Author: Nhật Chiêu
Date: 2016-12-16 17:00:00+00:00
Publisher: NXB Hội Nhà Văn

Lời tiên tri của giọt sương

Được xuất bản theo hợp đồng trao quyền sử dụng tác phẩm giữa Nhật Chiêu và Công ty TNHH Sách Phương Nam.

Tác giả giữ bản quyền, 2011

Bản dịch tiếng Anh của Từ Lê Tâm

Hiệu đính bản dịch tiếng Anh: Nguyễn Nam

Copyright © 2011 Nhat Chieu

Translated by Tam Tu Le

Revised by Nam Nguyen

Published by Phuong Nam Book 2011.

Nhật Chiêu

Truyện ngắn

Người ăn gió và quả chuông bay đi

Mưa mặt nạ

Viết tên trên nước

TRUYỆN NHỎ

SMALL-SIZED STORIES

Bức tranh

GiỮa sa mẠc. Để làm dịu cơn khát của mình, chàng họa sĩ đã vẽ trên cát một con suối.

Khi chàng bỏ đi, một mạch nước ngầm đã tràn lên bức tranh khe suối ấy.

Đoàn lữ hành đã tìm thấy xác chàng họa sĩ cách đó không xa. Dẫu sao đi nữa, họ đã uống nước thỏa thuê.

A painting

In the desert, a painter drew a spring on the sand to reduce his thirst.

After his departure, a source of groundwater erupted and flowed over that painting of the spring.

A caravan found the painter’s dead body nearby. Anyway, they enjoyed drinking the water from the newly erupted source.

Cuối cùng và đầu tiên

GIỮA CƠN HỒNG THỦY, nàng tỉnh dậy trên một con thuyền lạ với người đàn ông lạ.

- Tại sao thế này? Anh bắt cóc tôi à?

- Không còn cách nào khác. Bây giờ nàng là người con gái cuối cùng.

Nàng ngồi khóc. Như thể chưa đủ mưa, chưa đủ hồng thủy.

Rồi nàng cũng nguôi. Bởi vì, quả thật, nàng cũng không còn cách nào khác.

*

Vài trăm năm sau, nhân gian lại đông đúc như xưa. Họ gọi nàng là người con gái đầu tiên.

The last and the first

In the middle of the Great Flood, she regained consciousness in a strange ark with a strange man.

- Why did things happen this way? Did you kidnap me?

- I had no choice. You are the last girl.

She cried as if there had been neither enough rains, nor enough Great Flood.

Then she was gradually subsiding. She had no choice, either.

*

Hundreds of years later, human beings grow crowded again as they did before. People call her the first girl.

Tiểu thuyết trinh thám

Trong một giấc mơ lâu rồi,

Đến bây giờ, tôi vẫn còn tìm kiếm kẻ sát nhân.

Y đang chuẩn bị, tôi biết, giết tôi trong những giấc mơ khác.

Dựa vào tin đồn cùng những nguồn tin đáng tin cậy khác nhau, kẻ sát nhân có thể là:

a. Không ai khác ngoài cha tôi
b. Vợ tôi đấy thôi
c. Chính bản thân tôi

Cuộc tìm kiếm của tôi có thể do vậy mà thiếu hiệu quả.

Detective novel

In a dream long time ago, I was killed.

Up until now, I’m still looking for the murderer.

I know he is planning to kill me in other dreams.

Based on rumors and other reliable sources, the murderer may be:

a. Nobody else but my father
b. My wife
c. I myself

Perhaps because of that my search has been inefficient.

Tề vật luận

Trăng đang tan ra, tan cái soi chiếu thành hồ và hồ đang cô đúc, đúc cái long lanh thành trăng.

- Sao hồ mênh mông thế! Trăng ta thấy mình nhỏ nhoi quá!

- Trăng đang mơ rồi đó. Hay hồ ta đang mơ?

Discussion on Making all things equal

The Moon is melting: it is melting its reflection to form a pond; and the pond is thickening: it is thickening its reflected sparkles to form a moon.

“How vast the pond is!  As the Moon, I feel myself so small.”

You are dreaming, dear Moon!  Or am I myself-the pond dreaming?

Thế giới ảo

Nàng đang ngồi trước máy tính. Đi ngang bàn nàng, một nam đồng nghiệp nói:

- Lạ quá, tôi thấy chị đang ngồi cắt tóc bên kia đường mới tức thì. Chị không thể nào đi nhanh hơn tôi được!

Nàng ngồi trước máy cả buổi sáng nay chưa hề rời bàn.

Đi ngang bàn nàng, một nữ đồng nghiệp nói:

- Rõ ràng chị ngồi cắt tóc bên kia đường mà, lẽ nào lại đồng thời ngồi đây?

Nhiều ngày nay, nàng không hề đi đâu cắt tóc. Đi ngang bàn nàng, chị tạp vụ nói:

- Thưa cô, cô không phải đang ngồi cắt tóc bên kia đường sao?

Đứng bật dậy, nàng lao ra cửa.

Virtual world

She is sitting in front of the computer. Passing by her desk, a male colleague says, “That’s strange. I just saw you getting your hair cut on the other side of the street. You couldn’t go faster than me.”

She has been sitting in front of the computer the whole morning without leaving her desk.  Passing by her desk, a female colleague says, “You are obviously having a haircut on the other side of the street, how could you also be here simultaneously?”  She did not go out for a haircut during the last few days. Crossing by her desk, a female janitor says, “Dear Madam, you are having your hair cut on the other side of the street, aren’t you?”

Jumping up, she throws herself towards the door.

Gương

Lần đầu tiên, có người đưa cho N. một chiếc gương soi. Từ đó, N. luôn mang theo gương bên mình.

“Con người không nên nhìn thấy gương mặt của chính mình. Kẻ phát minh ra gương soi đã đầu độc trái tim người.” Pessoa nói vậy.

Một hôm, N. đánh mất gương. Tìm khắp nơi, cuối cùng chàng đến một dòng suối. Nó giống gương quá. Và chàng trầm mình.

Hóa thân thành gương soi.

Mirror

It was the first time someone gave N. a mirror. Since then, N. has never gone out without his mirror.

“Human shouldn’t see his face. The mirror inventor poisoned human heart”, said Pessoa.

One day, N. loses his mirror. Having searched for it everywhere, he finally gets to a spring. It looks very much like a mirror. And he drowns himself,

Metamorphosing into a mirror.

Tên trộm

Thiền sư đọc cho người đàn ông nghe bài thơ mới vừa soạn xong:

Tên trộm đi rồi
bỏ quên bên cửa sổ
một vầng trăng soi

Bữa sau, người đàn ông trở lại, kể rằng ông cũng vừa bị trộm hồi hôm.

- Tên trộm dường như không lấy gì hết. Nhưng vợ tôi thường ngồi bên cửa sổ thì đã biến mất trong đêm. Không biết có phải là cùng một tên trộm đã viếng nhà thầy không?

Phần đầu truyện liên quan đến thiều sư Ryôkan, tác giả bài thơ lừng danh trên. Phần còn lại có thể là giấc mơ của chính thiền sư, tuy vậy chưa từng có sách nào ghi chép nó.

A thief

A Zen master reads his just finished poem to a man:

The thief
left it behind:

the moon at my window.

Next day, the man comes back telling the thief has just visited his house at night:

“The thief seemed to take nothing. However my wife usually sitting by the window disappeared that night. I wonder if he is the same thief who visited your house before.”

The first part of this story is related to Zen master Ryokan, who wrote the above famous poem. The rest may be his dream but it has not ever been seen in any record yet.

Chiếc nhẫn

Đi làm về, nàng chưa kịp bước vào nhà thì “Cô là ai?” chồng nàng hỏi.

Trên đường về, nàng đã đánh rơi chiếc nhẫn cưới y như Shakuntala.

Nghe nói nàng đã đi mua chiếc nhẫn khác. Còn chồng nàng thì biệt tích.

The ring

Backing from work, when she hasn’t stepped into the house yet, her husband asks: “Who are you?”

On her way home, she accidentally dropped her wedding ring just as Shakuntala.

It is said that she has bought another ring, but her husband’s disappeared without leaving a single trace.

Cá du

Hai con cá du bơi lội dưới sông Hào, nhìn thấy hai người đứng trên cầu.

- Hai người trên ấy đang buồn.

- Đằng ấy không phải là người, sao biết được người buồn?

- Đằng ấy không phải là tớ, sao biết tớ không biết? Tớ bơi giữa sông Hào mà biết thôi.

Nhanh như cắt, một con chim lao xuống nước, đớp gọn hai con cá du.

Cuộc tranh luận đương nhiên là chấm dứt.

Thryssas

Two thryssas swim at ease in the hao river, and they see two people standing on the bridge.

- Both of them are sad.

- You’re not human - how do you know these men are sad?

- You are not me, how do you know that I do not know? I know it as I’m swimming in the Hao River.

Like a streak of lightening, a bird dives into the river and catches the two fishes.

The debate is absolutely over.

Một cách lễ độ

Do nhầm lẫn, y được đưa đến Thiên Đàng. Qua khỏi cổng, y nghe hát:

Chào mừng đến với Cõi Trời!

Ở đây chỉ có niềm vui.

Chưa bao giờ y nghe một tiếng hát buồn đến thế.

“Niềm vui trong ngôn ngữ nơi này chắc là tên khác của nỗi buồn chăng?”

Y thử nói lên ý nghĩ của mình với một thiên thần canh gác. Một cách lễ độ.

Lập tức, y bị tống xuống địa ngục.

Politeness

By mistake, he is sent to heaven. Having passed through the gate, he hears someone singing:

Welcome to the Realm of God!

Here exists only joy .

He’s never heard such a sorrowful singing.

“The joy in this world’s language means sadness, doesn’t it?”

He tries to express his thought to a guardian angel. Very politely.

Instantly, he is expelled to hell.

TRUYỆN LẠ

STORIES OF THE STRANGE

Vật lạ

Người ta khai quật được một vật lạ. Không ai biết đó là gì.

Không cách nào dò ra được niên đại của nó. Dường như đó là một vật thể đến từ hành tinh khác. Mà cũng có thể đến từ tương lai.

Có vô số cách diễn giải về vật lạ đó. Và mọi diễn giải đều thất bại hoặc là rất ít ý nghĩa.

Cuối cùng cũng đi đến quyết định: Ném vật lạ xuống biển.

Để tương lai còn có cái mà khai quật. Và lại sẽ có vô số cách diễn giải về nó.

Hỡi vật lạ, mi là cái gì?

Unidentified object

They excavate an unidentified object.  Nobody knows what it is.

There is no way to trace its date. It seems to come from another planet. Or maybe from the future.

There exists no end of explanation about that object. All of them go wrong or have just little sense.

Finally here comes the decision to throw the object into the sea.

With a purpose that future human would have something to excavate. And there would have a lot of explanation, too.

Dear the unidentified object, what are you?

Vong

Là người cuối cùng được phóng vào vũ trụ, anh nhìn thấy trái đất nổ tan.

Missing

Being the last man launched into the universe, he sees the earth exploding.

Người lạ

Khi tôi mở cửa vào phòng, có một người lạ đang ngồi đọc nhật báo.

- Tôi là người thay thế. Thời gian tạm trú của ông đã hết.

- Sao cơ? Tôi đóng tiền trọ đầy đủ, đúng hạn. Ngày mai mới đến kỳ.

- Điều đó đâu ngăn cản hôm nay là thời hạn chót của ông, phải vậy không?

Lời nói của y lanh lảnh, nổi gió, ném tôi ra khỏi cửa và đánh bật tôi ra khỏi cuộc ở trọ lần hồi bấy lâu nay, bay vào cõi chưa biết.

Stranger

When I open the door, a stranger sits there, reading a newspaper.

- I’m a replacement. Your temporary residence is expired.

-Why? I always send rental fee on time. Tomorrow is just the deadline.

- It couldn’t prevent that today is your deadline, could it?

His voice is piercing, raises the wind, throws me out of the door and dislodges me from my gradual boarding life for so long.

Hang tối

Khi y bật đèn pin trong hang tối, cái sọ người nhìn y bằng cặp mắt trống rỗng. Và giọng nói khô khốc vang rền:

- Mi vẫn chưa quên ánh sáng ư?

Dark cave

When he turns on the torch in a dark cave, the skull looks at him by its empty orbit. Then a very dry voice resounds:

- You haven’t forgotten the light, have you?

Thú lạ

Từ trong tôi con thú lạ chui ra, đứng đối diện với tôi.

- Ngài sai bảo gì ạ?

- Mi... à không... ta không...

- Ngài không nhớ ra kẻ tôi tớ này à?

- Quen... Không có ai quen với ta hơn mi.

- Thế...

Và tôi sai con thú lạ đi làm một việc mà bản thân tôi không dám làm.

Unknown animal

From myself there is an unknown animal appears, standing in front of me:

- My master, what do you order me?

- You... oh no. I am not...

- You forget your slave, don’t you?

- Yes I know you. Nothing is familiar to me than you.

- So...

Then I send that animal to do a job that I myself wouldn’t dare to do so.

Cỏ

Người dẫn đường đưa tôi vượt thời gian.

Trong công viên làm bằng hợp chất xanh lè, tôi gặp một đứa trẻ đi dạo với Walt Whitman và nghe họ trò chuyện.

Đứa trẻ hỏi Cỏ là gì và xoè đôi bàn tay không.

Nhà thơ đáp rằng đó là một thứ thuộc về ký ức của loài người.

Và Whitman bắt đầu câu chuyện cổ tích về cỏ.

Sốt ruột, tôi giục người dẫn đường đưa tôi trở về.

Liệu cỏ có còn không?

Grass

The guide takes me through the time

In a park made by green mix, I meet a child walking with Walt Whitman and hear about their story.

The child asks what grass is and opens its empty hands.

The poet replies that thing belongs to human’s memory.

Then Whitman starts telling a fairy tale about grass.

So anxious, I urge the guide to take me back

I wonder if the grass is still alive.

Quà

Chàng sinh viên nhìn thấy đứa bé đói nằm khóc bên vệ đường mà trong tay chàng thì chỉ có cuốn Buồn Nôn.

Chàng đặt quyển sách xuống bên đứa bé vừa lúc
nó trút hơi thở cuối cùng.

Một cô gái đặt xuống quả bong bóng xanh.

Một ca sĩ đặt xuống con gấu bông.

Một cặp tình nhân đặt xuống mấy cánh hoa.

Một thương gia đặt xuống cái trang thờ.

Một quan chức đặt xuống tờ giấy khen.

Từ đâu đó nhìn xuống, linh hồn bé tự nhủ:

Hôm nay mình có nhiều quà tặng quá!

Đứng gần đó, một triết gia lẩm bẩm:

Trước Thượng đế, một đứa bé chết đói không có
giá trị gì cả.

The gift

The student sees a crying child being on the verge of starvation by the roadside while he just has the book Nausea in hands.

He places the book by the child just as it
passes away.

A girl lays a blue balloon

A singer places a stuffed bear

A couple puts down some flowers

A businessman lays an altar

An official lays a trophy.

From somewhere looking down, the child’s soul
talks to itself:

Today I got a lot of gifts

Near by, a philosopher mumbles:

In front of God, a dying starving child has
no worth.

Quần áo không vua

Trong trang phục mới, nhà vua diễu hành. Lệnh cho dân chúng hôm ấy không ai được mặc quần áo, phải hoàn toàn trần truồng. Một đứa bé (tồng ngồng) reo lên:

- A ha! Quần áo đẹp quá! Quần áo đang đi! Quần áo không vua!

Mọi người (tồng ngồng) ồ lên:

- Vua đâu rồi?

- Vuua đââu rôồi?

Clothes without the King

In his new custom, the King starts the march. That day, it is commanded that people must not wear clothes and all must be totally naked. A (naked) child acclaims:

Aha! Beautiful custom! Clothes are walking. Clothes without the King!

(Naked) People surprise:

- Where is the King?

- Where is the King?

Phép lạ

Tượng khóc! Tượng khóc!

Người ta đổ xô đến quỳ lạy. Chật kín đường.

Tượng khóc! Tượng khóc!

Người ta vừa cầu nguyện vừa khóc.

Một cơn mưa ập đến. Người ta chạy tán loạn,
giẫm đạp lên nhau. Chết một em bé.

Chết trong mưa một em bé.

Tượng khóc! Tượng khóc!

Miracle

Crying statue! Crying statue!

People flock into there to kowtow. Overcrowded road.

Crying statue! Crying statue!

They pray while crying.

It is raining. People run away chaotically, trampling across each other. Die a child.

Die in the rain a child.

Crying statue! Crying statue!

Cửa

Cửa vẫn mở mỗi lần y gõ, nhưng KHÔNG CÓ AI.

The door

The door is open whenever he knocks on but there is NOBODY.

Tự sự

“Có mưa.” Đến từ một nơi khô hạn, y kể “Ban đầu là mưa hoa, sau đó là mưa rác.”

Narrative

“It was raining”, said the man comes from the land of drought, “First it was rain of flowers then the rain of rubbish.”

Được

Trước khi chết, Tố Như nói, “Được.”

Tử thần đón ông mỉm cười, “Tuyệt! Đó là bài thơ hay nhất của ông.”

It’s alright.

Before passing away, Nguyen Du said: “It’s alright”

The Death welcomes him with a smile: “Great! It is your best poem”.

TRUYỆN ĐÊM

STORIES OF THE NIGHT

Cánh cửa của nàng

Vượt thoát trong hoan ca và rồi nàng bật khóc khi nhận ra mình đã tự nhốt mình bấy lâu sau cánh cửa không hề có khóa.

Her gate

After her jail-breaking full of joyful singings, she suddenly bursts into tears when recognizing that she has imprisoned herself for such a long time behind an unlocked door.

Vào

Tiếng chuông nửa đêm vọng đến thuyền khi anh vào sâu trong nàng.

Entering

The echo of a midnight bell reaches the boat while he is entering deeply into her.

Trở lại

Trở lại trần gian, hạc vàng nghe thấy người ta bây giờ nói với nhau bằng giọng két.

Returning

Returning to human world, the golden crane hears people now talking to each other by a parrot-voice.

Bình đẳng

Thư sinh đã chết khi ma hồ vào phòng, mong bình đẳng.

Equality

A literatus died when a fox-spirit entered his room, desiring for equality.

Đổi ngôi

Sao đổi ngôi rồi , nàng nói.

Binary star

“The primary and secondary of a binary star have interchanged their positions,” she said.

Khát

Khi mọi người trong thành phố hóa đá cả rồi, một bầu vú căng sữa trong bóng tối bay đi tìm đôi bờ môi biết khát.

Thirstiness

When the whole town has turned into rocks, a swelling nursing breast flies in the darkness looking for thirsty lips.

Lên bờ

Biển cạn dần, Ngư nữ lên bờ tìm thủ phạm, mỗi bước đi đau nhói.

Going ashore

The ocean is drying up. A Mermaid steps ashore, hunting for the culprit of the drought, and feeling acutely painful in each footstep.

Trôi

Rơi từ chiếc cầu gãy, nhà sư và cô gái điếm theo dòng trôi ra đại dương.

Drifting

Falling down from a broken bridge, a monk and a prostitute are swept away by the stream, and drift to the ocean.

Độc nhất

Chở cây gỗ quý đi rồi, tên lâm tặc châm lửa vào RỪNG mừng báu vật độc nhất còn lại.

Uniqueness

After stealing the valuable tree, the forest thief inflames the WOOD to celebrate his now uniquely surviving treasure.

Bầu trời xanh

Hắn sống trong cái hộp.

Một hôm, hắn thử mở nắp hộp ra.

Gặp cái hộp lớn hơn chứa đựng cái hắn vừa mở. Mở tiếp, lại chạm phải cái hộp lớn hơn nữa...

Những người nói với ta về bầu trời xanh, hắn tự nhủ, chỉ là bọn nói láo.

Blue sky

He lives in a box.

One day, he tries to open the lid,

Only to see a bigger box containing the opened one. He keeps opening its lid, and finds himself in another bigger box...

“Men who told me about the blue sky”, he talks to himself, “are liars.”

Điểm S

Khám phá ra điểm cực nhạy của trái đất và đặt tên là điểm S, nhà bác học S. bị đưa lên giàn hỏa thiêu sống theo lệnh của Nữ hoàng. Trên loan sàng lúc ấy, Nữ hoàng rú lên cực khoái vừa khi bà chạm đến điểm S của mình.

Point S

After discovering the most sensitive point of the earth and naming it S, the scientist S. is condemned to the stake by the Queen’s order. In the Queen’s bed at the same time with the execution, the Queen screams out during orgasm when she touches her S point.

Con sóng

Tự mình tách ra khỏi biển, một con sóng lang thang đi vào làng ban đêm, trông giống một bóng ma trắng mờ.

Nhìn thấy một đống lửa, nó tự nhủ: Cái này là gì mà một mình lộng lẫy, một mình nhảy múa và đẹp dữ dội đến thế? Lý tưởng mà ta chờ đợi bao năm trời là đây!

Và con sóng thả mình cuống cuồng vào lửa.

Cả hai đều chết, ngọn lửa và con sóng.

Wave

Separating itself from the sea, a wave looks like a vaporous ghost, and wanders in a village at night.

Seeing a fire, the wave talks to itself: ‘What is this self-splendid, self-dancing and formidably beautiful thing? Here is definitely the ideal for which I have been looking for years!’

Then the wave hurriedly jumps into the fire.

Both of them, the wave and the fire, died.

Sợ

Tự tử mà không chết, nàng thế nào nhỉ?

Có người thấy nàng khóc.

Kẻ thì bảo nàng câm lặng.

Người thì tin rằng nàng điên.

Lại còn tin đồn nàng sẽ tự tử lần nữa.

Không có gì hết, nàng chỉ sợ trang điểm không
kịp trước khi đến công ty.

Fear

Having committed suicide unsuccessfully,
and still alive, how is she now?

Someone sees her crying,

Someone else says she keeps silent.

Others believe she turns crazy

And there is also rumor that she will commit
suicide again.

No such things as those happen. She is only afraid of not having enough time for her make-up before going to work.

Đánh vần

Gặp nhau dưới chân núi, hai tín đồ tranh nhau gào:

- M. là Thượng đế duy nhất!

- A. mới là Thượng đế duy nhất.

Trong mái lều dưới chân núi, một đứa bé tập đánh vần.

- A, Mờ a MA.

Bên ngoài, hai tín đồ vẫn tiếp tục gào tên Thượng đế của họ và vung gậy hành hương đập nhau đến chết.

Spelling

Meeting at the foot of the mountain, two religious believers shout out to each other:

M. is the only God!

A. is really the only God!

Under the roof of a poor cabin at the foot of the mountain, a child is trying to spell:

MA, M and A [MA is a Vietnamese word, meaning “Ghost”]

Outside, two followers are still shouting out their Gods’ names, waving their pilgrimage sticks and beating each other to death.

TRUYỆN ĐÂU

STORIES OF SOMEWHERE

Tiến hóa

Cả anh cũng không biết là mình đã hoá thành tinh tinh thật bao giờ sau nhiều năm đóng vai tinh tinh trong gánh xiếc.

Evolution

Having played chimpanzee in the circus for a long time, he himself doesn’t know whenever he transformed into a real chimpanzee.

Cóc

Chôn mình nhiều tháng ròng, cuối cùng con cóc trong hang cũng nhảy ra, rồi ngồi đó, rồi nhảy đi; làm quen với một nhà thơ và đến giờ, cả hai tiếp tục bước nhảy trên đường đời.

The Toad

After secluding himself in a cave for months, the Toad finally jumps out, sits there, jumps away, makes friend with a poet, and up to now both of them still jump on their road of life.

Cực lạc là đâu?

ĐÂY, Tố Nữ đáp.

(tập Hồ Xuân Hương)

Where is the Land of Bliss?

“HERE”, the Simple Woman Sunu replied.

(Imitating Ho Xuan Huong)

Tro tàn

Sống lại, Phượng Hoàng kinh ngạc nhìn thấy thế giới con người đã biến thành tro tàn cả rồi, bèn kêu lên, “Có ai không? Hãy sống lại từ tàn tro đi nào, làm ơn đi!”

Ashes

Reborn anew to live again, the Phoenix is surprised when seeing the entire human world has turned into ashes. It cries out: “Is there anybody here? Be reborn from ashes, please!”

Ma trơi

Với cô gái điên chạy theo trên đồng, ma trơi tự nhủ: cô ta cũng từ xương cốt bốc lên mà cháy trong không khí như ta ư và ta yêu rồi ư?

The jack-o-lantern

Being followed by a mad girl running along the field, a jack-o-lantern talked to himself: “Is she also produced by organic decay and ignited into fire in the air like me, and have I fallen in love with her already?”

Tình

Tình nhân lại gặp tình nhân, (3145)

một xe trong cõi hồng trần như bay! (907)

(tập Kiều)

Love

Lover meets lover, again

A carriage is moving fast as if flying in the dusty world.

(Imitating Kieu)

Tiếng thở dài

Vào được động kho báu rồi, con người ấy nhận ra đâu cũng chứa những thứ mà mình đã từng vứt bỏ đi như vài mối tình, lòng tự trọng... và rồi cả hang động nổ tung trong một tiếng thở dài.

A Sigh

Having been in the cave of treasure, the man recognized his once thrown-away old objects scattered everywhere, such as some love affairs or self-respect... and the cave was exploded in a sigh.

Truyền thống

Lần đầu nhìn thấy đom đóm, con chó nhà ngớ ra và theo thói quen truyền thống, nó vội vàng cất tiếng sủa trăng.

Tradition

Seeing the firefly for the first time, a sheltered dog stands nonplussed, and in accordance with common doggy attitudes, it hurriedly barks at the firefly as if at the moon.

Giai ngôn

“Mi chỉ biết nói với Bụt,” Ma hiện ra gặp cô Tấm, “còn với Ma, mi nói gì, NÓI GÌ?”

Logos releasing

A ghost appeared in front of Tam. “You only talk to the fairy,” said the Ghost, “how’s about talking to the Ghost? What will you say?”

Cửa hẹp

Bị săn đuổi, hắn luồn mình qua khung cửa hẹp, chạy vào bóng tối rồi rơi xuống giếng sâu, chẳng biết còn cơ hội SỐNG hay không?

A Narrow Gate

Being chased, he sneaked through a narrow gate, running into the dark and falling down into a deep well; who knows whether if he had a chance to LIVE or not.

Thức tỉnh

Với hơi ấm cô gái lạ, chàng thức tỉnh, một cô gái lạ trong đêm, và sách kinh rơi khỏi giường.

Awakening

Because of the warmth from a strange girl’s body, he wakes up: an unknown girl in the middle of the night, and the Bible falling out of the bed.

Sâu bọ

“Chúng chỉ là,” những con sâu bọ khổng lồ đang quan sát loài người từ một hành tinh xa bảo nhau, “loài côn trùng hạ đẳng!”

Insects

“They are only inferior insects”, giant worms talk to each other when observing mankind from a faraway planet.

Ngọc

Rơi vào lòng một con trai, giọt sương mơ ngày mình rực sáng trên bờ ngực Nữ hoàng.

Pearl

Fallen into the shells of a mollusk, dewdrop dreams of the day it will flash on the Queen’s bust.

Cá sấu

Chưa làm cấp trên hài lòng, con cá chép vượt vũ môn chỉ hóa thành cá sấu, được phái đến đầm lầy làm CHÚA và bắt đầu nhận quà biếu của cư dân Đầm, vừa nhận vừa rơi nước mắt.

Crocodile

Not yet satisfying its boss, the Dragon-Gate leaping carp was able to transform only into a crocodile, and was sent to a pond to be King over there; shedding tears it starts receiving gifts from the pond’s residents.

TRUYỆN HƯ

STORIES OF EMTINESS

Biến hình

Sau khi lên ngôi Nữ hoàng, Thiên Nga ăn uống vô độ đến mức biến hình, chẳng còn chiếc cổ lượn cong thanh tú và đôi cánh từng bay bổng như mơ nữa, mà trước mắt thần dân nàng dần dần trở thành con ngỗng béo, chỉ còn cách cứu vãn là đem nàng ra mà quay theo kiểu người ta quay một con vịt xấu xí.

Transformation

Having ascended the Queen’s Throne, the Swan eats and drinks so lavishly that her elegantly curved neck and dreamingly soaring wings disappear. She finally transforms into a fat goose in the eyes of her people. Thus, the only way to save the situation is to roast her like an ugly duck.

Sa mạc của Thủy Tinh

Nhìn thấy đôi tình nhân nắm tay nhau đi xuống nước tìm cái chết, ta nhớ Mị Nương, nàng cũng như ta bất hạnh là phải trở thành những người bất tử và cõi nước mênh mông của ta buồn hơn sa mạc.

Water-Genie ’s Desert

Seeing a couple hand in hand drowning themselves into the water, I miss Mi Nuong.  Like me, she is misfortune because of being an immortal, and my immense aquatic realm is sadder than the desert.

Nguyên sơ

Sau ái ân, nàng nằm nhắm nghiền mắt, thả mình trong một dư cảm nguyên sơ thì bỗng dưng từ cửa sổ vọng lên tiếng rên dữ dội, anh ơi em chết mất , một tiếng rên tội lỗi hoàn hảo phát xuất từ một con vẹt xanh đang đu đưa trong lồng.

Primitive

After making love, she closed her eyes and set herself free in a primitive feeling. Suddenly, resounding from the window a fierce moan, a perfectly guilty moan from a blue parrot swaying in its cage, ’Oh my darling, I am dying’.

Hư

Khi Rùa huênh hoang mình là tay đua đệ nhất bởi vì “LỊCH SỬ từng ghi Rùa chạy nhanh hơn Thỏ” thì Sóc phì cười, “chỉ là cái hư cấu ngớ ngẩn!”

Fiction

When the Turtle showed off his greatest runner position because “It has been recorded in HISTORY that Turtle runs faster than Rabbit”, the Squirrel burst out laughing: “What a stupid fiction!”

N

Một hôm, giữa phố đông có ai đó gọi mình, song sóng người tràn đến lấp mất người gọi lẫn người được gọi, chỉ còn lại dư vang một cái tên trống rỗng:

N ...............................................................

- một cái tên không là ai cả,

N ...............................................................

- một cái tên không có con người,

N ...............................................................

- một cái tên không có sự vật và không có cả Thượng đế,

N ...............................................................

- mà biết đâu, không hề có cái tên nào được gọi,

N ...............................................................

- chỉ là âm thanh không ao xưa và không ếch nhảy, tuy là như vậy, tôi vẫn quay trở lại với làn sóng người, tìm NGƯỜI GỌI bằng cách gọi to:

N ...........................................................ƠI!

N

One day, someone called me in a crowded street but waves of rushing people hid both the caller and the called away from one another, and there remained only the echo of an empty name:

N ...............................................................

- A name that is nobody,

N ...............................................................

- A name without any human being,

N ...............................................................

- A name with nothing, even God,

N ...............................................................

- but there might have been no name called,

N ...............................................................

- Or this might have been a sound without the old pond and the jumping frog. However, I turned back, facing the wave of passengers, looking for the CALLER by crying aloud:

Hey ....................................................... N!

Bầu trời

Sau khi bay xa mặt đất, Diều tự bứt dây để lên cao hơn nữa, thế nhưng bầu trời lại đảo lộn bất ngờ.

The sky

After flying far away from the ground, the Kite cut its string to get higher; however the sky suddenly turned upside down.

Thư gởi Swift

Xin ngài cho phép tôi được tự tử, bởi tôi không còn chịu nổi MÙI NGƯỜI.

Gulliver

A letter to Swift

Please allow me to commit suicide as I can no longer stand HUMAN SMELL.

Gulliver

Chí Tôn

Gặp Cóc, Trời xin từ nhiệm vì không muốn làm Trời nữa, Cóc khuyên giải, “Cháu bắt chước con người làm gì, như ta đây là Cậu của Trời phải cai quản mưa, nếu ta từ nhiệm thì cả thiên hạ đành chết khát, Cóc và Trời là không thể thay thế, vậy mới là Chí Tôn!”

The Most Venerated

Meeting the Toad, God asked to resign because he didn’t want to be God anymore. The Toad consoled him: “Why do you imitate human beings? Being the God’s Uncle, I must control all rains. If I retired, the whole world would die of thirst. We are irreplaceable; therefore we are the most venerated.”

Nhại

Một hôm Cóc hiện ra với tôi mà nói, “Coi chừng đó, ta sẽ viết về mi mà lưu truyền trong thế giới Cóc và chắc chắn mi sẽ là nhân vật tồi nhất!”

Parody

One day the Toad appeared and said to me: “Be cautious! I will write about you and circulate the story in the toad-world, and you will surely be the worst character.”

Ma mỹ nữ

Khi Don Quixote chết, cô gái xấu xí từng trú trong mộng của chàng như một giai nhân tuyệt thế quyết định chết theo chàng để có thể biến thành ma mỹ nữ.

Beauty-ghost

When Don Quixote died, the ugly girl who used to shelter in his dreams as the most beautiful woman also decided to kill herself so that she could transform into a beauty-ghost.

Biển ói

Có lần nhìn thấy mặt trời lặn, vầng trăng vừa mới mọc liền khua múa với biển đêm, “nàng thấy không, y vội vã rút lui vì xấu hổ không thể chiếu sáng bằng ta,” khiến cho biển ói lên bờ những đợt sóng đầy cá chết.

Vomiting sea

Once looking at the sunset, a newly-rising moon bragged with the dark sea: “Do you see that? He retreated in a hurry, feeling ashamed because he wasn’t as bright as me.” His words made the sea vomited waves full of dead fishes to the shore.

Tấm khóc, Bụt hiện ra

Lóc thịt Cám làm mắm xong, Tấm chợt nhìn thấy Bụt bèn hỏi, “tại sao Bụt dám khóc trước mặt TA?”

When Tam cries, a Fairy appears

After cutting up Cam’s flesh and preparing it as a kind of fermented sause, suddenly Tam saw the Fairy, and asked: ‘How dare you cry in front of ME?’

Gương vỡ

Ai đó đã sơ ý làm vỡ chiếc gương soi của Alice và cô bé đành rời bỏ thế giới tan nát đó mà trở về thực tại và bắt đầu trở thành người lớn, thế là hết chuyện.

Broken Mirror

Someone broke Alice’s mirror by mistake, so she must leave that fragmented world, returning to the real world and growing up to an adolescent. That’s the end of the story.

Mây

Từ cửa sổ trong bóng đêm, đôi khi tôi thấy nàng bay qua tựa như một áng mây nhỏ, đôi khi tôi thấy áng mây bay qua tựa như nàng và tôi bám theo hư ảnh đó như một đứa bé bò theo một quả bóng đang từ từ lên không.

The cloud

From my window, in the dark of the night, I sometimes saw her flying pass by me like a cloudlet; I sometimes saw the cloud flying pass by me like her and I am stuck to those illusory images like a child crawling after a flying off balloon.

Chúa cũng băng hà

Tung hô Chúa thật là phải đạo nên khi nghe mọi người tung hô Faust, Chúa cho gọi Satan mà bảo, Đi làm phận sự của ngươi , và Chúa giận đến nỗi băng hà, theo như lời loan báo của một người điên: Faust chết, Chúa cũng băng hà.

God died, too

Because it’s morally right to acclaim God, when hearing the public acclaim Faust, God told Satan, “Do your duty!” And God was so angry that he died afterwards, like a madman’s announcement, “Faust died, so did God”.

TRUYỆN MÊ

STORIES OF ENCHANTMENT

Mĩ học

Nàng Ngư nữ hỏi một con cá già, ta có đẹp không, nó đáp “chỉ có nửa thân dưới là đẹp, cô là một con cá đẹp phải sống với quái vật ngay trong bản thân mình” và câu nói ấy đã làm Ngư nữ chết tươi cùng với niềm đam mê vô ích.

Aesthetics

When the Mermaid asked an old fish if she was beautiful, it said “you look beautiful just with the lower half of your body and are a beautiful fish living with a demon in the same self” and these words made her die instantly with a useless passion.

Dơi

Sau khi loài Dơi thống trị vũ trụ, có một bác học Người cố chứng minh rằng trong tương lai xa, người có hi vọng trở thành một giống loài gần giống như Dơi.

The bat

After the whole universe was dominated by the bat, a Human scholar tried to prove that in far future, human beings might become a bat-like species.

Vô vọng

Lạc bước vào xứ sở của Người Vô Hình, tôi chỉ nghe tiếng nói của họ lao xao như lá cây trong gió - “Tại sao y dám hiện hình ra như vậy, còn tệ hơn trần truồng” là câu họ thường phẩm bình tôi xui tôi cảm thấy mình cùng đường vô vọng hơn bao giờ hết.

Hopelessness

Lost in the realm of the Invisibles, I only heard their whispers like leaves rustling in the wind: “How dare he appear visible like that? It’s worse than being naked” and this often stated judgment made me feel hopeless than ever.

Tiện nghi

Ra khỏi chuồng nhờ chấn song xiêu vẹo, con khỉ gầy tự do dạo chơi nhưng chỉ một chốc sau lại quay về chuồng, con khỉ béo hỏi, có gì lạ không, nó đáp “Sinh vật bên ngoài khốn khổ lắm, họ luôn phải đi tìm mọi thứ ở ngoài chuồng mà không hiểu rằng trong chuồng đã có sẵn mọi thứ rồi.”

Convenience

Soon after escaping from the cage thanks to tottering bars, and wandering at will for a while, the scraggy monkey came back to its cage. A fat monkey asked if there was anything exciting out there, it said: “Poor outside creatures! They think they must look for everything outside the cage, without knowing that all is readily available inside at hand.”

Mật

Đức vua ra lệnh tử hình từng người mỗi đêm khiến dân chúng chết dần, triều thần chết dần, bạn bè chết dần, vợ con chết dần, cho đến lúc mọi người chết hết - chỉ còn lại đao phủ vua cũng tự tay giết nốt, và cuối cùng Đức vua ra mệnh lệnh “tử hình Đức vua” với dấu ấn tối mật dù chẳng còn ai nữa.

Confidentiality

The King’s order to execute one person every night made his people, his courtiers, his friends and his family members die down one after another until all have been killed.  Finally, the King executed the decapitator and commanded to “put the King to death” with the top secret seal although nobody is there.

Không ai

Đến tận bây giờ, Công chúa vẫn chưa có chồng dù nàng đã ra lệnh Không Ai đến cầu hôn nàng và đêm đêm cầu nguyện: Không Ai đến với em đi! Không Ai đến với em đi!

No one

So far, the Princess hasn’t got married yet though she commanded Nobody to come with a proposal of marriage, and she still prays every night: “Nobody comes to me, please! Nobody comes to me, please!”

Chúa đánh vần

TÔI nặng TỘI

God spelling a Vietnamese word

T-Ô-I (self) plus a heavy tone = “TỘI” (guilt) A drop tone of self is guilt.

Chết đánh vần

Chờ hết...

Spelling Death in Vietnamese

“C-H-Ế-T”(death)-Waiting for (Chờ) the End (Hết)

Bước ra

Mỗi lần gàu nước được kéo lên, nước trong gàu đều nói “Xin chào” với nàng vì chỉ ra khỏi giếng, mỗi vốc nước mới có tiếng nói, mỗi vốc nước là khác nhau, thì cũng như mỗi sớm mai bước ra khỏi bóng tối nàng ra giếng bắt đầu chào hỏi từng bông hoa trong vườn.

Stepping out

Whenever she pulls up the water bucket, the water says “hello” to her because only having gotten out of the well does each handful of water have its own voice. Each handful of water is distinct from one another; similarly stepping out of the darkness at dawn every morning, she goes to the well and greets each flower blossoming in the garden.

Nhà

Trong rừng, Cây là sinh vật thông minh nhất, nó thường đứng yên nhưng khi cần nó bước đi bằng rễ rất nhanh, nhìn xuống con người mà nói, “Mi chỉ là sinh vật không cội rễ thật đáng thương” và cây lặng lẽ cắm rễ vào đất, nghỉ ngơi trong ngôi nhà êm ấm của mình.

House

In the forest, Tree is the most intelligent creature. It normally stands still but whenever needed, it can walk its roots quicky. Looking down on human beings, the Tree says: “You are a poor rootless being”. Then it quietly strikes its roots into the soil and takes a rest in its peaceful house.

Không biết

Một con khỉ nhỏ trong rừng nói với tôi, “Thà làm khỉ nhỏ ở trên cây hơn là Tề Thiên Đại Thánh mang kim cô trên đầu” và rồi nó ân cần mời tôi ăn trái cây Không Biết.

Ignorance

A little monkey told me “I’d rather be a little monkey dwelling on the tree than the Monkey King wearing the controlling golden headband.” then he thoughtfully offered me a fruit of Ignorance.

Lời tiên tri của giọt sương

Rồi đây, khi nhìn thấy giọt sương trong nắng, bạn cứ bước lên, nó sẽ hóa thành băng chẳng bao lâu nữa bởi Kỷ Băng Hà đang đến!

A dewdrop’s foretelling

“Later on when seeing a dewdrop in the sunshine, don’t hesitate to step up onto it: it will change into ice soon because the Ice Age is coming!”

Bụi

“Ở xứ Kim Cương, hạt bụi cũng trong suốt và chói ngời!” đó là lời một hạt bụi cõi Ta bà kể tôi nghe với niềm tin tuyệt đối.

Dust

Coming from the Saha World (or World of Endurance), the dust told me with all its absolute belief: “In the Diamond Realm, even a speck of dust is transparent and dazzling”

Nhẹ tựa lông hồng

Chim h ồng bay bổng đường mây, đánh rơi một lông hồng, và mảy lông ấy bay lướt trên phố chiều, chạm vào ai là người ấy chết, nhẹ nhàng thôi - còn cánh chim hồng cao bay kia chưa ai từng nhìn thấy bao giờ.

As light as a goose feather

A goose soars through layers of clouds, and accidentally drops down a feather.  The feather flies over the town in an afternoon and lightly kills anyone it touches. Meanwhile nobody has ever seen that high flying goose yet.

TRUYỆN AI

STORIES OF SOMEBODY

Vô nghĩa lý

Cả thành phố bốc cháy, cô bé bán diêm bị săn tìm dù không ai chắc kẻ phóng hỏa là ai, cô vẫn bị các phương tiện truyền thông xem là “tội ác chống lại loài người trong hình hài bé bỏng” Vì có người đã nhìn thấy cô đánh liên hồi những que diêm trong đêm tối “một cách vô nghĩa lý” - đánh làm gì và đánh cho ai?

Nonsense

When the whole city was put in fire, although no one knew for sure who the culprit was, the Little Match Girl was hunted: the media took her as an “anti-human crime hidden within a tiny body” because someone had seen her striking  matches one after another continuingly in the dark of the night ”nonsensically”- for what and also for whom her striking was?.

Cái tôi ấy
nói với tôi: TA sinh đôi, chết cùng ngày với MI.

That self

told me: I was born as your twin, and will die the same day with YOU.

Thử lần nữa

Thức dậy, người đẹp trong rừng vẫn không thấy ai, đành quyết định ngủ lại, tự nhủ rằng lần này biết đâu sẽ may mắn hơn.

Try again

Waking up and not seeing anyone, the Sleeping Beauty decides to fall asleep again, hoping for a better ending this time.

Godot nói

Ta là một sân khấu trống , tự chờ đợi.

Godot said

I am an empty stage, waiting with myself.

Tây Thi

Nhưng trong mơ em xấu lắm , tôi kể khi thức giấc và nàng đáp rằng giấc mơ của tôi quá đỗi vụng về, không thể bắt chước cái đẹp.

Xi Shi

You look really ugly in my dream anyway , I told her after getting up and she replied that my dream was so clumsy that it couldn’t mimic beauty.

Ngốc

Xứ sở của Đêm có lần tôi đến,
nơi người ta không hiểu Ngày là gì,
và khi tôi diễn tả ánh ngày,
họ cười tôi là Ngốc,
họ sống như trẻ con,
thích xoá đường mòn đi vào lối lạ,
đến khi lối mới bắt đầu mòn,
họ thản nhiên xóa tiếp, rồi đi...

Idiot

In the Night Realm I once arrived,

The inhabitants there didn’t know what Day was.

When I explained daylight,
they laughed at me as if I was an idiot.

They lived a childlike life,
loving to eliminate any trails, and venturing  to
unfamiliar places.

When a new route gets wearing,
they placidly wipe it off, and go a new  way...

Đường

Tôi vừa đến Ngã Tư thì
xuất hiện một người khoác áo choàng xanh,
trông như một nhà Ảo thuật,
tự xưng là Người chỉ đường,
tôi hỏi, có biết tôi đi đâu không?

điều đó không quan trọng, y nói,
con đường tự khắc dẫn ta đi
đến một nơi nào đó
theo Ma thuật ở trong mi.

Road

When I just reached the Junction,
did appear a man in a blue coat.

Looking like a magician,
he called himself a guide.

I asked ‘do you know to where I go?’

“It doesn’t matter,” he said

“The road will automatically lead you
to somewhere
under the guidance of the Magic in yourself.”

Vua Lear

Một hôm ở Vương quốc,
lệnh rằng các cô con gái
phải yêu Vua, yêu Vua, yêu Vua...

phải tỏ tình liên tục với Vua,
ai trái lệnh phải lưu đày lập tức
hoặc tru di tam tộc!

Và câu chuyện ở Vương quốc xa xôi này hơi bị giống chuyện vua L. ở một xứ khác, nơi có một thị phải tỏ tình với vua đến chết,
và rồi câu chuyện xứ khác này lại hơi bị giống chuyện vua L. ở một xứ khác nữa...

mà dường như chỉ là mô phỏng nhau thôi.

King Lear

In his kingdom one day,

The King commanded that all his daughters
must love the King, love the King,  love the King...

and declare their love to the King unceasingly.

Those who disobeyed the rule would be exiled
or beheaded down to three generations.

Unexpectedly, this story from the faraway kingdom is very similar to the story of King L. in another kingdom, where there was a court lady must announce her love to King L. until she died.

And that story is similar to another King L.’s story from another land...

Possibly all of them are in fact simply mimicking one another.

Sử thi nàng Sita

(mới phát hiện, tuyệt ngắn)

Đất

The epic of Sita

(newly discovered, extremely short)

Earth

Đầm

Cả đất nước khao khát Nàng
vậy mà bây giờ
nàng hoàn toàn trần truồng
trước mắt anh trong đầm nước,
nhưng rồi anh sực nhớ

Vua vừa ban lệnh cấm xem NUY
nên anh vội vàng đút đầu vào CÁT
như con đà điểu khi cảm thấy nguy
vậy mà cát vẫn theo nước Nàng cuốn trôi đi,

Nàng cứ hiện ra trần truồng mỹ mãn,
nên anh chỉ còn cách nhắm nghiền đôi mắt lại
để ôm lấy Nàng, ấp Nàng trong NƯỚC
trong Đầm Một Đêm của vương

quốc truyền kỳ.

The Swamp

The whole kingdom is thirst for Her

But now
totally naked she is,
standing in front of me in the swamp.

However suddenly I recall
that the King‘s just promulgated a law
banning people from watching nudes.

Thus, I hasten to bury my head in the sand
like an ostrich threatened by dangers.

however Her water keeps sweeping away the sand
and she reappears naked in front of me

I shut my eyes tightly

Embracing and covering her in Water
in the One-Night Swamp of the Legendary

Kingdom

Đạo

Nhìn thấy, pháo hoa bắn lên không, hoa trong vườn bảo nhau, đó là những kẻ tử vì hoa!

The Way

Seeing the fireworks blooming into the sky, flowers in a garden tell each other that the fireworks are martyrs dying for flowers .

Người tình

Cô gái vừa bị đuổi ra khỏi Thiên Thai
nói cho tôi biết rằng

TỘI của nàng là XẤU, xấu như ma!

Tôi chỉ biết nhìn nàng ngây ngất,
ma tuyệt sắc mà!

không biết cõi Thiên Thai ấy
thế nào là HOA?

The lover

The girl who was just expelled from the Wonderland
told me that

Her fault was ugliness, demon-like ugliness!

I stare at her enchantedly,

A demon with a beautiful face

I wonder how they would define FLOWER
in that fairy land?

TRUYỆN CHƠI

STORIES OF JOKES

Chiến xa

Sau chiến thắng, còn lại một mình với chiến xa giữa hai vương quốc Sừng - Ốc Sên đã thành bình địa, Tướng quân cảm thấy vô cùng cô đơn vì không còn ai tranh đoạt với mình, đá tung chiến xa vào hư vô và giữa sa trường không một bóng người, ông tự tách đôi mình, chuẩn bị một trận chiến mới.

Chariot

After victory, standing alone with his chariot between the two kingdoms, founded on the two horns of a snail and now completely destroyed, the General feels so lonely because there is no longer anyone competing with him; he kicks the chariot into emptiness and splits himself into two, ready for a new war.

Chơi

Cái bóng trên vách nói với đứa bé, ta cao lớn
như cha ngươi, và đứa bé đáp lời:

đây chỉ là trò chơi,
ta tạo ra ngươi đấy
để đêm không còn mồ côi
như tạo ra những con rắn nhiều đầu vung vẩy
mà Chơi!

Playing

The shadow on the wall tells the child “I am
as tall as your father.” The child replies:

This is just a game

I create you

In order not to be orphaned at night

As if creating a serpent Hydra waving its
multi  heads

To play.

Mới

Khi họa sĩ đốt tuyệt tác của mình, người đẹp trong tranh bước ra ngoài rồi ở lại với người đốt tranh nhưng, kể từ đó, nàng cấm ông không được vẽ nữa.

The last painting

When the painteR burned his masterpiece, the Beauty in the painting stepped out and stayed with him; but since then, she’s banned him from painting.

Thời gian

Từ sau lưng, Tương lai đuổi theo kẻ tội phạm và tống y vào tù để y ngồi đó mà đón đợi Quá khứ.

Time

From behind Future chases the criminal and sends him to prison, letting him sit there to wait for his coming Past.

Dấu chân ma

Dấu giày từng bước in rêu, bàn chân cô gái nào ướm vừa dấu vết ma ảo đó sẽ được tuyển vào Cung vì nhà Vua bắt đầu một dục vọng mới, quyết xây dựng Ma cung.

Ghostly footprints

Any girl whose foot fit in with those ghostly footprints left on the moss would be selected to the Imperial Palace as the King had a new desire, determining to build a Ghostly Labyrinth.

Không tôi

Ở Vương quốc ấy,
bao giờ cũng vậy
người ta vừa thế này vừa thế nọ
như vừa làm vừa chơi
vừa nước mắt vừa nụ cười
vừa mơ vừa tỉnh
vừa một vừa đôi
ở Vương quốc ấy
tôi vừa là tôi vừa là không tôi
bây giờ đến với trần gian này
tôi (không tôi) phải làm sao đây?

No-self

In that Kingdom

It is always as follows,

People are like this and like that simultaneously,

Working and playing at the same time,

Crying and smiling concurrently,

Half dreaming and half awaking,

Half alone and half coupled.

In that Kingdom

I’m half (my)self and half no-self

Now having been in this human world

What should I (my)self (no-self) do?

Đi

Đến Vương quốc của người bay, tôi trở thành Quốc sư, được mời dạy cho Vua và thần dân làm thế nào để đi trên mặt đất.

Walking

After my arrival in the Kingdom of flying men, I become its National Advisor, and I am requested to teach the King and his people how to walk on the ground.

Đậu phộng

Khi Vườn Thú đầy những con Khủng long nhân bản thu nhỏ, người ta bắt đầu dạy chúng như thú cưng, biết chắp tay xin đậu phộng – có một con Khủng long nhỏ bé đã chết vì từ chối Xin Ăn như thế.

Peanuts

When the zoo is full of cloned dinosaur-miniatures, people start training them like pets, teaching them how to put their hands together and beg for peanuts.A dinosaur-miniature died because it refused to beg for food that way.

Cõi người ta

Người Lạ đáp xuống mặt đất, ngạc nhiên
hỏi trợ lý của mình:

đây là Cõi Người Ta mà
đúng thế chứ
nghe nói có Cây Đời
quỷ cũng bảo xanh tươi
nhưng con người

Con Người đâu rồi?

Human world

An alien lands on Earth, asking his assistant
surprisingly:

This is the Human World,

Isn’t this?

I’ve heard that the Tree of Life grows here,

And even devils also confirm that the Tree
is evergreen.

But how about humans?

Where are human beings?

Tự sự học

Từ chối một tự sự tẻ nhạt khô khan vô phương cứu chữa, Nàng ăn trái cấm để hư cấu ra một hiện thực mới có tên là Tội Lỗi

Narratology

Refusing a dry, hopeless, and monotonous narrative, she ate the forbidden fruit in order to fictionalize a new reality named Guilt.

TRUYỆN THỜI

STORIES OF TIME

Mèo

Đi xa trở về mới hay nàng đã bỏ đi
dẫu sao đi nữa cũng phải thừa nhận
có gì quan trọng đâu, không có gì
thì cũng như lần trước
khi mình đi vắng
con mèo mun theo bạn bỏ đi
nàng và con mèo giống nhau
như bước đi của sóng
sóng đi và đi
nhưng mà tại sao mèo tại sao nàng tại sao sóng...

Cat

Having got home from a distant trip, I noticed
that she’s gone.

Nevertheless, I must admit that

It’s not important; no, it is not.

Like the last time

When I was out,

My black cat left with its friends

She is like the cat

Both are like waves taking their steps.

Waves rush each other.

But why the cat? Why she? And why waves?...

Khoa học

Có một bạo chúa ghét loài khủng long đến nỗi
ra lệnh tàn sát chúng
nhưng được tâu trình rằng
khủng long đã từ lâu tuyệt chủng
lại ra lệnh giết
con vật nào trông giống khủng long nhất
hoặc có mưu đồ bắt chước khủng long.

Một hội đồng tối cao khoa học
được lập ra lấy ý kiến toàn dân
để tìm cho ra con vật
có tên mới là cận–khủng long.

Một đứa trẻ nhận xét rằng
con vật ấy chính là bạo chúa
chính là thế, khủng long–bạo chúa.

Đứa bé bị hành hình lập tức.

Theo Hội Đồng,
chính Bé là Khủng long
chính là thế, một khủng long–be bé.

Theo Hội Đồng,
hành hình Bé là nhân danh khoa học.

Science

There’s a tyrant who hates the Dinosaur
so much that

He orders to massacre all of them.

However he is reported that

Dinosaurs have been extinct for long time.

Then he orders

To kill any animal that either looks like Dinosaur
the most,

Or tends to immitate it.

A supreme scientific council is established
to hold a plebiscite

And find a new species

Whose new name called pseudo-dinosaur.

A child comments

That animal must be a tyrant

That’s right! A Tyrannosaurus.

The child is executed immediately.

According to the council,

The child is a Dinosaur

That’s right! An Infantosaurus.

According to the council,

The execution of the child is carried out in the
name of science.

Biến hình

Theo lời hắn kể, cứ mỗi chiều hồng
cô gái xinh tươi ấy
đều chầm chậm bay qua cửa sổ
bềnh bồng bềnh bồng.

Tưởng như là ảo, nhưng không
bởi đôi khi hắn đưa bàn tay thô ráp
ve vuốt mái tóc nàng bay sóng
hay bàn chân nhỏ hoặc sống lưng trần.

Một hôm nghe gió ngân nga
hắn đưa bàn tay ra cửa sổ
định lần này mơn trớn
cái ức nàng mượt mà căng nõn.

Chợt rùng mình, hắn lùi xa
thay vì cô gái xinh tươi ấy
một con tê giác chầm chậm bay qua.

Chuyện gì thế nhỉ? Nàng đi đâu rồi?

Hay nàng biến hình tê giác
như một trò chơi
trong trò chơi biến ảo của đời
hắn không bao giờ biết được.

Metamorphosis

As he says, every pinky afternoon

That beautiful girl

Flies past the window slowly,

Drifting and bobbing..

It looks as if it was illusory, but it is not,

Because sometimes he could have his rough hands

Fondling her waving hair,

Or her tiny feet and naked spine.

One day, hearing the wind chanting,

He stretches out his hand outside the window

Thinking of fondling

Her silky and juicy breasts.

But shuddering, he quickly steps back:

Instead of that beauty,

A rhino slowly flies across.

What’s happened? Where has she gone?

Or did she transform herself into the rhino

As if in a game

Among virtually changing games of life

He never knows?

Nhục thân

Lạc vào xứ của những cái Bóng
không một ai có hình
bị xem là con vật khốn khổ nhất
vì phải mang vác hình hài
quá dư thừa nặng nhọc
tôi đành phải vội vã bỏ đi
mà không biết cách làm thế nào
để khỏi nhục thân!

nhưng nhục thân còn đó
soi gương vẫn nhẹ làm sao.

Flesh

Lost in the land of shadows

Where nobody has a body,

I am considered the most miserable animal
for carrying a body
that is so excessive and burdening.

I unwillingly rush to leave
without knowing how to escape from my bag
of bones.

However, my body remains,

And I feel at ease when looking at myself in
a mirror.

Người xa lạ

Cái chết đưa y đến một con đường
làm bằng bóng tối cô đặc
trong một cái hang.

- Đây là đường xuống Âm phủ,
đã đến lúc mi phải lên đường.

- Không đi không được sao?

Ta nào quen bóng tối.

- Bóng tối chọn mi rồi
sẽ cưu mang mi thôi, lo gì chứ?

Bực mình, y bước thẳng vào Hang và...

thức giấc, nhưng không rõ là thức ở
bên này hay bên kia.

Bên kia hay bên này?

Stranger

Death brings him to a road

Erected by thickened darkness

Within a cave.

- This is the road to Hell,

And it’s time for you to take off.

- Is it possible if I don’t go?

I am not used to the dark.

- The dark has chosen you

And will support you, so don’t worry

Angrily, he goes straight into the cave
and awakes, but he’s not sure whether he awakes
in this side or in the other side,

In the other side or in this side?

Sóng

Khi những giấc mơ đã được đóng hộp
sản xuất hàng loạt rồi
dành cho người thích ngủ mơ
y đã dùng nó quá liều
đến nỗi bản thân hóa thành giấc mơ.

Từ đó y biến hình liên tục
khi là bướm khi là cầu vồng
khi là núi lửa khi là tiếng vang
nhưng không bao giờ là bản thân mình.

Trong hình sắc nào, y cũng luôn tìm cách
đến thật gần người mình yêu
nhưng tất nhiên là không bao giờ
nàng nhận biết.

Cho dù có lần lẫn vào sóng biển
y làm một con sóng quấn quanh nàng,
ấp hôn nàng cuồng nhiệt

Anh đây, y gào lên bằng tiếng sóng.

Ngơ ngác nhìn quanh một thoáng,
nàng bơi vào bờ cát vàng
nơi có người đàn ông to bụng
đang nằm ngửa đợi nàng.

Và làn sóng nức nở bốc lên
thành một áng mây xám
gần như vô hình
gần như một hơi thở tuyệt vọng
y lang thang lang thang.

Wave

When dreams were canned

And produced industrially

For people who like dreaming,

He overused them,
and transformed into dreams.

Since then he’s transformed constantly

Into a butterfly or a rainbow,

A volcano or an echo,

But never into himself.

In any form, he always finds a way

To get closest to his lover

And, of course, she never knows that.

Once he transforms into an ocean wave

Embracing her,

And kissing her crazily

“It’s me,” he cries out loud with a voice of
the wave.

Dazed for an instant,

Then she swims to the yellow sandy shore,

Where a paunchy man

Is lying on his back waiting for her.

And the wave sobs its heart out while evaporating

To be a grey cloud

Nearly invisible

Almost a hopeless breath

He wanders, and wanders.

Người đương thời

- Em có nhìn thấy trăng đâu không?

- Không. Ai lấy trộm nó à. Không phải em đâu nhé. Mà trăng là gì vậy?

A Contemporary

- Have you seen the moon somewhere?

- No. Has anyone stolen it? But surely not me. However, what is the moon?

Nằm

Trong bóng tối, anh nằm.

Ngủ ư? Mơ ư? Thức ư? Chết ư?

Dường như không phải.

Dường như trong bóng tối anh chờ.

Kẻ thù hay người yêu dấu?

Hồ mị hay hoa yêu?

Đồng loã hay đồng tính?

Bạn cũ hay bạn mới?

Người thân hay người dưng?

Niềm vui hay cái chết?

Quê nhà hay lưu đày?

Thượng đế hay hư vô?

Con nợ hay người cho vay?

Vợ nhà hay gái điếm?

Mưa đêm hay bình minh?

Chuông gọi hồn hay tiếng hát?

Điêu tàn hay vinh quang?

Dường như anh chờ.

Chờ gì trong bóng tối?

Dường như anh chỉ NẰM

Chỉ nằm đó

Mà rồi cũng không rõ

Anh nằm trong bóng tối

Hay là

Bóng tối nằm trong anh.

Lying down

In the dark, he lies down.

Is he sleeping? Or dreaming? Or dying?

All seem wrong.

In the dark, he’s seemingly waiting for

An enemy or a beloved?

A fox-ghost or a flower-spirit?

An accomplice or a homosexual?

An old buddy or a new friend?

A relatives or a stranger?

joy or death?

Homeland or exile?

God or emptyness?

A debtor or a lender?

His Wife or a hooker?

Night rain or sunrise?

A tolling bell or a singing?

Ruin or glory?

Perhaps he is waiting.

But what is he waiting for in the dark?

Perhaps he just lies.

Just lies down there

Then it’s also unclear

Whether if he lies in the dark
or
the dark lies in him.

Cố nhân tân ngộ

(Thay lời bạt)

Một hôm, Ta ngẫu nhiên gặp một Người ở đâu đó (trên đường hay trong quán café). Sau vài câu giao đãi, Ta chợt nhận ra đấy là người quen đã từ lâu. Giờ đây trò chuyện với Người trong khung cảnh mới này, ký ức ngày xưa tràn về, hòa với tâm thái của Ta đương thời, khiến câu chuyện giữa Ta và Người ăm ắp một thời gian ba chiều. Quá Khứ vọng về Hiện Tại và cùng nhau phóng chiếu Vị Lai. Chia tay bạn cũ, Ta ngồi lại chiêm nghiệm: chuyện hai Ta vừa nói nay đã hóa thành một phần tâm tưởng, sẵn sàng góp tiếng vào lối nghĩ, cách bàn của Ta trong tháng ngày đang đến. Tương tự như thế, đọc Lời tiên tri của giọt sương của Nhật Chiêu là tiêu dao trong một thế giới tưởng như hết sức tình cờ nhưng thực ra là nhân duyên gắn kết, với một hiện thực đa diện, đa nguyên. Lời tiên tri nào cũng cần luận giải; đọc sách cũng có nhiều cách. Hãy thử đọc Lời tiên tri như một hành trình khảo cổ tri thức, bóc tách và tạo nghĩa cho tập truyện, cũng như suy niệm trong không gian đa chiều, đa nghĩa của văn chương.

“Bây giờ và ở đây” là chìa khóa đầu tiên của “độc pháp” (cách đọc) Lời tiên tri .  Đọc sách tất nên nhớ đến thời – không của tác giả và tác phẩm. Thời gian và không gian ấy tuy cụ thể nhưng không cô lập, phân cách với những thời – không khác. Hiện Tại là kết quả của Quá Khứ và nhân duyên của Vị Lai; thế giới con người với quốc cương nhân tạo thực ra là thông liên: tác nhân (bất kể tinh thần hay vật chất) ở Đông bán cầu nay có thể được tri nhận dễ dàng qua những biến đổi ở Tây bán cầu. Trong thế giới thông liên ấy, bên cạnh tính đặc thù địa phương là tính phổ quát toàn cầu.

Lời tiên tri nói về “Bây giờ và ở đây” theo cách riêng của nó:

Cực lạc là đâu?

ĐÂY, Tố Nữ đáp.

(tập Hồ Xuân Hương, “Truyện đâu,” 3)

“Cực lạc” có thể được đọc theo nghĩa “Tây phương Cực lạc” chẳng phải tìm đâu xa mà ở ngay trong HIỆN-TẠI (ĐÂY), khi an lạc trú định ở thân – tâm. Nhưng do người đáp là nàng Tố Nữ của chuyên thư tính dục Tố Nữ kinh , và cũng vì truyện “tập” Hồ Xuân Hương, “cực lạc” trong truyện cũng có thể là “cực khoái”: ai biết được khi đáp lời, Tố Nữ đang chỉ tay vào đâu. Đó là tính mơ hồ và đa nghĩa cố hữu của ngôn ngữ – văn chương, và hiển nhiên, ngữ nghĩa đã được tạo tác qua diễn giải của người đọc. Nói về tính thông liên mở rộng của “Bây giờ và ở đây”, Lời tiên tri cũng có cách kể riêng:

Thời gian

Từ sau lưng, Tương lai đuổi theo kẻ tội phạm và tống y vào tù để y ngồi đó mà đón đợi Quá khứ.

(“Truyện chơi,” 4)

Vua Lear

Một hôm ở Vương quốc,
lệnh rằng các cô con gái
phải yêu Vua, yêu Vua, yêu Vua...

phải tỏ tình liên tục với Vua,
ai trái lệnh phải lưu đày lập tức
hoặc tru di tam tộc!

Và câu chuyện ở Vương quốc xa xôi này hơi bị giống chuyện vua L. ở một xứ khác, nơi có một thị phải tỏ tình với vua đến chết,
và rồi câu chuyện xứ khác này lại hơi bị giống chuyện vua L. ở một xứ khác nữa...

mà dường như chỉ là mô phỏng nhau thôi.

(“Truyện ai,” 8)

Phép đọc thứ hai cho Lời tiên tri là xem nó như một văn bản mở, luôn mời gọi người đọc mang kiến văn tích lũy lâu năm của mình vào luận giải truyện mình đang xem. Nói cách khác, tùy theo liên tưởng của mình mà độc giả đan kết Lời tiên tri vào mạng lưới các văn bản do mình kiến tạo, để từ đối thoại giữa các các văn bản vọng lên một (hay một vài) hàm nghĩa sáng tân.  Đọc truyện “Đầm,” người đọc có thể liên tưởng đến chuyện Chử Đồng Tử và Tiên Dung trong một ngữ cảnh đương đại, cũng như ý thức được sự tự do và thăng hoa của tư duy nghệ thuật:

Đầm

Cả đất nước khao khát Nàng
vậy mà bây giờ
nàng hoàn toàn trần truồng
trước mắt ta trong đầm nước,
nhưng rồi ta sực nhớ

Vua vừa ban lệnh cấm xem NUY
nên ta vội vàng đút đầu vào CÁT
như con đà điểu khi cảm thấy nguy
vậy mà cát vẫn theo nước Nàng cuốn trôi đi,

Nàng cứ hiện ra trần truồng mỹ mãn,
nên ta chỉ còn cách nhắm nghiền đôi mắt lại
để ôm lấy Nàng, ấp Nàng trong NƯỚC
trong Đầm Một Đêm của vương quốc truyền kỳ.

(“Truyện ai,” 10)

Như những người bạn cũ lâu ngày gặp lại, thoạt đầu ngỡ ngàng như xa lạ (tuy vẫn có những liên kết mơ hồ cảm nhận được), nhưng sau ồ lên hoan hỉ khi nhận ra nhau trong khung cảnh mới đầy bất ngờ, các văn bản được người đọc quy tập lại từ nhiều nguồn để lấp đầy khoảng trống đang tồn tại như thách thức trong câu chuyện vừa đọc. Hãy thử đọc lại truyện “Vào”:

Vào

Tiếng chuông nửa đêm vọng đến thuyền khi anh vào sâu trong nàng.

(“Truyện đêm,” 2)

Tiếng chuông chùa nửa đêm và con thuyền lữ khách lập tức tạo ra liên tưởng đến bài tứ tuyệt “Phong kiều dạ bạc 楓橋夜泊” (Đêm neo thuyền ở Phong kiều) của Trương Kế 張繼 đời Đường: “Cô Tô thành ngoại Hàn San tự – Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền” (Thuyền ai đậu bến Cô Tô - Nửa  đêm nghe tiếng chuông chùa Hàn San; Nguyễn Hàm Ninh dịch). Thế nhưng, khác với người lữ khách không may mắn trên đường khoa cử được tiếng chuông tôn giáo gột bỏ phiền não trong thơ Trương Kế, tinh thần thoát tục của tiếng chuông “vào” thuyền khi hợp hoan đang lên đỉnh điểm. Nói về hai chuyện khác nhau, song cái kết của “Phong kiều dạ bạc” và “Vào” đều là thăng hoa, hợp nhất tâm – thân trong âm vang tôn giáo tĩnh không.

Khả năng liên kết nhiều văn bản lại với nhau và tạo ra đối thoại giữa chúng không phải là điều xa lạ. Trong giao tiếp thường ngày, có bao giờ ta nói được một câu hoàn toàn mới mà không dùng đến các ngữ từ có sẵn? Ngay trong những trường hợp thật “đặc biệt”, ngữ từ sẵn có luôn được sử dụng:

Nguyên sơ

Sau ái ân, nàng nằm nhắm nghiền mắt, thả mình trong một dư cảm nguyên sơ thì bỗng dưng từ cửa sổ vọng lên tiếng rên dữ dội, anh ơi em chết mất , một tiếng rên tội lỗi hoàn hảo phát xuất từ một con vẹt xanh đang đu đưa trong lồng.

(“Truyện hư,” 3)

Văn chương cũng thế. Bất kỳ một áng văn thơ nào cũng mang trong nó tiếng vọng của những tác phẩm ra đời trước nó, tạo ra những hội thoại nội hàm xuyên thời – không. Nói như thế không có nghĩa là văn chương chấp nhận giam mình trong khuôn khổ cho phép, dễ dãi lập lại những lối mòn tư tưởng đã trở thành sáo rỗng:

Trở lại

Trở lại trần gian, hạc vàng nghe thấy người ta bây giờ nói với nhau bằng giọng két.

(“Truyện đêm,” 3)

Thôi Hiệu 崔顥 đề thơ “Hoàng hạc lâu 黃鶴樓”trên Lầu hạc vàng, để hạc vàng bay vào thinh không: “Hoàng hạc nhất khứ bất phục phản, Bạch vân thiên tải không du du” (Hạc vàng đi mất từ xưa – Nghìn năm mây trắng bây giờ còn bay; Tản Đà dịch). Tương truyền về sau, Lý Bạch lên đấy, cũng định làm thơ, nhưng đọc được thơ Thôi Hiệu đã đề trước đó, đành vứt bút ngửa mặt mà than rằng: “Nhãn tiền hữu cảnh đạo bất đắc – Thôi Hiệu đề thi tại thượng đầu” (Trước mình có cảnh nói chẳng được – Thôi Hiệu đề thơ ở chốc đầu). Đó là thái độ tự trọng và ý thức thẩm mỹ của văn nhân không cam lòng cho ra đời “thứ phẩm”, không ưng chịu lập lại tầm thường, tẻ nhạt trong nghệ thuật. Lời tiên tri kể thêm một câu chuyện khác:

Tự sự học

Từ chối một tự sự tẻ nhạt khô khan vô phương cứu chữa, Nàng ăn trái cấm để hư cấu ra một hiện thực mới có tên là Tội Lỗi.

(“Truyện chơi,” 10)

Cái gọi là “hiện thực” hóa ra chỉ là “hiện thực hư cấu” qua một lăng kính chủ quan nào đó, và “hiện thực quan phương” chung cuộc cũng chỉ là một trong nhiều cách nhìn mà thôi. Con người lõa thể có thể được nhìn từ nhiều góc độ khác nhau mà trở nên thô tục hay nghệ thuật. Trước khi ăn trái cấm, Adam và Eva an nhiên với một hiện thực trong đó lõa lồ là tự nhiên, thanh sạch, thậm chí còn có thể là chuẩn mực. Trái cấm đã làm họ thay đổi góc nhìn: lõa thể thở thành nhơ bẩn, xấu xa, phản đạo đức và cần che đậy. Ăn trái cấm là bước ra ngoài “chuẩn mực” cho sẵn để chấp nhận sự tồn tại cộng sinh của nhiều “hiện thực” khác nhau. Những cố gắng để vượt thoát chủ kiến đều là không tưởng, tựa như con diều tự cắt đứt dây để được bay cao hơn trong truyện “Bầu trời” (“Truyện hư,” 6). “Hiện thực” mà con người cố gắng nắm bắt và thể hiện trong văn chương qua cảm nhận chủ quan của mình cũng như thể đuổi theo “hư ảnh” hay như “một đứa bé bò theo một quả bóng đang từ từ lên không” (“Truyện hư,” 14). Tương tự như chuyện Trang Chu chiêm bao hóa bướm, rồi ngẩn ngơ không biết Trang Chu mơ hóa bướm, hay bướm mơ hóa Trang Chu, Lời tiên tri đồng thời nhắc người đọc chất nghi những “hiện thực” họ đang đối mặt (“Truyện thời,” 5, 8).

Lời tiên tri hội tụ nhiều triết lý Đông – Tây, do vậy có thể đọc nó trên nền ngụ ngôn – triết học. Tương đối rõ ở đây là tư tưởng Trang tử. Truyện “Tiện nghi” (“Truyện mê,” 4) kể về con khỉ ốm thoát ra khỏi chuồng rồi lại tự nguyện quay về chỉ vì “sinh vật bên ngoài khốn khổ lắm, họ luôn phải đi tìm mọi thứ ở ngoài chuồng mà không hiểu rằng trong chuồng đã có sẵn mọi thứ rồi” phát triển ý trong thiên “Dưỡng sinh chủ” của Trang tử . Trang tử chỉ kể đơn giản rằng con gà rừng dù phải đi cả chục bước mới tìm được miếng ăn, cả trăm bước mới tìm được miếng uống, mà vẫn không chịu để được nuôi dưỡng trong lồng. “Tiện nghi” đi xa hơn, thay gà rừng bằng khỉ (con vật tương cận con người), chỉ ra ý niệm “tự do” đã bị đánh mất như thế nào thông qua “thuần dưỡng” vật chất và cưỡng chế.  Cũng mượn ý từ thiên “Tắc Dương” trong Trang tử , “Chiến xa” mở đầu bằng hình ảnh hai vương quốc Man và Xúc được xây đắp trên hai sừng của một con ốc sên đã trở thành bình địa sau cuộc tương tranh:

Chiến xa

Sau chiến thắng, còn lại một mình với chiến xa giữa hai vương quốc Sừng - Ốc Sên đã thành bình địa, Tướng quân cảm thấy vô cùng cô đơn vì không còn ai tranh đoạt với mình, đá tung chiến xa vào hư vô và giữa sa trường không một bóng người, ông tự tách đôi mình, chuẩn bị một trận chiến mới.

(“Truyện chơi,” 1)

Việc vị tướng quân tự tách mình làm hai để tiếp tục chinh chiến thể hiện tư duy lưỡng phân đối lập theo kiểu biện biệt “thị – phi,” “thiện – ác,” “trắng – đen,” hay “tự ngã – tha nhân.” Nó cũng khiến người đọc liên tưởng đến một đoạn trong phim “The Dark Knight” (Hiệp sĩ bóng đêm, 2008). Khi tính mạng bị uy hiếp, Người Dơi (Batman) hỏi Gã Hề tội phạm (Joker): “Sao mi lại muốn giết ta?” Gã Hề cười: “Giết mi à? Ta không muốn giết mi! Ta sẽ làm gì khi không có mi? Quay về phá tan bọn đầu trộm đuôi cướp ư?  Không, không, mi...mi bổ sung cho ta (You complete me).” Các mặt đối lập tồn tại trong quan hệ biện chứng: không có “trắng” thì “đen” không tồn tại; không còn “thiện” (Người Dơi) thì “ác” (Gã Hề) trở thành một khái niệm vô nghĩa, trống rỗng. Nếu như chuyện “Xúc – Man chi tranh” trong Trang tử bàn về những tranh chấp nhỏ nhoi, không có ý nghĩa gì của con người giữa một vũ trụ bao la, thì “Chiến xa” tiếp tục phát triển nó theo một hướng khác. Nếu tư duy lưỡng phân đối lập với các cực “tích cực” và “tiêu cực,” thì con người thường có xu hướng gắn “tự ngã” vào phía “tích cực” (“đúng”) và nhìn “tha nhân” ở phía “tiêu cực” (“sai”). Đấy là cái Phật giáo gọi là tư duy biên kiến, chủ quan, phân biệt – đối đãi (“Truyện mê,” 1-3; “Truyện đâu,” 12); và đấy cũng là đầu mối của những xung đột, phân tranh, khổ nạn (“Truyện mê,” 5). Tư tưởng Phật giáo về bản ngã ước lệ (conventional self) và vô ngã (non-self) cũng được thấy khá nhiều trong Lời tiên tri (“Truyện ai,”2; “Truyện chơi,” 6; hay “Truyện hư,” 5).

Dễ dàng thấy rằng khi các hình tượng, ý tưởng từ các văn bản khác được người đọc sử dụng để diễn giải truyện, chúng đã được chuyển sang những ngữ cảnh mới, tạo ra các tương tác ngữ nghĩa mới ở đấy. Vẫn có thể nhận ra được Hạc vàng, Tố Nữ, hay Vua Lear với những thuộc tính cố hữu, nhưng nay đã là họ đã là các nhân vật của Lời tiên tri với những hiệu ứng mới. Lời tiên tri không hoàn toàn là phỏng tác (pastiche), cũng không là diễu nhại (burlesque). Nó là hý phỏng (parody), là ngụ ngôn triết lý hiện đại khiến người đọc phải mỉm cười tán thưởng trước những phát triển tinh tế các ý tưởng Đông – Tây phong phú mà nó dẫn dụng.

Phép đọc cuối cùng là đọc chậm và suy nghiệm. Lời tiên tri ngắn gọn, nhưng có độ nén văn chương – triết lý cao. Có truyện chỉ vẻn vẹn một chữ Đất như “Sita” (“Truyện ai,” 9), nhưng để hiểu nó, phải hiểu Sita – một trong những nhân vật chính trong sử thi Ramayana của Ấn Độ. Theo bộ sử thi này, trong khi cày ruộng, Vua Janaka phát hiện ra hài nhi Sita giữa một luống cày, thế nên Sita được xem như con của Mẹ Đất, sản sinh ra từ sự phối ngẫu giữa Vua và Đất và trở thành biểu tượng nhân hóa của Đất phồn thực, trù phú. Không có chú giải, những câu chuyện kể trong Lời tiên tri như bày ra trước bạn đọc những trò chơi ô chữ với hàng ngang, hàng dọc đan xen, và nội dung chuyện cũng là thông tin để bạn đọc tìm thêm cứ liệu hỗ trợ cho diễn giải của mình. Với nhiều bạn đọc, có lẽ đây cũng không phải là những ô chữ quá khó, và đọc chuyện sẽ trở thành một hành trình khảo cổ tri thức lý thú. Với một số bạn đọc khác, có thể không dễ dàng để hiểu Lời tiên tri ngay từ lần đọc đầu tiên. Tuy nhiên, lối văn xuôi tựa như thơ của tập sách có lẽ sẽ đem lại cho bạn những xúc cảm thẩm mỹ nhất định. Hãy thử tự lý giải nội dung truyện theo cách hiểu của bạn. Hãy chia sẻ những câu chuyện với bạn bè, cho họ biết bạn đã hiểu câu chuyện ấy như thế nào, và theo họ, chuyện nên được đọc và giải thích ra sao. Hãy thử làm như thế và bạn sẽ rất ngạc nhiên khi thấy sự đa dạng của các cách đọc và diễn giải. Cũng có thể sẽ có ai đó trong số bạn bè của bạn sẽ chỉ cho bạn các văn bản “hỗ trợ”. Khi ấy, hãy đọc lại truyện và so sánh cách đọc mới với cách đọc trước đây của bạn: bạn đã trải nghiệm một hành trình tri thức nho nhỏ rồi đấy! Hãy nhớ: như lời tiên tri của giọt sương trong sách, cái phải đến tất sẽ đến, nhưng cũng cần phải có thời gian, bạn ạ!

Ôn Châu, tháng 5 năm 2011

Hoàng Lương

Table of Contents

- TRUYỆN NHỎ
- TRUYỆN LẠ
- TRUYỆN ĐÊM
- TRUYỆN ĐÂU
- TRUYỆN HƯ
- TRUYỆN MÊ
- TRUYỆN AI
- TRUYỆN CHƠI
- TRUYỆN THỜI
- Cố nhân tân ngộ