…

Lời mở đầu

Việc phát động cuộc thi thơ trong một trường phổ thông trung học, dù đó là trường chuyên hay trường năng khiếu, quả là điều không dễ. Song, chúng tôi nghĩ, không vì khó mà không làm. Bởi lẽ, một cuộc thi thơ như vậy sẽ có thêm những tiền đề để chúng ta nhận biết, đánh giá thế hệ học sinh hôm nay.

Với quan niệm trên, cũng như để góp phần vào việc giáo dục toàn diện và phát triển nhân cách của học sinh. Ban giám hiệu trường phổ thông trung học năng khiếu Trần Phú, Hải Phòng quyết định mở cuộc thi thơ 91-92 cho tất cả học sinh của trường. Cuộc thi thơ đã nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình, sôi nổi của đông đảo các em. Kết quả đó đã được ghi nhận qua buổi báo cáo tác phẩm dự thi được trao giải và tuyển chọn vào tập thơ này.

Hy vọng rằng, qua tập thơ “Lộc biếc” bạn đọc sẽ phần nào hiểu được gương mặt, tâm tình của những học sinh ở một vùng của biển nhiều nắng gió nhưng vẫn thấm đượm chất thơ.

Xin giới thiệu cùng bạn đọc tập thơ đầu tay của các em học sinh trường phổ thông trung học năng khiếu Trần Phú, Hải Phòng.

Trong niềm vui của thầy trò nhà trường, chúng tôi xin chân thành cảm ơn các đơn vị và cá nhân đã nhiệt tình ủng hộ, khích lệ và góp nhiều công sức để tập thơ được ra mắt bạn đọc vào đúng dịp mừng Xuân mới.

Hải Phòng 1-1-1992

Hiệu trưởng

Trần Mai Hương

Lần giở những trang thơ

Trong bài “Em làm thơ” của một học sinh được giải thưởng thơ do nhà trường tổ chức, có viết:

Nhưng điều gì sẽ xảy ra bạn ơi

Nếu thế giới này

thiếu đi tình thương và mơ mộng

Khoan hãy nói về chất lượng của thơ. Ở đây hẵng bàn về ý nghĩa đại diện của nó. Phải chăng câu thơ đã nói lên một điều gì thật đặc trưng cho một lứa tuổi, lứa tuổi ấy khó có từ nào có thể thay thế hơn: Tuổi học trò. Có ai đó đã nói: Cái gì xuất phát từ trái tim thì sẽ đến với trái tim. Xin được phát triển thêm: Phải bằng trái tim để tiếp nhận tín hiệu từ trái tim phát ra. Ba trăm năm mươi bài thơ để chọn lấy hơn bốn mươi bài, hãy dè chừng, biết đâu, bông hoa đẹp nhất có khi lại là bông hoa mà ta lỡ bỏ sót! Nhưng thôi, hãy tin tưởng và bằng lòng như đã có. Bây giờ thì, tập thơ rành rành đó, tươi tắn như bó hoa nhiều hương sắc còn vẹn nguyên buổi tinh khiết ban mai, đã khiến ta ngạc nhiên rồi bị cảm hóa thực sự. Thì ra, bấy lâu nay ta quen nhìn các em từ những khuôn vàng thước ngọc của văn chương, bỗng dưng, lại khám phá thêm vẻ đẹp từ một phía khác của tâm hồn. Không thấy những rắc rối cầu kỳ của dạng thơ mà bóng rợp của chữ nghĩa che lấp mất hồn thơ, cũng thưa thớt những bài thơ “trường ốc”, có đầy đủ ý tứ vần điệu mà lại chẳng có gì. Thơ các em trước hết là sự chân tình, chân tình trong cái thông minh lẫn cả trong sự vụng dại của tuổi học trò. Tâm hồn các em thật trong sáng, qua giọng thơ dịu dàng như hơi thở, bảng lảng như sương khói, có cánh lá mong manh, sắc bướm chập chờn, “chợt đến chợt đi”, gửi gắm ở từng “trang sách học trò lẫn lộn buồn vui”. Chính vì thế, điệu tâm hồn đó thường bắt gặp những gì dịu dàng yên tĩnh. Một cơn mưa cũng là “dịu dàng cơn mưa ngâu” (Hoa nhãn); một tiếng nói cũng “mát hiền thủ thỉ giữa chiều thu” (Bên chiều); đến một va chạm cũng là “lá cỏ may xước nhẹ” (Nhớ). Không ít những câu thơ tinh tế như chắt ra từ cảm xúc suy nghĩ của tuổi trẻ, đi về linh hoạt giữa trực giác và ảo giác, ý thức và vô thức. Mà cũng chỉ ở tuổi học trò mới rung cảm thế này:

Lượm chút thu rơi ép lên trang vở

Sợ thu bay, bay mất tuổi học trò

(Mùa thu - tuổi học trò)

Bắt đầu từ gia đình và nhà trường, thơ các em mở ra chiếm lĩnh bầu trời và thế giới, hóa thân trong muôn hình vẻ của tạo vật, từ một hạt sương long lanh trên cành lá, một hạt cát trong suốt pha lê đến một bông hồng vàng, một nhành hoa xương rồng, tới cả ánh trăng và mặt trời… Và thiên nhiên, cái thiên nhiên hào phóng dư dật thật đặc trưng cho học trò mà thiếu nó đi, có lẽ sẽ hao hụt cho thơ các em nhiều lắm. Thế giới tâm hồn ấy thật phong phú - ngoảnh về đâu cũng như bắt gặp lòng mình. Các em cứ thỏa sức cho trí tưởng tượng bay bổng để mà rạo rực, để bâng khuâng thương nhớ, xòe bàn tay đón “cơn mưa hoa sữa”, tìm đến “nơi con thuyền giấy trắng vẫn đi qua”, hòa trong từng ngọn gió mà cười cho “nghiêng ngả tuổi thơ” hay run rẩy cùng tiếng lá, xốn xang trước mùa thu tới… Thấp thoáng đâu đây một chút kỷ niệm bâng quơ, mơ hồ se sắt, có khi đến day dứt của “tâm hồn nhuộm tím khát khao”, đa cảm và mộng mơ. Rồi, chỉ rón rén thêm một bước nữa thôi, không, có lẽ chỉ nửa bước, các em đã ngơ ngác rẽ vào nẻo đường mới lạ và quyến rũ, bối rối bước qua ranh giới tình bạn với thoáng xao xuyến ngập ngừng của cái thuở một đi không trở lại. Rất có thể ai đó thoáng chút băn khoăn e ngại, khi thơ các em vương vấn nỗi buồn. Trái lại, hãy cứ yên lòng. Bởi lẽ, thật đáng sợ biết bao nhiêu nếu thử tưởng tượng có lúc nào đó, tâm hồn các em bị chai lì xơ cứng đi trước bao phong phú trôi nổi của cuộc đời.

Có lẽ, ở đây, cái phần sâu đậm lay động lòng người lại chính ở những vần thơ khơi gợi tình thương yêu lòng biết ơn các thầy, cô giáo, kính yêu cha mẹ cùng niềm trắc ẩn, vị tha, khóc cười trước thân phận con người. Một người bạn nghèo đi bán nước chè để kiếm sống, một bà lão ăn xin, một sự nứt rạn trong gia đình… đến con chó nhỏ bị bỏ quên giữa đêm đông lạnh buốt, cùng những chuyện đời thường khác, có gì mới lạ kia chứ! Ấy vậy mà, sao đọc lên cứ thấy nhức nhối không thôi? Là bởi vì đấy là những vần thơ ánh lên từ trái tim non trẻ, mộc mạc và chân tình. Giữa lúc cuộc sống đâu đó còn nóng lạnh thất thường và những chuyện đau lòng, thì vần thơ ấy như mầm xanh trỗi dậy giữa hoang mạc cỗi cằn, thắp sáng niềm tin vào cái thiện, vào tương lai tốt đẹp.

Thơ vẫn luôn là ưu thế của tuổi trẻ. Lứa tuổi đầy mộng mơ ấy lại có những giây phút trầm tư suy ngẫm để chiêm nghiệm bài học không chỉ hạn hẹp ở thế hệ mình.

Hạnh phúc - đến giờ thuyền mới hiểu

Đâu phải tình cờ nhặt trên đường.

(Con thuyền)

Đừng vội khe khắt với các em. Thế hệ ấy rất biết tự ý thức, vươn lên làm chủ cuộc đời, xa hơn thế, làm chủ năm tháng, là người “của hôm nay” bước vào cuộc đời qua cánh cửa của riêng mình. Liệu có sớm quá không khi nói rằng các em đang bước vào dòng chảy của thơ ca hiện nay? Là người đọc thơ, tất nhiên ai chẳng có quyền đòi hỏi. Chẳng hạn, đấy là những bài thơ “hoa hậu” thật nổi trội, dường như còn khiêm nhường trong cả tập. Chẳng hạn, đấy là những câu thơ bất ngờ để tâm đắc, hay như những ý tứ có sức ôm trùm, những đề tài lớn lao… Cũng còn những bài thơ “thường thường bậc trung”, đơn sơ trong câu chữ lẫn phương thức biểu hiện. Một số bài thơ giá như được gia công cấu trúc lại, chắc sẽ mang lại hiệu quả tốt hơn. Có thể nào khác được, bởi dẫu sao, đây vẫn là thơ tuổi học trò, mà đã là thơ học trò, thì có bàn cũng để biết vậy. Có điều, thật đáng mừng, vì đây là lần đầu tiên có một tập thơ của một trường học, như một thứ hương vị riêng, không dễ gì thay thế. Đằng sau, bên trong những vần thơ “Lộc biếc” này, chính là tâm hồn, nhân cách của một thế hệ học trò, mà biết đâu ta đang gặt hái từ những gì đã ươm trồng khi xưa.

1-1-1992

Phạm Ngà

Khoảng trời tuổi thơ

“Ta đã đi qua những năm tháng không ngờ

Vô tư quá để bây giờ xao xuyến”

Nguyễn Khoa Điềm

Tôi bâng khuâng đứng giữa sân trường

Trong ánh nắng chói chang bốn bề yên ắng quá

Tiếng chim hót nghe thân thương kỳ lạ

Sắc phượng hồng như gợi nhớ xa xưa…

Ôi tuổi thơ sao quá đỗi vô tư

Bao kỷ niệm bộn bề trong ký ức

Những nụ cười hay những giọt nước mắt

Trang sách học trò lẫn lộn buồn vui

Xin hãy dừng chút xíu thời gian ơi

Cho tôi sống lại trọn đời cắp sách

Cho tôi giữ vẹn tròn trong ánh mắt

Cả khoảng trời lấp lánh tuổi thơ.

6-1991

Lê Mai Anh

12 Văn

năm học 87-90

Cây và đất

Một mầm cây nhỏ

Xanh mướt chồi non

Nhú từ đất mẹ

Chào đời tươi xanh

Cây nằm trong đất

Đất truyền cho cây

Bao nhiêu vị ngọt

Đậm đà mê say.

Cây xanh càng lớn

Đất càng bạc mau

Thương cây bé nhỏ

Đất chắt chiu màu

Ngày em vào lớp

Tóc thầy đang xanh

Sau này đủ cành

Đủ hoa, đủ lá

Tóc thầy có ngả

Như màu đất phai?

Nguyễn Lan Anh

Lớp 10 - Sinh

Khát

Kính tặng Anđécxen − Vị thầy kể chuyện cổ tích và câu chuyện “Em bé bán diêm”.

Mây quên lối

ừng ực nuốt thời gian - sẩm tối

Đứa trẻ lạc người

méo mó bước, không gian - lầy lội

Nước mắt trong

đục ngầu, mưa nặng hạt

Tim trời khô - tim trời nóng nực bỏng rát

phết cháy trái tim tròn non nớt

Đứa trẻ xa người

chìa tay hứng đời

một kẻ ăn mày nhoi nhóp

hớp ngụm ước mơ chống trả nỗi khát đời.

Mây chạy trốn

Kẻ ăn mày nhỏ xíu tâm hồn ấm lại

Bơ vơ

Chóp chép môi hồng vị mặn giọt đời rơi…

1991

Lê Hải Bình

Lớp 12 Văn

Nhớ

Tôi nhớ

Một con người xa xôi - nào ai biết được!

Hè vắng

một mình ngoảnh lại - thấy đơn một bóng bước

Nghe thầm thì

nỗi nhớ

hoa cỏ may vướng gấu quần ai.

Cây tình yêu không trái

Chỉ mùi hương còn lại

phả trái tim trong trắng yêu thương

Lá cỏ may xước nhẹ

Nỗi nhớ đầy.

Ôi tình yêu mình tôi trong mơ ước

Nghe dịu mùa trái đắng

Vị ngọt cay - vương nỗi nhân gian

khắc khoải lòng đời

Tâm hồn nhuộm tím khát khao

Cỏ may

Giờ xa vắng.

11-1991

Lê Hải Bình

Lớp 12 Văn

Giao thừa

Tôi đứng tôi tựa cửa

Nhìn pháo bay nơi nơi

Lòng khẽ than ngày tháng

Tuổi thơ bay mất rồi.

Tôi đứng tôi tựa cửa

Mùa xuân đến cầm tay

Xuân dắt tôi một bước

Để lòng tôi buồn thay.

Tôi đứng tôi tựa cửa

Mắt nhìn về xa xăm

Một mùi nồng hương pháo

Một bóng người ghé thăm.

Tôi đứng tôi tựa cửa

Nâng một nhánh hoa hồng

Đôi môi thơm nụ nhỏ

Sao nghe lòng bâng khuâng.

Tôi đứng tôi tựa cửa

Mà sao hồn bay bay

Hay là tôi đã lớn

Tôi là của hôm nay.

1990 - 1991

Lê Hải Bình

Lớp 12 - Văn

Thùy dương

Biết tìm em ở nơi nao

Mênh mông sóng nước dạt dào thùy dương

Cách xa em vạn dặm trường

Gửi hồn mơ mộng vấn vương chốn này

Xa em thăm thẳm làn mây

Thùy dương gió thổi lá bay cùng người

Nắng lên biển sáng ngời ngời

Ru em tôi ngủ: Một lời thùy dương.

1991

Nguyễn Thị Ngọc Bình

Lớp 12 - Lý

Cánh cò

Kính tặng mẹ

Thuở trong nôi nghe lời mẹ ru

Cánh cò bồng bềnh đồng nắng

Rì rào lúa xuân vẫy gọi

À ơi

Mẹ hát ru con

Con cò bay lả

Con cò bay la

Con cò kiếm ăn khó nhọc

Chờ chồng nuôi con

Ơi à!

Lời mẹ ru con thiết tha cháy bỏng

Lớn lên con đi…

Lời à ơi mẹ không hát nữa

Sao chiều nay con bỗng nhớ lạ lùng

Nhớ bờ tre, đồng lúa màu xanh

Nhớ cánh cò bập bềnh đồng sóng

À ơi… Lời ru cánh cò màu trắng

Đưa con về tìm lại tuổi thơ.

2-12-91

Nguyễn Thị Ngọc Bình

Lớp 12 - Lý

Hạt sương và cành lá

Kìa một hạt sương

Nương trong lòng lá

Long lanh đẹp quá

Như hóa thành thơ

Nhưng bóng đêm mờ

Đã tan trong nắng

Để một luồng sáng

Hút hết hình sương

Bỏ lại vết thương

Còn vương trong lá

…

Thời gian thời gian

Kìa một hạt sương

Lại nương trong lá

Long lanh đẹp quá

Như hoa thành Đôi.

8-91

Nguyễn Thanh Bình

Lớp 12 - Toán

Bạn tôi

Tặng Th.

Người bạn ấy trưa hè

Đâu được yên giấc mộng

Tay trĩu ấm nước chè

Len vào đời kiếm sống

Cái lá chè màu xanh

Sao thấm nhiều vị chát

Tuổi ấu thơ của bạn

Có những gì mộng mơ?

Ôi đôi mắt ngây thơ

Long lanh

nước đong

đầy cốc

Lòng muốn gặp mà chân tôi cứ bước

Nghe có gì xót xa…

11-10-1990

Phạm Trọng Cường

Lớp 12 - Văn

Kỷ niệm xa

Mùa thu ơi! Sao thu vàng nhiều thế

Để lòng ta bâng khuâng nỗi nhớ

Về một mùa thu qua.

Sao không cháy lên màu đỏ

Cây lại nhuộm sắc vàng

Buồn chi mà lặng lẽ

Mùa thu thành mênh mang

Vẫn là mùa thu ấy

Sắc vàng nào đổi thay

Mà trong mắt em cười

Đâu mùa thu tỏa nắng

Chiều nay?

Vàng lên - mùa đang đổi

Kỷ niệm xa càng xa

Không một lời tiễn biệt

Thu vàng như đã qua…

Ôi mùa nhiều thương nhớ

Đi về giữa lòng ta.

1991

Đào Thị Hảo

Lớp 12 - Văn

Bóng râm lòng mẹ

Mẹ mua cho chiếc mũ

Giữa một buổi trưa hè

Con tung tăng tới lớp

Một bóng râm chở che

Một khoảng không đầy gió

Thổi lộng suốt đời con

Và một áng mây hồng

Đi theo con mãi mãi

Mẹ mua chiếc mũ này

Con học tài con nhé!

Vầng bóng râm lòng mẹ

Sẽ theo con tháng ngày.

Trần Thu Hậu

Lớp 10 - Anh

Sương

Sương nhòa màn đêm

Sương lam buổi sớm

Vờn bước người đi

Như trong mơ tưởng

Sương đùa cùng bạn

Chạy trước theo sau

Lại bay trên đầu

Rồi tan trong nắng

Sương tuổi mười sáu

Chợt đến chợt đi

Nhẹ nhàng thanh khiết

Suốt đời mê ly.

1991

Đặng Thu Hiền

Lớp 12 - Văn

Vũ điệu di-gan

Đôi mắt thất thần hoang dã

Mái tóc huyền xòa trong gió mai

Thân hình uyển chuyển

Điệu múa Di-gan hoang dại

Cuộc đời phiêu lưu phóng khoáng đó đây.

Cha là sao, con là gió là mây

Cô gái Di-gan mắt đen như biển cả

Hai cha con như hai pho tượng đá

Nước da nâu dầu dãi sớm trưa.

Điệu múa say sưa

Mắt long lanh như đất trời điên đảo

Bàn chân xinh lướt trên đá sỏi

Tứa máu vết gai cào

Đôi mắt thất thần tê dại

Vầng dương che mặt lại

Bàn tay ngửa cầu xin còn mãi

Một mai

Gục xuống rồi mái đầu cha kiêu hãnh

Đói khát héo tàn đôi mắt đẹp của con

Đám tang chẳng có ai đưa

Nấm mồ bạc nắng mưa

Người qua đường có ai còn nhớ

Điệu múa xuất thần hoang dại khi xưa.

1990

Vũ Thu Hiền

Lớp 10 - Văn

Bà lão ăn xin

Bà ơi bà trời mưa nặng hạt

Bà vào đây trú tạm dưới hiên này

Có phải vì gió thổi mưa bay

hay vì xót thương mà trời sa nước mắt

Gió đang về gió heo may se sắt

Manh áo xơ run rẩy tấm thân gầy.

Bà ơi bà hãy bước tạm vào đây

Trời mưa ướt lưng còng cúi mỏi

Quãng đường dài một thân già cằn cỗi

Chiếu đất, màn trời, quạt gió, đèn trăng

Gậy chống làn tre tuổi già phiêu bạt

Mòn mỏi thân cò khắp chốn xin ăn

Người lại kẻ qua

lặng lẽ bỏ chút tình thương vào mê nón rách

Cuộc đời học sinh như trang giấy trắng

Cháu viết mấy vần mộc mạc

Xin bà nhận cho món quà độ nhật

Bà đừng cảm ơn mà cháu tủi thân.

1991

Vũ Thu Hiền

Lớp 10 - Văn

Mùa thu - tuổi học trò

Mái tóc xanh thả hồn ngọn gió

Mắt yêu kiều trong sắc mắt trong

Bỗng nét thu vàng rơi theo lá

Lượm chút thu rơi ép lên trang vở

Sợ thu bay

bay mất tuổi học trò.

1991

Nguyễn Hồng Huệ

Lớp 12 - Văn

Cửa sổ nhà em

Cửa sổ nhà em

Cuộc đời hé mở

Là nơi gặp gỡ

Của gió và trăng

Là nơi thì thầm

Của tia nắng hạ

Nơi mưa nghịch lạ

Té ướt lá cành

Nơi mảnh trời xanh

Gọi mùa thu tới

Nơi đó đứng đợi

Một chiếc lá vàng

Đậu vào khung cửa

Chú mèo tam thể

Hay ngồi chải râu

Bên khung cửa sổ

Bâng khuâng cuộc đời.

Đoàn Thu Huyền

Lớp 10 - Anh

Bông hồng vàng

Cánh hồng vàng từ đâu bay tới

Để lòng tôi nặng trĩu buồn đau

Hạt bụi nào đã thành bụi quý

Mà tình yêu mãi vẫn u sầu?

Hỡi người thợ đi tìm chi hạnh phúc

Giữa cuộc đời bình lặng âm thầm

Đời đen bạc lòng anh ai hiểu thấu

Người vô tình

Nên chết một mối tình.

Anh ra đi trong đợi chờ hy vọng

Bông hoa kia niềm hạnh phúc cuối cùng

Màu hoa thắm ánh vàng lên rực rỡ

Trong chiều hoang

lẳng lặng tím chân trời.

8-1991

Nguyễn Thanh Huyền

Lớp 12 - Văn

Nếu một mai…

Nếu một mai em thấy đời hưu quạnh

Quay về tìm lại tuổi thơ xưa

Chân em nhớ con đường em tới lớp

Có mây trắng bình yên và nắng vàng tơ

Xưa em có một thời áo trắng

Tuổi thơ em dệt áo trắng cuộc đời

Hồn em mộng ước đầy cánh phượng

Ôi! Một ngày hoa phượng đốt thơ ngây

Nếu một mai em thấy mình hạnh phúc

Lật từng trang nhật ký tuổi học trò

Ngày xưa ấy hồn em như nắng nhẹ

Nắng luôn cười nghiêng ngả tuổi thơ

Hoa phượng bay tơi tác một chiều hè

Bao thương nhớ gửi vào trong vở nhỏ

Tuổi mười sáu vầng trăng tròn sáng tỏ

Dẫu rất yêu

Xin tạm biệt mái trường.

1991

Ngô Thu Hương

Lớp 12 - Văn

Màu bụi phấn

Bao năm

bụi phấn rơi

trên bục giảng

Bảy năm rồi

phủ

trắng thời gian

Có bao giờ?

Chẳng bao giờ quên màu phấn trắng

Năm qua đi qua đi

Đời dạy học giáo án thầy bạc màu bụi phấn

Bụi phấn

rơi rơi rơi

Hiểu sao hết tình người

Cặp học trò nào đựng hết bụi phấn rơi

Vở học trò nào nhuộm trắng màu bụi ấy?

Đến mai này làm sao tìm thấy

Giữa cuộc đời

hạt bụi phấn yêu thương!

1991

Ngô Thu Hương

Lớp 12 - Văn

Mùa thu

Làn gió nhẹ lướt qua

Mái tóc xòa bối rối

Lòng em xốn xang hoài

Khi mùa thu đang tới

Gió mùa thu mát rượi

Nắng mùa thu dịu êm

Trời mùa thu xanh thêm

Hồn em thu lặng lẽ…..

Nguyễn Lan Hương

Lớp 12 - Văn

Bên chiều

Bên của sổ

Cô gái ngồi chải tóc

Mái tóc buông dài óng ả giữa chiều thu

Đôi mắt biếc

Ánh lên niềm hy vọng

Phía trước tương lai tươi sáng đợi chờ

Và bất chợt

Đôi má cô ửng đỏ

Bắt gặp mắt hiền thủ thỉ giữa chiều thu

Nguyễn Lan Hương

Lớp 12 - Văn

Nắng học trò

Trước mặt chúng tôi con đường vẫn nắng

Nắng mênh mang suốt một chặng đường dài…

Nắng lung linh rơi trên nhành hoa tím

Nắng khúc khích cười, leo núi với chúng tôi

Nắng xôn xao bao tỏa trên đồi

Đài Thiên văn bóng tròn căng màu nắng

Nắng trải thảm trên lúa rờn xanh thắm

Nắng rơi vào vạt áo bác nông dân

Nắng hát, nắng cười, nắng trượt chân…

Nắng tóp tép, nắng đua xe trong gió

Nắng giữa sân chùa, nắng dưới gốc đa

Nắng reo vui với hoa hồng, hoa trắng

Nắng rơi… Rơi trong nắng

Ánh mắt ai long lanh nắng đợi chờ

Nắng như thực, lại như mơ

Như hòa tan trong gió

Ồ - nắng học trò

Nắng của tuổi thơ.

Phạm Thu Hương

Lớp 12 - Văn

năm học 87-90

Pha lê và cát

Pha lê sinh ra từ cát

những hạt cát

nhỏ bé và bình thường.

Ít ai nghĩ hạt cát bé xíu cũng có tâm hồn.

Cát tích tụ những gì tinh khiết nhất

Và bước vào cuộc thử thách gian truân

Để cuối cùng chúng sinh ra những giọt pha lê

trong suốt như giọt lệ

Lóng lánh như giọt nắng mùa xuân

Rồi một ngày kia

Trong một gian hàng trang trí

Hiển hiện những bình pha lê

Người ta thấy

Những hạt cát nhỏ xíu bịn rịn bám quanh

Như ôm hôn đứa con mình lần cuối.

1990-1991

Đỗ Liên

Lớp 10 - Văn

Tiếng lá

Em vẫn ước mơ được nói lời của lá

Xốn xang dịu dàng giữa trưa hè oi ả

Trầm bổng đung đưa lời ru ơi à….

Gió thổi nhạc lùa tiếng lá ngân nga

Cả hồn em cháy bùng sắc đỏ

Chỉ một thôi, của riêng tuổi học trò

Của cây phượng kia đang khép tán buồn xo

Ngày xa cách nghẹn ngào con tim nhỏ

Tiếng ai khóc mà sao không nghe rõ

Hãy nói điều gì đi lặng lẽ thế phượng ơi?

Từng cơn gió rung, từng đợt lá rơi

Em thổn thức trong lời lá run khe khẽ

Bay! Bay! Bay!

Những tép lá đậu lên mái tóc em nhè nhẹ

Em làm kỷ niệm mang theo.

Buồn nên khóc

Nước mắt từ nỗi nhớ

Vang vọng trong em tiếng trống trường

cuối cùng xao xuyến

Và tiếng phượng bay

Lời vương vấn trong mơ.

1991

Nguyễn Bích Liên

Lớp 12 - Nga

Tôi và trăng

Sao đêm nay trăng bỗng ngập ngừng

Rung rinh dưới lá lọt vào song

Muốn hỏi chi tôi mà im lặng

Dát vàng cửa sổ tặng tôi chăng?

Nguyễn Bích Liên

Lớp 12 - Nga

Vu vơ

Vu vơ nỗi nhớ người dưng

Sáng mong chiều ngóng dùng dằng sang đêm

Dây dưa nỗi nhớ triền miên

Trách người rồi lại trách mình… vu vơ.

1989

Phạm Thủy Liên

Chuyên văn năm học 87-88

Em làm thơ

Một lần em viết những vần thơ

về trời xanh và mây trắng

Người ta cười em mơ mộng

Không nói nên lời

Lòng em lặng im.

Một lần khác em làm thơ rất buồn

nước mắt người xưa đau thương

Người ta bảo em ủy mị

Em ngơ ngác

và em thấy lạ

Nhưng điều gì đã xảy ra bạn ơi

Nếu thế giới này

thiếu đi tình thương và mơ mộng?

1991

Trần Thanh Mai

Lớp 12 - Văn

Con chó nhỏ

Nó vẫn nằm nơi đây

Giữa mùa đông giá rét

Đôi mắt khô dòng lệ

Nhìn dòng người bước qua

Người ta đuổi nó ra

Giữa đêm đông lạnh buốt

Khi đôi chân tàn tật

Không thể nào lết đi.

Có một em gái bé

Buổi sớm đi học qua

Thấy chó nhỏ run rẩy

Bế nó lên vội vàng

Đôi mắt nó rưng rưng

Trào ra hai giọt lệ…

Và nó đã ra đi

Trong vòng tay em bé.

1989

Trần Thanh Mai

Lớp 12 - Văn

Không đề

Hãy hiểu là em gửi đến anh ánh mắt

buồn trong cái nhìn sâu thẳm.

Đêm vời vợi mênh mông niềm thương nhớ,

chỉ trong đêm em mới bộc lộ mình.

Vầng trăng nào hao một nửa trong đêm

Em lẳng lặng giấu giọt buồn lã chã

Chỉ đêm thôi rồi mai từ giã

hãy hiểu là em gửi đến anh…

Một đêm xa xăm không mong cầu hò hẹn

Đêm tương tư không chút đớn đau

Vầng trăng nào xanh trong kiêu hãnh,

thanh thản trong đêm trầm lặng một mình.

Hãy hiểu là em gửi đến Anh.

1991

Cao Tố Nga

Chuyên văn khóa 85-88

Đã lâu…

Em biết đã là lâu lắm

Chúng mình không đến tìm nhau

Em cũng biết từ lâu lắm

Hình ta trong nhau tan nhòa

Kỷ niệm dẫu tràn tim nhỏ

Mong chi lưu lại suốt đời.

Thương thầm trái tim thơ ngây

Đêm ngày trong em nhói buốt

Trái tim khăng khăng đòi lại

Những gì đã trót gửi trao

Suốt dọc con đường ta qua

Nào ai ngoái đầu nhìn lại

Trái tim bây giờ thờ thẫn

Thương yêu đâu ở ven đường

Em vẫn biết là lâu lắm

Chúng mình không đến tìm nhau

Như biết một điều chắc chắn

Thời gian phai dấu yêu đầu.

Cao Tố Nga

Chuyên văn khóa 85-88

Tâm tư em

Giữa bao người em vẫn thấy cô đơn

Chiếc lá khô chao ánh mắt nhìn hoang vắng

Giữa sân trường phút lẻ loi câm lặng

Không ập dồn mà vẫn thấy bâng khuâng.

Hãy trao em chút tia nắng mùa xuân

Khi tuổi thơ em qua không gợn sóng

Như cánh én giữa trời xa chấp choáng

Gió nhẹ thôi cũng làm rớt cánh chim

Đông đã về mang giá rét trong tim

Se sắt lạnh giữa khung trường yên ả

Ngôi trường xinh rụng đầy bao cánh lá

Thôi giã từ trường, lớp, tuổi thơ ngây…

Vũ Thu Ngà

12-Văn - năm học 87-90

Hoa nhãn

Hoa nhãn nở trong sương

Khi nắng trời đi vắng

Nao nao gió cuối đông

Con đường hoang thầm lặng

Cây nói gì với lá

Lá nói gì với hoa

Hoa nói gì với đất

Mà gió rung thiết tha…

Mai, em về lối cũ

Nhện xe tơ ngang đầu

Hoa mỏng manh trên tóc

Dịu dàng cơn mưa ngâu

Em còn về lối cũ (?)

Trái trên môi ngọt ngào

Gió rung, chiều xa thẳm

Nghiêng trời hoa thành sao…

Đỗ Khánh Phương

Chuyên văn khóa 87 - 90

Con đường bỏ quên

Có con đường ta đi đã bỏ quên

Sau năm tháng sẽ bất ngờ tìm lại

Cỏ đã xanh và thơ ngây hoa dại

Mưa vỡ òa. Nắng thắp. Vẫn thinh không.

Em lại tìm cái ngả đã ngủ quên

Bông hoa lúa chỉ đợi người khiêm tốn…

Đập vỡ nụ cười và ngoắc tay hò hẹn

Cát sân trường rồi cũng thế phôi phai

Thời gian trong như ô kính không người

Em nghiêng ngả va vào trong trắng quá

Ôi năm tháng, bao nhiêu buồn khó tả

Ai buộc tội mình để mất cái hư không?

Thế là đi, thế là mãi vào đông

Mưa đã tắt và nắng không còn nữa

Con đường ấy ai đem thiêu vào lửa

Cho suốt đời day dứt

nỗi bỏ quên!

Đỗ Khánh Phương

Chuyên văn khóa 87-90

Nơi tận cùng chân sóng

Em có hay nơi tận cùng chân sóng

Hạt muối nào đã kết giữa đại dương

Con trai ngọc biết lòng mình trong lắm

Giọt nước nào khát nắng để tha phương…

Em có hay nơi tận cùng chân sóng

Những con thuyền giấy trắng vẫn đi qua

Ở nơi ấy mặt trời thường đỏ thắm

Xứ sở nàng tiên cá đã sinh ra.

Em có hay nơi tận cùng chân sóng

Đập dồn lên bao ao ước cuộc đời

Nơi gửi mãi bến bờ ngàn nụ hôn nồng thắm

Sau ấy là

Tình biển đó

Em ơi!

Đỗ Khánh Phương

Chuyên văn khóa 87 - 90

Chiếc lá tuổi học trò

Có cơn mưa nào em đã đi qua

Để lại lòng tôi khoảng trời thương nhớ

Tôi biết đến với em là điều chưa thể

Tuổi học trò… ngại lắm chữ “yêu”…

Thì đã biết gì đâu, cái thời vụng dại

Một chút bâng khuâng lén nhìn người bạn gái

Quá đỗi ngây thơ ánh mắt dường mê mải

Nào biết bên kia ai đó khúc khích cười…

Cái buổi đầu tiên sao ngượng ngùng bối rối

Ánh mắt nào tôi đã gặp em

Có chiếc lá khô rơi đậu xuống bên thềm

Em nhặt lên ướp vào trang kỷ niệm.

Rồi mai đây trong những ngày cách biệt

Em có nhớ về cái tuổi mộng mơ

Và giây phút im lặng, bất ngờ

Khi bất chợt - tôi nhìn em, chiều ấy…

Phạm Hồng Quang

Lớp 12 - Văn

(1987 - 1990)

Nhớ chị Xuân Quỳnh

Con sóng buồn lang thang đi đâu

Con sóng xa sâu tìm về bờ cát

“Thuyền và biển” chiều nay vẫn hát

Có con sóng buồn đi tìm khách thơ.

Biền rộng dài chị thả cánh buồm thơ

Biển thành dịu dàng, ngây thơ, dông bão

Đời hối hả đi về trăn trở

Trái tim xôn xao trước “xa tắp đường mình”

Mảnh đất nào chị đã yên nằm

Chỉ day dứt, lo âu còn ở lại

Chỉ khao khát cháy một thời con gái

Cứ cồn lòng từng cơn sóng còn đây

Vẫn mải mê con sóng nhỏ chiều nay

Gọi nhà thơ hỏi đường tìm hạnh phúc

Sóng đến bạc đầu mà chưa hát hết

Câu hát tình yêu một thuở Xuân Quỳnh

Ai về đây trước biển một mình

Nghe nhịp đập bao điều “Không thể nói”

Vầng trăng gieo trái tim vàng dưới đáy

Mỗi con sóng ngời như đập một trái tim.

Biển Hải Phòng

11-1991

Lê Ngọc Quỳnh

Chuyên văn năm học 1987 - 1990

Hoa sữa tuổi học trò

Đêm dìu dịu mùi hương hoa sữa

Gợi trong em những kỷ niệm ấu thơ

Kỷ niệm của một thời cắp sách

Của một thời đang chảy những ước mơ

Mùa thu ơi hãy nói cùng em

Khi tuổi thơ em bắt đầu từ giã

Khi tâm hồn em chứa bao điều mới lạ

Cũng là khi em bắt gặp tình yêu.

Tình yêu đầu của tuổi thơ ngây

Mang vị ngọt ngào của hương hoa sữa

Hương hoa quyện tâm hồn đôi lứa

Đã gặp một lần chẳng thể quên nhau.

Đêm nay ngồi trong hương hoa sữa vương

Xòe bàn tay đón cơn mưa hoa sữa

Trong cô đơn em mới càng hiểu rõ

Hoa sữa tuổi học trò, đẹp lắm phải không anh?

Lệ Thái

Lớp 12 - Văn

(1987-1990)

Nhớ bà

Bà vịn vào chiếc gậy

Hay vịn vào thời gian

Mà lưng bà còng vậy

Mái tóc màu nắng chang

Bà vẫn hay kể chuyện

Chuyện ngày xưa… ngày xưa

Trong giấc mơ cổ tích

Có cánh cò tuổi thơ.

Ánh mặt trời buổi trưa

Cũng thôi không hắt nắng

Chiếc gậy gác cạnh bàn

Cũng buồn vì bà vắng.

Bà thôi không còn nữa

Cháu biết ai nhai trầu

Chiều cháu ra đợi cửa

Gặp cánh cò ca dao.

Lê Thu Thủy

Lớp 10 - Văn

Biển và trời

Kính tặng bố và mẹ

Bầu trời và mặt biển

Tuy cách xa vô cùng

Nhưng nhìn xuống mặt biển

Thấy bầu trời trong xanh

Hôm nay nhìn mặt biển

Thấy con sóng bạc đầu

Không thấy bầu trời nữa

Bầu trời đâu biển ơi!

Ngẩng lên cao hỏi trời

Bầu trời đen giận dữ

Có cơn mưa xối xả

Trả lại nước biển khơi

Bao la biển và trời

Như tình cha và mẹ

Con là thuyền nhỏ bé

Lênh đênh khắp muôn nơi

Mong sao biển và trời

Xanh bình yên trở lại

Để đời con mãi mãi

Được nằm trong chiếc nôi

Của lời ru trời biển

Dào dạt mãi không thôi.

1990 - 1991

Lê Thu Thủy

Lớp 10 - Văn

(1987 - 1990)

Đừng trách em!

Đừng trách em: Cô bé quá mộng mơ!

Anh yêu nhé, mỗi lần anh nhìn thấy

Đôi mắt em mơ màng vời vợi

Khoảng trời trước nhà mây trắng nhẹ trôi.

Đừng trách em: Cô bé quá vô tư!

Giọt nước mắt rơi trên trang sách mở

Thương Juy-li-ét mối tình dang dở

Thương Jăng van Jăng khốn khổ suốt đời.

Đừng trách em: Cô bé quá ngây thơ!

Dễ tin dễ thương, con gái thường vẫn thế

Em vẫn muốn trước cuộc đời rộng mở

Em đi vào bằng cánh cửa - riêng em.

Nguyễn Thu Thủy

Lớp chuyên văn

(1987 - 1990)

Hoa xương rồng

Trên thế gian vô số các loài hoa

Hoa hồng nở trước hiên nhà đài các

Hoa súng nở trên mặt hồ nước mát

Và trong vườn có hoa cúc vàng tươi…

Trên sa mạc chỉ có xương rồng thôi

Nơi thời tiết hanh khô và khắc nghiệt

Nơi gió dữ suốt đêm ngày gào thét

Nơi khô cằn chỉ có cát mênh mông…

Một loài cây xuất hiện chẳng người trồng

Nó sinh ra từ thiên nhiên bão tố

Nó lớn lên dưới đất trời nắng lửa

Rồi một hôm bông hoa nở chói ngời

Cây xương rồng giữa sa mạc đơn côi

Thân gầy guộc

Nở bông hoa tươi tốt

Làm dịu đi

Nỗi cô đơn của sa mạc hoang vu.

Vũ Thu Thủy

Lớp 12B

Thành phố trong tôi

Ngày ấy

Tôi yêu hoa màu đỏ

Rực rỡ. Đam mê. Cháy hết mình.

Bạn bảo tôi là hoa

Nên tặng

Chùm phượng nghiêng nghiêng

Thành phố quê hương

Rực nắng.

Giờ chia tay

Tôi hát

Biển

đêm hè

bát ngát

Cháy hồng nỗi nhớ

Chùm phượng nghiêng về

Thành phố ở trong tôi

Vương Lệ Thủy

Chuyên Văn

năm học 1987 - 1988

Mái trường tuổi thơ

Kính tặng trường

PTTH Trần Phú

Tìm trở về mảnh đất cũ thân yêu

Một dòng sông, con nước triều ngấm mặn

Tuổi trăng rằm khắc tròn trên bến sóng

Mái trường xưa, sân nhỏ ngả màu rêu.

Đây dáng quen, trong hương gió ban chiều

Mái tóc mây tan nhòa pha ráng đỏ

Lớp học vừa tan, dáng thầy xưa vẫn đó

Cặp kính trang nghiêm, đôi mắt rất hiền.

Cứ ngỡ là trở lại tuổi hoa niên

Bông phấn trắng còn vương trên vai áo

Phút gặp thầy xốn xang bao kỷ niệm

Những chặng đường qua đời khác nhường bao.

Cây bàng nào bật búp nõn khát khao

Bao đàn em khắc tên quanh gốc

Cơn mưa khắc vệt rêu lên mái cổ

Nếp khắc thời gian hằn trên trán tuổi già.

Có thể là năm tháng phôi pha

Đàn em lớn có người không trở lại

Thầy cười bao dung trong gió chiều thư thái

Lòng chợt rưng rưng khắc lại quãng đường.

1991

Minh Trí

Lớp 12 - Toán (87- 88)

Con thuyền

Sau khi đọc “Cánh buồm”

của I. Lécmôntốp.

“Buồm trắng dần xa mờ lẻ chiếc”

Giọng thơ sao day dứt buồn đau

Một con thuyền đi tìm hạnh phúc

Lênh đênh trên sóng biển bạc đầu.

Thuyền nghiêng ngả giữa cuồng phong bão tố

Cánh buồm mặn chát vị đại dương

Hạnh phúc - Đến giờ thuyền mới hiểu

Đâu phải tình cờ nhặt trên đường.

1990

Lê Cẩm Tú

Lớp 12 - Văn

Hoa cuối mùa

Một ngọn gió lướt qua vòm lá phượng

Cánh hoa chao rất nhẹ xuống sân trường

Xóa nhòa đi chút hơi thu vừa đọng

Mùa hè theo cánh phượng rơi nghiêng.

Hoa cuối mùa rực lên trong lá

Dồn nắng hè cháy đỏ thành bông…

Cô trò nhỏ mơ màng bên gốc phượng

Hoa lửa vương trên mái tóc thanh xuân.

10-1991

Lê Cẩm Tú

Lớp 12 - Văn

Lời cuối sách

Lần đầu tiên một mái trường cửa biển ra mắt bạn đọc tập thơ của lứa tuổi học trò: “Lộc biếc”. Tập thơ kết tụ những đóa hoa thơ vừa lạ vừa quen của những tâm hồn đang hoặc đã có một thời cắp sách không thể nào quên.

Hơn bốn mươi bài thơ lấp lánh tư tưởng, tình cảm sáng đẹp của những học trò lần đầu cầm bút mà không hề nghĩ mình là “thi sĩ”.

Từ cửa sổ gia đình hoặc từ cánh cửa nhà trường, các em nhìn cuộc đời với cánh cửa riêng - cánh cửa tâm hồn - của những người hôm nay và của chính mình. Vì vậy, vẫn hồn nhiên như những ngày cắp sách, thấm đượm những hoài niệm về niềm vui, nỗi buồn của tuổi học trò tích tụ thành ấn tượng khó phai mờ trong tâm trí nhưng đã biết băn khoăn trước thực trạng của cuộc đời và khao khát lý giải những điều đó bằng sự hiểu biết của mình.

Chính như thế người đọc càng trân trọng thái độ nhân sinh đúng đắn của các em mà thêm đồng cảm, chia sẻ với những trăn trở, những thiết tha, rạo rực của tuổi trẻ mà có lúc chúng ta vẫn coi còn thơ bé.

Không ít những bài thơ hấp dẫn về cách nói, lắng đọng trong suy tư. Tuy nhiên vẫn còn một số bài thơ có ý thơ sâu sắc nhưng cách biểu đạt chưa làm nổi bật những điều các em cảm nhận.

Những vần thơ như “Lộc biếc” ấy hé mở niềm hy vọng đến được những mùa xanh. Dẫu chưa là hiện thực nhưng tập thơ vẫn gợi cho ta một niềm tin.

Đoàn Minh Ngọc

Phòng giáo dục phổ thông

Sở giáo dục và đào tạo Hải Phòng

Ban chấm thi

Ban sơ khảo

(Đồng thời là ban tổ chức cuộc thi thơ)

Tạ Đức Hiền

Nguyễn Thị Nết

Nguyễn Ngọc Tấn

Hoàng Ngọc Thanh

Nguyễn Dương Thẩm

Ban chung khảo

Phạm Ngà (Hội văn nghệ Hải Phòng)

Trịnh Hoài Giang (Hội văn nghệ Hải Phòng)

Nguyễn Hải Lộc (Hội văn nghệ Hải Phòng)

Nguyễn Ngọc Tấn (Trường PTTH Năng khiếu Trần Phú)

Kết quả

12 GIẢI CHÍNH THỨC - CÁ NHÂN

(Xếp theo thứ tự ABC)

4 GIẢI A

1. Lê Hải Bình (Lớp 12 - Văn)

- Khác

- Nhớ

2 . Vũ Thu Hiền (Lớp 10 - Văn)

- Vũ điệu Di gan

- Bà lão ăn xin

3. Cao Tố Nga (Chuyên Văn - năm học 87-88)

- Không đề

4. Đỗ Khánh Phương (Chuyên Văn - năm học 89-90)

5 GIẢI B

1. Nguyễn Bích Liên (Lớp 12 - Nga)

- Tiếng lá

2. Trần Thanh Mai (Lớp 12 - Văn)

- Con chó nhỏ

3. Lê Thu Thủy (Lớp 10 - Văn)

- Nhớ bà

4. Vũ Thu Thủy (Lớp 12 B)

- Hoa xương rồng

5. Lê Cấm Tú (Lớp 12 - Văn)

- Con thuyền

- Hoa cuối mùa

3 GIẢI C

1. Phạm Trọng Cường (Lớp 12 - Văn)

- Bạn tôi

2. Nguyễn Thanh Huyền (Lớp 12−Văn)

- Bông hồng vàng

3. Nguyễn Lan Hương (Lớp 12 - Văn)

- Mùa thu

- Bên chiều

6 Giải khuyến khích - Cá nhân

(Xếp theo thứ tự ABC)

1. Nguyễn Lan Anh (Lớp 10 - Sinh)

- Cây và đất

2. Nguyễn Ngọc Bình (Lớp 12 - Lý)

- Cánh cò

3. Nguyễn Thanh Bình (Lớp 12 - Toán)

- Hạt sương và cành lá

4. Trần Thu Hậu (Lớp 10 - Anh)

- Bóng râm

- Lòng mẹ

5. Ngô Thu Hương (Lớp 12 - Văn)

- Nếu một mai…

6. Đỗ Liên (Lớp 10 - Văn)

- Pha lê và cát

2 Giải tập thể

1. Lớp 12 Văn (91 - 92)

2. Lớp 10 Văn (91 - 92)

Back cover