn. Cô bạn tôi nhất định không muốn sống theo cuộc đời định sẵn như vậy và dĩ nhiên cũng không muốn chung sống đến đầu bạc răng long với một người theo đuổi mục đích sống khác với mình.

Sau khi tốt nghiệp, có ấy chọn ở lại Bắc Kinh rồi đơn thương độc mã giữa xã hội. Nói không đau khổ, không mệt mỏi là lừa mình dối người. Mặc dù cũng từng có những vướng mắc, day dứt nhưng cuối cùng cô ấy vẫn kiên trì làm công việc mà bản thân yêu thích và sống một cuộc sống phong phú, thú vị.

Khi tôi gặp lại cô ấy trong dịp Tết, cô ấy báo với tôi rằng mình sắp lấy chồng. Đối tượng là bạn học hồi cao học. Họ tình cờ gặp nhau trong một sự kiện do công ty tổ chức và để lại phương thức liên lạc cho nhau. Sau khi trò chuyện, cô ấy phát hiện ra hai người có rất nhiều điểm chung, thậm chí có cảm giác như đã gặp nhau quá muộn. Cô ấy kể hồi còn đi học, cô chỉ tập trung vào học hành và tìm việc làm, sau đó nghĩ mọi cách để tồn tại ở thành phố lớn. Cô ấy hoàn toàn không có thời gian quan tâm đến các bạn học khác. Sau khi làm quen, cô mới phát hiện hóa ra anh ấy rất thú vị.

[Bởi vì anh ấy là người mình thích. Bởi vì anh ấy là người mình lựa chọn. Vậy nên mình không cần phải do dự. Chính là anh ấy.]

Đây là lời mà sau này cô ấy viết trong vòng bạn bè. Tôi có thể cảm nhận được niềm hạnh phúc và viên mãn của cô ấy qua từng con chữ.

“Chẳng phải con người ta sống một đời chính là kết hôn, sinh con như thế này hay sao?” Tôi nghĩ những người ở độ tuổi như tôi rất dễ có suy nghĩ như vậy, phải không? Nhất là khi bạn thấy những người đồng trang lứa lần lượt có hạnh phúc của riêng mình, trong khi bạn vẫn lẻ bóng, dù trong lòng muộn phiền hay vui vẻ cũng chẳng có ai để dốc bầu tâm sự. Lúc này, bạn sẽ rất dễ dao động và có suy nghĩ hay mình miễn cưỡng chấp nhận dù không thích lắm? Nhưng đây không phải khao khát chân thật nhất của bạn mà chỉ có thể coi là nỗi hoảng loạn, bối rối không biết phải làm sao khi bạn mong manh, yếu đuối.

Chúng ta không nên lo lắng, bất an vì đã lựa chọn kết hôn mà nên để bản thân khao khát, hướng tới tương lai vì đã chọn con đường này, thậm chí cuộc sống sau này trở nên an yên và tốt đẹp hơn vì có đối phương. Vậy nên, bạn lấy chồng vì tình yêu và sự an tâm; anh ấy cưới vợ vì tình yêu và sự kỳ vọng. Thứ mà hai người giao phó cho nhau là tình yêu chứ không phải sự ép bức vì tuổi tác dưới cái nhìn thế tục, càng không phải vì sợ lãng phí thời gian mà chấp nhận thỏa hiệp.

Bây giờ, bạn vẫn còn độc thân, không cần vội vàng yêu mà hãy kiên nhẫn chờ đợi người thực sự thuộc về mình xuất hiện. Người ấy có thể ở tương lai không xa, thậm chí có thể xuất hiện ngay ngày mai thì sao? Khi gặp được đúng người, bạn sẽ cảm ơn chính mình đã không đánh mất con người ban sơ của mình vì tịch mịch và cô đơn, cảm ơn mình đã kiên trì.

Tôi luôn tin tưởng vào câu nói: Vừa hay gặp được người, từ nay tới mai sau, suốt phần đời còn lại, mãi chỉ có người.

[1]

Quán rượu truyền thống của Nhật Bản, phục vụ rượu và đồ ăn.

Nếu có thể giữ chặt,
xin đừng vội buông tay

Sáng sớm mùng Một đầu năm, bạn tôi gửi lời chúc mừng năm mới, sau đó chúng tôi tán gẫu đến chuyện chiều nay cô ấy sẽ đi xem phim Người yêu cũ 3. Cô ấy nói phim này thực sự khiến người ta buồn bã, rất nhiều người xem một mình rồi khóc ngay trong rạp. Chắc đó đều là những người có tâm sự, mượn việc xem phim để giải tỏa những cảm xúc không biết gửi gắm vào đâu. Bạn tôi kể sau khi xem xong, cô ấy nán lại trên xe ô tô hơn mười phút, nghe đi nghe lại bài nhạc phim Nói tan là tan.

Hiện thực ngoài đời và tình tiết trong phim có rất nhiều điểm tương đồng nhưng cuối cùng, người cũ dù sao vẫn là người cũ. Bởi vì hai người luôn trong trạng thái người này chờ đợi người kia níu giữ mình, còn người kia nghĩ người này sẽ vĩnh viễn không bao giờ rời xa mình.

Có một điều rất thú vị là trên Douban có một nhóm hơn tám mươi nghìn thành viên với tên gọi “Tôi có bạn trai cũ/bạn gái cũ cực phẩm”, chuyên kể về người yêu cũ của mình. Tuy nhiên trong cuộc sống đời thường, xác suất trải qua “người yêu cũ dở hơi trong truyền thuyết” của một người không cao như vậy.

Đạo diễn Điền Vũ Sinh[1], người luôn tự cho mình là bậc thầy về tình yêu, đã dùng bộ ba phim điện ảnh để nói hết những hiểu biết của mình về “người yêu cũ”: Phim thứ nhất nói về thái độ của người yêu cũ đối với người yêu hiện tại. Khi nền tảng tình cảm chưa vững chắc, hai người yêu nhau nhưng chưa đủ tin tưởng lẫn nhau, người yêu hiện tại rất dễ trở thành người yêu cũ. Bộ phim thứ hai nói về “lốp dự phòng”. Bộ phim thứ ba nói về cách trở thành người yêu cũ của nhau.

Trước sự đề cử cực lực của cô bạn, tôi cũng mua vé xem bộ phim này. Khán giả cười nghiêng ngả khi xem đoạn mở màn nhưng đến đoạn giữa, vẻ mặt của mọi người bắt đầu đanh lại, thậm chí là trầm mặc. Đến cuối phim, trong khoảnh khắc nhạc phim Nói tan là tan vang lên, dường như có một cái gai nhọn đâm thẳng vào tâm can người xem, đau đớn âm ỉ.

Có người nói rằng phim ảnh là một cách suy diễn phóng đại cuộc sống thực. Nhưng tôi nghĩ cuộc sống còn bi đát hơn phim rất nhiều và chẳng có cách nào để giải quyết. Có những cặp đôi lần đầu nói lời chia tay nhưng thực sự nói tan là tan. Lại có cặp đôi dù cãi nhau, chia tay một vạn lần, gặp biết bao trắc trở những vẫn ở bên nhau. Một số người cảm thấy tình yêu đẹp nhất khi tương xứng, giống như Jane Eyre[2] đã nói: Tình yêu là trò chơi, chúng ta phải luôn duy trì trạng thái cân bằng với đối phương thì ta mới có nơi nương tựa, mới yêu nhau mãi mãi. Bởi vì “đối thủ” quá mạnh sẽ khiến ta mệt mỏi, nhưng “đối thủ” quá yếu lại khiến ta mất hứng.

Dư Phi và Đinh Điểm[3] không chỉ xứng đôi mà thậm chí có thể coi là kỳ phùng địch thủ. Việc chia tay của hai người giống như đoạn nhạc đệm trong tình yêu, chỉ là cái vỏ bên ngoài, mượn cớ cãi vã để gieo rắc nũng nịu, nhớ nhung cho nhau, như thể sự xa cách và chiến tranh lạnh làm tăng thêm chút gia vị và sóng gió cho chuyện tình bình đạm của hai người. Tuy nhiên, cho dù cãi vã đến đâu, họ vẫn luôn kìm nén, không vượt qua ranh giới của nhau. Mỗi lần nói “cắt đứt” chỉ là cho đối phương và cho bản thân một lí do để gặp nhau, nhưng tình cảm của hai người ngày càng sâu sắc hơn.

Ngược lại, chuyện tình năm năm của Mạnh Vân và Lâm Giai không thể chịu được thử thách. Cuối cùng, họ sống riêng và âm thầm chia tay sau một cuộc cãi vã hết sức bình thường. Muốn kết thúc một mối quan hệ quả thực rất dễ dàng. Có thể chỉ vì một chuyện nhỏ nhặt mà bạn không nhớ đã dẫn tới tình cảnh không thể vãn hồi. Không ai chịu nhường nhịn mà chỉ chờ người kia xin lỗi, cố chấp cho rằng ai cúi đầu trước sẽ thua. Nhưng trong tình yêu nào có thắng thua?

Lần này, nhân vật Mạnh Vân do Hàn Canh thủ vai không còn trêu ong ghẹo bướm như trong phần một. Anh dần trở nên chín chắn, sự nghiệp bắt đầu gặt hái được thành công. Tuy nhiên, mối tình năm năm của anh với Lâm Giai lại khiến người ta tiếc nuối. Tôi thực sự không quá tin tưởng hai người yêu nhau sâu đậm có thể kiềm chế bản thân, không liên lạc với đối phương sau khi chia tay. Ấy vậy mà sự thực lại như thế. Có thể vì yêu không đủ nhiều và chẳng nguyện ý làm người thỏa hiệp trước.

Trong phim, Vương Tử nói một câu khiến tôi cảm động sâu sắc: “Em luôn cảm thấy mình đã nhặt được một món hời lớn. Chính Lâm Giai đã biến anh trở nên tốt đẹp như bây giờ.”

Đúng thế. Lâm Giai đã dành năm năm để dạy Mạnh Vân cách yêu thương, cách chăm sóc người khác. Cuối cùng, người ở bên anh lại không phải cô. Mạnh Vân cũng nói rằng sự xuất hiện của anh chính là để cùng Lâm Giai tìm một người đối xử tốt và dành nhiều thời gian bên cô. Còn sự xuất hiện của Lâm Giai là để dạy cho Mạnh Vân một bài học, giúp anh trưởng thành hơn.

Tôi nhớ đã từng nhìn thấy bài viết sau khi chia tay của một cô gái. Cô ấy không cam tâm mà nói rằng: “Tôi đã nỗ lực để anh ta trở thành một người đàn ông tốt hơn, để anh ta biết rằng khi con gái bị ốm, đừng chỉ nói hãy uống nhiều nước, hãy đi ngủ sớm mà nên đưa cơm, mua thuốc. Cuối cùng, tôi lại giúp bạn gái tiếp theo của anh ta tiết kiệm rất nhiều thời gian”. Hình như cách nói này ít nhiều có phần thiên vị. Bởi vì trong một mối quan hệ tình cảm, cả hai người nhất định phải có đủ “đất” để phát triển. Cũng giống như trong phim, Lâm Giai đã đồng hành cùng Mạnh Vân trải qua thời kỳ đầu khởi nghiệp đầy khó khăn, cùng nhau ăn mì gói, kiệm ăn kiệm mặc, chỉ đi xem phim khi được giảm giá vào thứ Ba. Ấy là cuộc sống ngọt ngào nhất của hai người. Lâm Giai đã giúp Mạnh Vân trở nên tốt hơn nhưng ở bên nhau quá lâu, những mệt mỏi, uể oải của tình yêu khiến cả hai quên mất cuộc sống mà đối phương thực sự khát cầu. Cuối cùng, một cô gái tràn đầy thanh xuân xuất hiện khiến Mạnh Vân tìm lại được nhiệt huyết thời trẻ. Sự xuất hiện của người bạn học cũ dịu dàng và ân cần cũng khiến Lâm Giai cảm nhận được sự quan tâm mà Mạnh Vân từng dành cho mình. Mạnh Vân và Lâm Giai đã cùng trải qua những tháng ngày khó khăn nhất nhưng không thể chia sẻ phú quý với nhau. Đây là điều tiếc nuối nhất trong phim và cũng là thực tế mà nhiều người sẽ trải qua trong đời.

Bạn hy vọng tình yêu của mình sẽ không như trong phim, rõ ràng yêu nhau nhưng lại bỏ lỡ, tưởng tượng nếu có thể quay ngược thời gian, nếu không gặp được người ấy, nếu không cùng nhau trải qua một thời gian dài, nếu mình gặp người khác thì liệu chuyện tình yêu của mình có một cái kết khác không. Nhưng dù được cho thêm một cơ hội nữa, dù gặp được một người vô cùng hoàn hảo nhưng nếu không biết cách yêu, bạn vẫn sẽ không thể có kết cục tốt đẹp. Nhờ những điều không hoàn hảo và tiếc nuối này mà bạn mới dần hiểu ra không có cuộc gặp gỡ nào có thể bắt đầu lại và người mà bạn gặp thật ra chính là người tốt nhất. Chúng ta cần kết hợp rất nhiều cách thức để duy trì tình yêu: đôi khi cần nhún nhường, đôi khi phải trả giá, đôi khi cần nhung nhớ và đôi khi cần bày tỏ. Bởi vì yêu nên tất cả mọi thỏa hiệp và thay đổi mới có ý nghĩa. Một số người không hề hối tiếc hay suy sụp sau các mối quan hệ mà họ đã trải qua, chắc chắn là vì khi còn yêu, họ biết nâng niu tình yêu và khi còn có thể trân trọng, họ học cách trân trọng.

Chia tay là chuyện rất bình thường trong cuộc sống. Cũng như câu chuyện người yêu cũ và người yêu hiện tại xảy ra hằng ngày như bấy lâu nay vẫn vậy. Nhưng nếu xung quanh bạn có những người đáng trân trọng, đáng để níu giữ thì ngàn vạn lần đừng để lòng tự trọng che mờ lưu luyến và yêu thương của bạn dành cho đối phương. Trưởng thành là quá trình mất đi và nhận lại không ngừng. Chúng ta không chỉ học cách chấp nhận mất mát, hối tiếc mà còn phải học cách yêu thương. Trong tình yêu không có nhiều cơ hội để ta lãng phí, chỉ cần còn bên nhau thì hãy nắm lấy hạnh phúc trước mắt.

Cầu chúc cho bạn không nuối tiếc, không bỏ lỡ, không quá kiêu ngạo, không quá bướng bỉnh.

[1]

Đạo diễn và biên kịch người Trung Quốc.

[2]

Tên cuốn tiểu thuyết đồng thời là tên nhân vật nữ chính của nhà văn người Anh Charlotte Bronte được xuất bản năm 1847.

[3]

Các nhân vật trong phim “Người yêu cũ”.

Tình yêu đích thực
sẽ không khiến bạn
cảm thấy mình kém cỏi

Đại Tinh là con gái út nhà hàng xóm cũ của tôi. Vì tôi lớn hơn cô ấy nên Đại Tinh coi tôi như anh trai, tâm sự mọi chuyện với tôi, kể cả chuyện yêu đương.

Có thể nói Đại Tinh là một người vô cùng thiếu cảm giác an toàn trong tình yêu. Là một cô gái “bạch - phú - mỹ”[1], thông minh lại giỏi giang nhưng cô ấy luôn cảm thấy mình kém cỏi hơn người khác. Dù là với bạn bè hay người cô ấy thích, cô ấy đều “nhỏ bé đến mức hòa vào cát bụi”[2].

Có lắn, Đại Tinh kể với tôi rằng cô ấy thích một chàng trai học cùng khóa. Dưới sự cổ vũ của bạn bè, Đại Tinh khéo léo bày tỏ với người đó nhưng chàng trai không đáp lại ngay. Đại Tinh rút lui ngay tức khắc và nhắn tin cho tôi rằng chỉ tại bạn bè xúi giục, nếu không cô đã chẳng khiến tình hình trở nên lúng túng như vậy. Nhưng dưới góc nhìn của một người đàn ông như tôi, có lẽ chàng trai kia không nhận ra lời tỏ tình của Đại Tinh bởi vì cô ấy thể hiện quá khôn khéo, quá thận trọng. Nói thế nào nhỉ, sự cẩn thận của Đại Tinh thậm chí từng khiến tôi lầm tưởng cậu trai kia giàu hơn Jack Ma và đẹp trai hơn Kim Thành Vũ[3].

Sau khi hai người đến với nhau, tôi cũng gặp qua người này. Cậu ta dong dỏng cao, cũng đẹp trai nhưng không đến mức khiến Đại Tinh tự ti, ngay cả gọi điện, nhắn tin cũng phải cân nhắc. Có lẽ vì được theo đuổi nên dù ở trước mặt bạn bè của bạn gái, cậu chàng vẫn ra vẻ kiêu ngạo khó diễn tả bằng lời.

Tôi có dự cảm không lành. Quả nhiên, Đại Tinh nhanh chóng sa vào vai trò vừa làm mẹ vừa làm bảo mẫu của chàng trai kia. Những người quen biết Đại Tinh đều nói chưa bao giờ thấy cô ấy quan tâm đến ai như vậy. Thậm chí, theo yêu cầu của bạn trai, cô còn chặn liên lạc với tất cả bạn bè khác giới, không mặc váy ngắn, không trang điểm, không làm tóc, trước khi ra khỏi nhà phải báo cáo, về đến nhà phải video call cho bạn trai đầu tiên...

Một lần, tôi tình cờ gặp Đại Tinh trên phố. Cô ấy đang đi mua sắm cùng bạn trai. Chàng trai kia vốn ăn mặc rất bình thường bỗng trở nên phong cách và đẹp trai hơn rất nhiều với kiểu tóc mới. Trong khi đó, Đại Tinh để mặt mộc, mặc áo phông cộc tay và quần jeans, trên tay lỉnh kỉnh túi xách. Cả khuôn mặt lẫn thần thái đều không còn nét thanh tú, xinh đẹp của cô công chúa nhỏ. Tôi nhìn Đại Tinh rất lâu mà không dám nhận người quen. Còn Đại Tinh nhìn thấy tôi thì vội vàng quay sang chỗ khác. Sau đó, Đại Tinh nhờ một người bạn chung của chúng tôi gửi lời xin lỗi đến tôi, nói rằng bạn trai cô ấy không thích cô chào hỏi, trò chuyện với người khác giới ở nơi công cộng nên hôm đó, cô ấy đã giả vờ không nhìn thấy tôi và mong tôi không để bụng. Vì là bạn khác giới trong vòng bạn bè của Đại Tinh nên tôi đã bị cô ấy kéo vào danh sách đen ngay từ những ngày đầu họ yêu nhau. Tôi chỉ cười trừ cho qua và không bận tâm. Nhưng cô bạn truyền tin không nhịn được mà nói thêm: “Đại Tinh bị thằng nhóc đó ‘làm thịt’ thật rồi, không biết bị chuốc bùa mê gì nữa. Anh không biết đâu, bây giờ nó khác mỗi đôi gót sen ba tấc so với phụ nữ bó chân ngày xưa thôi!” Cô ấy rất tức giận nhưng tôi chỉ có thể trả lời: Đại Tinh vui vẻ là được.

Cô bạn gửi một tin nhắn thoại cho tôi, nói với giọng giận dữ: “Vui cái gì mà vui! Anh có biết thằng đó nói Đại Tinh như thế nào không? Hắn nói không muốn làm việc ở nơi khác khiến Đại Tinh không thi vào trường ở tỉnh ngoài, để hắn với nó học lên tiếp tại trường cũ hoặc đi làm. Nghe nói lúc mới học đại cương, Đại Tinh đã tính học nghiên cứu sinh ở trường đại học ở Bắc Kinh nhưng cuối cùng, vì nghe lời thằng kia mà nó bỏ cuộc! Đại Tinh đúng là điên rồi! Anh nói xem có phải nó bị ngốc không?”

Không ngờ lại có chuyện như vậy. Tôi suy nghĩ rất lâu mới gọi điện cho Đại Tinh. Cô ấy bắt máy rất nhanh. Dường như cô ấy đã đoán được lý do tôi gọi điện. Ở đầu dây bên kia, cô ấy vừa nức nở vừa cố kìm nén tiếng khóc, không nói được lời nào. Đại Tinh khóc xong mới nói chuyện với tôi. Từ khi sa vào vũng lầy tình yêu, cô ấy không những không nhận được hạnh phúc ngọt ngào như mong đợi mà như cõng trách nhiệm trĩu nặng trên lưng, ngày nào cũng mất ngủ. Việc đầu tiên trước khi đi ngủ và sau khi thức dậy mỗi ngày, cô ấy đều tự vấn bản thân. Tự trách mình sao tồi tệ, kém cỏi, luôn khiến người mình yêu thất vọng.

Tôi đáp: “Em có bao giờ nghĩ lý do người yêu em thất vọng là vì cậu ta vốn không hề yêu em không? Vì cậu ta không yêu em nên mới không thương xót em, nên mới giả vờ như không thấy em buồn khổ. Đại Tinh, cậu ta chỉ muốn kiểm soát em thôi.”

Bởi vì em quá tốt, quá ưu tú nên trong thâm tâm cậu ta biết rõ mình không thể vươn tới tầm cao mà em có thể. Vì thế, cậu ta mới lợi dụng tình cảm để kiểm soát em, kéo em xuống vùng an toàn của cậu ta. Một mối quan hệ nghiêm túc cần phải thoải mái, ngọt ngào và hạnh phúc, có thể giúp em khắc phục sự tự ti, sự hãi, do dự và yếu đuối của bản thân, giúp em trở thành một người tốt đẹp hơn chứ không phải “xé nát” em, ép buộc em, kìm hãm em, khiến em chỉ được sống trong thế giới của người đó, bước một bước cũng khó khăn. Người thực sự yêu thương em sẽ hy vọng em vẫn sẽ yêu họ nhất cho dù em đã nhìn thấy thế giới rộng lớn.

Hôm đó, tôi và Đại Tinh nói chuyện điện thoại rất lâu. Sau khi cúp máy, cô ấy giấu bạn trai đi đăng ký thi nghiên cứu sinh tại một trường đại học ở Bắc Kinh. Mãi đến khi gặp giáo viên hướng dẫn, cô ấy mới “ngả bài” với bạn trai. Đối mặt với cơn thịnh nộ của người đó, Đại Tinh không còn nhún nhường như trước. Hai người tranh cãi kịch liệt rồi chia tay trong tâm trạng khó chịu.

Đại Tinh đến Bắc Kinh học cao học một mình và kéo tài khoản của bạn bè khác giới khỏi danh sách đen. Nhờ đó, tôi mới có cơ hội tận mắt chứng kiến cô gái từng bị tình yêu hủy hoại gần như hoàn toàn đứng lên từng chút một. Sau khi chia tay, cô ấy dần trở về vẻ thanh tú, xinh đẹp như xưa. Sau đó, Đại Tinh đã gặp được đúng người ở Bắc Kinh. Sức ảnh hưởng của người ấy đã biến cô từ một người xốc nổi thành trầm ổn, dạy cô biết cách mạnh mẽ và từ chối, giúp cô trở nên hoàn thiện từng chút một, không cần phải khom lưng quỳ gối cầu xin lòng tốt. Còn anh, anh cũng học được tính cách dịu dàng và ân cần từ cô, biết cách quan tâm đến cảm xúc của người khác hơn, học cách giải phóng sự vô tư và táo bạo của mình, miễn sao bản thân cảm thấy vui vẻ.

Nhìn bức ảnh của Đại Tinh và bạn trai mới của cô ấy, tôi chợt hiểu ra một mối quan hệ tốt đẹp và tích cực ảnh hưởng đến con người như thế nào.

Khi mới sinh ra, con người chẳng khác nào trang giấy trắng. Nhưng chúng ta không thể trắng tinh mãi mãi. Gia đình, kinh nghiệm và hoàn cảnh đều có thể vẽ đủ thứ màu sắc lên trang giấy ấy. Ai cũng có nét độc đáo của riêng mình nhưng chúng ta không có cách nào thoát khỏi lồng giam của tập thể và xã hội. Chúng ta chỉ có thể tự tìm lối đi, trải qua biết bao khó khăn, gian khổ để học cách yêu và được yêu.

Không nghi ngờ gì nữa, dù tình yêu có thể phóng đại vẻ đẹp của con người nhưng chúng ta cũng chỉ là người bình thường, sẽ có những chỗ chưa hoàn mỹ. Tình yêu giúp chúng ta bao dung và hoàn thiện lẫn nhau chứ không phải đòi hỏi đối phương phải trở thành một người hoàn hảo không tì vết. Một mối quan hệ tốt đẹp sẽ giúp cả hai bên cùng trưởng thành thay vì chèn ép nhau, khiến một bên trở nên yếu thế.

Thực ra, càng lớn tuổi, tôi càng cảm thấy tiêu chí đánh giá một mối quan hệ tốt hay xấu không phải ở ngoại hình, gia thế, tư tưởng, thậm chí cả cái gọi là “kết thúc” mà là những điều bạn học hỏi được để sau đó trở nên kiên cường hơn, rộng lượng hơn, can đảm hơn từ mối quan hệ ấy hay không.

Tôi rất mê bộ phim của Mỹ tên là Lật ngược. Nhiều người biết bộ phim đó thông qua một trích đoạn dịch rất thịnh hành trên Weibo:

Có người sống trong nhà cao cửa rộng, có người ngụ tại cống rãnh kênh sâu,

Có người hào quang vạn trượng, có người gỉ sét trong cô độc,

Thế nhân ngàn vạn loại, phù vân chớ đi tìm,

Con người như cầu vồng, gặp gỡ mới biết lòng.

Điều tôi thích nhất ở phim là khoảnh khắc nhân vật nam chính đối diện với cảm xúc của mình và dũng cảm nói ra những suy nghĩ thật trong nội tâm. Cậu ấy đã thừa nhận sự hẹp hòi và định kiến của mình. Vì nữ chính, cậu đã xé bỏ mặt nạ, không còn sợ người khác chế giễu mà lựa chọn đối mặt với trái tim mình và tuân theo lời chỉ dẫn của nó, giữ chặt lấy người mình yêu.

Mối quan hệ xứng đáng với lòng kiên định của bản thân sẽ làm bạn buông bỏ một chút tùy hứng để có thêm một chút tinh thần trách nhiệm. Nó sẽ không khiến bạn cảm thấy mình kém cỏi, tồi tệ, không xứng đôi với người ấy hay cảm thấy khó chịu, không vui vẻ, mất tự do. Trong một mối quan hệ, nếu bạn luôn cảm thấy tự ti, cảm thấy mình không được coi trọng, không được yêu thương thì đó không phải mối quan hệ tốt đẹp, thậm chí nó hoàn toàn không phù hợp với bạn.

Tình yêu đích thực sẽ giúp bạn trưởng thành, trở nên dũng cảm đến mức bạn có thể chiến đấu vì người ấy và không sợ họ rời bỏ mình. Khi ấy, bạn mới có cảm giác an toàn mà không phải như đang trôi nồi lửng lơ, lúc nào cũng muốn nắm bám víu. Bạn nắm lấy tay người ấy, toàn tâm toàn ý nâng đỡ nhau, nương tựa nhau cho đến giây phút cuối cùng.

[1]

Nghĩa là trắng trẻo, giàu có, xinh đẹp. Đây là tiêu chuẩn vàng của các cô gái Trung Quốc hiện nay.

[2]

Tác giả mượn lời trong thư gửi Hồ Lan Thành của Trương Ái Linh.

[3]

Nam diễn viên nổi tiếng mang hai dòng máu Nhật Bản - Đài Loan.

Khi chia tay,
hãy nói lời tạm biệt trong vui vẻ

Cách đây một thời gian, tôi tham dự buổi họp lớp cấp ba và gặp Trần Hy - một người bạn cũ đã lâu không gặp.

Cô ấy gầy đi rất nhiều, hai má phúng phính nay đã hóp lại khiến đôi mắt của cô càng thêm buồn bã. Mọi người chào hỏi, hàn huyên với nhau, chỉ mình cô ấy ngồi im lặng, ánh mắt thất thần nhìn phố xá tấp nập bên ngoài. Trông cô ấy như muốn khóc nhưng đang cố kiềm chế cảm xúc. Vậy nên, tôi bước tới, ngồi xuống bên cạnh Trần Hy. Cô ấy liếc nhìn tôi và mỉm cười.

Sau khi tiệc kết thúc, chúng tôi cùng nhau đi dạo phố. Trần Hy kể mình đã chia tay anh ấy với giọng điệu nhẹ bẫng. Danh tính của “anh ấy” không cần phải nói nhiều vì ai cũng biết, đó là đàn anh học khối Tự nhiên, trên chúng tôi một khóa. Theo như tôi biết, họ yêu nhau đã lâu, từ thời cấp ba, đại học cho tới bây giờ. Thực ra, tôi đã nghe tin này trên bàn tiệc nên không quá ngạc nhiên. Tôi chỉ im lặng, gật gật đầu và nhường cô ấy tâm sự.

Trần Hy rơi nước mắt rồi kể tiếp: “Có lẽ anh ấy chán tớ từ lâu rồi. Tớ cũng đã chuẩn bị tâm lý một ngày nào đó sẽ chia tay... Nhưng tớ thực sự không ngờ anh ấy lại thẳng thừng rời khỏi vị trí công tác, ngay đến công việc cũng không cần, cứ thế thu dọn đồ đạc cá nhân rồi bỏ đi. Hôm ấy, chúng tớ vừa cãi nhau. Trước đây, chúng tớ cũng từng như vậy. Tớ cứ nghĩ sẽ lại giảng hòa nhưng lần này, anh ấy bỏ đi thật. Đến câu chia tay với tớ mà anh ấy cũng không buồn nói, cứ thế biến mất không một dấu vết. Cậu nói xem, có phải anh ấy quá đáng không? Thật ra, điều làm tớ khổ sở không phải vì chúng tớ không hợp nhau mà là chúng tớ ở bên nhau lâu như thế nhưng khi anh bỏ đi, anh ấy không hề lưu luyến tớ.”

Tôi không biết nên an ủi cô ấy như thế nào. Chẳng lẽ nói với cô ấy rằng gã đàn ông cặn bã như vậy không đáng để cô ấy suy nghĩ, khổ sở sao? Có vẻ không thích hợp cho lắm. Hay nói rằng cô ấy nên chủ động tìm anh ta và nói chuyện rõ ràng? Cái này còn khó hơn. Nhưng tôi cũng không thể tự tiện ôm cô ấy để an ủi, động viên. Vì vậy, tôi đành ngồi bên vệ đường cùng cô ấy và không nói gì, để cô trút bầu tâm sự về nỗi đau khổ của mình.

Tối hôm đó, tôi đưa Trần Hy về nhà. Khi đi ngang ngôi trường cũ của chúng tôi, nhìn những tòa nhà lưu giữ biết bao nhiêu ký ức của họ, trong lòng tôi nghĩ có đôi khi người không còn yêu mình thật tàn nhẫn.

Trần Hy nói: “Thực ra, tớ đã từng nghĩ tới chuyện một ngày nào đó chúng tớ sẽ chia tay. Hy vọng duy nhất của tớ là khi chia tay, tớ và anh ấy có thể nói chuyện đàng hoàng, tử tế một chút.”

Tôi hiểu ý cô ấy nhưng lòng tôi đang buồn đến mức chẳng muốn nói gì.

Khi bộ phim Sau này không gặp lại được công chiếu năm 2014, tôi nhớ ở cuối phim, nhân vật Hạo Hán vừa lái xe vừa nói với Giang Hà: “Tớ đã nghĩ cái kết cho cậu rồi. Khi nói tạm biệt, cậu cần cố gắng thêm một chút bởi vì nói thêm một câu, không biết chừng đó lại trở thành lời cuối cùng, nhìn nhau thêm một lần biết đâu lại là ánh mắt cuối cùng.”

Những người nghiêm túc trong tình yêu đều hy vọng dù hai người không có kết quả nhưng vẫn có thể chia tay một cách đàng hoàng, đủ để an ủi khoảng thời gian đã trải qua cùng nhau. Tuy nhiên, dường như mọi quan hệ nam nữ trên thế giới này rất ít “nghi thức” như vậy. Có người chọn cách cãi vã rồi bỏ đi, sau đó không còn liên quan đến nhau, có người lại chọn cách níu kéo đến tuyệt vọng rồi từ ấy lặng lẽ thưa dần liên lạc. Thậm chí, một số người không nghe điện thoại, không trả lời tin nhắn nhưng dùng lý do ấy để buộc đối phương đề nghị chia tay trước.

Luôn có một bên bắt đầu trước nhưng dần trở nên lạnh nhạt, không còn mặn mà với chuyện tình cảm. Còn bên kia, sau khi nhận ra và tìm mọi cách để cứu vãn nhưng không thể thay đổi được thái độ của đối phương. Vì thế, họ sẽ tức giận, sẽ không cam lòng. Một bên lạnh lùng, một bên nộ khí xung thiên, dẫn đến tranh cãi, dây dưa lằng nhằng. Từng chuyện đã qua được nhắc lại. Sự ấm áp giữa hai người tan thành mây khói, chỉ còn lại “bộ mặt” xấu xí của nhau.

Khi mối quan hệ gần đi tới hồi kết, Trần Hy cũng giống như đại đa số các cô gái lún sâu vào tình yêu, trải qua cảm giác vô cùng hoang mang. Cô ấy nói lúc bắt đầu, họ không như thế này. Anh ấy rất dịu dàng, kiên nhẫn, nắm tay cô đi trên phố đông đúc, lắng nghe cô kể đủ thứ chuyện. Hai người tán gẫu về những chủ đề nhàm chán đến thâu đêm suốt sáng. Nhưng rồi, tình yêu mặn nồng một thời trở nên tẻ nhạt. Anh không còn quan tâm đến những ngày kỉ niệm lớn nhỏ, không còn đủ kiên nhẫn để cùng Trần Hy đi dạo khắp các cửa hàng, không còn để ý xem hôm nay người yêu vui hay buồn, có gặp chuyện thú vị hay không. Trần Hy cũng bắt đầu hờn dỗi, không còn muốn chong đèn vì anh, không còn muốn thức dậy giữa đêm để pha một ly sữa cho anh, không còn muốn cùng anh xây đắp tương lai.

Sau khi khóc đến cạn nước mắt, Trần Hy nói với tôi rằng lúc đó, cô mới biết lời ca trong bài nhạc phim là thật... Cùng nằm trên một chiếc giường nhưng trái tim của chúng ta rẽ về hai hướng.

Hôm đó, tôi hiếm khi bị mất ngủ. Trong lúc lướt Weibo, tôi tìm thấy một đoạn phim ghi hình một số của chương trình giải trí I can I BB[1], chủ đề là “Khi chia tay có nên nói trực tiếp hay không”. Tôi xem xong đoạn phim thì đã hơn 2 giờ sáng. Lúc màn hình tối đi, tôi chợt có cảm giác đau xót như bị đâm. Rốt cuộc, chia tay có nên nói trực tiếp hay không? Nhiều người nghĩ là nên. Họ muốn có một “lễ bế mạc long trọng”, muốn có một lời chia tay đàng hoàng, muốn đặt một dấu chấm hết trọn vẹn cho khoảng thời gian mà mình đã trao cho người ấy. Nhưng trong hầu hết trường hợp, chúng ta không phải con người can đảm đó. Chúng ta thu mình lại sau những ứng dụng giao tiếp, trang mạng xã hội. Vài câu nói, vài con chữ, thế là kết thúc một mối quan hệ.

Đúng vậy. Chia tay như thế chắc chắn là nhu nhược, là hèn nhát. Nhưng chẳng lẽ những cuộc chia tay mặt đối mặt đều đàng hoàng như trong tưởng tượng của chúng ta sao? Trong hai người sẽ luôn có một người thất thố, khóc không thành tiếng. Tại sao vậy? Vì đã từng yêu. Vì đã từng yêu nên sẽ chất vấn, sẽ phẫn nộ, sẽ bi ai, sẽ không thể giữ bình tĩnh để quyết định từ nay về sau không gặp mặt, không liên lạc với nhau.

Như Khâu Thần[2] đã nói ở cuối của chương trình: Chỉ cần chúng ta có can đảm thì nên dùng nó để ở bên nhau chứ không phải để xa cách nhau, dùng nó để nhìn vào mắt đối phương và nói “Anh không yêu em nữa”, “Chúng ta chia tay đi”.

Việc chia tay vô cùng tàn nhẫn với một người đã không còn được yêu. Trong chuyện tình cảm, muốn chia tay một cách đường hoàng rất khó khăn. Chỉ có một lý do duy nhất để ở bên nhau là vì thích, vì yêu nhưng có hàng ngàn lý do để chia tay. Có thể chúng ta không kết thúc mối lương duyên một cách tử tế, hòa nhã nhưng chắc chắn đó không phải lý do để chúng ta chia tay trong sự thiếu nghiêm túc.

Tôi nghĩ cách thức chia tay thực sự không quá quan trọng. Dù bạn nói trực tiếp, gọi điện hay nhắn tin, quan trọng là bạn phải làm việc ấy một cách đàng hoàng. Đừng lạnh lùng bức ép đối phương, đừng ra đi mà không báo trước và đừng băn khoăn ai đã trả giá nhiều hơn trong mối tình này... Bạn biết người ấy đã từng yêu bạn. Bạn cũng biết mình đã từng yêu người ấy. Niềm vui giữa hai người là thật, hạnh phúc là thật, từng muốn cùng nhau đi đến cùng trời cuối đất cũng là thật. Có thể một ngày nào đó hai bạn không còn yêu nhau như lúc đầu, mỗi người chọn hướng đi riêng, có một người thương muốn bên nhau trọn đời khác. Nhưng đừng quên, bạn đã từng yêu người này. Các bạn đã từng yêu nhau. Trước khi bạn cho mình tự do, trước khi bạn đến với người khác, người này vẫn ở bên bạn, người này xứng đáng được nhận lời tạm biệt đàng hoàng từ bạn, xứng đáng để bạn cảm ơn họ đã giúp bạn trưởng thành, và xứng đáng để bạn ghi nhớ những tháng ngày đã qua cho dù các bạn không có cơ hội đi đến cuối chặng đường cùng nhau. Vì vậy, đối mặt hay không đối mặt không quan trọng bằng việc nói lời chia tay một cách đàng hoàng.

Không có cuộc gặp gỡ nào chỉ để chia ly. Không còn yêu xin hãy nghiêm túc nói chia tay.

Hãy đường hoàng trong cả khi bắt đầu và kết thúc. Đó là tôn trọng đối phương nhưng cũng là tôn trọng chính mình.

[1]

Chương trình bàn luận của Trung Quốc.

[2]

Nữ diễn giả nổi tiếng người Trung Quốc.

Bạn chỉ thất tình thôi mà,
đừng bỏ lỡ “phong cảnh” đẹp hơn

Hồi 16 tuổi, bạn thích cậu bạn cùng lớp tốt bụng, có nụ cười tỏa nắng. Giờ giải lao, bạn vô tình nhưng hữu ý đi ngang qua chỗ cậu ấy, tìm cách nghe ngóng số QQ[1] của cậu ấy thông qua đứa bạn thân, sau đó bắt đầu hành trình yêu thầm ngốc nghếch.

Cuối cùng hai bạn cũng đến được với nhau, trải qua mối tình đầu vừa ngọt ngào vừa mãnh liệt. Sau này, do tuổi tác hoặc vốn không biết cách yêu nên bạn nếm trải lần thất tình đầu tiên. Nỗi đau ấy đến nhanh nhưng đi cũng nhanh. Bạn trốn trong chăn khóc lóc, đi Karaoke với bạn bè, “gào rú” vài bài hát thất tình đến lạc cả giọng, xóa sạch mọi thông tin liên lạc của cậu ấy, xóa tên cậu ấy khỏi nhật ký. Bạn thề rằng đến già cũng không thèm quay lại với người ta. Sau một thời gian, bạn dần quên lãng, và mọi thứ bắt đầu lại. Bạn vẫn là một cô gái mộng mơ như xưa.

Năm 20 tuổi, bạn đã có bạn trai được hai, ba năm. Đến khi ra trường, vì ước mơ của bản thân hoặc vì những lí do thực tế khác nhau, các bạn không kiên trì thêm được nữa, không vượt qua được lời nguyền “tốt nghiệp thì chia tay”. Lần thất tình đó, bạn rủ cô bạn thân đi du lịch hoặc đi dự tiệc, làm quen bạn mới. Trong đêm khuya thanh vắng, bạn khóc một trận đã đời nhưng sáng hôm sau lại bừng bừng sức sống.

Còn Châu Tử - 30 tuổi - nói với tôi rằng: “Em cũng muốn yêu nhưng em không muốn chia tay nữa”. Cô ấy nói kiểu tình yêu mà mình toàn tâm toàn ý nhưng không mang lại kết quả thật khiến con người ta tuyệt vọng.

Bạn trai cũ của Châu Tử là sinh viên ngành nghệ thuật. Cậu ấy theo đuổi sự lãng mạn và hoàn mỹ. Cậu ấy thường vẽ tranh cho Châu Từ và làm những việc khiến cô bất ngờ. Anh ta nói với cô ấy rằng: “Châu Tử, anh yêu em. Em là cô gái đẹp nhất mà anh từng gặp”.

Châu Tử đã mất hơn một tháng để đan cho bạn trai một chiếc khăn choàng thật cẩn thận, tỉ mỉ từng mũi đan. Lúc ấy, Châu Tử thích anh ta vô cùng.

Sau đó, hai người liên tục xảy ra xích mích. Cả hai đều kiêu ngạo, không ai muốn hạ mình trước. Theo thời gian, chiến tranh lạnh đã trở thành cách thức giải quyết vấn đề của họ. Châu Tử và bạn trai cũng dần ít liên lạc với nhau, gửi tin nhắn không trả lời, gọi điện thoại cũng không nghe. Buổi tối, Châu Tử nhớ anh ta đến mức không ngủ được. Mỗi ngày tỉnh giấc, gối của cô thấm đẫm nước mắt. Một đêm nọ, Châu Tử rất buồn bực nên gọi điện cho bạn trai. Anh ta thẳng thừng cúp máy rồi tắt nguồn điện thoại. Trong khoảnh khắc đó, trái tim Châu Tử lạnh lẽo muôn phần.

Châu Tử nhịn không được nên nói: “Chúng ta chia tay đi.”

Anh ta đáp: “Anh xin lỗi. Em rất tốt nhưng anh không xứng với em.”

Châu Tử nghĩ thấm: Em rất tốt, vậy tại sao anh không thích em? Em rất tốt, em không để ý chuyện anh không tốt mà. Cuối cùng, cô ấy chỉ nói một câu: “Không sao. Dù gì biển người mênh mông, thời gian còn dài, tình yêu sẽ đến. Chúc anh hạnh phúc” rồi thong thả rời đi, trốn vào một góc không người, khóc đến kiệt sức.

Đúng thế. Những lời không thể nói ra trên đời này thực sự quá nhiều: Anh có thể đi cùng em không? Anh có thể ở lại không? Anh rất quan trọng với em. Anh có thể đừng đi không? Nhưng cuối cùng, chúng ta chỉ nói: Không sao, em ổn. Anh đi đi, một mình em vẫn có thể sống tốt.

Châu Tử nói với tôi đầy ẩn ý rằng: cái giá phải trả để yêu một người quá cao, phải tốn rất nhiều thời gian và sức lực. Nếu cuối cùng người đó không xứng đáng thì tất cả những gì ta làm chỉ là hư vô và ta sẽ không nhận được bất kỳ hồi đáp nào.

Một số người có thể gặp người mới rồi từ từ quên đi nỗi đau cũ. Vậy thì thật tốt. Còn Châu Tử khép mình lại, không còn muốn dính dáng đến chữ “yêu”. Dần dần, cô ấy cũng ổn hơn, chỉ là không bao giờ muốn yêu thêm lần nữa.

Tôi rất hiểu tâm trạng của Châu Tử. Mới đầu, tôi cho rằng đối phương là người duy nhất mà mình không thể bỏ lỡ trong đời nhưng sau này, tôi mới nhận ra đây chỉ là một ngộ nhận đau lòng. Nghĩ theo góc độ khác, thất tình chưa chắc đã xấu. Trải qua khoảng thời gian đó, bạn sẽ nhìn rõ trái tim mình hơn, sẽ bao dung hơn với bản thân và cả người khác. Ai cũng sợ thất tình. Có người gặp phải kẻ tồi tệ, cặn bã hoặc trải vài mối tình không đi đến đâu, rồi phụ lòng vài người, bỏ lỡ vài người. Ngụp lặn trong tình yêu rất lâu, họ mới gặp được người thực sự phù hợp, cho bản thân một cõi đi về.

Từ xưa đến nay, tình cảm luôn đòi hỏi tinh thần càng gặp khó khăn, thất bại càng mạnh mẽ, quyết tâm. Nói thế nào nhỉ, không thể vì có người chết đuối ngoài biển mà chúng ta không dám ngắm biển nữa.

Không lâu sau khi Châu Tử tâm sự với tôi về chuyện thất tình của cô ấy, một người bạn tôi quen trong nhóm đồng hương trên Douban bất ngờ gửi tin nhắn cho tôi, nói Châu Tử đã quyết định nghỉ việc và đến một thành phố khác để bắt đầu cuộc sống mới. Từ khi chia tay đến nay đã tròn hai tháng, tôi còn tưởng cô ấy sẽ chìm trong đau khổ rất lâu nhưng xem ra cô ấy đã bắt đầu khôi phục lại.

Tôi nhớ cô ấy kể sau mấy ngày thất tình, cô ấy đã xem lại bộ phim 33 ngày thất tình, cẩn thận lắng nghe lời thoại của nhân vật Đại Lão Vương như thể đang khuyên nhủ chính mình. Nhưng quá khứ tựa như một vật mà bạn không thích nhưng cũng không nỡ bỏ đi, thà giữ chặt nó trong tay rồi khóc to còn hơn vứt nó đi để tiến lên phía trước. Tuy có người bên cạnh khuyên nhủ nhưng bạn muốn khóc cạn nước mắt, coi như để tiễn đưa mối tình cũ. Giống như nhân vật Hoàng Tiểu Tiên châm chọc Đại Lão Vương: “Tôi lớn rồi mà không được quyền đau buồn một chút sao?” Cô ấy cảm thấy thất tình thật đau khổ nhưng cũng sợ mối quan hệ sẽ bị thời gian vùi dập. Cô như rơi vào trạng thái suy sụp. Kế hoạch công việc, mục tiêu cuộc sống, tất cả đều vỡ tan tành. Nhưng sau khi trạng thái tiêu cực ấy qua đi, cô bắt đầu học cách tự chăm sóc bản thân, giữ lại cho mình chút sức lực để nhìn ra thế giới bên ngoài. Sau khi chuyển việc, thay vì lại ngồi ngẩn ngơ, cô chú tâm hưởng thụ từng khoảnh khắc, cho dù đó là cuộc sống độc thân. Hoàng Tiểu Tiên không ôm ấp kỳ vọng vào tình yêu nhưng cũng không bao giờ đánh mất tự tin.

Có một lời thoại trong phim rất đúng: “Trong thành phố còn rất nhiều chàng trai tốt, nhất định sẽ có người hài hước nhưng không khoa trương, dịu dàng nhưng không tục tĩu, không quá phong độ nhưng chỉ một nụ cười cũng có thể chạm trúng trái tim bạn”.

Khi mới thất tình, một ngày bạn vẫn có thể “lượn” qua trang cá nhân của người ấy mấy chục lần, vô tình hữu ý nghe ngóng tin tức về người ấy nhưng bạn cũng cần phải dần bắt đầu làm những việc mình thích và ngày càng yêu bản thân hơn. Trong những ngày buồn bã, hãy nghỉ ngơi một chút để cơ thể và tinh thần được thư giãn. Bởi vì thời gian sẽ khiến mọi thứ trở nên tốt hơn. Nó thực sự là liều thuốc hiệu quả nhất.

Sau này, khi gặp được tình yêu mới, hãy rộng mở một bản thân đã tốt hơn để tiếp nhận thật nhiều bất ngờ.

[1]

Cách gọi tắt của Tencent QQ, dịch vụ phần miềm nhắn tin và giải trí được phát triển bởi công ty công nghệ Tencent của Trung Quốc.

Trong một mối tình đẹp,
bạn không bao giờ phải chịu ấm ức

Kiều Kiều là đồng nghiệp của tôi. Khi tôi mới quen, cô ấy là một cô gái trầm lặng, hầu hết thời gian đều lặng lẽ làm việc, không ai để ý. Thi thoảng khi trò chuyện với bạn trai, đôi mắt cô ấy mới lấp lánh, có hồn.

Bạn trai Kiều Kiều là kỹ sư và là bạn cùng lớp đại học của cô, tài giỏi, ngoại hình sáng sủa, khôi ngô. Từ lúc đi học đến khi đi làm, người này luôn xuất sắc đến mức khiến mọi người phải tán thưởng. Kiều Kiều như nhặt được báu vật, nguyện ý dâng hiến tất cả để yêu anh ta. Cô quan tâm, chăm sóc anh ta từng ly từng tí. Thậm chí, Kiều Kiều đã tính toán kỹ rằng đợi sau này hai người kết hôn, cô sẽ yên tâm ở nhà làm dâu hiền vợ thảo. Cô ấy có thể từ bỏ mọi thứ của bản thân, cam tâm tình nguyện hết lòng làm người phụ nữ nơi hậu phương của anh ta, ủng hộ, giúp đỡ anh ta thực hiện tất cả lý tưởng của mình.

Có vẻ bạn trai cũng rất quan tâm đến Kiều Kiều. Chỉ cần có thời gian, anh ta sẽ đến công ty chúng tôi để đón bạn gái tan sở. Đi công tác về, anh ta chưa bao giờ quên mang quà cho cô ấy, mua cho cô túi xách hàng hiệu, mỹ phẩm, quần áo, giày dép, cho cô ấy một cuộc sống sung túc, vô ưu.

Nhưng sau đó, tôi tình cờ bắt gặp Kiều Kiều đang trốn trong một góc và khóc. Qua giọng kể đứt quãng của cô ấy, tôi mới biết ngọn nguồn câu chuyện. Bằng nỗ lực của bản thân, cuối cùng anh ta đã được thăng chức quản lý. Cô ấy đang vô cùng hào hứng lên kế hoạch tổ chức tiệc mừng cho bạn trai thì anh ta đề nghị chia tay. Anh ta cho rằng Kiều Kiều không có chí tiến thủ. Ở bên cô ấy, anh ta không có cùng tiếng nói, cũng không thể tiến bộ. Hai người đã bên nhau ba năm. Sau khi tốt nghiệp, Kiều Kiều chỉ là nhân viên văn phòng bình thường. Còn trong ba năm đó, anh ta đã nỗ lực để từ một trợ lý bình thường trở thành quản lý, Anh ta nói rằng mình không thích những cô gái không có mục tiêu, không muốn tiến bộ.

Kiểu Kiều giải thích trong oan ức. Khi ở bên nhau, cô chỉ nghĩ làm sao để tốt cho anh. Trong cuộc tình này, cô luôn nhún nhường, hy sinh để chiều theo ý bạn trai. Nhưng anh ta lại chán ghét cô không có chí tiến thủ, không có cuộc sống của riêng mình, một người cả ngày chỉ biết hỏi han thăm nom. Cuối cùng, vào đúng lúc cho rằng hai người sẽ nắm tay nhau bước đi đến hôn nhân, Kiều Kiều nhận được tổn thương khôn cùng.

Kỳ thực, tình yêu cũng giống như chơi cờ, làm kỳ phùng địch thủ mới có thể dài lâu. Bạn luôn chủ động hy sinh, đánh mất chính mình, cho rằng như vậy mới giành thắng lợi. Nhưng đối phương bỏ của chạy lấy người, không muốn dành thêm thời gian và sức lực ở bên bạn.

Sau đó, Kiều Kiều xin nghỉ việc. Suốt một thời gian dài, tôi không biết tin tức của cô ấy. Mãi cho đến một lần tôi đến phòng tập gym và tình cờ gặp Kiều Kiều. Cô ấy mặc đồ thể thao, thần thái sáng láng. Nhìn thấy tôi, ánh mắt cô ấy tràn ngập ý cười. Hóa ra sau khi nghỉ việc, cô ấy đăng ký khóa học vì muốn học chuyên sâu. Trước đây, cô chỉ nghĩ tới tình yêu mà làm lỡ lý tưởng, bỏ bê bản thân. Trò chuyện một hồi, bỗng Kiều Kiều hăng hái kể với tôi: ngay cả bản thân cô cũng cảm thấy bất ngờ khi trong thời gian học, không biết nhờ duyên phận đưa đẩy hay ông trời ưu ái mà cô ấy đã gặp được một người, anh ấy là luật sư. Sau giờ học, hai người thường tán gẫu về du lịch, ẩm thực, tập thể dục, về Haruki Murakami và Shunji Iwai. Và rồi, cả hai vui mừng phát hiện ra giữa mình và người kia có biết bao nhiêu chủ đề chung. Tất nhiên cũng có bất đồng ý kiến nhưng họ sẽ không vì thế mà khiến tình bạn rơi vào căng thẳng. Thay vào đó, họ kiềm chế cảm xúc, cố gắng chờ đến khi cả hai bình tĩnh lại mới đưa ra quyết định. Có lẽ đây mới chính là thực tế. Bạn một lòng hy sinh, nhân nhượng, đánh mất bản thân, kết quả là hai bàn tay trắng. Bạn đã có lý tưởng, tự tin, tìm về chính mình và nhận lại tình yêu đích thực.

Tôi nhìn thấy đôi mắt của Kiều Kiêu đã rực rỡ trở lại, cảm nhận được cô ấy đang hạnh phúc thực sự. Tôi nhớ Thư Đình[1] từng nói rằng tình yêu đích thực là cùng nhau đối mặt với phong ba bão táp, cùng nhau tận hưởng ánh nắng mặt trời, cùng nhau cảm nhận nóng lạnh đổi thay chứ không phải một bên vất vả phấn đấu, một bên có mới nới cũ, sáng nắng chiều mưa. Suy cho cùng, tình yêu là chuyện của hai người. Vì vậy, trên đường đời dài đằng đẵng, điều quan trọng nhất là gặp được một người sẵn sàng đồng hành, cùng bạn tiến lên, cùng nhau trưởng thành.

Có rất nhiều người như Kiều Kiều, chia tay vì không có sự đồng điệu giữa hai người hoặc mù quáng hạ thấp bản thân, nhân nhượng đối phương. Nhưng thực tế, đó chỉ là tình cảm đơn phương cho đi mà thôi. Theo tôi, tình yêu giống như trò chơi bập bênh, đòi hỏi hai người đều phải có trọng lượng như nhau mới duy trì được cân bằng. Muốn chung sống cần phải song hành cùng nhau, nếu không khi một người đã lên đến đỉnh núi nhưng người kia vẫn dưới chân núi, phong cảnh các bạn nhìn thấy không giống nhau, vậy làm sao có tiếng nói chung?

Mối ràng buộc của tình yêu không phải con cái hay tiền bạc mà là sự trưởng thành của hai tâm hồn. Dương Lan[2] đã từng viết trong sách như vậy. Môn đăng hộ đối về mặt tinh thần thì tình yêu mới có thể giữ trạng thái cân bằng.

Mặt khác, mỗi người hao tổn hết tâm trí để duy trì tình cảm sẽ không thể tránh khỏi vấp ngã, thương tích, thậm chí kiệt quệ cả thể xác lẫn tâm hồn. Nhưng chúng ta phải dần học được rằng trong tình yêu, nên cho đi nhưng vẫn phải phát triển bản thân một cách bình đẳng, đứng bên người ấy như một thân cây thẳng chứ không phải dây leo quấn vào họ. Chúng ta vẫn phải tin tưởng vào tình yêu, tin tưởng vào lời hứa, bởi vì chúng ta độc lập, cứng cỏi, lạc quan, có chí tiến thủ, xứng đáng có được tình yêu tốt đẹp và hạnh phúc nhất.

[1]

Nữ nhà thơ, nhà văn đương đại của Trung Quốc.

[2]

Doanh nhân và người dẫn chương trình truyền hình của Trung Quốc.

PHẦN 3

Giữ vững hiện lại,
không ngại tương lai

Đừng lấy thanh xuân
tươi đẹp nhất để sống cuộc
đời vô vọng nhất

Năm 2013, tôi làm chuyên gia phân tích tại một công ty tài chính ở Thượng Hải. Tôi tình cờ gặp một chàng trai tên là Đinh Vũ.

Đinh Vũ là người trẻ nhất trong công ty. Không giống những sinh viên mới tốt nghiệp khác, điểm xuất phát của Đinh Vũ rất cao. Cậu ấy tốt nghiệp một trường đại học danh tiếng, học chuyên ngành “hot” nhất, sơ yếu lí lịch cũng thuộc hàng “top”. Không những thế, bố mẹ Đinh Vũ đều là người gốc Thượng Hải, làm nghề kinh doanh bất động sản.

Không biết có phải vì cuộc đời quá suôn sẻ mà từ khi Đinh Vũ vào công ty, tôi đã cảm thấy cậu ấy không quá nhiệt tình với công việc. Dù là thái độ hay hiệu suất công việc, cậu ấy đều không bằng những người khác. Lúc đó, tôi có thể coi là cấp trên của Đinh Vũ nhưng tôi không biết thân phận “tô nhị đại[1]” của cậu ấy. Vì thế, tôi không nhịn được mà khuyên bảo cậu ta mấy câu. Đinh Vũ không nói gì, chỉ liếc tôi một cách kỳ lạ rồi cúi đầu đáp “Vâng”. Mấy hôm sau, khi tán chuyện cùng một lãnh đạo cấp trung, tôi đã kể chuyện này với anh ấy. Tôi cảm thấy hơi thương hại cho Đinh Vũ, bởi vì theo quan sát của tôi, cậu ấy chắc chắn là người có thể hoàn thành tốt công việc của mình. Nếu cậu ấy mong muốn thì bằng tư chất của mình, chỉ cần chăm chỉ một chút thì rất có khả năng, cậu ấy sẽ vươn tới vị trí cao trong công ty, thậm chí là những chức vụ cấp cao trong ngành.

Sau khi nghe tôi nói, vị lãnh đạo kia cười rồi hỏi tôi: “Anh có biết tại sao những người khác trong công ty có trình độ kém hơn Đinh Vũ nhưng thái độ và thành tích công việc tốt hơn cậu ta không? Bởi vì sau này họ sẽ phải dựa vào công việc này để kiếm sống. Nhưng Đinh Vũ thì không. Gia cảnh của cậu ta rất tốt. Dù không làm công việc này, cậu ta vẫn giàu hơn người khác. Đối với cậu ta, công việc không phải sở thích hay thứ đáng để theo đuổi, cũng không phải ‘cần câu cơm’ mà chỉ là một cách để giết thời gian.”

Tôi ngẩn người rồi chợt hiểu ra ánh mắt của Đinh Vũ khi nhìn tôi.

Lãnh đạo vỗ vai tôi, tỏ vẻ khá đáng tiếc nhưng chỉ nói: “Tôi biết anh trọng nhân tài nhưng nếu cậu ta muốn phung phí tuổi trẻ của mình thì không ai có thể ngăn cản được. Một ngày nào đó, cậu ta sẽ hối hận hoặc không bao giờ. Anh cứ kệ cậu ta đi.”

Tôi không nói gì, chỉ khẽ thở dài một hơi rất nhẹ.

Sau mùa tốt nghiệp, công ty tuyển dụng đợt nhân viên mới. Trong số này có một nửa là nhân viên kinh doanh các sản phẩm tài chính, bằng cấp không cao. Họ ăn mặc đơn giản, trông hơi luống cuống, lạc lõng giữa đại sảnh của công ty. Tuy nhiên, có một người hết sức nổi bật. Cậu ấy tên là Đại Bình, sau này trở thành cấp dưới của tôi. Khi ấy, Đại Bình trông cực kỳ nhếch nhác, để đầu đinh ngắn ngủn, nước da ngăm đen, khuôn mặt nhễ nhại mồ hôi, vậy mà cậu ấy cười rạng rỡ, khoe hàm răng trắng lóa, giống như chàng trai thôn quê ngốc nghếch thường thấy trên phim. Không những thế, cậu ấy không học cao đẳng mà chỉ tốt nghiệp trung học cơ sở và tự thi lấy bằng đại cương. Khi mới đến Thượng Hải, cậu ấy ứng tuyển vào vị trí tài xế. Trong thời gian đó, tôi thường xuyên phải đi làm việc bên ngoài nên mới quen với Đại Bình. Không giống như Đinh Vũ, Đại Bình rất xuề xòa, nhiệt tình theo kiểu rất riêng của người miền Bắc, có sao nói vậy, con người rất thành thật, đơn giản khiến tôi khó lòng kháng cự lại mong muốn kết bạn với cậu ấy.

Học vấn của Đại Bình không cao nhưng cậu ấy vô cùng ham học hỏi, sẵn sàng giúp đỡ mọi việc. Tôi rất ít khi thấy cậu ấy nổi giận. Câu cửa miệng của cậu ấy là: “Mọi người có văn hóa...”

“Có vẻ người có văn hóa, có học vấn thì nói gì cũng đúng”. Tôi đã nói với Đại Bình như vậy. Cậu ấy không đáp lại mà chỉ gãi gãi cái đầu húi cua của mình và cười vui vẻ.

Đến năm 2015, tôi và Đại Bình rất thân nhau. Một hôm, cậu ấy nói với tôi rằng cậu định thi nghiên cứu sinh ở một trường cao đẳng nổi tiếng. Cậu ấy đã chuẩn bị nhiều năm và dự tính đăng ký thi năm nay. Cậu ấy muốn nhờ tôi giúp cậu ấy làm thủ tục thi, như vậy mới yên tâm.

Khi nghe những lời này, tôi vô cùng bất ngờ và cảm thấy khó tin. Nhưng sau một lần đến thăm phòng trọ của Đại Bình, tôi nhận ra cậu ấy rất nghiêm túc với chuyện này. Trong căn phòng thuê chật chội không có bất kỳ đồ chơi giải trí nào, tủ tường và bàn chất đầy sách giáo khoa cho kỳ thi nghiên cứu sinh. Đại Bình keo kiệt với bản thân đến mức cai rượu, cai thuốc lá nhưng rất hào phóng khi mua tài liệu ôn thi. Tiện tay lật xem bộ đề thi nghiên cứu sinh, tôi thấy ghi chú bằng bút mực đỏ đen dày đặc. Từ nét chữ thô kệch, ngây ngô đến rồng bay phượng múa, có thể thấy Đại Bình đã dành rất nhiều tâm huyết.

Lúc ấy, tôi vô tình nhớ đến Đinh Vũ, nhớ đến trường đại học mà cậu ta tốt nghiệp và ngôi trường mà Đại Bình tha thiết ước mơ. Tôi nhớ cậu ta lén dùng máy tính của công ty chơi điện tử, thậm chí còn hí hửng vì chưa bị sếp bắt quả tang, lại nhớ đến thành tích công việc chẳng tụt lùi nhưng cũng không bứt phá của cậu ta, cứ như thể giả vờ thương hại không thèm tranh giành với người khác. Những nhân viên cùng đợt tuyển dụng với cậu ta đã dần quen với nghiệp vụ và đang dần vươn lên các vị trí cấp trung trong công ty. Duy chỉ có Đinh Vũ dường như vẫn giậm chân tại chỗ, tự mình sa đọa. Tôi thở dài rồi nghĩ đến những lời mà vị lãnh đạo kia từng nói... Quả thực, nếu một người muốn phung phí tuổi trẻ của mình thì không ai có thể ngăn cản được. Chỉ là, tôi không biết hiện tại Đinh Vũ có cảm thấy hối hận chút nào không.

Ngày Đại Bình xin nghỉ việc, mọi người trong công ty mới biết tin cậu ấy thi đỗ nghiên cứu sinh. Trước những lời chúc mừng chân tình từ đồng nghiệp, anh chàng người Đông Bắc rất ngượng ngùng, vò đầu bứt tai không biết phải làm sao, chỉ nói: “Cảm ơn mọi người, tối nay em mời mọi người ăn cơm”.

Trong bữa tiệc, ai cũng rất vui vẻ, uống không ít rượu. Khi ra ngoài hít thở không khí, đúng lúc tôi gặp Đinh Vũ đang hút thuốc. Cậu ta say mèm, im lặng nhìn tôi một lúc rồi đột nhiên hỏi: “Anh coi thường em lắm phải không?”

Tôi còn chưa kịp nói thì cậu ta đã giành trước: “Anh có tư cách gì mà coi thường em? Xét về trình độ học vấn, anh không bằng em. Xét về năng lực, cũng... cũng không bằng em. Xét về gia cảnh, anh càng không bằng em. Anh dựa vào cái gì mà đòi chỉ bảo em?”

Đoán chừng cậu ta đã say nên tôi không chấp mà quay người đi vào. Nhưng Đinh Vũ bất ngờ kéo tôi khiến tôi ngã ngồi xuống đất. Tôi không thể làm lơ nên đành phải quay lại xem sao, ấy vậy mà nghe thấy cậu ta lẩm bẩm: “Em cũng không muốn như thế này... Nhưng em cảm thấy công việc không có ý nghĩa, cuộc sống không có ý nghĩa, nhân sinh cũng không có ý nghĩa. Em hoàn toàn không có chút sức lực nào mà chỉ có thể từ từ ngã xuống. Em không kéo nổi bản thân mình, anh có biết không?”

Tôi biết không ư? Tôi cũng biết đại khái.

Khoảng thời gian trước, một tài khoản V[2] trên Weibo từng mỉa mai rằng: ngâm quả kỷ tử trong “cốc giữ nhiệt dành cho người trung niên” là một hành động an ủi bản thân vô cùng không có tinh thần cầu tiến. Mặc dù không nghĩ việc ấy có gì xấu nhưng tôi cũng cho rằng nhiều người trẻ bây giờ thực sự không có khát vọng thay đổi vận mệnh của mình.

Nhiều người nói rằng việc phân chia giai tầng hiện nay rất nghiêm trọng. Nếu bạn không có “số đầu thai” tốt thì dù bạn cố gắng đến mấy cũng không thể theo kịp người khác. Nhưng suy nghĩ của tôi luôn là: Tôi phấn đấu mười tám năm mới có cơ hội ngồi đây uống cà phê với bạn nhưng còn hơn tôi chưa từng phấn đấu, chỉ có thể chơi trò chơi nhân sinh một cách ngớ ngẩn trong nhà trọ.

Thực ra, ước mơ không phải chứng ảo tưởng tuổi vị thành niên. Nó tồn tại trong cuộc sống của chúng ta như hình với bóng. Từ trước đến nay, tôi không cho rằng xuất phát điểm thấp là lý do để con người ta không cố gắng, và xuất phát điểm cao cũng không phải nguyên cớ. Giai tầng của xã hội phong kiến thâm căn cố đế hơn hiện nay nhưng thời đó đã có những người xuất thân bình dân một bước lên mây. Vậy tại sao bây giờ chúng ta không thể? Trong xã hội hiện đại, điều đáng quý nhất chính là không phân biệt xuất thân, chỉ cần có năng lực, ai ai cũng có cơ hội giành được một vị trí trong xã hội.

Điều đáng sợ không chỉ là sự sa đọa của con người mà chính là trái tim nguyện ý buông thả bản thân rơi vào sự sa đọa ấy. Trong lòng biết rõ chỉ có thay đổi mới tiến bộ nhưng lại bị mắc kẹt trong trò chơi điện tử, phim truyền hình, ngủ và một cuộc sống chẳng đáng trông đợi.

Nếu có mục tiêu, nếu sẵn sàng nỗ lực, bạn sẽ ngày càng tốt hơn. Đôi khi, cái tốt không chỉ là địa vị xã hội và tiền bạc của bạn. Điều đáng quý hơn chính là sự nỗ lực có thể khiến tinh thần của bạn trở nên đầy sức sống, khiến bạn có tự tin đối mặt với những nghi ngờ và công kích của thế giới bên ngoài, khiến bạn tràn đầy hy vọng để thực hiện mục tiêu của mình.

Cho dù xuất phát điểm của bạn thấp hay cao, xin hãy nhớ rằng nếu không có ước mơ, không có phương hướng mà cứ trân trân nhìn mình sa ngã thì bạn sẽ không thể sống an yên. Đó là khởi đầu của một cuộc sống vô vọng. Đừng lấy thanh xuân tươi đẹp nhất của mình để sống một cuộc đời vô vọng nhất. Đó chính là sự trân trọng cơ bản nhất dành cho bản thân.

[1]

Thế hệ thứ hai trong gia đình có cha mẹ là chủ cho thuê bất động sản.

[2]

Trên các nền tảng mạng xã hội ở Trung Quốc như Sina, Tencent... tài khoản có lượng người theo dõi lớn sẽ có dấu “V” bên cạnh tên.

Hào phóng cho tương lai
là cống hiến mọi thứ cho hiện tại

Cách đây một thời gian, tôi đọc được một bài viết trên Zhihu, nội dung đại khái là: “22 tuổi tốt nghiệp đại học, không có chống lưng, không có quan hệ, không có chuyên môn, không có kinh nghiệm làm việc. Đặt mục tiêu kiếm được hai triệu nhân dân tệ trước năm 26 tuổi. Xin hỏi các bạn có ý kiến và đề xuất nào không?”

Xem xong, tôi vừa cười thầm vừa lâm vào trầm tư. Hồi mới ra trường, tôi chưa có dự định gì cho tương lai. Khi ấy, mong muốn lớn nhất của tôi là kiếm được một công việc mà mình yêu thích. Đến hôm nay, tôi vẫn nhớ rất rõ niềm vui sướng khi lần đầu tiên tìm được việc làm và cảm giác thỏa mãn khi mỗi tháng kiếm được hai nghìn tệ đều ra quán ven đường uống rượu, ăn xiên que. Lúc đó, tôi đã nghĩ nếu có ai ngồi cùng thì mình sẽ là người hạnh phúc nhất trên đời. Tuy nhiên, một năm sau, khi ngày càng quen với công việc, tôi lại cảm thấy hoang mang, mờ mịt. Nhìn thế giới hoa lệ, tôi không biết phải làm sao. Tôi bắt đầu tự hỏi tại sao khoảng cách giữa con người với con người lớn đến vậy. Tại sao người khác có thể nghỉ ở khách sạn năm sao, dùng bữa trong nhà hàng cao cấp, còn tôi chỉ biết tính toán chút tiền lương còm cõi này. Rồi tôi tưởng tượng đến bao giờ mình mới được trải qua cuộc sống xa hoa ấy.

Sau đó, tôi có cơ hội được trò chuyện với một tiền bối rất thành công trong lĩnh vực sáng tác. Anh ấy nói với tôi rằng: “Các em hơn hai mươi tuổi tốt nghiệp đại học có thể ra đời làm việc chăm chỉ, khiến người ta hâm mộ. Đã thế, đường đời vẫn còn rất dài, dù gặp thất bại cũng không lo. Còn anh giờ đã bốn mươi rồi, vậy mà vẫn đang khởi nghiệp và phấn đấu.”

Nói đến đây, tôi chợt nghĩ đến người bạn cùng bàn hồi cấp ba. Cậu ấy luôn là “con nhà người ta” trong miệng phụ huynh. Trong ấn tượng của tôi, cậu ấy luôn bình thản, gặp biến không sợ, trong đầu đầy công thức Toán, Lí, Hóa, say mê học, thành tích xuất sắc. Thi thoảng cảm thấy mệt mỏi buồn chán, cậu ấy hay ra sân thể dục chạy mấy vòng rồi tiếp tục cắm đầu vào học. Có thể nói phần lớn thời gian học trung học, tôi đã nghe thầy cô và bố mẹ tôi lấy cậu ấy làm gương để đốc thúc tôi học hành.

Đến đợt thi đại học đầu tiên, thật không may khi cậu ấy bị cảm lạnh, phát sốt. Việc này ảnh hưởng nghiêm trọng đến trạng thái của cậu ấy, khiến cậu không phát huy được hết khả năng. Kết quả thi của cậu ấy chỉ đủ đỗ vớt vào một trường đại học bình thường. Đây là đả kích lớn đối với một người luôn quyết tâm thi đỗ vào trường đại học trọng điểm như cậu ấy. Vì vậy, cậu bước vào đội ngũ ôn thi không hề do dự để bắt đầu lại lần nữa.

Năm đó, cậu ấy cắm đầu vào học và mặc kệ mọi thứ khác. Mọi người, kể cả bản thân cậu ấy đều có lòng tin “con nhà người ta” trong miệng thầy cô và phụ huynh không lý nào không đạt được kết quả như mong muốn. Nhưng kết quả thi thứ hai của cậu ấy khiến tất cả đều ngạc nhiên. Điểm thi vẫn không đạt khiến nguyện vọng vào trường trọng điểm tan thành mây khói một lần nữa. Mặc dù mọi người an ủi nhưng cũng có những lời bàn tán: học hành chăm chỉ có vẻ không ăn thua. Thi đại học mới là phương thức kiểm tra năng lực thực sự. Ây dà, tổng điểm vẫn thiếu nha!

Trong suốt thời gian đó, tôi tin cậu ấy đã rất đau khổ. Nghe cậu ấy kể suốt ba ngày sau đó cậu không ra khỏi phòng. Cuối cùng, cậu ấy cũng hiểu ra thanh xuân tuyệt vời không thể bị lãng phí như thế này. Cho dù kết quả thi đại học không như ý nhưng vẫn còn rất nhiều cơ hội, không cần phải thương xuân tiếc thu như thể ngày tận thế sắp đến. Không chỉ vậy, bố mẹ cậu ấy là người lo lắng nhất nên cậu không thể để họ nhọc lòng, khổ sở vì mình thêm nữa. Vì vậy, cậu ấy một mình kéo vali đến trường mới.

Hồi học đại học, thỉnh thoảng chúng tôi vẫn liên lạc, tâm sự về tình hình hiện tại của nhau. Tôi nghe nói cậu ấy giành được nhiều học bổng và trở thành chủ tịch hội sinh viên của trường. Năm thứ tư, đến tời điểm chuẩn bị tốt nghiệp, cậu ấy quyết tâm tham gia kỳ thi tuyển sinh sau đại học. Cùng lúc đó, một tổ chức tài chính tư nhân khá có tiếng đã mời cậu ấy về làm việc. Khi biết chuyện, bố mẹ cậu ấy vui mừng thay cho con trai. Họ hy vọng cậu sẽ nhận công việc lương cao này và sớm bước ra xã hội, chịu khó tích lũy thêm kinh nghiệm. Nhưng dù mọi người khuyên bảo thế nào, cậu ấy vẫn kiên quyết từ chối, kiên trì với quyết định của mình.

Cậu ấy thuê trọ gần trường để chuyên tâm chuẩn bị cho kỳ thi. Những khi tôi hỏi thăm, cậu ấy luôn đáp một câu đơn giản: Vẫn ổn. Nhưng qua cách nói chuyện của cậu ấy, tôi nhận ra trạng thái mệt mỏi không thể che giấu.

Đôi khi, tôi không hiểu nổi quyết định của cậu ấy. Tại sao thà sống cuộc sống bấp bênh như vậy thay vì đi làm? Suy cho cùng, ngành tài chính là lựa chọn không tồi, có nhiều cơ hội phát triển. Cậu ấy nói rằng mặc dù công việc khá tốt nhưng cậu ấy muốn thứ tốt hơn. Cậu ấy nghĩ nếu kết quả không hẳn được như ý nhưng mình vẫn còn trong độ tuổi có thể phấn đấu tiếp, cậu sẽ không dễ dàng lựa chọn thỏa hiệp và an nhàn.

Thần may mắn cuối cùng cũng đến với những người không ngừng nỗ lực. Cậu ấy được thỏa ước nguyện, thi đỗ nghiên cứu sinh của trường mà cậu ấy kỳ vọng, Mấy năm sau, cậu nhận được lời mời từ Đại học Yale, một lần nữa trở thành “con nhà người ta”.

Kỳ thực, người ngoài không bao giờ biết đằng sau sự tự tin và thành tích của cậu ấy là biết bao mồ hôi và nỗi cô đơn. Tôi nhớ trước khi ra nước ngoài, chính cậu ấy cũng cảm khái: “Ở đâu ra tài năng thiên phú chứ? Chẳng qua chỉ là cố gắng, nỗ lực và chịu khó. Có những lúc tớ muốn bỏ cuộc nhưng bây giờ, tớ đã có thể xác định con đường dưới chân tớ là đúng đắn.”

Đúng vậy. Những người tỏa hào quang rực rỡ mà chúng ta nhìn thấy đã trải qua rất nhiều lần nghi ngờ bản thân, không được công nhận, hoang mang, mờ mịt hoặc không xác định được tương lai. Nhưng lâu dần, bạn sẽ biết cuộc sống luôn cho bạn thấy mặt công bằng nhất của nó. Mỗi khi bạn nỗ lực thêm một chút, thế giới sẽ mở thêm một cánh cửa cho bạn. Vì vậy, thành công chưa bao giờ rơi từ trên trời xuống. Không ai biết người khác đã nắm bắt được bao nhiêu cơ hội, cũng không biết họ đã trải qua bao nhiêu đau đớn khổ sở, bao nhiêu hoang mang bối rối. Nhưng chúng ta hiểu rõ bản thân mình, xác định ngay tức khắc nên đi đường nào. Tôi tin rằng những gian khổ mà chúng ta phải chịu đựng đều là “của đề dành”, giúp chúng ta trở thành con người tốt hơn theo thời gian.

Đây là ý nghĩa của nỗ lực, tôi nghĩ vậy.

Tốt nhất là đời này
đừng gặp lại những người
ta đã từng yêu hết lòng

Lập hạ năm 2018, Quất Tử kết hôn.

Trong đám cưới, cô ấy mặc một bộ váy trắng, thần thái dịu dàng và bình lặng. Cô khoác tay cha mình, toàn thân tựa như một luồng sáng rạng rỡ, bước trên thảm đỏ rải đầy cánh hoa, đi về phía người đàn ông đang đợi cô. Người ấy mặc vest, toát lên khí chất vẫn như cậu thiếu niên năm xưa. Biểu cảm trên gương mặt anh giống như Quất Tử, dịu dàng và trang trọng, nhưng trong ánh mắt anh chứa đầy ý cười.

Hôn lễ được tổ chức rất giản dị. Đôi tân nhân nói vài lời, cảm ơn cha mẹ hai bên, sau đó trao nhẫn, trao nụ hôn và ôm nhau theo đúng quy trình của một đám cưới thông thường. Trông thật ấm áp và đẹp đẽ làm sao!

Trong khoảnh khắc ấy, tôi cảm nhận được bầu không khí yên bình và hạnh phúc của đám cưới. Không hiểu vì sao, tôi chợt nhớ đến năm chúng tôi 20 tuổi, Quất Tử nằm trên sân thể dục, mặt hướng lên bầu trời đầy sao với vẻ khao khát khôn cùng. Cô ấy kể bộ phim hoạt hình yêu thích nhất của mình khi còn nhỏ là Thủy thủ mặt trăng. Vì vậy, khi kết hôn, cô ấy nhất định sẽ không mặc váy trắng thông thường mà sẽ cùng người ấy hóa trang thành Usagi và chàng Tuxedo mặt nạ, sau đó tổ chức đám cưới trong mơ của cô. Lúc đó, mối tình đầu của Quất Tử cũng đang ở cùng chúng tôi. Cậu ấy cẩn thận ghi lại từng câu nói của Quất Tử rồi khẳng định chắc như đinh đóng cột: “Được”. Tôi đã nhìn thấy nụ cười ngập tràn hạnh phúc của cậu ấy.

Nhưng chúng tôi không ngờ nhiều năm sau, đám cưới của Quất Tử sẽ không có Usagi, không có Tuxedo mặt nạ, cũng không có người mà cô yêu sâu đậm vào thời điểm ấy.

Trên đời này không có chuyện tình nào giống nhau nhưng thường kết thúc vì một vài nguyên nhân như chán nhau, khoảng cách địa lí hay khác biệt về suy nghĩ, tâm hồn...

Ngày Quất Tử và mối tình đầu chia tay đúng vào dịp Giáng sinh năm 2014. Từ phố xá đông vui, tấp nập, cô ấy trở về phòng trọ nhỏ một mình. Cô kéo rèm cửa, trốn trong căn phòng lạnh lẽo và khóc. Hai người đã từng trải qua tranh cãi, vượt qua khó khăn cùng nhau nhưng cuối cùng lại chia tay trong yên bình. Khi đang yêu, bạn muốn cả thế giới này biết đến chuyện tình của mình nhưng lúc chia tay, bạn trầm lặng biết bao. Quất Tử không kể chuyện chia tay mối tình đầu với bất kỳ ai. Cô ấy chọn chịu đựng đau khổ, vật vã một mình, trải qua quãng thời gian bất lực nhất trong cô đơn.

Có lẽ những người đã từng chia tay đều có trải nghiệm tương tự. Điều khó khăn nhất khi chia tay đôi khi không phải sự xa cách mà là quá trình trở lại với cuộc sống độc thân. Rõ ràng trước khi gặp anh ấy, tôi đã trải qua những ngày tháng dài một mình nhưng không hiểu vì sao sau khi chia tay, đột nhiên tôi không nhớ được trước đây mình đã sống như thế nào. Mỗi khung cảnh bên nhau hiện rõ ràng trước mắt, chỉ là anh ấy đã không còn ở bên.

Quất Tử nói rằng chỉ một chuyện rất đơn giản nhưng sau rất nhiều lần bị hồi ức nhắc nhở, cô mới có thể từ từ nhớ ra. Còn người kia, sau khi chia tay với Quất Tử đã nhanh chóng có tình yêu mới. Tình cảm và sự dịu dàng gom góp suốt bao năm tháng cuối cùng vẫn không địch nổi sự xói mòn của thời gian, không sánh được với nụ cười của người yêu mới, cũng không đấu lại được cảm giác mới lạ ào ạt trào dâng.

Quất Tử không nói gì về mối quan hệ ấy. Cô chấp nhận sự thật hai người đã chia tay nhưng vẫn không đủ sức để bắt đầu mối quan hệ mới.

Nói chung, đến một độ tuổi thích hợp, chúng ta sẽ khó tránh khỏi việc người nhà thúc giục chuyện hôn nhân, huống chi Quất Tử là con gái. Cô ấy cũng vô cùng khổ não về chuyện này. Không phải cô chờ đợi anh ấy, cũng không ảo tưởng trong lòng, chỉ là... cô có thể kiềm chế ý muốn níu kéo bước chân anh nhưng không cách nào kiểm soát từng giây từng phút ký ức hiện về. Một khi tình yêu đã ghi khắc vào lòng và trở thành thói quen, nó sẽ luôn nhắc nhớ, khiến ta xúc động dù ta chỉ còn lại một mình.

Khi còn ở tuổi bồng bột, tôi đã nghĩ nếu không phải người ấy thì không thể là ai khác. Nhưng thời gian đã chứng minh rằng trên đời này, chẳng ai chết vì thiếu người ở bên. Có thể chúng ta không quá hạnh phúc, không quá hứng khởi nhưng vẫn có thể sống tiếp. Mọi người đều cảm thấy trong tình yêu, những gì họ cho đi và nhận lại đều rất đặc biệt nhưng thực ra, chúng đều như nhau và chẳng có gì khác biệt. Sau khi hiểu ra điều này, cuối cùng Quất Tử đã chấp nhận hẹn hò với con trai của người quen do bố mẹ cô sắp đặt. May mắn thay, cô đã gặp được ý trung nhân. Nhờ sự dẫn dắt và đồng hành của anh, cô ấy mở cánh cửa trái tim đã phủ bụi bấy lâu của mình, một lần nữa học cách yêu và được yêu.

Sau này, tin Quất Tử kết hôn cũng đến tai mối tình đầu. Thậm chí, cậu ta còn đến thành phố nơi Quất Tử đang sinh sống ngay trong đêm. Khi Quất Tử trên xe hoa, cậu ta đã âm thầm đi theo đoàn xe, tiễn cô một đoạn đường. Khi nhận ra, Quất Tử đã gửi một tin nhắn cho người đó. Nội dung rất đơn giản, chỉ vỏn vẹn ba chữ: Đừng đi tiễn. Sau khi tin nhắn được gửi đi không lâu, chiếc xe màu xám mà Quất Tử quen thuộc đi chậm lại và dần bị đoàn xe đưa dâu bỏ lại phía sau.

Thái độ của Quất Tử với mối tình đầu rất rõ ràng, đó là không cần gặp lại. Cô ấy nói với tôi rằng nếu đã từng yêu nhau hết lòng nhưng không cùng nhau đi đến cuối cùng thì sau khi chia tay, thật sự không cần gặp lại. Niềm vui trong quá khứ của chúng ta là thật, hạnh phúc là thật, muốn bên nhau trọn đời trọn kiếp, bách niên giai lão cũng là thật. Nhưng nếu đã không có khả năng thì gặp lại nhau còn ý nghĩa gì? Trong lòng chúng ta đều biết mỗi người sẽ có cuộc sống mới, sẽ tạo nên gia đình của riêng mình. Nói một cách tàn nhẫn, cuộc đời của tôi không còn liên quan đến anh nữa. Từng yêu nhau nhưng cũng từng nợ nhau thì sao có thể làm bạn? Chẳng thà dứt khoát chia tay để hai bên có thể vượt qua nỗi đau một cách suôn sẻ.

Tôi vô cùng thấu hiểu sự quyết tuyệt và lòng dũng cảm của Quất Tử. Chúng ta từng khao khát sống phần đời còn lại của mình cùng người ta yêu và mong mỏi có thể sớm bắt đầu cuộc sống hai người. Mặc dù lúc chia tay ngàn lần không như nguyện nhưng nếu mỗi người đều đã bắt đầu hành trình mới thì thay vì rước thêm phiền nhiễu cho đối phương, chi bằng đừng gặp lại nhau. Chúng ta hãy cứ sống thật tốt cuộc sống của riêng mình, tiến những bước dài về phía trước, đừng quay đầu nhìn lại, cũng không cần hoài niệm hay truy cầu những thứ đã trở nên vô nghĩa. Nếu chia ly là kết cục đã định thì hãy để mỗi người có chút thể diện cuối cùng.

Đối với Quất Tử, chắc hẳn đây là kết thúc tốt nhất. Tạm biệt quãng đời còn lại, chúng ta không hẹn ngày tái ngộ.

Người chơi thực sự
chỉ là bản thân bạn

Từng có một thời, rất nhiều người, trong đó có tôi, si mê trò chơi lập trình đơn giản tên là Nhảy nhảy[1] trên WeChat.

“Bạn nhảy được bao nhiêu bước?” trở thành chủ đề được nhiều người nhắc đến khi gặp nhau. Và Nhảy nhảy cũng trở thành cụm từ phổ biến nhất một thời. Có lẽ với nhiều người, trò chơi này không đòi hỏi kỹ năng hay bổ ích nhưng nó vẫn có sức hấp dẫn nhất định khiến người ta không thể ngừng chơi. Lần đầu tiên tôi biết đến Nhảy nhảy là khi đang dùng bữa cùng một người bạn. Bạn đó lúc nào cũng chơi, dáng vẻ hết sức chăm chú như bị cuốn hút vào đó. Điều này khiến tôi suýt thì nghĩ anh ấy đang bàn chuyện kinh doanh trị giá hàng chục triệu với người khác. Tôi hỏi người đó đang chơi cái gì, anh ấy không đáp mà hỏi tôi một câu, thậm chí còn không ngẩng đầu lên: “Cậu nhảy được bao nhiêu bước? Tôi sắp được 400 điểm rồi. Giỏi không?”

Tối hôm đó, vì tò mò nên tôi cũng mở trò chơi vừa cập nhật trên WeChat này. Thật không ngờ, tôi - một tên mù game, chỉ biết chơi trò xếp gạch và Pokemon - đã chơi Nhảy nhảy suốt hai tiếng đồng hồ, chỉ là điểm của tôi chưa bao giờ vượt quá 200. Nhìn những người có số điểm cao trên bảng xếp hạng, tôi cảm thấy buồn bực, trong lòng dấy lên ngọn lửa hừng hực. Sau đó, tôi tiếp tục “chiến đấu” đến tận sáng sớm. Tôi không thể đếm chính xác mình đã chơi bao nhiêu trận nhưng cuối cùng, tôi cũng đạt được 300 điểm, tuy nhiên vẫn không thể chen chân vào tốp đầu của bảng xếp hạng bạn bè. Bỗng tôi cảm thấy có một sự thôi thúc muốn xóa hết những người bạn đạt điểm cao hơn mình, vậy là tôi có thể ngồi vững trên ngôi vị số một.

Trò chơi Nhảy nhảy xuất hiện trong khoảng từ năm 2017 đến năm 2018, tôi nghĩ nó có thể đại diện cho bước nhảy vọt, ước mơ, hiện thực, tương lai cũng như bản chất của cuộc sống. Không phải cuộc đời con cũng như vậy hay sao? Chỉ cần đứng đúng vị trí, dù trên đường có nhiều khó khăn bất trắc, dù bước chậm hay tạm thời đứng yên thì cuối cùng bạn vẫn có thể vươn tới tương lai tốt đẹp.

Tiểu Khúc, bạn thân của tôi, là một người lạc quan, vui tươi và là fan trung thành của Nhảy nhảy. Câu chuyện trưởng thành của cậu ấy và trò chơi này có sự tương đồng một cách kỳ diệu, có thể nói là khác cách làm, cùng kết quả.

Nhiều năm trước, điểm thi đại học của Tiểu Khúc khá tốt, đỗ chuyên ngành Kiến trúc của một trường đại học danh tiếng thuộc Đề án đại học 985[2]. Nhờ khổ luyện mà sau khi tốt nghiệp, cậu ấy suôn sẻ vượt qua kỳ thi tuyển dụng, bước vào học viện thiết kế mà cậu ấy hằng mong ước. Ban đầu, cậu ấy ôm hoài bão được làm việc trong lĩnh vực thiết kế kiến trúc nhưng sau một vài năm công tác, áp lực và những bất mãn trong công việc khiến cậu ấy có ý định chuyển nghề.

Từ trước đến nay, mỗi lần được phân công nhiệm vụ, dù lớn hay nhỏ, Tiểu Khúc đều hoàn thành tốt. Nhưng ngày qua ngày, càng tận tâm thì việc càng nhiều. Tiểu Khúc nhận ra khối lượng công việc khổng lồ mà mình gánh trên lưng khiến cậu ấy kiệt quệ cả về thể chất lẫn tinh thần, vậy nhưng thu nhập và năng lực không có tiến triển. Không những thế, rất nhiều việc buộc phải tăng ca, thậm chí phải thức trắng đêm mới kịp hoàn thành. Cậu ấy thường xuyên phiền não về việc mình thức khuya vất vả mới làm xong bản vẽ nhưng hôm sau bị sếp và khách hàng từ chối, yêu cầu làm lại. Nếu vì thời gian làm việc ngắn nên thu nhập ít thì Tiểu Khúc có thể hiểu. Nhưng hiện tại, cậu ấy vô cùng khó hiểu khi trong điều kiện làm việc này, cậu đã nỗ lực rất nhiều, không quản ngày đêm nhưng vẫn không nhận được thành quả xứng đáng. Đây chính là điều khiến người ta đau lòng nhất.

Sau khi cân nhắc, Tiểu Khúc xin nghỉ việc ở học viện thiết kế. Cậu ấy tận dụng quãng thời gian nghỉ ngơi để đọc sách, học cách sống chậm lại, thử tiếp xúc với nhiều kiểu người. Tình cờ biết đến công việc thu nhập thụ động, cậu ấy thầm nghĩ thì ra còn có kiểu thu nhập hay ho như vậy. Cậu ấy chuyển dần từ công việc thiết kế kiến trúc sang kinh doanh. Hiện tại, cậu ấy đã thu được một số thành quả và lợi nhuận khá tốt, năng lực cũng không ngừng được nâng cao. Có thể nói, việc dừng lại và điều chỉnh bản thân trong một khoảng thời gian ngắn đã giúp cậu ấy dần tìm được cuộc sống mà mình mong muốn.

Sau này, Tiểu Khúc nói với tôi rằng: “Khi thử sống chậm lại, cuộc sống mới dần hiển lộ ra vẻ đẹp của nó. Bởi vì trong hành trình nhân sinh của mỗi người sẽ có điều gì đó đáng để chúng ta dừng lại, thưởng thức và cảm thụ. Nếu não suy nghĩ rối loạn, cậu sẽ thấy sự việc phức tạp và không thể tìm ra phương hướng. Nếu cứ lo lắng về tương lai hoặc không thể buông bỏ quá khứ, cậu sẽ không thể tập trung vào việc mình đang làm.”

Đúng vậy. Cũng giống như trò Nhảy nhảy, nhảy đến một ô rồi dừng lại và thả lỏng bản thân, bạn sẽ có phần thưởng bất ngờ. Vì vậy, khi vội vàng bôn tẩu trên đường đời, chúng ta đừng bỏ qua những niềm vui bất ngờ, thỉnh thoảng dừng lại có thể sẽ nhận được những thành quả ngoài mong đợi. Điểm số cao cũng tốt, bạn bè xếp hạng nhất cũng được. Thực tại là một quá trình nhiều thăng trầm, lên đỉnh không kiêu ngạo, xuống thấp không nản lòng. Đây mới là tư thái mà chúng ta nên có.

Đứng đúng vị trí có thể cộng điểm và thỉnh thoảng dừng lại, bạn sẽ được nhìn thấy những khung cảnh mới lạ. Kỳ thực, đây chính là cuộc sống của bạn, và người chơi thật sự chỉ có bản thân bạn.

[1]

Tên trò chơi trên điện thoại phổ biến ở Trung Quốc, người chơi điều khiển nhân vật nhảy đến các vị trí đã định trước.

[2]

Còn gọi là Đề án các trường đại học hàng đầu thế giới, được Đảng Cộng sản Trung Quốc và Quốc Vụ Viện nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa đề ra vào năm 1998 nhằm đưa nhiều trường đại học Trung Quốc trở thành trường đại học đẳng cấp thế giới.

Đừng oán trách cuộc
đời mờ mịt, bạn chỉ đang dành
thời gian để buồn chán

Bạn có giống tôi, thường nghe thấy một vài lời thì thầm như thế này:

Ngày mai bắt đầu thi cuối kỳ nhưng mình vẫn chưa ôn tập xong, ngay cả ghi chép của học kỳ này vẫn chưa bổ sung đầy đủ.

Nửa tháng nữa tham dự kỳ thi kiểm tra năng lực giáo viên nhưng mình vẫn chưa chuẩn bị gì cả. Nghe chừng lần này mình lại không qua rồi.

Đầu tháng sau phải nộp luận văn tốt nghiệp nhưng ngay cả dàn ý mình cũng chưa nghĩ ra, còn bị thầy cô hướng dẫn giục nhiều lần rồi.

Sắp tới, công ty có đợt khảo sát lớn. Tuy rất không hài lòng với vị trí hiện tại, công việc cũng không phù hợp với chuyên môn nhưng mình chưa tích lũy được nhiều kinh nghiệm, cũng không biết sau này mình có thể đảm nhiệm vị trí nào.

Cảm giác lo lắng, hoang mang này không phải chỉ được nghe từ người khác mà tôi tin mỗi chúng ta đều từng trải qua ít nhiều. Chúng ta không chấp nhận sống một cuộc sống tầm thường, được chăng hay chớ mà luôn cảm thấy mình có rất nhiều thứ muốn nếm trải, rất nhiều việc muốn hoàn thành, rất nhiều nơi muốn đến thăm nhưng cuối cùng không hoàn thành được việc gì, cũng chẳng thực hiện được mục tiêu nào. Bạn có cảm thấy đôi khi chính bản thân bạn không hiểu tại sao kết quả như vậy không? Đây có lẽ là việc vô cùng khiến người ta buồn lòng.

Trong cuộc sống, chúng ta nên bớt lý tưởng hóa và hành động thực tế nhiều hơn. Điều này không có nghĩa bạn sẽ đạt đến tầm cao mới nhưng ít nhất có thể đảm bảo bạn sẽ thực hiện được một số ý định trong lòng. Bên cạnh đó, chúng ta vẫn còn trẻ, tinh thần và sức lực vẫn sung mãn, vậy tại sao không thể dự trù nhiều hơn cho cuộc sống của mình?

Mấy ngày trước, một độc giả đã nhắn tin cho tôi, kể rằng anh ấy cảm thấy cuộc sống hiện tại của mình quá tẻ nhạt, thậm chí là buồn chán. Hằng ngày, ngoài ăn cơm, ngủ và đi làm, anh không biết làm việc gì khác. Dường như chỉ cần liếc mắt là có thể nhìn thấu đến tận “bờ bên kia” cuộc sống.

Sau khi đọc kỹ tin nhắn này, tôi thấy buồn thay cho anh ấy nhưng cũng vô cùng kinh ngạc. Một người chưa bước sang tuổi 30 sao có thể sống như vậy? Đây là độ tuổi dồi dào sức lực nhất, cần nỗ lực nhất cơ mà!?

Anh ấy hỏi tôi rốt cuộc mình nên làm thế nào. Câu hỏi này khiến tôi nhất thời không biết phải đáp ra sao, bởi vì đột nhiên tôi không nghĩ ra lời nào có tính thuyết phục. Cuộc sống, ước mơ, thói quen, nỗ lực, hứng thú, niềm vui, sức sống... Làm sao có thể nói rõ ràng tất cả những điều này trọn vẹn trong một, hai câu?

Rất nhiều người xung quanh chúng ta thường xuyên nhắc đến buồn chán. Tôi cũng suy nghĩ mãi, rốt cuộc ý nghĩa của nó là gì? Nghĩa là lãng phí thời gian, là đánh mất bản thân hay là buông thả cho thói kiêu ngạo và xa xỉ? Đôi lúc, bạn sẽ nhận ra một số người có thói quen mở miệng là nhắc đến buồn chán và quá nửa trong số ấy không biết rốt cuộc mình muốn gì. Nhưng phàm những người biết đều cảm thấy một ngày 24 giờ vẫn không đủ, thậm chí còn nảy sinh ý nghĩ muốn “bẻ” một ngày thành hai. Người như vậy sao có tâm tư nhàn rỗi đi nói chuyện buồn chán?

Khi mới vào đại học, tôi cũng trải qua khoảng thời gian cảm thấy cuộc sống vô cùng buồn chán, không có hứng thú làm việc gì. Bởi vì so với hồi cấp ba bận rộn, phấn đấu học hành, cuộc sống đại học rất nhàn nhã, nhiều thời gian rảnh. Bỗng nhiên không còn thầy cô theo sát, đốc thúc ôn luyện, không còn cha mẹ ngày ngày càm ràm bên tai những câu như “Không thi đỗ vào trường tốt thì không có đầu ra tử tế đâu!”, không còn áp lực từ bạn bè xung quanh khiến bạn buộc phải chạy đua để đạt thứ hạng cao... Tất cả mọi thứ đều phụ thuộc vào tự giác của bản thân, sắp xếp thời gian biểu của mình một cách hợp lý và hữu ích. Nhưng trong thời gian đó, tôi đã làm gì nào? Ăn cơm, ngủ, chơi điện tử, trốn học, mua sắm... Suốt mấy tháng ròng, hầu như tôi chẳng thu hoạch được gì, ngày ngày trôi qua như lật tờ lịch, lật qua nghĩa là vứt bỏ. Có một dạo, tôi không biết rốt cuộc mình đã làm những gì trong thời gian ấy.

Tuy nhiên, thực tế luôn là như vậy. Trong khi bạn buông thả bản thân, luôn có người khác âm thầm nỗ lực. Và chẳng biết từ lúc nào, bạn đã bị người ta bỏ lại phía sau. L từng là bạn cùng phòng ký túc xá của tôi. Suốt thời đại học, khi người khác lên lớp, chơi điện tử, ngủ nướng, L vừa tìm việc làm thêm vừa tích cực tham gia các hoạt động của hội sinh viên, câu lạc bộ. Trong bốn năm, L đã sử dụng kiến thức chuyên ngành của mình để thiết kế các chương trình máy tính cho khách hàng, tranh thủ làm gia sư trong kỳ nghỉ đông và nghỉ hè. Tóm lại, trong ấn tượng của tôi, cậu ấy lúc nào cũng bước đi vội vàng nhưng luôn tươi cười. Ban đầu, tôi cho tằng L sắp xếp cuộc sống của mình kín lịch, vừa đi học vừa làm thêm chắc hẳn vì có nỗi khổ tâm nào đó. Thậm chí, tôi còn khuyên cậu ấy đừng tự làm khổ mình như vậy, nếu có khó khăn thì cứ nói với bạn bè, chúng tôi nhất định sẽ giúp đỡ hết sức.

Chẳng mấy chốc đã tới năm thứ tư chuẩn bị tốt nghiệp, đa số mọi người đều như đứng đống lửa như ngồi đống than, vừa phải đi phỏng vấn vừa phải ôn thi, đặc biệt là sinh viên trong chuyên ngành của tôi. Bởi vì đây là ngành “hot” nên cạnh tranh càng khốc liệt hơn. Cũng có thể vì nhân tài nhiều nên hầu hết các công ty đều coi trọng kinh nghiệm thực tế hơn bằng cấp.

Vào thời điểm ấy, nhờ có kinh nghiệm tích lũy được trong những năm đại học mà L ứng tuyển thành công vào vị trí tốt trong một công ty nước ngoài. Những khi rảnh rỗi, cậu ấy tham gia các lớp bồi dưỡng, duy trì thói quen không ngừng học hỏi. Có lần, tôi gặp L nói chuyện phiếm. Cậu ấy cười tự tin và nói với tôi: “Tớ thường bảo đàn em khóa dưới rằng kinh nghiệm làm việc khi còn học đại học giống như thẻ ngân hàng. Mỗi lần lên lớp, các em học cách gửi tiết kiệm rút lãi một lần thì khi tốt nghiệp mới có thể rút cả vốn lẫn lãi, mới không khiến các em bối rối khi đứng trước nhiều lựa chọn mà có thể dùng số tiền tự mình kiếm được để thực hiện nhiều lý tưởng và khát vọng hơn. Nếu tốt nghiệp mà ‘khoản tiết kiệm’ của em bằng 0 thì thời gian và chi phí em phải bỏ ra để tìm việc sẽ tốn kém hơn rất nhiều. Cho dù tìm được một công việc tạm ưng ý nhưng các em sẽ cần nhiều thời gian để tích lũy kinh nghiệm. Hơn nữa, khi bước vào xã hội - tại một vạch xuất phát nữa trong cuộc đời, em sẽ rớt lại phía sau những người đã làm việc chăm chỉ từ sớm. Hồi đi học, anh đã làm rất nhiều công việc. Đó chính là cách tích lũy thật nhiều kinh nghiệm cho cuộc sống sau này, như vậy mới có thể đi từng bước vững chắc trong tương lai. Khi đưa ra những lựa chọn quan trọng, anh có nhiều sức mạnh hơn, dùng ‘thẻ kinh nghiệm’ để ‘quẹt’ được nhiều thành công.”

Bạn thấy đấy, chúng ta vẫn còn rất trẻ, mới chỉ ở độ tuổi 20, 30, tại sao chúng ta lại cảm thấy cuộc đời buồn chán? Chỉ cần có quyết tâm, bất cứ lúc nào chúng ta cũng có thể tích lũy cho cuộc sống của mình, phải không?

Tôi thường nói với những người có mong muốn nỗ lực và đang nỗ lực xung quanh tôi hai câu thành ngữ hiện đại mà tôi luôn tâm đắc, là “tương lai ngày rộng tháng dài” và “tích nhiều dùng ít”. “Tương lai ngày rộng tháng dài” chỉ một thái độ, một lòng tin, một khát vọng đẹp đẽ với tương lai. Tất cả mọi nỗ lực của bạn sẽ báo đáp cho bạn. Chỉ cần sẵn sàng trả giá, thời gian sẽ biến chúng ta trở thành con người mà ta muốn. “Tích nhiều dùng ít” là phương thức làm việc. Tất cả cố gắng và vất vả của bạn hiện tại là tiết kiệm, tích lũy để trong tương lai, nó sẽ giúp bạn làm những việc mà bạn muốn làm, chống đỡ cho bạn tiến bước đến cùng.

Chúng ta thường nói lòng can đảm có thể cho ta sự cổ vũ to lớn, nhưng có khi nó lại mang đến cú đánh trúng đầu. Thậm chí, nó có thể khiến những điều đơn giản trở nên phức tạp và nặng nề. Nhưng cho dù kết quả ra sao, bạn không thể chỉ dựa vào ảo tưởng mà phải hành động thực tế và tích lũy. Nếu lúc này bạn vẫn cảm thấy cuộc đời buồn chán, hãy thử suy nghĩ về việc sớm chuẩn bị những khoản dự phòng cho cuộc sống, giống như bạn học L của tôi vậy. Biết đâu đến một ngày nào đó, nó sẽ giúp bạn biến những khó khăn trở nên đơn giản, giúp bạn có đủ sức mạnh để tiến xa hơn và trải nghiệm nhiều phong cảnh nhân sinh.

Mỗi người có một định nghĩa khác nhau về cuộc sống buồn chán. Với tôi, vẻ đẹp của cuộc sống nằm ở sự kiến tạo, biến nỗi buồn chán không có chỗ tiêu hao thành nỗ lực tranh thủ từng giây phút, giúp ta nhận được hạnh phúc viên mãn ngoài mong đợi.

Hà tất phải tiếc nuối vì
thành bại, được mất. Đó chỉ là
cuộc sống sau khi lựa chọn

Trước khi rời Bắc Kinh, Nguyệt Nguyệt gọi cho tôi và khóc lớn một trận.

Sau năm năm ly hương, cuối cùng cô ấy đã quyết định chấm dứt cuộc sống phiêu bạt để quay về quê nhà mà cô hằng nhung nhớ.

Nguyệt Nguyệt là người duy nhất học Y trong nhóm chúng tôi. Trước khi nghỉ việc, cuộc sống hằng ngày của cô ấy chỉ có đi làm và đi làm, không có ngày lễ, cũng không có nghỉ ngơi.

Khi chúng tôi mới quen Nguyệt Nguyệt, có người đã hỏi cô ấy tại sao nghĩ quẩn đến mức muốn theo ngành Y. Trước những lời hỏi han vừa chế giễu vừa thương cảm ấy, Nguyệt Nguyệt chỉ cười mà không hề trách móc. Cô nói đùa rằng do mình bốc đồng. Sau này, khi đã chơi thân, chúng tôi mới biết thực ra cô ấy muốn trở thành kỹ sư phần mềm. Nhưng vì bố cô ấy luôn hy vọng trong nhà có một bác sĩ nên vừa khuyên bảo vừa ép buộc Nguyệt Nguyệt thay đổi nguyện vọng. Cuối cùng, cô ấy học liên tiếp đại học và cao học chuyên ngành Y học lâm sàng.

Mặc dù Nguyệt Nguyệt không thích ngành này, thậm chí ngay từ lần đầu tiên nhìn thấy sách giáo khoa giải phẫu được nhà trường phát đã hối hận sâu sắc, nhưng cô ấy vẫn chấp nhận và vượt qua. Bởi vì cô cho rằng nếu bản thân đã lựa chọn thì chỉ còn cách kiên trì dù có muốn hay không. Cứ như vậy, Nguyệt Nguyệt hoàn thành chương trình đại học và thạc sĩ, vừa học tiến sĩ vừa làm việc trong một bệnh viện đại học nổi tiếng ở Bắc Kinh.

Cứ như vậy, năm năm nữa trôi qua.

Giờ Nguyệt Nguyệt đã hơn 30 tuổi. Ở Bắc Kinh, cô ấy không có xe, không có nhà. Cô sống trong ký túc xá bệnh viện, ăn trong căn-tin bệnh viện. Vì xa quê, công việc lại quá bộn bề nên trong suốt năm năm ở Bắc Kinh, số lần Nguyệt Nguyệt về thăm nhà chỉ có thể đếm trên một bàn tay.

Nguyệt Nguyệt cũng giống như những người trẻ từ quê lên phiêu bạt ở Bắc Kinh. Trong thành phố rộng lớn và cô đơn này, cô chỉ có thể dùng công việc để an ủi mình. Cuộc sống của cô không có gì khác ngoài công việc. Mặc dù học Y không phải ý định ban đầu nhưng nếu nhìn lại, cô chỉ cảm thấy buồn bã, chán chường khi nhận ra ngoài ngành Y, cô không biết mình có thể làm gì.

Môi trường làm việc của Nguyệt Nguyệt có thể coi là rất tốt. Giáo sư hướng dẫn của cô là người có tiếng trong ngành. Các đồng nghiệp đều nói nếu không có gì bất ngờ, Nguyệt Nguyệt sẽ thăng chức, trở thành trụ cột của khoa. Thực ra, cô ấy không quan tâm chức vụ của mình cao hay thấp. Chỗ dựa tinh thần níu giữ cô ở lại Bắc Kinh là cảm giác thành tựu khi giúp bệnh nhân vượt qua nỗi đau đớn của bệnh tật, nụ cười rạng rỡ và lời cảm ơn của họ khi được xuất viện. Nói một cách thực tế, Nguyệt Nguyệt thích cảm giác mình được cần đến.

Chỉ là, sự nghiệp thành công không thể khỏa lấp được nỗi cô đơn, tịch mịch khi sống một mình. Đặc biệt trong mấy năm gần đây, bạn bè của cô đã kết hôn, sinh con và ổn định cuộc sống. Mỗi ngày trở về nhà, chờ đợi họ là ánh đèn ấm áp, là mâm cơm nóng hổi và tiếng cười nói vui vẻ. Còn Nguyệt Nguyệt, thứ chào đón cô chỉ là hành lang có khi vắng lặng có lúc ồn ào của bệnh viện, là danh sách bệnh nhân không bao giờ khám chữa hết, là lịch trực dày đặc, là chồng tài liệu, hồ sơ bệnh án chất cao như núi. Dần dà, cô ấy không thể cảm nhận được dòng thời gian trôi. Mỗi năm bệnh viện nhận một đợt thực tập sinh, Nguyệt Nguyệt mới giật mình nhận ra một năm nữa lại qua. Khi bị giáo sư hướng dẫn phê bình, cô trốn dưới gầm cầu thang khóc thầm một mình. Sau đó, cô trở thành giảng viên toàn năng, không gì không thể trong mắt sinh viên.

Bố mẹ cũng thúc giục Nguyệt Nguyệt tìm đối tượng để kết hôn và sinh con càng sớm càng tốt. Tuy nhiên, trong môi trường làm việc toàn những người lập gia đình muộn, Nguyệt Nguyệt không có cảm giác phải mau chóng tìm nửa kia của mình. Cô chỉ nói mấy câu đối phó rồi lại lao vào công việc.

Tất nhiên, Nguyệt Nguyệt đã từng yêu. Đối tượng của cô có cả người cùng ngành và người ngoài ngành. Cô đã hẹn hò qua sự mai mối của cha mẹ, cũng từng thử tiếp nhận sự theo đuổi của người khác nhưng vì nhiều lý do mà cô “bại trận”. Sau đó, cô ấy không còn hẹn hò nữa. Nguyệt Nguyệt tâm sự với tôi rằng cô ấy đã qua độ tuổi dễ cảm thấy cô đơn. Khi độc thân đến một mức độ nhất định, cô ấy chẳng còn vội đi tìm cái gọi là tổ ấm.

Điều thôi thúc cô lựa chọn trở về quê hương để phát triển là vì cha mẹ. Nguyệt Nguyệt là con một. Khi cô rời nhà đi học, đi công tác, cha mẹ chỉ có thể ở nhà ngóng trông. Con gái ở nơi tha hương, cha mẹ có chuyện cũng không dám nói. Mẹ Nguyệt Nguyệt đi kiểm tra sức khỏe, phát hiện bệnh nhưng ông bà không dám kể với con gái. Họ biết Nguyệt Nguyệt sống một mình ở xứ lạ cũng không dễ dàng nên sợ làm phiền con, khiến con lo lắng. Người họ hàng ở quê gọi điện cho Nguyệt Nguyệt, kể rằng mẹ cô đi khám bệnh phát hiện bất thường, khả năng cao bà mắc ung thư vú. Khi nhận được điện thoại, Nguyệt Nguyệt đang trực ở bệnh viện. Mặc dù là bác sĩ nhưng lúc nghe tin dữ, đầu óc cô trở nên trống rỗng. Cô nhanh chóng bình tĩnh lại, lập tức mua vé máy bay cho bố mẹ đến Bắc Kinh rồi liên hệ với chủ nhiệm khoa Ngoại trong bệnh viện cô đang công tác để sắp xếp kiểm tra cho mẹ.

Dù đã biết mẹ không bị bệnh hiểm nghèo nhưng Nguyệt Nguyệt vẫn không thể tập trung làm việc. Cô bắt đầu suy xét về quãng đời còn lại của mình sẽ như thế nào. Cuối cùng, cô chọn cách nghỉ việc, trở về quê nhà để chăm sóc bố mẹ, từ bỏ cuộc sống phiêu bạt nơi đất khách quê người. Khi ký vào đơn xin nghỉ việc của Nguyệt Nguyệt, thầy giáo hướng dẫn của cô hỏi rằng cô ấy có biết mình không phải từ bỏ công việc mà là chọn làm người bình thường hay không. Nguyệt Nguyệt đáp cô ấy biết lựa chọn này sẽ khiến mình mất đi cái gì nhưng cô đã sẵn sàng chấp nhận.

Nhà văn Hồng Kông - Đào Kiệt - đã viết trong cuốn Cô gái giết con chim cút rằng:

Khi bạn già và nhìn lại cuộc đời mình, bạn sẽ nhận ra khi mình đi du học, khi quyết định công việc đầu tiên, khi chọn người yêu và khi kết hôn, đó đều là những thay đổi lớn trong vận mệnh của bạn. Khi ấy, bạn đang đứng ở ngã ba đường, được hay mất là do trời. Ngày mà bạn đưa ra lựa chọn, nhật ký của bạn khá trầm lắng và bình thường vì bạn vẫn cho rằng hôm ấy vẫn bình thường như bao ngày khác. Nhưng một sự thay đổi lớn đã xảy ra, trời rung đất chuyển, vậy mà bạn vẫn không nhận ra, vẫn nói rằng mọi chuyện không có gì...

Ngày Nguyệt Nguyệt quyết định nghỉ việc cũng giống như ngày cô điền vào hồ sơ tham gia tình nguyện sau kỳ thi đại học, cũng là một ngày trời đẹp, nắng trong, hệt như bao ngày khác.

Nguyệt Nguyệt hối hận rất nhiều về việc chọn nghề nghiệp. Hối hận vì bản thân đã không kiên trì với tâm nguyện ban đầu, hối hận vì bản thân đã không thay đổi quyết định kịp thời. Vì theo ngành Y, cô ấy đã đánh mất rất nhiều thứ. Tuy nhiên, không thể phủ nhận một điều rằng cô cũng nhận lại được không ít, không chỉ là sự cố gắng của bản thân cô mà còn có tinh thần trách nhiệm, những kiến thức, kỹ năng có thể cùng cô đi đến hết cuộc đời... Và tất nhiên có những sinh mệnh được hồi sinh dưới bàn tay của cô.

Cuộc sống vốn dĩ được tạo nên từ những lựa chọn, có lớn có nhỏ, có quan trọng hoặc không. Có một số lựa chọn làm thay đổi cuộc đời bạn, nhưng một số khác thì không. Có những lựa chọn khiến bạn do dự nhưng cũng có lúc bạn không cần phải suy nghĩ nhiều. Đằng sau mỗi lựa chọn đều có cái được và mất, được trước mất sau, mất trước được sau... Đây chính là cuộc đời. Không ai biết trước đằng sau cánh cửa đóng kín là lối đi hiểm nguy gập ghềnh hay bằng phẳng êm ái; không ai biết mình sẽ gặp người như thế nào, trải qua cuộc sống ra sao. Việc lựa chọn khiến chúng ta rối rắm nhưng sau đó, bạn phải đối mặt và chấp nhận kết quả của nó.

Đối với Nguyệt Nguyệt, có người cười nhạo cô ham nhàn hạ, cũng có người hâm mộ cô đã can đảm từ bỏ tất cả những gì mà bản thân đã dốc sức để bắt đầu lại. Tôi cảm thấy cuộc sống cũng giống như con người uống nước, chỉ có người uống mới biết ấm lạnh. Trên đời này có người muốn phấn đấu không ngừng nhưng cũng có người muốn làm tròn chữ hiếu với cha mẹ. Mỗi lựa chọn đều sẽ biến thành con đường nối dài dưới chân ta, chẳng ai biết đi như thế nào, đến phương nao. Lựa chọn không có cao hay thấp, chỉ có phù hợp với người chọn hay không. Chúng ta không thể trốn tránh nó nhưng có thể cân nhắc và đưa ra những phán đoán lý trí. Quan trọng hơn là sau đó, đừng hối hận, cũng đừng quay đầu lại. Hiểu được chân lý những gì nhận được là may mắn, những gì mất đi chính là số phận, chúng ta mới có thể thuyết phục bản thân tiếp tục lựa chọn, tiếp tục sống.

Suy cho cùng, được mất là vô thường, ấy mới là cuộc sống.

Màu sắc sặc sỡ trong
vài tấc vuông sao sánh được với
sự lộng lẫy của thế giới

Vào giờ cao điểm buổi sáng, trên tàu điện ngầm hay xe buýt công cộng, mọi người đều dán mắt vào điện thoại di động, cúi đầu và đắm chìm trong thế giới của riêng mình.

Bạn bè thường dùng từ “thích” để miêu tả tình bạn, như thể không cần nói chuyện trực tiếp với nhau nhưng con thuyền tình bạn vẫn không bao giờ lật.

Những khi tụ họp gia đình, bọn trẻ bận giao lưu qua bong bóng chat trong khi người lớn chỉ biết thở dài trong lòng.

Bạn đã bao giờ trải qua cảm giác như vậy chưa? Bạn sẽ thiếu cảm giác an toàn mỗi khi điện thoại di động nằm ngoài tầm kiểm soát. Sự căng thẳng và sợ hãi tồi tệ hơn cả việc đánh mất thứ mình yêu thích. Chỉ cần điện thoại di động ở bên, chúng ta như có cả thế giới.

Cách đây không lâu, tôi đi ăn cơm với một người bạn. Trên đường đến nhà hàng, anh ấy nhắc mãi về việc dạo này phải tăng ca, ngay cả thời gian ăn một bữa cơm tử tế cũng không có. Nếu không gọi đồ ăn ngoài thì vừa úp mì gói vừa làm việc. Tiền lương cao hơn nhưng chất lượng cuộc sống lại tụt dốc. Nghe vậy, tôi đáp hôm nay cải thiện cuộc sống một chút, đánh chén một bữa ra trò.

Trong lúc đợi đồ ăn, bạn tôi để điện thoại di động trước mặt, ngón tay quét lên quét xuống, vừa chơi game vừa ăn. Anh ấy không thèm để ý đến tôi chứ đừng nói là tán gẫu, nói chuyện. Một lát sau, tôi không chịu nổi nữa nên đùa rằng: “Anh mải chơi điện tử, không để ý đến tôi khiến tôi không có chút cảm giác tồn tại nào.”

Anh ấy thản nhiên nói một câu mà không thèm ngẩng đầu lên: “Quan hệ của chúng ta không phải người xa lạ. Nếu tôi đi ăn với người khác chắc chắn không như thế này.”

Thật không còn lời nào để nói.

Tôi vô tình nhìn sang bàn bên cạnh, thấy hầu hết mọi người đều dùng điện thoại di động trong im lặng, không hề nói chuyện với nhau. Người ngoài không biết nội tình còn tưởng họ chỉ tạm thời ngồi cùng một bàn nhưng thực chất họ là bạn bè của nhau. Khi đó, tôi chợt nhớ ra một câu nói: Thì ra, khoảng cách xa nhất thế giới này không phải sự sống, cái chết mà là chúng ta đang ngồi bên nhau nhưng bạn chỉ chăm chú vào điện thoại.

Trước đây, mỗi khi ngồi vào bàn ăn, mọi người nói chuyện, tán gẫu mãi không dứt. Còn bây giờ, cho dù thân quen hay xa lạ nhưng ngồi cùng bàn mà ai cũng chỉ chăm chăm vào điện thoại của mình, chẳng nói với nhau câu nào.

Điện thoại di động đang âm thầm tước đi cuộc sống thực của con người. Dường như bạn bè trong điện thoại mới là “bạn thật”, những gì viết trong tin nhắn mới là lời thật lòng.

Khi buồn, bạn có thể trò chuyện, tâm sự với nhiều người thông qua điện thoại di động.

Khi chán chường, bạn có thể trải nghiệm đủ mọi hình thức giải trí thông qua điện thoại di động.

Khi không có nơi nào để trút bỏ tâm sự, bạn có thể ghi lại những đau khổ, phiền não vào điện thoại di động. Mọi bí mật không thể nói ra đều có thể được thổ lộ với điện thoại. Nó giống như một người bạn thân không bao giờ tiết lộ bí mật của chúng ta.

Dickens[1] đã từng nói chúng ta đang sống trong một thời đại tốt đẹp nhất nhưng cũng tồi tệ nhất.

Quả thực, điện thoại di động và Internet đã mang lại rất nhiều tiện ích. Trong thời đại mà từng giây phút luôn ngắn ngủi, phân tán này, nó giúp chúng ta vui vẻ hơn, thu được các loại thông tin thú vị, hữu dụng hơn, nó kết nối chúng ta với toàn thế giới. Tuy nhiên, điện thoại di động cũng đang không ngừng cắt đứt thời gian bằng một cách thức riêng biệt, khiến con người dần trở nên nguội lạnh, nội tâm càng ngày càng lo âu, căng thẳng, thậm chí thiếu hụt cảm xúc.

Trò chuyện với người lạ trên Internet, chơi game suốt đêm mà không thấy chán. Nhưng dành một chút thời gian để xem TV với cha mẹ, tâm sự với người thân về cuộc sống, công việc vậy mà thật khó khăn.

Tôi đã lướt xem không biết bao nhiêu bài viết, video, chương trình phát sóng trực tiếp nhưng tôi chưa bao giờ nghĩ đến việc dùng khoảng thời gian này để ngồi xuống và đọc một cuốn sách.

Biết bao người hô hào phải nỗ lực, cần mẫn nhưng chỉ là khoe ảnh mình làm việc chăm chỉ trong vòng bạn bè: “Nửa đêm vẫn ngồi đọc sách. Mau khen mình đi”, “Phấn đấu suốt một tuần. Chịu khó quá đi!”... Nhưng thực tế, diễn viên quá nhiều mà công việc quá ít. Vậy nên, có lẽ bạn chỉ cần nỗ lực một chút thôi cũng đã xuất sắc hơn nhiều người rồi.

Ảnh hưởng của điện thoại di động thể hiện qua hai phương diện là bùng nổ thông tin, làm thiếu hụt tinh thần. Vừa cầm “trái tim thủy tinh” thiết lập các quyền hạn trong vòng bạn bè vừa nói được mấy câu với người bạn thân đã vội vàng kết thúc; hóng hớt chuyện phiếm của người nổi tiếng nhiều hơn ai hết nhưng rất ít khi quan tâm đến tình hình của cha mẹ. Vì vậy mới thường xuyên xảy ra tình huỗng có người “sống” trong điện thoại một ngày dài, đến khi ngẩng lên, nhìn khung cảnh quen thuộc mà xa lạ, nghĩ mãi vẫn không nhớ ra hôm ấy đã xảy ra những chuyện gì. Đó lẽ nào không phải là hệ quả của việc điện thoại di động đang dần xóa đi cuộc sống của con người hay sao? Vì vậy, đừng để điện thoại di động thao túng cuộc sống của bạn bởi nó sẽ khiến bạn mất nhiều hơn được.

Có thể một ngày nào đó, điện thoại di động sẽ bị thay thế. Vì vậy, bạn không nên để điện thoại di động đóng khung cuộc sống mà hãy sử dụng nó để lưu giữ cuộc sống không thể làm lại của mình. Những màu sắc sặc sỡ trong vài tấc vuông làm sao sánh được với sự lộng lẫy của hiện thực?

[1]

Tên đây đủ là Charles John Huffam Dickens (1812 -1870), tiểu thuyết gia người Anh nổi tiếng dưới thời nữ hoàng Victoria.

Nỗi khổ lớn nhất
không phải thất bại mà
là “Tôi vốn có thể”

Tôi quen biết Trần Mục tại phòng tập gym. Cậu ấy nhỏ hơn tôi vài tuổi, là người thích sôi nổi, náo nhiệt. Qua mấy năm, tôi và cậu ấy dần trở thành bạn thân, không chuyện gì không kể được với nhau.

Dạo gần đây, mỗi khi đến phòng tập gym, tôi không thấy bóng dáng cậu ấy. Điều này khiến tôi cảm thấy hơi kỳ lạ. Xuất phát từ sự quan tâm bạn bè, hai hôm trước, tôi gửi tin nhắn cho cậu ấy qua WeChat mới biết vì lần đầu tiên cậu ấy được thăng chức nên bận rộn hơn trước, không có thời gian đến phòng tập. Vừa chúc mừng cậu ấy tôi vừa nhớ lại những lần uống rượu với nhau, cậu ấy thường kể cho tôi nghe về những trải nghiệm của cậu.

Có lẽ nhiều người đã từng nghe giáo viên cấp ba nói rằng: Bây giờ khổ, đến đại học tha hồ tự do. Thế nên chúng ta đều ảo tưởng đại học không phải tòa lâu đài tượng trưng cho tri thức mà là thiên đường, nơi ta không còn bị ngăn cấm, hạn chế. Ở đó, chúng ta có thể làm những điều mình thích: trốn học, lướt web, cày phim, chơi game, ra sức hưởng thụ cuộc sống tự do một cách vô tư vô lự.

Vốn Trần Mục cũng nghĩ như vậy. Từ nhỏ, cậu ấy đã bị quản thúc rất nghiêm ngặt, bố mẹ thường bắt cậu đánh đàn dương cầm. Khi lớn lên, giáo viên bắt cậu học thuộc lòng để đi thi. Dường như cậu ấy phải bị lôi kéo, thúc đẩy mới qua được cây cầu nhân sinh. Sau một thời gian dài sống trong môi trường áp lực cao, khi đột nhiên được thả tự do, chẳng mấy chốc Trần Mục đã đánh mất chính mình. Cậu ấy giống như đám sinh viên nghiện Internet, tiết học nào có thể trốn thì chắc chắn không xuất hiện, những tiết không trốn được thì thuê người học hộ.

Thỉnh thoảng, nhìn các bạn cùng lớp đang nỗ lực phấn đấu, Trần Mục cũng hoảng loạn nhưng khi thấy mình vẫn đủ điểm qua môn, cậu lại đắc ý nghĩ: Mấy người nỗ lực thì sao? Ngày nào tôi cũng trốn học đi chơi mà vẫn qua môn đấy thôi. Nếu tôi học hành tử tế thì thua kém mấy người chắc?

Trần Mục ôm ấp cách nghĩ này mà ngáo ngơ trải qua bốn năm đại học. Nhưng đến khi phải đi tìm việc, cậu mới trợn tròn mắt. Lần đầu tiên cậu biết thì ra nhà tuyển dụng đòi hỏi cao hơn bằng cấp của trường đại học danh tiếng rất nhiều. Nhìn bạn bè “khoe” các loại giải thưởng, chứng chỉ, lý lịch sạch đẹp, Trần Mục mới ngộ ra rốt cuộc mình đã tiêu tốn quãng thời gian bốn năm quý giá để đổi lấy cái gì.

Gia đình Trần Mục thuộc hàng khá giả. Cậu được cha mẹ nâng niu, chiều chuộng từ nhỏ. Sau khi bước ra khỏi vòng tay của cha mẹ, cậu mới phát hiện xã hội này thực tế và tàn nhẫn biết nhường nào. Bạn muốn lấy gì từ nó thì trước hết phải trả giá gấp trăm ngàn lần.

Cuối cùng, Trần Mục cũng nếm trải mùi vị hoảng loạn và hối hận. Cậu tìm được một công việc mà mình không yêu thích. Hằng ngày 9 giờ đi làm, 5 giờ về, vội vội vàng vàng để nhận được đồng lương ít ỏi. Trong khi phải trầy trật để hoàn thành công việc, Trần Mục tự hỏi: Đây là cuộc sống mà mình mong ước sao? Mình muốn cuộc đời này trôi qua như vậy sao? Câu trả lời tất nhiên là không. Vì thế, cậu chịu đựng mọi vất vả, ra sức làm việc và tìm thêm các công việc bán thời gian khác. Cậu đầu tư tất cả số tiền kiếm được vào kế hoạch nâng cấp bản thân.

Sau đó, Trần Mục chuyển việc. Cậu đến một công ty mới có thu nhập và cơ hội phát triển khá tốt. Đám bạn bè xấu của Trần Mục thấy cậu thăng tiến nên xúm lại hỏi bí quyết thành công. Trần Mục không nói gì mà chỉ nghĩ trong lòng: Tôi không muốn hối hận lần nữa.

Hồi học trung học, Trần Mục đã đọc tác phẩm Long tộc do Giang Nam[1] viết. Trong sách có chi tiết: Sở Tử Hàng và cha gặp nguy hiểm, vì nghe lời cha nên cậu chạy trốn một mình. Sở Tử Hàng trở thành người sống sót duy nhất nhưng cậu phải sống trong ân hận suốt phần đời còn lại. Trần Mục nhận ra cảm giác đau đớn nhất của con người là hối hận. Điều khiến chúng ta hận không phải ai khác mà chính là bản thân ta. Khi đọc sách không cảm thấy gì nhưng nhiều năm sau, đến khi chính mình cũng nếm trải mùi vị ấy, Trần Mục mới ngộ ra lời thoại của nhân vật Lộ Minh Phi: “Tôi không muốn hối hận bởi vì tôi đã nhìn thấy Sở Tử Hàng hối hận. Thay vì mất đi, muốn báo thù nhưng không tìm được kẻ thù, thà cháy hết mình ngay tại thời khắc này còn hơn”.

Tiếc rằng Trần Mục cảm thấy mình chưa bao giờ “cháy hết mình” vì mục tiêu. Cậu không phải nhân vật chính trong tiểu thuyết, vận mệnh không bi thảm, thế giới này cũng không có rồng làm loạn khắp nơi chờ cậu giải quyết. Trần Mục chỉ là người bình thường, cuộc sống sinh hoạt không vượt quá phạm vi của con người. Cậu tự cho mình là người đặc biệt nhưng cũng chỉ là nhân vật quần chúng trong câu chuyện, đánh mất chính mình trong cái gọi là “tự do”, quên mất cách phấn đấu cho mơ ước của mình.

Không phải mọi sai lầm đều có cơ hội sửa chữa, cũng không phải tất cả hối tiếc đều có thể vãn hồi. Con người hối hận vì cái gì? Là vì lựa chọn không đủ quyết đoán, quyết định không đủ tự tin, bình tĩnh không đủ kiên trì? Cuộc sống của chúng ta do vô vàn lựa chọn xây đắp nên, vì thế niềm khao khát những hướng đi mới lạ là bản năng của con người.

Thái Khang Vĩnh[2] nói rằng: Hồi 15 tuổi, bạn cảm thấy bơi rất khó nên từ bỏ việc học bơi, khi gặp được người mình thích, cô ấy rủ bạn đi bơi nhưng bạn chỉ có thể nói tôi không đi được. Năm 18 tuổi, bạn cảm thấy tiếng Anh rất khó nên không học nữa nhưng đến năm 28 tuổi, có một công việc rất tốt nhưng yêu cầu phải biết sử dụng tiếng Anh, bạn chỉ có thể nói tôi không làm được. Giai đoạn đầu đời càng ghét phiền phức, càng lười học thì giai đoạn sau, bạn càng bỏ lỡ nhiều thứ giúp bạn đạt được thành công.

Rất nhiều người đến khi không còn thời gian mới nói: “Tôi đã biết từ sớm”, hay “Tôi vốn có thể”. Nhưng thực tế không bao giờ có chuyện ấy. Cuộc đời là như vậy đấy, những điều tiếc nuối nhất không nằm ở những việc đã làm mà ở những việc ta chưa làm. Khi còn trẻ không tĩnh tâm để tích lũy cho bản thân, không nỗ lực phấn đấu, đến tuổi trung niên không hiếu thuận với cha mẹ, khi về già không được hưởng thụ cuộc sống...

Khi dừng chân nhìn lại nửa đầu cuộc đời, con người thường có thái độ giống nhau. Những gì ta đã làm được: không hối tiếc, những gì ta chưa làm được: vướng bận cả trong mơ. Con người là loài động vật đầy mâu thuẫn, xem nhẹ hiện tại nhưng mơ tưởng không biết chán về tương lai, quên mất mình đang hoang phí từng phút giây nhưng thức trắng đêm ở nơi tĩnh lặng vô thanh, trong lòng trăm mối ngổn ngang, tiếc nuối về ngày hôm qua mà bản thân đã biết không thể quay trở lại. Hôm nay hối hận vì những chuyện của ngày hôm qua. Ngày mai hối hận vì những chuyện của hôm nay. Cứ mãi như vậy đến khi nào mới kết thúc? Khi những năm tháng hoàng kim đã trôi xa, đến cái tuổi tóc đã bạc trắng, nhìn lại cuộc đời vẫn còn vô vàn tiếc nuối. Điều này có nghĩa lý gì? Chẳng qua chỉ là lãng phí thời gian.

Thay vì tiếc nuối những ước mơ chưa hề theo đuổi, những nơi xa xôi chưa từng đi, những người chưa từng yêu, những điều chưa từng làm, chi bằng hãy ổn định cảm xúc, đối mặt với cuộc sống đã xác định của mình. Bởi vì hiện tại, nếu bạn không đủ can đảm để thay đổi hiện trạng, thoát khỏi vòng lẩn quẩn, không tự động viên bản thân phấn đấu thì sớm muộn cũng có ngày bạn đứng trước tương lai mà lòng hối hận khôn cùng, “Nếu biết trước sẽ thế này thì tôi đã...”, “Tôi vốn có thể nhưng tôi đã không...”

Trạng thái hiện tại là kết quả của những nỗ lực trong quá khứ và tương lai sẽ được định đoạt bởi nỗ lực hiện tại. Thời gian là một thứ kỳ diệu. Bạn có thể phung phí nhưng không thể sở hữu nó. Khi còn trẻ, chúng ta nghĩ mình có rất nhiều thời gian, rất nhiều tinh lực để thỏa sức tiêu xài. Đến khi lớn lên, chúng ta mới phát hiện ra những thứ mà mình cho rằng rất giản đơn đều đã trở nên xa xôi không thể với tới.

Cuộc sống là như vậy đấy. Hãy trân trọng hiện tại. Hãy nỗ lực phấn đấu khi cần thiết để nắm bắt cơ hội. Cơ hội không bao giờ chờ đợi riêng ai, kể cả bạn. Chắc chắn có một ngày bạn sẽ biết nỗi đau khổ lớn nhất cuộc đời không phải thất bại mà là “Tôi vốn có thể”. Vì vậy, đừng để đến khi quá muộn mới hối hận vì bản thân vốn dĩ có thể làm tốt hơn. Ngàn vàng khó mua được “Nếu biết trước”, chúng ta không bao giờ có thể biết trước tương lai và cũng không thể thay đổi quá khứ. Đã vậy, tại sao ta không dành 100% tinh lực để phấn đấu ngay từ khi bắt đầu?

Sống trong hiện tại, nỗ lực hôm nay, không có gì tuyệt vời hơn khi bạn có thể nói to cho mọi người biết rằng: “Nhìn đi, tôi có thể!”

[1]

Nhà văn đương đại nổi tiếng của Trung Quốc.

[2]

MC nổi tiếng của chương trình truyền hình ăn khách “Khang Hy đến rồi” của Trung Quốc.

PHẦN 4

Lấy mộng
làm chiến mã,
không buông bỏ sơ tâm

Bạn cần phải cố gắng
tin vào điều gì mới có thể
phát triển bản thân

Mấy ngày trước, khi xem vòng bạn bè, tôi vô tình lướt đến dòng trạng thái vừa mới đăng của Thất Thất - cô bạn thời cấp ba của tôi.

Trong ảnh, cô ấy đang đứng ở bãi biển trên đảo Phuket, tươi cười vui vẻ trước ống kính, gương mặt tràn đầy hạnh phúc. Trong ấn tượng của tôi, Thất Thất không phải kiểu con gái nổi bật. Cô ấy luôn đeo kính gọng đen, để tóc mái bằng, không thích giao lưu với bạn bè cho lắm, thành tích học tập chỉ ở mức trung bình. Cô ấy là một học sinh không tạo cảm giác tồn tại trong mắt giáo viên. Vậy mà bây giờ, cô ấy đã biết chăm sóc vẻ ngoài, có một công việc tốt, gia đình hạnh phúc. Cô ấy sống với một tư thái hoàn toàn khác.

Tôi nhớ có một lần, mấy bạn học cũ chúng tôi tổ chức gặp mặt. Cô ấy cảm khái bản thân khó khăn lắm mới thi đỗ vào trường đại học lý tưởng, cô ấy vô cùng trân trọng điều đó bởi không một ai tưởng tượng được cô đã phải cố gắng nhiều như thế nào. Trong bốn năm đại học, cô ấy đã hoàn thành tất cả các môn tự chọn trong khoa và bàng thính nhiều môn học liên quan khác. Trong khi các sinh viên khác đi mua sắm, hát Karaoke, cô ấy ở trong phòng tự học, “chiến đấu” với những bài tập khó. Khi người khác đã về ký túc xá, cô vẫn ngồi học từ vựng ở hành lang giảng đường.

Sau này, khi đã đi làm, Thất Thất vẫn chăm chỉ vừa làm vừa học. Cô ấy khiến tôi cảm nhận được dòng năng lượng mạnh mẽ đầy sức sống. Sở dĩ có những thay đổi này vì cô ấy luôn tin rằng những cuốn sách mà mình từng đọc, những phong cảnh mình từng thấy, những khó khăn mình từng gặp đều sẽ đúc kết, tạo nên thành quả sau này. Kỳ thực, suy nghĩ này của Thất Thất liên quan đến bài văn của một người bạn cùng lớp mà cô ấy đọc được hồi cấp ba. Người bạn đó viết: “Khi tôi còn nhỏ, nhà không có điều kiện nên tôi không có cuộc sống thoải mái như các bạn. Mỗi lần trời mưa, các bạn khác đều ở trong lớp chờ người lớn mang ô đến nhưng tôi biết, trong nhà tôi chỉ có một chiếc ô duy nhất, bố mẹ tôi cần nó để đi làm nên chắc chắn không có cái nào cho tôi. Thế là tôi đội mưa chạy về nhà. Lúc đó, tôi có niềm tin rằng chỉ cần chạy thật nhanh, sau này dốc sức làm việc, chắc chắn tôi sẽ có cuộc sống tốt đẹp trong tương lai, có thể giúp cha mẹ an hưởng tuổi già”.

Thất Thất nói cô rất phục kiểu người không có “chống lưng”, không có tiền tài, cơ hồ chẳng có gì nhưng luôn tin tưởng chỉ cần bản thân không ngừng bước đi sẽ đạt được cuộc sống mà mình mong muốn.

Tôi đã đọc một bài viết có tựa đề Tình yêu của Long Ứng Đài, trong đó có một chi tiết khiến tôi ấn tượng sâu sắc:

Hoa Phi, 17 tuổi, kể với Long Ứng Đài rằng: Môn tiếng Đức đang học bài Nỗi đau của chàng Werther[1], ở trên lớp con thảo luận rất kỹ càng. Bà hỏi con trai rằng giáo viên nói gì. Cậu bé cười, nói mẹ nhất định không tưởng tượng nổi đâu. Cô giáo nói với chúng con: “Không nên tin vào thứ tình yêu trong sáng này. Thực tế, mối quan hệ có thể dài lâu phần lớn là do hai người có nền tảng lợi ích tương hỗ. Mối quan hệ không có lợi ích tương hỗ sẽ không kéo dài”. Bà kinh ngạc hỏi con có đồng ý với lý luận của cô giáo không. Cậu bé gật đầu lia lịa, thậm chí còn “mượn” cha mẹ của bạn thân làm ví dụ giải thích cho mẹ. Buổi tối hôm đó, Long Ứng Đài và con trai đến nhà hát xem Evita. Vở nhạc kịch này dựa trên câu chuyện về cuộc đời của phu nhân tổng thống Juan Peron của Argentina. Nội dung kể về tướng quân nổi danh Peron tình cờ gặp gỡ nàng Evita xinh đẹp rạng ngời tại một buổi vũ hội từ thiện. Khi diễn đến đoạn Evita từ từ tiến lại gần Peron, đột nhiên Long Ứng Đài nói nhỏ với con trai: “Con nhìn này, lý luận về lợi ích tương hỗ lại đến rồi...” Cậu con trai thì thầm đáp lại: “Mẹ, nhưng con mới mười bảy tuổi thôi mà, có lẽ con không nên biết nhiều như thế... hoặc nên có lòng tin một điều gì đó chứ?”

Đúng vậy, Hoa Phi 17 tuổi nên tin vào điều gì đó. Và chúng ta, ở độ tuổi 20, 30, có phải cũng nên thử tin vào điều gì không? Ít nhất trong cuộc sống của mỗi người vẫn còn rất nhiều điều đáng để chúng ta tin tưởng và khao khát. Chỉ khi thổi những điều mới mẻ vào cuộc sống và cố gắng phấn đấu, bạn mới có thể dần trở nên tốt đẹp hơn. Và bạn sẽ ngày càng tin tưởng từ trước đến nay thế giới trong mắt mình vẫn luôn quyến rũ vô cùng.

Mấy năm trước, tôi có xem một kỳ của chương trình Hẹn hò với Lỗ Dự, nói về cuộc phỏng vấn với Dương Lệ Bình[2]. Bà sinh ra ở vùng núi hẻo lánh của tỉnh Vân Nam. Bà yêu thích và tìm kiếm linh cảm múa từ thiên nhiên. Sau khi gia nhập Đoàn ca múa nhạc dân tộc trung ương, vì kỹ thuật huấn luyện múa dân tộc truyền thống mâu thuẫn với trực giác nghệ thuật múa của bà nên bà đã từ chối huấn luyện tập thể và kiên trì tập múa theo cách riêng của mình. Vì vậy mà khi ấy, bà phải chịu nhiều áp lực và chỉ trích. Lỗ Dự hỏi bà: “Hồi đó, chị có mất cơ hội biểu diễn vì chuyện này không?” Dương Lệ Bình cười đáp: “Bạn giỏi thì họ vẫn sẽ cần đến bạn. Chỉ có lòng tự tin và chấp nhất mới có thể khiến người khác tin tưởng bạn”. Chính sự tự tin này đã giúp bà nổi tiếng cả trong và ngoài nước với điệu múa chim công, trở thành biên đạo múa đầu tiên ở Trung Quốc tổ chức chương trình biểu diễn múa cá nhân. Những điệu múa mềm mại, đẹp đẽ, thuần khiết và trong trẻo của bà có một cảm giác linh hoạt, mẫn tiệp, luôn mang đến người xem sự ngạc nhiên và rung động từ tận đáy lòng.

Sau đó, trong một kỳ của chương trình ký sự Dương Lan đến thăm hỏi, Dương Lan cũng hỏi Dương Lệ Bình: Trong 30 năm làm biên đạo múa, có khi nào bà buồn khổ, mệt mỏi và biếng nhác không? Bà trả lời một cách rất thẳng thắn rằng chưa bao giờ chán nản, chưa bao giờ mệt mỏi hay lười biếng. Bà nói: “Tôi luôn cho rằng chỉ khi mình tin tưởng vào điều gì đó, kiên trì tin mình làm được, tôi sẽ nhận được báo đáp tương xứng. Vì vậy, cuộc sống đối xử tử tế với tôi, kết quả sẽ luôn tốt đẹp”.

Đúng vậy. Bởi vì sự phong phú của nội tâm, sự chấp nhất với ước mơ nên đối với bà, kết quả luôn rất tốt đẹp. Có lẽ trong những năm tháng tuổi trẻ, thử tin tưởng vào điều gì đó không quá khó khăn với chúng ta. Dù là Thất Thất hay Dương Lệ Bình, họ đều tin tưởng vào những gì mà họ kiên trì, làm những việc mà họ muốn làm.

Mỗi người đều phải lựa chọn một con đường riêng cho mình, hoàn toàn không có đúng sai. Như McGee[3] đã nói: Một người tin tưởng điều gì thì cuộc sống tương lai của anh ta sẽ gần với điều đó.

[1]

Cuốn tiểu thuyết được viết dưới dạng thư tín của văn hào Johann Wolfgang von Goethe.

[2]

Vũ công, biên đạo múa người Trung Quốc.

[3]

Tên đầy đủ là JaVale McGee: Vận động viên bóng rổ nổi tiếng của Mỹ.

Cuộc sống rất dài,
đừng thất vọng quá sớm

Cách đây mấy năm, chị Kỳ mời một vài đồng nghiệp mà chị có quan hệ tốt trong công ty đến dự tiệc sinh nhật lần thứ 30 của mình.

Sau khi bữa tiệc kết thúc, mọi người cùng đi hát Karaoke. Chị Kỳ là tay hát cừ khôi nhưng kỳ lạ là hôm ấy, chị chỉ ngồi trong góc và uống rượu. Mãi đến khi mọi người hát hết một lượt, chị ấy mới thong thả chọn một bài rồi nhẹ nhàng cất tiếng hát. Ngay khi khúc dạo đầu của bài hát vang lên, căn phòng ồn ào bỗng trở nên lặng ngắt như tờ. Bài hát mà chị chọn tên là Ngày em bước đi trên thảm đỏ. Khi hát đến đoạn điệp khúc, chị Kỳ vốn mạnh mẽ đột nhiên nghẹn ngào, không ai biết chị ấy đang cảm thán hay đang tự vấn, buồn bã.

Đếm ngày tháng dần trôi, chẳng dễ chịu chút nào.

Đến ngày nào, lương tâm của anh mới phát hiện ra.

Phụ nữ tìm được một người đàn ông chân thành sao khó quá...

Chị Kỳ hiếm khi thất thố như thế nên ai cũng cảm thấy bối rối. Nhưng chị đã nhanh chóng kiềm chế cảm xúc. Hát xong, chị tỏ ra bình tĩnh như thường, rủ mọi người chơi oẳn tù tì uống rượu. Trên gương mặt chị không còn chút cảm xúc thương cảm nào. Thấy chị không định kể ra, mọi người cũng không hỏi nhiều. Trong buổi tiệc này hầu hết là người trẻ nên chẳng mấy chốc căn phòng đã “nóng” trở lại. Chị Kỳ trở lại chỗ ngồi. Dưới ánh đèn mờ ảo, mắt chị loang loáng ánh nước.

Bài hát mà chị ấy hát bằng tất cả sức lực tựa như giọt nước nhỏ xuống khối thép nóng rồi nhanh chóng biến mất không dấu vết.

Sau này, tôi mới biết chị Kỳ có một người bạn trai kém chị ba tuổi, hai người yêu nhau đã được bảy năm. Trong mắt người ngoài, họ là một cặp uyên ương như hình với bóng, chỉ có điều chưa đi đến kết hôn. Vài tháng trước sinh nhật lần thứ 30, chị Kỳ đưa ra tối hậu thư cho bạn trai: kết hôn hoặc chia tay. Rõ ràng bạn trai chị ấy đã chọn chia tay.

Bảy năm đủ để con người thay đổi tất cả tế bào trên cơ thể nhưng không đủ để an định trái tim một người đàn ông, để họ cùng người phụ nữ bước vào tòa thành hôn nhân. Chị Kỳ rất đau lòng về chuyện này nhưng vì tự trọng cao nên dù thế nào cũng không dễ khiến người khác nhận ra.

Có một lần, khi đang nói chuyện phiếm, chị Kỳ hỏi tôi: “Khi nào một người đàn ông mới có ý nghĩ muốn ổn định?”

Tôi đáp: “Mỗi giây mỗi phút sau khi gặp được người phù hợp.”

Chị Kỳ ngẩn ra hồi lâu rồi cười: “Vậy có lẽ chị không phải là người phù hợp của anh ấy rồi”.

Đó là lần đầu tiên chị kể cho tôi nghe về người yêu cũ của chị. Cuối cùng, câu chuyện vẫn không thể thoát khỏi khuôn sáo cũ rích, tầm thường của tác giả tiểu thuyết. Đơn giản là một người bị tuổi tác và xã hội thúc ép phải cấp tốc lập gia đình, còn người kia là cậu nhóc không bao giờ lớn, mắc hội chứng ảo tưởng tuổi vị thành niên, ở độ tuổi lẽ ra nên thành gia lập nghiệp nhưng vẫn khao khát tự do, thuốc lá và rượu mạnh.

Sau khi chia tay, chị Kỳ chính thức vượt qua ngưỡng 30, trở thành “gái ế” trong mắt bố mẹ. Có lẽ vì mối quan hệ đập cũ xây mới mà chị đã “ngửa bài” với gia đình. Cuối cùng, chị cũng miễn cưỡng đồng ý hẹn hò với người được mai mối theo yêu cầu của bố mẹ. Chỉ là, sau khi gặp hết tốp đầu đường xó chợ này đến nhóm đui què mẻ sứt khác, chị đã hoàn toàn tuyệt vọng. Chị nói: “Bây giờ chị không còn kỳ vọng vào tình yêu nữa. Chị chỉ muốn kiếm tiền”. Trong hai năm tiếp theo, chị Kỳ không nhân nhượng với cha mẹ nữa. Chị bắt đầu sống theo ý mình, chăm chỉ làm việc. Khi tôi rời công ty, chị đã là lãnh đạo trẻ tuổi nhất trong đội ngũ quản lý cấp cao.

Vào tháng Tư năm nay, tôi nhận được thiệp mời từ chị Kỳ. Chị ấy kết hôn ở tuổi 35, chú rể là cấp trên của chị. Tại hôn lẽ, chị bước đi trên thảm đỏ mà chị đã vô cùng ước ao năm 30 tuổi, phủ tấm mạng trắng, mỉm cười trong nước mắt.

Thật giống như ca từ mà chị đã từng hát.

Trước khi hai người trao nhẫn, chị Kỳ ghì chiếc nhẫn vào ngực và nói với chồng: “Năm hai mươi bảy tuổi, em rất muốn kết hôn nhưng đến ba mươi tuổi vẫn chưa thành công. Lúc đó, em nghĩ rằng đời này mình sẽ không thể lấy được người mình yêu. Cảm ơn anh đã cho em thấy khả năng vô hạn của tình yêu, cũng cho em hiểu ra một chân lý: đời người rất dài, hình như em đã thất vọng quá sớm.”

Nhìn cặp đôi đang hôn nhau, tôi chỉ có thể gửi lời chúc phúc bằng một tràng pháo tay.

Trong thời đại đầy những mối tình “mì ăn liền” như hiện nay, việc yêu nhau và chia tay đều rất tùy tiện. Nhiều người nghĩ rằng chuyện yêu đương không cần phải nghiêm trọng hóa, thế là “nghiêm túc” trở thành một “thứ” khiến người ta chê cười. Nhưng chính vì vậy mà thế gian này đã có biết bao linh hồn bị tổn thương.

Khác với các bạn trẻ ngây thơ thấy người nổi tiếng nào đó chia tay hoặc ly hôn đã gõ bàn phím tuyên bố “không còn tin vào tình yêu”, những người đã thất vọng với tình yêu thường tỏ ra bình tĩnh và thờ ơ. Bề ngoài, họ vẫn thể hiện hỉ nộ ái ố nhưng sâu bên trong, họ cuộn mình trong tổ kén, không bàn chuyện tương lai, cũng không nói chuyện quá khứ. Trong cuộc sống của họ, tình yêu dần trở nên yếu ớt, biến thành một cái cây nơi góc phòng, không được ai nhớ tới nhưng cũng không thể vứt bỏ. Thậm chí, có đôi khi, họ cảm thấy có lẽ cuộc sống sẽ dễ dàng hơn nếu không có tình yêu. Họ không khao khát tình yêu, cũng không mong ước hôn nhân, bởi vì họ tin rằng mọi tình cảm trên thế gian này đều có thể bị phụ bạc, nó luôn phát triển từ những cảm xúc tuyệt diệu không tả xiết đến phai nhòa, lạnh nhạt, để rồi chỉ còn lại mệt mỏi.

Đồng hành và hạnh phúc đều có cái giá của nó. Một số người đã dứt khoát né khởi đầu để tránh kết thúc. Sau khi cảm giác rung động mãnh liệt của thời thiếu niên trôi qua, con người ta rất khó có thể tiếp tục thích ai đó một cách đơn thuần như vậy. Vì vậy, một chút “thích” thực ra không hề dễ dàng. Có những người gặp nhầm người và thất vọng về tình yêu quá sớm nên ngay khi cảm giác “thích thích” ấy xuất hiện đã vội vàng trốn tránh. Thậm chí có lúc họ suy nghĩ vô cùng bi quan rằng: Trên đời này làm gì có ai gọi là “người phù hợp”.

Tôi nghĩ là có. “Người phù hợp” vẫn sẽ tồn tại.

Người ấy có thể không quá cao lớn, không quá đẹp trai, cũng không toàn năng như nhân vật trong phim hay tiểu thuyết nhưng họ chưa bao giờ và mãi mãi không bao giờ khiến bạn thất vọng. Người ấy sẽ cùng bạn chìm vào giấc ngủ, cùng bạn thức dậy, cùng bạn đi ăn lẩu đổ mồ hôi giữa ngày hè oi ả, cùng bạn uống bia trong khu phố ăn đêm. Ngay cả khóe miệng cười của họ cũng khiến bạn yêu mến. Người ấy sẽ tìm thấy bạn, vậy nên hãy đợi họ. Bạn đừng thất vọng về thế giới và tình yêu quá sớm mà hãy tin rằng nó đã sớm chuẩn bị cho bạn một tâm hồn khác, chỉ cần nhìn thoáng qua, các bạn sẽ nhận ra nhau. Bạn không cần ngụy trang, người ấy cũng không phải giả vờ.

Tất cả chúng ta đều hy vọng mình có thể gặp được “người phù hợp”. Nếu bạn đã sớm thất vọng về cuộc đời và tình yêu, nếu bạn đã sớm dừng chân, từ bỏ việc tìm kiếm thì “người phù hợp” ấy cũng giống như bạn, trải qua quãng đời cay đắng và cô đơn, không thể khép đôi mắt mệt mỏi rã rời. Bạn phải tin người ấy đang đi trên con đường hướng về phía bạn. Trong thời gian ấy, bạn phải giữ lòng nhiệt huyết, vừa chờ đợi vừa tìm kiếm. Nếu người ấy đang lạc lối giữa biển người, bạn hãy đi tìm và bước đến bên họ, ghì chặt và ôm lấy họ.

Cuộc đời dài lắm, lẽ nào bạn không muốn được ở bên người mình thích sao?

Nếu bây giờ bạn từ bỏ, vậy bạn có thể chấp nhận sống tạm bợ không? Kết hôn và có con với một người môn đăng hộ đối nhưng giữa hai người không có tình yêu, không có sự ăn ý, càng không có thấu hiểu và đồng hành... Hai người cứ thế sống đến hết đời ư? Tôi nghĩ đây không phải những gì bạn mong đợi, đúng không? Tôi tin nếu bạn chịu khó chờ đợi, sẵn sàng cô đơn lâu một chút, bạn sẽ đợi được người đó.

Cuộc đời rất dài, đừng thất vọng quá sớm, người ấy vẫn đang trên đường đến bên bạn.

Cách che chở tốt
nhất của cha mẹ là quan
sát và dõi theo con

Trong số những người xung quanh tôi, Đại Bắc là người đàn ông độc thân lớn tuổi nhất. Năm nay, anh 35 tuổi nhưng vẫn chưa lập gia đình. Trong mắt của những người bình thường, tình trạng hôn nhân của Đại Bắc thực sự không hợp với lẽ thường. Anh ấy tốt nghiệp một trường đại học thuộc Đề án 211[1], cao 1 mét 84, nhờ siêng năng tập luyện mà vóc dáng cực kỳ tốt, có công việc và thu nhập ổn định, tính cách không kỳ cục khiến người khác khó chịu. Dù xét theo tiêu chí nào, anh ấy cũng được coi là “thanh niên ba tốt[2]” đương thời.

Nhưng chính vì vậy, Đại Bắc lại độc thân một cách nghiêm túc đến tận năm 35 tuổi. Có một lần, anh ấy nói với chúng tôi rằng anh không có ý định kết hôn. Anh suy nghĩ một lát rồi nói thêm: “Nếu có cũng sớm bị mẹ tôi ‘mài nhẵn’ rồi”.

Tôi đã gặp mẹ của Đại Bắc. Giống như hầu hết các bà mẹ Trung Quốc khác, bác gái nuôi tóc dài, mặc váy hoa, chiều chiều ra quảng trường tập múa hoặc tán gẫu với các bà các bác. Thấy bạn bè của con trai đến, bà niềm nở mời vào nhà, nhìn qua có vẻ không có gì bất thường.

Bên ngoài, Đại Bắc rất ôn hòa, lịch sự nhưng trước mặt mẹ, anh thường tỏ ra bất lực, phiền não, chán nản. Điều này hoàn toàn khác với ấn tượng mà anh để lại cho chúng tôi. Ban đầu, bạn bè của anh đều ngạc nhiên nhưng ngại quan hệ và thể diện nên không ai hỏi nhiều. Khi ở cùng chúng tôi, Đại Bắc chưa bao giờ kể chuyện về gia đình mình. Thỉnh thoảng tụ tập bạn bè, nhắc đến bố mẹ, gia đình, anh chỉ cười nhạt. Anh vẫn sống với mẹ. Ngày nào đến 22 giờ mà chưa thấy con trai về, chắc chắn mẹ anh sẽ gọi điện. Nhiều lần tôi thấy trong mắt anh lộ rõ vẻ bất lực và cáu kỉnh nhưng chỉ cần mẹ gọi điện, anh vẫn đứng dậy ra về.

Ban đầu, chúng tôi đều cho rằng anh ấy chỉ là “thằng con trai cưng to đầu của mẹ”. Sau này, một người bạn không chịu được nữa nên đã giải thích cho chúng tôi: “Đại Bắc không phải ‘con trai cưng của mẹ’, cũng không phải vì hiếu thuận đâu. Anh ấy sợ.”

Sợ cái gì? Sợ mẹ gây rối.

Mặc dù rất xuất sắc nhưng anh ấy cũng là người bình thường, sao có chuyện anh chưa từng yêu ai. Mối tình đầu tiên của Đại Bắc là thời đại học, hai người tâm đầu ý hợp, cùng hẹn sau khi ra trường sẽ gặp bố mẹ của nhau. Vì cha mẹ cô gái sống ở thành phố nơi Đại Bắc học đại học nên anh đã đến gặp họ trước. Cha mẹ cô gái rất hài lòng với bạn trai của con. Đại Bắc chìm đắm trong hạnh phúc và nhanh chóng dẫn bạn gái về ra mắt gia đình mình.

Con trai đưa bạn gái về, là một người mẹ, tất nhiên mẹ Đại Bắc vô cùng phấn khởi. Anh vừa bước vào nhà đã thấy mẹ chuẩn bị chu đáo: ga trải giường mới, đồ dùng vệ sinh cá nhân mới, nhà cửa sạch sẽ sáng sủa. Tất thảy đều thể hiện sự coi trọng của bà dành cho bạn gái anh. Đại Bắc yên tâm, vui vẻ đưa bạn gái về.

Tuy nhiên, đêm trước khi hai người trở về thành phố đã bất ngờ xảy ra chuyện. Trong lúc nói chuyện phiếm, cô bạn gái đã vô tình tiết lộ với mẹ Đại Bắc rằng anh đã đến thăm nhà cô trước. Mẹ anh sững sờ hồi lâu, sau đó nổi cơn tam bành. Trong mắt bà, chuyện này thật ngược đời và việc Đại Bắc về nhà bạn gái trước là không biết xấu hổ. Bà tiếp tục suy diễn thành cô gái kia muốn Đại Bắc ở rể, con trai mình muốn “chui gầm chạn” nhà gái, thèm muốn căn nhà tại thành phố lớn của người ta mà vứt bỏ bản thân.

Thời điểm ấy, bạn gái Đại Bắc chỉ mới 22, 23 tuổi và chưa từng gặp chuyện như vậy. Cô ấy thậm chí còn không biết mình đã sai ở đâu. Cô trân trân nhìn mẹ Đại Bắc trở mặt, dùng tiếng địa phương hét vào mặt bạn trai mình. Đại Bắc đáp lại vài câu, mẹ anh lại đột nhiên nổi giận, gạt hết đồ ăn đã chuẩn bị xuống đất, chỉ tay vào bạn gái của con trai mà mắng mỏ, thậm chí còn đổi sang tiếng phổ thông để nói những lời cực kỳ khó nghe như “không biết xấu hổ”, “hồ ly tinh”, “hám trai”.

Kết quả là cô gái mua vé máy bay và rời khỏi nhà Đại Bắc ngay trong đêm. Anh định đuổi theo nhưng mẹ anh ngồi bên cửa sổ, vừa khóc vừa nói: “Mày dám bước ra khỏi nhà này thì chân trước mày đi, chân sau tao sẽ nhảy xuống. Nếu mày tàn nhẫn như thế thì cứ giẫm lên máu mẹ mà đi tìm con ‘hồ ly tinh’ kia. Để xem chúng mày sống có hạnh phúc, có lâu dài được không.”

Nhìn mẹ mình tóc tai rối bời, khuôn mặt đẫm nước mắt, cuối cùng Đại Bắc không nỡ. Thế là anh và người bạn gái đầu tiên chia tay. Chuyện này khiến Đại Bắc bị trầm cảm một thời gian. Sau khi xác nhận con trai đã chia tay, bác gái nhanh chóng trở lại dáng vẻ mẹ hiền quen thuộc. Một ngày gọi điện ba lần, ân cần hỏi han, rảnh rỗi phát lì xì trên WeChat, gửi quà quê cho con trai. Khi đó, Đại Bắc vẫn còn trẻ. Sau khi thoát khỏi nỗi ám ảnh của mối tình tan vỡ, anh đã cố gắng hàn gắn mối quan hệ với mẹ mình. Anh học lên nghiên cứu sinh như dự định, vừa đi học vừa kiếm tiền nuôi mẹ và bản thân.

Sau này, anh gặp mối tình thứ hai. Rút kinh nghiệm từ bài học trước, lần này Đại Bắc không vội đưa bạn gái về ra mắt. Nhưng từ lời nói của con trai, mẹ anh đã phát giác nên âm thầm đến thành phố nơi Đại Bắc đang ở. Lần này, mẹ anh không gây rắc rối mà dùng một câu nói thẳng thắn để “knock out” bạn gái của con. Bà nói: “Phụ nữ gò má cao khắc chồng”.

Có lần chia tay thứ hai sẽ có lần thứ ba, thứ tư. Mẹ anh có muôn vàn lý do để phản đối nhưng đã vô tình vùi dập mong ước của con trai. Khi Đại Bắc đã dần quen với cuộc sống một mình, mẹ anh lại làm chuyện không ai ngờ. Bà bán căn nhà cũ dưới quê, thu dọn đồ đạc rồi đến chỗ Đại Bắc. Lần này, đối mặt với người mẹ tóc đã hoa râm, Đại Bắc không còn sức chống cự, đành chọn cách im lặng chịu đựng.

Bà dùng số tiền bán nhà cũ để phụ Đại Bắc mua trả góp một căn hộ. Bà yêu cầu anh thanh toán khoản vay nhưng chỉ ghi tên mình vào giấy chứng nhận bất động sản. Theo cách nói của bà là sợ căn hộ này bị vợ tương lai của Đại Bắc “lừa mất”.

“Dù sao tài sản của mẹ sớm muộn gì cũng để lai cho con.”

Nghe mẹ giải thích “hợp lý hợp tình”, Đại Bắc không biết nói gì hơn. Anh giống như con chim ưng bị tình mẫu tử trói chặt không thể sải cánh, mệt mỏi đến mức chấp nhận mọi ý kiến của mẹ. Bởi vì anh biết dù mình nói không nhưng mẹ anh vẫn có trăm ngàn cách để buộc anh phải đồng ý. Từ giảng giải lý lẽ, khóc lóc đến làm loạn, mẹ anh gạt bỏ hết thể diện, dịu dàng nhẹ nhàng, chỉ muốn hoàn toàn khống chế con trai sau khi bà không thể kiểm soát được chồng mình.

Khi Đại Bắc bước sang tuổi 30, cuối cùng mẹ anh cũng bắt đầu nóng ruột. Bà khuyên Đại Bắc đi xem mặt và đảm bảo mình tuyệt đối sẽ không can thiệp vào lựa chọn của anh. Nhưng Đại Bắc không tin vào điều đó nữa. Mọi ảo tưởng về tình yêu của anh đều đã bị hủy hoại. Anh không muốn làm ảnh hưởng đến người khác nên cứ cô đơn lẻ bóng như vậy. Thỉnh thoảng, nhìn dáng vẻ khuyên bảo hết mực của mẹ, anh chỉ cười khẩy lạnh nhạt. Anh thỏa mãn ham muốn kiểm soát của mẹ nhưng cũng cố chấp níu giữ chút tự do cuối cùng cho mình.

Thấy mối quan hệ của mình và con trai càng ngày càng xấu đi, mẹ của Đại Bắc rất bối rối. Khi chúng tôi đến nhà anh chúc Tết, bà đã lén hỏi ý kiến. Có thể thấy bà ấy không giả vờ mà là thật sự không hiểu. Bởi vì trong mắt bà, con trai chính là một phần máu thịt của bà, con trai nên nghe lời mẹ từ khi sinh ra đến khi chết đi. “Tôi làm thế là tốt cho nó mà”. Mẹ của Đại Bắc thường nói như vậy.

Đúng vậy “Để tốt cho nó”. Có biết bao nhiêu bậc cha mẹ đề cao phương châm này để thỏa mãn dục vọng kiểm soát của bản thân mà hủy hoại cuộc sống của con cái? Trong nhóm “Cha mẹ là tai họa” trên Douban có rất nhiều bài viết chứa đầy sự bất lực của những đứa con. Chúng được yêu thương vô hạn nhưng đồng thời cũng đang phải chịu tổn thương, bị kiểm soát, thậm chí bị hủy hoại một cách chậm rãi. Có lẽ những bậc cha mẹ này không nhận được sự biết ơn, thấu hiểu từ con cái. Giống như một câu nói từng thịnh hành trên Weibo: Con cái dành cả đời để đợi cha mẹ nói lời “xin lỗi”, còn cha mẹ chờ một đời để nghe con “cảm ơn”. Cuối cùng, chẳng ai trong chúng ta đạt được điều mình muốn.

Trung Quốc có câu thành ngữ “dang cánh bay cao”. Nhưng đối với hầu hết cha mẹ Trung Quốc, khi còn trẻ, họ thường không nghĩ đến việc bản thân cần cố gắng như thế nào để “bay”. Vì vậy, họ từ bỏ việc ấy, chọn cách ổn định cuộc sống, đắp sào xây tổ, sinh nở và nuôi dưỡng một chú chim con, bắt ép thế hệ sau bay thay mình.

Tôi nghĩ tất cả cha mẹ nên hiểu rằng mặc dù bạn đã cho con trẻ sinh mệnh nhưng vào thời khắc được sinh ra, nó đã không còn thuộc về bạn nữa. Cho dù về mặt xã hội hay luật pháp, nó là một sinh mệnh độc lập, có phẩm giá và tư tưởng của riêng mình. Bạn có thể kiểm soát sự lựa chọn của con nhưng không thể khống chế trái tim con. Sự kiểm soát và canh giữ của bạn đều vượt quá mức thiện chí. Bạn muốn con cái “ổn định” và “thành công”, bạn muốn truyền thụ kinh nghiệm của bản thân cho con để giúp chúng bớt phải đi “đường vòng”, bạn muốn dùng tấm lưng của mình để che chở, chống đỡ những tổn thương mà thế giới bên ngoài gây ra cho con... Đó là tấm lòng của người làm cha, làm mẹ. Con cái có thể hiểu nhưng bạn tuyệt đối không được nhân danh tình thương yêu để kiểm soát và giam cầm tự do của chúng.

Bạn cần biết chỉ khi tự mình lựa chọn và nếm trải tất cả “mùi vị” trên đời này, các con mới không phải xấu hổ và hối hận. Xương cốt, huyết nhục của con là từ bạn nhưng tự do là của con. Bạn có thể dõi theo con, ngắm con được sinh ra và lớn lên, nhìn con dần rời xa, đi đến nơi mà bạn chỉ có thể thấy bóng lưng của nó. Bạn có thể tiễn con một đoạn đường nhưng chớ biến tình yêu của mình thành dây thừng trói buộc con, vĩnh viễn không để con trải qua mưa gió, không bao giờ để con có cuộc đời riêng. Bạn nên là chỗ dựa, bến đỗ chứ không phải tường thành cao ngất ngăn cản tầm nhìn của con.

Sự quan tâm, che chở tốt nhất của cha mẹ là quan sát và dõi theo, không nên nhân danh tình thương để ràng buộc và ngăn cản.

Tôi hy vọng những người đã và sắp trở thành cha mẹ hiểu được điều đó.

[1]

Đề án bao gồm khoảng 100 trường đại học trọng điểm của Trung Quốc nhằm phát triển kinh tế xã hội trong thế kỉ XXI.

[2]

Bao gồm đạo đức tốt, học tập tốc, sức khỏe tốt.

Việc tu hành lớn nhất
trong đời là tu thân

Tôi từng có một thời gian vô cùng khó khăn. Năm ấy, bố tôi bị nhiễm trùng máu do một vết thương ngoài. Mãi ông mới hồi phục nhưng khi đi khám sức khỏe, bác sĩ lại phát hiện bố bị xơ hóa tủy xương. Trong vòng vài tháng, chỉ số tiểu cầu của bố tôi tụt xuống mức một chữ số. Đối mặt với nghiệt ngã của vận mệnh, tôi chỉ có thể cùng bố đi cầu thầy khấn thuốc khắp nơi. Cuối cùng, gia đình dốc hết sức để thay tủy cho bố, cố tìm một tia hy vọng sống trong hoàn cảnh ngặt nghèo.

Trong cái rủi có cái may, tủy của chú tôi phù hợp với bố nên chú tôi tức tốc lên Bắc Kinh cùng tôi. Thời ấy, tàu cao tốc vẫn chưa có nhiều, chúng tôi ngồi xe khách mất hơn năm tiếng đồng hồ. Tôi vẫn nhớ hôm ấy thời tiết rất đẹp, xe ô tô đi qua nhiều nơi mà tôi chưa từng đến. Nhìn những người xa lạ đang chăm chỉ làm việc, tôi không khỏi nghĩ: “Tại sao vậy? Đây có phải là số mệnh đã được sắp sẵn? Tại sao người chịu số mệnh này không phải kẻ xấu đã làm điều ác mà lại là chúng tôi - những người sống đàng hoàng? Chúng tôi đã làm gì sai mà phải gánh chịu tai kiếp này?” Nhưng tôi biết sẽ chẳng có ai cho tôi câu trả lời, bởi vì không phải câu hỏi nào cũng có đáp án.

Cũng trong khoảng thời gian đó, tôi giống như hầu hết mọi người, từ vô cảm với những lời thuyết dạy của Phật đã bắt đầu đọc Phật pháp. Bây giờ nghĩ lại, có lẽ vì lúc đó tôi quá tuyệt vọng, không có ai để cầu cứu nên chỉ biết gửi gắm chút hy vọng vào những lời dạy của Phật, khát cầu một chút an ủi tâm hồn. Mặc dù biết rõ điều đó chẳng có ích gì cho tình cảnh hiện nay nhưng tôi vẫn nghĩ biết đâu, biết đâu... Biết đâu ở một nơi mà tôi không biết, thần, Phật sẽ nhìn thấy và giải trừ nỗi khổ của tôi chăng?

Sau đó, bố tôi thay tủy thành công, dần dần hồi phục và được về nhà dưỡng bệnh. Tâm nguyện của tôi đã đạt được, tôi cũng hình thành thói quen đọc kinh Phật và bắt chuyện với các nhà sư. Thậm chí trong một lần đi du lịch, tôi quen một vị sư thầy có pháp danh Vô Tướng.

Thầy tu hành trong một ngôi chùa nhỏ hẻo lánh. Lần đầu tiên gặp thầy là khi tôi đang leo núi cùng người dẫn đường. Nhác thấy một ngôi chùa nho nhỏ đằng xa, tôi dừng lại rồi chắp tay hành lễ. Đang định đi tiếp thì tôi nhìn thấy một vị hòa thượng mặc đồ màu xanh đứng trước cổng chùa và nhìn tôi một cách hòa nhã. Thấy vậy, tôi càng cung kính hơn. Tôi bèn tiến lên phía trước để chào thầy, nhân tiện đi vào tham quan chùa. Ngôi chùa không lớn, tường trắng ngói xanh, ở sảnh giữa đặt tượng Phật màu vàng, trước tượng có một bát hương nhỏ, xung quanh được dọn dẹp rất sạch sẽ. Bên phải tượng bày một bình sứ thon dài màu trắng, bên trong cắm một cành hoa sen đang chớm nở. Đài sen thanh tao và tượng Phật từ bi, hiền hòa chiếu sáng cho nhau, vô cùng rung động lòng người.

Tôi vừa trò chuyện vừa thưởng trà nóng với thầy Vô Tướng.

Sư thầy đã ngoài 50, do ăn chay trường nên trông thầy hơi mảnh khảnh. Thầy mặc bộ quần áo ngắn mùa hè, trông nhẹ nhàng khoan khoái, đôi mắt luôn mang ý cười cởi mở, khoáng đạt. Thầy hiểu rất sâu về kinh Phật. Trước mặt thầy, tôi cảm thấy mình thật ấu trĩ, như một thiếu niên ngông cuồng, lông bông. Khi chúng tôi nói về việc tín đồ Phật giáo phóng sinh động vật, thầy lắc đầu tỏ vẻ không đồng tình.

Tôi đang chuẩn bị nói thì có tiếng huyên náo ngoài cửa chùa. Chúng tôi vội vàng đứng dậy ra xem. Mấy người có lẽ là dân bản địa, trong đó có một người đang nằm trên đất, sắc mặt tái nhợt, trên chân có một vết thương sâu như bị đâm, đang chảy rất nhiều máu. Vài người tỏ vẻ lo lắng, không ngừng la hét bằng tiếng địa phương. Tôi nghe không hiểu nên chỉ đành đứng sang một bên. Thầy Vô Tướng tháo dây buộc quanh thắt lưng mình rồi buộc vào đầu gối của người bị thương để cầm máu. Một lúc sau, máu từ từ ngừng chảy, thầy bảo mấy người tháo một cánh cửa chùa để khiêng người bị thương vào trong.

Tuy không hẳn là tín đồ của Phật giáo nhưng tôi cũng biết trong chùa không thể có máu. Tôi nhất thời ngẩn ra rồi vội hỏi thầy có cần gọi cấp cứu không. Thầy nói không cần, trước đây thầy là bác sĩ ngoại khoa nên có thể xử lí được. Thầy rất bình tĩnh, trông có vẻ không để ý chuyện đó nên tôi không nói gì nữa và đi theo giúp đỡ thầy.

Khi người bị thương được đưa về thì trời đã sang chiều. Thầy Vô Tướng dọn sạch sẽ vết máu rồi thắp nén hương mới. Thầy làm một bữa cơm chay chiêu đãi tôi. Thầy nói: Đức Phật thấy từ bi nhưng cũng thấy ô uế. Ngài sẽ không vì một lần con tự cho là mình hành thiện mà tích phúc cho con, cũng không vì con vi phạm điều cấm mà giáng tội. Việc tu hành lớn nhất trên đời không phải là Phật mà là tu thân.

Sau khi đi du lịch về, tôi đọc được một tin tức trên Weibo rằng sau trận động đất ở Vấn Xuyên, dãy phòng điều trị của Bệnh viện Sức khỏe Bà mẹ - Trẻ em của thị xã Thập Phương có nguy cơ sụp đổ. Vì vậy, viện trưởng đến gặp trụ trì ở chùa La Hán bên cạnh, hỏi chùa có thể cho phép bệnh viện đưa các sản phụ sắp lâm bồn vào chùa được không. Trước khi đi, viện trưởng rất hồi hộp vì không dám chắc trụ trì sẽ đồng ý. Nhưng ông không ngờ ngài trụ trì không suy nghĩ đã đồng ý ngay. Thế là các sản phụ được chuyển vào chùa dưỡng thai. Khi họ rời đi, có tổng cộng 108 đứa trẻ đã được sinh ra ở chùa La Hán. Sau khi khu vực chịu thiên tai được tái thiết, mỗi bà mẹ ấy cắt một mảnh vải từ quần áo của con mình, may thành một chiếc áo bách nạp[1] và gửi cho sư trụ trì - pháp sư Tố Toàn.

Rất nhiều người biết Phật giáo chú trọng giới luật ăn mặn, sát sinh, máu me nhưng sau khi trụ trì thu nhận các sản phụ, có thể nói tăng nhân trong chùa đã dần dần phá bỏ giới luật này. Thế nhưng không một ai oán giận, thậm chí họ còn khiến tôi cảm thấy xúc động vô cùng: Phật vô định pháp, khổ nạn của chúng nhân đều là khổ nạn của chúng ta, chúng sinh hạnh phúc là được.

Nghe câu này, tôi chợt nghĩ đến sắc mặt và thái độ của thầy Vô Tướng trong lúc khâu vết thương cho người bị nạn. Tuy không thể so sánh nhưng tôi nghĩ có lẽ thầy cũng giống pháp sư Tố Toàn. Trong khoảnh khắc ấy, bỗng nhiên, tôi trút bỏ được chấp niệm thời trẻ của mình, không còn hỏi Thần Phật tại sao.

Đức Phật ngắm nhìn thế giới và bao dung tất cả. Vì vậy, trải nghiệm của mỗi người không giống như trong tưởng tượng của họ mà là quá trình tu hành hoặc hình phạt do Đức Phật an bài. Đó là rất những “nhân” nhỏ dần kết thành “quả”. Suy cho cùng, Đức Phật chưa bao giờ can thiệp vào lựa chọn của con người. Tất cả đều do con người tự làm, tự lựa chọn. Chúng ta không thể biết trước kết quả của lựa chọn đó. Đức Phật chỉ nhìn chúng ta và chờ đợi từng người đi tới. Đúng như thầy Vô Tướng đã nói, việc tu hành lớn nhất trong đời không phải tu Phật mà là tu thân.

[1]

Một loại áo được may từ nhiều mảnh vải nhỏ mà tăng nhân thường nhặt của người khác bỏ đi để thể hiện sự “tu hành khổ hạnh” và phá bỏ lòng tham ăn mặc.

Hy vọng bạn luôn nhiệt
tình với cuộc sống và làm
những điều mình thích

Độc giả thường để lại bình luận dưới tài khoản công khai của tôi. Có người kể sau khi tốt nghiệp, họ “vô tình” được tuyển vào một công ty tốt. Tuy nhiên, họ phải làm công việc mà mình không thích, luôn muốn rời đi nhưng vẫn chưa có can đảm. Người khác tâm sự khi đứng trước ngưỡng cửa tốt nghiệp đại học, họ cảm thấy hoang mang vì không biết cuộc sống tương lai và ước mơ của mình, như thể họ đã mất đi nhiệt huyết với tất cả mọi thứ.

Tôi tin rằng mỗi trái tim non trẻ nhất định đã từng cân nhắc hàng trăm cách sống khác nhau. Ban đầu, chúng ta luôn muốn lựa chọn cách khác biệt và nhiều màu sắc, nhiều dáng vẻ nhất. Tuy nhiên, vì nhiều lý do mà chúng ta đành bỏ cuộc giữa chừng để rồi vẫn sống theo lối cũ.

Tôi biết Hạ Hạ vì cô ấy luôn quan tâm đến những bài viết của tôi. Cô ấy thường kể cho tôi nghe những chuyện mà cô ấy đã trải qua. Sau khi tốt nghiệp đại học, cô ấy vô cùng khao khát một cuộc sống tự do và hy vọng sau này được sống theo cách của mình. Vì thế, cô không nghe theo lời khuyên của mọi người mà từ bỏ công việc ổn định do cha mẹ sắp xếp, kiên quyết tự lập nghiệp. Tôi nhớ cô ấy kể rằng tất cả bạn bè đều phản đối quyết định của cô ấy: “Hạ Hạ à, cậu là con gái, sống lang bạt bên ngoài làm gì? Thế có khác gì tự chuốc lấy phiên phức? Cậu bị ngốc phải không?” Cô ấy chỉ cười mà không đáp. Điều đáng mừng là tuy cha mẹ cô không tán thành với suy nghĩ có phần ngây thơ của con gái nhưng vẫn tôn trọng lựa chọn của cô.

Thời gian đầu, trong vòng chưa đầy một năm, cô ấy thay đổi năm, sáu công việc. Tình cảnh như vậy khiến Hạ Hạ bắt đầu chùn chân, thậm chí hoài nghi chính mình. Thi thoảng, cô ấy gửi tin nhắn cho tôi, kể mình lại chuyển việc, ngày càng mất tự tin vào bản thân và muốn tôi cho lời khuyên. Tôi thường cổ vũ, khích lệ cô ấy rằng đã quyết định để cuộc sống có ý nghĩa hơn thì nên mạnh dạn xông pha. Suy cho cùng, đường cũng chỉ là do con người đi nhiều mà thành.

Hồi trước, cô ấy hào hứng khoe với tôi: “Anh Tông ơi, em đã tìm được cách đi du lịch vòng quanh thế giới rồi. Em thấy mình giỏi quá!” Hiện tại, Hạ Hạ làm việc trong một chuỗi khách sạn 5 sao toàn cầu. Cô ấy nói mình sẽ đi tất cả các thành phố có khách sạn này, như vậy là có thể đi nhiều nơi, ngắm nhìn phong cảnh và gặp gỡ mọi người.

“Anh cảm thấy nghề này hơi giống với nghề ngủ thử trong khách sạn.”

“Nhân viên ngủ thử khách sạn? Em cũng thích công việc ấy lắm. Nhưng mà, anh này, anh nghĩ quá rồi. Làm sao em đủ khả năng chứ? Em chỉ là một nhân viên bình thường thôi. Tuy nhiên, có lần em nói chuyện riêng với sếp, anh ấy bất ngờ hỏi ước mơ lớn nhất trong đời em là gì. Em đáp đi du lịch vòng quanh thế giới. Em cứ nghĩ sếp sẽ cười nhạo em ngây thơ nhưng không ngờ, anh ấy hiểu và ủng hộ suy nghĩ của em”.

Cô ấy tận dụng thời gian rảnh để học ngoại ngữ, hy vọng sau này sẽ được làm việc ở khách sạn nước ngoài để thỏa mãn ước mơ. Có thể thấy mặc dù Hạ Hạ biết ước mơ này rất khó trở thành hiện thực và bản thân còn khuyết thiếu nhưng cô ấy vẫn rất hài lòng, hạnh phúc. Cô ấy luôn giữ lòng nhiệt huyết và trí tưởng tượng với cuộc sống.

Cuộc sống rất cần những người như Hạ Hạ, vì nhiệt tình nên mới yêu thích. Có lẽ những người trẻ đánh mất nhiệt huyết khi vẫn đang ở độ tuổi sung sức nhất bởi vì họ không dám mạnh dạn theo đuổi, thế nên ngọn lửa trong họ mới ngắn ngủi và nhanh chóng biến thành sự bốc đồng.

Trong đám đồng niên chúng tôi, lão Lữ chính là người nổi bật nhất. Anh ấy suy nghĩ chín chắn, có thể cho nhiều lời khuyên hữu ích. Anh ấy không chỉ là bạn mà còn là người thầy của tôi. Anh ấy đã truyền cho tôi rất nhiều cảm hứng với tình yêu cuộc sống, lòng nhiệt huyết với những điều đẹp đẽ.

Anh ấy rời Bắc Kinh đã được khoảng một năm. Gần đây, anh ấy tâm sự với tôi rằng: “Khi đó, anh thực sự đã từ bỏ tất cả mọi thứ, chỉ mang theo ước mơ đến Bắc Kinh. Sau nhiều năm một mình sinh sống ở đây, anh mới nhận ra điều mình thực sự yêu thích. Em sẽ cảm thấy rất nhiều việc như học hành, tích lũy kỳ thực cũng đủ rồi. Có rất nhiều cách để tiếp tục theo đuổi ước mơ của mình chứ không phải chỉ vắt kiệt tất cả. Khi em trưởng thành đến một độ tuổi nào đó, em sẽ càng hiểu ra chân lý con người phải quay về với cội nguồn của mình. Sở dĩ anh lựa chọn về quê, ở bên gia đình vì anh muốn sống nốt nửa đời còn lại ở một nơi yên bình, thoải mái, có công việc yêu thích, từng giây từng phút giữ nhiệt tình với cuộc sống. Quan trọng nhất là anh được ở bên những người mà anh yêu quý.”

Vào đêm lão Lữ rời Bắc Kinh, trên đường tới ga xe lửa liên tỉnh, bên ngoài cửa sổ xe ngàn vạn ánh đèn, bên trong hành khách đông đúc, chen chúc nhau. Anh ấy đã viết một dòng trạng thái: “Tôi thích ngồi trên tàu hỏa liên tỉnh, nhìn dòng người đi đi lại lại, vội vội vàng vàng. Trong xe lửa có phường giá áo túi cơm, không có nơi nào an định linh hồn, cũng có những người ôm ấp hy vọng theo đuổi ước mơ. Còn tôi, giờ đây, cũng trở thành một hành khách bình thường nhất trong thành phố này. Nhạn bay mất dấu, trời xanh nay đâu.”

Đầu năm ngoái khi đi công tác ở Bắc Kinh, tôi đã gặp lão Lữ. Anh ấy đã kể cho tôi nghe về ý định muốn rời khỏi Bắc Kinh, mà ý tưởng ấy nảy ra đột ngột trên anh đang trên đường đến gặp tôi. Lúc đó, tôi rất ngạc nhiên vì anh có công việc tốt, thu nhập cao ngất ngưởng, có thời gian rảnh hẹn với vài người bạn. Chỉ cần anh chăm chỉ là có thể bám trụ ở thành phố này. Nhưng anh lại muốn bỏ đi. Thật không biết thế nào là đủ. Cuộc sống của anh bây giờ là thứ mà nhiều người trẻ đang ra sức phấn đấu, thậm chí nằm mơ mới có được. Tôi hỏi anh tại sao, anh nói rằng đường tình duyên của anh vốn khó khăn hơn người khác nên không muốn vì lý do khoảng cách khiến tình yêu của mình gặp trắc trở. Anh ấy cũng không muốn chỉ tập trung vào sự nghiệp mà vứt bỏ nhiệt tình vốn có với cuộc sống. Anh muốn thử làm những việc mình yêu thích.

Do vậy, lão Lữ quả quyết rời đi. Vì những người và những thứ mà mình yêu mến, anh đã từ bỏ công việc tốt, tương lai xán lạn để trở về quê hương, làm một giảng viên đại học mà anh hằng mong ước. Tuy thu nhập hiện tại không cao nhưng anh ấy đã mua được nhà bằng chính khả năng của mình và có cuộc sống rất hạnh phúc. Cha mẹ anh thường đến chơi, thậm chí ở lại vài ngày giúp vợ chồng anh trông con. Cả gia đình rất hòa thuận, ấm áp. Anh nói anh tin chắc cuộc sống này sẽ ngày càng tốt đẹp hơn.

Không có từ nào thích hợp hơn “năm tháng tĩnh lặng, ôn hòa, ung dung” để miêu tả cuộc sống hiện tại của lão Lữ. Tôi khao khát cuộc sống của anh ấy. Nói đúng hơn, chúng ta đều có thói quen ngưỡng mộ cách sống của người khác, hy vọng một ngày nào đó mình cũng được như vậy. Nhưng hầu hết mọi người chỉ nghĩ về việc thích cái này, yêu cái kia nhưng hiếm khi chấp nhận trả giá cho cuộc sống mà họ mơ ước. Mỗi ngày kiên trì và nỗ lực cho đam mê của mình đồng nghĩa với việc bạn luôn nhận thức và nhiệt tình với cuộc sống.

Trên thế giới này, có người 9 giờ sáng đến cơ quan, 5 giờ chiều xách túi ra về; có người sống xa quê, bốn bể là nhà; có người âm thầm kiên trì thực hiện mơ ước; cũng có người sống một mình xa rời nơi trần tục, tự cung tự cấp. Trong vô vàn cách sống, mỗi người có cách yêu thích của riêng mình để gánh vác áp lực nặng nề. Còn tôi vẫn kiên trì đi tìm cách sống hạnh phúc nhất.

Đừng trở thành người
mà người khác mong muốn

Bảy năm trước, trong một lần tâm huyết dâng trào, đột nhiên tôi muốn xách ba lô lên và đi. Vì vậy, tôi “vác” máy ảnh Canon 5D3 vừa mới mua, hăng hái ngồi tàu hỏa đến Tương Tây[1] một mình.

Giống như nhiều người, hồi còn sốc nổi, sau khi đọc tiểu thuyết của Thẩm Tùng Văn[2], tôi cũng có một khao khát kỳ lạ đối với thành phố cổ này[3]. Bạn thử nghĩ xem, lòng hiếu kỳ của con người rất dễ bị ảnh hưởng bởi ngoại cảnh, chẳng có ai ngoại lệ. Tuy nhiên, khi đến Tương Tây, tôi phát hiện ra mặc dù Phượng Hoàng cổ trấn rất đẹp nhưng đã mang nhiều dấu vết nhân tạo và không khí thương mại, không còn là chốn thế ngoại đào nguyên diễm lệ trong tiểu thuyết của Thẩm Tùng Văn. Đâu đâu cũng có hướng dẫn viên cùng đoàn du lịch. Họ giới thiệu thắng cảnh cho du khách bằng tiếng loa rất to, thật khiến người ta nhức đầu và ngán ngẩm.

Khoảng thời gian trước và sau tiết Đoan ngọ, ở Tương Tây tổ chức cuộc thi bắt vịt mà người ta gọi là tái hiện cảnh tượng trong Biên thành. Những phong tục rất ý nghĩa trong tiểu thuyết khi được tái hiện trong thực tế không hề dễ được mọi người tiếp nhận. Tôi vừa đứng bên bờ sông xem một lúc mà tai đã bị giọng điệu cố tình nâng lên cao vút của người dẫn chương trình chọc vào đau nhức. Ngược lại, một số người rất hăng hái, thậm chí còn mượn loa của hướng dẫn viên du lịch để cổ vũ người chơi. Giữa tiếng chiêng trống vang trời, tôi cảm thấy vô cùng khó chịu nên đành phải nhanh chóng rời đi.

Sau khi đi xa khỏi bờ sông, âm thanh đã bớt ồn ào, tôi thở phảo rồi thong thả quay về khách sạn. Có thể vì ngày đầu tiên du lịch, tôi không có được cảm giác tươi mới của thành cổ nên sang ngày thứ hai, tôi không ra ngoài mà ở trong phòng.

Khách sạn mà tôi đang ở là của một người địa phương. Nơi này mang màu sắc, ý vị cổ kính, mộc mạc, hoàn toàn không phải do cố tình bài trí. Trong sân khách sạn có một suối nước chảy róc rách, có vài nhành lá sen tròn dập dềnh theo sóng nước. Bức tường trắng ngói đen bám đầy những loài cây không biết tên xanh mơn mởn.

Buổi trưa, tôi cầm máy ra chụp ảnh trong sân, vừa chụp vừa trêu con mèo màu cam mập mạp của ông chủ. Đúng lúc này, có một cô bé chẳng biết từ đâu đến bắt chuyện với tôi. Em nói rằng hôm nay khắp nơi có hoạt động mừng tiết Đoan ngọ và hỏi tôi có muốn đi hay không, nếu muốn, cô bé có thể đưa tôi đi và tôi chỉ cần trả 50 tệ.

Tôi hơi ngơ ngác trước sự xuất hiện đột ngột của cô bé này. Trang phục của em rất đặc sắc, đôi mắt đen láy, trong trẻo như có thể phản chiếu vạn vật trên thế gian, thật khiến người ta ấn tượng sâu sắc. Sau khi im lặng giây lát, tôi mỉm cười, tò mò hỏi em. Cô bé ấy tên là Trần Tiếu, vừa tròn 15 tuổi, hiện đang theo dì làm hướng dẫn viên du lịch ở Phượng Hoàng cổ trấn.

Vốn dĩ tôi không phải kiểu người thích tham gia các cuộc vui ồn ào, vì vẫn còn dư âm của cuộc thi hôm qua và không muốn thay quần áo nên tôi đã từ chối cô bé. Trần Tiếu không nản lòng, mở to mắt nhìn tôi chăm chăm một lúc rồi hỏi: “Hôm qua cháu cũng gặp chú. Khi thi bắt vịt... mọi người đang xem mà sao chú lại bỏ đi?”

Cô bé hỏi một cách nghiêm túc và tôi cũng nghiêm túc trả lời: “Chú không thích chỗ ồn ào nên chú đi”. Trần Tiếu cắn môi, im lặng nhìn tôi và nói: “Nhưng mọi người đều ở đó mà.”

Tôi hơi ngạc nhiên, buông máy ảnh xuống rồi quay nhìn lại cô bé cố chấp, lòng cảm thấy hơi bối rối. Mặc dù không hiểu tình huống này cho lắm nhưng tôi vẫn cân nhắc rồi đáp: “Nếu cháu không thích cái gì thì cứ không thích thôi. Dù tất cả mọi người thích nhưng cháu không nhất định phải thích theo họ. Đây gọi là hòa nhập nhưng không hòa tan. Chú cảm thấy sở thích cá nhân không cần phải đón ý người khác, bản thân mình cảm thấy thoải mái là được”.

Trần Tiếu im lặng nhìn tôi một lúc rồi bỏ chạy. Trang sức bằng bạc xinh xắn trên đầu em phát ra âm thanh trong trẻo, êm tai như tiếng chuông gió.

Sau một ngày nghỉ ngơi trong khách sạn, tôi lại lang thang khắp thành cổ. Các hoạt động của tiết Đoan ngọ kết thúc, thành cổ trở nên yên tĩnh hơn. Tôi dùng máy SLR[4] để chụp nhà cửa, phong cảnh trên phố. Mặc dù sử dụng chưa thành thạo nhưng tôi vừa mày mò học vừa ghi chép lại, ấy vậy mà lại thành một thú vui khác.

Tôi chụp ảnh bầu trời sau cơn mưa, đang xem ảnh, tôi chợt cảm thấy có ai đó đang nhìn mình. Khi ngẩng lên, tôi thấy cô bé hôm trước đang nấp bên góc tường, lặng lẽ nhìn tôi. Thấy tôi đã phát hiện ra, Trần Tiếu không núp nữa, thoải mái đi về phía tôi và nói: “Cháu có thể xem máy ảnh của chú được không?”

Nhớ đến dáng vẻ im lặng và bướng bỉnh của cô bé, tôi giơ máy ảnh qua cho em xem ảnh. Trần Tiếu xem từng bức rất nghiêm túc. Sau khi xem hết, em trả máy ảnh cho tôi, ngập ngừng muốn nói lại thôi nhưng cuối cùng vẫn hỏi: “Sao trong máy không có ảnh chụp chú? Không phải chú đến đây du lịch à?”

Tôi đáp: “Vì chú không thích chụp ảnh”.

Lần này, cô bé không hỏi tại sao, có vẻ như đã hiểu lời giải thích của tôi nên chỉ ngoan ngoãn hỏi: “Chú chụp nhiều hoa là vì chú thích à? Cháu biết một chỗ cực kỳ đẹp, nhưng đường đến đó xa lắm nên rất ít khách du lịch đi. Nếu chú muốn, cháu có thể dẫn chú đi.”

Tôi đang định nói thì Trần Tiếu vội vàng ngắt lời: “Cháu không lấy tiền của chú đâu.”

Khuôn mặt non nớt của cô bé tỏ rõ vẻ chân thật khiến một người vốn không thích kết bạn khi đi du lịch như tôi bỗng có cảm giác áy náy kỳ lạ. Dáng vẻ của em thật giống như cô em gái bé bỏng của gia đình. Thế là tôi đồng ý đi cùng cô bé. Nơi chúng tôi đến đúng là hơi xa nhưng thực sự rất đẹp, khiến người ta phải lưu luyến đến quên cả về.

Khi trở về, tôi vẫn cho cô bé một ít tiền, coi như bù đắp khoảng thời gian mà cô bé đã dành cho tôi. Thấy tôi rút ví, Trần Tiếu đang cười vui vẻ bỗng sầm mặt lại, không lấy tiền đã bỏ chạy.

Hôm sau, Trần Tiếu lại đến khách sạn tìm tôi. Lần này, cô bé không mặc trang phục dân tộc mà mặc đồng phục học sinh, buộc tóc đuôi ngựa. Tôi cứ tưởng em giận tôi nên sẽ không đến nhưng không ngờ tôi lại được gặp em sớm như vậy. Tôi cười, hỏi Trần Tiếu: “Kỳ nghỉ tiết Đoan ngọ kết thúc rồi à? Cháu sắp đi học trở lại nhỉ?”

Trần Tiếu trả lời tôi một cách nghiêm túc: “Vâng. Cháu sắp đi học rồi.”

Sau khi Trần Tiếu đi, tôi nghe chủ khách sạn kể gia đình Trần Tiếu làm nghề đón khách du lịch. Trong mắt họ, con gái như Trần Tiếu chỉ cần học hết cấp hai, biết mặt chữ, biết tính toán là được, không cần đi học thêm nữa. Tuy nhiên, Trần Tiếu không cam tâm. Cô bé miễn cưỡng thừa nhận suy nghĩ của cha mẹ nhưng vẫn không muốn từ bỏ việc học. Em khao khát một cuộc sống khác với cha mẹ mình, có điều em không biết sự khác ấy như thế nào.

Sau đó, Trần Tiếu gửi e-mail cho tôi, em viết: “Cháu là con cả trong gia đình. Bố mẹ không chiều cháu lắm. Sau khi có em trai, cháu cố gắng lấy lòng em trai để làm bố mẹ hài lòng, công nhận cháu. Lúc đó, cháu không có tiếng nói trong nhà, chuyện gì cũng để bố mẹ quyết định, chỉ vì cháu muốn được bố mẹ khen hiểu chuyện, nghe lời. Chú là người đầu tiên nói với cháu rằng cảm nhận của cháu quan trọng hơn cảm nhận của người khác, cháu nên trở thành người mà cháu muốn chứ không phải người mà họ muốn.”

Tôi rất khó nói rõ mình đã giúp được gì cho cô bé khi chúng tôi chỉ tình cờ gặp gỡ rồi vội vàng chia tay. Tuy nhiên, vì Trần Tiếu cực lực yêu cầu nên tôi đã lưu địa chỉ e-mail của em và hứa sẽ gửi cho em những bức ảnh mà tôi đã chụp khi chúng tôi cùng đi chơi ngày hôm đó.

Rời khỏi Tương Tây nhưng tôi vẫn nhớ về em. Tôi đã gửi một bức ảnh cho Trần Tiếu và nhận được hồi đáp của em ngay hôm sau. Tôi suy nghĩ mãi mới trả lời: “Trên thế giới này có rất nhiều người chưa biết bản thân mình thích gì, cũng không biết mình muốn trở thành người như thế nào, trong đó có chú. Nhưng chỉ khi vượt qua thử thách, va chạm, cháu mới có thể nhận ra điều mình thích, điều mình ghét, những thứ mình muốn có hoặc không... Chịu khó tích lũy từng ngày, cháu sẽ biết cách làm hài lòng bản thân, tránh khỏi những điều mình không muốn, trở thành người mà mình mong ước. Kiểu người mà người khác mong cháu trở thành chỉ là kỳ vọng của họ. Cháu không nhất thiết phải làm theo kỳ vọng của người khác để hoạch định cuộc đời mình. Trần Tiếu, cháu nhất định phải nhớ rằng: trở thành người mà mình muốn trở thành quan trọng hơn bất kỳ điều gì khác.”

Trần Tiếu không bao giờ trả lời e-mail của tôi, còn tôi đã chuyển sang địa chỉ e-mail khác. Nhiều năm sau, tôi vô tình mở hộp thư cũ và thấy những bức thư đến muộn của cô bé. Ban đầu, thư đến dày đặc nhưng sau đó thưa dần rồi từ từ thành mỗi năm một bức.

Cô bé cảm ơn và khoe với tôi bảng điểm thi vào cấp ba, bảng điểm thi đại học, giấy báo trúng tuyển. E-mail cuối cùng có ảnh Trần Tiếu đi du học vào mùa xuân năm nay. Em mặc áo màu trắng, đứng giữa các bạn ngoại quốc, giơ tay trước ống kính máy ảnh. Nụ cười của em vẫn trong sáng như ngày nào.

Tôi chưa bao giờ nghĩ mình sẽ có một cuộc kỳ ngộ, may mắn được chứng kiến quá trình trưởng thành của một cô gái như thế này.

Và hai câu mà Trần Tiếu kiên trì làm theo cũng là điều tôi muốn nói với các bạn trẻ: Hãy trở thành người mà bạn muốn trở thành chứ không phải người mà người khác muốn. Có lẽ quá trình này rất gian khổ nhưng chỉ như vậy, các bạn mới có thể thoát khỏi kỳ vọng của người khác để nỗ lực và trưởng thành, làm một phiên bản hoàn hảo của chính mình.

[1]

Một châu tự trị của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, nằm ở phía tây tỉnh Hồ Nam, nổi tiếng với địa điểm du lịch Phượng Hoàng cổ trấn.

[2]

Một trong những nhà văn vĩ đại nhất của Trung Quốc hiện đại.

[3]

Tác giả muốn nói đến tác phẩm “Biên thành”, tiểu thuyết ngắn phát hành năm 1936 của Thẩm Tùng Văn. Có lẽ Tương Tây là nguyên mẫu cho bối cảnh trong truyện nên tác giả đã liên tưởng đến.

[4]

Máy ảnh phản xạ ống kính đơn (Single-Lens Reflex camera): dòng mấy ảnh dùng một tấm gương có thể di chuyển đặt giữa ống kính và phim để chiếu hình ảnh thấy được qua ống kính lên một màn ảnh mờ, giúp người dùng lấy nét.

Kiểm soát ham muốn
của bản thân mới có thể
sống thanh thản

Bộ phim truyền hình Sách ảnh phụ nữ Bắc Kinh có nguồn gốc từ một video trên Weibo. Nhân vật chính của bộ phim này là Trần Khả Y, một cô gái đến từ Tứ Xuyên. Vì không có người “chống lưng”, không hài lòng với cuộc sống ở thành phố nhỏ, không cam tâm trở thành một người tầm thường, trải qua những ngày tháng tầm thường nên cô quyết định phiêu bạt lên Bắc Kinh.

Trần Khả Y mới đi làm công sở, hy vọng một ngày nào đó có thể mua một chiếc túi LV. Đối với cô, nó không chỉ là món đổ xa xỉ mà còn đại diện cho cuộc sống tốt hơn, vẻ vang hơn. Cô hy vọng cuộc sống của mình sẽ được nâng lên một đẳng cấp mới để cô hãnh diện, nở mày nở mặt. Sau đó, cô ấy đổi tên thành Trần Khả, tự tìm cho mình một lý do để bám trụ ở Bắc Kinh: túi LV.

Trần Khả hẹn hò với Trương Siêu, một người đàn ông tầm thường, thực dụng. Anh ta nói với cô rất rõ ràng: “Đàn ông không thích phụ nữ tham vọng”. Vào ngày sinh nhật của cô, Trương Siêu tặng cô một chiếc xắc LV giá trị giá 299 nhân dân tệ, không phải hàng thật mà Trần Khả chờ đợi. Có một lần hai người đi ăn buffet, để không bị “lỗ”, Trương Siêu đã ăn cật lực rồi uống thuốc tiêu hóa. Điều này khiến Trần Khả không thể hiểu nổi. Anh ta có một kế hoạch “để đời”, đó là kiếm đủ tiền rồi đưa cô về Tây An, an cư lạc nghiệp. Đây là điều Trần Khả không thể nào chấp nhận được. Cuối cùng, hai người chia tay vì quan điểm không hợp nhau.

Sau đó, Vu Dương - một anh chàng phú nhị đại[1] - đã giúp Trần Khả hiện thực hóa ước muốn của mình trong một thời gian ngắn. Cô những tưởng mình đã có được cả tình yêu và cuộc sống trong mơ khi có xe sang đưa đón, mặc cả “cây” hàng hiệu xa xỉ, được gia nhập vào cuộc sống của giới thượng lưu, nhưng cô không nhận được bất kỳ lời hứa hẹn nào từ Vu Dương. Sau khi chia tay anh ta, Trần Khả yêu rất nhiều người nhưng không ai có thể đi cùng cô bạch đầu giai lão. Cuối cùng, Trần Khả khởi nghiệp với bạn bè, coi như thực hiện được nguyện vọng bám trụ ở Bắc Kinh.

Chúng ta đừng chỉ trích Trần Khả vì ham muốn vật chất và theo đuổi cuộc sống chất lượng cao của cô ấy. Lựa chọn của cô ấy không hoàn toàn sai lầm bởi vì mỗi người đều hiểu phải tìm kiếm lợi ích và tránh xa bất lợi cho mình. Giống như những lời mà giám đốc Cố đã nói với Trần Khả trong phim: “Mọi người đều muốn sống thoải mái hơn, nhận được nhiều hơn và dĩ nhiên là làm việc đỡ vất vả hơn. Tất cả chúng ta đều là những người như vậy.”

Tuy nhiên, từ câu nói của Trương Siêu: “Đàn ông không thích phụ nữ tham vọng”, có thể nhìn ra hầu hết mọi người không thích từ “tham vọng” cho lắm. Trong mắt người bình thường, tham vọng là ham muốn tiền bạc, là theo đuổi vật chất, là ham hư vinh. Nhưng tôi thích giải thích nó theo nghĩa “ước mơ” hơn. Là người thì đều có tham vọng. Nếu tham vọng được hiện thực hóa sẽ trở thành ước mơ. Ước mơ cao cả, xa vời đến mấy cũng chỉ là tham vọng. Nói như vậy nghĩa là cách thức để nắm được tham vọng thực sự vô cùng quan trọng.

Khi mới tốt nghiệp, tôi thường tự hỏi: Bắc Kinh là một nơi như thế nào? Một số người nghĩ trăm phương ngàn kế để thoát khỏi nó. Nhưng một số người khác nằm mơ cũng muốn ở lại nơi này. Những người không hiểu Bắc Kinh sẽ ảo tưởng về nó, còn ai đã hiểu sẽ cười và không quan tâm.

Wendy, một người bạn làm truyền thông của tôi ở Bắc Kinh, đã từng hình dung về nơi này như sau: “Ở Bắc Kinh, mỗi ngày bước ra đường, bạn đều có thể cảm nhận được bầu không khí gấp gáp phả vào mặt. Đến quán uống một tách cà phê, nghe bàn bên cạnh nói chuyện về những mối làm ăn với khí thế hừng hực. Ngồi trên taxi, tài xế sẽ tận tình khuyên bảo, cổ vũ bạn học tiếng Anh cho tử tế. Những người bạn quen biết đều thăng tiến nhanh chóng mặt khiến bạn tự cảm thấy ngại ngùng. Mọi thứ đều có ưu và nhược điểm. Trên đời này không có gì tuyệt đối tốt hay tuyệt đối xấu. Có người ‘thà làm đầu gà còn hơn đuôi phượng’. Em tự biết mình không thanh cao quý phái như vậy. Em chấp nhận tồn tại trong khe hẹp của thế giới phượng hoàng để làm một con chim cao quý, nhận được sự kính ngưỡng của con người, có thể bay trên trời và nhìn xuống thế gian rộng lớn.”

30 tuổi, Wendy mới đến Bắc Kinh, nhưng cô không ngờ đã ở độ tuổi này mà khả năng thích ứng của mình vẫn vô cùng mạnh mẽ. Chưa đến ba năm, cô đã mở công ty riêng với doanh thu gần 10 triệu nhân dân tệ.

Hôm đó, chúng tôi ở nhà cô ấy uống rượu nói chuyện phiếm, uống tới mức ngà ngà say. Tôi tựa vào sô pha, tò mò hỏi đùa cô ấy: “Sao chừng này tuổi rồi em mới đến Bắc Kinh? Em có năng lực như thế, nếu đến sớm một chút có khi bây giờ công ty đang chuẩn bị niêm yết rồi cũng nên.”

“Anh nhầm rồi. Anh nghĩ thành công của em bây giờ có được dễ vậy sao? Em đã chuẩn bị rất nhiều trước khi đến Bắc Kinh. Ở đây có rất nhiều người tài giỏi và chăm chỉ hơn em gấp vạn lần.”

Khi ấy, tôi mới biết Wendy vốn sống tại một thành phố nhỏ. Từ khi học cấp hai, cô ấy đã hướng tới Bắc Kinh. Hồi đó, trong lớp cô có một bạn nữ, từ quần áo, đồ dùng học tập đến đồ ăn vặt của bạn ấy đều hấp dẫn, mới lạ hơn của người khác. Nhiều bạn trong lớp hỏi bạn ấy mua những thứ này ở đâu, bạn ấy luôn nói rằng bố mình mua ở Bắc Kinh. Thế là từ đó, Wendy bắt đầu mơ tưởng về nơi ấy. Ngay cả khi cô đã thành người lớn, được nhìn ngắm những thứ tốt hơn nhưng niềm khao khát Bắc Kinh vẫn không nguôi ngoai. Cô ấy thích văn hóa, sự hiện đại và trào lưu của nó. Thành phố này mang quá nhiều hy vọng và mộng tưởng của cô. Thậm chí, Wendy còn mơ ước được kết hôn với một người Bắc Kinh vì nghe nói như vậy cô sẽ có hộ khẩu tại Bắc Kinh. Cô đã thề một ngày nào đó sẽ đưa cha mẹ đến định cư ở nơi này.

Tuy không trúng tuyển vào trường đại học ở Bắc Kinh nhưng Wendy đã hiểu ra nhiều điều. Cô không so sánh một cách mù quáng, cũng không sống một cách tạm bợ bởi khát vọng vẫn còn đây, mơ ước chắc chắn phải thực hiện, cô không thể thua cuộc ở đây. Không đi học đại học ở Bắc Kinh nghĩa là bản thân chưa đủ mạnh mẽ. Không đủ vốn liếng thì dù đến đó cũng không có chỗ đứng. Vì vậy, cô ấy đã dành nhiều tâm sức thiết kế cho mình một con đường vòng để đến đích.

Wendy lựa chọn sang Anh theo chương trình vừa học vừa làm, sau đó chuyển đến Mỹ để học cao học. Sau khi tốt nghiệp, cô tìm mọi cách ở lại Mỹ, đi theo một nhóm nghiên cứu hàng đầu để rèn luyện trong ba năm. Đương nhiên cô cũng có thất bại, chán nản, chùn chân và hoang mang bởi một cô gái ở nơi đất khách quê người, không ai thân thích, cảm giác buồn tủi chẳng dễ chịu chút nào. Nhưng tất cả đã trôi đi như ngày hôm qua, cô ấy vẫn sống sót và vượt qua.

19 tuổi bắt đầu phiêu bạt nước ngoài, mười mấy năm qua, Wendy luôn bổ sung cho thiếu hụt của bản thân, tích góp đủ vốn liếng để một ngày nào đó trở về Bắc Kinh. Có cơ hội ở lại Mỹ lâu dài nhưng cô vẫn từ bỏ. Bố mẹ từng khuyên cô hoặc ở Mỹ hoặc trở về quê nhà, tuổi cô không còn nhỏ, không nên đến Bắc Kinh nữa. Nhưng cô không nghĩ như vậy. Con người không nên dễ dàng thay đổi ước mơ ban đầu của mình như thế.

Có lẽ Wendy cần cảm ơn những kinh nghiệm ở nước ngoài đã giúp cô sớm trải qua khó khăn gian khổ và thu được nhiều kiến thức. Trong ba năm ở Bắc Kinh, cô lăn lộn trong chốn công sở và ngộ ra thêm nhiều điều. Cô chưa bao giờ hâm mộ, cũng chẳng ép bức bản thân vì không mua nổi hàng hiệu, không đi được xe sang, không thể gia nhập giới thượng lưu. Thay vì bực bội, chi bằng nghĩ mọi biện pháp tích lũy kiến thức, bồi dưỡng khí chất, rèn luyện tinh thần, nâng cao thực lực, xã hội thượng lưu tự nhiên sẽ mời bạn gia nhập.

Tuy nhiên, trên đời này không ai đạt được thành công một cách dễ dàng. Đằng sau mỗi thành tựu là không biết bao nhiêu mồ hôi, nước mắt. Nhiều khi chúng ta chỉ nhìn thấy vinh quang của người thành công mà không biết những khó khăn sau lưng họ. Mặc dù Wendy đã chuẩn bị trước rất nhiều nhưng trong ba năm ở Bắc Kinh, cô ấy vẫn nỗ lực hết mình để có được thành công như hiện nay.

Hôm sau, Wendy chở tôi đến nhà ga phía Nam. Lúc chia tay tôi, cô ấy bất ngờ cười rồi ôm chầm lấy tôi:

“Quên không nói với anh, lần sau anh đến, em đã không còn ở đây nữa. Em mới mua một căn hộ gần đường vành đai bốn. Em định đón bố mẹ lên đây ở một thời gian. Mà dạo gần đây em cũng yêu rồi. Em vẫn nghe lời anh, không kiêu ngạo, không nóng nảy, trước sau như một nên cuối cùng cũng chờ được người phù hợp.”

Thực ra, dù ở thành phố lớn hay nhỏ, cuộc sống đều có những khó khăn, vất vả riêng. Mỗi người sẽ có vô vàn những cuộc gặp gỡ, mục tiêu và cuộc sống khác nhau nhưng đều có tham vọng. Đây là bản tính vốn có của con người. Cực kỳ ít người vô dục vô cầu. Có người vì tham vọng mà trở thành lòng tham không đáy. Còn tôi muốn coi nó là ước mơ. Chúng ta nên có tham vọng, nếu không con người lấy đâu ra mục tiêu và động lực? Người trẻ càng nên có nhiều tham vọng hơn nữa bởi đôi khi nó chính là niềm tin, dũng khí để tiếp tục cố gắng. Có tham vọng không đáng sợ bằng việc không biết cách kiểm soát nó. Nếu không thể kiểm soát sẽ thành lợi bất cập hại.

Có lẽ khó khăn, gian nan của Wendy đã được cô tích lũy từng chút, từng chút. Trong khi đó, khó khăn của Trần Khả lại khiến cô ấy mất dần nhiệt huyết. Có thể Trần Khả đã đúng khi không sợ hãi, đến chết cũng không thay đổi nhưng kết quả cực đoan chính là anh chết thì tôi sống. Tôi thích kiểu người như Wendy, giữ đầu óc tỉnh táo và kiểm soát tham vọng của mình, vậy nên cô ấy mới thành công như bây giờ.

Tiền bạc, sắc đẹp, của ngon vật lạ, quyền lực, danh vọng... ai mà không muốn có. Bất kỳ người nào cũng muốn có nhiều tiền hơn, được thưởng thức nhiều món ngon, có người yêu vừa đẹp vừa yêu mình, thành công cả trong cả sự nghiệp và cuộc sống riêng. Nhưng mọi thứ đều phải có mức độ và giới hạn. Có thể tranh đấu nhưng tuyệt đối không được tham lam. Không nên mê muội, lún sâu mà nên khiến bản thân ngày càng mạnh mẽ, lý trí. Hãy để mọi thứ thuận theo tự nhiên, sẽ có ngày bạn nhận được những thứ vốn thuộc về mình.

Nói cho cùng, đi đến nửa sau của cuộc đời, đối thủ chỉ còn lại chính mình. Thế giới này vốn công bằng, chỉ khi học cách kiểm soát tham vọng của bản thân, chúng ta mới có thể sống bình tĩnh, thư thái.

Trên chuyến tàu cao tốc trở về, tôi gửi một tin nhắn cho Wendy: “Hóa ra, hiểu được cách nắm trong tay tham vọng và vận mệnh, trải qua kiên trì và nỗ lực, chúng ta mới thực sự biến ước mơ thành sự thật rồi bình thản mà sống.”

[1]

Thế hệ giàu có thứ hai ở Trung Quốc, thường được dùng để chỉ con cái của giới nhà giàu mới nổi.

Biết thời thế nhưng
không chạy theo thời thế

Bạn của bạn tôi, Hiểu Hoa, làm kế toán cho một khách sạn ở Thượng Hải. Cô ấy mới đi làm vào đầu tháng Ba năm nay. Cô ấy rất tử tế, hiền lành, ít nói, luôn hoàn thành công việc của mình. Nhưng bất cứ khi nào rảnh rỗi, Hiểu Hoa lại giúp đỡ đồng nghiệp nên quan hệ trong cơ quan của cô rất tốt.

Khách sạn nơi Hiểu Hoa làm việc được xếp hạng sao khá danh tiếng, có chi nhánh khắp cả nước. Để tăng doanh thu, bộ phận ẩm thực thường dựa theo các ngày lễ để lên thực đơn. Các món ăn này được đóng gói với nhiều mẫu mã khác nhau để phù hợp với thị hiếu của khách hàng. Tuy nhiên, số lượng sản phẩm mà khách sạn sản xuất đã vượt quá nhu cầu tiêu thụ. Vậy nên, ban lãnh đạo đã quyết định phân phối đến tất cả các bộ phận trong cơ quan, yêu cầu nhân viên phải bán hàng.

Hiểu Hoa làm ở phòng hành chính, vốn không tham gia vào việc đánh giá chỉ tiêu của phòng kinh doanh nhưng do chỉ thị của cấp trên, mọi người chỉ có thể dối lòng mà đăng bài bán hàng trên trang cá nhân. Nhìn bề ngoài rất đẹp đẽ nhưng trong lòng mọi người biết rõ nên chẳng bao giờ mua. Mỗi lần có sự kiện này, cảm giác tồn tại của Hiểu Hoa luôn cực kỳ thấp. Cô không bao giờ chia sẻ bài bán hàng, không quan tâm chỉ tiêu mà chỉ tập trung làm tốt công việc của mình.

Tuy nhiên, chuyện Hiểu Hoa không bán hàng bị cấp trên phát hiện. Khi sếp gọi đến nói chuyện, cô vẫn bình tĩnh, thong dong. Cô giải thích bằng giọng điệu nhẹ nhàng nhưng kiên quyết: “Thưa sếp, chúng tôi là nhân viên hành chính. Việc bán sản phẩm là công việc của bộ phận kinh doanh. Nếu đây là công việc của bộ phận chúng tôi thì tôi sẽ hoàn thành trong thời gian quy định bằng mọi giá. Nhưng nếu không phải thì có lẽ sếp nên đề bạt ý kiến lên cấp trên để nhân sự phòng kinh doanh tự hoàn thành nhiệm vụ được giao thay vì ép buộc, phân bổ chỉ tiêu để người ở bộ phận khác làm thay?”

Sếp không thể thuyết phục Hiểu Hoa nên lấy tư tưởng tập thể lỗi thời ra phê bình cô không có tinh thần trách nhiệm, khiến đồng nghiệp phải gánh vác chỉ tiêu của cô. Hiểu Hoa không tiếp tục biện hộ mà chỉ im lặng để sếp xả giận rồi quay về phòng làm việc.

Khi cô ấy đang làm, đồng nghiệp bên cạnh lại gần và nói: “Chị Hiểu, chị ngầu ghê! Thực ra em cũng ghét bán hàng trên trang cá nhân lắm. Tuy chỉ tiêu này không ảnh tưởng đến chúng ta nhưng em sợ gây ấn tượng xấu với sếp nên phải cố gắng đăng bài. Có mấy người bạn của em mua rồi cứ phàn nàn với em rằng sản phẩm không tốt như quảng cáo.”

Hiểu Hoa không nói gì, chỉ cười dịu dàng: “Chị? Ngầu ư?”

Thực ra, Hiểu Hoa cũng từng giống cô đồng nghiệp kia, là một nhân viên nhỏ rất chú trọng thể diện, sợ lộ yếu kém trước mặt cấp trên. Cô kìm nén sự khó chịu trong lòng, cố gắng làm việc chăm chỉ, nói lời ngon tiếng ngọt, chỉ mong để lại ấn tượng tốt, được lọt vào “mắt xanh” của sếp. Nhưng cô không được như nguyện. Cô phát hiện ra mặc dù mình ngày càng sành sỏi, khi cần mời rượu thì mời, khi cần nịnh thì nịnh,... nhưng cô vẫn không được để ý nhiều hơn. Bởi vì trong phạm vi cơ quan nhỏ, cùng làm việc với nhau lâu, mọi người đều biết rõ ai có năng lực, ai là kẻ vô tích sự chỉ biết bợ đỡ, nịnh hót, chỉ cần liếc mắt là thấy.

Sau khi nhận ra sai lầm của mình, Hiểu Hoa xin nghỉ việc ngay bởi vì ở đó, cô đã không thể tháo được lớp vỏ ngụy trang Hiểu Hoa rất tốt, bảo gì nghe nấy. Lúc này đã quá muộn để cô trở lại là chính mình. Cô ở nhà một thời gian, vừa làm nghề tay trái để trang trải cuộc sống vừa dốc lòng chuẩn bị cho kỳ thi chứng chỉ kế toán cao cấp. Hiểu Hoa cũng dần “cai” WeChat - thứ mà cô từng không thể rời xa. Cô ngày càng trầm tính, chỉ một lòng thực hiện mục tiêu của bản thân.

Sau khi lấy được chứng chỉ, Hiểu Hoa làm việc trong khách sạn hiện tại. Lúc này, cô đã hiểu thấu đáo biết thời thế nhưng không chạy theo thời thế là như nào. Trong giờ làm việc, Hiểu Hoa tập trung hoàn thành nhiệm vụ của mình nhưng khi tan sở, cô không tham gia bất cứ hoạt động nào mà chỉ tận hưởng khoảng thời gian riêng tư một cách trọn vẹn nhất.

Lỗ Tấn có một câu nói rất hay: “Nhân gian quả là chốn khó sống chung. Tuy nói một người không hiểu thời thế không hay nhưng nói người ta chạy theo thời thế cũng chẳng tốt đẹp gì.”

Xã hội vốn có nhiều mâu thuẫn. Cuộc sống cũng vậy. Bạn không thể “không hiểu thời thế” bởi vì như vậy sẽ khó bước đi. Bạn cũng không thể “chạy theo thời thế” bởi bạn sẽ đánh mất bản thân, trở thành người quá nhút nhát, phải phân tích từng cử chỉ, lời nói, quan sát thái độ của người khác vì sợ người ta nhắm vào mình, luôn luôn suy nghĩ, kiểm điểm bản thân liệu có phải mình làm chưa đủ tốt. Để xây dựng hình ảnh đẹp hơn, bạn “thức thời” giấu hết ái ố hỉ nộ của mình, trở thành một con rối cười theo, khóc theo người ta... Thật quá mệt mỏi.

Trong quá trình trưởng thành, con người không ngừng học hỏi và điều chỉnh bản thân để thích nghi tốt hơn với hoàn cảnh. Bởi vì từng chịu nhiều thiệt thòi nên sẽ học cách ngoan ngoãn, học cách làm hài lòng người khác, “dạy dỗ” bản thân, cứ như thế, ngày càng “thức thời” hơn một cách không tự chủ. Nhưng cuộc đời chỉ được sống một lần, chúng ta không thể tưởng tượng về thế giới sau khi ta chết mà chỉ có thể tận hưởng kiếp này. Vì vậy, việc hưởng thụ cuộc sống là một điều vô cùng quan trọng.

Đối với nhiều người, công việc chỉ là “cần câu cơm”. Nếu vậy thì cảm xúc của bản thân nên được đặt ở vị trí quan trọng hơn. Trong xã hội này, muốn tồn tại, chúng ta buộc phải tiếp xúc với nhiều kiểu người. Bạn sẽ gặp người tốt bụng, người nham hiểm nhưng bạn nên giữ chừng mực, không để người khác ảnh hưởng hoặc thay đổi mình. Biết thời thế nhưng không chạy theo thời thế, trải qua gian truân mà vẫn giữ được cái tôi quả thực không hề dễ dàng. Luôn có những giới hạn mà bạn phải giữ vững, luôn có những điều mà cho dù chuyện gì xảy ra bạn cũng không được từ bỏ. Chu Quốc Bình[1] nói trong cuốn 33Linh hồn chỉ có thể độc hành333 rằng:

33Trưởng thành chỉ là bị thói tục mài các góc cạnh sắc nhọn, khiến con người ta chạy theo thời thế và thực dụng. Đó không phải trưởng thành mà là sự già cỗi của tinh thần và sự tiêu vong của cá tính. Trưởng thành thực sự phải là hình thành cá tính độc đáo, phát hiện ra cái tôi thật sự, đơm hoa kết trái về mặt tinh thần và thu hoạch chúng.333

Duy trì “góc cạnh”, nhớ kỹ giới hạn và cá tính độc đáo không thể từ bỏ của bản thân là tiêu chuẩn quan trọng để tạo nên sự khác biệt giữa bạn và những người khác.

Một người chưa hiểu thời thế dễ gặp thất bại trong nghịch cảnh, nhưng nếu mải mê chạy theo thời thế, họ sẽ quên mất bản thân mình, trở thành một người mờ nhạt, sống ngây ngốc, vô tri. Thà phá vỡ những quy tắc thông thường, làm phong phú bản thân, khiến bản thân trở nên mạnh mẽ còn hơn phí hoài thời gian trong nghịch cảnh.

Hãy nhớ rằng, bạn biết thời thế nhưng không chạy theo thời thế. Quá ngầu!

[1]

Học giả, nhà văn người Trung Quốc.

PHẦN 5

Trải qua rèn giũa
nhưng không mất đi
sự sắc bén

Luôn có một lần
yêu sâu đậm, không hề do dự

Thỉnh thoảng tăng ca ở công ty nên về muộn, trên đường về nhà, khi đi ngang qua cửa hàng ăn nhỏ của Mark, chắc chắn tôi sẽ rẽ vào để làm một bữa ăn khuya nhẹ nhàng. Tôi nói với nhiều người rằng món ăn của Mark là những món ngon nhất mà tôi từng được thưởng thức. Lâu không được ăn, tôi sẽ rất nhớ.

Nhưng hôm nay, tôi đến đó không phải vì đồ ăn của anh ấy mà vì công việc. Trước khi mở nhà hàng, Mark từng là nhân viên văn phòng trong cơ quan nhà nước. Cuộc đời của anh ấy từ khi sinh ra đã rất suôn sẻ, thuận lợi. Trường mẫu giáo ngay trong khu nhà, trường tiểu học cách nhà một kilomet, học ở trường cấp hai, cấp ba thành phố, trường đại học cách nhà một tiếng rưỡi đi tàu... Dường như Mark đang dùng cuộc đời mình để, thuyết minh hai từ “trung dung”. Cuộc sống của anh không có bước ngoặt nào bởi nó đã được gia đình anh sắp đặt rõ ràng đến mức chỉ cần liếc mắt là có thể nhìn thấy điểm cuối “lịch trình”.

Hầu hết bạn bè đều có ấn tượng về Mark như thế này: trầm tính, hiền lành, hiếu thảo, không biết bày tỏ ý kiến cá nhân, rất sẵn lòng chiều theo ý người khác. Có lẽ vì chưa từng có trải nghiệm độc lập hoàn toàn nên dưới vỏ bọc của một người trưởng thành, Mark vẫn còn sự hồn nhiên, ngây ngô và chân thành hiếm thấy ở những người cùng trang lứa. Anh thích nấu ăn đến mức còn đi học nấu ăn chuyên nghiệp khi rảnh rỗi, hy vọng có thể mở một nhà hàng thuộc về riêng mình, nấu ăn cho khách hàng và nhìn dáng vẻ thỏa mãn khi thưởng thức món ăn của họ.

Nhưng trong suy nghĩ của cha mẹ Mark, đầu bếp không phải nghề nghiệp đáng tự hào. Biết bố mẹ sẽ không bao giờ đồng ý nên Mark đành tuân theo nguyện vọng của họ. Sau khi tốt nghiệp, anh làm việc trong cơ quan nhà nước. Từ xưa tới nay, Mark không bao giờ khiến người khác thất vọng. Dù là kỳ thi công chức lấy một chọi mười ngàn, anh cũng thành công trở thành “một” đó, làm một người đàn ông có “công việc ổn định” và đang chờ kết hôn. Anh vẫn sống với bố mẹ, hằng ngày lái xe đi làm, cuối tuần cùng bố đi câu cá. Cuộc sống trôi qua không có bất ngờ, cũng không có vui vẻ, bình thản như người già về hưu.

Thực tế, Mark mới 26 tuổi. Bạn bè đều nói anh đã bắt đầu cuộc sống dưỡng lão trước thời hạn nhưng Mark chỉ mỉm cười, từ chối cho ý kiến. Anh thực sự không biết liệu cuộc sống mình đang trải qua có phải là cuộc sống mà mình mong muốn hay không. Anh cứ sống vô tri vô giác như vậy. Đôi khi, Mark cảm thấy mình sẽ phát điên vì cuộc sống nhàm chán, tẻ nhạt. Nhưng khi thấy cha mẹ bình an, khỏe mạnh, anh lại nghĩ mình có được sống theo ý mình hay không không quan trọng, miễn sao những người mình yêu thương được hạnh phúc.

Mãi cho đến một ngày, người bạn thân gặp thất bại trong khởi nghiệp tìm đến anh. Qua vài tuần rượu, anh hỏi Mark: “Ông sống thế này không thấy buồn chán à? Không thấy vô vị à?”

Mark đáp: “Vẫn ổn. Cứ sống qua ngày như vậy thôi.”

Người bạn này rất hiểu Mark. Anh ấy mượn rượu nói: “Mark, tôi thấy ông thế này không ổn. Rõ ràng ông có mơ ước, cũng có tài năng. Tại sao cứ sống vì người khác mãi thế? Đúng là cha mẹ ông đã sinh ra ông, nuôi dưỡng ông trưởng thành. Nhưng ông vẫn phải sống vì mình chứ. Ông nghĩ xem có ngày nào ông sống cho bản thân không? Sau này, ông có hối hận vì đã lãng phí quá nhiều thời gian mà không làm được gì không?”

“Có lần ông say rượu, ông đã nói với tôi rằng ông muốn trở thành đầu bếp, mở một nhà hàng, nhưng có lẽ ông chưa bao giờ hành động để biến ước muốn ấy thành sự thật. Có thể... từ trước đến nay, ông không thích trở thành đầu bếp nhiều như ông tưởng chăng? Nếu thật lòng thích thì bây giờ ông đã không sống như thế này.”

Mark nghe thấy trái tim mình rạn nứt giữa những âm thanh cụng ly ồn ào.

Không lâu sau, anh nghỉ việc.

Sau đó, ở một góc nhỏ bé trong thành phố có một người đầu bếp luôn tươi cười vui vẻ.

Ban đầu, cha mẹ Mark không hiểu nổi việc làm của anh. Họ không rõ tại sao đứa con luôn ngoan ngoãn không còn vâng lời họ, từ bỏ công việc ổn định để theo đuổi nghề mà trong mắt họ là không có tương lai. Nhưng Mark không giải thích nhiều, anh chỉ nói: “Bởi vì con thích nghề này, con yêu nó vô cùng. Vì nó, con có thể từ bỏ bất cứ điều gì khác. Bố, mẹ, con đã luôn nghe lời bố mẹ nhưng lần này, con muốn sống cho chính mình, con muốn nếm trải cảm giác không do dự. Con hy vọng bố mẹ hiểu cho con.”

“Không hề do dự”. Dù nghe hay đọc, bốn chữ này đều có vẻ rất ngây thơ, non nớt.

Chỉ khi còn trẻ, chúng ta mới bốc đồng như vậy. Vì một điều nào đó mà không tính toán được mất, không tiếc bất kỳ giá nào. Đến khi trưởng thành, ngày càng có ít thứ khiến chúng ta không do dự như vậy, thế nên ta quên đi cảm giác có thể từ bỏ tất cả. Nhưng trên đời này, nhất định bạn sẽ yêu sâu đậm một điều gì đó. Trong mắt người khác, nó có thể không quan trọng nhưng trong mắt bạn, bạn có thể dùng tất cả những gì mình đang có để đổi lấy dù chỉ là một phút, một giây sở hữu. Nếu không có khoảnh khắc không hề do dự, cuộc đời sẽ không thể trọn vẹn.

Có thể bạn sẽ hối hận, sẽ cảm thấy mình đã bốc đồng, nhưng ít nhất bạn đã từng trải nghiệm. Một ngày nào đó, khi bạn và bạn bè ngồi bên nhau nói chuyện quá khứ, bạn sẽ cảm khái rằng hóa ra mình cũng đã từng có những thời khắc tràn đầy nhiệt huyết và thành thật với bản thân như vậy, vì điều gì đó mà bùng cháy hết mình, bất chấp kết quả. Đôi khi, kết quả không quá quan trọng. Nó có thể không phải điều bạn mong muốn nhưng bạn chắc chắn sẽ thích một bản thân dám làm dám chịu.

Tại một giờ, một khắc nào đó trong đời, bạn muốn bùng cháy một lần vì điều gì đó mà bạn yêu sâu sắc. Ngay cả khi bạn biết mình sẽ thất bai, bị tổn thương, tan xương nát thịt, biết kết quả có thể không như ý muốn nhưng bạn vẫn phải làm, phải can đảm, chết không hối hận.

Thất bại không đáng sợ. Đáng sợ là khi nhớ lại, bạn nhận ra nửa trước của cuộc đời mình thật tầm thường, luôn trong quy củ, khuôn khổ, còn nửa đời sau chỉ liếc mắt cũng có thể nhìn thấu điểm cuối, không có bất kỳ ngạc nhiên, vui vẻ nào. Đó mới là điều bi ai nhất.

Tôi nghĩ con người sống trong cuộc đời này luôn có thứ mà bạn yêu sâu sắc đến mức không thể buông bỏ. Đó có thể là ước mơ nghe có vẻ không thực tế hoặc người yêu có lẽ không thể đến với nhau. Nhưng bạn phải thử, phải trả giá mới biết rốt cuộc có không thể hay không.

Thay vì hối hận trong tương lai, chi bằng bây giờ hãy mạo hiểm một lần. Chỉ cần cố gắng, bạn vẫn còn cơ hội.

Sau quá nhiều ổn định,
tôi cần một chút rối loạn

Tháng Một năm 2017, trong vòng bạn bè của tôi đột nhiên lan truyền tin tức về hôn lễ của Mai Lâm và bạn trai. Khi biết tin, tôi không quá ngạc nhiên vì trong ấn tượng của tôi, Mai Lâm là kiểu con gái rất phù hợp với gia đình. Cô ấy có một niềm khao khát đặc biệt với hôn nhân. Chúng tôi thường dùng chuyện này để trêu cô ấy. Thậm chí, chúng tôi còn cho rằng cô ấy sẽ kết hôn ngay sau khi tốt nghiệp.

Sau khi rời trường, tôi và Mai Lâm không còn thường xuyên liên lạc với nhau. Nhưng khi nghe tin cô ấy sắp kết hôn, tôi vẫn chuẩn bị phong bì dày để trao cho cô ấy trong lễ cưới. Vậy mà sự chờ đợi này kéo dài từ đầu năm đến tận cuối năm.

Trong tiệc tất niên, tôi không kìm lòng được mà lén hỏi một cô bạn từng chơi chung. Cô ấy sững người rồi khẽ thở dài, nói rằng Mai Lâm và người kia đã chia tay... Trước khi kết hôn, anh ta đã lừa dối Mai Lâm và bị cô ấy bắt quả tang ngay tại trận. Vốn dĩ họ đã đặt tiệc, chuẩn bị váy cưới, thiệp mời cũng đã phát. Sau khi xảy ra chuyện, cha mẹ hai bên đều muốn Mai Lâm thỏa hiệp nhưng cô gái vốn hiền lành lại không chịu.

Mai Lâm kiên quyết bỏ người chồng sắp cưới và hủy hôn lễ. Tôi gần như có thể tưởng tượng ra tình cảnh khi ấy đối với người luôn sống nội tâm như Mai Lâm. Tôi nhất thời không nói nên lời. Một lúc lâu sau, tôi mới hỏi: “Vậy bây giờ cô ấy thế nào rồi?”

Cô bạn cùng lớp cười, tôi hơi ngạc nhiên, hỏi cô ấy có chuyện gì. Cô ấy vừa cười vừa đáp: “Mai Lâm ổn lắm. Ông nên nhìn tận mắt dáng vẻ của nó bây giờ?”

Dáng vẻ của Mai Lâm bây giờ ra sao? Không lâu sau, tôi đã được tận mắt chứng kiến. Có thể nói cô ấy thay đổi đến nghiêng trời lệch đất. Mai Lâm trang điểm nhẹ nhàng, mặc đồ công sở, toát lên khí chất hoàn toàn khác so với trước. Sự thay đổi này không chỉ ở ngoại hình mà còn ở tinh thần. Cô ấy trông khỏe mạnh và cởi mở hơn. Sau biến cố ấy, Mai Lâm không suy sụp, chán chường mà trút bỏ lớp vỏ cũ kỹ, nặng nề của quá khứ, để lộ ra con người mới bên trong.

Khi chúng tôi cùng ngồi uống trà, Mai Lâm mới từ tốn kể về chuyện của mình. Cô nói việc chia tay với chồng sắp cưới chắc chắn là thất bại lớn nhất trong cuộc đời mình. Tôi hiểu ý cô ấy. Mai Lâm sinh ra trong một gia đình trí thức tương đối giàu có, lại là con một, cha nghiêm khắc mẹ hiền hậu. Từ nhỏ, cô đã lớn lên trong sự bao bọc của cha mẹ và làm những điều mà cha mẹ cho là đúng đắn: thi đỗ trường đại học được nhiều người ao ước, có công việc được mọi người hâm mộ, gặp được một người coi như môn đăng hộ đối.

Cuộc sống luôn bị kiểm soát tuy ổn định nhưng không có niềm vui và không được là chính mình. Vậy nên Mai Lâm muốn ra đi, cô muốn có gia đình riêng, được tự lập và trưởng thành. Cô dành hết sự dịu dàng, bao dung và những điều học được từ mẹ cho người cô yêu sâu sắc. Trong mắt, trong tim cô chỉ có hỉ nộ ái ố của người ấy. Cô đã hoàn toàn đánh mất bản thân. Nghĩ kỹ lại, cô ấy không có tự do, hạnh phúc trong mối tình này mà chỉ như nhảy từ cái lồng này sang cái lồng khác, bị người ta buộc dây vào cổ. Khi sống cùng bố mẹ, Mai Lâm im lặng, buồn bã, không có sức đấu tranh nhưng khi ở bên người đó, cô lại cam tâm tình nguyện chịu trói. Nhưng thật đáng buồn, mãi đến khi chia tay anh ta, cô mới hiểu được chân lý này.

Sau khi làm trái với mong muốn của bố mẹ và chia tay chồng chưa cưới, Mai Lâm dọn ra khỏi nơi hai người đang chung sống rồi thuê một căn hộ chỉ cách công ty mười phút đi xe. Khi dọn đi, cô không kìm được nước mắt. Cô nhìn ngôi nhà do chính tay mình gây dựng đang sụp đổ, tựa như mộng đẹp dần tan biến. Mai Lâm nói mặc dù quá trình ấy vô cùng tàn nhẫn nhưng cuối cùng cô cũng nhìn thấy những góc cạnh của hiện thực đầy cay đắng.

Mai Lâm không muốn trở về sống cùng bố mẹ. Cô ấy tự tay sắp xếp đồ đạc, liên hệ công ty chuyển nhà và dọn đến nhà mới. Sau khi yên vị trong căn phòng thoang thoảng mùi ẩm mốc, cô nhìn không gian nho nhỏ nhưng hoàn toàn thuộc về mình và tự nhủ: “Từ hôm nay, mình sẽ làm lại”.

Sau đó, Mai Lâm lấy hết can đảm để bắt đầu lại. Cô ấy rất chăm chỉ, vừa đi học vừa đi làm để nâng cao trình độ. Căn phòng mới không được đẹp mắt nên cô đã dán lại bằng loại giấy dán tường mà cô yêu thích và trang trí từng góc nhà. Trong khoảng thời gian đó, cô ấy rất mệt mỏi, bận rộn với công việc nên chẳng nhớ đến chuyện chia tay. Mỗi ngày, cô ấy phải đối mặt với bao nhiêu chuyện cần giải quyết, chúng không cho phép cô chạy trốn.

Tất nhiên, cũng có những thời điểm Mai Lâm vất vả đến nỗi tưởng như không chịu nổi. Cô kể: “Lúc ấy, tớ nghi ngờ bản thân rất nhiều, nghĩ liệu mình có nên lùi một bước như lời bố mẹ không. Anh ấy chỉ mắc sai lầm mà hầu hết đàn ông đều sẽ mắc phải thôi mà... Nhiều khi, tớ nhớ anh ấy vô cùng. Tớ muốn quay lại với anh ấy. Tớ muốn gạt bỏ lòng tự trọng sang một bên, không muốn bất cứ điều gì ngoài anh ấy. Nhưng tớ lại tự nhủ mi đã đi đến bước này, nếu từ bỏ thì những kiên trì, chịu đựng của mi có ý nghĩa gì đây.”

Cô ấy nghẹn ngào rồi lại cười: “Tớ đã dựa vào niềm tin cố chấp ấy để chịu đựng và tớ đã vượt qua.”

Tôi nhìn cô ấy trong diện mạo mới mà cảm khái vạn phần.

Trên thế gian này, tất cả mọi khổ đau đều như vậy. Chịu đựng một chút, chịu đựng thêm chút nữa thôi, đau khổ rồi sẽ qua. Sau khi bạn trải qua muôn vàn trắc trở, ngoái đầu nhìn lại mới thấy chúng thực sự chẳng là gì. Giống như con bướm vùng vẫy khỏi cái kén, làm sao có thể tránh khỏi đớn đau. Nhưng để thoát khỏi bản thân nặng nề, cồng kềnh ấy nói dễ hơn làm. Chỉ có cách mài giũa, giãy giụa từng chút, từng chút mới có thời khắc bay lên bầu trời, dang đôi cánh xinh đẹp, tuyệt mỹ.

Cách đây không lâu, tôi đọc được một chủ để bàn luận trên Weibo: “Giảm cân và phẫu thuật thẩm mỹ”. Trong đó, nhiều người đăng hình ảnh trước và sau của mình để chứng minh sức mạnh của việc giảm cân. Trên Weibo cũng có nhiều người hỏi về phương pháp giảm cân. Dĩ nhiên các Blogger nhiệt tình trả lời nhưng sau đó sẽ là: Có phương pháp nào không cần tập thể dục không? Có phương pháp nào không cần ăn kiêng không? Có cách nào nằm cũng giảm cân được không?

Có không? Bạn nói xem?

Mọi người đều biết điều quan trọng nhất để giảm cân chính là miệng ăn ít, chân đi nhiều. Tuy nhiên, có rất nhiều người không sẵn sàng chịu đựng gian khổ đó mà chỉ chú tâm vào vẻ ngoài xinh đẹp, rạng rỡ sau khi lột xác của người khác và mơ tưởng con đường tắt dẫn đến thành công.

Mơ đẹp quá nhỉ!

Không học hành chăm chỉ sao đạt được thành tích cao, không chịu khó lao động lấy đâu ra thu nhập tốt; không kiềm chế cơn thèm ăn, lười tập thể dục làm sao có thân hình khỏe đẹp... Tất nhiên cũng có những người không nhất thiết phải tuân theo quy luật này nhưng đó chỉ là thiểu số. Những thứ bạn có được và mất đi đều phải trả giá. Trong vô vàn con đường bạn đi hoàn toàn không có lối tắt. Bạn chỉ có thể cố gắng, tự rèn giữa, tự đấu tranh để phá bỏ bọc kén, trở thành một con bướm xinh đẹp.

Em không muốn làm
ma vương, em chỉ muốn làm
công chúa nhỏ của anh

Khoảng năm 2013, tôi hợp tác xuất bản sách với một nhà xuất bản trong nước. Nhờ đó mà tôi quen một biên tập viên đang thử việc tên là Lệ Ninh.

Thời điểm ấy, Lệ Ninh mới tốt nghiệp. Cô cùng cấp trên đến đàm phán hợp đồng với tôi. Mỗi hành động của cô ấy đều tràn đầy sức trẻ, “khí chất sinh viên” vẫn rất rõ ràng. Tôi còn nhớ khi nhìn thấy tôi, cô ấy rất ngạc nhiên và nói: “Thưa thầy, thì ra thầy còn trẻ như vậy.”

Tôi nghe xong mà sửng sốt bởi xét về tuổi tác, chúng tôi không hơn kém nhau nhiều. Vẻ mặt ngạc nhiên quá mức của Lệ Ninh khiến người khác dễ cảm thấy bị xúc phạm, nhưng để tránh khiến cô ấy tạo ấn tượng xấu trước mặt sếp, tôi chỉ cười và nói đùa: “Thật à? Cảm ơn lời khen của em nhé. Nhưng tôi cũng cần phải xem xét lại. Hóa ra tác phẩm của tôi khiến độc giả và biên tập viên cảm thấy tác giả lớn tuổi à?”

Lệ Ninh cười vừa ngốc nghếch vừa dễ thương, không hề nhận ra câu nói đùa của tôi là “bậc thang” mà coi đó là lời động viên. Vì thế, cô ấy nghiêm túc phân tích cho tôi nghe nguyên do cô ấy nghĩ tôi đã già.

Tôi không muốn làm mọi người bối rối nhưng không ngờ lại tự đẩy mình vào tình huống xấu hổ hơn. Vì lịch sự, tôi không ngắt lời mà chỉ im lặng lắng nghe Lệ Ninh - giờ phút này không biết là độc giả hay biên tập viên - cẩn thận “điểm mặt” những tác phẩm đã xuất bản của tôi ngay trước mặt tôi. Trong lòng tôi như lửa đổ thêm dầu, đủ loại giày vò, bốn chồn.

Đối với một người sống khá khép kín như tôi, cảm giác tác phẩm của mình bị lôi ra thảo luận trực tiếp không dễ chịu cho lắm. Trong quán cà phê yên tĩnh, giọng nữ hơi to vì phấn khích khiến mọi người chú ý. Dưới cái nhìn các vị khách, vẻ mặt của tôi khá vi diệu. Ngồi chưa đến mười phút, tôi đã cảm thấy cả cơ thể và tinh thần của mình đều lao lực quá độ.

Lệ Ninh tiếp tục bày tỏ quan điểm của mình trong khi sếp của cô chỉ ngồi im lặng, vẻ mặt ngại ngùng và ảo não. Sếp đã cố gắng ngắt lời Lệ Ninh nhưng bị cô nhân viên đang hào hứng nói chuyện “bơ đẹp”.

Thấy tôi cười ngày càng gượng gạo, rốt cuộc sếp của Lệ Ninh không ngồi yên được nữa. Cô ấy dứt khoát ngắt lời Lệ Ninh, nói với tôi trước vẻ mặt sững sờ của nhân viên: “Thưa thầy, hôm nay chúng ta tạm thời dừng ở đây được không ạ? Tôi có mang theo hợp đồng, thầy có thể xem qua, cụ thể chúng ta sẽ bàn tiếp vào thời điểm khác phù hợp hơn. Tôi vô cùng xin lỗi vì làm mất thời gian của thầy!”

Tôi ngại đến nỗi không thể nhìn thẳng vào Lệ Ninh, đành gật gật đầu rồi vội vàng rời đi. Sau đó, sếp của Lệ Ninh gọi điện cho tôi để xin lỗi, nói rằng vốn muốn dẫn dắt người mới nhưng không ngờ lại xảy ra tình huống như vậy, mong tôi đừng để bụng. Nhưng vì vẫn hơi lo cho Lệ Ninh nên tôi hỏi thăm về cô ấy. Biên tập viên chưa lên tiếng, tôi đã nói trước: “Cô ấy mới ra trường nên tôi có thể hiểu được. Cô không cần làm khó cô ấy quá đâu. Tôi thấy cô ấy có tài, phân tích văn chương cũng khá. Tuy chưa đằm tính nhưng nếu cô sẵn lòng chỉ dạy, có lẽ sau này cô ấy có thể tự đảm đương được đấy.”

Biên tập viên cười, đáp: “Thầy tốt tính thật đấy, còn nói đỡ cho cô ấy nữa. Nếu là người khác, có khi Lệ Ninh vừa nói một câu người ta đã bỏ đi rồi. Thế mà thầy chịu được rõ lâu.”

Tôi cũng cười: “Ai cũng tiến bộ từ thái độ ấy mà. Đừng vì hiện tại chúng ta không phạm sai lầm mà yêu cầu người chưa có kinh nghiệm không được phép mắc lỗi. Hồi mới bắt đầu viết tôi cũng bị trả lại bản thảo hết đấy, ngay đến kiến thức cơ bản nhất về văn bản cũng không hiểu. Chỉ có học tập, rèn luyện, tích lũy kinh nghiệm mới dần dần hiểu rõ chân lý, nhỉ?”

Biên tập viên đáp “Đúng vậy ạ” rồi không nói thêm gì nữa.

Suy cho cùng, đây là vấn đề nội bộ, tôi không thể can thiệp quá nhiều. Mấy lời này đã vượt quá giới hạn rồi. Thấy biên tập viên không có ý muốn tiếp tục câu chuyện nên tôi cũng dừng.

Hôm sau, Lệ Ninh đến gặp tôi xin lỗi.

Cô ấy xách giỏ hoa quả bọc rất tinh xảo, trông có vẻ rất đắt tiền. Nhưng nó khiến tôi cảm thấy có gánh nặng hơn bội phần. Tôi biết Lệ Ninh mới ra trường, lương ở nhà xuất bản chắc chắn không cao, mà giá của giỏ quà có lẽ tốn hơn nửa tháng lương của cô ấy, làm sao tôi có thể nhận được. Tôi có ý muốn Lệ Ninh nhận lại món quà nhưng thấy cô ấy thấp thỏm bất an, tôi không đành lòng nên không nói gì nữa. Khi ấy, Lệ Ninh vẫn còn trẻ người non dạ, mang theo tâm lý vừa mới bước ra đời.

May mắn thay, mặc dù cấp trên của cô ấy có vẻ nghiêm khắc nhưng quả thực là người quý trọng nhân tài, sẵn sàng chỉ dạy. Khi tôi và nhà xuất bản của họ hợp tác cuốn sách thứ hai, người đến bàn hợp đồng với tôi không ngờ là Lệ Ninh. Khi đó đã khoảng hai năm tôi không gặp cô ấy. Lúc gặp lại nhau, Lệ Ninh không còn nhút nhát như hồi trước. Bên cạnh cô có một chàng trai trẻ là nhân viên mới của nhà xuất bản.

Khi Lệ Ninh đi đặt món, cậu thanh niên kể cho tôi nghe về cô ấy bằng giọng điệu vừa kính vừa sợ. Lệ Ninh đang giữ một vị trí rất quan trọng trong nhà xuất bản, cung cách làm việc như gió cuốn sấm rền, yêu cầu rất nghiêm khắc. Cậu ấy đang kể thì Lệ Ninh quay lại, nghe được mấy chữ nhấn mạnh nên cô ấy nhướn mày. Cậu nhân viên như con mèo phát hiện ra nguy hiểm, “tắt đài” ngay lập tức. Lệ Ninh không nói gì. Còn tôi chứng kiến cảnh này vừa bất lực vừa buồn cười, không ngờ cảnh ấy tái diễn ngay trước mặt mình. Chỉ là lần này, người nói năng không cân nhắc đã biến thành người khác.

Sau buổi bàn bạc, tôi mới hiểu lời của cậu nhân viên kia. So với trước kia, quả thực Lệ Ninh đã trưởng thành rất nhiều, thậm chí nghiệp vụ tốt hơn cả sếp cũ của cô ấy. Tốc độ trưởng thành của Lệ Ninh khiến tôi vô cùng kinh ngạc. Khi chúng tôi nói chuyện riêng, Lệ Ninh nghiêm túc nói: “Biết làm sao được a. Ai cũng phải lớn lên, chẳng có người nào che nắng chắn mưa mãi cho mình. Cha mẹ không, thầy cô cũng không, cấp trên càng không. Thời gian trôi qua, cũng đến lúc chúng ta che mưa chắn gió cho người khác. Vậy nên ngoài việc khiến bản thân trở nên mạnh mẽ hơn thì còn cách khác đâu thầy.”

Đầu năm ngoái, tôi đã hợp tác với Lệ Ninh xuất bản cuốn sách thứ ba. Lần này, cô ấy đã thành lập công ty xuất bản của riêng mình. Theo lời biên tập viên mới của tôi, Lệ Ninh rất bận rộn. Tôi tưởng cô ấy sẽ không trực tiếp phụ trách lựa chọn đề tài của tôi nhưng không ngờ, cô ấy vẫn đích thân đến gặp tôi.

Lệ Ninh cũng sắp 30 tuổi. Cô ấy cắt tóc ngắn ngang tai, dáng vẻ tràn đầy khí thế của một nữ doanh nhân. Khi chúng tôi dùng bữa, Lệ Ninh có kể mấy năm nay cô ấy không yêu ai, cuộc sống chỉ có công việc. Tuýp đàn ông như thế nào cũng không thể làm cõi lòng đã chết lặng của cô rung động.

Tôi an ủi: “Đừng sốt ruột, rồi có ngày em sẽ gặp được người tốt.”

Cô ấy lẩm bẩm: “Có vẻ phụ nữ thông minh đến một mức độ nào đó chắc chắn rất khó tìm được đối tượng phù hợp. Đàn ông tự cho là đã học được nhiều bí kíp tán tỉnh nhưng thực tế chẳng lãng mạn chút nào mà chỉ khiến phụ nữ chán chường.”

Lệ Ninh hỏi tôi: “Anh cảm thấy em hợp với kiểu người như thế nào?”

Tôi suy nghĩ một hồi rồi đáp: “Kiểu đàn ông có thể khiến trái tim thiếu nữ của em sống lại.”

Cô ấy ngẩng đầu cười lớn: “Em là đại ma vương mà. Trái tim thiếu nữ đã chết rồi, chẳng còn lại gì nữa. Anh nên đi quan sát thái độ của nhân viên trong công ty em khi nhìn thấy em bây giờ, cách xa mười dặm cũng muốn quay đầu bỏ chạy. Đừng nói là có, em đoán trong mắt họ em mới là sát thủ trái tim thiếu nữ đấy.”

Nhưng không ngờ sau này, Lệ Ninh thật sự gặp được một người như vậy. Nghe nói đối phương là người làm trong lĩnh vực âm nhạc, tính tình rất tốt, đã “trói buộc” Lệ Ninh bằng xiềng xích dịu dàng khiến cô trở về trạng thái hồn nhiên, ngây thơ ngày xưa. Khi tôi gặp lại Lệ Ninh, vẫn là con người đó nhưng cách xa trăm mét đã có thể nhìn thấy quầng sáng tình yêu trên đỉnh đầu cô ấy.

Tôi trêu cô ấy rằng: “Bây giờ anh cảm thấy trái tim thiếu nữ của em sống lại rồi đấy!”

Lệ Ninh cười: “Trước mặt anh ấy, em chẳng xuất được chiêu nào, chỉ biết hưởng thụ. Chung sống với nhau mà ngay cả cây lau nhà cất ở đâu em cũng không biết.”

Tôi bất ngờ bị cho ăn cẩu lương[1], nghẹn mãi mới nói nên lời.

Không lâu sau, tôi nhận được thiệp mời của Lệ Ninh và đến dự đám cưới cô ấy. Hôn lễ được tổ chức nhỏ gọn trong một giáo đường xinh xắn. Lệ Ninh mặc váy dài do cô tự may, trên đầu đội một vòng hoa bện, gương mặt không son phấn, cùng người yêu đi trên thảm đỏ, miệng nở nụ cười rạng rỡ.

Chồng của Lệ Ninh hát bài hát mà anh ấy sáng tác riêng cho cô dâu của mình. Ngoại hình của anh ta không xuất chúng nhưng chất giọng rất ấm áp khiến người nghe rung động. Khoảnh khắc người trên lễ đài và người dưới lễ đài nhìn nhau, tôi vô cùng chắc chẳn mình đã nhìn thấy dáng vẻ đẹp đẽ nhất của tình yêu.

Tôi đã gặp nhiều cô gái thông minh, tháo vát. Họ thanh lịch, trí thức và có năng lực không hề thua kém đàn ông. Trong xã hội mà nam giới vẫn chiếm ưu thế, những cô gái này phải làm việc chăm chỉ hơn rất nhiều mới có được vị trí cao. Cũng giống như họ, quá trình trưởng thành của Lệ Ninh không hề dễ dàng. Nói một cách ngắn gọn, sau khi thoát thai hoán cốt, cô ấy biến thành “đại ma vương” nghiêm túc trong mắt người khác. Cô ấy từng phạm sai lầm, bị người ta chỉ tay vào mặt, nói những lời đầy nhục nhã. Cô ấy nhận ra sự yếu ớt và đáng sợ của lòng người, bị bức ép phải chín chắn, già dặn.

Khi mới bắt đầu, ai cũng có tâm thế ngây thơ, trải qua bao nhiêu lần đẽo gọt, mài giũa mới trở nên cứng rắn, lạnh lùng.

Tôi đã nhìn thấy dáng vẻ thành thật và mềm yếu của Lệ Ninh. Nhưng tôi cũng tin lớp vỏ lạnh lùng, cứng rắn của cô ấy đang bao bọc trái tim độc nhất vô nhị thuở ban đầu. Vì thế, khi cô ấy hỏi tôi mẫu người nào thích hợp với mình, đáp án của tôi chính là kiểu người có thể khiến cô ấy sống lại trái tim thanh thuần ấy. Tôi không nói thật lòng rằng kiểu người có thể khiến cô ấy rũ bỏ lớp ngụy trang, quay trở lại con người vốn có của mình. Trước mặt người đó, cô ấy có thể đùa giỡn, làm nũng, có thể thoải mái bộc lộ bản thân, được dung túng, được cưng chiều, trở thành người được yêu thương nhất.

Thực ra, tôi muốn nhắn nhủ với các cô gái rằng: Thế giới này có quá nhiều khó khăn, bạn nhất định phải tìm được người có thể chăm sóc, nâng đỡ mình. Ngay cả khi biết khuyết điểm của đối phương, các bạn nên vẫn tán thưởng, đối xử tốt với họ vì những ưu điểm của họ. Bạn nên biết, tình cảm chính là như vậy, không ai muốn bị tổn thương trong mối quan hệ. Bên ngoài, bạn có thể là người hô mưa gọi gió nhưng khi trở về bên người ấy, bạn có thể buông bỏ hết gai góc, được cuộn mình trong cái ôm của người ấy và ngủ một giấc thật ngon.

Sẽ luôn có người khiến bạn không muốn trở thành ma vương. Anh ấy sẽ chiều chuộng bạn như công chúa nhỏ, còn anh trở thành chàng hiệp sĩ bảo vệ bạn.

Mong rằng mỗi “đại ma vương” sẽ tìm được người nâng niu mình như “nàng công chúa nhỏ”.

Sau đó, một mái nhà tranh, hai trái tim vàng.

[1]

Từ lóng được giới trẻ Trung Quốc sử dụng để trêu đùa, ám chỉ hành động thân mật mà các cặp đôi yêu nhau thể hiện trước mặt người khác.

Món quà của Thượng
đế đã sớm được bí mật đánh
dấu bằng nhãn giá

Có lần, tôi làm khách mời trong chương trình của Mộc Tử. Cô ấy hỏi tôi: “Sự kiên trì gây ấn tượng sâu sắc nhất với anh là gì?”

Nhớ lại thì cho đến nay, tôi có ba ấn tượng sâu sắc nhất về lòng kiên trì.

Lần đầu tiên là đại hội thể thao năm lớp 5. Tôi cố gắng tham gia thi chạy cự ly 1500 mét đầu tiên trong đời. Trên đường chạy, thằng nhóc gầy gò, yếu ớt là tôi mệt đến mức muốn bỏ cuộc. Nhưng tôi đã nhìn thấy ánh mắt kỳ vọng của bạn bè, nghe thấy họ hò hét cổ vũ cho tôi, thế là tôi tăng tốc từ vị trí cuối lên thứ ba. Vào khoảnh khắc té xỉu ở vạch đích, trong lòng tôi hạnh phúc vô bờ.

Lần thứ hai là trước kỳ thi đại học. Nhìn tờ lịch đếm ngược trên bảng, giáo viên chủ nhiệm nói đi nói lại rằng chúng ta nhất định phải kiên trì. Đã từng mệt mỏi, đã từng nỗ lực sẽ không phải hối hận. Tôi gần như vừa khóc vừa chịu đựng cho đến khi kỳ thi kết thúc. Năm ấy, nhiều người trong chúng tôi đã bước vào trường đại học trong mơ của mình.

Lần thứ ba là hiện tại. Khoảng mười năm trước, tôi bắt đầu yêu thích văn học một cách điên cuồng. Sau đó, tôi khởi nghiệp, thành lập công ty tạp chí. Vì thị trường suy thoái mà tạp chí của tôi ngừng xuất bản. Một số người đã khuyên tôi từ bỏ nhưng tôi tự nhủ mình phải kiên trì. Có những sự kiên trì không hẳn vì thành công mà vì ước mơ. Cho đến tận bây giờ, tuy chưa được coi là thành công lớn nhưng tôi vẫn kiên trì viết, có thể nói tôi vẫn còn sức lực để tiếp tục cố gắng vì ước mơ của mình.

Sau buổi ghi hình, tôi đi ăn khuya cùng Mộc Tử. Cô ấy vô cùng cảm khái và kể cho tôi nghe về sự kiên trì của mình.

Khi còn học cấp ba, Mộc Tử là học sinh khối nghệ thuật, chuyên ngành chính là phát thanh. Nhiều trường học ở Trung Quốc không yêu cầu học sinh khối nghệ thuật đạt điểm cao các môn văn hóa như học sinh bình thường, vậy nên rất nhiều em có thành tích kém. Nhưng Mộc Tử thì khác. Chính vì thành tích học xuất sắc mà cô ấy đã gặp rất nhiều khó khăn khi đăng ký chuyên ngành nghệ thuật. Người đầu tiên phản đối là bố mẹ của Mộc Tử. Ban đầu, họ không hiểu nổi suy nghĩ của con gái vì họ biết con đường nghệ thuật không dễ đi. Thật khó có thể tưởng tượng những khó khăn, gian khổ mà người học ngành này phải trải qua để đạt được thành công. Tuy nhiên, Mộc Tử không nản lòng, cũng không tranh cãi với bố mẹ mà dùng hành động để cho họ thấy ước mơ này quan trọng với cô đến mức nào. Cô đã quyết tâm trả giá và chấp nhận những gian truân khi đi theo con đường này. Cuối cùng cô cũng thuyết phục được bố mẹ.

Mộc Tử nói đến bây giờ, cô chỉ có một niềm đam mê duy nhất. Có thể nó hư vô, mờ mịt trong mắt người khác nhưng cô hy vọng nó có thể đi cùng cô suốt cuộc đời.

Hôm ấy, nhìn con gái nhặt đống đĩa CD mà mình đã đốt, bố Mộc Tử muốn nói lại thôi. Cuối cùng, ông bảo:

“Mộc Tử, con phải biết rằng con đã chọn con đường vô cùng khó khăn. Nhưng nếu con đã chọn, bố hy vọng con có thể kiên trì đến cùng, tuyệt đối không bao giờ bỏ cuộc dễ dàng.”

Mộc Tử đồng ý với bố mình.

Kỳ thực, con đường đến với nghệ thuật không hề tự do như nhiều người vẫn nghĩ. Phần lớn áp lực của họ đến từ những thứ không nhìn thấy được, đặc biệt là trường hợp của Mộc Tử. Khi thuyết phục bố mẹ, cô ấy đã hứa sẽ không để thành tích học giảm sút dù việc luyện tập phát thanh vất vả đến thế nào. Cô ấy hiểu bố mẹ hy vọng mình có một con đường dự phòng. Vì vậy, cô ấy vừa trau dồi kỹ năng chuyên ngành vừa phải chuyên tâm học các môn văn hóa, giữ lời hứa với bố mẹ.

Mộc Tử lúc đó chỉ là một cô bé đang trong độ tuổi dậy thì, suy nghĩ chưa chín chắn. Trong khi nhiều cô cậu bé tuổi ấy còn chưa xác định được gì cho tương lai thì cô đã ngày đêm chong đèn đọc sách. Dù đang đi trên quãng đường ngắn đến trung tâm đào tạo phát thanh dành cho thanh thiếu niên, cô ấy cũng học. Thực ra, Mộc Tử bị say xe rất nặng nhưng vì thời gian eo hẹp nên cô chỉ còn cách ép bản thân cố gắng vượt qua cảm giác khó chịu và nỗ lực hết sức để hoàn thành kế hoạch học tập.

Đôi khi quá mệt mỏi, Mộc Tử cũng suy sụp. Có lần, nhà trường tổ chức cho học sinh khối nghệ thuật đến Hạ Môn tham gia một cuộc thi. Nếu giành giải, không chỉ nhận được tiền thưởng hậu hĩnh mà còn được cộng điểm trong kỳ thi. Mộc Tử đã chuẩn bị rất lâu nhưng khi đến nơi, cô ấy bị sốt cao, không những thế còn phát hiện mình bị mất tiếng tạm thời.

Đêm khuya, Mộc Tử nằm truyền nước trong phòng cấp cứu. Giáo viên phụ trách đang nghỉ ngơi bên giường bệnh. Nước mắt Mộc Tử cứ thế rơi trong im lặng. Những giọt nước theo khóe mắt chảy xuống thái dương khiến người ta cảm thấy buốt giá đến tận xương tủy. Đó là lần đầu tiên trong đời Mộc Tử có cảm giác rơi vào ngõ cụt. Có lúc, cô không hiểu nổi tại sao mình phải chịu đựng khổ sở như vậy.

Đôi khi, kiên trì làm một việc nào đó trong thời gian dài nhưng vẫn chưa thấy ngày ra hoa kết quả, bạn sẽ hoài nghi những cố gắng, kiên trì của mình có đáng giá hay không. Nhưng cuộc sống vẫn phải tiếp tục, không thể từ bỏ những gì ta kiên trì theo đuổi.

Lên lớp 12, Mộc Tử đến thăm một số trường đại học nổi tiếng trong tỉnh. Cô không hòa đồng với bạn học cùng khối cho lắm. Mặc dù không nói ra nhưng mọi người đều không thừa nhận Mộc Tử và ngầm xa lánh cô ấy. Một phần vì Mộc Tử hiếm khi dành thời gian mở rộng quan hệ bạn bè. Phần khác chỉ có thể giải thích do tâm lý cạnh tranh và đố kị của các cô cậu học trò.

Mộc Tử cũng có những giây phút lạc lõng, cô đơn. Nhưng trước áp lực ngày càng nặng của kỳ thi đại học đang đến gần, cô ấy thực sự không còn sức để quan tâm đến cảm nhận của người khác. Vì vậy, cô chỉ có thể bỏ qua và âm thầm tiến lên phía trước.

Khi những thứ Mộc Từ kiên trì theo đuổi và tiêu chuẩn của tập thể đi ngược với nhau, cô không lựa chọn thỏa hiệp, có thể nói đó là một sự kiên trì khác của cô. Có lẽ vào thời điểm đó, Mộc Tử nhận ra việc hạ thấp bản thân để hòa nhập với đám đông sẽ không đạt được hiệu quả. Đôi khi, bạn cho rằng mình đang hòa đồng nhưng cũng giống như tập thể này, bạn đang trở nên tầm thường.

Kiên trì đôi khi vô cùng, vô cùng cô đơn.

Khi Mộc Tử bắt đầu học phát thanh, giáo viên của cô đã từng nói rằng cô có tài năng. Nó là món quà mà thượng đế dành cho cô, không một ai có thể giành lấy nó khỏi tay cô. Nhưng đến khi thi đỗ vào ngôi trường trong mơ của mình, cô ấy mới hiểu ra món quà ấy đã được bí mật đánh dấu bằng nhãn giá và cô phải trả một mức giá nhất định mới nhận được. Nếu chưa từng kiên trì, chưa từng nỗ lực, dù bạn nắm được món quà đó trong tay nhưng sẽ có lúc Thượng để lấy lại.

Đối với Mộc Tử, để nhận được món quà “tài năng” có ấy đã phải kiên trì, nỗ lực trong suốt thời gian dài, rất dài, bỏ ra biết bao mồ hôi, nước mắt mới góp “tiền” để đổi lấy. Và sự cố gắng không ngừng ấy đã khắc sâu vào linh hồn cô, giúp cô không còn sợ hãi.

Cơ thể lớn lên chỉ là sự phát triển bên ngoài, còn sự trưởng thành của nội tâm mới cứu rỗi của linh hồn.

Mộc Tử chỉ là một học sinh trung học bình thường, nhưng cô đã phá kén thành bướm nhanh hơn các bạn đồng trang lứa rất nhiều. Tất cả những thay đổi đó là vì cô ấy có dũng khí đi bước đầu tiên, vượt qua vô số khó khăn, tiếp tục kiên trì theo đuổi. Nếu cô ấy phân vân, chần chừ, bỏ cuộc giữa chừng, kết quả có thể sẽ không tốt đẹp như vậy.

Trong cuộc sống của chúng ta có thể xuất hiện rất nhiều tình huống tương tự. Với người khác, điều bạn thật lòng yêu thích chỉ là gánh nặng, không thể biến thành cơm no áo ấm. Nhưng phần lớn hạnh phúc trong đời bạn đến từ những thứ không thể ăn, không thể mặc đó. Chúng sẽ trở thành sức mạnh tinh thần của bạn, cứu vớt bạn khỏi hiện thực nhàm chán.

Vì vậy, đừng dễ dàng bỏ cuộc mà hãy kiên trì theo đuổi đến cùng. Quá trình ấy có thể rất lâu, sẽ rất khó khăn nhưng chỉ bạn mới biết mục tiêu của mình.

Đừng bao giờ vì hy vọng mới phải kiên trì mà hãy vì kiên trì nên mới hy vọng. Trong lòng kiên trì bao nhiêu, cuộc đời sẽ bớt hối tiếc bấy nhiêu.

Nếu bạn không nỗ lực, không kiên trì, dù Thượng đế ban cho bạn món quà trí tuệ và thành công, bạn vẫn không thể nhận lấy. Bởi vì mỗi phần quà đều đã được “đóng gói cẩn thận”. Nó vô cùng tinh tế và đắt giá. Nếu bạn không chịu trả giá, món quà ấy vĩnh viễn không bao giờ thuộc về bạn.

So với sự bốc đồng nhất thời, kiên trì trong thời gian dài hiếm có và quan trọng hơn rất nhiều.

Sẽ luôn có người khiến
bạn tha thứ cho thế giới

Nếu như sinh mệnh của mỗi người xuất hiện một đáy sâu tới mức không thể sâu hơn thì cái đáy của Tiểu Ưu xuất hiện vào năm 2016.

Năm đó, cô chia tay người bạn trai đã bên cô bốn năm.

Sau khi xé bỏ lớp mặt nạ dịu dàng, thân thiết, những người đã từng yêu nhau còn đáng sợ hơn kẻ thù.

Tiểu Ưu không bao giờ tưởng tượng được người mà cô toàn tâm toàn ý tin tưởng lại phản bội cô theo cách khó chấp nhận nhất, trốn chạy khỏi mối quan hệ mà cô đã dày công chăm sóc như vậy. Cô ấy cứ ngỡ mình đã rơi xuống đáy vực nhưng sự tàn khốc của cuộc sống đã giúp cô biết mình có thể rơi xuống sâu hơn nữa.

Thời điểm đó, Tiểu Ưu đã đi làm được mấy năm nhưng vẫn không biết cách bảo vệ mình. Vậy nên, cô trở thành vật hy sinh của những cuộc tranh đấu nơi công sở, bị cấp trên phê bình, thậm chí bị đồng nghiệp sỉ nhục thẳng mặt, chế giễu cô không có năng lực, không có bằng cao học của trường đại học danh tiếng. Khi ấy, Tiểu Ưu chẳng khác nào linh hồn lang thang giữa trần gian. Cô ấy đã khóc không biết bao lần trong đêm khuya.

Cho dù nỗi đau ấy có sâu sắc đến đâu, khiến người ta đắm chìm trong đó thế nào nhưng sẽ có ngày hiện thực buộc họ phải tỉnh ngộ. Tiểu Ưu không bao giờ nhắc đến hai chữ “tình cảm” nữa. Mỗi ngày, công việc bận rộn lấp đầy cuộc sống của cô ấy, không để cô có cơ hội để yếu đuối. Cuối năm, cô dùng thành tích xuất sắc của mình để “vả mặt” tất cả đồng nghiệp từng cười nhạo mình.

Nhưng kỳ lạ là Tiểu Ưu không hề vui vẻ. Cô cảm thấy mình bị bọc trong lớp vỏ dày, xung quanh không có bất kỳ âm thanh nào. Cô biết tâm trạng của mình đang không ổn. Dưới vẻ ngoài điềm tĩnh của cô ẩn chứa nỗi chán ngán, thờ ơ sâu sắc với thế giới. Mỗi ngày tan làm, cô chỉ muốn quăng mình lên giường và nằm bất động.

Theo lời khuyên của chúng tôi, Tiểu Ưu quyết định nghỉ phép, đi du lịch để thư giãn. Cô ấy chọn đi Hàn Quốc. Nhưng đáng buồn là chưa ra khỏi sân bay Seoul, cô ấy đã gặp chuyện. Khi xuống máy bay để lấy hành lý, cô phát hiện một người phụ nữ lạ mặt đã lấy nhầm vali của cô. Tiểu Ưu đuổi theo, dùng tiếng Anh để nói chuyện với người đó. Nhưng ngoại ngữ của đối phương không tốt, hai người ông nói gà bà nói vịt mãi vẫn không giải quyết được vấn đề. Ngay khi Tiểu Ưu chuẩn bị gọi an ninh sân bay thì một chàng trai bước đến và giải thích cho người phụ nữ kia bằng tiếng Hàn, giúp cô lấy lại hành lý. Vậy là rắc rối của Tiểu Ưu nhanh chóng được giải quyết. Sau một vài câu trò chuyện bằng tiếng Trung, cô biết chàng trai này thực ra đã có nhiều năm công tác. Do công việc yêu cầu nên anh ấy có thể nói lưu loát tiếng Trung.

Biết Tiểu Ưu không nói được tiếng Hàn, chàng trai đã đi cùng, đưa cô đến khách sạn rồi mới rời đi. Anh ấy đã thanh toán tiền vé, Tiểu Ưu áy náy nên đã xin phương thức liên lạc của anh, hy vọng sau này có cơ hội cảm ơn. Trước sự cảm kích của Tiểu Ưu, chàng trai kể khi mới sang Trung Quốc, anh cũng được nhiều người giúp đỡ nên hy vọng cô không để ý báo đáp nho nhỏ của mình. Nếu cô gặp khó khăn ở Hàn Quốc có thể liên hệ với anh.

Hai người trò chuyện trên WeChat rồi dần trở nên thân thiết. Họ thường tán gẫu về công việc của mình. Sau khi biết những khó khăn mà Tiểu Ưu gặp phải, chàng trai ngày càng đánh giá cao cô. Anh cảm thấy cô sống rất thực tế nên đã chủ động nói với Tiểu Ưu: “Tôi cũng đang nghỉ phép. Nếu em không ngại, tôi có thể đưa em đi thăm các địa điểm du lịch, đến nhiều nơi mà em không thấy trong sách hướng dẫn”. Giọng nói của anh rất ấm áp và cuốn hút, trong không gian yên tĩnh càng khiến người nghe không thể từ chối bất kỳ yêu cầu nào của anh.

Chàng trai ấy tên là Kim Kyung Soo, hơn Tiểu Ưu một tuổi, phong cách ăn mặc của anh giống như sinh viên mới tốt nghiệp đại học. Ở bên anh, Tiểu Ưu cảm thấy mình trẻ ra rất nhiều, cứ như được trở về thời sinh viên. Họ cùng đến thăm các địa điểm quay phim kinh điển của phim truyền hình Hàn Quốc, đến các cửa hàng miễn thuế lớn... Chuyến đi của hai người vô cùng vui vẻ.

Có nhiều thời gian ở cùng Kyung Soo, Tiểu Ưu mới biết anh là một người dịu dàng, chu đáo, biết suy nghĩ cho người khác và rất lịch lãm. Kiểu đàn ông ấm áp trong lòng các cô gái cũng chỉ được như thế này mà thôi.

Đôi khi, Tiểu Ưu cảm thấy mình thật ngu ngốc. Mỗi lần Kyung Soo mỉm cười và cúi xuống lắng nghe cô nói, cô không thể kìm được trái tim rộn ràng của mình. Cô đành bỏ lớp ngụy trang lạnh lùng và nở một nụ cười ngượng ngùng. Tiểu Ưu dần quên đi những điều không vui, cảm giác không cam lòng và ác ý dần dần phai nhạt trong lòng cô.

Một ngày trước khi trở về Trung Quốc, Tiểu Ưu theo Kyung Soo về quê của anh. Cả hai bày biện bếp nướng bên bờ biển, vừa ăn vừa uống bia. Khi đã ngà ngà say, Kyung Soo kể cho cô nghe về quá khứ của anh. Anh lớn lên trong gia đình đơn thân, đã lạc lối hồi còn đi học, đã yêu một người mắc bệnh hiểm nghèo, đã không hề do dự mà kết hôn với cô ấy, cùng cô ấy đi hết chặng đường cuối cùng của sinh mệnh. Tiểu Ưu chưa bao giờ biết một người như anh đã từng trải qua rất nhiều đau thương, càng không biết hóa ra một người mang trên mình nhiều vết sẹo như thế vẫn có thể đối xử với mọi người bằng trái tim ấm áp.

Tối hôm ấy, Tiểu Ưu cảm thấy mình đã có thể buông bỏ quá khứ. Ngồi bên anh, trong lòng cô dâng lên cảm giác ấm áp, an yên chưa từng có. Cô bỗng muốn nói ra những lời thầm kín trong lòng mình: “Trước kia, em không tin thế gian này có người có thể khiến em tha thứ cho tất thảy những khó dễ của cuộc sống. Hiện tại thì em tin rồi. Cảm ơn anh.”

Về nước không lâu, Tiểu Ưu quyết định nghỉ việc. Tuy rất ngạc nhiên nhưng sau đó, chúng tôi dần dần nhận ra những thay đổi của Tiểu Ưu và cũng hiểu được ý nghĩa sâu xa. Cô bắt đầu đọc nhiều sách hơn, đi nhiều nơi, say mê âm nhạc và yêu thích vận động, quan tâm đến bạn bè nhiều hơn, chăm sóc người khác một cách tỉ mỉ và chu đáo. Tiểu Ưu cảm thấy nhờ Kyung Soo, cô đã tìm ra một cách sống khác.

Sau đó, cô ấy mở một phòng làm việc về thời trang. Cô giống như con bướm phá kén, tỏa sáng với một diện mạo khác. Tiểu Ưu hoạt bát và mạnh mẽ hơn trong công việc nhưng trong cuộc sống riêng và ngay cả trong chuyện tình cảm, cô chậm lại rất nhiều, không còn thái độ tiêu cực và bi quan, như thể cô ấy đã “giảng hòa” với quá khứ của mình. Thậm chí, cô còn tin rằng mình sẽ gặp được người phù hợp với mình.

Một thời gian sau, Kyung Soo đến Trung Quốc công tác. Anh hỏi Tiểu Ưu rằng liệu cô có thể làm hướng dẫn viên đưa anh đi vòng quanh Trung Quốc được không. Tiểu Ưu nhịn cười trả lời anh: “Có thể. Nhưng Trung Quốc rộng lắm, kỳ nghỉ của anh phải đủ dài mới đi hết được.”

Có một câu trong phim Sát thủ chuyên nghiệp: “Em vẫn nghĩ tình yêu sâu đậm nhất là sau khi chia tay, cuộc sống của em vẫn thấp thoáng bóng dáng của anh.”

Thật ra, tôi luôn cảm thấy có thể gặp được một người dịu dàng ở độ tuổi thích hợp mới quan trọng. Anh ấy sẽ thay đổi cách bạn nhìn nhận thế giới này, thay đổi cách đối nhân xử thế của bạn, thay đổi giá trị quan của bạn, thậm chí là cả cuộc đời bạn. Nói thế nào nhỉ, cảm xúc tích cực là một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến con người sau khi họ định hình được suy nghĩ.

Khi bạn yêu một người có thể cho bạn sức mạnh, có thể thúc đẩy bạn tiến lên, họ sẽ luôn ủng hộ bạn, động viên bạn và cho bạn dũng khí để đối mặt với những khó khăn. Và bạn sẽ dần phát hiện ra mình đang trở thành người tương tự như họ. Cái gọi là tướng phu thê sinh ra trong cuộc sống vợ chồng lâu dài có thể hiểu như vậy.

Yêu là thứ cảm giác khó nắm bắt nhưng khi đã yêu, bạn sẽ nhận ra. Nếu thượng đế bắt bạn phải gánh chịu muôn vàn đau khổ để gặp được người ấy, bạn sẽ cảm thấy chúng đều đáng giá. Bạn sẽ giống như Tiểu Ưu, “giảng hòa” với sự không cam lòng và ác ý trong nội tâm. Người đó sẽ khiến bạn yêu thế giới này, sẽ cho bạn nhìn thấy những vẻ đẹp của thế gian, sẽ khiến bạn cảm thấy dù mình phải vất vả ngược xuôi nhưng thật may khi vẫn có anh ấy ở bên cạnh.

Tôi nghĩ rằng trên đời này luôn có một người kinh ngạc trước vẻ đẹp của bạn ngay từ cái nhìn đầu tiên và biết trân trọng, nâng niu bạn. Người đó sẽ giúp bạn tha thứ cho những rắc rối đã xảy đến với bạn, góp phần tạo nên cách sống mới cho bạn.

Tự do của bạn đến
từ tính kỷ luật tự giác

Tôi không nhớ mọi người ngày càng chú ý hơn đến tính tự giác và đánh giá cao những người có tính kỷ luật tự giác từ khi nào. Ví dụ ngôi sao bóng đá Cristiano Ronaldo 36 tuổi vẫn đang ở đỉnh cao sự nghiệp hay “bạn trai quốc dân” Bành Vu Yến từng là cậu bé mập mạp nhưng nay được người người ngưỡng mộ và mong muốn sở hữu thân hình hoàn hảo như anh.

Họ đều là nam thần trong suy nghĩ của bạn bè Tinh Tinh. Mỗi khi tôi nhắc đến, Tinh Tinh lại vui vẻ, hớn hở. Thấy tôi cười, cô ấy vội vàng giải thích: “Em không phải đứa ngốc chỉ biết mê trai đẹp đâu. Thứ hấp dẫn em là thái độ sống kỷ luật, nghiêm khắc với bản thân của họ. Em cũng đang cố gắng học hỏi từ họ”. Thấy tôi lại cười, cô ấy ngượng ngùng đỏ bừng mặt.

Cô ấy có mê trai đẹp hay không tôi không dám nói nhưng cô ấy đang học tập người nổi tiếng là thật. Những người đã gặp Tinh Tinh đều nói bây giờ cô ấy xinh đẹp, có khí chất, năng lực tốt, rất khác với Tinh Tinh mà tôi gặp lần đầu.

Tinh Tinh từng là một cô gái cao 1 mét 6 và nặng hơn 85 kilogram. Trái ngược với những gì mọi người tưởng tượng, Tinh Tinh vốn không quá bận tâm đến cân nặng của mình. Ấy là vì tính cách cô ấy rất lạc quan, không quan tâm đến ánh mắt xung quanh. Thể trạng cô ấy như vậy không phải vì tăng cân đột ngột mà vì lối sinh hoạt vô tội vạ. Ngày nào cô ấy cũng ăn, đắm chìm trong niềm vui ăn uống hết thuốc chữa. Tất nhiên, khi nhìn thấy những cô gái đẹp trên đường, Tinh Tinh cũng hâm mộ nhưng không bị kích thích. Cô ấy cảm thấy hạnh phúc với cuộc sống khép kín của mình.

Khi ấy, trong mắt bạn bè, Tinh Tinh là cô gái mập mạp dễ thương, luôn cười híp mắt như thể không có chuyện gì trên đời khiến cô phải buồn phiền. Cho dù có chuyện không vui nhưng một bữa thịt nướng hay một nồi lẩu là giải quyết xong. Nếu không đủ thì hai bữa, thêm chai “nước vui vẻ phì trạch[1]” là không còn sầu muộn trong lòng nữa.

Là một trạch nữ[2] tiêu chuẩn, Tinh Tinh cũng như nhiều “đồng đạo”, ăn rất nhiều, mê đọc tiểu thuyết, thích “cày” phim thâu đêm, dán mắt vào điện thoại đến sáng. Hạnh phúc của Tinh Tinh chắc chắn không thể nghi ngờ. Chỉ có điều, với lối sinh hoạt không có quy luật như vậy, cân nặng của cô ấy ngày càng tăng trong khi sức khỏe ngày càng giảm.

Một hôm, Tinh Tinh ngất xỉu tại công ty. Sau khi đến bệnh viện, bác sĩ kiểm tra ra sức khỏe của cô gặp rất nhiều vấn đề. Vì ăn uống quá độ nên cô bị béo phì, thức đêm kéo dài nên khả năng miễn dịch của Tinh Tinh vô cùng kém. Một trận cảm lạnh thông thường đã phát triển thành viêm cơ tim, suýt nguy hiểm đến tính mạng. Vì vậy mà cô ấy phải nằm viện hơn nửa tháng.

Có thể nói lần bệnh này đã thay đổi suy nghĩ của Tinh Tinh rất nhiều. Cô được tận mắt chứng kiến những con người đấu tranh giữa sự sống và cái chết. Khi bệnh đến giai đoạn tồi tệ nhất, cô phải nằm phòng chăm sóc đặc biệt. Trong căn phòng lớn chỉ có âm thanh của thiết bị theo dõi điện tâm đồ, có rất nhiều người bệnh đang hôn mê, Tinh Tinh là người tỉnh táo duy nhất ở đó.

Cô nhìn thấy bóng dáng cha mẹ mình đang gục xuống khóc nức nở. Họ chỉ được vào thăm con gái trong thời gian quy định. Tinh Tinh chưa bao giờ nhìn thấy cha mẹ đau khổ, bi thương như vậy. Cô biết tất cả là tại mình. Chính cô đã không ngừng ăn đồ ăn sẵn, thức thâu đêm suốt sáng, buông thả và sa ngã. Chính cô đã đẩy bản thân và cha mẹ rơi vào tình cảnh này. Cô nghĩ mình chưa kịp báo hiếu cha mẹ mà lại khiến họ đau lòng. Lần đầu tiên trong đời Tinh Tinh trở nên mê tín. Cô hy vọng mình có cơ hội được làm lại từ đầu. Cô cầu xin trong sự giày vò cả về thể xác lẫn tinh thần. Nếu ông trời cho cô một cơ hội, cô sẽ không lãng phí cuộc đời, tàn phá chính mình như vậy.

Sau khi sức khỏe chuyển biến tốt, Tinh Tinh bắt đầu tập loại bỏ đường trong khẩu phần ăn, làm việc và nghỉ ngơi có quy luật, tập thể dục đều đặn. Mới đầu, tâm trạng cô rất bực bội vì hội chứng cai đường nhưng mỗi khi đứng trước bờ vực suy sụp và bỏ cuộc, cô lại nhớ đến khoảng thời gian ở bệnh viện và tự nhủ dù hiện tại khó khăn thế nào cũng không sánh được với những khổ sở hồi đó. Dựa vào lòng tin này, cô ấy lại tiếp tục kiên trì từng chút, từng chút.

Chẳng ai biết từ việc đi bộ một kilomet đã thở hồn hển, giờ đây Tinh Tinh có thể chạy năm kilomet mà mặt không biến sắc, tim không dồn dập. Chỉ mình cô mới hiểu bản thân phải đổ mồ hôi sôi nước mắt, vất vả khổ nhọc như thế nào để đạt được thành công ấy.

Khi Tinh Tinh đang tranh đấu trong bọc kén, cha mẹ đã luôn ở bên cạnh cô. Mẹ cô đã nấu các món chay ít muối, ít đường cho cô. Còn bố luôn tập thể dục cùng con gái cho dù ông tan ca muộn hay làm việc vất vả. Mẹ của Tinh Tinh vốn là người không có thịt là không vui, còn bố cô thường nằm gục trên sofa mỗi khi đi làm về. Ấy vậy mà họ đã và đang đồng hành cùng Tinh Tinh để cô thay đổi bản thân. Điều này càng giúp cô có thêm lý do để kiên trì đến cùng.

Sau này, mọi người đều khâm phục nghị lực thay đổi bản thân của Tinh Tinh. Không ai biết cô ấy từng mập mạp, không có chí tiến thủ. Suốt khoảng thời gian từ khi đi học đến lúc đi làm, cô ấy chỉ ước được ăn no và nằm trên ghế lười xem phim, không muốn nghĩ ngợi gì hết. Nhưng sau khi kiên trì rèn luyện, Tinh Tinh không chỉ thoát khỏi căn bệnh béo phì mà trở nên khỏe đẹp hơn, cũng không còn thói quen lười biếng, ì ạch. Cô dần hình thành tính kỷ luật tự giác, có thể hoàn thành bài tập thể dục mà không cần thúc giục hay người đồng hành. Mỗi ngày, cô ấy ngủ sớm dậy sớm, kiên trì đọc sách một tiếng đồng hồ trước khi đi ngủ.

Có thể nói kỷ luật tự giác là một trong những yếu tố quan trọng làm nên thành công của chúng ta. Bạn sẽ nhận ra những người không buông thả bản thân, không bị thế giới bên ngoài cám dỗ thường có sức mạnh tinh thần vô cùng mạnh mẽ. Họ hy vọng có thể thống trị bản thân, không chỉ thể xác mà cả linh hồn.

Ban đầu, việc tạo thói quen kỷ luật tự giác sẽ rất khó khăn. Con người có bản năng tìm lợi tránh hại, nếu có thể ngồi trước bếp lò tận hưởng hơi ấm thì chẳng ai sẵn lòng “phơi thân” dưới trời tuyết. Trừ phi sau trận bão tuyết, bạn có mục tiêu và có đủ động lực để sẵn sàng đối mặt với gió lạnh thấu xương, cho dù phải trả giá bao nhiêu cũng phải làm bằng được.

Khi một người thiếu kỷ luật bản thân, người đó luôn dễ dàng bị những cám dỗ tức thời chi phối, làm lu mờ mục tiêu của bản thân rồi cứ thế sa ngã. Và vòng lẩn quẩn ấy sẽ cứ lặp đi lặp lại.

Kỳ thật, cho dù đang sống và làm việc nhưng thời gian mà chúng ta có thể sắp xếp mỗi ngày đều hữu hạn. Chúng ta không thể vừa khao khát thay đổi bản thân vừa lãng phí thời gian vào những sa đà vô dụng. Nếu vậy, chúng ta sẽ không bao giờ có động lực mà ngược lại còn mắc kẹt ngày càng sâu vào vòng lặp ấy cho đến khi rơi xuống đáy vực sâu.

Bạn nên biết rõ một điều: muốn đội vương miện, bạn phải chịu được sức nặng của nó. Muốn có nhưng không muốn trả giá, muốn đứng trên đỉnh cao nhưng không sẵn lòng trèo đèo lội suối. Thế gian này nào có chuyện tốt như vậy. Trên đời có rất nhiều người như Tinh Tinh nhưng không phải ai cũng may mắn như cô ấy. Chỉ những người có tính kỷ luật tự giác mới có tự do và cơ hội lựa chọn.

Nhìn những người tài hoa vượt trội, năng lực xuất chúng, có ai không kiềm chế cảm xúc, nỗ lực không ngừng để hướng tới mục tiêu của mình?

Ngoài Ronaldo và Bành Vu Yến, CEO Tim Cook của Apple đã bắt đầu gửi e-mail, đến phòng tập gym từ 4 giờ 30 phút sáng. Cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama tập thể dục 6 lần mỗi tuần và chỉ nghỉ ngơi vào Chủ nhật. Nhà văn Haruki Murakami nói rằng: Đối với ông, một ngày chỉ có 23 giờ bởi vì ông dùng một giờ để chạy bộ. Ông ấy cũng thức dậy lúc 4 giờ sáng và bước vào trạng thái làm việc ngay lập tức. Nhưng khi đó, có thể rất nhiều người chỉ vừa mới chìm vào giấc ngủ.

Cách đây rất lâu, trong cuốn sách tôi đọc có một câu của nhà Triết học người Đức Immanuel Kant: “Tự do thực sự không phải làm những gì mình muốn mà là làm chủ được bản thân.”

Có kỷ luật tự giác mới có tự do, mới có thể lựa chọn lối sống của riêng mình. Những hưởng thụ trước mắt mang lại cho bạn khoái cảm nhất thời. Những gì giúp bạn trở nên tốt hơn sẽ vạn sự khởi đầu nan, nhưng chỉ cần bạn cố gắng, chúng sẽ trở thành hạnh phúc của bạn, trở thành nền tảng để bạn có thể đứng trên vị trí cao hơn.

Tôi kiên trì đọc sách và viết mỗi ngày đã gần mười năm, kiên trì đi du lịch mỗi năm một lần để ngắm nhìn thế giới, kiên trì đến phòng gym cách ngày một lần đã gần hai năm.

Tôi nói với Tinh Tinh rằng chúng ta hãy tiếp tục giữ thói quen kỷ luật tự giác, tiếp tục nỗ lực. Bạn có muốn tham gia cùng chúng tôi không?

[1]

Từ lóng để chỉ nước giải khát Coca cola. Nó được gọi là “nước vui vẻ phì trạch “ vì có thể mang lại niềm vui cho những người béo (phì) thường ở lỳ trong nhà (trạch).

[2]

Chỉ những cô gái thích ở lỳ trong phòng.

Trước cô đơn là bối rối,
sau cô đơn là trưởng thành

Giống như mở đầu của nhiều câu chuyện, khi Khoai Tây Chiên mới biết yêu, cô đã từng thích một người. Người đó là bạn cùng lớp của cô, thành tích học tập xuất sắc, tính tình vui vẻ. Giống như các nhân vật nam trong tiểu thuyết thanh xuân vườn trường, cậu ấy rất tuấn tú, vóc dáng cao, gầy. Ngay cả khi mặc đồng phục rộng thùng thình, cậu ấy vẫn rất nổi bật trong đám đông.

Có lẽ dễ bị vẻ bề ngoài mê hoặc là căn bệnh phổ biến của loài người. Khoai Tây Chiên cũng không ngoại lệ. Ban đầu, cô thích cậu ấy đơn giản là vì vẻ ngoài của cậu đúng “gu” của cô. Khoai Tây Chiên không chỉ dừng lại ở việc yêu thầm mà cô đã dám theo đuổi đối phương, không sợ cái nhìn của mọi người xung quanh. Cuối cùng, Khoai Tây Chiên cũng được ở bên người ấy như mong muốn.

Hai người yêu nhau được sáu năm, từ hồi trung học cho đến khi tốt nghiệp đại học. Ngay khi mọi người nghĩ họ sẽ làm đám cưới thì Khoai Tây Chiên và người ấy chia tay. Có nhiều lý do dẫn đến kết cục này nhưng lý do lớn nhất là hai người ngày càng có ít thời gian ở bên nhau, mệt mỏi đến mức không thể yêu nhau được nữa. Họ cãi vã, làm hòa, rồi tạm thời chia tay... Khoai Tây Chiên cảm thấy lưu luyến càng lâu sẽ càng dây dưa khó tách.

Cô được nếm trải ngọt ngào và hạnh phúc trong mối tình này nhưng cũng đã hao hết kiên nhẫn và tâm sức. Khoai Tây Chiên đã có dũng khí để bắt đầu thì cô cũng lựa chọn ra đi trước. Một trong hai người rời đi nhưng những gì họ để lại sẽ còn mãi trong lòng người ở lại. Tính cách của Khoai Tây Chiên dần trở nên trầm lặng và hướng nội. Cô sống lặng lẽ tại một góc của thành phố, một mình đi làm rồi về nhà, ăn rồi ngủ. Trong mắt người khác, cuộc sống ấy thân đơn bóng chiếc nhưng lại khiến Khoai Tây Chiên cảm nhận rõ sự tự do và vui vẻ nhất. Cô không thường xuyên đi chơi nữa. Cô thích cuộc sống một mình và hoàn toàn không cảm thấy tịch mịch vì điều này. Đôi khi, tôi cũng hỏi liệu có phút giây nào cô ấy cảm thấy cô đơn hay không.

Khoai Tây Chiên đáp: “Thực ra, nếu căn cứ vào giao tiếp xã hội, con người sẽ được chia thành hai nhóm: Một là dựa vào giao tiếp để hấp thụ sức mạnh. Họ thông qua đó để thiết lập các mối quan hệ và hoàn thiện bản thân. Hai là nhóm có giao tiếp nhưng thực chất đang tiêu hao sức lực. Khi tiếp xúc với người khác, họ chỉ cảm thấy mệt mỏi hơn. Em thuộc nhóm thứ hai.”

Trong số bạn bè của Khoai Tây Chiên, có người đánh giá cao cách sống hiện tại của cô, chẳng hạn như tôi. Nhưng cũng có người nghi ngờ, chẳng hạn như Tiểu Mai. Tiểu Mai là một cô gái thành phố điển hình. Cô ấy có một công việc thu nhập tốt và cuộc sống riêng rất phong phú. Cô ấy thường đến những địa điểm vui chơi sôi động, phần lớn là vì nhu cầu giao thiệp. Tuy nhiên, cô ấy gặp vấn đề với nỗi sợ không gian trống nhưng không bao giờ muốn thừa nhận điều đó.

Trước khi gặp Khoai Tây Chiên, Tiểu Mai chưa bao giờ nghĩ rằng trên đời này sẽ có người nhàm chán như Khoai Tây Chiên. Nhưng sau khi quen cô ấy, Tiểu Mai bỗng cảm thấy không chắc chắn về lối sống của mình. Cô ấy nhìn Khoai Tây Chiên nướng thịt bò trong cái lò tự cải tạo kiểu Bắc Âu, một mình bận rộn nhưng có gì đó rất ung dung, tự tại. Nhớ lại cuộc sống của mình, dường như ngày nào Tiểu Mai cũng gặp đủ loại người, ăn uống vui chơi, hòa mình vào thế giới náo nhiệt. Nghe có vẻ rất hưởng thụ nhưng thực tế, chẳng có ai là bạn bè thực sự của cô. Khi đến vũ trường hay câu lạc bộ, Tiểu Mai chỉ ngồi nhìn những cặp đôi đang nhảy múa như đang nhìn “đồng loại” dốc cạn sức lực để thoát khỏi cô đơn nhưng không bao giờ thoát được.

Tiểu Mai hỏi tôi: “Có phải tất cả những người độc thân đều sống Khoai Tây Chiên không?”

Tôi sững người rồi đáp: “Sao em nghĩ vậy? Trên đời làm gì có hai chiếc lá giống hệt nhau, cũng chẳng có hai người giống nhau như hai giọt nước. Lối sống ấy phù hợp với Khoai Tây Chiên nhưng chưa chắc đã hợp với em. Đương nhiên, em cũng có thể thử sống theo cách của cô ấy nhưng không thể nhìn một đoán mười. Không phải tất cả người độc thân đều như vậy đâu.”

Tiểu Mai suy nghĩ một lúc mới nói: “Thực ra, em không rõ mình hâm mộ lối sống của Khoai Tây Chiên hay hâm mộ dũng khí không sợ cô đơn của cô ấy. Cô ấy có thể xem phim, ăn lẩu và làm mọi thứ cô ấy muốn một mình. Nhưng với em, em cảm thấy như vậy rất đáng sợ, không có ai chia sẻ cùng em...”

Tôi nhìn Tiểu Mai, không nỡ nói rằng nhân sinh vốn dĩ cô độc. Thứ khiến cô ấy sợ không phải cô đơn mà là tịch mịch.

Tưởng Hân[1] đã nói trong Sáu bài giảng về cô đơn: “Cô đơn và tịch mịch không giống nhau. Tịch mịch khiến người ta hoảng sợ, còn cô đơn là ngập tràn.”

Cô đơn và tịch mịch giống nhau đến mức thường khiến chúng ta nhầm lẫn, nhưng xét về bản chất thì chúng vẫn khác nhau. Nói một cách đơn giản, cô đơn là trạng thái tinh thần, còn tịch mịch là cảm giác. Hầu hết mọi người đều cảm thấy hoang mang, mờ mịt trước khi nhận ra cô đơn là điều không thể tránh khỏi, giống như Tiểu Mai. Sau khi chấp nhận cô đơn là một trạng thái bình thường của cuộc sống, chúng ta mới trưởng thành hơn, nhìn rõ những điều mà trước đây ta không nhận ra.

Có rất nhiều thời điểm con người cảm thấy cô đơn. Cô đơn không liên quan đến việc đông hay ít người. Khi bạn đi một mình nhưng trong lòng vui vẻ, thỏa mãn, bạn sẽ không cảm thấy cô đơn. Khi bạn đi cùng nhiều người, rõ ràng xung quanh rộn rã tiếng cười nói nhưng bạn lại cảm thấy trái tim mình không chốn nương thân.

Suy cho cùng, cô đơn không liên quan đến ngoại cảnh mà nằm ở chủ thể của cảm xúc - chính là bạn. Nếu nội tâm bạn viên mãn thì cuộc sống độc thân vẫn bình yên, tươi đẹp. Nếu trong mắt bạn là xao động, rối ren thì cho dù bạn đứng giữa biển người nhưng vẫn sẽ cảm thấy tịch mịch.

Như Tưởng Hân đã nói, cô đơn là ngập tràn.

Nếu có một ngày, bạn phát hiện ra mình đã quen với trạng thái một mình thì bạn hoàn toàn không cảm thấy trống trải hay tịch mịch. Thậm chí bạn sẽ điều chỉnh bản thân để phù hợp với hoàn cảnh. Điều này cho thấy bạn đã chấp nhận bản chất độc hành của cuộc sống. Vì vậy, bạn nên cố gắng làm quen với cô đơn, tìm hiểu ý nghĩa của nó và hòa hợp với nó.

Tôi nghĩ nếu cứ đi theo quỹ đạo ban đầu của cuộc đời, Khoai Tây Chiên và Tiểu Mai sẽ trở thành kiểu người giống nhau, vui vẻ, hoạt bát, hòa mình vào đám đông, thích nhiều người và được nhiều người thích. Khi hỏi Khoai Tây Chiên, cô ấy nói nếu không có trải nghiệm đó, có lẽ cô sẽ giống như Tiểu Mai, bừng bừng sức sống, dùng sự nhiệt tình sưởi ấm bản thân và những người xung quanh. Cuộc sống như vậy cũng tốt nhưng hiện tại, trạng thái bình lặng chỉ một mình ta, nội tâm an ổn, ung dung, yên tĩnh này vẫn đáng giá hơn nhiều.

Mỗi người chọn cho mình một phong cách sống riêng, không cần người ngoài xen vào nhưng tựu trung, tất cả chúng ta đều cần đạt được sự bình yên trong tâm hồn, phân tích lợi hại, được mất giữa những lựa chọn, học cách né tránh tổn thương để sống tốt hơn. Con người rất bị đám đông ảnh hưởng, chỉ khi ở một mình, ta mới không bị yếu tố khách quan tác động, có thể suy nghĩ một cách lý trí về hoàn cảnh của mình và khám phá cuộc sống mà ta thực sự mong muốn.

Thay vì tiêu tốn thời gian vào những mối quan hệ xã hội vô bổ, tốt hơn hết bạn nên chỉnh đốn bản thân đạt đến trạng thái tốt hơn. Trong nhiều trường hợp, cô đơn là nền tảng để chúng ta hoàn thiện bản thân và chính chúng ta cũng khiến nó trở nên thú vị. Trong mỗi độ tuổi, chúng ta có những quan điểm khác nhau về cô đơn. Và trong khi nếm trải cảm giác ấy, chúng ta sẽ làm quen với nỗi hoang mang, mờ mịt.

Kỳ thực, quá trình sợ hãi, chịu đựng và tận hưởng cô đơn có thể chỉ như thời gian xem một bộ phim, ăn một bữa cơm, hoặc thời gian để phục hồi sau khi thất tình.

Tất cả mọi người đều đã được định sẵn sẽ đi một mình trên hành trình nơi cõi tạm này. Cho dù là người thân hay bạn bè, họ cũng chỉ có thể đi cùng bạn một đoạn đường. Bạn sẽ luôn có những lúc ở một mình. Đã không thể trốn tránh vậy chỉ còn cách thừa nhận cô đơn là một tồn tại hợp lý. Vì vậy, hãy học cách chung sống với cô đơn và tận hưởng nó.

Trước khi chấp nhận cô đơn, con người luôn muốn thoát khỏi tịch mịch. Sau khi chấp nhận cô đơn, rất nhiều điều mới mẻ lắng lại, tạo thành từng tầng từng lớp dưới chân ta, nâng đỡ ta trưởng thành, giúp ta trở nên chín chắn, không còn hoảng hốt, lo sợ.

[1]

Nữ diễn viên người Trung Quốc.

NGUYỆN VÌ NGƯỜI
ĐI TRÊN HÀNH TRÌNH KHÔNG
BIẾT TRƯỚC TƯƠNG LAI
Chịu trách nhiệm xuất bản
GIÁM ĐỐC - TỔNG BIÊN TẬP
PHẠM TRẦN LONG

Biên tập: | Nguyễn Thị Phương Thảo
Vẽ bìa: | Ba Ba
Trình bày: | Nguyệt Đỗ
Sửa bản in | An Nguyễn

NHÀ XUẤT BẢN THẾ GIỚI
LIÊN KẾT XUẤT BẢN
CÔNG TY CỔ PHẦN SÁCH PHÚ SĨ
In 2.000 bản, khổ 13 cm x 18 cm tại Công ty Cổ phần In Bắc Sơn Địa chỉ: 262 đường Phúc Diễn, phường Xuân Phương, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội. Xưởng SX: Số 764 đường Phúc Diễn, phường Xuân Phương, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội. Số xác nhận ĐKXB: 2029-2022/CXBIPH/07-148/ThG. Quyết định xuất bản số: 649/QĐ-ThG cấp ngày 24 tháng 06 năm 2022. In xong và nộp lưu chiều năm 2022. Mã ISBN: 978-604-365-362-5.