Cuộc Truy Tìm T.72
Author: Trần Diễn
Date: 0101-01-01 00:00:00+00:00
Publisher: Công An Nhân Dân

Cuộc truy tìm T. 72

(tiểu thuyết phản giản)

Tác giả:  Diễn Trần

Nhà xuất bản Công an nhân dân, 2002

Độ dài: 260 trang

CHƯƠNG MỘT: BỨC ĐIỆN MẬT MÃ

1

Mùa thu năm 1972.

Trên đường phố Hồng Kông, một đoàn xe kiệu từ từ lăn bánh về
phía bán đảo Cửu Long. Những người kéo xe mặc quần lửng, đội mũ
rộng vành, khom lưng, đầu hơi lao về phía trước. Họ đi chậm chạp như
con trâu kéo cày nặng. Thỉnh thoảng, họ lấy khăn vắt trên vai lau những giọt mồ hôi đọng trên trán và mí mắt. Họ đi thật đều để khỏi phật lòng những ông chủ ngồi trên xe. Đoàn xe dừng lại trước khách sạn Hoa kiều Hồng Kông.

Lâm Trí Mao, sĩ quan Cục tình báo trung ương Mỹ, người Trung Quốc, bước ra khỏi xe. Các nhân viên của y lần lượt bước theo sau. Họ
đi thẳng lên tầng trên cùng của khách sạn. Người phục vụ bấm nút điện. Các cánh cửa sổ từ từ mở rộng. Ánh sáng bên ngoài tràn vào hòa cùng ánh điện, làm gian phòng rực lên một cách kỳ lạ. Đồ đạc trong phòng được bày biện khá đẹp mắt. Các đồ dùng thời cổ của Trung Quốc được bố trí hài hòa bên cạnh những đồ dùng hiện đại kiểu Mỹ.

Lâm Trí Mao đến bên tấm bản đồ Việt Nam to bằng hai chiếc chiếu rộng treo trên tường. Dưới ánh đèn nê-ông, những con sông, cửa biển Việt Nam trở nên rõ nét hơn, và màu xanh của biển cả dường như
cũng tươi tắn hơn, hấp dẫn hơn...

Trên đời này có biết bao người ước ao được như biển cả. Và cũng không ít người đã bị biển cả chôn vùi ước mơ. Ngay từ khi bước lên xe kiệu, Lâm Trí Mao đã hào hứng suy nghĩ về việc chỉ đạo vụ tung người sang Việt Nam hoạt động, thu nhập tin tức, hàng hóa vận chuyển trên tuyến biển, cầu được ước thấy. Cơ quan tình báo trung ương Mỹ gọi y đến họp bàn cách đánh cắp bí mật B.3 của Bộ giao thông vận tải Việt Nam.

Say sưa với khát vọng nên khi đứng trước tấm bản đồ Việt Nam, nhìn thấy màu xanh của biển, y thảng thốt kêu lên: Đây là nơi ta làm nên công trạng! Song nhớ đến vụ một điệp viên của y ở Hải Phòng bị
công an Việt Nam phát hiện và Toà án nhân dân thành phố xử phạt 20
năm tù, Lâm Trí Mao lại cảm thấy buồn và lo lắng. Trong đầu y bỗng
hiện lên cuộc đời một tình báo viên làm thuê đã xế chiều bị cấp trên khinh bạc, đồng đội sát phạt... Y chưa kịp nghĩ số phận mình sẽ ra sao thì tướng Mác Clao đến, Lâm Trí Mao trở về với thực tại.

− Ni hảo! (chào ngài)

− Good morning! (chào ngài).

Sau những lời chào hỏi xã giao, họ bắt đầu thảo luận kế hoạch đánh cắp công trình rà phá thủy lôi (viết tắt là B3) của tiến sĩ Nguyễn Văn Hạnh nhằm phục vụ cho kế hoạch phong tỏa đường biển Việt Nam.

Mác Clao là tướng chỉ huy của Chi cục tình báo trung ương Mỹ ở
châu Á, đại bán doanh đặt tại Yokohama Nhật Bản. Y là tướng đặc trách theo dõi về Việt Nam từ thời Tổng thống Ngô Đình Diệm cho đến đời Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu. Lần này, y được cấp trên chỉ định chỉ huy chiến dịch đánh cắp công trình B.3, chứng tỏ y vẫn được cấp trên tín nhiệm, tài năng của y vẫn chưa đến giai đoạn xế chiều.

Mác Clao đi về phía bản đồ Việt Nam, nhìn ra một lượt rồi kéo cánh cửa lại. Đó là thói quen nghề nghiệp của y mỗi khi nói chuyện với ai hoặc họp ở đâu, cho dù y đã được thông báo chính thức: khách sạn Hoa Kiều là một trong những trụ sở tình báo của Trung Hoa Dân quốc ở Hồng Kông. Y chỉ vào cửa biển Hải Phòng trên tấm bản đồ, nói:

− Chúng tôi đã đệ trình lên Tổng thống kế hoạch đánh phá giao thông nhằm cắt đứt toàn bộ hoạt động trên các tuyến đường Bắc Việt Nam. Tổng thống Giônxơn chấp nhận. Không lực Hoa Kỳ đã phát huy sức mạnh ở chiến trường miền Bắc Việt Nam trong việc đánh phá giao thông vận tải. Cùng với việc ném bom đường ô tô, đường sắt, Mỹ sẽ
ném bom phong tỏa bờ biển của miền Bắc kể cả cảng Hải Phòng.

Tay y vừa di động theo các sông, vừa nói:

− Phong tỏa các đầu mối đường sông, ngã ba sông, cửa sông, phong tỏa Lục Đầu Giang, sông Lèn, đoạn Đào Viên sông Đuống, đoạn Vạn Điểm sông Hồng, cửa Ba Lạt, cảng Bến Thủy, phà sông Gianh.

− Như vậy hàng Liên Xô viện trợ cho Việt Nam chỉ còn cách duy nhất là vận chuyển qua đất Trung Quốc - Lâm Trí Mao hỏi, cắt ngay lời Mác Clao.

− Đúng.

Lâm Trí Mao vẫn ngồi im. Dưới ánh đèn nê- ông, những nếp nhăn trên trán giãn ra làm cho da mặt y căng tròn như vỏ ngoài quả dưa hấu.

“Hàng Liên Xô viện trợ cho Việt Nam chỉ còn cách duy nhất vận chuyển qua đất Trung Quoc” - Lâm Trí Mao nhắc thầm câu nói đó một cách phấn khởi. Như thế, trong thời gian hàng hóa, vũ khí Liên Xô quá cảnh qua Trung Quốc ta có thế phái điệp viên vào lục địa thả sức... Y phấn khởi quay lại phía Mác Clao.

− Nếu Mỹ ném bom phong tỏa bờ biển, sông ngòi Việt Nam, các ngài sẽ yêu cầu chúng tôi làm những gì trong chiến dịch này?

Mác Clao đưa điếu thuốc cháy dở lên rít một hơi dài, rồi tựa lưng vào thành ghế:

− Trước đây, Tổng thống Giônxơn cho ném xuống miền Bắc Việt Nam các loại thủy lôi Meginxki.42 mô-đen 0, mô-đen 1. Phía Việt Nam đã có máy rà phá hiệu nghiệm, làm chúng không còn tác dụng nữa.

Thời gian tới, chúng tôi có ý định ném loại thủy lôi MK.52 mô-đen cải tiến. Nhưng chưa rõ Việt Nam có loại phương tiện nào rà phá được không? Cho đến giờ, chưa có tin chính xác. Chỉ có T.72 của chúng ta từ Việt Nam báo về cho biết, tiến sĩ Nguyễn Văn Hạnh thuộc Bộ Giao thông vận tải đang chủ trì để tài chế tạo con tàu rà phá thủy lôi của Mỹ. Nhưng công trình đó đã nghiên cứu đến đâu, con tàu đó có tính năng, tác dụng đến mức độ nào vẫn đang là một câu hỏi - Mác Clao thấp giọng - Ném bom phong tỏa mà Việt Nam lại phá được thì có khác nào làm một việc thừa vô ích cho nên Tổng thống chưa quyết định ném loại thủy lôi nào. Chúng tôi biết, vợ tiến sĩ, cô kỹ sư Tô Quyên, là người chúng ta có khả năng tiếp cận. Hy vọng các ngài có nhiều cơ sở xã hội ở Việt Nam sẽ giúp chúng tôi tiếp xúc với Tô Quyên, qua đó tiếp cận gần hơn với B.3.

Trong một chuyến tiến sĩ Hạnh đi tham quan nước ngoài Lâm Trí Mao có dịp tiếp xúc với Hạnh. Với con mắt nghê nghiệp, y đã ghi tên anh vào hồ sơ, biết đâu có lúc sẽ cần tới. Bây giờ nghe Mác Clao nhắc tới tên Hạnh, Lâm Trí Mao cảm thấy như được “thần tài phù trợ”, cho rằng may mắn đó chỉ dành riêng cho y. Y hào hứng cho rằng cơ làm ăn đã đến, đồng đôla sẽ “đội nón” vào nhà mình, y liền quay lại nói với Mác Clao:

− Tôi đã nghiên cứu về vợ chồng tiến sĩ Hạnh - Lâm Trí Mao châm điếu thuốc rồi nhìn Mác Clao một cách kênh kiệu.

− Ngài biết vợ chồng anh ta trong trường hợp nào? Mác Clao hỏi.

− Khi tiến sĩ Hạnh đi tham quan nước ngoài. Còn các ông?

− Mới năm trước, khi anh ta đi họp Hội nghị vật lý màng mỏng từ
tính quốc tế.

Khi nhà khoa học nghiên cứu một công trình nào đó có lợi cho cuộc chiến tranh và công cuộc xây dựng đất nước thì công trình đó sẽ
trở thành mục tiêu đánh cắp của các tổ chức gián diệp, tình báo nước ngoài.

− Công việc đánh cắp B.3 thật khó khăn - Mác Clao nói một cách dè dặt - chúng tôi không thể chỉ hy vọng vào những tình báo viên thiên tài nhưng đơn độc đang nằm ở Việt Nam - Y tìm từ ngữ đề cao Lâm Trí Mao - cơ bản phải dựa vào màng lưới rộng khắp, có cơ sở
vững chắc trong xã hội. Bây giờ tôi hiểu đầy đủ giá trị đội ngũ người Hoa của ông. Hay nói cách khác, không tổ chức tình báo nào trên thế
giới có điều kiện xây dựng cơ sở, cài cắm tay chân tốt như các ông. Tin rằng, sự hiểu biết của người Hoa về Việt Nam, sự gắn bó lâu đời giữa hai dân tộc Việt - Hoa sẽ là điều kiện tốt để người của ông tiếp cận vợ
chồng tiến sĩ Hạnh. Về mặt này các ông thuận lợi hơn phía Mỹ chúng tôi rất nhiều...

− Đã làm nghề gợi hỏi moi tin lừa miếng đánh cắp này thì ai chẳng biết thuận lợi của chúng tôi là thuận lợi có một không hai. Lâm Trí Mao im lặng suy nghĩ - Bây giờ tôi đề nghị cách làm việc thế này: ông hãy cung cấp cho những tư liệu về vợ chồng nhà khoa học, trao đổi điều kiện khả năng tôi có thể làm, sau đó bàn và thống nhất cách chỉ đạo hành động.

− Đúng, cách làm việc của chúng ta phải như thế. Bây giờ tôi trình bày trước...

Hiểu rõ lợi ích của mình trong việc phong tỏa đường biển Việt Nam, phái đoàn Mỹ và Lâm Trí Mao bàn tính với nhau rất say sưa. Và sau ba ngày làm việc, kế hoạch đánh cắp công trình B.3 ra đời.

2

Vào những ngày cơ quan tình báo trung ương Mỹ bàn cách đánh cắp B.3 thì tiến sĩ Hạnh cùng các nhà khoa học Bộ Giao thông vận tải, Trường Đại học Bách khoa, Bộ Tư lệnh công binh đang rút kinh nghiệm các loại phương tiện rà phá mìn đã chế tạo và sử dụng ở chiến trường khu IV. Họ sôi nổi trình bày bản thiết kế con tàu B.3.

Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải rất quan tâm tới tập thể các nhà khoa học nghiên cứu công trình này. Ông thường đến thăm hỏi, động viên, tạo điều kiện cho họ làm việc. Lần này, ông cho mời tiến sĩ

Nguyễn Văn Hạnh chủ đề tài lên gặp cũng không ngoài mục đích đó.

Chiếc ôtô du lịch màu sữa lao vun vút trên đường Trần Hưng Đạo giảm dần tốc độ rồi rẽ vào sân cơ quan Bộ Giao thông vận tải, tiến sĩ

Hạnh bước xuống xe. Anh lấy khăn mùi xoa lau đôi mắt kính dày, một thói quen mỗi khi bước xuống xe. Anh đeo kính lên, đôi mắt lộ rõ cái nhìn chăm chú tìm tòi dưới cặp lông mày thưa. Tiến sĩ được đồng chí thư ký Bộ trưởng dẫn lên phòng khách của Bộ trưởng. Sau những lời thăm hỏi động viên, Bộ trưởng nói rõ âm mưu phong tỏa biển Việt Nam của Mỹ và sự đòi hỏi bức thiết phải có công trình B.3.

− Chúng tôi hứa với Bộ trưởng sẽ làm việc với tinh thần phục vụ
và trách nhiệm của một nhà khoa học đối với Tổ quốc. Mỹ đã lợi dụng khoa học tàn phá nước ta, chúng tôi không thể chấp nhận được. Vì chúng tôi thấy...

Tiến sĩ Hạnh lúng túng chưa biết nói gì.

− Thấy tự ái chứ gì - Bộ trưởng nói xen vào - Đúng. Ta cứ tạm coi là tính tự ái của các nhà khoa học đi. Các nhà khoa học của chúng ta phải đọ sức với chúng trên lĩnh vực này. Phải dùng nó để bảo vệ mình chứ, có phải không tiến sĩ.

Trong buổi gặp Bộ trưởng, tiến sĩ Hạnh đề nghị Bộ trưởng điều động thêm một số kỹ sư. Được Bộ trưởng chấp thuận, nhiều cán bộ
khoa học các ngành đã được tăng cường cho công trình, trong đó có tiến sĩ máy tàu Trần Hải, kỹ sư vỏ tàu Nguyễn Trung Thành, kỹ sư điện tàu thủy Hoàng Phương Thảo. Cô kỹ sư trẻ tuổi Phương Thảo có đôi mắt nhìn thẳng nhưng lại ẩn một sự dè dặt kín đáo. Khuôn mặt trái
xoan, sõng mũi dọc dừa, đôi môi đỏ hơi mím, tóc dài đen mượt, cô thường mặc chiếc áo màu tím Huế. về chuyên môn, cô giỏi về thiết kế
mạng lưới điện trên tàu thủy, đã tháo gỡ cho tiến sĩ Hạnh những thông số về điện. Mỗi khi cần tài liệu bằng tiếng Nga tiến sĩ Hạnh nhờ

Phương Thảo tra cứu giúp. Mỗi lần Thảo đem tài liệu đến, chỉ rõ từng số trang, số dòng có nội dung theo yêu cầu của anh, anh nhận thấy Phương Thảo có khả năng nghiên cứu khoa học, giàu tài năng và những ngày Phương Thảo đến làm việc bên Hạnh đã vô tình làm sống lại trong anh những tháng ngày ở Mátxcơva.

Hồi ấy, anh sang Liên Xô làm luận án tiến sĩ, Phương Thảo cũng đang là lưu học sinh tại trường đại học Lô-mô-nô-xốp.

Trường đại học tổng hợp quốc gia trên đồi Lê- nin đối với anh và Phương Thảo gần gũi, gắn bó như dòng sông Hồng và Hà Nội.

Vào một buổi chiều, khi anh đang đứng trên ban công tầng thượng phóng mắt về phía dòng sông Mátxcơva, Phương Thảo đã đến với anh.

− Ngày mai anh trở lại Việt Nam nghỉ phép phải không?

− Đúng thế!- Hạnh trả lời lạnh nhạt.

− Và tối nay bạn bè sẽ liên hoan tiễn anh?

− Nhưng cô hỏi làm gì?

− Em muốn được tới chia vui cùng anh.

− Nhưng những bạn tới chia vui cùng tôi là những người bạn Mỹ, Anh, Pháp, Nhật... nghĩa là những người mà cô không quen biết... cô đến sợ bất tiện.

− Em là người cùng dòng tộc với anh không gần gũi hơn họ hay sao?

Nguyễn Văn Hạnh miễn cưỡng nhận lời Phương Thảo.

Tôi hôm đó, Hạnh và hơn chục bạn học cùng trường quây quần bên nhau uống rượu, chuyện trò, hứa hẹn. Trong buổi vui hoan đó,

Phương Thảo luôn luôn nhắc anh đừng uống say để sáng hôm sau có sức khỏe ra sân bay. Hạnh đã nghe theo lời Phương Thảo, các bạn bè cũng chấp nhận đề nghị của người bạn gái Việt Nam.

Sáng hôm sau, Phương Thảo là người đến phòng ở của Hạnh sớm nhất, xếp vali cho anh, tiễn ra tận sân bay, đợi cho máy bay như con chim én lẫn vào mây trời mới trở lại.

Ngồi trên máy bay Hạnh vẫn còn cảm động bởi cử chỉ quan tâm của người bạn gái. Anh nghĩ thời gian nghỉ phép sẽ như tích tắc chuyến qua thôi mà, mình sẽ trở lại cùng Phương Thảo học tập, sẽ giúp đỡ cô gái có tài năng và say mê khoa học ấy phương pháp nghiên cứu...

Hình ảnh những ngày đầu gặp Phương Thảo trên khu đồi Lê-nin ở
một đất nước xa xôi đầy tuyết lạnh đã in sâu trong trí nhớ anh.

Bây giờ, cô kỹ sư mặc chiếc áo màu tím Huế ấy lại đến làm việc dưới sự điều khiển của anh, anh không sao ngăn nổi xúc động, vui mừng.

Anh giới thiệu Phương Thảo với Tô Quyên, vợ anh, hy vọng hai người sẽ cộng tác giúp anh nhiều trong quá trình chế tạo con tàu B.3.

Phương Thảo và Tô Quyên thường ngồi bên chiếc bàn dài, điều khiển những dây dẫn bọc nhựa xanh, nhựa hồng, những máy bán dẫn nhỏ
xíu, theo dõi trên màn hiện sóng những đường loằng ngoằng màu lục chói sáng để thử về tần số sóng điện hoặc xuống các nhà máy, xí nghiệp kiếm tìm các loại nguyên liệu chế tạo con tàu B.3.

Những cuộc trao đổi chuyên môn giữa Tô Quyên và Phương Thảo, những ý kiến của các cô khi hội thảo công trình... đã giúp Hạnh thấy rõ khả năng tiềm tàng của những người phụ nữ. Anh cho rằng trên lĩnh vực khoa học kỹ thuật, tài năng của họ cũng nở rộ không kém gì nam giới.

Bằng lòng tin và sự tôn trọng đó, tiến sĩ Hạnh đã thường xuyên trao đổi với vợ, với Phương Thảo và các bạn đồng nghiệp hướng nghiên cứu con tàu B.3.

Có một buổi chiều, anh rủ vợ đi bơi thuyền ở công viên Thống Nhất. Anh thích bơi thuyền từ ngày được Bộ giao chủ nhiệm công trình B.3. Con thuyền khẽ chao nghiêng, nước táp nhẹ vào mạn thuyền, Tô Quyên buông mái chèo, chờ cho cơn gió tinh nghịch lướt qua. Con
thuyền lại dập dềnh trôi. Một hơi thở dài ập đến. Hạnh giữ lại không cho vợ biết. Nhưng Tô Quyên nhận thấy điều đó, hỏi chồng:

− Có việc gì mà từ ngày đi công tác khu IV trở về anh hay buồn thế?

Cả hai đều yên lặng. Và có lẽ cái âm vang nghe rõ hơn cả là bài hát dặm Nghệ Tĩnh phát ra từ chiếc loa công cộng gần bờ. Con thuyền vẫn dập dềnh lướt nhẹ...

− Chuyến đi công tác khu IV vừa qua anh mới được chứng kiến cách rà phá thủy lôi của ta thô sơ, nguy hiểm quá. Bộ đội công binh, thanh niên xung phong không dùng ca-nô mà dùng thuyền nan, thuyền gỗ đóng đinh nhôm, đinh đồng, rồi đặt cho nó một cái tên:

“Thuyền tiêu từ” vì không có một vật sắt từ nào mà. Những thanh niên, bộ đội công binh mình trần, mặc quần cộc, đeo phao cứu sinh ngồi trên thuyền đi qua thủy lôi. Thuyên kéo theo cái lưới có mắc vào một thỏi nam châm. Khi lưới quét qua, quả thủy lôi nổ, hất tung anh em xuống nước. Nếu ai không ngất thì bơi vào bờ, nếu bị ngất đã có phao trôi theo dòng nước, chờ đồng đội ở bên sông chèo thuyền ra vớt. Rà phá thủy lôi kiểu đó làm con người căng thẳng thần kinh, cái chết ập đến bất cứ lúc nào. Những ngày sống chung cùng anh em đội rà phá thủy lôi cảng Bến Thủy, anh đã chứng kiến bom nổ ngay dưới bụng thuyền tiêu từ. Ba người bị chết. Anh và anh em đội rà phá thủy lôi cảng Bến Thủy lặng lẽ đưa những người bạn xấu số đến nơi yên nghỉ cuối cùng. Từ đó, anh mang trong mình một nỗi buồn, một nỗi day dứt. Nếu mình chưa nghiên cứu thành công con tàu B.3 thì nguy hiểm đó vẫn còn, tính mạng con người vẫn bị đe dọa. Lúc đó, không phải chỉ có ba người ở cảng Bến Thủy hy sinh mà có thể hàng trăm người khác sẽ tiếp tục hy sinh... Phải có phương tiện rà phá thủy lôi điều khiển từ xa để giảm bớt thương vong cho đồng chí! Ý nghĩ ấy cứ
xoáy vào lương tâm anh, thôi thúc anh sớm cho ra đời phương tiện rà phá thủy lôi B.3 - Tiến sĩ Hạnh thở dài, thấp giọng - Thế mà anh và em, và mọi người tham gia công trình B.3 vẫn chưa cho ra đời con tàu B.3 để thay thế cho “thuyên tiêu từ”, chưa thực hiện được lời hứa với Bộ trưởng, em bảo anh không buồn sao được.

− Nếu chỉ buồn, con tàu có ra đời được không anh?

Hạnh cười một cách thật thà:

− Em hỏi cứ như cán bộ chính trị ấy. Tất nhiên là phải làm việc, phải nghiên cứu chứ! - Cơn gió xộc tới làm thuyền chòng chành, cắt ngang lời Hạnh - Nếu một mình anh làm việc này... khó đấy. Phải có em giúp một tay mới được.

− Chẳng phải một mình em mà phải có cả anh chị em khác nữa chứ, ví như Thảo chẳng hạn. Thảo giỏi cả lý thuyết lẫn tay nghề.

− Sao em biết?

− Chiều qua, em với nó thí nghiệm phần điện theo yêu cầu của anh. Thảo đã sử dụng những mã hiệu điện khác nhau qua ăng-ten máy phát được truyền đi bằng những sóng điện từ có điều chế khác nhau.

Sóng điện từ truyền lan trong không gian. Qua ăng-ten máy thu nhận được truyền tới bộ phận dịch mã xem mã đó khớp với lệnh tiến hay lùi, rẽ phái hay rẽ trái, hay phóng từ tắt từ... Lần nào Thảo cũng làm đúng như bài toán anh đề ra.

− Bài toán anh đề ra - Tiến sĩ Hạnh buông tay lái. Tất cả suy nghĩ
của anh đều dồn về bài toán mẫu. Đêm nay anh phải lập lại phương trình cho bài toán mẫu xem có đúng với giả thiết của con tàu không.

Tô Quyên khua nhẹ mái chèo đẩy con thuyền lướt nhanh vào bờ.

Mỗi khi mái chèo chém xuống, nước hồ tan vỡ làm ánh sáng phản chiếu dưới nước cũng vỡ tan, trắng mỏng như những ngấn nước.

3

Vợ chồng tiến sĩ Hạnh và các nhà khoa học tham gia công trình B.3 đang say sưa nghiên cứu công trình. Họ không hể biết rằng Cơ
quan tình báo trung ương Mỹ đang bàn cách đánh cắp công trình này.

Và cũng không hay biết Bộ Công an đã tốn bao công sức mở chiến dịch truy tìm T.72 bảo vệ công trình.

Theo mật điện của ta từ nước ngoài báo về thì Cơ quan tình báo trung ương Mỹ đã chỉ thị cho T.72 đánh cắp B.3. T.72 là ai? Làm gì? Ở
đâu? Đó là những câu hỏi thông thường của công an đặt ra khi bắt đầu vụ án truy tìm thủ phạm. Tin tức trả lời cho những câu hỏi đó cứ như
một cô gái đỏng đảnh, hay thay đổi tính nết. Thỉnh thoảng cô ta cười với các chàng trinh sát nhưng sau đó lại quay mặt đi biểu lộ bản chất
của mình. Quả là lạ. Lần này “cô ta” lại cười một cách trắng trợn với các chàng trinh sát điện đài. Hồi 12 giờ trưa ngày 28 tháng 8, hai đài săn sóng của ta ở Hải Hưng đều thu được làn sóng ngắn của một đài lạ
từ Hà Nội phát lên không trung. Điểm phát xác định là Hà Nội. Tần số
n ki-lô-xích. Toàn bộ nội dung bức mật mã đã chuyển về Bộ.

Xem xong bức điện, trung tá Nam chuyển cho thiếu tá Tường rồi anh đứng lên đi lại trong phòng, tự nghĩ: “Trong mắt mình có dằm...

Nếu không nhổ nó đi thì sau này nó sẽ thành ung nhọt...” Anh quay lại phía thiếu tá:

− Theo máy dò đài của ta thì nơi phát sóng là Hà Nội. Ở Hà Nội có hàng trăm, hàng nghìn đài thu phát, làm sao trong chốc lát có thế xác định ngay địa điểm chính xác.

Thiếu tá Tường vẫn ngồi im đọc bức điện mật mã. Hai mắt anh nhíu lại.

− Theo tôi, Hà Nội có nhiều đài phát nhưng đài phát vào lúc mười hai giờ trưa chắc không nhiều.

− Chứng cứ nào cho phép kết luận đài phát lúc mười hai giờ trưa là của T.72?

− Vì cứ theo ngày giờ quy định mười hai giờ trưa những ngày mồng tám, mười tám, hai mươi tám hàng tháng thì máy phát đó lại hoạt động. Nội dung những bức điện đó ta chưa dịch được, nhưng con số “T.72” thường xuất hiện trong nội dung điện. Con số này trùng hợp với bí số mà cơ sỏ ta từ nước ngoài báo về. Chắc chắn đây không phải là một sự trùng hợp ngẫu nhiên.

− Nhưng có thể đó chỉ là nhân viên điện đài chứ không phải

“T.72”.

− Nếu là nhân viên điện đài có thể cho ta biết tổ chức của chúng có quy mô lớn và nguy hiểm.

Hai người căng óc suy nghĩ, trao đổi một cách thẳng thắn. Mặc dù chưa biết T.72 nằm ngoài xã hội hay ở trong cơ quan xí nghiệp và có phải là thành viên tham gia công trình B.3 hay không.

Sau những phút giây trầm ngâm suy nghĩ, trung tá Nam quyết định triệu tập cuộc họp bất thường những người chỉ đạo vụ án. Mọi người bước vào phòng mà gần mười năm trước đây đại tá cục trưởng
đã ngồi chỉ đạo anh em tham gia vụ án đón lỏng tên gián điệp Mỹ ở
quận Mười, thành phố Sài Gòn (nay là thành phố Hồ Chí Minh) được phái ra Bắc để điều tra số lượng hàng hóa từ nước ngoài nhập vào Việt Nam qua cảng Hải Phòng. Kết quả ta đã tóm được tên gián điệp nguy hiểm này. Phải, đã mười năm trôi qua... gian phòng này chứng kiến biết bao cuộc bàn bạc truy tìm gián điệp ẩn nấp. Trong vụ án trước đây, Nam mới là đại úy, người thi hành nhiệm vụ. Còn lần này ông đã mang cấp hàm trung tá, với cương vị người quyết định mọi vấn đề của vụ án.

Năm ông lên 7 tuổi, bố mẹ đều bị giặc Pháp giết. Từ đó, ông sống với người bác ruột cho tới ngày lấy vợ. Vợ ông là người phúc hậu, thương chồng, sông ở vùng chiêm trũng Gia Viễn, Ninh Bình. Khi sinh đứa con thứ hai, chồng đi Việt Minh đang tham gia chiến dịch Đông Xuân năm 1953, bà phải lo toan mọi việc cơm nước, giặt giũ, trông con... Lao lực quá nhiều, điều kiện vệ sinh không tốt, bà đã lâm bệnh và qua đời. Sau chiến dịch trở về, ông đã là một người góa vợ. Từ đó, ông nuôi dạy hai con khôn lớn. Bây giờ, người con cả đang ở trong quân đội, người con thứ hai cũng tham gia công an. ông thường dạy các con phải sống tự lập. Thực tế cuộc đời đã cho ông suy nghĩ: không nên ỷ lại vào người khác. Tính tự lập đã giúp ông rất nhiều trong công tác.

Lần này, đại tá cục trưởng tín nhiệm giao cho ông toàn quyền phụ trách chiến dịch truy tìm T.72. Công việc đòi hỏi ông phải chủ
động đưa ra một kế hoạch tỉ mỉ và quyết đoán nhiều vấn đề. Ông loay hoay bên đống tài liệu cho tới khi anh em trong ban chỉ đạo vụ án đến đông đủ.

Trung tá Nam nói:

− Tôi cho mời các đồng chí tới để chúng ta kiểm tra lại kế hoạch bảo vệ công trình B.3.

Trung tá Nam đặt chiếc bút bi xuống bàn, cặp môi mím lại, lông mày hơi nhíu làm bộ
mặt vốn khắc khổ mang thêm vẻ nghiêm nghị. Nhiều người cho ông là khó tính, lạnh lùng... hoặc có người nghĩ ông chỉ lo tới công việc mà không nghĩ đến con người... Ấy là những người chưa hiểu. Còn những người hàng ngày làm việc với ông đều nhận thấy ông sống rất tình cảm.

− Chúng ta cùng nhau phân tích thử xem - Ông bắt đầu nêu ra những câu hỏi -

Tuần trước cũng ở phòng họp này, chúng ta khẳng định có tên gián điệp Mỹ mang bí số T.72, nhưng chưa biết địa bàn y hoạt động. Hôm nay, bằng phương pháp xác định
phương vị đài phát, bộ phận trinh sát kỹ thuật đã phát hiện chính xác đài phát ở Hà Nội. Tài liệu này giúp chúng ta khẳng định T.72 đang hoạt động tại Hà Nội. Nhưng nó tham gia công trình B.3 hay chỉ đứng ngoài đánh cắp?

Cả gian phòng im lặng. Tiếng quạt máy trên bàn kêu vù vù như bầy ong vỡ tổ.

Ánh sáng luồn qua cửa sổ mở rộng tạo thạnh hình mảng sáng trong phòng.

− Theo tôi, cần thẩm tra lai lịch từng người tham gia công trình. Phải tìm T.72 ở
chính nơi nghiên cứu công trình. Làm như thế sẽ có hai điều lợi, một là tìm ra mâu thuẫn, xác định được T.72 nếu như địch cài người vào: hai là, nếu như địch chưa cài người vào, ta sẽ phát hiện ra người địch có thể mua chuộc, khống chế đánh cắp công trình để tiến hành đấu tranh.

− Phải! Phải như thế!- Trung tá Nam phấn khởi nói - Đúng là chúng ta không thể, hay nói đúng hơn, chúng ta không được phép nghi ngờ những cán bộ khoa học đang tham gia công trình B.3. Vì họ là những người sáng tạo ra công trình, không dễ gì họ
bán rẻ lao động của mình. Tôi hoàn toàn không nghi ngờ một thành viên nào có ý xấu.

Nhưng rất có thể, người nào đó ba hoa, khoe khoang, hoặc do sơ hở khâu nào đó của tổ chức đã để lọt tên gián điệp vào nội bộ. Trách nhiệm của chúng ta, hãy tìm hiểu phạm vi hẹp những người liên quan tới công trình. Nhưng phải rất tế nhị đấy. Họ là những người trí thức làm công tác khoa học. Chúng ta không thế xúc phạm tới nhân cách của bất cứ ai trong đó. - Trung tá quay lại phía đại úy Dương - Đồng chí là người theo dõi về nhân sự tổ chức B.3, đồng chí có hiểu rõ Trần Hải không?

− Tôi nắm chưa đầy đủ lắm. Anh ta là tiến sĩ được chuyến từ bên quân đội sang cùng một lúc với hai kỹ sư thuộc Bộ Tư lệnh Công binh. Anh ta làm việc nghiêm túc, có ý thức cảnh giác cao. Tôi đã làm việc với Cục bảo vệ Bộ Quốc phòng. Bên đó khẳng định tiến sĩ là người đáng tin cậy.

− Những người làm công tác kỹ thuật quân sự hay chỉ huy trong quản đội thường có đức tính làm việc nghiêm túc như thế. Anh ta đã có vợ chưa?

− Thưa trung tá chưa có. Nhưng anh ta rất muốn làm quen với Phương Thảo và Tô Quyên.

− Đó là điều tôi muốn hỏi đồng chí - trưng tá cắt ngang lời đại úy Dương- quần chúng có ý kiến bàn tán gì về quan hệ của họ, về Phương Thảo.

− Các đồng chí PX.17 Công an thành phố cho biết Phương Thảo là kỹ sư điện tàu thủy, từ Liên Xô về nước được điều đến tham gia công trình, cô ta rất thân với Tô Quyên, thường xuyên đến nhà Tô Quyên, có tài làm quen với mọi người, chiếm được
cảm tình của tiến sĩ Hạnh.

− Nhưng theo tôi được biết, tiến sĩ Hạnh rất quý trọng những người say mê nghiên cứu khoa học, có phải đó là lý do để hai người xích lại gần nhau hay vì lý do nào khác.

Bị hỏi bất ngờ, đại úy Dương đỏ mặt, trả lời ấp úng:

− Chúng tôi cũng đang làm rõ vấn đề này. Còn về Nguyễn Phú Sinh, cán bộ sở

Giao thông vận tải Hà Nội quen biết Phương Thảo với ý đồ gì, chúng tôi cũng đang làm rõ.

Trung tá Nam không hài lòng, nói:

− Hỏi đến vấn đề gì đồng chí cũng nói: đang làm rõ. Trên trận tuyến này tinh thần khẩn trương rất cần thiết, có khi chỉ nhanh chậm một vài giờ, thậm chí một vài phút mà có thể kéo dài hoặc rút ngắn vụ án hàng năm, hai ba năm, thậm chí đi đến chỗ bế tắc - Trung tá Nam nhìn thẳng vào đại úy rồi cao giọng - Tôi dành cho đồng chí ba tháng mà vẫn không trả lời được những câu hỏi nêu ra. Phải chăng đồng chí không còn ai giúp việc? Tôi thấy rằng từ lâu đồng chí cứ cặm cụi làm việc một mình. Như vậy không được đâu. Đồng chí phải giao việc cho những cán bộ dưới quyền mới giải quyết nhanh chóng được - Suy nghĩ một hồi lâu, trung tá nói như ra lệnh - Hạn hai tuần nữa, đồng chí phải báo đầy đủ những vấn đề tôi nêu ra.

Trung tá Nam đến bên tủ tài liệu. Cánh cửa sắt từ từ mở rộng, ông cầm tấm bản đồ tỉnh Quảng Đông Trung Quốc trải rộng trên bàn:

− Chúng ta cùng nhau tham khảo xem Tô Quyên , vợ tiến sĩ Hạnh có phải là

“T.72” không. Nếu là T.72 thì tại sao CIA lại dùng Tô Quyên? Bây giờ đề nghị đồng chí Tường báo cáo lại những điều thu được về Tô Quyên.

Thiếu tá Tường chỉ vào một điểm trên bản đồ:

− Cách đây khoảng hơn một trăm năm, đất nước Trung Quốc chia năm, xẻ bảy, chiến tranh liên miên lại mất mùa và đói kém. Đâu đâu cũng gặp kẻ hành hương ăn xin. Bà Tô Cẩm Vân, cụ kị bốn đời của Tô Quyên đành bỏ nơi chôn nhau cắt rốn lần mò khắp Quảng Đông, Quảng Tây kiếm sống mà không nơi nào có thể làm ăn yên ổn, cuối cùng đành vượt biển sang Quảng Ninh. Bà lấy chồng người Việt Nam. Con gái của bà Tô Cẩm Vân cũng lấy chồng người Việt Nam, sinh con đẻ cái cho đến đời mẹ Tô Quyên.

Mẹ Tô Quyên cũng lấy chồng người Việt Nam tên là Lâm Văn Tuyến. Để kỷ niệm tình thương yêu chồng vợ, ông bà Tuyến đã đặt tiếng đệm ‘Tô” cho con gái, gọi là Lâm Tô Quyên.

Thế rồi, đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh, ông Tuyến lên đường đánh giặc, cùng anh em Sư đoàn 559 mở đường Trường Sơn. Một hôm sau trận mưa rừng ồn ã, tiểu đội phá đá làm đường của ông đụng vào ổ thám báo địch, cả tiểu đội chống trả quyết liệt. Bọn thám báo dùng vô tuyến gọi máy bay địch tới ném bom... ông Tuyến đã hy sinh trong trận ném bom đó để lại cho vợ người con gái độc nhất - cô Tô Quyên. Quá khứ khổ đau, cuộc sống tha hương kiếm sống và dòng họ dần dần chìm khuất, chẳng ai hay biết mẹ con Tô Quyên có dính dáng tới dòng họ Trung Quốc nữa.

− Theo tôi, không thể tính Tô Quyên là người Hoa được - trung tá Nam cắt ngang lời thiếu tá.

− Đúng. Tôi cũng không xếp cô ta thuộc dòng dõi Hán tộc. Nhưng rõ ràng cô ta có cơ sở để cho cơ quan tình báo Mỹ lợi dụng. Để giữ bí mật - một nguyên tắc nghiệp vụ trong hoạt động tình báo, có thể chúng đã đặt cho Tô Quyên bí số T.72.

− Nếu xét về quá khứ, Tô Quyên có cơ sơ dể kẻ địch sử dụng làm tay chân. Song xét về tình cảm chồng vợ, về lòng say mê khoa học, về tư tưởng, về thái độ chính trị, tôi thấy cô ta không dễ dàng để địch lợi dụng làm hại chồng mình.

Trung tá Nam im lặng ngồi nghe anh em thảo luận. Kinh nghiệm nghề nghiệp dạy ông, cần thận trọng khi xác định đối tượng. Một khi phân tích, đánh giá không đúng sẽ dễ dàng đưa vụ án đến chỗ bế tắc. Ông nghe anh em nói, ý kiến nêu ra, ý kiến bác lại, đều có lý. Là người chỉ huy vụ án, ông không thể ngồi im mà phải phát biểu chính kiến. Và ông hiểu, ý kiến đó có tầm quan trọng đặc biệt: Ý kiến chỉ đạo.

Ổng trải rộng tấm bản đồ Việt Nam lên trên tấm bản đồ tỉnh Quảng Tây. Trên bản đồ có đánh bốn dấu X. Mỗi dấu X chỉ một đối tượng nghi là T.72 hoặc liên quan.

Ông chỉ vào dấu X nằm trên ngôi nhà Tô Quyên.

− Các đồng chí tăng cường giám sát những người ra vào nhà Tô Quyên, và những người quan hệ với cô ta.

− Như vậy đồng chí cũng đồng ý với nhận định của tôi: Tô Quyên là T.72.

Trung tá dụi mẩu thuốc đang cháy dở bỏ vào gạt tàn, nói thận trọng:

− Không. Tôi chưa khẳng định Tô Quyên là T.72..., cô ta có nhiêu điều kiện địch
có thể lợi dụng để khai thác, tấn công chồng.

Sau ý kiến của trung tá, không khí cuộc họp trở nên nặng nề, sâu lắng hơn. Mọi người ngồi im suy nghĩ. Chỉ có tiếng quạt trần vù vù.

− Theo tôi, cần chuyển Tô Quyên đi nơi khác, nhắc nhở tiến sĩ Hạnh đề cao cảnh giác. Đó là phương sách tốt nhất.

− Chuyển Tô Quyên đi chưa phải là cách làm hay nhất - đại úy Dương phân tích -
vợ chồng Tô Quyên đều là người làm khoa học, cùng nhau nghiên cứu công trình này.

Có Tô Quyên, Hạnh mới đẩy nhanh tốc độ nghiên cứu công trình. Nếu chuyển Tô Quỵên đi, vợ chồng Hạnh sẽ tự ái nghề nghiệp, cho rằng tổ chức không tin họ, không có lợi cho tiến độ công trình. Đôi với kẻ địch, chúng đánh hơi thấy ta cảnh giác, nó sẽ
nằm im hoặc thay đổi thủ đoạn.

− Đúng. Tôi tán thành với ý kiến của đồng chí Dương - Trung tá Nam đứng dậy nói - như vậy là ta đã “rung chà” nhưng không “kéo lưới” mà để cho cá chuồn đi nơi khác, T.72 vẫn nằm ở một nơi nào đó trên đất nước ta. Vì đôi với vợ chồng Tô Quyên, ta có thế giải thích rằng vì yêu cầu công tác, Tô Quyên phải đến nơi mới làm việc.

Nhưng đó chỉ là sự giải thích về mặt tổ chức. Song về mặt nhạy cảm của con người, của một nhà khoa học, thì tiến sĩ Hạnh sẽ hiểu ngay thực chất của vấn đề. Những người ngày đêm dành tâm huyết cho khoa học sẽ tự ái, đau khổ biết bao khi thấy tổ
chức không tin mình... Và điều đó làm ảnh hưởng tối tiến độ hoàn thành công trình, ảnh hưởng không tốt tới các nhà khoa học khác - Trung tá Nam kết luận - Tôi đề
nghị cứ để Tô Quyên là thành viên công trình B.3, nhưng phải tăng cường theo dõi giám sát chặt chẽ hơn. Qua đó chúng ta xác định đầu mối vụ án, đồng thời bảo vệ
công trình tốt hơn.

4

Trong quá trình chỉ đạo, ban chuyên án nhận được rất nhiều tin tức về quan hệ
của Tô Quyên, đặc biệt là mối quan hệ với Âu Thúy Vân, phóng viên một tờ báo tại Hà Nội.

Thúy Vân là cô gái dân tộc Hán, ở phố Trung Quốc Hải Phòng. Bố cô là chủ hiệu buôn lớn. Có trong tay tấm “thẻ nhà báo”, Thúy Vân có điều kiện làm quen với những

“nhân vật cần thiết”, có cơ hội tiếp xúc với các nhà văn, nhà báo, các nhà khoa học nổi tiếng... và phỏng vấn họ theo ý đồ của mình.

Thúy Vân là người giao thiệp giỏi, hoạt bát, chịu khó, xông xáo. Cô được cả Ban biên tập báo rất tin tưởng. Trong thời hoàng kim của mình, Thúy Vân có mặt ở rất
nhiều cuộc mít-tinh, chiêu đãi, hội nghị khoa học...

Sau khi tiến sĩ Hạnh đi tham quan nước ngoài trở về, Thúy Vân đã tìm cách tiếp xúc với Tô Quyên . Vốn là người cởi mở, hoạt bát, nên Thúy Vân làm quen với Tô Quyên rất dễ dàng.

Một hôm, Tô Quyên đang ngồi đọc sách, nghe thấy tiếng chân người cô đứng lên đi ra mở cửa.

− Em cứ tưởng chị không đến - Tô Quyên thay lời chào bằng câu hỏi.

− Em ở nhà một mình thôi à?

− Dạ. Chỉ có mình em. Hôm nay em mệt chẳng muốn đi chơi đâu. Chị ở đây chơi với em cho vui.

Thúy Vân vui vẻ nhận lời.

− Chị uống nước chanh nhé.

− Tuỳ em.

Tô Quyên tự tay pha nước cho Thúy Vân và cho mình.

− Em có thấy không - Thúy Vân chậm rãi nói - đã bao lần chị em mình gặp nhau mà chưa có dịp nào nói chuyện riêng cho nhau nghe.

Tô Quyên vui hẳn lên. Thúy Vân nhìn Tô Quyên mỉm cười âu yếm. Thỉnh thoảng cô vuốt nhẹ mái tóc Tô Quyên.

− Thực ra chị muốn đến với em luôn, song công việc bận quá.

Hai người nói chuyện với nhau thân mật. Nhưng những điều Thúy Vân muốn nói thì vẫn chưa nói được. Cô nghĩ, không biết nên bắt đầu câu chuyện từ đâu: Phải rồi, bắt đầu bằng lời khen.

− Đúng là mỗi người một nghề. Chị tưởng tượng những bản thiết kế em vẽ cứ
như một mạng nhện.

Tô Quyên nhanh nhảu giải thích:

− Bản thiết kế mới chỉ là một bộ phận nhỏ của con tàu thôi. Chứ toàn bộ con tàu thì phức tạp hơn nhiều.

− Con tàu B.3 mà em vẫn hay nói chuyện phải không?

− Vâng. Con tàu rà phá thủy lôi điều khiển từ xa do chồng em làm chủ đề tài. Em nghe nói, Mỹ đang có chủ trương ném bom phong tỏa bờ biển Việt Nam bằng một loại thủy lôi MK.52 cải tiến, một loại thủy lôi có bộ óc cơ điện biết chọn tàu để phá, được mệnh danh là “kẻ hủy diệt”, “kẻ tinh khôn”. Nhiệm vụ của chồng em là phải nghiên cứu con tàu rà phá thủy lôi này.

− Chắc anh Hạnh đã nghiên cứu thành công con tàu đó rồi chứ?- Thúy Vân hỏi một cách tự nhiên.

− Chưa. Mới xong về nguyên lý, chưa đi vào thực nghiệm.

− Nhưng làm sao có thể biết Mỹ ném loại thủy lôi đó.

Tô Quyên tỏ ra lúng túng trước câu hỏi tự nhiên mà hóc búa của Thúy Vân. Cô thành thực trả lời:

− Em không hiểu. Nghe đâu bên Bộ Công an báo cho biết - Tô Quyên tỏ ra thận trọng, dặn - Chị đừng nói với ai điều em vừa nói đấy, cả công trình của chồng em nữa.

Đang nghiên cứu mà. Các anh ấy dặn phải giữ bí mật.

− Nhất định rồi! Thúy Vân nói với thái độ không quan tâm tới điều vừa nghe được.

− Khuya rồi. Chị về nhé.

Tô Quyên muốn giữ Thúy Vân lại, song cô ta từ chối. Tô Quyên đành tiễn Thúy Vân ra cửa rồi trở về căn phòng yên tĩnh đến mức có thế nghe thấy tiếng tim mình đập.

5

Trụ sở Bộ Giao thông vận tải nằm tại ngã ba đường Trần Hưng Đạo - Trần Bình Trọng, Hà Nội. Đó là khu nhà cao tầng xây từ thời kỳ thực dân Pháp còn chiếm đóng.

Trong các gian phòng hình vuông, hình chữ nhật của tòa nhà này, hàng ngàn cán bộ kỹ sư chuyên cần nghiên cứu, làm việc. Chính ở nơi đó các nhà khoa học đã phối hợp các ngành thiết kế đường mòn Hồ Chí Minh, vạch đường trên biển cho tàu bè vận chuyển hàng vào chiến trường miền Nam, thiết kế đường ống dẫn xăng dầu xuyên Trường Sơn, chỉ đạo các chuyên vận chuyển vũ khí, đạn dược, lương thực cho chiến trường... Chính vì vậy, nó thực sự là bộ não thiết kế sắp đặt, là quả tim co bóp chuyển máu cho toàn bộ các hệ thống giao thông trong cuộc chiến tranh chống Mỹ
cứu nước.

Phương Thảo đến nhận công tác ở Bộ Giao thông vận tải đúng vào ngày họp mặt của anh chị em cán bộ tham gia công trình B.3 để nghe tiến sĩ Hạnh trình bày phương hướng nghiên cứu công trình.

Phương Thảo thong thả bước theo hành lang có rèm trúc bên cửa sổ, đi lên gác ba. Đôi mắt đen của cô ẩn dưới cặp lông mày dài thưa, chứa đựng một điều gì sâu lắng và tìm tòi... Từ ngày gặp Tô Quyên , Phương Thảo đã tìm thấy ở bạn niềm say mê khoa học. Chính lòng say mê nghiên cứu khoa học đã giúp Tô Quyên và Phương Thảo gần gũi nhau. Chẳng bao lâu hai người đã trở thành đôi bạn thân thiết.

Hàng ngày đúng 4 giờ 30 chiều, cánh cửa sắt Bộ Giao thông vận tải từ từ mở
rộng. Dòng người vội vã ồn ào đổ ra đường Trần Hưng Đạo. Người đi bộ, người đi xe đạp, người đi xe máy lao xuống lòng đường. Phương Thảo và Tô Quyên vẫn đạp xe bên nhau. Giữa dòng người ồn ào lộn xộn như xoáy nước ở ngã ba đường Trần Hưng Đạo - Trần Bình Trọng, một gã thanh niên đi xe đạp không làm chủ được tốc độ đã lao vào bánh xe sau của Phương Thảo, làm cong vành. Phương Thảo nổi cáu:

− Say rượu à?

Người thanh niên bình tĩnh đáp.

− Chị quá lời thế. Tôi nhỡ mà. Xe hỏng chỗ nào, tôi sửa đền chị.

Người thanh niên từ tốn dựng xe của Thảo lên rồi dắt xe đến hiệu sửa chữa xe đạp bên đường. Thấy người thanh niên quá cẩn thận, từ tốn và lịch sự, Phương Thảo không nỡ nặng lời.

− Nói thế thôi, anh về đi, để tôi sửa cũng được.

− Đã nói là hỏng chỗ nào, tôi xin sửa đền chị mà.

Trước thái độ nhiệt tình, kiên quyết của người thanh niên, Phương Thảo không
có cách nào từ chối, cô quay lại phía Tô Quyên.

− Quay về trước đi kẻo anh Hạnh mong.

Phương Thảo nhìn người thanh niên, cô có vẻ mắc cỡ vì trước đó đã quá lời.

Trong khi ngồi đợi sửa xe, người thanh niên tự giới thiệu là Nguyễn Phú Sinh, cán bộ

Sở Giao thông vận tải, hiện làm ở nhà máy sửa chữa cơ khí giao thông ngoại thành Hà Nội. Thỉnh thoảng, người thanh niên liếc nhìn trộm Phương Thảo và nghĩ “Trong lúc chiến tranh, chỉ có những người phụ nữ sống độc thân, đợi chờ người yêu mới chải chuốt, đỏm dáng như vậy” - Thế là anh ta tiếp tục làm quen.

− Gia đình chị ở phố nào?

− Tôi ở khu tập thể Kim Liên.

− Chồng chị làm gì?

− Nhà tôi đi bộ đội - Phương Thảo vừa nói vừa cười.

− Hay là chị chưa... Phú Sinh bỏ dở câu hỏi, sau đó cả hai cùng im lặng, mỗi người theo đuổi một ý nghĩ cho đến khi chiếc xe đạp sửa xong, Phương Thảo và Phú Sinh đều tranh nhau trả tiền. Bác thợ già nhận tiền của Sinh. Trả tiền xong Sinh xin địa chỉ của Phương Thảo và hẹn ngày nào đó sẽ đến chơi. Nhưng Thảo kiên quyết từ
chối. Điều đó vẫn không làm Sinh nản lòng. Mình là một thanh niên chưa vợ - Phú Sinh vẫn nghĩ về Phương Thảo - mình có quyền làm quen với cô ta chứ. Sau ngày đó, chiều nào Sinh cũng đến cổng Bộ Giao thông vận tải tìm Phương Thảo. Và lần nào, Phương Thảo cũng bối rối trước sự có mặt của Sinh. Buổi gặp đầu, cô phản đối, không để Sinh đến đón, nhưng rồi dần dần cô cũng ưng thuận, còn mời Sinh về thăm căn phòng mình đang ở.

Quen rồi thân. Sinh không gạn hỏi nhưng Phương Thảo chẳng giấu người bạn thân nỗi cực nhọc của gia đình:

− Quê Thảo ở Điện Bàn, Quảng Nam. Má là người phúc hậu, thương con. Sinh con được vài ngày, má Thảo bị băng huyết. Bà con trong làng khiêng má lên nhà thương huyện, song bệnh quá nặng... má đã qua đời... Còn ba, ba cứ mải theo kháng chiến, mãi đến năm 1954, ba mới về đưa Thảo ra Bắc tập kết. Ba được đi học lớp trung cấp tài chính. Ra trường ba về làm tài vụ ở cảng Hải Phòng. Sau đó ba tham ô gần năm ngàn đồng và bị công an bắt, ba thắt cổ tự tử khi Thảo đang học ở Liên Xô.

Tốt nghiệp về nước, Thảo được phân công về Cục cơ khí Bộ Giao thông vận tải. Họ
điều Thảo đi Quảng Ninh. Nhưng Thảo chạy chọt xin ở lại Hà Nội. Đúng lúc ấy tiến sĩ

Hạnh được chỉ định hoàn thành để tài công trình B.3. Những ngày làm luận án tiến sĩ
ở Liên Xô, tiến sĩ Hạnh biết Thảo có khả năng nghiên cứu điện tàu thủy, có thể giúp anh trong khi thiết kế con tàu rà phá thủy lôi nên anh đề nghị Vụ Tổ chức cán bộ điều Thảo về tham gia công trình này. Một sự bất ngờ hay nói đúng hơn số phận đã quyết định, Thảo được ở lại Hà Nội trong trường hợp như thế. Từ đó, Thảo đến cơ quan Bộ
làm việc, vào thư viện đọc sách, mang ơn tiến sĩ Hạnh. Cuộc sống cứ thế xoay vần -

Thảo dừng lại không nói, nhìn Sinh - và cũng lại số phận Thảo quen biết anh...

− Duyên cớ chứ - Sinh cắt ngang lời Thảo để thăm dò - Như vậy là Thảo chưa có người bạn trai nào?

− Người ta chê già mà - Thảo cười hết cỡ, không cần giữ ý.

− Anh không tin. Nếu có đui chột thì chỉ một người nào đó, chứ lẽ nào đàn ông Hà Nội đều đui chột hết hay sao?

− Đã bảo họ chê già mà.

Phương Thảo lại cười và nói huyên thuyên. Sinh ngồi im, thỉnh thoảng lại nhìn thẳng vào bộ ngực căng tròn của Thảo. Sinh chép miệng... và thấy vui khi nghĩ về
tương lai nếu có quan hệ thân hơn với Phương Thảo. Mình sẽ chinh phục được cô ta -

Sinh nghĩ như thế. Trong giây phút, cuộc sống gia đình đầy đủ bố mẹ, vợ chồng lại có những đứa con trèo lên vai bố mẹ, cứ lướt qua trong đầu Sinh như một đoạn phim.

Rồi bỗng Sinh thở dài nghĩ: cô ta nằm trong vòng tay mình thì mọi việc mới dễ dàng êm thấm.

Vào những buổi chiêu thứ bảy hàng tuần, gần giờ tan tầm, Nguyễn Phú Sinh đến gần cổng Bộ, phía bên kia đường chờ Thảo. Cái lệ này làm cho Phương Thảo hãnh diện với chị em.

Nhưng rồi, tính nết Phương Thảo lại thay đổi như gió chuyển mùa. Có lần bước ra cổng, nhìn thấy Sinh cô ngoảnh mặt đi, nét mặt đăm đăm. Sinh vội đạp xe theo.

− Có chuyện gì không vui phải không Thảo?

Phương Thảo vẫn cúi đầu đạp xe. Khi tới gần bến xe Kim Liên, sau hàng loạt câu hỏi dồn dập của Sinh Phương Thảo mới trả lời:

− Lần sau anh đừng đến đón ở cổng nữa. Thảo không thích mọi người biết đến quan hệ của chúng ta.

− Họ nói gì mà em không cho anh đón em ở đó?

Phương Thảo tỏ thái độ bực tức:

− Từ hôm mới quen, anh nói mọi việc phải thận trọng, cả quan hệ giữa hai đứa cũng phải thận trọng cơ mà. Anh không biết rằng, ở đời thiếu gì người dòm ngó đến tình cảm người khác, thiếu gì kẻ ghen tỵ, không ăn thì đạp đổ.

Sinh và Thảo cùng gửi xe đi vào công viên Thống Nhất.

− Anh đón em ở một nơi xa hơn có được không?

− Tốt nhất là nên hẹn nhau từng tuần, không nên ở một địa điểm cố định. Đừng tạo thành quy luật mà người ngoài dễ biết.

Lời Thảo nói lộ rõ sự cảm thông hơn là trách cứ. Sinh yên tâm.

− Thảo có hay bơi thuyền không?

− Trước đây ít thôi. Nhưng gần đây cũng hay bơi thuyền với vợ chồng Tô Quyên

− Dừng một lúc, vẻ đắn đo, cô nói những lời bóng gió và vui - Sóng nước cho con người hoài bão, anh ạ!

Hai người đi dạo qua bán đảo Phong Lan, ngắm con phượng kiễng chân, con nai nghiêng đôi gạc như ngơ ngác lắng nghe tiếng lá rừng xào xạc.

− Thảo trông con vẹt mỏ đỏ như quả ớt chín, mũ xanh màu nước biển kia.

Sinh chỉ tay về phía con vẹt ngực hồng, hai cánh vàng nhạt tỏ ra vui thích thực sự. Sinh định cầm tay Thảo đi về phía con vẹt.

− Đừng, anh Sinh. Trời còn sớm.

Thảo rụt tay lại. Và sau đấy, cô bỗng cảm thấy nhói đau. Một nỗi buồn tê tái xâm chiếm lòng cô.

Tại sao mình cũng như các cô gái kia, đi bên một chàng trai cường tráng... mà không dám cầm tay? Các cô gái, chàng trai đang đi trong công viên này mang lại cho nhau tình cảm ấm áp của con người, tạm quên đi lo lắng về chiến tranh, khổ cực vì thiếu thốn vật chất. Còn mình...

Sau những phút giây liên tưởng, từ nơi sâu thẳm của tâm hồn, Thảo chợt nghĩ: hay là tìm cách xa Sinh. Nhưng ý nghĩ ấy làm cô choáng váng, biết bao điều ràng buộc, cô không thể nào xa Sinh được và cô nói thẳng với Sinh:

− Chừng nào Thảo và Sinh chưa đăng ký kết hôn xin anh đừng chạm đến người Thảo.

Sợ Thảo phật lòng, Sinh làm đúng theo yêu cầu của Thảo.

Và những lần đi chơi sau này, Thảo và Sinh say sưa chuyện trò với nhau nhiều điều.

− Thảo quả là con người có nhiều hy vọng, muốn trở thành một nhà khoa học nổi tiếng, có phải không?

− Không hoàn toàn như thế, Thảo chỉ là người giúp tiến sĩ Hạnh nghiên cứu công trình B.3 thôi. Còn Thảo thì... Thảo im lặng nhìn Sinh - chỉ nghiên cứu hệ thống điện của con tàu. Một công việc rất nhỏ, không đáng kể.

− Thế toàn bộ thiết kế công trình do người khác quản lý?

− Một đề tài khoa học cấp nhà nước như thế chỉ có người chủ để tài là tiến sĩ

Nguyễn Văn Hạnh mới biết được.

− Có lẽ Thảo là con gái, họ không nói - Sinh thấp giọng như giải thích - Mấy chục nhà khoa học cùng tham gia nghiên cứu mà chỉ có mình tiến sĩ Hạnh nắm được vấn đề đó hay sao?

Thảo tỏ vẻ bực mình, nói một cách kiêu căng:

− Anh không biết chuyên môn nên giải thích cho anh hiểu hết khó lắm. Chỉ nói đơn giản thế này thôi: Mỗi người nghiên cứu một mảng. Ví dụ, người nghiên cứu vỏ
tàu: người nghiên cứu động cơ điện: người giải bài toán mẫu... theo yêu cầu của tiến sĩ nêu ra thì làm sao biết được toàn bộ các bản thiết kế con tàu.

Thảo và Sinh mải nói chuyện chẳng để ý đến thời gian. Hà Nội đã lên đèn từ lúc nào không rõ, sương xuống gió lạnh làm họ rùng mình. Lúc này, cả hai đều cảm thấy đói. Họ đi tìm hiệu phở ăn cho đỡ đói, rồi chia tay. Cuộc chia tay những đêm thứ bảy như thể cả hai người đều ghi nhớ từng bước đi, lời nói.

Quen rồi thân. Sinh không gạn hỏi nhưng Phương Thảo chẳng giấu người bạn thân
nỗi cực nhọc của gia đình:

− Quê Thảo ở Điện Bàn, Quảng Nam. Má là người phúc hậu, thương con. Sinh con được vài ngày, má Thảo bị băng huyết. Bà con trong làng khiêng má lên nhà thương huyện, song bệnh quá nặng... má đã qua đời... Còn ba, ba cứ mải theo kháng chiến, mãi đến năm 1954, ba mới về đưa Thảo ra Bắc tập kết. Ba được đi học lớp trung cấp tài chính. Ra trường ba về làm tài vụ ở cảng Hải Phòng. Sau đó ba tham ô gần năm ngàn đồng và bị công an bắt, ba thắt cổ tự tử khi Thảo đang học ở Liên Xô. Tốt nghiệp về nước, Thảo được phân công về Cục cơ khí Bộ Giao thông vận tải. Họ điều Thảo đi Quảng Ninh. Nhưng Thảo chạy chọt xin ở lại Hà Nội.

Đúng lúc ấy tiến sĩ Hạnh được chỉ định hoàn thành để tài công trình B.3. Những ngày làm luận án tiến sĩ ở Liên Xô, tiến sĩ Hạnh biết Thảo có khả năng nghiên cứu điện tàu thủy, có thể giúp anh trong khi thiết kế con tàu rà phá thủy lôi nên anh đề
nghị Vụ Tổ chức cán bộ điều Thảo về tham gia công trình này. Một sự bất ngờ hay nói đúng hơn số phận đã quyết định, Thảo được ở lại Hà Nội trong trường hợp như
thế. Từ đó, Thảo đến cơ quan Bộ làm việc, vào thư viện đọc sách, mang ơn tiến sĩ

Hạnh. Cuộc sống cứ thế xoay vần - Thảo dừng lại không nói, nhìn Sinh - và cũng lại số phận Thảo quen biết anh...

− Duyên cớ chứ - Sinh cắt ngang lời Thảo để thăm dò - Như vậy là Thảo chưa có người bạn trai nào?

− Người ta chê già mà - Thảo cười hết cỡ, không cần giữ ý.

− Anh không tin. Nếu có đui chột thì chỉ một người nào đó, chứ lẽ nào đàn ông Hà Nội đều đui chột hết hay sao?

− Đã bảo họ chê già mà.

Phương Thảo lại cười và nói huyên thuyên. Sinh ngồi im, thỉnh thoảng lại nhìn thẳng vào bộ ngực căng tròn của Thảo. Sinh chép miệng... và thấy vui khi nghĩ về
tương lai nếu có quan hệ thân hơn với Phương Thảo. Mình sẽ chinh phục được cô ta

− Sinh nghĩ như thế. Trong giây phút, cuộc sống gia đình đầy đủ bố mẹ, vợ chồng lại có những đứa con trèo lên vai bố mẹ, cứ lướt qua trong đầu Sinh như một đoạn phim. Rồi bỗng Sinh thở dài nghĩ: cô ta nằm trong vòng tay mình thì mọi việc mới dễ dàng êm thấm.

Vào những buổi chiêu thứ bảy hàng tuần, gần giờ tan tầm, Nguyễn Phú Sinh đến gần cổng Bộ, phía bên kia đường chờ Thảo. Cái lệ này làm cho Phương Thảo hãnh diện với chị em.

Nhưng rồi, tính nết Phương Thảo lại thay đổi như gió chuyển mùa. Có lần bước ra cổng, nhìn thấy Sinh cô ngoảnh mặt đi, nét mặt đăm đăm. Sinh vội đạp xe
theo.

− Có chuyện gì không vui phải không Thảo?

Phương Thảo vẫn cúi đầu đạp xe. Khi tới gần bến xe Kim Liên, sau hàng loạt câu hỏi dồn dập của Sinh Phương Thảo mới trả lời:

− Lần sau anh đừng đến đón ở cổng nữa. Thảo không thích mọi người biết đến quan hệ của chúng ta.

− Họ nói gì mà em không cho anh đón em ở đó?

Phương Thảo tỏ thái độ bực tức:

− Từ hôm mới quen, anh nói mọi việc phải thận trọng, cả quan hệ giữa hai đứa cũng phải thận trọng cơ mà. Anh không biết rằng, ở đời thiếu gì người dòm ngó đến tình cảm người khác, thiếu gì kẻ ghen tỵ, không ăn thì đạp đổ.

Sinh và Thảo cùng gửi xe đi vào công viên Thống Nhất.

− Anh đón em ở một nơi xa hơn có được không?

− Tốt nhất là nên hẹn nhau từng tuần, không nên ở một địa điểm cố định.

Đừng tạo thành quy luật mà người ngoài dễ biết.

Lời Thảo nói lộ rõ sự cảm thông hơn là trách cứ. Sinh yên tâm.

− Thảo có hay bơi thuyền không?

− Trước đây ít thôi. Nhưng gần đây cũng hay bơi thuyền với vợ chồng Tô Quyên - Dừng một lúc, vẻ đắn đo, cô nói những lời bóng gió và vui - Sóng nước cho con người hoài bão, anh ạ!

Hai người đi dạo qua bán đảo Phong Lan, ngắm con phượng kiễng chân, con nai nghiêng đôi gạc như ngơ ngác lắng nghe tiếng lá rừng xào xạc.

− Thảo trông con vẹt mỏ đỏ như quả ớt chín, mũ xanh màu nước biển kia.

Sinh chỉ tay về phía con vẹt ngực hồng, hai cánh vàng nhạt tỏ ra vui thích thực sự. Sinh định cầm tay Thảo đi về phía con vẹt.

− Đừng, anh Sinh. Trời còn sớm.

Thảo rụt tay lại. Và sau đấy, cô bỗng cảm thấy nhói đau. Một nỗi buồn tê tái xâm chiếm lòng cô.

Tại sao mình cũng như các cô gái kia, đi bên một chàng trai cường tráng...

mà không dám cầm tay? Các cô gái, chàng trai đang đi trong công viên này mang lại cho nhau tình cảm ấm áp của con người, tạm quên đi lo lắng về chiến tranh, khổ cực vì thiếu thốn vật chất. Còn mình...

Sau những phút giây liên tưởng, từ nơi sâu thẳm của tâm hồn, Thảo chợt nghĩ: hay là tìm cách xa Sinh. Nhưng ý nghĩ ấy làm cô choáng váng, biết bao điều ràng buộc, cô không thể nào xa Sinh được và cô nói thẳng với Sinh:

− Chừng nào Thảo và Sinh chưa đăng ký kết hôn xin anh đừng chạm đến người Thảo.

Sợ Thảo phật lòng, Sinh làm đúng theo yêu cầu của Thảo.

Và những lần đi chơi sau này, Thảo và Sinh say sưa chuyện trò với nhau nhiều điều.

− Thảo quả là con người có nhiều hy vọng, muốn trở thành một nhà khoa học nổi tiếng, có phải không?

− Không hoàn toàn như thế, Thảo chỉ là người giúp tiến sĩ Hạnh nghiên cứu công trình B.3 thôi. Còn Thảo thì... Thảo im lặng nhìn Sinh - chỉ nghiên cứu hệ
thống điện của con tàu. Một công việc rất nhỏ, không đáng kể.

− Thế toàn bộ thiết kế công trình do người khác quản lý?

− Một đề tài khoa học cấp nhà nước như thế chỉ có người chủ để tài là tiến sĩ

Nguyễn Văn Hạnh mới biết được.

− Có lẽ Thảo là con gái, họ không nói - Sinh thấp giọng như giải thích - Mấy chục nhà khoa học cùng tham gia nghiên cứu mà chỉ có mình tiến sĩ Hạnh nắm được vấn đề đó hay sao?

Thảo tỏ vẻ bực mình, nói một cách kiêu căng:

− Anh không biết chuyên môn nên giải thích cho anh hiểu hết khó lắm. Chỉ
nói đơn giản thế này thôi: Mỗi người nghiên cứu một mảng. Ví dụ, người nghiên cứu vỏ tàu: người nghiên cứu động cơ điện: người giải bài toán mẫu... theo yêu cầu của tiến sĩ nêu ra thì làm sao biết được toàn bộ các bản thiết kế con tàu.

Thảo và Sinh mải nói chuyện chẳng để ý đến thời gian. Hà Nội đã lên đèn từ
lúc nào không rõ, sương xuống gió lạnh làm họ rùng mình. Lúc này, cả hai đều cảm thấy đói. Họ đi tìm hiệu phở ăn cho đỡ đói, rồi chia tay. Cuộc chia tay những đêm thứ bảy như thể cả hai người đều ghi nhớ từng bước đi, lời nói.

6

Tên gián điệp T.72 là ai? - Trung tá Nam suy nghĩ - kỹ sư Tô Quyên hay Thúy Vân?

Thuận tay, trung tá cầm bao thuốc, rút một điếu. Tuy nhiên đây vẫn là giả
thiết - Trung tá tự suy nghĩ - Theo thông báo của cấp trên, CIA đang tìm cách đánh cắp công trình B.3. Vì một nhẽ công trình B.3 ra đời, các tên “gián điệp câm”

nằm ở lòng sông, đáy biển sẽ phải tự tử, hoặc ra đầu thú. Mộng phong tỏa biển của chúng sẽ bị phá sản. Do đó chúng sẽ phái điệp viên T.72 đến đánh cắp B.3.

Nhưng Tô Quyên hay Thúy Vân là T.72. Tô Quyên ít có khả năng hơn, vì chồng cô là người sáng tạo công trình này. Nếu Thúy Vân là T.72 thì trung tâm chỉ huy ở

Hồng Kông hay ở nơi nào? Hay do một số tên tình báo nước ngoài khoác áo ngoại giao, nhà báo đang công tác tại Hà Nội chỉ huy?

Trung tá Nam đưa tay lên gõ nhẹ vào thái dương. Tay kia, ông vứt mẩu thuốc lá đã tắt từ lúc nào.

Có tiếng gõ cửa.

- Mời vào.

Đại úy Dương mở cửa.

- Có gì gấp phải không?

- Vừa rồi đài thu của ta ở Quảng Ninh lại thu được một bức điện mật mã. Qua xác định phương vị đài phát thì bức điện này từ Hồng Kông truyền về hướng Hà Nội.

- Có nghĩa là ngược chiều phá mã của ta đã phát hiện chúng dùng hai khóa mã.

- Như vậy là chuyên gia của ta đã dịch được nội dung bức điện?

- Chưa dịch được toàn bộ.

Đại úy Dương chuyển cho trung tá tờ giấy ghi bức điện mật mã góc trái in
chữ “tuyệt mật” rất đậm. Trên trang giấy ghi chi chít những chùm chữ số: 47352: 53291; 13245; 73236;

79130; 68573; 49217: T.72

Hai mắt trung tá căng tròn như cố tìm kiếm nội dung bản chỉ thị, mặc dù ông biết đó là việc làm vô ích. Đợi cho trung tá xem xong, đại úy Dương giải thích:

- Cứ năm chữ số thành một chùm số. Qua bức điện mật mã chuyển từ đài chỉ
huy tới đài thu của địch mà ta thu được, các chuyên gia giải mã đã tìm ra quy luật xếp đặt của chúng. Và dịch được nội dung bức điện gần đây nhất:

“Tàu T.72 không được vào cảng”.

Phá được khóa mã đầu tiên, còn khóa mã thứ hai vẫn chưa tìm ra. Cho tới giờ
anh em vẫn chưa biết toàn bộ nội dung bản chỉ thị bằng tiếng lóng này, mà chỉ
phán đoán: “Tàu T.72” là ám chỉ tên gián điệp bí số T.72: “không được vào cảng”

có ý gì? có khả năng chúng chỉ thị T.72 không được bắt liên lạc, hoặc không cho T72 tiếp cận đối tượng nào đó.

- Bọn chúng xảo quyệt, tinh vi thật. Nhưng chúng ta cũng sẽ có cách bắt chúng khai ra những điều ta cần. Muôn chủ động bắt chúng hoạt động theo ý ta, trước hết phải dịch được nội dung bức điện mật bằng tiếng lóng này. Mới nghe tưởng việc đó không làm được. Nhưng theo tôi ta có cơ sở thực hiện. Một là, đội ngũ chuyên gia dò đài phá mã của ta nắm trong tay một khối lượng khổng lồ máy móc hiện đại có rất nhiều kinh nghiệm. Hai là, ta đã có trinh sát bám sát đối tượng nghi là T.72. Ba là ta có quần chúng tham gia. Ngay sau đây, tôi sẽ làm việc với đồng chí Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ Bộ Giao thông vận tải đã nghe một số ý kiến của quần chúng liên quan tới công tác bảo vệ công trình.

Như vậy, ta đã sử dụng đồng thời ba loại biện pháp: quần chúng, trinh sát kỹ
thuật và trinh sát bí mật. Theo tôi đó là sức mạnh tổng hợp giúp chúng ta tạo nên nghệ thuật đánh địch trên trận tuyến này - giọng trung tá tỏ ra kiên quyết - sớm hay muộn bọn gián điệp T.72 sẽ sa lưới. Chỉ có lúc đó chúng ta mới cất được gánh nặng đặt lên vai.

Cả hai người cùng im lặng.

*

Sau khi đại úy Dương bước ra phòng, trung tá đứng dậy mở cửa sổ. Nắng thu ùa qua ô cửa. Thiên nhiên đã đem đến cho ông một cảm giác dễ chịu.

Con người ta, ai cũng có quãng đời thơ ấu bên người mẹ dịu hiền ở quê hương... Ai cũng có những lúc tắm nắng hè đi bắt ve sầu, hay ngồi đánh bi, đánh đáo dưới luỹ tre làng... Thế mà người trinh sát của ông tiếp cận T.72 chẳng xa nhà bao nhiêu mà phải đổi tên, đổi lý lịch, tạm cắt đứt mọi liên lạc với quê hương để
giấu tông tích, chui vào tổ chức địch. Ôi, sự hy sinh mà người đời khó biết. Ông tự
hỏi, không biết đến bao giờ vụ án mới sẽ kết thúc để người trinh sát của ông đỡ
khổ, người cán bộ của ông trở lại cuộc sống bình thường: đi thăm quê hương, bạn bè...

Chuông điện thoại réo, cắt ngang dòng suy nghĩ của trung tá.

− A lô! Trung tá Nam phải không?

− Báo cáo Đại tá cục trưởng, tôi là Nam.

− Đồng chí lên ngay chỗ tôi, có việc gấp.

Trung tá Nam xếp hồ sơ, khóa cửa, đi xuống cầu thang gác. Ông bước vào phòng Đại tá cục trưởng.

− Theo lệnh đồng chí, tôi đã có mặt.

Đại tá Cục trưởng đi ngay vào vấn đề chính.

− Gần đây tôi có nghe tin, do việc chỉ đạo của đồng chí không được chặt chẽ, cán bộ tiếp cận đối tượng nghi là T.72 đã đi chệch sự chỉ đạo của cấp trên. Tôi muốn nghe lại toàn bộ sự chỉ đạo của đồng chí và hoạt động của người trinh sát mà đồng chí phái vào tổ chức địch.

Câu hỏi của Đại tá Cục trưởng nêu lên thật bất ngờ. Nhưng là người chỉ huy trực tiếp, theo dõi sát từng lời nói, việc làm của cán bộ trinh sát nên ông trả lời được ngay.

− Thưa Đại tá! Từ ngày nhận được tin cơ quan tình báo Mỹ cử điệp viên đánh cắp công trình B.3, chúng tôi đã phái trinh sát H.2 xâm nhập vào tổ chức địch.

Nhiệm vụ giao cho H.2: Một là, bảo vệ công trình B.3 không để lọt vào tay địch; bảo vệ những cán bộ khoa học tham gia công trình. Hai là, phát hiện ra T.72 và tổ
chức của chúng. Cho đến nay, H.2 đã báo cáo chính thức Tô Quyên hoạt động gián điệp nhưng chưa xác định được có phải là T.72 hay không. H.2 đã thông báo cho ban chuyên án khóa thứ nhất của bản mật mã - Trung tá Nam hào hứng hơn, nói tiếp - Như vậy H.2 đã phát huy tác dụng ban đầu.

− Như vậy là đáng khen. Song chúng ta cũng không nên khen sớm, sợ H.2
sinh chủ quan. Còn quan hệ giữa Tô Quyên và Phương Thảo?

− Báo cáo Đại tá, có ý kiến phản ánh tại sao Phương Thảo lại quá tranh thủ Tô Quyên. Cũng có ý kiến cho rằng hai người cùng là kỹ sư điện tàu thủy, cùng tham gia công trình B.3. Cuộc sống thực tế đã gắn hai người với nhau.

Đại tá gõ nhẹ tay xuống bàn.

− Nếu thân nhau đó là chiều hướng tốt, cứ để cho nó phát triển. Nếu Phương Thảo tranh thủ Tô Quyên để người ngoài cũng nhìn thấy sẽ có ảnh hưởng không lợi cho chiều hướng phát triển của vụ án. Đồng chí nên nghiên cứu kỹ vấn đề này.

Còn về lý lịch Tô Quyên, có ai biết cô ta có gốc gác lâu đời ở bên Trung Quốc không?

− Chưa. Điểu này chưa ai biết, trừ đồng chí Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ Bộ

Giao thông vận tải.

− Tốt. Như thế là tốt. Chúng ta cũng chẳng tính cô ta là người Việt gốc Hoa làm gì cho phức tạp. Nhưng chúng ta cũng không quên kẻ địch lợi dụng vấn để
này, nâng nó lên thành biện pháp chiến lược. Nếu giữ kín, vấn đề này sẽ thúc đẩy cho vụ án sớm phát triển.

Đại tá cục trưởng giơ tay xem đồng hồ, đã 9 giờ 15 phút - Đại tá suy nghĩ -
mười lăm phút nữa sẽ làm việc với đồng chí Vụ trưởng Vụ tổ chức cán bộ Bộ Giao thông vận tải. Đồng chí đã hẹn đồng chí đó thời gian chưa?

− Sáng nay tôi chủ động gọi điện hẹn lại với đồng chí đó rồi.

− Đúng. Phải làm như thế mới chắc chắn.

Bỗng Đại tá Cục trưởng hỏi:

− Theo đồng chí, kẻ nào là T.72?

Trung tá trả lời dè dặt:

− Theo tôi, có khả năng là Tô Quyên. Tô Quyên là người trong tổ chức của thị.

Đại tá chất vấn:

− Nếu Tô Quyên là T.72, đồng chí có lý lẽ gì giải thích việc cơ quan tình báo

Mỹ lại chỉ huy điệp viên người Hoa không?

Bị dồn hỏi đến vấn đề chưa nghĩ tới, trung tá Nam ngồi im. Đại tá cười nói:

− Vấn đề đó đồng chí suy nghĩ tiếp. Bây giờ tôi nhắc lại một lần nữa: đồng chí phải giữ kín lai lịch Tô Quyên. Chỉ có như thế kẻ địch mới tưởng ta không biết, vẫn tin dùng cả hai vợ chồng tiến sĩ Hạnh. Địch sẽ thúc cho người của chúng hoạt động mạnh. Vụ án chóng đi đến kết thúc.

Có tiếng gõ cửa.

Cô Hoa văn thư đẩy cửa bước vào.

− Báo cáo thủ trưởng, đã chín giờ kém mười phút. Đồng chí Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ đang ngồi ngoài phòng thường trực đợi đồng chí.

− Mời đồng chí ấy vào. Tôi và đồng chí Nam đang chờ.

Cô Hoa bước sang phòng bên nhấc ống nghe gọi điện báo cho thường trực mời đồng chí Vụ trưởng. Sau những lời thăm hỏi xã giao, đồng chí Đại tá Cục trưởng thận trọng hỏi:

− Theo phương án bảo vệ công trình B.3 mà hội nghị liên tịch giữa hai bộ đã bàn, bên ta tiến hành tới đâu rồi?

− Đúng như phương án. Nhưng gần đây nghe anh em phản ánh, Phương Thảo hay bỏ đi chơi với Sinh, cán bộ Sở Giao thông vận tải thành phố. Tuần trước họp chi bộ

Vụ Tổ chức cán bộ, có đảng viên chất vấn tôi, cho tôi là ăn của hối lộ, nhận Phương Thảo vào làm việc. Anh em phát hiện lúc đầu cô ta được phân công về Cục cơ khí. Bên đó định điều cô ta đi Quảng Ninh, cô ta không chịu đi xa, đã chạy xin ở lại Hà Nội. Có người còn cho tôi biết bố cô ta bị công an bắt giam về tội tham ô, chết tại nhà giam.

Đại tá rót chén nước khác đưa về phía đồng chí Vụ trưởng.

− Khi bị chất vấn như thế, đồng chí giải thích như thế nào?

− Tôi nói rằng cô Phương Thảo là kỹ sư điện tàu thủy học ở Liên Xô, đỗ loại ưu, có khả năng tham gia công trình B.3. Tiến sĩ Hạnh đang cần những kỹ sư như thế, nên tôi điều về giúp tiến sĩ.

Thấy đại tá to thái độ quan tâm nhiều tới dư luận xung quanh Phương Thảo, đồng chí Vụ trưởng băn khoăn về điều mình vừa nói. Ông thanh minh:

− Làm cán bộ tổ chức như chúng tôi thường hay bị nghi như thế lắm.

− Nghi là biểu thị thiếu lòng tin vào tổ chức. Nhưng nhiều khi phải chấp nhận sự
nghi hoặc đó. Còn trường hợp kỹ sư vỏ tàu Nguyễn Thành Trung?

− Anh ta là người làm việc nghiêm túc, có tinh thần trách nhiệm cao, quan hệ
đúng mực, gương mẫu.

− Chúng tôi muốn biết kĩ về Nguyễn Thành Chung. Đề nghị đồng chí cho chúng tôi mượn lại toàn bộ hồ sơ cán bộ của kỹ sư được không?

− Khi nào các đồng chí cần tới hồ sơ đó.

− Càng sớm càng tốt. Có thể ngày mai. Và đề nghị đồng chí cho chúng tôi cả bản nhận xét của Viện Thiết kế giao thông, nơi anh ta đã từng công tác trước đây. Còn một điều quan trọng nữa, đề nghị đồng chí cho chúng tôi bản tóm tắt sơ lược lý lịch tất cả
cán bộ công nhân thuộc Bộ Giao thông vận tải được điều động đến tham gia công trình.

− Còn cán bộ các nơi khác được cử đến tham gia công trình thì sao?

− Chúng tôi sẽ làm việc với cơ quan chủ quản đó.

− Tại sao đồng chí lại cần kiểm tra một cách chi tiết cụ thế như thế? Các đồng chí không tin vào chúng tôi hay sao?

− Không phải thế - đại tá ôn tồn giải thích - Với đồng chí tôi có thể nói, cơ quan tình báo Mỹ đã tung điệp viên vào nước ta để đánh cắp công trình B.3. Trách nhiệm của chúng tôi là phải tìm ra tên gián điệp đó. Nhưng chúng tôi làm một mình có khác gì cá tách rời nước. Phải nhờ đến sự hỗ trợ của các đồng chí. Lục trong đống hồ sơ lý lịch biết đâu lại tìm được tên gián điệp đó.

Gần trưa, đại tá tiễn khách ra về. Ông quay lại phòng làm việc và linh cảm nhận thấy tên gián điệp T.72 càng ngày càng nằm im. Công việc cứ rối như tơ vò. Thời gian cứ lặng lẽ trôi đi. Đến khi nào lần ra đầu dây? Hay T.72 chỉ là con số trong làn sóng giả để lừa ta, để ta tập trung công sức vào truy tìm, mặc cho Tô Quyên hoạt động.

Các tình tiết thu thập được vẫn chưa đủ sức thuyết phục T.72 là ai. Hay chính Tô

Quyên? Không! Không thể như thế. Một người vợ thương yêu chồng tha thiết, yêu khoa học như thế làm sao lại có thể phản chồng mình được?

Bỗng đại tá nhớ tới chuyện Mỵ Châu - Trọng Thủy... Hai mắt ông hơi khép lại trông như nhắm hẳn - biết đâu kẻ địch lại chẳng tạo nên Mỵ Châu - Trọng Thủy ngày nay.

Đại tá cục trưởng cứ đưa ra giả thiết, rồi lại tự dùng lý lẽ bác bỏ cho tới khi còi ở
trung tâm thành phố kéo vang, báo hiệu nửa ngày nữa đã qua đi.

CHƯƠNG HAI: GIÁN ĐIỆP CÂM

1

Sau 5 năm học, Tô Quyên tốt nghiệp trường đại học Giao thông, ngành điện tàu thủy, cầm tấm bằng đỏ trong tay, cô nhớ rất rõ những tháng ngày ở ký túc xá nhà trường. Cái đêm chia tay mỗi đứa đi một nơi nhận công tác, mấy chục đứa ngủ cùng phòng thức trắng đêm trò chuyện, cho nhau địa chỉ...

Và, cũng trong đêm ấy, anh Hạnh đến báo tin được Bộ cử đi nghiên cứu sinh ở

Liên Xô. Đối với Tô Quyên, từ lâu, Hạnh là con người đáng yêu, đáng kính trọng. Hạnh bỏ chiếc kính cận ra trông đôi mắt dại khờ như con nai con. Nhưng khi đeo kính lên đôi mắt ấy lại thăm thẳm chiều sâu suy nghĩ... Mỗi lần anh nói chuyện về khoa học, giọng sôi nổi, lôi cuốn người nghe. Chính đêm đó, Tô Quyên nhận lời yêu Hạnh. Sau khi tốt nghiệp, Tô Quyên được điều về công tác ở Bộ Giao thông vận tải. Hai người tổ chức cưới. Rồi sau đấy, Hạnh đi Liên Xô làm luận án tiến sĩ.

Đêm tiễn chồng đi xa, Tô Quyên không sao ngủ được. Cô loay hoay làm hết việc này tới việc khác, nhiều lúc lại thấy như mình không biết làm gì. Thời gian vùn vụt trôi đi. Chẳng mấy chốc ôtô đã đến đón Hạnh ra sân bay. Cô nhớ, hôm ấy là ngày chủ
nhật. Sân bay khá đông khách. Ngồi ở phòng chờ hàng giờ, vợ chồng vẫn không nói được gì. Cho đến khi sắp bước lên cầu thang máy bay, lòng nhớ thương cực độ, Tô Quyên mới nói được một câu, không nói thì thiếu, nói thì thừa:

− Nhớ ghi thư cho em nhé.

Từ trên thang máy bay, Hạnh quay lại thầm nói:

− Anh sẽ ghi thư ngay.

Máy bay cất cánh, nhỏ dần... Tô Quyên buồn, nhớ xôn xang. Cô nghĩ ba năm thật dài quá. Cô trở về căn nhà mới được Sở nhà đất chia cho trước ngày cưới. Tất cả
đồ đạc vẫn giữ nguyên như cũ, mằ sao cô thấy lạnh lẽo, vắng lặng... Chiếc gối cưới trắng tinh vẫn còn để đầu giường. Sách tiếng Nga, tiếng Trung xếp đầy trên giá. Chiếc đèn bàn soi rõ bản vẽ tạo dáng con tàu còn tươi màu mực.

Từ ngày chồng đi xa, cuộc sống của Tô Quyên như đã trở thành quy luật. Sáng nấu cơm ăn, đến cơ quan làm việc. Chiều về, nấu cơm ăn, đọc sách. Cuộc sống xa chồng, lầm lũi đó khiến Tô Quyên buồn tẻ, cô mời mẹ về cùng sống cho vui. Mẹ cô đã gần bảy mươi tuổi, tuyết sương đã nhóm nửa mái đầu hoa râm. Bà thường đi lật đật đầu hơi lao về phía trước. Người ta bảo những người đi lật đật như thế là số vất vả, cuộc đời luôn trắc trở. Tô Quyên cũng nghĩ thế nên càng thương mẹ. Cũng tháng ngày ấy, cô được mẹ nói cho nghe về người bố. Mẹ cô thường nói: con giống bố, say mê nghiên cứu khoa học. Bố cô là kỹ sư khoá một đại học Bách khoa. Sau khi ra trường, ông vào làm việc ở xí nghiệp cầu đường. Năm 1964, Mỹ tạo ra sự kiện Vịnh Bắc Bộ, ném bom đánh phá miền Bắc, ông tình nguyện vào bộ đội. Ông đã đi dọc Trường Sơn, cùng anh em kỹ sư công binh sửa chữa, thiết kế hàng chục chiếc cầu, khai phá hàng trăm đoạn đường cho bộ đội vào Nam đánh Mỹ. Ông vẫn thường nói với mẹ con Tô Quyên : Thời xa xưa, trái đất này chỉ là rừng hoang khổng lồ, không có đường. Đường chẳng qua do con người khai phá, đi mãi mà thành công, mới khai phá cho người ta con đường tới khoa học.

Những điều tâm sự của người lớn không ngờ đã trở thành lời khuyên, trở thành niềm mơ ước, trở thành cuộc sống của Tô Quyên. Cô nhớ khi học xong lớp 10, bố cô hỏi:

− Con muốn chọn ngành gì?

− Con chọn ngành của bố.

− Thế thì con phải vào trường Đại học Giao thông.

− Nhưng trước đây bố học Đại học Bách khoa cơ mà.

− Những năm bố học, trường Đại học Giao thông chưa thành lập nên bố học ở Đại học Bách khoa. Còn bây giờ, có trường Đại học Giao thông rồi, bộ môn nào liên quan đến Giao thông vận tải được bàn giao cho Đại học Giao thông.

Theo lời khuyên của bố, Tô Quyên vùi đầu vào sách vở. Và mùa thu năm ấy, khi lá sấu đầu nhà chuyến màu cô xách va li tới trường. Nhưng cô được nhà trường phân
ngành học khác bố: điện trên tàu thủy. Trong thời gian sinh viên, cô nhận được tin sét đánh: bố cô bị trúng bom Mỹ đã hy sinh, khi đang bắc cầu qua sông Gianh. Trong những ngày chịu tang bố, cô được nhà trường cử đi báo cáo chuyên đề ở hội trường C.2 Đại học Bách khoa do Bộ Đại học và trung học chuyên nghiệp tổ chức.

Ngày ấy đã mãi mãi đi vào cuộc sống của Tô Quyên . Cô chăm chú nghe phó tiến sĩ Nguyễn Văn Hạnh trình bày về việc ứng dụng màng mỏng từ tính vào đời sống chiến đấu và sản xuất. Giờ giải lao, cô liền gặp phó tiến sĩ hỏi những điều chưa hiểu, đề nghị
phó tiến sĩ nói về việc ứng dụng trong lĩnh vực giao thông vận tải. Trên hành lang thoáng rộng, bên trụ lan can màu son, cô đã gặp ở Hạnh lòng say mê khoa học. Không ngờ sau này đó chính là sợi dây ràng buộc dần cuộc đời hai người lại với nhau. Sau khi cưới, Hạnh được sang Liên Xô làm luận án tiến sĩ.

Điều bất hạnh đến với cô và gia đình không phải từ việc Hạnh làm luận án tiến sĩ
mà từ việc chồng cô nhận quyết định làm chủ đề tài công trình B.3 - một mục tiêu đánh cắp của cơ quan tình báo Mỹ.

Theo sự chỉ đạo của tổ chức tình báo Mỹ, phóng viên Thúy Vân đã bổ đi khắp nơi tìm kiếm lai lịch Tô Quyên và tiến sĩ Hạnh. Họ phát hiện ra điều mới lạ. Tô Quyên có nguồn gốc thuộc dòng dõi người Hán.

Theo sự sắp đặt trước, Thúy Vân làm quen với Tô Quyên, về nhà Tô Quyên và trở
thành bạn thân. Lần này, Tô Quyên được mời đến nhà Thúy Vân. Tại ngôi nhà này, lần đầu tiên, Tô Quyên ý thức được rằng: nếu bước ra khỏi phòng sẽ có một con người lầm lì xuất hiện mời cô trở vào. Cô tự đặt câu hỏi, tại sao mình lại bước vào căn phòng khép kín thế này?

Vào lúc đó, mô tô, xe đạp, người đi lại ngược xuôi trên đường phố. Người tài xế
nào đó bóp còi inh ỏi.

Vào lúc đó, một người đàn ông cao to, mắt một mí bước vào nhà Tô Quyên.

− Cháu chào chú!

Tô Quyên đang ngồi định đứng lên.

− Cháu cứ ngồi!

Ông N. là người Việt gốc Hoa, nói tiếng Việt rất thạo, trọng âm từng từ đâu vào đấy.

− Chú biết vợ chồng cháu từ lâu.

− Dạ, cháu cũng nghe chị Vân giới thiệu về chú.

Bản tính Tô Quyên ít nói, cô chỉ trả lời từng câu hỏi của người khác.

Lúc này, cô ngồi nhìn ông N. có đôi vai rộng và đôi tay bàn cuốc.

− Bấy lâu nay chồng cháu có khỏe không?

− Dạ cám ơn chú, anh ấy vẫn khỏe.

− Việc có bận lắm không?

− Từ ngày anh ấy nghiên cứu công trình B.3, anh ấy ít thời gian đi chơi hơn trước đây.

− Đúng rồi. Là cán bộ khoa học phải tận tâm với khoa học chứ.

Chú khuyên cháu nên động viên anh ấy sớm hoàn thành công trình.

− Cháu cũng hiểu như thế - Tô Quyên trả lời một cách thực thà.

Cháu cũng là một thành viên công trình. Vợ chồng cháu quyết tâm sớm hoàn thành công trình. Chừng nào công trình chưa xong, chừng ấy vẫn còn anh em bộ đội, thanh niên xung phong đổ máu, giao thông tắc nghẽn.

− Chú biết. Cháu gặp Hạnh ở lòng say mê khoa học - N. mỉm cười

− cái thời sinh viên của cháu thật đáng ghi nhớ. N. ngừng một lúc nói tiếp - gần đây cháu có nhận được thư của anh ấy không?

− Dạ. Khi đến Mátxcơva nhà cháu có gửi thư và quà về.

− Trước đây, khi đi tham quan nước ngoài, chồng cháu có mua quà về cho cháu không?

− Dạ, có.

Ông N. vẫn ngồi trong chiếc ghế sa lông, tay chỏng cằm. Đột nhiên ông ta thay đổi tư thế, nghiêng người sang bên trái.

− Chú thấy Hạnh rất thương cháu. Những người chồng nào thương vợ, khi đi công tác xa bao giờ cũng mua cho vợ một thứ quà gì, dù là nhỏ. Phải nói rằng Hạnh là người tốt. Hạnh thương yêu cháu như
yêu công việc nghiên cứu khoa học, cỏ đúng như vậy không?

Mặc dù Tô Quyên đã ý thức được điều đó, song cô vẫn khiêm tốn ngồi im không nói.

− Khi con người ta quá tin tưởng vào một điều nào đó, nếu sau này phát hiện ra sự việc không đúng như thế, thì nỗi thất vọng lại tăng lên theo cấp số nhân, có phải không?

− Dạ, cháu chưa hiểu chú nói gì?

Tô Quyên nhìn ông N. chờ đợi.

− Nếu Hạnh biết cháu là người Hoa, nó sẽ trách cháu không thật thà với chồng.

Vẻ tươi mát trên khuôn mặt của Tô Quyên bỗng biến mất, làn da trên trán co lại. Cô nhìn ông N. tưởng chừng như bị thôi miên.

− Dạ. Cháu không tin cháu là người Hoa.

Tô Quyên vẫn nhìn người lạ mặt. Ông N. không cử động, mặt không hề biến sắc, cân nhắc hồi lâu.

− Cháu không tin cháu thuộc dòng Hán tộc thì chồng cháu càng không tin điều đó là thực. Dù vợ chồng cháu không tin thì gia phả cũng đã ghi nhận.

− Làm gì có chuyện đó! Thưa chú.

− Cháu cứ bình tĩnh.

Ông N. mở cặp lấy ra những tò giấy bản ghi chi chít những chữ

Trung Quôc đặt lên bàn.

− Đây là gia phả dòng tộc của gia đình cháu.

Nhìn những dòng chữ xếp thành ô vuông, sắc mặt Tô Quyên bỗng thay đổi, miệng không nói nên lời, một cảm giác lạnh toát truyền khắp cơ thể Tô Quyên . Từng giọt mồ hôi hình thành hai bên thái dương. Cô lại nhìn những dòng chữ đó. Ông N. đưa cho Tô Quyên tờ
giấy gọi là “gia phả” rồi giải thích vắn tắt:

− Cháu là cháu ngoại của một binh sĩ thời Minh chạy sang Việt Nam làm ăn sinh sống. Từ giờ phút này cháu không được coi mình là
người Việt Nam, mà là người Hán...

Tô Quyên bàng hoàng. Cô lảo đảo trên ghế tưởng như có thể
chết ngất. Ông N. vẫn thản nhiên nhìn Tô Quyên. Rồi ông ta đổi giọng:

− Cháu phải giữ kín chuyện này. Nếu các chú muốn ác hại cháu, phá vỡ hạnh phúc của vợ chồng cháu, thì chắc chắn không có buổi nói chuyện hôm nay. Nếu chú công bố tờ “gia phả” kia thì lập tức họ
chuyển chồng cháu khỏi cương vị công tác hiện tại. Khi đó dù chồng cháu có giỏi đến mức độ nào, say sưa khoa học đến đâu cũng không có điều kiện nghiên cứu. Chú nhắc lại lần nữa để cháu yên tâm, chú chẳng bao giờ làm điều gì ảnh hưởng đến công việc nghiên cứu của vợ
chồng cháu.

Sự xúc động trước câu chuyện của ông N khiến vẻ mặt Tô Quyên trở lên phờ phạc. Song trước khi chia tay cô vẫn giữ phong độ lịch sự
của một nhà khoa học.

− Cháu cảm ơn chú đã cho cháu biết việc này.

Ngay hôm đó, mẹ con Tô Quyên đóng chặt cửa, tắt điện từ lúc trời mới tối. Bà đến bên bàn thờ rút nén hương, châm lửa, cắm lên bát nhang đặt trước tấm ảnh chồng, lẩm bẩm cầu khẩn: sông khôn, thác thiêng, ông phù hộ cho mẹ con tôi tai qua nạn khỏi. Tô Quyên đứng sau mẹ sợ hãi đến cực độ. Hình như đôi mắt tên N như dao sắc đang nhìn cô. Cô lùi xa nhưng vẫn không sao tránh được. Cô quay lại phía mẹ, kéo mẹ vào giường. Lạnh. Hơi lạnh từ đâu đến. Tối. Bóng tối trùm khắp gian phòng. Ma, cô thấy đôi mắt một bóng đen cao to đùng đang lầm lũi đi tới. Tô Quyên chợt tỉnh như sau một cơn mê sảng.

− Mẹ ơi, có phải mẹ là người Hoa không?

Mẹ buồn rầu, buông từng tiếng một.

− Ai nói cho con biết.

− Ông N.!

Mẹ Tô Quyên đưa vạt khăn lên thấm nước mắt. Bà hiểu ngay sự
việc gì sẽ đến với con bà. Vì trước đây bà cũng được người ta thông báo bà là người Hoa, họ yêu cầu bà thuyết phục Tô Quyên dùng sắc đẹp, cương vị công tác của mình mời một số cán bộ giao thông vận tải đến nhà chơi để thu thập tin tức theo yêu cầu của ông N. Bà không đồng ý và giữ kín chuyện này, không muốn cho con mang nỗi khổ
đau... Nhưng ý nghĩ tốt lành đâu thực hiện được. Bà đành phải kể sự
thật về dòng họ cho con nghe.

Mẹ Tô Quyên linh cảm thấy điều bất hạnh sắp ập đến với cuộc đời mẹ con bà. Vì gần đây, bà nghe tin Việt Nam sắp sửa đuổi người Hoa, không tin dùng người Hoa, mà Trung Quốc lại có gia phả ghi rõ bà thuộc dòng tộc Trung Quốc. Bà nghĩ đến tím bầm gan ruột vẫn không hiểu mình có thuộc dòng Hán tộc hay không. Mà cho dù bà thuộc dòng Hán tộc, bà cũng không tin bị Chính phủ Việt Nam ngược đãi. Vì chồng bà là người Việt Nam, một sĩ quan quân đội, đã hy sinh trong cuộc chống Mỹ cứu nước.

Bây giờ, ngồi bên con, bà kể một cách bình tĩnh, nói năng mạch lạc. Nhìn dáng người thon thả của bà ít ai nghĩ bà là con người đang chịu nỗi bất hạnh. Sau lần gặp ông N. trở về, sức khỏe bà suy sụp nhanh chóng, cổ tay, cổ chân vốn đã gầy lại lộ rõ những đốt xương sau làn da trắng. Thực khó phân biệt được màu sắc da mặt và màu đôi mắt bà.

Vì tuổi già, phải suy nghĩ nhiều, bà lâm bệnh và qua đời vào chiều đông giá lạnh năm 1971.

2

Ít ngày sau Thúy Vân lại đến nhà Tô Quyên. Một tiếng gõ cửa khô khốc. Tô Quyên đi ra mở cửa. Thúy Vân bước vào, khép cánh cửa một cách nhẹ nhàng nhưng dứt khoát.

− Mình có điều muốn nói với Quyên.

− Buồn lắm chị Vân ạ. Mong chị đến chơi cho vui.

− Chuyện mình định nói may ra có thế giúp Quyên thoát khỏi nỗi buồn - Thúy Vân thấp giọng nói chậm - Nó hết sức bí mật và liên quan đến cuộc sống của vợ
chồng Quyên.

− Chuyện gì thế? Chị nói nhanh lên!

Bằng những ngôn từ chuẩn xác đã chuẩn bị từ trước, Thúy Vân nói:

− Tô Quyên nghiên cứu khoa học có biết ai là người nghiên cứu thành công bom nguyên tử ở bên Trung Quốc không?

− Biết, bác học Tiền Học Sâm.

Thúy Vân lấy từ trong túi xách ra quyển họa báo Trung Quốc in bằng chữ Việt, mở trang hai, đưa tới trước mặt Tô Quyên.

− Đây là ảnh và bài giới thiệu về nhà bác học. Ông nguyên là một người Hoa sống ở Mỹ. Vì ghét chê độ Mỹ ông đã bỏ về Trung Quốc, được Chính phủ trọng dụng tạo điều kiện để ông tiếp tục nghiên cứu. - Khi nói Thúy Vân không hề rời mắt quan sát Tô Quyên - Mình nghĩ rằng, Việt Nam biết Quyên thuộc dòng tộc Hán sẽ không tin dùng.

Thúy Vân ngồi xích gần Tô Quyên hơn. Tô Quyên vẫn im lặng...

− Chuyện Quyên lộ ra sẽ vô cùng rắc rối - Giọng Thúy Vân chậm, phá tan sự
im lặng - Tô Quyên làm công tác nghiên cứu khoa học lại cùng dòng tộc nên mình muốn khuyên Quyên nên về bên Trung Quốc hay sang nước khác sống dễ chịu hơn.

− Về Trung Quốc? Chị điên rồi hay sao mà lại khuyên như thế?

− Cứ bình tĩnh đã. Bình tĩnh, kiên trì vốn là đức tính của một nhà khoa học -

Thúy Vân ngồi im lặng một hồi lâu - Này nhé! Đã là người làm công tác khoa học thì sông ở nơi nào có điều kiện nghiên cứu vẫn hơn. Mình biết, Quyên thương anh Hạnh lắm, không thế xa anh Hạnh được. Hay là Quyên nồi thực tất cả mọi chuyện với anh Hạnh, khuyên anh ấy nhân một chuyến công tác nước ngoài bỏ chạy sang Mỹ có được không?

Thúy Vân ngừng lời. Tô Quyên nhìn thang vào mặt Thúy Vân và nhận thấy khuôn mặt ấy không còn thân thuộc, đáng mến như trước đây nữa. Cô không ngờ
người con gái hiểu biết rộng, luôn quan tâm với bạn bè lại mang trong lòng ý nghĩ
độc ác như vậy. Cô bàng hoàng nhìn Thúy Vân:

− Không bao giờ, không bao giờ Quyên nói với anh Hạnh điều đó.

Nét mặt Thúy Vân vẫn bình thản, lạnh lùng, điềm tĩnh, không gợi một nếp nhăn.

− Hay là Tô Quyên cứ tiếp tục sống với anh Hạnh ở Việt Nam, nhưng phải giữ
kín chuyện về dòng tộc. Lấy bản thiết kế con tàu B.3 cho chị được không?

− Lấy bản thiết kế?- Tô Quyên hỏi một cách sợ hãi.

−Ừ!

Tô Quyên không tin vào tai mình nữa.

− Hoạt động gián điệp à? - Tô Quyên nói lạc hẳn giọng - Không. Chị ra khỏi nhà tôi đi, đi đi!

Nói xong, Tô Quyên bặm môi lại, ngực như bị thắt chặt đến nghẹt thở. Thúy Vân vẫn nhẹ nhàng.

− Cứ bình tĩnh đã. Tô Quyên là người Hoa. Chị cũng là người Hoa. Chúng mình nói chuyện với tư cách là người cùng dòng tộc, là chị em cùng một cha, có gì mà phải làm ầm lên như thế. Quyên biết không, Việt Nam có thể để cho người Hoa sống trên đất họ nhưng không bao giờ để cho học hành, làm việc tốt. Em tốt nghiệp đại học, chang qua vì họ chưa biết tông tích em thuộc dòng dõi người Hoa. Mình là người Hoa, phải lo xây dựng cho đất nước mình chứ. Lấy cắp công trình B.3 chẩng qua để chống lại Liên Xô chứ có phải chống lại Việt Nam đâu. Quyên vẫn phải sống với anh Hạnh chứ. Vợ chồng bỏ nhau sao được.

− Thôi. Chị đừng nói nữa - Tô Quyên bậm chặt môi hơn để khỏi bật thành tiếng khóc. Hai tay bịt chặt tai.

− Em nên hiểu rằng, nếu ông N. công bố gia phả Tô Quyên thuộc dòng Hán tộc, chắc chắn Việt Nam sẽ không tin dùng. Và khi ấy, cuộc đời em sẽ còn trôi dạt hơn.

Còn nếu như giữ kín chuyện này, lấy cắp bản công trình B.3 thì cuộc sống vợ chồng Quyên vẫn êm thấm như xưa...

Đôi bàn tay Tô Quyên bỗng rã rời, thõng xuống, Thúy Vân vẫn lải nhải:

− Tình thương yêu chồng vợ là cái cầu để Tô Quyên đi đến đích lấy được B.3.

Tô Quyên lạnh toát cả người, tưởng như hai chân sắp khuỵu xuống.

− Em không thể...

Tô Quyên không sao nói hết câu. Khổ đau, sợ hãi đã làm toàn thân cô run lên.

Cô nói trong tiếng khóc và uất ức:

− Tôi có thể là người Hoa, nhưng tôi không thể là người làm hại chồng tôi.

Nghe Tô Quyên trả lời, Thúy Vân sững người. Thị nghĩ rằng mình khó lòng lung lạc được ý định của Tô Quyên, phải tìm cách khác!

Nghĩ vậy, Thúy Vân đứng dậy, rồi lặng lẽ ra đi cũng như lúc lặng lẽ đến.

Ngoài đường, gió bấc đã về, có mưa lách tách.

*

Sau khi thị Vân đi rồi, Tô Quyên khép cửa. Cô thấy sợ, thấy rờn rợn cả người.

Cô đến bên bàn thờ, thắp hương cắm vào bát nhang. Cô đứng lặng lẽ hàng giờ nhìn tấm hình mẹ. Người mẹ già tội nghiệp là nơi cô nương tựa, cậy nhờ trong những ngày anh Hạnh đi xa. Nay mẹ không còn nữa. Cô thấy gian phòng sao trống trải, lạnh lùng quá. Hơi lạnh từ gậm giường bôc lên, hơi lạnh từ chiếc khăn tang treo trên tường tỏa ra khắp phòng. Rồi cô hoảng loạn khi nghĩ tới Thúy Vân. Thị đã nắm cả
cuộc đời cô trong tay. Nắm chặt lắm. Tờ gia phả với những chữ xếp hình kia có khác gì bùa định mệnh. Nó nặng nề và bức bối vô cùng... Cô sợ hãi, nếu tài liệu đó được công bố ra thì cả cuộc đời cô, cuộc đời anh Hạnh sẽ sụp đổ hoàn toàn... Cô kéo chăn trùm kín để che chở cho tâm hồn đang hoảng loạn. Nhưng cũng từ trong bóng tối đó, chợt có tia sáng chiếu tới. Cô quyết định giữ kín chuyện Thúy Vân đã nói để anh Hạnh yên tâm nghiên cứu công trình B.3. Nếu như định mệnh có đến cũng chỉ đến với một mình cô.

3

Đầu năm 1972, Hạnh từ Liên Xô về nước. Trận mưa đầu mùa xối xuống những mái nhà, đường phố của Hà Nội. Nước mưa phá vào các cửa kính ô tô, chảy xuống thành dòng trước mặt Tô Quyên.

Ngồi trong xe sang sân bay Gia Lâm đón Hạnh, Tô Quyên thấy lo và thương chồng vô hạn. Không hiểu sau đây cuộc đời của vợ chồng sẽ ra sao? Nỗi lo lắng ấy tạm tan đi khi cô trông thấy Hạnh bước xuống cầu thang máy bay. Tô Quyên chạy đến trùm áo mưa lên vai Hạnh. Anh cố kéo áo mưa che cho cả hai vợ chồng khỏi ướt.

Giây phút ấy, niềm hạnh phúc đã đến với vợ chồng cô. Tô Quyên có cảm giác được thân thể chồng che chở. Mùi da thịt và hơi ấm của chồng tỏa ra nóng rực, truyền khắp cơ thể. Nhưng cô vẫn không sao giấu được những hơi thơ dài đột ngột.

− Em suy nghĩ gì thế?

− Dạ, không có gì đâu. Anh ra máy nước rửa chân đi!

Tô Quyên cởi áo khoác ngoài cho chồng. Những ngón tay thon gọn lần cởi từng chiếc cúc một. Hạnh lấy khăn lau đôi mắt kính ướt nước mưa. Không đeo kính, đôi mắt Hạnh có vẻ đẹp dại khờ. Tô Quyên thấy đáng yêu, đáng trọng cái vẻ đẹp ngây thơ, cao thượng của chồng, của một cán bộ khoa học suốt ngày chỉ biết đến sách.

Càng nhìn vào đôi mắt Hạnh, càng nghĩ về Hạnh, tự dưng Tô Quyên muốn khóc. Nhưng môi cô lại hé nở như cười. Cô sung sướng khi nghĩ rằng mình sẽ giấu kín mọi điều, chịu tất cả mọi sự đe dọa, và thầm nhận nỗi bất hạnh nếu định mệnh đã dành cho cô để chồng yên tâm nghiên cứu công trình B.3.

− Anh đi Liên Xô về, có điều gì sáng tỏ cho bài toán mẫu không?

− Mãi cho đến đêm cuối cùng, trước khi rời Mátxcơva, anh mới viết suốt đêm xong bài toán mẫu có phương trình đã giải chính xác cho giả thuyết về hoạt động của các loại bom mìn mang kí hiệu MK.42, MK.52 cải tiến của Mỹ.

Ngồi trên ô tô trở về nhà, câu chuyện của hai vợ chồng xoay quanh bài toán mẫu. Bài toán mẫu phục vụ cho công trình B.3 đã làm cho họ quên đi những năm tháng xa cách, nhớ thương...

Khi ô tô gần về đến nhà, Hạnh mới chợt hỏi vợ:

− Ở nhà thế nào? Em có vui không?

− Anh yên tâm. Tôi nay em kể chuyện nhà cho anh nghe.

Qua đêm đầu tiên ấy, sáng hôm sau Hạnh còn ở nhà nghỉ. Nhưng Tô Quyên đã thay chồng đem bài toán mẫu nhờ các nhà khoa học ở phòng tính toán điện tử thuộc Uỷ ban khoa học kỹ thuật Nhà nước giải giúp. Anh em trong phòng cùng Tô Quyên, Phương Thảo ngồi liên tục bên máy điện tử 24 giờ mới giải xong bài toán mẫu. Việc bất ngờ xảy ra: bài toán yêu cầu phải đủ 2400 cụm điểm thì máy tính chỉ trả lời 2000 cụm điểm. Được tin ấy, tiến sĩ Hạnh suy nghĩ, không thể như thế được, phải xem lại cách lập phương trình bài toán mẫu hoặc cách giải bài toán. Tiến sĩ thận trọng kiểm tra lại toàn bộ quá trình lập luận lập phương trình bài toán mẫu có điểm nào thiếu sót không. Tiến sĩ khẳng định bài toán đủ chính xác.

Vững tin ở mình, tiến sĩ đề nghị Phương Thảo đi kiểm tra lại chương trình mẫu
của máy tính điện tử. Sau khi kiểm tra, Phương Thảo thông báo cho biết: chương trình mẫu của máy tính điện tử không đủ điều kiện để giải bài toán mẫu này.

Chỉ còn cách duy nhất mình phải tự lập lấy một chương trình giải mới cho máy tính điện tử - Tiến sĩ Hạnh suy nghĩ, quyết định như thế. Và năm ngày năm đêm sau, tiến sĩ Hạnh giải xong bài toán mẫu. Kết quả đúng như giả thuyết, có 2400 cụm điểm bao gồm mấy trăm triệu phép tính. Kết quả này cho phép tiến sĩ Hạnh rút ngắn được thời gian hoàn thành công trình B.3.

*

Sau khi bài toán mẫu được giải, Vụ trưởng Vụ khoa học kỹ thuật Bộ Giao thông vận tải gặp tiến sĩ Hạnh bàn kế hoạch bước hai. Trọng tâm công việc của giai đoạn hai này là khôi phục lại một cách chính xác sơ đồ mạch nguyên lý của bom mìn địch.

Trên cơ sở nắm vững nguyên lý của chúng, mới tìm cách chống phá có hiệu quả.

Khó khăn nhất của công việc này là phải bắt tên “gián điệp câm” mang bí số MK.42.

Hạnh quyết định cùng một số anh em tham gia công trình B.3 đi Hải Phòng đón lõng bọn gián điệp câm.

Nhìn nước da xanh xao của vợ, tiến sĩ ái ngại hỏi:

− Em sắp sinh rồi, thế mà anh lại phải đi xa, chẳng đỡ đần gì giúp em được.

− Anh đi bao lâu?

− Thời gian chưa xác định được, ở nhà em nhớ kiểm tra lại cho anh những thông số về điện nhé.

Tô Quyên đấm vào vai chồng.

− Lúc nào anh cũng chỉ nghĩ đến “thông số”, “bài toán mẫu” thôi. Thế còn tên con, anh định đặt cho nó là gì?

Bị hỏi bất ngờ, tiến sĩ Hạnh tỏ vẻ lúng túng. Anh cười:

− Nếu là con trai, em đặt tên là Nguyễn Chiến Thắng.

− Nhỡ sinh con gái thì sao?

− Không nên nói là “nhỡ”. Con trai, con gái đều có nghĩa như nhau cả chứ. Nếu sinh con gái, anh giao cho em toàn quyền đặt tên con đấy.

− Tại sao anh đặt được tên cho đứa con trai mà lại không đặt được tên cho đứa
con gái? Có phải anh trọng nam khinh nữ rồi không nào?

Hạnh lại cười:

− Người ta bảo con gái lớn lên nó giúp mẹ nhiều hơn. Anh để em đặt tên cho nó đấy.

− Anh chỉ vụng chèo khéo chống thôi.

− Đặt tên cho nó là Nguyễn Thị Việt Hoa được không?

− Con gái mà tên là Hoa thì đẹp rồi, lại lót bằng chữ “Việt” - dân tộc Việt thì có ý nghĩa lắm.

Tô Quyên tái mặt, ôm bụng ngồi khuỵu xuống giường. Hạnh không thể hiểu nổi chính câu nói thực thà của anh đã đem đến cho vợ nỗi đau ghê gớm. Còn Tô Quyên, cô nghĩ rằng mình là người dân tộc Hoa, đặt tên cho con là để kỷ niệm cho cả hai dân tộc Việt-Hoa. Hàng ngàn đời nay, hai dân tộc Việt-Hoa đã sống bên nhau.

Thế mà tại sao ông N. lại khuyên mình chống lại Việt Nam, đe dọa tính mạng của cô. Khi nghe chồng nói đến ý nghĩa tiếng đệm tên con, cô thấy đau thắt ngực đến nghẹt thở. Tô Quyên nhìn chồng nói nhỏ:

− Con nó đạp mạnh, anh ạ.

Hạnh tưởng thật, hỏi lại:

− Đau lắm không em?

− Bây giờ thì đỡ rồi. Em tính ngày, tính tháng chỉ còn vài tuần nữa là sinh thôi.

Hạnh lấy khăn lau mồ hôi cho vợ.

− Thế mà anh chẳng đỡ đần gì cho em được. Theo quyết định của Bộ, ngày mai anh và anh Bảo, anh Sơn, anh Xuân... phải đi Hải Phòng tìm kiếm tên gián điệp câm MK.52. Công việc khẩn trương lắm. Chậm ngày nào, tàu bè các nước không ra vào cảng được, vận chuyển của ta bị bế tắc.

− Anh cứ yên tâm đi công tác, ở nhà cần gì đã có Thảo.

*

Để tiến hành giai đoạn hai, tiến sĩ Hạnh cùng một số anh em được cấp trên chỉ
định đi “đón lõng” tên gián điệp câm MK.52 cải tiến đã đến vùng biển Hải Phòng.

Các anh đến Hải Phòng khi trời đã về chiều. Biển nổi cơn giông. Khi bóng tối ập đến
thì mưa cũng đổ xuống ào ào. Gió gầm rú ngoài bãi sú vẹt và chỉ nghe thấy tiếng sóng dữ dội đập vào cồn cát. Tiến sĩ Hạnh và một số anh em tham gia công trình B.3, Vụ trưởng Vụ khoa học kỹ thuật Bộ Giao thông vận tải, cán bộ công ty vận tải biển, cán bộ Sở giao thông vận tải Hải Phòng... cùng nằm trong một căn nhà xây dựng ở bên bãi sú vẹt.

Đó là nhà ông Tường, dân chài, có đôi tay rắn chắc. Mặc trời mưa, ông vẫn khoác áo bạt đi ra ngoài hứng nước mưa chảy từ mái nhà vào chum. Ông xách vào một xô nước đầy.

− Nước mưa trái mùa. Các chú đun nước pha trà mà uống.

Kỹ sư Bảo chất thêm củi vào bếp, thổi cho ngọn lửa bùng lên.

Một lúc sau tạnh mưa, trời quang hẳn. Tiến sĩ Hạnh đi ra cửa. Biển trải ra vô tận. Trăng to như cái mâm tỏa ánh sáng xuống mặt biển trắng đục. Đứng trước khoảng vô cùng vô tận, tiến sĩ cảm thấy mình bé nhỏ quá.

Có tiếng máy bay từ phía biển vọng vào.

− Chúng lại ném bom đấy - ông già chủ nhà điềm tĩnh nói. Thượng úy công an vũ trang Vũ Trọng Nguyên đi cùng đoàn giải thích thêm: mấy ngày hôm nay chúng thường dùng máy bay hải quân của hạm đội 7 như AD1, A3J, A6, A7, và có khi cả

OV10 để thả thủy lôi. Thả vào lúc sương mù, nửa đêm về sáng hôm nay chúng thả
sớm hơn mọi hôm một chút. Chúng nó thả bom nổ ngay, bom nổ chậm, làm cho ta cứ lẫn lộn với thủy lôi MK.52 cải tiến, không xác định được số lượng, vị trí bom rơi.

Theo thống kê của các trợ lý bom mìn, Mỹ đã ném gần 7000 quả thủy lôi MK.52 cải tiến xuống bờ biển nước ta...

Thượng úy Nguyên đang nói thì một tốp A40 bổ nhào ném một vệt 12 quả

MK.52, 12 chiếc dù đeo thủy lôi MK.52 bay lơ lửng trên không theo chiều gió vào bờ, 11 quả rơi xuống biển. Một quả rơi xuống bãi cát. Tiến sĩ Hạnh cùng những người tham gia “đón lõng" tên gián điệp câm từ các ngả xô tới. Tên gián điệp câm “sợ hãi”

ẩn mình dưới đống cát, chỉ nhô đầu lên. Thỉnh thoảng cơn sóng biển xô tới, phủ
thêm một lớp bọt, cát lên đầu nó. Ông già Tường và một số anh em đã có mặt. Theo sự chỉ huy của tiến sĩ Hạnh, già Tường và anh em tham gia chiến dịch đón lõng “tên gián điệp câm” mang bí số MK.52 dùng tay, xiên gỗ bới đất, vừa bới đất, vừa dội nước rồi dùng dây quàng vào mình nó kéo lên. “Tên gián điệp câm” có thân hình to rộng như cái thùng phuy, hai đầu từ sơn màu xanh lá cây nằm phơi mình trên bãi cát.

Ngay đêm đó, tiến sĩ Hạnh và anh em trong tổ khai thác đã tiến hành “hỏi cung” tên gián điệp câm theo những câu hỏi đã chuẩn bị, bắt nó khai ra những số
liệu bí mật để chứng minh cho giả thuyết đã xác định. Tên gián điệp phải tự thú những tham số hoạt động chính, tính năng hoạt động của từng loại linh kiện nhỏ bé mang trong mình. Với những tài liệu thu được tiến sĩ Hạnh triển khai lại sơ đồ mạch lý thuyết ngay trên những thước đất cuối cùng kề biển cả, trước mặt là thêm lục địa rộng mênh mông. Sau cuộc hỏi cung đầu tiên, tập hợp xong các cứ liệu, tiến sĩ Hạnh reo lên:

− Chắc chắn con tàu B.3 của chúng ta bắt sống được “tên gián điệp câm” này!

Biển xanh biếc mang theo những con sóng xô đến chân anh lấp lánh ánh bạc.

CHƯƠNG BA: KẺ GIẾT NGƯỜI LÀ AI

1

Thành phố Hà Nội trong những ngày chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ, mọi sinh hoạt đã quen với nếp sông thời chiến. Con người sống khẩn trương và giản đơn hơn. Bà già, em nhỏ đã đi sơ tán về tận vùng quê Hòa Bình, Hà Tây, Vĩnh Phú... Ở Hà Nội chỉ còn lại lực lượng thường trực chiến đấu, tự vệ các nhà máy, cán bộ công nhân bám máy, bám việc. Cuộc sống chiến đấu, sơ tán này chẳng mới lạ gì đối với Hà Nội. Nó đã có từ năm bốn lăm, bốn sáu, khi thực dân Pháp xâm lược nước ta. Đến cuộc chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ, Hà Nội lại phải chịu đựng tiếp cuộc chiến tranh kéo dài ba mươi năm.

Quen với cuộc sống thời chiến, tiến sĩ Hạnh trở về Hà Nội vào lúc trời sáng. Cuộc hỏi cung “tên gián điệp câm” còn gây xúc động mạnh trong anh. Trên đường về Hà Nội, anh nghĩ, gặp Tô Quyên anh sẽ kể
cho vợ nghe chuyến đi Hải Phòng lý thú, hấp dẫn này. Anh gõ cửa nhà.

− Tô Quyên! Anh đây!

Tô Quyên đang nằm trên giường muốn đứng dậy nhưng cô đang bị sốt cao, bụng lại to nên vất vả lắm, mãi lâu sau mới nhấc được tấm lưng cứng dơ khỏi giường, lê từng bước ra cửa.

− Sao anh về khuya thế!

− Ô tô chạy bằng đèn gầm mà.

Mặt Tô Quyên đỏ bừng, nước mắt dàn dụa, người nóng hầm hập.

Hạnh thấy vậy vội đỡ vợ vào nhà.

− Người em nóng quá, chắc sốt cao phải không?

− Em sốt từ hôm anh đi.

− Sao em không đi viện?

− Bỏ nhà, em không an tâm. Lại còn sách vở của anh nữa. Bao nhiêu năm cóp nhặt mới có được những cuốn sách quý ấy.

Tô Quyên thở dài.

− Gần đây anh thấy em gầy yếu đi nhiều quá. Mà hình như có điều gì không vui hay sao mà em hay thở dài, ít nói cười hơn trước.

Tô Quyên nói như thanh minh nhưng lại có ý trách chồng:

− Sắp làm mẹ trẻ con rồi anh bảo em không nghĩ sao được. Lại còn cái hệ thống điện của công trình B.3 nữa chứ.

Thật khó có thể hình dung được người con gái mảnh mai này chỉ
vì thương chồng con mà âm thầm chịu sự đe dọa của tình báo Mỹ đến mức lâm bệnh. Cô nghĩ, giữ kín chuyện để chồng yên tâm nghiên cứu thành công công trình B.3, để sau này đứa trẻ sinh ra đỡ phiền hà, hay nói đúng hơn không bị liên lụy.

Nhưng sức chịu đựng của con người cũng có hạn. Sức khỏe của Tô Quyên ngày càng suy sụp. Hạnh lựa lời khuyên vợ:

− Em nên đi bệnh viện cho con nó nghỉ ngơi.

Nhắc tới con, Tô Quyên ưng thuận theo ý chồng. Sáng hôm sau, Hạnh đưa vợ vào bệnh viện Bộ Giao thông vận tải.

Theo sự chỉ dẫn của cô y tá, Hạnh đưa vợ đến phòng ngoài của dãy nhà một tầng. Nữ y tá trực buồng bệnh vội vàng giũ lại chiếu, xếp lại gối. Hạnh đỡ vợ nằm xuống giường rồi nắm bàn tay gầy gò xanh bợt của vợ:

− Em thấy trong người thế này?

Tô Quyên cố gượng trả lời:

− Em mệt qua loa thôi. Tại con nó quấy đấy.

− Em nghĩ về con nhiều quá, không tốt cho sức khỏe đâu. Bây giờ
em phải nghỉ thực sự, phải ngủ thực sự, phải tĩnh dưỡng và điều trị lâu dài. Thanh thản đầu óc và thể xác là thứ thuốc bổ tốt nhất cho em và con đấy. Nếu không nghe lời bác sĩ, không nghe theo anh, em sẽ bị
suy nhược và hậu quả của nó là không tốt đâu.

Sau khi khám cho Tô Quyên, hội đồng giám định y khoa bệnh viện kết luận: “Sự suy tư đã làm cho bệnh nhân suy nhược toàn thân”.

Y bác sĩ khuyên cô nên bình tâm nghỉ ngơi mới có thể phục hồi sức khỏe. Nhưng Tô Quyên vẫn một một mực chối từ. Cô nói rằng, cuộc sống của cô rất thoải mái, vợ chồng thương qúy nhau, không có điều gì đến mức độ phải suy nghĩ vất vả. Y bác sĩ bảo cô uống thuốc, tiêm thuốc, Tô Quyên thực hiện đầy đủ.

Hạnh ngồi xuống bên Tô Quyên, kê lại gối trên đầu, lấy chiếc vỏ
chăn đắp ngang bụng. Sự sống khắc khoải ẩn hiện qua đôi mắt trắng và sắc mặt xanh bợt của Tô Quyên.

Tô Quyên quay đi không dám nhìn chồng. Cô nhìn chằm chằm vào bức tường trước mặt và tự nhủ phải bình tâm để nước mắt khỏi trào ra, để chồng đỡ buồn khổ. Cô thương và lo cho chồng suốt đời chỉ
say mê khoa học mà không biết rằng tai họa đang giáng vào cuộc sống của vợ chồng. Cô giấu chồng tai họa đó. Nhiều lúc cô nghĩ dại, anh Hạnh phải sống cô đơn, đứa con sinh ra không có mẹ rồi sẽ ra sao?... Ai sẽ nấu cơm cho anh và con ăn? Cô lo cho chồng và con liên lụy về chính trị, liên quan tới cô - Một người Việt gốc Hoa.

Trong lúc tính suy như thế, tự nhiên Tô Quyên thấy nỗi đau uất ức vô cớ đội lên, cái chết bất thần ập đến. Cô nghĩ, lời khuyên của chồng lúc đưa cô vào bệnh viện là một thang thuốc hiệu nghiệm.

Nhưng cô đâu có thể làm theo được, vì hình bóng tên N. và Thúy Vân vẫn cứ rình rập bên giường bệnh. Chỉ có Tô Quyên và những tên tình báo tham gia đánh cắp công trình B.3 mới hiểu được căn bệnh héo mòn cơ thể của Tô Quyên. Những giờ phút đau khổ cực độ như thế cô vẫn không nói với chồng. Hạnh không hề hay biết sự chịu đựng đau đớn đó. Lúc ấy anh tự trách mình rằng quá mải mê với công việc mà không quan tâm tới cuộc sống tinh thần của vợ.

Thấy vợ nằm im, Hạnh lấy thuốc lá. Điếu thuốc này chưa hết một
nửa, bỗng Tô Quyên rên lên, ú ớ.

− Anh Hạnh! Anh Hạnh! Anh...

Hạnh lay vai vợ:

− Em mê à? Anh đây!

Hạnh lo lắng nhìn đôi mắt đã đến lúc đờ đẫn của vợ.

− Em làm sao thế?

Tô Quyên nói trong hơi thở nhẹ:

− Em mơ thấy con Việt Hoa sống mồ côi anh ạ!

− Sao em lại nghĩ tới chuyện gở ấy? Chẳng bao giờ có chuyện ấy đâu. Sau này con của chúng mình sẽ học giỏi, nếu không vào Đại học Bách khoa thì cũng vào Đại học Giao thông đấy! Em có tin nó là sự
thực không nào?

Tô Quyên lại nhìn vào bức tường không chớp mắt.

Từ ngày tên N. và Thúy Vân ép cô lấy cắp công trình B.3, tâm trạng cô luôn luôn thắc thỏm. Lúc này tin tức về hoạt động tình báo của Mỹ đối với Việt Nam càng rộ lên. Tô Quyên không hiểu thực hư
càng lo sợ. Nỗi lo sợ kéo dài khiến cô nghĩ đến sự mất mát đứa con thân yêu và người chồng đáng kính. Nhiều lúc cô nghĩ, hay là... Nhưng ngay sau đó cô gạt ý nghĩ quái gở này đi, quyết tâm sống cho chồng và cho con.

Cô quay lại phía Hạnh, đôi mắt vẫn chứa đựng những buồn đau cực độ.

− Anh để Phương Thảo nghiên cứu mạng lưới điện thay em.

Công trình B.3 đối với tiến sĩ Hạnh là khí trời để thở, là cuộc sống, là niềm vui và hạnh phúc. Nghe nhắc tới công trình, trong giây lát, anh quên cả việc vợ đang bị ốm, nói sôi nổi:

− Cả em nữa chứ. À quên mất, em đang bị ốm. Tiến sĩ Hạnh thấy mình có lỗi, vừa làm điều
không phải. Anh ngồi im lặng.

− Em cứ nghỉ cho khỏe, đừng lo tới công việc nữa.

Tô Quyên đặt nhẹ bàn tay lạnh giá, khẳng khiu của mình lên tay chồng. Đôi mắt đã dịu bớt buồn đau, nhìn chồng không chớp.

2

Cùng thời gian Tô Quyên nằm điều trị ở bệnh viện Bộ Giao thông vận tải thì Mác Clao đang đi du lịch ở Đài Loan. Trên đường vào thăm chùa ngoại thành Đài Bắc, Mác Clao nhận được tin chính phủ Mỹ chuẩn bị ký kết nghị định thư với Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa về
việc Chính phủ Mỹ có trách nhiệm tháo gỡ và làm mất hiệu lực các loại bom mìn của Mỹ ném xuống bờ biển, sông ngòi Việt Nam. Nhận được tin này, Mác Clao thấy buồn, uể oải. Y đoán rằng sẽ không được chỉ
đạo nhóm gián điệp T.72 đánh cắp B.3. Mác Clao bước ra khỏi khu chùa trong tiếng chuông não nùng vọng chìm vào những cánh đồng hồ
tiêu. Mác Clao trở về khách sạn Cửu Hùng khi trời đã tối... Y nhận được lệnh phải về Hồng Kông.

Máy bay chở Mác Clao về tới Hồng Kông sau trận mưa vừa tạnh.

Bầu trời quang đãng hơn. Chỉ có mảng trời phía bán đảo Cửu Long vẫn còn những đám mây xám!

Mác Clao bước vào trụ sở phân cục tình báo trung ương Mỹ ở

Hồng Kông khi các biển quảng cáo bằng nê-ông đã bật sáng. Y giở một tập chỉ thị mới, xem một lượt, châm thuốc hút, ngả người ra lưng ghế.

Y nhắm mắt suy tư về tất cả những việc liên quan tới chiến dịch đánh cắp B.3. Y chưa tin Chính phủ Mỹ chủ trương ném bom phong tỏa rồi lại nhận ký kết tự mình tháo gỡ. Y nghĩ chủ trương đó đúng, sai là quyết định của Tổng thống, của cấp trên, không cần quan tâm. Mác Clao chỉ quan tâm đến một việc, nhờ đó mà y được cử giữ chức trưởng chỉ huy cơ quan tình báo trung ương Mỹ. Nhưng nếu như Tổng thống chủ trương ký nghị định thư kia thì liệu y còn được giữ chức trưởng trung tâm Mỹ nữa hay không? Y nghĩ ấy làm y giật mình. Một sĩ quan điện đài lùn tụt mặt càu cạu, vẻ khó chịu bước nhanh, vào phòng, đưa cho Mác Clao bức điện mật. Đọc xong bức điện từ Y-ô-kô-su-ka Nhật Bản chuyển tới, Mác Clao vui hẳn lên. Dù nghị định thư kia có ký kết hay không y vẫn là người chỉ huy tổ điệp viên T.72 đánh cắp B.3.

Nhưng rồi lại một ý nghĩ khác lọt vào đầu Mác Clao khi y nghĩ tới thất bại đầu tiên. Tô Quyên không nhận đánh cắp B.3. Nghĩ tới thất bại này, y giật mình rồi lẩm bẩm chửi thầm Lâm Trí Mao: tưởng rằng mi hiểu tâm lý người Hoa như hiểu lòng bàn tay mình, ai ngờ mi chảng hiểu gì cả.

Sáng hôm sau, khi mặt trời nhô lên khỏi mặt biển Thái Bình Dương, Mác Clao đã thức dậy. Y nghĩ ngay đến việc Tô Quyên chối từ
không đánh cắp B.3 là một điềm gở. Y vội đọc kinh cầu Chúa.

Sau khi lẩm bẩm cầu Chúa ban phước lành, Mác Clao đi ăn sáng rồi ra xe ô tô.

Chiếc xe Tôyôta của Mác Clao lách một cách khó khăn trong dòng xe dầy đặc, rồi dừng lại trước khách sạn Hoa Kiều xây theo kiểu Trung Hoa, mái cong vút, nằm ở gần bán đảo Cửu Long. Người tài xế dừng xe cho Mác Clao bước xuống rồi tìm chỗ quy định cho xe đỗ.

Vẫn người Trung Hoa mặc com lê xám đã từng gặp ở các lần họp trước, đứng chờ ở cửa khách sạn. Khi thấy Mác Clao, người này dẫn Mác Clao bước vào gian giữa có che rèm trúc, Lâm Trí Mao đang ngồi đợi, đứng dậy chào:

− Ní hảo! (Chào ngài).

− Good Morning! (Chào ngài).

Họ bắt tay nhau, Mác Clao ngồi xuống, rút thuốc lá một cách kiểu cách. Lâm Trí Mao kịp thời bật lửa.

− Chúng ta phải xem lại hoạt động của nhóm T.72. Phân tích xem tại sao đến giờ phút cuối cùng, Tô Quyên lại cự tuyệt yêu cầu của chúng ta? Do phía chúng ta chưa đủ lý lẽ thuyết phục hay do cô ta vì quá yêu Việt Nam?

− Qua báo cáo tôi thấy người Mỹ các ông quá dè dặt. Còn người của chúng tôi, cô Thúy Vân đã trực tiếp gặp Tô Quyên nhưng hoàn toàn bị từ chối.

− Ngoài Tô Quyên ra chúng ta có thể dùng người nào nữa để
đánh cắp bản thiết kế này? Bác sĩ Hoàng Bổn hay kỹ sư Phương Thảo?

Mác Clao cắt lời Lâm Trí Mao:

− Hết Tô Quyên lại đến Phương Thảo, toàn là phái yếu cả.

− Ngài không biết chứ, chúng tôi có kinh nghiệm truyền thông sử
dụng phái yếu. Câu chuyện Điêu Thuyền - Lã Bố đã minh chứng cho việc sử dụng phái yếu của chúng tôi. Còn các ngài đã có kinh nghiệm sử dụng đội quân Thiên Nga. Phải nói rằng phái yếu của chúng ta lại có
sức mạnh trong công tác này. Có phải không thưa ngài thiếu tướng?

− Chúng tôi hy vọng lần này phái yếu cũng làm nên sự nghiệp.

Mác Clao và Lâm Trí Mao cùng cười.

− Chúng ta bàn vào vấn đề đi. Sử dụng Hoàng Bổn hay Phương Thảo?

− Theo chúng tôi, Hoàng Bổn là bác sĩ, bạn thân của Phương Thảo là người tham gia công trình. Cả hai người đều có điều kiện đánh cắp được B.3. Song xét cho cùng tiến sĩ Hạnh không thân với Hoàng Bổn bằng Phương Thảo. Tiến sĩ rất tôn trọng quý mến Phương Thảo về tri thức khoa học, lòng say mê nghề nghiệp. Phương Thảo lại thân với Tô Quyên. Do đó Phương Thảo có nhiều khả năng lấy cắp được B.3. Hơn nữa, cô ta thuộc phái yếu mà.

Cả hai lại cùng cười.

− Tất nhiên là thế. Nhưng Phương Thảo không có điều kiện gần gũi tiến sĩ Hạnh bằng Tô Quyên. Ngài biết đấy, người Việt Nam rất có ý thức trong việc giữ gìn bí mật quốc gia. Họ không thể lỏng lẻo trong việc bảo vệ công trình này. Do đó, việc sử dụng người tiếp cận là hết sức quan trọng.

Sau khi trao đổi, thống nhất cách cho nhóm điệp viên T.72 tiếp cận Hạnh, Lâm Trí Mao và Mác Clao bàn cách xử lý Tô Quyên, chúng thống nhất đánh giá: Tô Quyên chịu ảnh hưởng của Việt Nam nên đã từ chối đề nghị của Mỹ. Họ quyết định ám hại Tô Quyên nhằm lung lạc tinh thần Hạnh, đồng thời bịt đầu mối việc Thúy Vân và tên N. ép buộc cô đánh cắp B.3.

− Đúng. Nếu không thủ tiêu, đến một ngày nào đó có thể con bé sẽ tố giác.

Thế là phương án thủ tiêu Tô Quyên được bàn định. Thời gian này, Thuý Vân mất hoàn toàn liên lạc với tên N. Việc thủ tiêu Tô Quyên giao cho Thuý Vân hay T.72. Mác Clao và Lâm Trí Mao xem xét vấn đề này khá thận trọng.

Lâm Trí Mao nói:

− Ngài thử suy nghĩ xem. Tôi hy vọng trong con bé đó còn chút ít dòng máu người Hoa.

Mác Clao nghe chăm chú rồi lắc đầu:

− Theo tôi, nếu còn một chút đầu óc người Hoa, nó sẽ không cự
tuyệt như vậy. Tôi cho rằng với gốc tích dòng tộc quá lâu đời như thế, nó không thể tin các ông hơn tin Việt Nam được.

− Vâng cứ cho là như vậy, thưa ngài - Lâm Trí Mao nói một cách thận trọng - có lẽ nó đang trong thời kỳ hoảng loạn. Nó lo âu sợ hãi.

Chúng tôi sẽ kiên trì tấn công lần nữa.

− Đúng. Tôi cũng cho như thế - Mác Clao ngẩng mặt lên nhìn Lâm Trí Mao. Cần phải thủ tiêu ngay, đừng có do dự. Theo quyết định của Tổng thống Mỹ, chúng tôi sẽ ném bom MK.52 cải tiến mô-đen 2, mô-đen 3, mô-đen 4. Song, công trình B.3 chế tạo con tàu rà phá thủy lôi của tiến sĩ Hạnh sắp hoàn thành mà Thúy Vân vẫn chưa thuyết phục được Tô Quyên lấy cắp B.3. Nếu lấy cắp được bản thiết kế này, biết được công dụng của nó chúng tôi sẽ cải tiến MK.52 để B.3 không còn tác dụng nữa. Do đó chúng tôi quyết định giết Tô Quyên để trì hoãn việc hoàn thành công trình B.3. Đồng thời cho ném bom phong tỏa dữ
dội hơn. Đối với tiến sĩ, vợ chết có nghĩa là cuộc sống sẽ sụp đổ hoàn toàn, nó làm cho tâm hồn trống trải, con tim nhức nhối, không đủ sức hoàn thành công trình. Các quả thủy lôi MK.52 cải tiến của chúng tôi sẽ nằm vật vờ bên bờ biển, và các cửa sông ngòi Việt Nam, cản trở tàu bè đi lại. Trước mắt, giết Tô Quyên sẽ có lợi như thế. Mặt khác, chúng ta cứ tiếp tục đánh cắp B.3. Ý kiến ngài thế nào?

− Vâng, thưa ngài, Tô Quyên đáng tội chết. Nhưng thủ tiêu bằng cách nào?

Đôi mắt Mác Clao ánh lên ngọn lửa độc ác. Y rút dao găm từ
trong cặp ra, đặt lên bàn.

− Đây là kỷ niệm dành riêng cho cuộc đời nó.

Lâm Trí Mao ngồi lặng lẽ nhìn Mác Clao, đôi mắt ẩn một sự xảo quyệt, thâm độc.

− Không! - Lâm Trí Mao dừng lại một lúc - Tô Quyên đáng tội chết. Nhưng nếu chúng ta dùng dao hay bất kỳ hung khí nào giết người con gái xinh đẹp như thế có khác nào hành động của một tên găngxtơ tầm thường. Nếu giết nó bằng kiểu đó sẽ bất lợi nhiều điều.

Một là, công an Việt Nam dùng cái chết của Tô Quyên để kích động hay nói như chúng tôi thường nói “làm công tác tư tưởng”. Ta thủ tiêu

Tô Quyên kiểu đó chỉ là giết một con người chứ không thủ tiêu được ý chí nghiên cứu công trình B.3 của tiến sĩ Hạnh. Mục đích của chúng ta trong việc này không phải hủy diệt thể xác Tô Quyên mà chủ yếu làm tiêu tan ý chí phấn đấu của một nhà khoa học, có phải không?

− Có nghĩa là không nên giết Tô Quyên?

Lâm Trí Mao không trả lời ngay, đưa đôi mắt trắng gần giống màu da mặt nhìn Mác Clao.

− Chúng tôi đồng ý giết Tô Quyên, nhưng không gây ồn ào, không để tiến sĩ Hạnh biết vợ bị giết, nhất là người giết đó lại là Mỹ.

Mác Clao ngồi im lặng. Mọi thủ pháp nghiệp vụ thủ tiêu người mà y đã học, đã dùng đều trải ra trước mắt. Y cho rằng ý kiến của Lâm Trí Mao có lý.

− Thuốc độc! - Giọng Mác Clao lộ vẻ phấn khởi - chúng ta sẽ dùng thuốc độc.

− Dù giết Tô Quyên bằng dao hay thuốc độc đều không có nghĩa.

Điều tôi muốn thống nhất với ngài là làm cho người xung quanh hiểu cô ta bị... Chỉ làm được như thế mới có lợi cho công việc của chúng ta.

− Tôi cũng hiểu như ngài - Mác Clao đưa mắt nhìn về phía Lâm Trí Mao: bức tử. Đó là biện pháp tốt nhất để giết Tô Quyên.

− Nhưng việc này giao cho ai?

Mác Clao đưa ly rượu làm bằng sứ Giang Tây lên uống. Y đặt ly xuống bàn nói:

− Giao cho T.72.

Thê là số phận Tô Quyên đã được định đoạt. Cái sống cái chết được tính từng phút, từng giây mà cô ta không hề hay biết.

3

Sau lần gặp tên N. Tô Quyên gầy hẳn đi. Cô hay ra ngồi ở cửa nhà chờ chồng. Cô ngồi như thế có khi chỉ trong chốc lát, có khi hàng giờ hàng buổi.

Trong những ngày tiến sĩ Hạnh vắng nhà, Phương Thảo đến ngủ
cùng Tô Quyên. Mỗi khi thấy bóng người, Tô Quyên lại giật mình đứng dậy, ôm con đi ngồi chỗ khác.

− Quyên ơi! Nhớ anh Hạnh à? Đưa cháu Việt Hoa đây, mình dỗ
cho một lúc.

Tô Quyên đưa cháu bé ra phía trước không nói một lời. Sự thay đổi tính tình này khiến Phương Thảo không thể không quan tâm, không thể không ở bên bạn được. Nhưng Phương Thảo vẫn chưa biết làm gì ngoài việc ghi chép những tài liệu theo yêu cầu của Hạnh, và cơm canh cho mẹ con Tô Quyên.

Tô Quyên ngồi im lặng, cảm giác như có kim đâm hai bên thái dương. Rồi như có người nào đó cầm búa nện từng nhát vào đầu làm Tô Quyên tối sầm mặt mày.

Nhưng tiếng búa ấy chưa phải là cái chết đã ập đến ngay mà mới chỉ là báo hiệu của một sự đấu tranh cùng cực, của một sự héo mòn nhanh chóng về thể xác như người mẹ năm trước.

Mẹ Tô Quyên bị tên N. bắt làm việc chống lại Việt Nam. Bà không chịu nghe theo chỉ đạo của chúng, đã sinh bệnh chết. Thực hư của sự
việc này tới đâu công an cũng đang lần gỡ, kiểm chứng, xác minh.

Phương Thảo bế bé Việt Hoa đi đi lại lại, hai tay đưa nhẹ nhịp võng chao nghiêng. Cô ngắm nhìn thân hình Tô Quyên tiều tuỵ và nghĩ
đến trách nhiệm của mình. Từ khi Phương Thảo trở thành bạn thân của Tô Quyên, Phương Thảo đã được Tô Quyên kể cho nghe một số chuyện về người mẹ đau khổ. Nhưng riêng chuyện cái chết của mẹ thì chưa bao giờ Tô Quyên kể.

Giờ đây, bên cạnh Phương Thảo là Tô Quyên một người bạn thân mà cuộc đời, gia đình gắn liền với cuộc sống tha hương, buồn khổ...

Phương Thảo nhìn Tô Quyên... cô thương bạn vô hạn và tự xác định mình phải động viên Tô Quyên nuôi dạy con để anh Hạnh hoàn thành công trình.

Nghĩ vậy, Phương Thảo an ủi Tô Quyên:

− Đừng buồn về số phận mẹ nữa. Mẹ ra đi cũng thanh thản lắm Quyên à.

Tô Quyên rơm rớm nước mắt, ngồi lặng hồi lâu.

− Số phận mình rồi cũng như thế thôi, Thảo ạ!

Phương Thảo thấy có điều gì nhói lên trong lòng. Nếu như câu nói của Tô Quyên là sự thực thì sự thực kia phũ phàng quá.

− Có điều gì làm Quyên bi quan đến mức độ như thế?

Tô Quyên vẫn ngồi im không nói.

Phương Thảo nghĩ, một cuộc đời trắc ẩn mình chưa biết được thì làm sao có thể đưa ra lời khuyên đúng. Không thể vội vàng. Phải bình tĩnh mới hiểu được ngọn nguồn, mới giúp bạn được.

Bỗng đứa trẻ khóc to. Tô Quyên đón con vào lòng, rồi cứ nhìn nó chằm chằm... cho đến khi nước mắt chảy thành dòng xuống ngực con.

4

Một tuần sau Tô Quyên nằm liệt giường. Tiến sĩ Hạnh vẫn đang công tác tại Hải Phòng, Phương Thảo đưa Tô Quyên vào bệnh viện Bạch Mai, một mặt chăm sóc cháu Việt Hoa.

Tô Quyên nằm thiêm thiếp trên giường, chẳng còn chút sinh lực nào, mạch tay đã đập yếu. Nhưng thương Phương Thảo vất vả vì mình, cô gắng gượng hỏi:

− Cháu Việt Hoa có chịu chơi không? Nuôi nó có vất vả lắm không?

Tô Quyên hỏi và nhìn Phương Thảo như thôi miên. Một lát sau Tô Quyên ra hiệu muốn ngồi dậy. Phương Thảo vội nâng đầu Tô Quyên và hỏi:

− Có điều gì trắc trở cứ nói cho mình hay. Biết đâu mình có thể
giúp được Tô Quyên...

Tô Quyên không trả lời mà chỉ âu yếm nhìn Phương Thảo.

Hai người im lặng ngồi bên nhau. Đôi mắt họ ánh lên những tình cảm vì nhau.

*

Những ngày sau Phương Thảo liên tục vào thăm Tô Quyên. Có lần cô bế cả cháu Việt Hoa đi cùng. Cô hay nói chuyện về cháu Việt Hoa chịu ăn, chịu ngủ. Tối đến, nó nhớ mẹ, khóc đòi mẹ một lúc rồi dang rộng tay ngủ luôn. Người ta bảo, trẻ ngủ kiểu đó là người mẹ yên tâm, con khỏe, chóng lớn. Nghe chuyện Tô Quyên gượng cười.

Tối thứ sáu, Phương Thảo tới bệnh viện lúc 9 giờ. Dãy hành lang khoa Nội chạy dài, chỉ có ngọn đèn mờ trước phòng cấp cứu tỏa ánh sáng đục dịu như ánh trăng.

Vào giờ này, theo quy định của bệnh viện, các bệnh nhân đều đi nằm. Cả bệnh viện yên tĩnh. Khu lây càng vắng lặng hơn. Gió mát từ
phía hồ Thõng Nhất thổi tới làm thoảng bay những mùi thuốc tiêm, thuốc uống lẫn mùi cồn, mùi long não và hơi ẩm của đất, tạo nên một cảm giác gây gây, lành lạnh.

Suốt cả ngày lo công việc chuyên môn, nuôi dạy cháu Việt Hoa, công việc cứ dồn dập làm Phương Thảo thấy thời gian một ngày quá ngắn. Bây giờ tới thăm Tô Quyên Phương Thảo đẩy lùi mọi việc riêng chung, chỉ nghĩ về cuộc đời người bạn gái. Phương Thảo đưa mắt nhìn đường đi hun hút dưới những tán cây xà cừ che ánh điện.

Bỗng từ buồng cấp cứu khoa Nội vọng ra tiếng gọi trầm trầm đứt quãng.

− Việt Hoa ơi! Việt...

Phương Thảo bàng hoàng không còn tin ở tai mình nữa. Cô đến bên cửa buồng cấp cứu dừng lại, cố bình tâm bước. Tiếng gọi “anh ơi”,

“Thảo ơi” lại vọng ra. Nghe tiếng Tô Quyên gọi, tim Phương Thảo như
thắt lại. Người ta bảo, người sắp chết hay gọi tên người thân. Hay là...

Phương Thảo bước nhanh chân đến bên cửa sổ. Cô lo lắng ghé
mắt nhìn qua khe cửa. Năm người khoác áo choàng trắng đang đứng bên Quyên. Tiếng gọi “Việt Hoa con ơi” lọt qua khe cửa sổ, tan trong thinh lặng. Tim Phương Thảo đập gấp. Sự im lặng của các thầy thuốc và bệnh việc càng làm Thảo bối rối. Mình cứ bình tĩnh gõ cửa xem sao.

Cô nghĩ như thế và định giơ tay. Bỗng một thanh niên bước ra khỏi bóng tối của tán cây xà cừ gần đấy lên tiếng.

− Chị gặp ai?

− Tôi đến thăm bệnh nhân.

− Bệnh nhân tên gì?

− Tên là Tô Quyên.

− Chị quan hệ thế nào với Tô Quyên?

− Tôi là bạn thân, cùng công tác.

Người thanh niên nhìn Phương Thảo một cách tò mò, như muốn ghi nhận điều gì qua sắc mặt và hình dáng.

− Chị thông cảm, bệnh nhân đang cấp cứu không ai được vào thăm. Muốn vào thăm phải có giấy của đồng chí giám đốc bệnh viện.

Thảo cám ơn người thanh niên rồi đi thẳng lên phòng giám đốc bệnh viện. Thấy khách đến, ông giám đốc kéo ghế mời ngồi. Sau khi nghe Phương Thảo trình bày, ông giám đốc bệnh viện viết thư tay gửi các bác sĩ trực cho phép Phương Thảo vào thăm Tô Quyên.

Nhận được thư của giám đốc bệnh viện, các bác sĩ mời Phương Thảo vào buồng cấp cứu. Khi cô bước vào thì các bác sĩ cũng đi ra, và không quên khép thật kín hai cánh cửa. Phương Thảo liếc nhìn khắp phòng, một màu trắng lạnh lùng khiến cô không khỏi cảm thấy rờn rợn.

Sau một đợt gọi tên con quá sức, Tô Quyên nằm thiếp lặng. Hình như cô linh cảm có người thân đến thăm, cô từ từ mở mắt. Đôi mắt u buồn vẫn như hai mảnh trời sâu thẳm nhìn Thảo.

− Thảo ơi!

Nghe tiếng Tô Quyên gọi tên mình trong hơi thở, Phương Thảo buồn lo đến cực độ. Cô đứng lặng nhìn khuôn mặt đầm đìa nước mắt của Tô Quyên.

− Tô Quyên của Thảo. Cứ nằm nghỉ cho khỏe. Cháu Việt Hoa đã có mình chăm sóc - Phương Thảo gục đầu xuống ngực Tô Quyên khóc nức nở... Cô định nói với Quyên điều gì nữa nhưng không sao nói được.

Phương Thảo ngẩng lên lau nước mắt cho Tô Quyên. Tô Quyên cắn môi đến nỗi hằn thành một vành máu bầm tím.

− Từ ngày quen biết Thảo, mình chưa giấu điều gì. Chỉ có một việc quan trọng mình chưa nói ra - Tô Quyên đột ngột thấy tỉnh táo lạ
thường, giọng nói không ngắt quãng như giây phút trước đó. Linh tính mách bảo trong giờ phút mê sảng người bệnh bỗng tỉnh táo là báo hiệu nỗi bất hạnh, đau thương sắp ập đến.

Tô Quyên nói tiếp:

− Từ lúc Thảo đến, mình nghĩ rằng Thảo sẽ đem đến cho mình một sự vững tâm nào đó.

− Nhưng, Thảo sẽ làm gì được?

− Có. Chỉ có Thảo mới giúp được Tô Quyên.

Thảo vừa muốn nghe Tô Quyên vừa lo lắng thấy hơi thở của bạn gấp gáp.

− Mình sắp phải xa Thảo mãi mãi rồi, Thảo ơi!

Thảo vuốt tóc, xoa bóp chân tay cho Quyên.

− Đừng nói dại thế.

Tô Quyên chẳng biết Thảo nói gì, cô cố nói thật nhanh đề phòng thời gian cướp mất cuộc đời.

− Mình đi... mình chỉ thương anh Hạnh và cháu Việt Hoa. Mình muốn nhờ Thảo thay mình nuôi dạy cháu...

Phương Thảo nhìn chằm chằm vào đôi mắt Tô Quyên, không biết nói gì, làm gì để xua tan nỗi đau thương khủng khiếp.

− Thì mình vẫn coi Việt Hoa như con mình từ lúc mới sinh cơ mà.

Thảo nói xong câu ấy ngỡ như mình đang bước vào cuộc đời một người mẹ.

Phương Thảo nâng đầu bạn, một tay xòe ra chải mớ tóc lòa xòa trước mặt.

− Anh Hạnh đi công tác về chưa? Tô Quyên hỏi.

− Chưa

− Liệu mình có được...

− Quyên nói gì lạ vậy. Chắc anh ấy đang trên đường từ Hải Phòng về Hà Nội.

Trong đầu Tô Quyên hiện ra khuôn mặt người chồng đeo kính cận nhân hậu đang dành cả tâm sức cho khoa học. Cô nhìn Thảo chằm chằm, đầm đìa nước mắt và nói gấp:

− Mình và anh Hạnh cưới nhau được ít ngày, anh được cử đi nghiên cứu sinh ở Liên Xô. Sau khi anh đi khoảng 6 tháng thì giữa một đêm khuya vắng vẻ, Thúy Vân dẫn ông N. đến nhà mình nói rằng mẹ
là người Hoa, phải có trách nhiệm với tổ quốc Trung Hoa vĩ đại... Nói xong, ông N. vội vã ra đi. Trước sự việc đó, mẹ bàng hoàng, sửng sốt, không sao khóc được... Từ đấy mẹ âm thầm chịu đựng cảnh sợ hãi và không chịu làm theo yêu cầu của ông N. ít lâu sau, ông N. lại đến. Họ
nói rằng con người có số mệnh và từ đó mẹ lo sợ một sự trừng phạt.

Mẹ biết, mẹ không sao tránh khỏi sự trừng phạt. Suốt thời gian ấy, nét mặt mẹ lúc nào cũng buồn rầu, thờ thẫn, mẹ lo... Nhưng không giải quyết được, như người mất hồn. Hễ trông thấy cán bộ Việt Nam vào nhà là mẹ run rẫy, sợ bị bắt. Cuộc sống lo âu, sợ hãi, buồn tủi... kéo dài làm mẹ héo hon, lâm bệnh. Khi biết không thể nào sống nổi mẹ
mới quyết định nói sự thực này cho Quyên và dặn Quyên giữ kín không cho ai biết kể cả anh Hạnh, sợ ảnh hưởng tới sức khỏe, công tác của anh ấy.

Làm theo lời trối trăng của mẹ, Quyên chôn cất điều ấy ở trong lòng.

Thời gian lặng lẽ trôi đi. Một mình Quyên gánh chịu điều đau khổ
ấy để anh Hạnh yên tâm nghiên cứu công trình B.3. Nhưng cuộc sống không chiều theo ý muốn. Mình nhận được mảnh giấy với những dòng chữ ác độc này.

Tô Quyên dừng lại không nói, đưa bàn tay gầy guộc chạm nhẹ
vào gấu áo. Rồi cô lần từng tí một, đẩy một vật mềm trong gấu áo ra phía ngoài, cử chỉ nương nhẹ như sợ chạm vào vết thương người bệnh.

Cô tiếp tục lần mép áo, lặng lẽ và kiên tâm lấy ra một mẩu giấy nhỏ.

Phương Thảo đón tờ giấy. Thật không ngờ, trong tờ giấy ghi hàng chữ
độc ác:

“Cô Tô Quyên phải uống những viên thuốc trắng này. Nếu không chúng tôi sẽ giết cả tiến sĩ Hạnh và cháu Việt Hoa. Ký tên T.72”.

Đọc xong, Phương Thảo ngồi im như hóa đá. Cô nhìn mẩu giấy và có cảm giác như có vật gì đấy đè nặng lên ngực.

Tô Quyên tiếp tục thều thào:

− Mình biết, trước sau thế nào cũng bị ám hại. Vì thương anh Hạnh và cháu Việt Hoa, muốn hai bố con anh được sống nên chiều nay mình quyết định uống thuốc độc. Giờ đây biết không thế nào sống được nữa, mình nhờ Thảo nói lại với anh Hạnh sự thực này, mong anh tha thứ cho người vợ xấu số. Dặn anh cảnh giác với Thúy Vân, ông N.

và Nguyễn...

Tô Quyên chưa kịp nói tên người tiếp theo thì hai cánh môi đã khép lại.

− Quyên?

Thảo lay lay vai Tô Quyên gọi giật. Quyên vẫn nằm im mở hai mắt như hai hố nước sâu thẳm chứa đựng sự đau khổ nhìn Phương Thảo. Phương Thảo ôm chầm lấy Tô Quyên và khóc...

5

Nhận được tin Tô Quyên chết, trung tá Nam nhận định ngay: Cái chết của Tô Quyên, vợ một tiến sĩ phụ trách công trình B.3 không thể
là một cái chết bình thường, ông quay sang phía đại úy Dương.

− Đề nghị đồng chí báo cáo kết quả khám nghiệm tử thi.

− Thưa các đồng chí! Theo bác sĩ pháp y cho biết, cô ta đã uống
một liều thuốc độc xê-đô-nan.

− Đã xác định được loại thuốc độc đó do nước nào sản xuất chưa?

− Chưa xác định được.

− Đề nghị đồng chí làm rõ cô ta uống thuốc độc xê-đô-nan hay thuốc ngủ có chất độc xê-đô-nan?

− Đồng chí cho rằng nhận định của Viện khoa học hình sự Bộ ta là vô trách nhiệm hay sao mà lại hỏi như thế?

Trung tá cười giải thích:

− Không. Tôi không nói là vô trách nhiệm mà muốn nói rằng trong cuộc chiến đấu thầm lặng của các trinh sát hình sự tìm kẻ giết người bằng các loại thuốc độc, không thiếu gì những điều bất ngờ mà ta chưa dự đoán trước. Dấu vết của nhiều loại thuốc độc thường rất khó phát hiện, thủ phạm lại đầu độc bằng những thủ đoạn tinh vi khác nhau, do đó không thể một lúc tìm ra được. Khoa học còn nhiều điều bí ẩn lắm chứ. Khoa học và trách nhiệm là hai phạm trù hoàn toàn khác nhau. Trong vụ án này đòi hỏi phải có cả trách nhiệm và khoa học.

Khoa học chứng minh trong tử thi Tô Quyên có chất xê-đô-nan và liều lượng đủ giết cô ta. Trách nhiệm là làm rõ người nào đưa xê-đô-nan cho Tô Quyên uống. Từ đó chúng ta mới định ra phương hướng truy tìm thủ phạm.

− Như vậy việc làm rõ thuốc đó vào cơ thể Tô Quyên bằng con đường nào là trách nhiệm của chúng ta chứ. Tại sao đồng chí lại nghi ngờ thuốc độc có thuốc ngủ.

− Có lẽ chúng ta không nên tranh luận quá nhiều về một vấn đề
khoa học mà chúng ta hiểu về chuyên môn đó chưa sâu. Đêm qua, khi làm việc với một số bác sĩ ở bệnh viện Bạch Mai, các bác sĩ có nói chất xê-đô-nan có thể pha chế theo tỷ lệ khác nhau cho ta những thứ thuốc khác nhau như thuốc an thần, thuốc chữa bệnh có thuốc độc, thuốc độc... Đối với thầy thuốc, xê-đô-nan trở thành thứ thuốc chữa bệnh.

Còn đối với kẻ sát nhân thì dùng xê-đô-nan để giết người. Vì vậy, đồng chí cần báo cáo cụ thể vấn đề này.

Đại úy Dương nhìn trung tá Nam vẻ có lỗi.

− Tôi chỉ nghe các đồng chí đó nói lại Tô Quyên chết vì có chất xê-đô-nan.

Trung tá Nam phê bình đại úy Dương:

− Đồng chí làm việc đại khái quá đấy, hay nói cách khác là thiếu trách nhiệm. Tôi đề nghị hoãn buổi họp chiều mai, tiếp tục để đồng chí Dương có thời gian lấy lại kết quả xét nghiệm. Khi nào có kết quả xét nghiệm đúng, chúng ta mới có khả năng định ra hướng truy tìm thủ
phạm đúng.

Đại úy Dương tìm các chuyên gia chất độc học theo dõi vụ án này.

Anh được các chuyên gia cho kết luận tổng quát: Sau nhiều lần thử
nghiệm, trong những điều kiện và phương tiện khác nhau, chúng tôi đã lấy được từ tử thi Tô Quyên 3 mi-li- gam chất xê-đô-nan. Điều này chứng tỏ Tô Quyên đã phải uống từ 3 đến 5 viên thuốc độc xê-đô-nan liều lượng mỗi viên là 80 mi-li-gam. Liều lượng này đủ giết Tô Quyên.

Đại úy Dương thận trọng hỏi lại các nhà chất độc học.

− Các đồng chí có thể cho biết thời gian từ khi uống thuốc độc cho đến khi chết?

− Khoảng 3 giờ.

Đại úy Dương đến bệnh viện Bạch Mai ghi lại hồ sơ bệnh án khá chi tiết:

“Ngày thứ 6.

14 giờ: bệnh nhân nằm một mình.

15 giờ: tiêm thuốc.

16 giờ 30: uống sữa.

19 giờ: uống sữa.

19 giờ 30: bệnh nhân bị nôn mửa.

20 giờ: thở gấp, người lạnh toát.

21 giờ: mặt bệnh nhân tái xanh.

22 giờ: tim đập yếu. Tiêm thuốc trợ tim.

22 giờ 5 phút: nói chuyện với Phương Thảo.

22 giờ 15 phút: tắt thở”

Chiều hôm sau, ban chuyên án tiếp tục họp. Sau khi nghe đại úy Dương báo cáo kết quả điều tra, trung tá Nam thừa nhận Tô Quyên bị
chết vì uống thuốc độc xê-đô-nan. Ông đề nghị:

− Các đồng chí cùng suy nghĩ, phân tích xem Tô Quyên bị đầu độc hay bức tử?

− Bị đầu độc hay bức tử, theo tôi không có gì hệ trọng cả - đại úy Dương nói - dù cách nào thì ta cũng khẳng định kẻ địch đã sát hại Tô Quyên. Chúng ta nên tập trung truy tìm thủ phạm,

− Nói như đồng chí Dương chưa ổn đâu. Thoạt đầu nghe tương hai sự việc là một nhưng thực tế đó là hai sự việc hoàn toàn khác nhau.

Mà đã khác nhau thì cách truy tìm cũng theo hai hướng khác nhau.

− Vậy theo ý kiến đồng chí?

− Theo tôi, chỉ có một cách duy nhất! Tô Quyên bị bức tử. Bởi vì theo các đồng chí pháp y Viện Khoa học hình sự cho biết, thuốc độc đó uống sau 3 giờ sẽ chết. Tô Quyên vào nằm viện đã một tuần. Suốt một tuần đó, kẻ địch không dại gì dấn thân đến rung dọa ép buộc cô ta ngay bên giường bệnh. Hơn nữa, lá thư T.72 ghi cho cô ta và những lời nạn nhân nói với Phương Thảo trước lúc sắp chết có thế kết luận: Tô Quyên tự uống thuốc độc. Nhưng kẻ nào đã đưa thư bức tử và thuốc độc đến? T.72 là đứa nào? ở đâu?

Trung tá Nam ngồi nghe thiếu tá Tường phân tích. Thỉnh thoảng ông gật đầu tỏ ý tán thành.

− Đúng. Tôi tán thành đánh giá của đồng chí Tường. Như vậy, kẻ
địch đã hoạt động ngay trước mặt ta, thậm chí trước cả mũi mà ta không hay biết. Đó là điều hổ thẹn đối với chúng ta, những người tham gia chỉ đạo vụ án này. Chúng ta phải tìm cho được kẻ đã ném lá thư
vào nhà Tô Quyên . Trước hết tôi muốn nghe đồng chí Tường báo cáo về quan sát của đồng chí trong đám tang cô Tô Quyên.

− Đúng mười bốn giờ - thiếu tá bắt đầu kể - chiếc xe tang chở
quan tài Tô Quyên bắt đầu rời nhà xác bệnh viện. Ngồi trên xe tang có tiến sĩ Hạnh chồng nạn nhân: chị Hồng, chị gái Hạnh, cô Liên, cán bộ
công đoàn Bộ Giao thông vận tải; cô Phương Thảo và người yêu là Sinh cùng một số bạn bè của vợ chồng Hạnh. Tôi ngồi trên chiếc xe sau cùng với một số anh em tham gia công trình B.3, đại diện Trường Đại học giao thông, nơi cô Tô Quyên học tập và trưởng thành, đại diện uỷ ban khoa học kỹ thuật nhà nước... Tất cả khoảng năm chục người.

− Hoàng Bổn, bác sĩ của Tổng cục đường sắt có đi đưa đám không?

− Không.

− Đồng chí có suy nghĩ gì về sự có mặt của Sinh trong đám tang đó.

− Theo tôi, đó là chuyện thường tình. Vì Sinh là người yêu của Phương Thảo. Phương Thảo lại thân với Tô Quyên. Nếu giải theo phương trình “tình cảm” thì kết quả Sinh cũng thân Tô Quyên. Việc đến đưa ma của Sinh là việc trọng nghĩa tình.

− Còn về Thúy Vân và những người nghi là T.72.

− Từ lúc chiếc xe tang lặng lẽ rời nhà xác đến khi chiếc quan tài được công nhân nghĩa trang Văn Điển đặt xuống huyệt, các bạn bè sụt sùi xúc những xẻng đất đắp lên nấm mồ vĩnh biệt người bạn xấu số, không thấy sự có mặt của Thúy Vân và những người nghi là gián điệp T.72.

− Đồng chí khẳng định như thế là hơi vội vàng đấy - Trung tá Nam cảnh cáo sự thiếu thận trọng của thiếu tá Tường - Trên lĩnh vực này, kẻ địch thường có lý lịch giả, đóng kịch khá thành công để xâm nhập vào nơi cần thiết. Phía sau chúng lại có cả một bộ máy chỉ huy theo dõi chỉ đạo. Chúng chẳng dại gì lại dẫn thân đến nơi mà chúng biết công an ta đang theo dõi.

− Nhưng thưa đồng chí, ngay sau đám tang, tôi đã cho anh em trinh sát nghiên cứu lại hồ sơ toàn bộ những người mới xuất hiện trong đám tang và không thấy ai đáng nghi vấn - Thiếu tá Tường nói như để
chứng minh mình làm thận trọng. Song câu hỏi tiếp theo của trung tá làm anh hết sức lúng túng:

− Đồng chí hãy thuật lại việc theo dõi những người ra vào nhà Tô Quyên trong hai ngày thứ sáu và thứ bảy tuần trước. Thiếu tá vẫn ngồi im không biết trả lời thế nào. Anh đành nói thực:

− Việc theo dõi kéo dài quá nhiều ngày, gần nửa năm trời, công việc chỉ đơn thuần là ghi người đến người đi, xác minh người đến, người đi. Thời gian đầu tôi còn đọc báo cáo, về sau tôi cũng ít đọc báo cáo về người ra vào nhà Tô Quyên. Thứ sáu, thứ bảy hai tuần trước, tôi không đọc. Hôm đó đồng chí cử tôi đi công tác Hà Bắc.

Trung tá Nam tỏ ra không hài lòng với cách làm việc đại khái, thiếu kiên trì của thiếu tá.

− Đồng chí gọi điện báo cho tổ trinh sát theo dõi nhà Tô Quyên đến gặp tôi ngay.

Nhận được điện báo, trung úy Cường vội vàng phóng mô tô đến
gặp trưởng phòng. Không hiểu mình có việc gì sơ suất mà trung tá lại gọi gấp như thế? - Trung úy vừa đi vừa nghĩ - chắc phen này lại bị
khiển trách đây.

− Theo lệnh đồng chí, tôi trung úy Cường đã có mặt.

− Mòi đồng chí ngồi.

Trung tá rút điếu thuốc lá đưa cho trung úy.

− Cậu em tôi vừa đi họp hội nghị khoa học ở Đức về cho một bao thuốc. Đồng chí hút cho vui rồi báo cáo tình hình theo dõi trong hai ngày thứ sáu, thứ bảy tuần trước ở nhà Tô Quyên.

Nhận điếu thuốc trung úy chưa hút ngay, anh đặt lên bàn.

− Báo cáo trung tá, 9 giờ sáng thứ sáu, có bác sĩ Hoàng Bổn đến nhà Tô Quyên, 9 giờ 15 phút đi ra.

15 giờ Phương Thảo và Sinh xách một túi nặng vàò nhà Tô Quyên, 16 giờ đi ra, không xách túi.

Tối thứ sáu, trời bỗng nổi cơn giông, ô tô, xe đạp chạy thành dòng lao đi. Một thanh niên cao khoảng một mét sáu lăm, mặc áo mưa đang phóng xe trên đường bỗng rẽ trái, lao thẳng vào nhà Tô Quyên.

Chúng tôi chưa kịp đến gần, người này đã quay ra, phóng xe về phía đường Quang Trung, rẽ vào phố Bông Nhuộm lao về đường Điện Biên Phủ. Khi gần tới ngã tư Cửa Nam, người này cho xe giảm hẳn tốc độ
đợi cho người cảnh sát giơ tay cấm đường, người này cố tình cho xe chạy vào tâm đường lao về đường Điện Biên Phủ. Chúng tôi mất mục tiêu, cố tình vi phạm luật giao thông nhưng bị cảnh sát giữ lại. Sau khi xuất trình chứng nhận ngành và giấy ưu tiên cảnh sát giao thông cho chúng tôi tiếp tục đi thì xe đạp của người kia đã đi xa, rẽ vào đường nào chúng tôi cũng không biết. Và thế là mất mục tiêu.

− Các đồng chí không theo kịp - trung tá ngạc nhiên thực sự - Tại sao không dùng mô tô lao về phố Sinh Từ đón đầu đối tượng?

− Chúng tôi cũng lúng túng thực sự, không nghĩ ra cách giải quyết đó.

− Đối tượng phát hiện ra có người theo dõi mình hay anh ta lẩn đi do thận trọng để phòng?

− Tôi cũng chưa khẳng định được rõ.

Trung tá thở dài:

− Thế là chúng ta đã để xổng một con mồi - Trung tá tỏ ra tiếc rẻ
thực sự - Tại sao đồng chí không báo cáo ngay sự việc này?

− Thưa trung tá, tôi đã báo cáo đồng chí Tường.

− Đã báo cáo! - Trung tá hết sức ngạc nhiên quay lại phía thiếu tá Tường - Thế mà vừa rồi đồng chí nói chưa được nghe báo cáo về việc này. Đó là một sự dối trá. Chắc đồng chí nghĩ rằng, không báo cáo cũng chưa chết ai, mà báo cáo thì lại ảnh hưởng đến thành tích tổ
công tác do đồng chí phụ trách chứ gì? - Trung tá thấp giọng - lạ lùng thật. Không ngờ đồng chí lại giấu tôi cả việc hệ trọng như thế. Chúng ta đã thả lưới ngồi chờ hàng năm, đến khi kéo lưới thì lại đứt dây.

Nhưng tôi nghĩ, trong nghề chúng ta việc thất bại như thế cũng có thể
xảy ra. Chỉ có điều đáng trách là đồng chí không nói thực. Mà đức tính trung thực của một cán bộ công an, một trinh sát phản gián lại hết sức cần thiết. Tôi cho phép đồng chí nghỉ việc một ngày viết kiểm điểm trình lãnh đạo Cục. Còn đồng chí Cường - Ông nhìn thẳng vào bộ mặt ỉu xìu của trung úy - Tôi sẽ đề nghị lãnh đạo Cục biểu dương đức tính trung thực của đồng chí. Bây giờ đồng chí báo cáo tiếp về hình dáng người đó.

− Người này cao khoảng một mét sáu lăm, lưng hơi gù, đội mũ bộ
đội.

− Người có hình dáng, kích thước như thế - trung tá nhìn mọi người trong phòng - tôi nhớ, có Hoàng Bổn và Sinh. Điều lạ là - trung tá dừng lại một lúc - hai anh chàng này đều đến nhà Tô Quyên vào ngày thứ sáu. Và tối đó, Tô Quyên lại nhận được thư nặc danh dọa giết.

− Đây có thế là sự trùng hợp ngẫu nhiên thì sao? - Đại úy Dương lên tiếng.

− Có thể như thế mà cũng có thể không phải. Chúng ta phải làm rõ con người này.

− Báo cáo trung tá, còn một chi tiết quan trọng nữa, khi xe chúng tôi vượt lên ngang xe của anh ta, anh ta cúi mặt. Máy ảnh chúng tôi không ghi lại được khuôn mặt, nhưng ghi lại được biển số xe đạp: AP.4154.

− Hay rồi. Chúng ta có cơ sở tìm được chủ nhân chiếc xe đạp đó.

Chúng ta báo cho bộ phận quản lý xe đạp sở công an Hà Nội và công an các thành phố, thị xã, các tỉnh để các đồng chí ấy tra trong tàng thư có thể xác định được. Tôi nghĩ rằng, xe đạp nước ta nhiều, nhưng chủ nhân chiếc xe đạp biển số AP.4154 chỉ có một. Chúng ta đã bàn đến các khía cạnh xem xét phân tích từng chi tiết, nhưng chi tiết này hết sức quan trọng. Tôi đề nghị mở chiến dịch truy tìm chủ nhân chiếc xe đó, và giao cho đồng chí Dương chỉ huy chiến dịch này. Và còn một chứng cứ nữa: trên lá thư đó có dâu vân tay của Phương Thảo, Tô Quyên và một người nữa. Sau khi các chuyên gia nhận dạng đưa tờ
giấy đó vào khám nghiệm đã khẳng định có dấu vân tay của một người đàn ông. Chúng ta cũng cần phải mở chiến dịch so sánh dấu vân tay.

Việc này tôi giao cho đồng chí Tường chịu trách nhiệm chính. Đồng chí suy nghĩ kế hoạch làm việc với Viện Khoa học hình sự Bộ và các địa phương nữa.

Thiếu tá Tường đang suy nghĩ về việc báo cáo lãnh đạo Cục thiếu sót của mình, quay lại nhìn trung tá như ngầm hứa sẽ làm tốt công tác mới được giao để chuộc lại khuyết điểm vừa sai phạm.

Anh thầm nghĩ, việc tìm dấu vân tay có thể là đầu dây lần tới nơi T.72 ẩn nấp.

6

Sau khi Tô Quyên chết, những người chỉ đạo cuộc truy tìm T.72
nhận thấy mình đã mắc sai lầm đánh giá nhầm đối tượng, chưa hiểu hết âm mưu của địch, nhận thấy lỗi lớn trong cái chết của Tô Quyên .

Mọi người quyết tâm sớm tìm ra T.72, tăng cường bảo vệ tiến sĩ Hạnh.

Trung tá Nam và ban chỉ đạo chuyên án đang trao đổi thì có người của Viện Khoa học hình sự bước vào. Anh đem kết quả điều tra dấu vân tay để lại trên lá thư buộc Tô Quyên bức tử.

Sau khi người của Viện Khoa học hình sự đi rồi, ban chuyên án lại tiếp tục họp bàn.

− Như vậy là đã rõ, đó là vân tay của Hoàng Bổn - trung tá Nam nói - mà Hoàng Bổn là một bác sĩ, không khó khăn gì trong việc sử
dụng vài viên thuốc độc.

− Rõ ràng chúng ta đã phát hiện được một đối tượng nghi là T.72.

Bây giờ, trên tò giấy kia lại có dấu tay của Hoàng Bổn làm đảo lộn suy nghĩ của chúng ta. Nếu cứ tiến hành biện pháp trinh sát bí mật, tôi sợ
sẽ kéo dài vụ án - thiếu tá Tường đề nghị - đã đến lúc chúng ta cần nói thẳng với anh ta mới có khả năng giải đáp được vấn đề.

− Đồng chí có tin rằng Hoàng Bổn sẽ khai báo đầy đủ những điều ta chất vấn không? - Trung tá Nam cười hỏi lại.

− Tôi hiểu. Nếu Hoàng Bổn là phần tử hai mặt thì anh ta sẽ bịa ra nhiều chuyện. Song, nếu không phải thì anh ta sẽ cho ta hiểu sớm vấn để.

Thiếu tá Tường nhìn trung tá Nam như chờ ý kiến đồng tình.

Trung tá vẫn ngồi trầm ngâm, suy nghĩ.

− Chúng ta chưa tìm đủ chứng cứ để buộc anh ta là kẻ thù. Hơn nữa, cần phải xác định mối quan hệ xã hội của anh ta. Bắt anh ta bây giờ là chúng ta báo động cho những kẻ liên quan giật mình, nằm co lại.

Chỉ có chứng cứ về dấu tay đâu đã đủ điều kiện buộc tội anh ta? Cần phải có thêm chứng cứ nữa - Đại úy Dương không đồng ý với cách nhìn của thiếu tá Tường.

− Lúc nào đồng chí cũng cho là thiếu chứng cứ - thiếu tá Tường tỏ
vẻ bực tức.

− Chúng ta cứ bình tĩnh phân tích xem - trung tá Nam lên tiếng -

Nếu anh ta là T.72 thật, ta bắt đúng. Nhưng liệu kẻ địch có chịu nói ra những điều ta muốn không? Theo tôi khó lắm. Nếu anh ta không phải là T.72, chỉ là người có liên quan thì việc bắt anh ta đồng nghĩa với thông báo cho kẻ địch nằm im. Và cuối cùng chúng ta khoanh tay, chẳng đạt kết quả gì.

Một vài phút im lặng. Trung tá Nam thấp giọng nói tiếp:

− Theo tôi, cần xác minh xem Hoàng Bổn là người như thế nào.

Phải biết rõ lý lịch của anh ta, càng sớm càng tốt. Tôi cho rằng, cái quá khứ của anh ta sẽ giúp chúng ta một phần căn cứ để đánh giá đúng vấn đề. Thứ hai, chúng ta làm việc với các đồng chí lãnh đạo Tổng cục đường sắt điều anh ta đi làm công tác phòng dịch ở cơ sở một thời gian.

Trên đường đi, ta đưa anh ta về cơ quan an ninh để tránh những rắc rối như các đồng chí vừa nêu lên. Khi đó, ta sẽ làm rõ những gì cần phải làm rõ.

*

Theo đúng kế hoạch trung tá Nam vạch ra, hai ngày sau, bác sĩ

Hoàng Bổn đã ngồi tại trụ sở cơ quan an ninh. Đó là một căn phòng rộng trên gác hai của một tòa nhà gần trung tâm thành phố Hà Nội.

Trung tá Nam, người sẽ hỏi cung, thiếu tá Tường, người ghi biên bản,
ngồi ở phòng giữa, đối diện lối đi vào. Ở đó, có thể nhìn thấy người, xe đi lại thành dòng ngoài đường phố. Để bảo đảm cho những cuộc nói chuyện được an toàn tuyệt đối, các cửa sổ bao giờ cũng khép kín.

− Anh có biết vì sao anh bị gọi đến cơ quan an ninh không? -

Trung tá Nam đặt câu hỏi.

Hoàng Bổn hơi nheo mắt làm những vết nhăn chân chim hiện lên rõ nét. Dấu vết của tuổi tác và lao động trí óc đã để lại trên những nếp nhăn đó.

− Tôi hoàn toàn không hay biết. Hai ngày trước đây, tôi nhận được chỉ thị phải đi xuống cơ sở kiểm tra phòng dịch. Chẳng là, ở một nhà ga, ở một vài cơ sỏ sản xuất có khả năng xuất hiện những bệnh dịch khá nguy hiểm.

− Tôi thông báo cho anh biết, đó chỉ là cái cớ hợp lí để anh rời khỏi Tổng cục đường sắt đảm bảo cho cuộc nói chuyện giữa chúng tôi và anh hôm nay được an toàn.

Bác sĩ Hoàng Bổn chưa hết bàng hoàng, anh không biết cuộc nói chuyện này sẽ kéo dài bao lâu và kết cục sẽ ra sao.

− Đề nghị anh cho biết qua về gia đình.

Hoàng Bổn vã mồ hôi trán. Anh chưa hiểu thực chất nội dung các câu hỏi của công an nên rất lo lắng. Anh thận trọng trong từng câu trả
lời của mình:

− Quê tôi ở Ninh Bình. Bố mẹ tôi sinh được ba người con, tôi là lớn nhất. Cậu em tôi là kỹ sư cầu đường đang làm ở một công trình trọng điểm. Cô em gái dạy học ở Yên Khánh, Ninh Bình. Bố mẹ tôi già yếu, chết cách đây mười năm.

− Đề nghị anh cho biết, bố mẹ anh làm gì? Có theo đảng phái nào không?

− Bố mẹ tôi đều là người làm ruộng. Kính Chúa yêu nước.

− Anh có theo đạo không?

− Không. Chỉ có bố mẹ tôi theo đạo. Nhưng đầu năm 1954, bác tôi là sĩ quan trong quân đội vận động nên cả hai ông bà không đi đạo nữa.

− Những ngày còn theo đạo, bố mẹ anh thường đi nhà thờ nào?

− Các cụ thường vào nhà thờ Châu An, cách nhà hơn hai cây số.

− Anh học trường cấp ba nào?

− Tôi tốt nghiệp cấp ba bổ túc ban đêm.

− Anh về làm việc ở Tổng cục đường sắt đã bao lâu?

− Được gần mười hai năm. Sau khi tốt nghiệp y sĩ, tôi vừa công tác, vừa học hàm thụ đại học. Cách đây năm năm, tôi được cấp bằng bác sĩ.

Bác sĩ Hoàng Bổn lần nhớ lại từng thời gian học tập và làm việc.

Đôi mắt ánh lên những hồi ức của cuộc sống bận rộn trong thời gian đã qua.

− Xin lỗi! Trung tá nói sau những giây phút im lặng - tôi không muốn tò mò về đời tư người khác nhưng anh hiểu cho, đây là công việc của cơ quan chúng tôi. Anh có thể cho biết qua về vợ anh được không?

− Tôi biết, việc tìm hiểu lai lịch một người nào đó khi cần tới là công việc của an ninh - bác sĩ vẫn chưa thoát khỏi lo lắng. Anh không nói nhiều mà thận trọng chọn từng từ - Chúng tôi quen biết nhau từ
ngày học y sĩ, ra trường thì tổ chức cưới. Cô ấy là con một cán bộ công an tỉnh Nam Hà. Chúng tôi có hai con.

Bác sĩ lấy thuốc lá. Những ngón tay bám đầy chất ni-cô-tin màu nâu lăn lăn điếu thuốc trên mặt bàn.

− Nhưng tôi không hiểu tại sao các anh phải tạo ra việc tôi đi kiểm tra phòng dịch để đưa tôi vào đây chất vấn, hỏi cung?

Bác sĩ đã lấy lại bình tĩnh, bắt đầu nghĩ cách phản ứng việc mình bị gọi đến công an một cách không có chứng cứ.

− Anh có thế cho chúng tôi biết về quan hệ của anh với vợ chồng tiến sĩ Hạnh được không?

− Nhưng các anh hỏi làm gì cơ chứ!

− Tất nhiên chúng tôi hỏi là có mục đích.

Câu trả lời của trung tá làm bác sĩ vừa lo, vừa bực. Anh quyết định dùng những lời biện bạch không thèm trả lời.

− Sao anh chưa trả lời câu hỏi của chúng tôi?

− Dù có bị bỏ tù chăng nữa, tôi cũng không nói.

Bác sĩ nhìn những người hỏi cung một cách thách thức.

− Đừng nên vội vàng thế, bác sĩ ạ.

− Nhưng những câu hỏi của các anh chỉ là sự tò mò, chọc vào đời tư của người khác.

− Anh hãy bình tĩnh, nói năng từ tốn - trung tá Nam nhẹ nhàng khuyên nhủ - Tôi nói cho anh rõ, chúng tôi chỉ hỏi những vấn đề cần thiết, không hề xúc phạm tới đời tư của anh.

Bác sĩ tỏ ra bực bội, bướng bỉnh hơn.

− Hình như các anh không có việc gì hay sao mà lại đi hỏi về đời tư của người khác? Anh hỏi tôi chẳng khác gì hỏi một can phạm. Tôi sẽ
không trả lời nữa. Các anh muốn biết cứ tự tìm lấy.

Trung tá bực bội đứng dậy:

− Nếu vậy, từ giờ phút này tôi sẽ coi anh là một tội phạm.

Bác sĩ Bổn lạnh toát người, ngồi yên như một tảng đá, mặt tái hẳn đi.

Trung tá mở cặp lấy ra tờ “Lệnh bắt giam” đọc cho Hoàng Bổn nghe.

Bằng một thái độ cứng rắn, trung tá nói:

− Từ giờ phút này anh là một can phạm. Đứng trước cơ quan pháp luật mà tôi là người đại diện, anh phải trả lời thẳng vào vấn đề, không được quanh co!

Hoàng Bổn tức giận, cứ ngồi yên trên ghế, để mặc cho điếu thuốc cháy cả vào đầu ngón tay.

− Anh hãy nói về trường hợp quen biết vợ chồng tiến sĩ Hạnh.

− Báo cáo đồng chí...

− Không được - trung tá ngắt lời Hoàng Bổn - từ giờ phút này anh phải gọi chúng tôi là “ông” hoặc “cán bộ”. Cho phép tiếp tục nói!

Hoàng Bổn vẫn chưa nguôi cơn tức giận, song cố nén để trả lời:

− Báo cáo cán bộ. Tôi và tiến sĩ Hạnh quen nhau từ ngày cùng học cấp hai Nho Quan. Sau khi học xong cấp hai, tiến sĩ tiếp tục học cấp ba, còn tôi thi vào trường y sĩ. Một sự tình cờ, chúng tôi cùng về
công tác ở Bộ Giao thông vận tải. Là bạn bè cũ chúng tôi thường đi lại, giúp đỡ nhau khi gặp khó khăn.

− Chiều thứ sáu cách đây hai tuần anh đến nhà Tô Quyên làm gì?

Trung tá hỏi thẳng vấn đề. Ông nhìn chằm chằm vào khuôn mặt Hoàng Bổn, hy vọng nó biến sắc, đế từ đó giúp ông có cơ sở đánh giá đối tượng. Nhưng ngược lại, Hoàng Bổn tỏ ra bình tĩnh, trả lời dõng dạc:

− Tôi đem thuốc đến cho Tô Quyên.

− Ai nhờ hay tự anh đem đến?

− Tôi với anh Hạnh là bạn thân. Vợ bạn ốm, tôi phải có trách nhiệm chăm sóc. Hơn nữa, trước ngày đi Hải Phòng, Hạnh có ghi thư
dặn tôi thường xuyên đến khám bệnh và cho thuốc.

Hoàng Bổn lấy lá thư từ trong túi đưa cho trung tá. Xem xong lá thư đó, trung tá mở cặp lấy lá thư có dòng chữ buộc Tô Quyên bức tử
đưa ra trước mặt Hoàng Bổn, hỏi:

− Có phải anh đã gói thuốc cho Tô Quyên bằng giấy này không?

− Thưa cán bộ. Nó giống màu tờ giấy ghi đơn thuốc của tôi. Xin cán bộ cho xem những chữ viết mặt phía trước có phải chữ tôi không?

Trung tá Nam rút một bức ảnh to ra khỏi hộp hồ sơ.

− Đây là dấu vân tay ngón trỏ và ngón giữa bàn tay trái đe lại trên tờ giấy này.

Trung tá Nam bấm nút điện. Hai cán bộ một nam một nữ Viện Khoa học hình sự bước vào.

− Các đồng chí lấy dấu vân tay của anh ta.

Trung tá chỉ về phía Hoàng Bổn. Người thanh niên nam cầm tay Hoàng Bốn.

− Mềm tay một chút nữa.

Người thanh niên cầm tay trái Hoàng Bổn đặt trên bàn lăn mực rồi lấy dấu từng ngón. Anh quay lại phía trung tá.

− Báo cáo thủ trưởng, dấu hai ngón tay trong ảnh và hai ngón tay trái của Hoàng Bổn là một, đều xếp theo hình elíp.

Làm xong nhiệm vụ, hai nhân viên đi ra. sắc mặt Hoàng Bổn xanh tái dưới ánh đèn nê-ông.

− Bây giờ anh biết lý do bị bắt chưa?

− Báo cáo cán bộ, chưa biết.

Trung tá bực bội tấn công tiếp.

− Đó là những chữ trong bức thư gửi Tô Quyên do chính tay anh viết. Tay trái anh đè lên giấy đã để lại dấu ngón tay trỏ và ngón giữa.

Hoàng Bổn ngồi yên trên ghế, không phản ứng gì. Hai tay buông xuống thành ghế. Miệng mấp máy như đang định nói gì. Đôi lông mày giãn ra lọ rõ sự đau đớn.

− Bức tử! Như vậy là các anh ghép cái chết của Tô Quyên là tội của tôi?

− Thôi, anh đừng đóng kịch nữa. Anh hãy khai rõ, anh tự viết những dòng chữ đó hay ai bắt anh viết? Anh đã lấy thuốc độc ở đâu đưa cho Tô Quyên?

Hoàng Bổn lấy khăn lau mồ hôi trán. Bình tĩnh - Hoàng Bổn tự
trấn an mình - bình tĩnh! Cần phải xem họ hỏi những gì để mình trình bày:

− Tôi không giết Tô Quyên. Tôi không viết những dòng chữ đó.

Xin các anh điều tra lại.

Trung tá nghiêm sắc mặt:

− Tôi nhắc lại. Anh hãy suy nghĩ kỹ đi. Tội của anh nặng hay nhẹ
hoàn toàn phụ thuộc vào những lời khai thành thực hay giả dối của anh.

− Nhưng tôi không phải là người giết Tô Quyên.

− Đừng biện bạch nữa.

Trung tá đứng dậy đưa đến trước mặt Hoàng Bổn một tập giấy và một chiếc bút bi không vỏ.

− Anh hãy viết lại toàn bộ hành động của anh từ khi chuẩn bị cho đến khi bỏ thư bức tử vào nhà Tô Quyên. Hôm nay chúng tôi chỉ làm việc với anh tới đây.

Trung tá bấm chuông điện. Hai trung sĩ áp giải khoác súng từ
dưới tầng một đi lên dẫn Hoàng Bổn đến căn phòng tận cùng của gác một.

*

Sau khi dẫn Hoàng Bổn khỏi phòng trung tá cầm ảnh chụp lại vân tay đã được phóng to trên lá thư bức tử và vân tay vừa lấy được của Hoàng Bổn đặt lên mặt bàn so sánh. Ông cảm thấy, không khéo mình bị thất vọng.

Thấy trung tá còn có vẻ hoài nghi về kết quả dấu tay, thiếu tá giải thích:

− Trước đây, tôi có học qua lớp sơ cấp về nhận dạng qua dấu tay.

Tôi biết, phương pháp này rất chính xác. Năm một ngàn tám trăm hai ba (1823), một người Tiệp Khắc tên là Giăng Puyếc-kinh-giơ, giáo viên môn sinh lí, bệnh lí ở Pra-ha đã viết cuốn sách công bố công trình nghiên cứu dấu tay của ông. Ông nhận xét, đường nét của tay thường có: xoắn ốc, ê-líp, vòng cung, hình cuộn tay hai vòng khuyên. Sau đó,
ông Gan-tông1 nước Anh tiếp tục nghiên cứu và kết luận: với dấu tay của cả mười ngón thì có thể chia thành 1.048.570 loại hồ sơ khác nhau để nhận dạng. Qua cách phân loại này, các đồng chí ở Viện Khoa học hình sự không khó khăn gì khi tìm đối chiếu dấu tay của Hoàng Bổn trong hồ sơ căn cước. Đây là một chứng cứ pháp lí để buộc tội Hoàng Bổn là thủ phạm giết Tô Quyên.

Nghe thiếu tá giải thích, trung tá Nam hoàn toàn tin tưởng, song sự giải thích đó không làm ông quên được buổi nói chuyện với Hoàng Bổn. Ông suy ngẫm - vẫn có điều gì chưa hiểu hết trong thái độ của Hoàng Bổn. Anh ta sợ sệt, hoang mang nhưng trả lời chắc chắn, không có vẻ gì chống chế, dối trá. Kinh nghiệm cho ông hay những người mất bình tĩnh, hoặc dối trá thế nào cũng có sơ hở trong lúc trả lời. Nhưng Hoàng Bốn trả lời trôi chảy, thái độ phản ứng khá mạnh theo kiểu một trí thức. Bố mẹ anh ta theo đạo nhưng đã được ông bác giác ngộ bỏ
đạo từ lâu. Vợ anh ta, cô Loan cũng là con một cán bộ công an. Bản thân anh ta sống trong hoàn cảnh gia đình nghèo, không dễ gì bị địch mua chuộc. Nhưng bố mẹ anh ta có thời kỳ đi đạo, phải chăng đó là quá khứ kẻ địch lợi dụng dẫn anh ta tới chỗ tội lỗi.

Còn về quan hệ của anh ta với tiến sĩ Hạnh không thể do địch bố
trí được. Họ đã quen nhau từ ngày học phổ thông. Có chăng, kẻ địch chỉ lợi dụng quan hệ đó để tiếp cận Hạnh. Như thế, Hoàng Bổn không thể là tên chỉ huy được. Nếu có kẻ đứng sau chỉ huy mà ta bắt Hoàng Bổn lúc này, quả là quá sớm. Kẻ địch thấy động sẽ chuyển hướng hoạt động. Theo tôi, muốn lần ra tên chỉ huy Hoàng Bổn, phải thông qua quan hệ xã hội. Thế mà chúng ta lại bắt giam thì làm sao có thể phát hiện được. Hay là thả anh ta ra, tiếp tục theo dõi...

− Đúng là chúng ta nên tính lại việc bắt Hoàng Bổn.

Có tiếng gõ cửa. Đại úy Dương bước vào. Vừa ngồi xuống ghế, đại úy Dương nói luôn:

− Báo cáo đồng chí, biến số xe đạp AP.4154 là của đại tá Hoàng Quân. Ông mua xe năm I960, đăng kí xe tại Ninh Bình. Năm 1970, ông bán lại cho Hoàng Bổn là cháu.

Nghe đại úy nói, trung tá tỏ ra lúng túng thực sự. Trước đó mấy phút, ông còn nghĩ cách thả Hoàng Bổn làm mồi để nhử con cá to.

Nhưng chiếc xe đạp kia lại là chứng cứ nữa khẳng định Hoàng Bổn là thủ phạm giết hại Tô Quyên. Một thủ phạm nguy hiểm như thế mà thả
ra khi mình chưa nắm được, có khác gì thả hổ về rừng. Ông quyết định thay đổi ý kiến, giữ Hoàng Bổn lại và ra lệnh chuyển đến phòng giam
đặc biệt. Trên đường di lí, cần để phòng địch đánh tháo hoặc Hoàng Bổn tìm sơ hở trốn thoát hoặc tự sát. Quyết định này được thi hành ngay. Chiếc xe Com-măng-ca bịt kín lao tới. Hoàng Bổn bị còng hai tay đẩy lên xe. Chiếc xe nổ máy, lăn bánh ra khỏi sân căn phòng đang sôi động.

−---------------

1. Gan-tông: là anh họ nhà bác học Sác-lơ Đác-uyn và là chuyên gia giỏi nhất nước Anh về nhân loại học thế kỉ XIX.

CHƯƠNG BỐN: YÊU THẬT, YÊU GIẢ

1

Từ ngày Tô Quyên chết, tiến sĩ Hạnh thấy trống trải cô đơn. Anh nghĩ đến vợ, đến bố mẹ, anh em. Bố anh chết trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Hạnh ở với mẹ và người chị gái. Mẹ tiến sĩ là người tốt tính, chỉ biết thương con nhưng chẳng giúp gì cho anh trong việc học hành, công tác. Cái thời bà sinh ra, do điều kiện vệ sinh không tốt nên mắt bà bị kém. Tuy vậy, bà vẫn đi lại được. Bà định rằng khi nào có cháu nội, bà sẽ lên Hà Nội thăm con và cháu luôn thể. Nhưng bà chưa kịp lên thăm cháu Việt Hoa thì nghe tin con dâu chết. Bà bỏ đồng cói chạy về nhà. Bà không khóc mà ngồi lặng trên chiếc chõng tre bên gốc táo.

Và ngày hôm sau bà lên cơn sốt cao, ngày sau, hai mắt bà mờ dần, không nhìn thấy đường đi lối lại. Từ đó bà trở thành người loà. Bà giục Hồng, con gái của bà lên Hà Nội thăm Hạnh, đón cháu Việt Hoa về
nuôi. Thương em, thương cháu, chị Hồng nghe lời mẹ lên Hà Nội.

Những ngày ở Hà Nội, chị cùng Phương Thảo chăm sóc cháu Việt Hoa.

Nhìn cảnh Phương Thảo bế cháu, cho cháu bú sữa bằng vú cao su, chị
không cầm được nước mắt. Trước ngày ra về, chị bảo Hạnh làm cơm canh thắp hương để cầu khấn linh hồn người em dâu xấu số. Chiều đó, Phương Thảo cũng có mặt giúp chị làm cơm. Phương Thảo đến bên bàn thờ, rút mấy nén hương châm lửa, cắm vào bát nhang trước tấm ảnh Tô Quyên. Cô thấy buồn vô hạn. Hình như đôi mắt đen to của Tô Quyên đang nhìn mình. Đúng rồi, mình đã vuốt mắt cho Tô Quyên khi Tô Quyên tắt thở, chắc hình ảnh cuối cùng mà Tô Quyên đem về bên kia thế giới là hình ảnh mình. Đôi mắt Tô Quyên trở thành hình ảnh dai
dẳng trong đời Phương Thảo. Bất giác cô lui lại, nhưng vẫn không sao tránh được đôi mắt ấy. Những lúc nằm trong căn phòng khu tập thể

Kim Liên hay lúc ru cháu Việt Hoa ngủ, Phương Thảo thấy đôi mắt ấy lại nhìn mình vừa như cám ơn, vừa như trách móc. Phương Thảo đứng bên bàn thờ khá lâu. Cô cầm khăn lau nước mắt. Trước vong hồn bạn Phương Thảo muốn nhờ chị Hồng về thưa với mẹ Phương Thảo sẽ làm trọn lời hứa với Tô Quyên thay Tô Quyên chăm sóc cháu Việt Hoa.

Chị Hồng đưa vạt khăn tang lên lau nước mắt. Biết nói gì trước linh hồn em và tấm lòng người bạn của em. Chị chỉ biết sẽ về thưa với mẹ để mẹ yên tâm, cháu nội của me đã có người nuôi dạy như con đẻ
của mình.

Chị Hồng ở với Hạnh được ít ngày lại phải trở về quê chăm sóc mẹ già, Phương Thảo bế cháu Việt Hoa về khu tập thể Kim Liên nuôi, chỉ còn một mình tiến sĩ Hạnh ở trong căn nhà với những chồng sách.

Mỗi khi anh giở trang sách lại tưởng như Tô Quyên hiện lên với tất cả
nỗi buồn tủi. Anh nhắm mắt lại, đưa tay lên che mặt để cố quên đi nỗi đau thắt ruột.

Từng ngày từng giờ trôi qua, tiến sĩ Hạnh lang thang trong nỗi buồn nhớ vợ nhớ con. Ôi, em ở dưới nấm mồ có trách anh những ngày em ốm nằm viện anh không về chăm sóc em không?

Im lặng.

Im lặng hồi lâu.

Giá sách im lặng; cánh cửa ra vào im lặng; giờ phong lan bên ô cửa cũng im lặng. Nếu nhìn kĩ, giờ phong lan màu tím đã phai màu đầm đìa nước như đang cảm thông với tiến sĩ.

Anh đứng bên bàn thờ. Mới có mấy ngày thắp hương cầu khấn cho vong hồn vợ mà tưởng như đã già đi hàng chục tuổi, tóc đã bạc đi nhiều hơn sau khi nghiên cứu một công trình.

Sau khi thắp hương xong anh gieo mình xuống giường tương đã cạn sức. Sự đau khổ đó đã cướp đi một số tâm lực nghiên cứu công trình B.3 của anh. Nhưng rồi sự khổ đau không thắng nổi lòng say mê nghiên cứu công trình B.3.

Tiến sĩ Hạnh quyết định sáng hôm sau trở lại Hải Phòng tiếp tục công trình nghiên cứu.

*

Thực hiện lời hứa với bạn, theo sự phân công giúp đỡ của công đoàn cơ quan Bộ, Phương Thảo và Ngọc Hoa đưa Việt Hoa về phòng mình nuôi dạy. Từ ngày đó, Phương Thảo chỉ có thế đến thăm Sinh vào thứ bảy hoặc chủ nhật. Mỗi lần Thảo đến, Sinh vồn vã:

− Em vào nhà đi. Công việc dạo này bận lắm phải không?

Sinh kéo chiếc ghế đẩu cho Thảo ngồi rồi loay hoay đi tìm nước uống. Thảo đưa mắt nhìn khắp gian phòng. Chiếc gối trắng tinh, vỏ
chăn hoa xếp gọn gàng ở đầu chiếc giường một. Bộ ấm chén đặt trên bàn. Dưới gậm giường có chiếc hòm làm bằng duya-ra khá chắc chắn.

− Thảo có mệt lắm không? Uống tạm cốc nước sôi nhé. Anh ở
một mình, chẳng chè cháo gì cả. Gia đình ở quê, mỗi năm về phép một lần, nhiều lúc cũng buồn. Bao năm nay sống cảnh xa nhà cũng quen dần. Giờ đây có em ở bên anh vui lắm, cuộc sống thấy hạnh phúc hơn nhiều. Chiều nay ăn cơm với anh nhé. Anh vừa mua được cân cá ở thị
xã Hà Đông. Anh thích ăn canh cá dấm lắm.

Thực tâm Phương Thảo muốn cáo từ, muốn trở về cuộc sống bản chất mà cô có. Nhưng rồi, cô nén đi cái phần chưa thật với Sinh để ở
lại ăn cơm chiều.

Vừa bữa cơm chiều của hai người được dọn ra. Một đĩa cá rán, một bát canh dấm nấu mẻ, vài ngọn rau muống luộc đặt trên tờ báo làm mâm. Nồi cơm nhỏ đặt trên ghế đẩu.

− Hồi học ở Liên Xô, Thảo hay uống rượu lắm phải không?

− Cũng ít thôi.

Sinh mở tủ lấy rượu.

− Trời lạnh uống chút tỉu cho nó nóng người lên.

Sinh bật nút chai rót rượu vào chén.

− Ít thôi anh ạ.

Phương Thảo đỡ chai không cho Sinh rót tiếp.

− Uống tí cho nó hồng đôi má.

Phương Thảo ngồi im không nói. Nếu rượu vào Sinh có hành động bất ngờ ngoài ý muốn, mình sẽ cư xử sao đây? Cô uống một tí rượu, ăn lưng cơm cho vừa lòng Sinh.

− Em cứ ăn đi, anh sẽ đưa em về tận nhà.

Sau câu nói ấy, Sinh tiếp tục nhìn Thảo đến thờ thẫn. Bên ngoài gió mùa vẫn thổi. Cái se lạnh của khí trời làm những người sống độc thân cảm thấy cô đơn, buồn lạnh. Giây phút ấy, sự có mặt của Phương Thảo như ngọn lửa sưởi ấm tình cảm Sinh đã nhiều năm lạnh lẽo. Và trong hơi men, sự đòi hòi thế xác cuồng nhiệt đến với Sinh. Bất chợt Sinh ôm Tháo vào lòng, định đặt những cái hôn nóng bỏng lên môi, lên người Thảo. Nhưng Phương Thảo dùng hết sức chống lại.

− Chưa đăng ký. Chưa được đụng đến người tôi!

Lúc này, Sinh chẳng nghĩ gì hết ngoài ý dùng sức mạnh ấn Thảo nằm xuống giường. Nhưng Sinh không ngờ Thảo có sức khỏe chẳng kém gì mình, đã hất ngược cánh tay Sinh về phía sau.

− Nếu anh còn động đến người tôi, tôi sẽ kêu lên. Chúng ta không còn tình nghĩa gì hết.

Sinh nghĩ, nếu mọi người biết chuyện, Thảo cắt đứt quan hệ thì cuộc đời, sự nghiệp của mình sẽ sụp đổ hoàn toàn. Nghĩ như thế, Sinh vội vàng buông tay ra, giọng có vẻ hối hận.

− Mong em hiểu cho, anh yêu em mà.

− Thảo đã nói rồi, nếu chưa đăng ký thì đừng động đến người Thảo cơ mà.

− Biết thế. Nhưng anh quá yêu. Em đừng giận anh nhé.

Và tôi hôm ấy, Sinh đưa Thảo về đến tận cầu thang như muốn tỏ
cho Thảo thây sự hối hận của mình.

Hai người im lặng. Phương Thảo nhận thấy Sinh đang nhìn mình,
nhưng cô cúi xuống, như vẫn còn giận dỗi. Bỗng tiếng khóc của cháu Việt Hoa từ gác hai vọng xuống phá tan sự im lặng giữa hai người.

Thảo nói với Sinh:

− Bé Việt Hoa khóc nhớ em đấy!

− Em chưa có chồng mà nuôi con giỏi thật.

Thảo cúi đầu, di di chân xuống sàn xi măng.

− Thảo hỏi nhé. Thảo nuôi Việt Hoa hộ anh Hạnh, gọi nó là con, anh nghĩ sao?

Bị hỏi bất ngờ, Sinh không trả lời ngay, đắn đo suy nghĩ một hồi lâu.

− Em lại bảo anh ghen chứ gì. Không đâu - giọng Sinh trầm han xuống - thật tội nghiệp cho tiến sĩ Hạnh. Em phải gần gũi giúp đỡ anh ấy mọi việc để anh có thời gian hoàn thành công trình B.3.

Phương Thảo hiểu vì sao Sinh nói như thế. Vì những việc làm của Phương Thảo cần thiết cho cuộc đời con người, điều quan trọng hơn cả
cần thiết cho cuộc đời Sinh. .

Sinh đi rồi, Phương Thảo chậm chạp bước lên cầu thang, cô nằm vật xuống giường, đầu óc rối mù không hiểu Sinh yêu mình thật hay đóng kịch. Phương Thảo cho rằng Sinh không yêu mình, anh ta muốn hôn mình chẳng qua là bản năng của một sinh vật. Phải chăng đó là lòng tham lam của Sinh hay nói đúng hơn là lòng tham lam của một người đàn ông khi đứng trước một người con gái đẹp. Nhưng nếu anh ta yêu mình thực sự mà mình nghĩ như thế có phải oan cho anh ta không? Còn như bây giờ đồng ý yêu anh ta, để mặc vòng tay Sinh xiết chặt mình có được không? Phương Thảo nghĩ nếu chấp nhận giây phút đó thì lòng tự trọng bị tổn thương quá nặng. Cô kêu lên: trời ơi, sao mình khổ quá thế này! Trong đầu Phương Thảo lúc đó chập chờn những ý nghĩ có nên để anh ta hôn mình không hay vẫn khăng khăng chối từ. Những câu hỏi ấy lúc thì chạy trốn đi đâu không rõ, lúc lại bồng bềnh trôi nổi trước mặt chẳng khác gì trò ú tim của tụi trẻ.

Những câu hỏi đó làm Phương Thảo trăn trở không ngủ được.

2

Quan hệ giữa Phương Thảo và Sinh bỗng có rạn nứt nho nhỏ. Chỉ
vì Phương Thảo muốn đi thăm bạn bè của Sinh, muốn nghe Sinh kể về
bạn nhưng lần nào Sinh cũng tìm cách từ chối.

− Có lẽ anh chỉ thích thân mật với những người trong nhà máy, còn người ngoài anh chẳng có ai. Anh sống như thầy tu ấy.

− Tại sao em lại nói thế?

− Vì Thảo có được anh đưa đi thăm bạn bè bao giờ đâu.

Sinh có bạn thân không? Có nên dẫn Thảo tới thăm bạn bè của mình không? Sinh suy nghĩ rất kỹ về vấn đề này. Bạn thân ở xa cũng có như Hùng, kỹ sư cầu đường đang công tác ở khu IV; bác sĩ Bổn ở

Tổng cục đường sắt, Thiết, cán bộ giảng dạy ở Trường Đại học và trung học chuyên nghiệp. Bạn gái cũng nhiều. Nhưng một khi cô nào tỏ ý chiều chuộng để mắt tới mình, Sinh liền rút lui. Nhưng khi quan hệ với Phương Thảo, Sinh cảm thấy cuộc sống có ý nghĩa. Cái ý nghĩa mà Sinh hiểu đã làm Sinh thực sự muốn gần gũi với Phương Thảo. Còn Phương Thảo, cô cũng muốn làm mọi việc để được Sinh tin yêu, trừ
việc động chạm đến người cô. Chẳng hạn Sinh thích ăn rau muống với dấm cá thì ngày chủ nhật tuần sau đến thăm Sinh, cô xách thêm những thứ đó. Có lần Sinh bàn tới chuyện cưới, Phương Thảo chưa đồng ý. Cô nói:

− Muốn cưới nhau cũng phải có cái tủ, chiếc giường, căn nhà riêng, chứ ở mãi căn hộ tập thể được hay sao?

− Ừ, kể ra cũng phải có những thứ cần thiết đó - Sinh thở dài -

Thôi được, anh sẽ có cách.

Sinh hy vọng, câu nói không rõ ràng, tế nhị này như mật rót vào miệng, như liều thuốc kháng sinh cực mạnh làm Phương Thảo chữa được con bệnh cần tiền. Chắc Phương Thảo đi học ở nước ngoài, quen với cuộc sống ở bên đó, đòi hỏi trước ngày cưới phải có căn hộ - Sinh nghĩ - mà cũng phải thôi, con người ai mà chẳng muốn có cuộc sống đầy đủ.

− Giá như ba má em còn, bố mẹ anh nói chuyện với bà già có phải chúng mình không khổ như bây giờ không?

− Cái đó cũng chẳng hệ trọng lắm. Điều quan trọng là hai đứa mình phải thực sự thương yêu nhau.

− Yêu nhau. Cưới. Nhưng cưới xong, cuộc sống sẽ ra sao? Có lúc nào anh nghĩ tới việc này chưa?

− Anh chưa nghĩa tới - Sinh nói có vẻ thật thà. Anh chỉ nghĩ rằng

− giọng Sinh vẻ run run - có em là có tất cả.

Phương Thảo vẫn ngồi trên giường một, dựa lưng vào tường, mắt nhìn về phía cửa sổ.

− Cuộc sống tương lai mà anh chưa nghĩ tới sao? Cuộc sống của anh, của em và của cả...

− Em đừng trách anh nữa... Chúng ta cùng nhau nghĩ về tương lai, về những đứa con - Sinh thở dài - nghĩ về con anh vui và thèm muốn.

Sinh lại nhìn chằm chằm vào đôi má ửng hồng, đôi mắt đen long lanh dưới hàng lông mi cong dài của Phương Thảo.

− Mặt em đã đỏ. Có lẽ em say rượu rồi đấy - Em nghỉ đi một lúc rồi anh đưa em về.

Sinh khép cửa đi ra. Nửa giờ sau trở lại. Phương Thảo đã ngủ sâu, mặt tràn đầy hạnh phúc. Sinh thở dài nghĩ: Trời ơi! Chắc Thảo đang mong chờ một ngày nào đó được che chở bởi vòng tay người đàn ông, có con... Sinh im lặng ngắm nhìn sắc mặt phơn phớt hồng, bộ ngực căng tròn đầy sức sống. Và có lẽ từ khi lớn lên làm người Sinh chưa bao giờ cảm thấy giá trị hạnh phúc giản dị của con người như lúc này.

Lần đầu tiên Sinh hiểu được cái chính yếu mà con người phải sống vì nó, tình yêu gia đình, con cái. Sinh bước nhẹ, thở khẽ để không đánh thức Thảo. Nhưng sự đòi hỏi về thể xác của một chàng trai chưa vợ cứ
thôi thúc Sinh bước tới bên giường Thảo. Phương Thảo vẫn ngon giấc, thỉnh thoảng lại trở mình. Nếu như mình không được, ý thích của mình đến quá sớm, có thể hỏng việc. Sinh nghĩ như thế nên đứng lặng, ngắm nhìn Phương Thảo đang ngon giấc.

Nhưng càng nhìn, Sinh cảm thấy người càng nóng bừng lên. sắc mặt phớt hồng, bộ ngực căng tròn của Phương Thảo cùng với hơi men trong người Sinh tạo thành sức mạnh kéo đầu Sinh xuống.

− Đừng anh, em nói là chưa đăng ký...

Phương Thảo chưa kịp nói hết câu thì đôi môi của Sinh đã áp sát hơn làm cô không nói được, mọi ý nghĩ đều bị chặn lại. Tay Sinh lúc đó ôm Thảo chắc hơn, còn Phương Thảo như mềm cả chân tay, ngước mắt nhìn.

*

Sau cái hôn bất chợt ấy, Phương Thảo ngồi dậy, cô dùng hết mọi nghị lực để nén lại xúc cảm.

− Để anh đưa em về.

− Không cần. Em đi một mình cũng được.

− Anh phải đưa em về tới nhà chứ.

Yếu ớt, chậm chạp, Phương Thảo dắt xe đi. Sinh cũng dắt xe đi theo.

− Anh nỡ lòng nào để em đi một mình.

Hai người đi trong im lặng. Phương Thảo thấy phía trước mình trăng lưỡi liềm như bắt đầu run rẩy trong màn đêm có pha ánh điện bàng bạc.

Đêm đó, Phương Thảo thức thâu đêm nghĩ về những gì đã xảy ra và cô bắt đầu khóc, nước mắt thấm cả một mảng gối.

3

Cũng chẳng phải cơ quan tình báo Mỹ tính nhầm: bỏ công sức giám sát tiến sĩ Hạnh một cách vô ích, cũng chẳng phải cơ quan an ninh Việt Nam không hiểu được ý nghĩa công trình B.3 mà đã đưa người đến bảo vệ công trình này, bảo vệ tiến sĩ Hạnh, tìm bắt tên gián điệp T.72. cả hai bên đều biết rất rõ công việc mình phải làm nên đã lao vào như cơn gió lốc. Chỉ có nhà khoa học Nguyễn Văn Hạnh là chẳng hay biết gì cuộc đối địch quyết liệt giữa cơ quan tình báo Mỹ và cơ quan an ninh Việt Nam xoay quanh công trình B.3. Động lực thúc đẩy mọi hành động của tiến sĩ trong cuộc sống là lòng say mê nghiên cứu khoa học. Đối với tiến sĩ, đọc sách, phòng thí nghiêm là tất cả
cuộc sống. Sự nghiệp ở trong đó, nghỉ ngơi giải trí ở trong đó, tình yêu cũng nảy nở từ trong đó. Anh cho rằng, khoa học đối với anh cũng như
biển cả đối với dân chài, mặt trời đối với cây xanh. Các bạn đồng nghiệp của anh ở trường Đại học Bách khoa, Bộ Giao thông vận tải, trường Đại học Tổng hợp, các bộ, các viện... đều biết anh là một người dành trọn thời gian cho khoa học. Trong một giờ, anh có thể làm một khối lượng công việc mà người khác phải làm hàng ngày, hàng tháng.

Trong một ngày, anh có thể làm khối lượng công việc hơn thế nữa.

Mặc dù vợ chết, con phải nhờ cơ quan bạn bè nuôi, anh vẫn lao vào công việc với lòng say mê ít ai sánh kịp để chỉ đạo công trình B.3 hoàn thành giai đoạn cuối đúng kế hoạch. Anh còn tham gia giảng dạy ở
trường Đại học Giao thông, Đại học Bách khoa, Đại học Tổng hợp và có chuyên đi giảng dạy ở một số nước như: Pháp, Liên Xô, Cộng hòa dân chủ Đức theo lời mời của các nước đó. Anh viết nhiều bài cho Tạp chí Khoa học, Toán học Tuổi trẻ, Khoa học và đời sống. Cho tới nay, anh đã có uy tín lớn trong giới khoa học.

Khi bắt tay vào chỉ đạo công trình B.3 anh đã xem lại luận án tiến sĩ khoa học toán lý của mình ở trường Đại học Lô-mô-nô-xôp, Mátxcơva. Sau khi bảo vệ luận án tiến sĩ, tên phiên âm quốc tế

“Nguyễn Văn Hạnh - Việt Nam Dân chủ Cộng hòa” đã xuất hiện trong các sách kỹ thuật những ngành khoa học hiện đại của thế giới. Anh cũng không ngờ rằng luận án đó đã giúp anh thành công trong việc sử
dụng màng mỏng từ tính và máy tính điện tử vào việc nghiên cứu công trình B.3.

Trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, Chính phủ Mỹ đã huy động một lực lượng khoa học lớn gồm 78 viện và cơ sở nghiên cứu 48
trung tâm thực nghiệm với sự tham gia của hơn 88.000 nhà khoa học, kỹ sư, trong đó có tới 40% chuyên gia vật lý, toán nước Mỹ để nghiên cứu vũ khí phương tiện giết người. Tính riêng Lầu Năm góc đã ký 5.560 hợp đồng khoa học quân sự với 200 trường đại học và cơ sở
nghiên cứu chê tạo vũ khí, phương tiện giết người này.

Trong số hợp đồng khoa học có một nhóm nghiên cứu thành công loại thủy lôi MK.42, MK.52 cải tiến mô-đen 2, mô-đen 3, mô-đen 4...

Để chống lại âm mưu phong tỏa biển, sông ngòi Việt Nam bằng các loại thủy lôi MK.52, các nhà khoa học Việt Nam đã tập trung nghiên cứu công trình B.3. B.3 chỉ dài khoảng 45 cm, chiều ngang 30
cm, nặng không đến 10 ki-lô-gam. Tác dụng có thể tiến, lùi, rẽ trái, rẽ
phải, phóng ra những tín hiệu làm những tên “gián điệp câm” mang bí số MK.42, MK.52 mất hoàn toàn tác dụng. Do đó, công trình B.3 được coi là sản phẩm quốc gia, nằm trong quy định bảo mật cấp Nhà nước.

Tên tuổi của tiến sĩ cũng phải giữ kín. Tuy vậy, nhờ có Thúy Vân, Tô Quyên, T.72 và cả Phương Thảo, Hoàng Bổn... mà cơ quan tình báo Mỹ
biết được một số hoạt động của tiến sĩ. Tiến sĩ không nghĩ rằng, cơ
quan tình báo Mỹ lại rất quan tâm đến bản thân anh và công trình B.3.

Mác Clao và Lâm Trí Mao muốn dành trọn sức lực cho việc đánh cắp B.3, coi đó là bậc thang danh vọng cuối cùng.

Trước mặt chúng là những tập tài liệu dày cộp ghi chép về tiến sĩ

Hạnh, về Tô Quyên, về tiến triển của công trình B.3. Kèm theo tài liệu đó có khá nhiều bức ảnh với những chú thích: tiến sĩ Hạnh trình bày luận án tiến sĩ ở trường Đại học Lô-mô-nô-xốp, Mátxcơva, tiến sĩ Hạnh tham quan Viện Hải dương học Thượng Hải, Trung Quốc; tiến sĩ Hạnh cùng kỹ sư Phương Thảo trao đổi công trình B.3... Trong những tập hồ
sơ đó có tập hồ sơ dày cộp về Tô Quyên, có cả biên bản những cuộc nói chuyện, bắt Tô Quyên lấy cắp công trình B.3.

Do chưa đánh giá hết bản lĩnh của nhà khoa học nên ban chuyên án truy tìm T.72 chưa dám thông báo nguyên nhân cái chết của Tô Quyên, sợ tiến sĩ Hạnh có cử chỉ, lời nói không lợi cho vụ án.

Mọi việc làm của trinh sát vẫn tiến hành bí mật, theo dõi sát hoạt động của địch, bảo vệ chặt chẽ công trình.

Chỉ một thời gian ngắn sau khi vợ chết, tiến sĩ Hạnh đã hoàn thành công đoạn cuối cùng của công trình và quyết định hạ thủy con tàu ở bãi thủy lôi MK.52 Hải Phòng. Lần hạ thủy đầu tiên được coi là trận đánh mở màn của chiến dịch.

*

Những ngày cuối năm 1972, Mỹ đang tăng cường đánh phá miền Bắc. Trận đánh thủy lôi của đoàn cán bộ khoa học do tiến sĩ Hạnh chỉ
huy phải tiến hành ban đêm, với sự tham gia của nhiều loại tầu có trọng tải khác nhau, có cả tàu chiến tốc độ cao, cơ động nhanh.

12 giờ đêm.

Con tàu chỉ huy từ trong lạch đi ra biển. Tiến sĩ Hạnh, kỹ sư

Phương Thảo, một số anh chị em tham gia công trình B.3, đại diện Cục đường biển, Ty bảo đám hàng hải, Vụ khoa học kỹ thuật Bộ Giao thông vận tải, đứng trên boong tàu. Khi con tàu chỉ huy ra tới biển, trước mặt mọi người chỉ là một màn đen cùng tận. Mọi người lắng tai nghe, trong tiếng sóng gầm gào có gì như hú gọi. Ông già Tường, dân chài ở
vùng biển này cũng có mặt trên boong tàu.

Gió thổi lồng lộng, sóng biển gầm thét. Tiến sĩ Hạnh chủ nhiệm công trình B.3 - người duy nhất trên tàu đeo kính trắng cầm ống nói của hệ thống thông tin vô tuyến.

− Các bộ phận một, hai, ba... báo cáo.

Qua ống nghe, tiến sĩ Hạnh nhận được báo cáo của các nơi.

− Báo cáo, các thông số kỹ thuật ổn định tốt.

− Báo cáo, hệ thống điện an toàn.

− Báo cáo, nguồn điện tốt.

− Báo cáo, bộ phận điều khiển tự động tốt.

Con tàu chỉ huy vẫn lầm lũi tiến về phía bãi thủy lôi.

− Tất cả chú ý - tiếng tiến sĩ Hạnh vang lên - Trận đánh bắt đầu.

Trong khoảnh khắc, những tín hiệu cấp một từ tàu chỉ huy phát đi. Cả vùng biển như trở mình sau một giấc ngủ dài. Nhiều loại tàu tham gia trận đánh tăng tốc chạy vào bãi thủy lôi MK.52. Trên tàu chỉ
huy, mọi người khẩn trương làm việc.

Phó tiến sĩ Tiến mải mê theo dõi tín hiệu cao tần của con tàu B.3
phát đi.

Kỹ sư Phương Thảo dán mắt vào màn hiện sóng hiện hình, kiểm tra biên độ của các hình xung tín hiệu...

Sau khi kiểm tra lần cuối cùng các bộ phận, tiến sĩ ra lệnh phát tín hiệu đánh. Các con tàu như vặn mình, tăng tốc, lao vào tọa độ
nguy hiểm. Những làn sóng lạ có tần số cao từ B.3 phóng ra.

Một phút.

Hai phút.

Hai phút ba mươi giây...

Trong khoảng không gian vô tận, những tín hiệu cao tần với bước sóng mới lạ liên tiếp xuất hiện, tầng tầng lớp lớp, giăng khắp mặt nước, dội xuống lòng biển, tìm diệt bọn “gián điệp câm” mang bí số MK.52
cải tiến mô-đen 2, mô-đen 3... Sức mạnh sóng cao tần của con tàu B.3
phát ra làm kẻ thù sặc sụa, tắt thở rồi nằm chết cứng, trôi lơ lửng mặc cho tàu bè thả sức qua lại.

*

Đoàn tàu tham gia trận đánh cưỡi trên đầu bọn tù binh MK.52
chạy vào bờ. Tiến sĩ Hạnh và mọi người rời tàu về nhà ông già Tường, ông già Tường rót nước mời mọi người.

Phương Thảo ngồi trên bậc cửa thềm nhà. Cô mặc chiếc áo đã bạc màu. Sau những ngày làm việc căng thẳng, đôi mắt cô lộ vẻ mệt nhọc và đượm buồn, trầm lặng. Cô cứ ngồi ở nơi chấm hết đất liền nhìn ra biển cả, nghĩ về trận đánh.

Công trình B.3 đã làm thất bại âm mưu phong tỏa đường biển, sông ngòi Việt Nam của Mỹ, đã khẳng định sự tiến bộ của khoa học Việt Nam nhưng nó cũng cay nghiệt đối với Tô Quyên quá. Tô Quyên cả một đời vì khoa học, chết cũng vì công trình B.3. Kẻ nào đã giết người con gái yêu quý ấy? Nghĩ tới bạn, Phương Thảo lại thở dài...

− Mệt lắm phải không Thảo? - Hạnh hỏi.

− Không. Ngày chiến thắng em nhớ Tô Quyên quá!...

Tiến sĩ Hạnh đăm đăm nhìn ra phía trước, thả mặc cho suy tư của mình với biển cả. Thảo bối rối vì câu nói vụng về của mình.

− Anh mong trời mau sáng để được nhìn thấy những cánh buồm của dân vùng này đi đánh cá, nhìn thấy tàu bè nước bạn tự do đi lại trên biển.

Thảo nghĩ và mong rằng sau những phút giây chiến đấu căng thẳng, dưới mái nhà kề biển này, cô sẽ trò chuyện với tiến sĩ Hạnh để
tiến sĩ giãi bày những tâm tư, những kỷ niệm sâu kín của đời mình...

May ra những lời tâm tình đó lại giúp cho Thảo hiểu được những điều muốn hiểu... Nhưng nghe giọng nói của tiến sĩ Hạnh, Phương Thảo thấy có điều gì khác thường. Vốn là người rất nhạy cảm trong cuộc sống, cô biết mình nhắc tên Tô Quyên không đúng lúc, gợi cho Hạnh nỗi buồn. Nhưng giờ phút chiến thắng ai mà chẳng nhớ tới người đã hy sinh. Bất giác Phương Thảo nghĩ đến cái chết của Tô Quyên với mọi nỗi buồn day dứt.

Câu nói không đúng lúc của Phương Thảo làm tiến sĩ Hạnh càng buồn hơn.

Hình ảnh Tô Quyên với dáng đi uyển chuyên bắt đầu thu hút tâm trí anh, chiếm lĩnh tâm hồn anh. Từ ngày Tô Quyên đi xa, nhiều đêm anh thức trắng nhìn qua ô cửa. Sau những giờ phút dành sức lực cho
khoa học, mỗi khi bưng bát cơm ăn anh lại thấy buồn, nỗi nhớ Tô Quyên và suy nghĩ không phương hướng rồi đây cuộc sống của Việt Hoa sẽ ra sao cứ len lỏi trong tâm khảm anh, làm phân tán tâm trí của một nhà khoa học chỉ ham mê đèn sách.

Trăng lên cao và bắt đầu ngả về phía Hải Phòng. Hạnh nhìn ra biển. Nỗi nhớ Tô Quyên nhoè đi trong ánh trăng đêm run rẩy dưới nước. Anh nhắm mắt lại, chân vẫn bước bên những con tàu đậu sát bờ.

Công nhân đang khẩn trương, bắc những tấm gỗ dài làm cầu, tấp nập chuyển các phương tiện rà phá thủy lôi lên tàu, chuẩn bị cho trận đánh tiếp theo. Những chiếc thuyền đánh cá của dân chài vùng biển cũng đang kéo lên những cánh buồm to rộng chuẩn bị ra khơi...

Đêm. Gió biển từ ngoài thổi vào, biển vẫn rì rầm như bao năm tháng... Tiến sĩ Hạnh và Phương Thảo đi ngang bãi cát giữa ngấn nước.

Thỉnh thoảng những con sóng xô bờ tràn qua chân họ. Hạnh nhớ đã có lần hai vợ chồng đi nghỉ mát ở Đồ Sơn. Cũng đêm như thế này, hai vợ
chồng đi dọc bờ, mặc cho gió biển phóng đãng thốc ào mái tóc, tà áo.

Nhưng đêm nay... Ôi đau đớn! Anh lại nghĩ về cháu Việt Hoa. Không biết giờ này nó ngủ hay thức?...

Trăng cuối tháng vàng nhạt nhô lên khỏi mặt biển.

Lời ru ‘Trời mưa bong bóng phập phồng. Mẹ đi lấy chồng con ở
với ai” cứ như sóng biển từ ngoài khơi vọng vào. Ừ, nếu Phương Thảo nuôi Việt Hoa sẽ khổ - Hạnh vừa đi vừa nhớ lời Phương Thảo ru Việt Hoa, mà có lần anh nghe được. Anh thương, nhớ con đến phát khóc.

Rồi tự nhiên anh ước ao, giá Phương Thảo thay Tô Quyên chăm sóc Việt Hoa cho tới khi khôn lớn, chắc cuộc đời nó sẽ đỡ khổ, đỡ tủi thân.

Tiến sĩ Hạnh và Phương Thảo bước đi, rời xa nơi neo đậu các con tàu. Nhưng cả một đoạn đường dài hai người đều im lặng khiến Phương Thảo phải đưa mắt nhìn Hạnh như cầu xin anh đừng trách cô đã nhắc tới Tô Quyên, nhắc tới khổ đau cùng tận của cuộc đời anh.

Ánh trăng và ánh sáng biển đủ soi tỏ bộ mặt trắng bệch của anh. Tự
nhiên Phương Thảo thấy thương Hạnh.

Từ ngày quen Hạnh ở Mátxcơva trên khu đồi Lênin cho tới nay, Phương Thảo chưa gặp một ai có trái tim nhiệt tình với khoa học như

Hạnh. Thú thực có lúc Phương Thảo thấy có cảm tình với anh, song cô lại giận cho số phận mình đến với anh quá muộn.

Tiến sĩ Hạnh và Phương Thảo im lặng đi trong tiếng sóng biển, trăng trên trời vẫn tiếp tục run rẩy trong ánh biển bàng bạc. Thỉnh
thoảng mây trắng đục kéo qua làm Phương Thảo tưởng như trăng đang lấy khăn lau những giọt nước mắt.

Hai người tiếp tục đi trên bãi cát. Sóng biển đôi lúc bị gió thổi mạnh chờm đến chân họ. Hai người đăm đăm nhìn ra biển. Câu chuyện giữa hai người tự nhiên bị ngưng đọng. Bắt đầu tiếp tục câu chuyện từ đâu, cả tiến sĩ Hạnh và Phương Thảo đều không hay biết. Thế rồi Phương Thảo bắt đầu từ một câu hỏi thực sự vụng về:

− Ca-chi-a có hay ghi thư cho anh không?

− Có.

Ca-chi-a là cô gái Nga học vật lý nguyên tử ở trường đại học tổng hợp quốc gia Mátxcơva, bạn thân của tiến sĩ Hạnh và Phương Thảo.

− Còn Zin?

Zin là cô gái Mỹ cũng lưu học tại Mátxcơva theo Nghị định thư
trao đổi văn hóa giữa Chính phủ Mỹ và Chính phủ Liên Xô.

− Từ ngày cô ta về Mỹ không thấy ghi thư.

− Em nghe nói cô ta đi Ha-oai rồi sau đó trở lại Liên Xô làm phiên dịch trong Toà Đại sứ Mỹ.

− Cô bé cũng thông minh đấy.

Câu chuyện lúc đầu tưởng như vô vị nhưng nó cũng đưa hai người trỏ lại cuộc sống lưu học tại Liên Xô trên khu đồi Lênin. Tiến sĩ

Hạnh và Phương Thảo đứng trên khu đồi nhìn xuống dòng sông Mátxcơva. Hai người rời ký túc xá đi xuống chân đồi dọc theo bờ sông.

Bầu trời Mátxcơva trắng ánh điện. Phía trên tầng ánh sáng là một màu đen che khuất cả trăng sao.

Đó là lần đầu tiên tiến sĩ dạo chơi với một cô gái trên đường phố

Mátxcơva và cũng là lần đầu tiên Phương Thảo sánh vai bên người con trai.

Còn đêm nay ở nơi kề biển này, Phương Thảo lại đi bên tiến sĩ

Hạnh, lần thứ hai đi bên anh, lòng ngổn ngang bao suy nghĩ. Hai người cúi đầu bước đi chẳng hề nhìn nhau, mỗi người theo đuổi một ý nghĩ
riêng. Nhưng cả hai người đều thấy lòng trống trải, giận cho số phận mình, song không ai muốn thổ lộ trước.

Còn Phương Thảo, cô cảm thấy sợ nếu đi quá xa. Nhưng cô lại cảm thấy phảng phất trong mắt Hạnh nỗi buồn tội nghiệp. Chắc anh ấy đang nghĩ anh bị cô đơn như người dân chài một mình một thuyền giữa biển cả. Có lẽ anh đang đau khổ vì gia cảnh của anh. Nghĩ về

Hạnh như thế, cô không nỡ quay trở lại mà cứ tiếp tục đi.

− Anh nghe nói, Thảo và Sinh thân nhau lắm phải không?

− Anh ấy và em quen nhau qua một lần bị đâm xe.

Phương Thảo kể lại chuyện xảy ra ở ngã ba Trần Bình Trọng -

Trần Hưng Đạo, cố ý không trả lời câu hỏi của Hạnh, nhưng Hạnh cũng cảm thấy an tâm, tỉnh táo hơn. Sự mặc cảm về quan hệ giữa Phương Thảo và Sinh tan dần. Tiến sĩ Hạnh bỗng thấy thèm thuốc lá. Tay đưa lên túi ngực, anh mới sực nhớ đêm phòng không cấm không được bật lửa. Anh bỏ bao thuốc, chép miệng cho đỡ cơn thèm. Từ ngày quen biết tiến sĩ Hạnh ở Liên Xô cho đến những ngày cùng tham gia công trình B.3. Phương Thảo biết Hạnh nghiện thuốc nặng. Cử chỉ vừa rồi không qua được mắt Thảo, cô hiểu anh đang nghĩ gì mà thèm thuốc đến cực độ như thế. Lại một lần nữa cô định quay về, nhưng rồi cái vắng lặng của biển như đồng tình thôi thúc cô bước tiếp.

− Từ ngày Tô Quyên chết, anh buồn và thương cháu Việt Hoa lắm

− Hạnh bồi hồi nói - Khi đọc tài liệu, vào thư viện hay chỉ huy trận đánh vừa rồi, tạm thời anh không nghĩ đến Việt Hoa. Nhưng lúc đi bên Thảo như thế này, anh lại thương cháu. Và muốn rằng... Hạnh dừng lại nói, tiếp tục bước. Anh lại muốn hút thuốc nhưng cũng như lần trước không dám hút - Thảo trở thành mẹ của cháu.

Hai người im lặng.

Gió biển chẳng hề đùa nghịch nhưng cứ thi nhau vượt qua chân Thảo như thôi thúc cô nói lên những điều Hạnh chờ đợi. Cô vẫn im lặng chưa biết nói gì thêm trước sự đau khổ, trống trải của Hạnh. Phương Thảo đi gần Hạnh hơn. Đôi mắt to đen có hàng mi cong, dài của Thảo cứ nhìn xuống bãi cát. Mãi sau, cô mới nói nho nhỏ như chỉ để cho Hạnh nghe:

− Thì em vẫn gọi Việt Hoa là con đấy chứ!

− Còn anh? - Tiến sĩ Hạnh hỏi trong hơi thở, giọng nhẹ nhõm và xúc động. Câu hỏi và giọng nói của Hạnh, Phương Thảo mới thấy lần đầu tiên. Hình như câu hỏi đó là một sợi dây liên lạc thần bí, một sợi tơ
hồng nào đó làm cả hai người xúc động. Phương Thảo cứ nhìn về phía mép nước phía trước nơi có mảng sáng và tối giao nhau chạy dài mờ
ảo.

− Em coi anh là người đồng nghiệp.

− Thế thì đêm nay em đi chơi với anh làm gì?

Hạnh nắm chặt bàn tay lặng lẽ bước.

− Còn cháu Việt Hoa?- Bỗng Hạnh cầm tay Phương Thảo - em đến với anh là đến với cháu Việt Hoa đấy.

− Nhưng điều đó không thực hiện được.

Hạnh cảm thấy như mọi vật bị ngưng đọng. Tay anh vẫn nắm cổ
tay tròn lẳn của Phương Thảo.

− Thảo! - Anh gọi giật và kéo Thảo về phía mình.

− Đừng anh! - Thảo đẩy nhẹ Hạnh ra - gì mà vội thế, để em suy nghĩ đã chứ.

Tay Hạnh buông thõng, bối rối trước câu nói không rõ ràng của Phương Thảo. Hai người đứng ngay bên mép nước, đứng ngay giữa vệt vừa sáng vừa đen mờ nhìn nhau không nói.

Màu hồng từ phía xa cùng tận xuất hiện mỗi lúc một đậm hơn.

*

Sau khi chuyển Hoàng Bổn đến phòng giam đặc biệt, trung tá Nam vẫn đặt ra hàng loạt câu hỏi về anh ta. Lúc đầu, bị gọi đến cơ
quan an ninh, anh ta lo sợ mất bình tĩnh rồi tự nhiên lại phản ứng mạnh. Tất cả sợ hãi, bình tĩnh, rồi phản ứng của anh ta xem ra không có vẻ giả tạo. Thật đáng trách khi bắt một người mà chưa thể hiểu chính xác việc làm của họ. Nhưng trên mặt trận bí mật này kẻ địch thường hay đóng kịch lắm.

Trung tá Nam suy nghĩ và kiểm tra lại quyết định bắt Hoàng Bổn của mình. Điều gì đã dẫn tới quyết định đó. Phải chăng là ấn tượng đầu tiên về dấu vân tay, rồi đến biển số xe. Dấu vân tay chẳng qua chỉ
là đường nét tự nhiên trên những đầu ngón tay của con người. Biển số
xe do con người làm ra nó. Nếu tay và biển số xe kia đích xác của con
người bí mật tuy đang truy tìm thì việc bắt anh ta hoàn toàn chính xác.

Còn nếu anh ta là một thầy thuốc không hơn không kém thì...? Nhưng xác định như thế nào? Thật là khó xử. Phải bình tĩnh lần gõ từng việc một. Trước hết, không được nóng vội, phải nắm chắc khoá mã và âm mưu tiếp theo của chúng. Bây giờ ta phải tiếp tục làm rõ về cái chết của Tô Quyên. Tiến sĩ Hạnh đã hoàn thành công trình B.3 rồi, mình mời tiến sĩ đến trao đổi về lá thư viết cho Hoàng Bổn.

Ngay hôm sau, tiến sĩ Hạnh và trung tá Nam ngồi trao đổi tại phòng làm việc của trung tá.

− Vừa qua tôi có xem cuộc trưng bày phương tiện chống Mỹ
phong tỏa đường biển do Bộ Giao thông vận tải tổ chức ở cơ quan Bộ.

− Anh thường xuyên theo dõi những tiến bộ của khoa học chứ? -

Tiến sĩ nhìn trung tá hỏi một cách thực thà.

− Có chứ, nhất là công trình B.3 của anh. Tôi đã thấy ánh mắt những người xem triển lãm sáng lên tỏ thái độ thích thú khi nhìn thấy con tàu rà phá thủy lôi B.3 do anh chế tạo.

− Cũng chẳng phải do một mình tôi mà do tập thể cán bộ khoa học Bộ Giao thông vận tải, Đại học Bách khoa và Bộ Tư lệnh Công binh và cả người vợ xấu số của tôi nữa.

Giọng tiến sĩ ngậm ngùi. Chuyện giữa tiến sĩ Hạnh và trung tá kéo dài hàng tiếng đồng hồ, song trung tá vẫn chưa tìm được cơ hội để
đi sâu vào vấn đề mình định tìm hiểu. Anh đành dùng những câu hỏi theo phương án hai.

− Anh Hạnh ạ! Tôi cũng không nghĩ rằng anh lại say mê khoa học đến mức độ bỏ cả vợ ốm ở nhà để đi công tác. Đúng là một cán bộ tận tụy với khoa học.

Vốn là người hết lòng thương yêu vợ, khi nghe trung tá đánh giá như thế, Hạnh cảm thấy lòng tự trọng bị tổn thương. Anh nói như thể
thanh minh:

− Tôi đi công tác nhưng đã nhờ một người bạn đến chăm nom giúp.

− Bạn anh ở đâu, làm gì?

− Bác sĩ Hoàng Bổn ở Tổng cục đường sắt. Hôm đi vội quá, tôi có
ghi vài dòng ngắn ngủi nhờ anh ấy đến khám và cho thuốc tại nhà.

− Có phải anh viết bằng mảnh giấy này không?

Trung tá Nam cầm tờ giấy nhàu nát đưa lên ngang mặt. Linh tính báo cho tiến sĩ Hạnh có sự hoài nghi.

− Tờ giấy này liên quan tối cái chết của vợ tôi ư?

− Tất nhiên không phải, anh Hạnh ạ. Chúng tôi chỉ muốn anh xác định lại chữ trên trang giấy này do chính tay anh hay ai viết?

− Vâng, chính chữ tôi viết - tiến sĩ Hạnh gật đầu. Anh vẫn chưa thoát khỏi những thắc mắc nên hỏi:

− Nhưng tại sao các anh hay hỏi về bác sĩ Hoàng Bổn thế?

− Tất nhiên là có vấn đề - trung tá Nam mỉm cười - nhưng nó vẫn còn nằm trong bí mật. Đối với người khác thì không thể nói nhưng đối với anh, tôi có thể nói được, tờ giấy đó có liên quan đến cái chết của vợ anh.

− Liên quan tới cái chết của vợ tôi?

Tiến sĩ Hạnh đưa tay lên bóp chặt thái dương, cắn chặt môi đến bật máu.

− Tôi không tin nó liên quan đến cái chết của vợ tôi. Chính tay tôi viết thư mời anh ta tới chữa bệnh cho vợ tôi. Anh ấy là bạn từ hồi còn nhỏ mà.

− Anh không nghĩ đến sự biến đổi của sự vật hay sao?

− Tất nhiên là có.

− Như vậy cũng không thể khẳng định Hoàng Bổn là người tốt được. Biết đâu hôm nay tốt với anh, ngày mai lại phản anh. Nói chung nghi ngờ là điều không tốt. Song nghi ngờ để dẫn đến tin tưởng tuyệt đối là điều cần thiết phải làm. Nghi ngờ để loại trừ, minh oan cho những người vô tội là một loại việc của công an. Đúng là chúng tôi chưa khẳng định bác sĩ Hoàng Bổn là người ám hại Tô Quyên , nhưng chúng tôi nghi. Mà đã nghi thì phải làm rõ. Có phải không tiến sĩ Hạnh?

Hạnh vẫn ngồi im không trả lời.

− Vì còn nghi nên chúng tôi đề nghị anh giữ kín nội dung buổi nói chuyện này.

*

Tiến sĩ Hạnh ra về. Trung tá Nam lấy sổ tay ghi lại nội dung cuộc nói chuyện. Như thế là đã khẳng định bác sĩ Hoàng Bổn đến nhà Tô Quyên theo yêu cầu của tiến sĩ Hạnh. Đó là sự thực. Nhưng liệu rằng phía sau sự thực kia có điều gì giả dối không? Trung tá Nam im lặng suy tư. Kinh nghiệm cho ông hay, khi bắt tay vào điều tra xét hỏi, chứng cứ và thái độ của can phạm đều có tác dụng như nhau, giúp người cán bộ an ninh đánh giá đúng thực chất vấn đề.

Trung tá Nam cân nhắc thận trọng kế hoạch tiếp theo. Ông cầm bút ghi thận trọng từng chi tiết.

Đại úy Dương đột ngột bước vào làm ngắt quãng sự suy nghĩ của trung tá.

− Theo báo cáo của trinh sát tiếp cận đối tượng nghi là T.72 cho biết cơ quan tình báo Mỹ đang ráo riết chuẩn bị kế hoạch đánh cắp công trình B.3. Trinh sát của chúng ta cung cấp cả khóa mã mà đối tượng thường dùng. Theo khóa mã đó, ta có thể dịch được tất cả
những bản mật điện cơ quan tình báo trung ương Mỹ chỉ thị cho T.72.

− Nội dung những bức điện đó nói gì?

− Chỉ thị kế hoạch đánh cắp công trình B.3 giai đoạn một, phía Mỹ đứng ngoài không trực tiếp nhúng tay vào khống chế Tô Quyên.

Trên gương mặt đăm chiêu của trung tá Nam như ẩn một nụ cười, ông đứng lên, đi lại trong phòng nhẹ đến mức tưởng để giày chỉ đi trong không khí. Khi đi hết vòng quanh phòng, ông nói:

− Hợp tác bề ngoài hay thật lòng thật dạ thì chúng ta cũng chẳng cần tranh cãi làm gì, căn cứ theo nội dung chỉ thị cho T.72 cũng biết được. Cả một thời gian dài T.72 không để lộ mình, không hề tiếp xúc với Thúy Vân, với N., có thể nói rằng cơ quan tình báo trung ương Mỹ
đã lừa miếng khá cao thủ. Mục đích chính, Mỹ phong tỏa bờ biển, ngăn chặn chi viện của miền Bắc cho miền Nam, làm cho giao thông Việt Nam tê liệt, Việt Nam yếu dần để chúng dễ bề thôn tính.

Trung tá Nam vẫn bước từng bước một, nói tiếp:

− Thoạt đầu, theo tin của ta từ nước ngoài báo về, T.72 và Thúy Vân sẽ hợp tác đánh cắp B.3. Cho tới khi Thúy Vân rung dọa Tô Quyên, vẫn không thấy T.72 xuất hiện. Thú thực, lúc đó tôi có cảm giác tin tức ban đầu của ta bị nhiễu. Nhưng qua nội dung những bức điện vừa dịch được đủ để kiểm chứng lại những nhận định của chúng ta. T.72 vừa bắt tay Thúy Vân vừa không còn điều kiện tiếp cận tiến sĩ Hạnh nữa.

Hay nói những từ chúng ta vẫn dùng là không còn cơ sở tiếp cận tiến sĩ Hạnh. Từ đó, T.72 hoạt động ráo riết hơn. Tuy vậy, hắn vẫn chưa xuất đầu lộ diện. Chúng ta cần khẳng định cho thật rõ ràng, minh bạch vấn đề này.

Tiếng chuông điện thoại cắt đứt lời nói của trung tá. Trong ống nghe vang lên giọng của một cô gái trẻ:

− Báo cáo đồng chí, đại tá Cục trưởng mời đồng chí đến ngay phòng đồng chí đó để làm việc.

Trung tá quay lại phía đại úy:

− Tôi phải lên gặp Cục trưởng có việc gấp. Đồng chí tiếp tục nghiên cứu cái chết của Tô Quyên . Ngày mai chúng ta sẽ bàn tiếp.

Trung tá đứng dậy chìa bàn tay khỏe khoắn, chắc nịch bắt tay đại úy Dương.

Trên đường đi gặp Cục trưởng, trung tá Nam linh cảm Cục trưởng không hài lòng về công việc của ông. Cho tới nay, vẫn chưa xác định được T.72, chưa tìm ra được thủ phạm giết Tô Quyên. Chắc Cục trưởng chỉ hài lòng có một việc bảo vệ được công trình B.3 cho đến khi ra đời và bảo vệ an toàn tính mạng cho nhà khoa học trẻ tuổi. Nhưng lại phạm thiếu sót lớn để kẻ địch sát hại vợ tiến sĩ. Càng nghĩ, ông càng thấy vấn đề phức tạp hơn, thậm chí dẫn tới bế tắc...

Nhưng trung tá Nam hoàn toàn bất ngờ khi gặp đại tá Cục trương.

Nhìn khuôn mặt hốc hác vì nhiều đêm thức trắng của trung tá, đại tá Cục trưởng có cảm giác trung tá già hơn thực tế đến năm, sáu tuổi. Ông nói ngay để trung tá bớt lo lắng:

− Tôi thông báo để đồng chí biết, Mỹ và ta vừa ký nghị định thư
về rà phá thủy lôi ở bờ biển, sông ngòi Việt Nam. Theo nghị định thư, phía Mỹ sẽ cử một đoàn rà phá thủy lôi do phó đô đốc hải quân Mắc Cao Ly tướng hai sao chỉ huy lực lượng đặc nhiệm rà bom mìn số 8
cầm đầu sẽ đến Việt Nam để rà phá thủy lôi và sẽ trao đổi cho ta khí tài rà phá thủy lôi. Nhưng cho tới nay, cơ quan tình báo Mỹ chưa biết con tàu B.3 và các khí tài khác của ta. Để chuẩn bị cho cuộc bàn giao, chúng chỉ thị cho T.72 áp dụng mọi thủ đoạn có thể áp dụng được để
đánh cắp B.3 trao cho phái đoàn Mỹ tại Hải Phòng.

Như vậy là T.72 vẫn đang hoạt động mạnh - Trung tá suy nghĩ - thế
mà cách đây vài phút mình đã cho rằng nó thu mình nằm im chờ
nhiệm vụ mới - ông nghiêm khắc tự phê phán nhận định không có căn cứ của mình.

− Thưa đồng chí - Trung tá nhìn về phía đại tá Cục trưởng - đồng chí có thể thông báo cho chúng tôi biết thời gian T.72 nhận chỉ thị đó được không?

Đại tá trả lời ngay:

− Mới cách đây hai giờ.

Trung tá bật lửa châm thuốc nhưng quên không hút, vẫn để điếu thuốc cháy lặng lẽ trên tay.

− Hoàng Bổn bị bắt nửa tháng rồi - trung tá dụi mẩu thuốc vào hộp gạt tàn- liệu rằng địch có biết Hoàng Bổn bị bắt không?

− Biết chứ. Chúng theo dõi từng bước đi, việc làm của Hoàng Bôn.

− Nếu biết Hoàng Bổn ngồi trong trại giam tại sao chúng vẫn chỉ
thị đánh cắp B.3. Như vậy Hoàng Bốn có phải là T.72 không? Nếu không phải T.72, tại sao đồng chí lại đồng ý cho tôi ký lệnh bắt giam Hoàng Bổn.

Trung tá nói với thái độ bực bội:

− Đúng là lúc đó tôi đồng ý ký lệnh bắt anh ta. Và nếu anh ta chưa bị xích tay thì ngay bây giờ tôi cũng đồng ý ký lệnh bắt để kẻ
địch yên tâm rằng cuộc truy tìm T.72 của chúng ta đang lao theo hướng khác. Tôi cho rằng việc làm này sẽ có sức thuyết phục lớn để cơ
quan tình báo Mỹ cho T.72 hoạt động mạnh hơn. Mặt khác, từ nay tới ngày ta và Mỹ gặp nhau chẳng còn bao xa. Lẽ nào chúng ngồi vào bàn đàm phán với hai bàn tay trắng? Chúng rất cần có tài liệu B.3 làm vốn.

B.3 không chỉ bó hẹp trong giá trị về khoa học mà còn có giá trị về
phương diện chiến lược quân sự trên mặt trận giao thông. Trên bàn đàm phán sắp tới, chúng sẽ sử dụng nó vào mục đích thương lượng.

Do đó, chúng sẽ tìm mọi cách đánh cắp cho được B.3. Theo tin tức trinh sát của ta kết hợp với các nguồn tin khác có thể khẳng định: Sinh là tên gián điệp lợi hại, song có phải là T.72 hay không vẫn là điều khó hiểu.

Trung tá Nam ngồi im suy nghĩ, ông tự cho mình quá kém cỏi đến nỗi chưa xác định được Sinh là tên gián điệp cáo già, đến nỗi bắt Hoàng Bổn để rồi truy khan. Thật là buồn.

Khi nghĩ mình là một người lính phải tuân theo mệnh lệnh, trung tá chấp nhận ý kiến của đồng chí Cục trưởng. Nhưng nghĩ tới trách nhiệm của người chỉ huy, lương tâm nghề nghiệp, ông vẫn nghi Hoàng Bổn là T.72. Dấu vân tay và biển số xe đạp vẫn còn nguyên đó, ai dám xóa nó đi để buộc tội cho kẻ khác. Mình cần phải tuân lệnh một cách có suy nghĩ. Ông phân tích những tài liệu liên quan tới vụ án, nhưng vấn đề trọng yếu lại chưa giải thích được. Ông quay lại phía Cục trưởng:

− Báo cáo đồng chí, chúng ta giải thích như thế nào về dấu tay và biển số xe của Hoàng Bổn?

− Đó chính là câu hỏi mà lãnh đạo Bộ đang yêu cầu chúng ta trả
lời. Đồng chí phải thấy câu hỏi này nó nhức nhối trong cơ thể. Trả lời được câu hỏi đó là ta xác định được T.72.

Cả hai yên lặng. Những điều đại tá nói với trung tá Nam không bất ngờ, nhưng rõ ràng nó là câu trả lời của đoạn kết vụ án. Cả thời gian dài, ông mày mò giải đáp cho bài toán nhiều ẩn số đó mà vẫn chưa giải đáp được. Ông hy vọng thời gian tới T.72 hoạt động mạnh, nó sẽ có cơ sở xuất đầu lộ diện. Nghĩ thế, ông thấy trong lòng tràn lên một niềm vui. Nhưng rồi niềm vui ấy lại tan biến đi ngay. Chờ đợi nó tự bộc lộ mình là việc làm ngu xuẩn, cơ bản phải tác động để nó tự
xuất đầu lộ diện. Buộc địch hoạt động theo ý mình, đó chính là nghệ
thuật đánh địch trên trận tuyến thầm lặng này.

− Tôi thông báo để đồng chí biết tình hình như thế. Bây giờ chúng ta nhử cho con thú lao ra vồ mồi.

Đại tá Cục trưởng nói một cách thận trọng. Đôi mắt ông chứa đựng điều gì sâu thẳm, kín đáo. Người mới gặp, thấy đôi mắt ấy ẩn một nỗi buồn, nhưng sống lâu thấy nó chứa đựng một sự chắc chắn.

Khi gặp việc khó, nó lặng lẽ, lầm lũi. Nhưng khi sự suy nghĩ, tính toán có khả năng phát triển tốt, nó lại bừng sáng bất ngờ. Trung tá Nam nhìn thẳng vào đôi mắt người chỉ huy, lắng nghe những chỉ thị mới.

Đã đến giờ nghỉ trưa. Trung tá Nam chia tay Cục trưởng trở về
phòng làm việc. Õng ngồi xuống chiếc ghê xa lông, bật diêm hút thuổc.

Ông lấy giấy bút ghi lại toàn bộ kế hoạch công tác của mình, nhất là kế hoạch cho trinh sát bí mật tiếp xúc với đối tượng nghi là T.72.

5

Sau lần đi chơi với Hạnh ở vùng biển Hải Phòng trở về, Phương Thảo có vẻ buồn. Cô lặng lẽ hơn trước. Cô không né tránh mà hạn chế
tiếp xúc. Nếu như vì công việc phải gặp, cô chỉ giao tiếp vài câu rời rạc.

Phương Thảo muốn rời biển cả trở về Hà Nội. Nhưng về Hà Nội cô lại ngại gặp Sinh. Hai người con trai cùng yêu mình một lúc chắc sẽ có sự
đổ vỡ ngấm ngầm xảy ra mà chỉ có mình cô mới biết được.

Trong những ngày tiến sĩ Hạnh chỉ huy trận đánh, Phương Thảo có điện của Bộ Giao thông vận tải gọi về Hà Nội. Cô đến buồng chỉ huy gặp Hạnh. Anh đang ngồi với vẻ điềm đạm.

Thấy Phương Thảo vào, Hạnh tỏ ra lúng túng thực sự.

− Có việc gì vậy em?

Giọng Hạnh có vẻ bồn chồn. Anh khép hờ cánh cửa cho gió khỏi thổi vào.

− Em có điện phải về Hà Nội ngay.

− Ai báo tin cho em biết?

− Em nghe trực tiếp qua đài thu.

Hạnh hơi chau mày nghĩ ngợi.

− Trận đánh đang triển khai mà Bộ lại gọi em về. Trong thời gian em vắng mặt, nhỡ có trục trặc nào đó về lưới điện, ai sẽ là người sửa chữa?

Tiến sĩ Hạnh nói chậm nhưng tỏ thái độ bất bình.

− Các đồng chí lãnh đạo Bộ cho anh toàn quyền chọn người tham gia công trình B.3 cơ mà - Hạnh dừng lại có vẻ suy nghĩ - Thôi được.

Anh sẽ điện báo xin Bộ để em ở lại tiếp tục làm việc.

Một làn gió biển thổi tới, làm bay bay mái tóc Phương Thảo...

Cô mỉm cười nhìn Hạnh để che đậy sự lúng túng của mình trước sự phản ứng bất ngờ của Hạnh. Cô hình dung công việc phải làm ở Hà Nội. Và vững tin ý kiến của Hạnh sẽ không chuyển đổi được quyết định của cấp trên. Phương Thảo không muốn việc điều động cô về Hà Nội trong lúc này dẫn tới phản ứng của Hạnh. Cô chuyển giọng:

− Về việc này, em đã điện báo cáo về Hà Nội. Các anh trên đó vẫn yêu cầu em phải về ngay. Khi gọi em về chắc các anh ấy đã cân nhắc việc ở Hà Nội và công việc ở đây. Nếu chỉ nghĩ tới công việc ở đây mà không nghĩ tới Hà Nội là cá nhân đấy.

Hạnh choáng váng đến vài giây. Anh quay nhìn ra biển. Màu xanh vô tận của biển cả vẫn không sao làm dịu bốt nỗi xúc động của anh. Phương Thảo biết mình nói quá lời, không những không thuyết phục được Hạnh mà còn làm tổn thương đến lòng tự trọng của anh.

Anh nghiên cứu công trình B.3 có phải vì cá nhân đâu. Tại sao mình lại nói mấy câu ngớ ngẩn thiếu suy nghĩ như thế? Cô hối hận quay lại nhìn Hạnh.

− Em cũng muốn ở đây cùng anh, song lại thương cháu Việt Hoa.

Chắc nó mong anh và em nhiều lắm. Em về Hà Nội để có dịp chăm sóc cháu.

Nghe Phương Thảo nói. Hạnh qua được cơn xúc động này lại bị
cơn xúc động khác ập đến. Sau giây phút, câu nói của Phương Thảo đã làm cân bằng tình cảm của Hạnh.

− Ừ, chắc nó nhớ em nhiều hơn. Vì nó coi em là mẹ mà. Trẻ con thường quí mẹ hơn bố. Nếu em không có mặt ở Hà Nội thì tội nghiệp cho Việt Hoa quá.

Hạnh tỏ thái độ đồng tình.

− Em định bao giờ về Hà Nội?

− Ngay đêm nay em đi nhờ xe của công an vũ trang.

− Thôi được, em cứ về Hà Nội với Việt Hoa. Ở đây có gì xảy ra anh sẽ lo tất cả. Mà Hà Nội, Hải Phòng cũng chẳng xa nhau lắm.

*

Sáng hôm sau, Phương Thảo về đến Hà Nội. Cô vào nhà trẻ Kim Liên đón cháu Việt Hoa, ghì chặt cháu vào lòng. Cái đêm đi dạo chơi với Hạnh ở bờ biển... và lời tỏ tình bóng gió của anh, lúc này mới ngấm sâu vào cô. Cô nhớ từng lời nói, từng cử chỉ của Hạnh. Không, không thể yêu đương trong lúc này được. Nhưng cái đêm ở nơi chấm hết đất liền Hải Phòng ấy cứ ám ảnh cô. Nhớ đến lời nói và cử chỉ của Hạnh hôm ấy... Thảo thấy tội nghiệp cho anh quá...!

Còn giờ đây, khi ở xa Hạnh, Thảo suy nghĩ... đắn đo... giằng co...

giữa tình cảm, tình thương với những định kiến của xã hội... Dù tốt đến mấy nhưng anh ấy cũng... đã có một đời vợ, có con... Còn mình...

Bỗng có tiếng gõ cửa. Thảo bừng tỉnh đứng dậy, mở cửa.

− Anh Sinh!

Lần đầu tiên trong quan hệ, Sinh nghe thấy Phương Thảo gọi tên mình một cách tình cảm. Mặt Sinh đỏ gay. Có lẽ anh ta vừa uống rượu.

− Cơn gió lành nào đưa anh tới đây thế?

− Tại nhớ em yêu đấy mà.

− Thôi, vào đi anh!

Phương Thảo đẩy khẽ Sinh vào nhà.

− Ngày nào anh cũng qua nơi đây một lượt xem em đã về chưa.

Anh mong em không phải từng ngày mà từng giờ đấy!

− Em cũng đoán thế.

Nghe giọng Thảo nói và điều quan trọng hơn nữa là đứng trước người con gái đẹp, đôi mắt ti hí của Sinh bỗng ánh lên những nét si mê hoang dã. Sinh muốn ghì chặt Thảo vào lòng. Nhưng rồi bức tường nguyên tắc “không được đụng đến người tôi khi chưa đăng ký” đã ngăn lại. Nếu bây giờ làm gì phật lòng Thảo, thì không chỉ tình yêu mà mọi việc khác nữa đều đổ vỡ. Nghĩ thế, Sinh đành dằn lòng ngồi xuống giường nhìn vào bộ ngực căng tròn của Phương Thảo, rồi lại bực bội nhìn cháu Việt Hoa đang nằm trong lòng Phương Thảo. Nó mở tròn mắt nhìn Sinh. Sinh không dám nhìn thẳng vào đôi mắt đứa trẻ, vội ngoảnh đi nơi khác. Phương Thảo phát giác thấy sự đổi thay sắc mặt
của Sinh. Cô ra vẻ không hay biết, nói:

− Em định thứ hai tới lại xuống Hải Phòng.

− Đi làm gì mà vội thế? Không ở lại với anh được vài ngày nữa hay sao?

− Trận đánh thủy lôi đang khẩn trương lắm anh ạ.

Sinh hỏi một câu thăm dò, lại có ý tò mò như đứa trẻ tìm trò chơi lạ.

− Khẩn trương mà lại bỏ về. Hay là đào ngũ.

Phương Thảo cười.

− Anh nói rõ dớ dẩn. Đào ngũ mà lại bảo thứ hai tuần tới đi Hải Phòng.

Phương Thảo nói như giải thích:

− Con tàu B.3 vừa hạ thủy đã trục trặc. Em phải về lấy bản thiết kế đem xuống để kiểm tra lại. Chẳng là hôm đi, anh Hạnh để bản thiết kế ở nhà. Anh ấy là tư lệnh chiến dịch, không thể bỏ mặt trận được nên em phải về mang bản thiết kế đó xuống ngay. Mấy ngày hôm nay, máy bay Mỹ đánh phá ác liệt, em toàn phải đi đêm. Không biết chiến tranh kéo dài đến bao giờ nữa.

Phương Thảo thở dài và thầm ngạc nhiên sao hôm nay mình lại nói năng trôi chảy đến thế...

Câu chuyện giữa Sinh và Thảo vẫn tiếp tục. Sinh kể cho Thảo nghe những ngày Sinh nhớ thương mong đợi Thảo về. Còn Thảo, cô kể
cho Sinh nghe những công việc ở vùng biển Hải Phòng. Cho đến khi còi điện của thành phố báo đã 12 giờ vang lên một hồi dài, hai người mới chia tay.

− Chiều anh đến đón em đi chơi nhé.

− Tuỳ anh. Nếu anh thấy cần thiết có em ở bên. Phương Thảo trả
lời Sinh với sự hài lòng và nũng nịu.

*

Hà Nội lên đèn sau khi máy bay Mỹ đã bay xa, trả lại bình yên cho thành phố. Phương Thảo nóng lòng chờ Sinh. Có tiếng gõ cửa, cô đi ra mở cửa. Trời hơi se lạnh. Sinh mặc áo bay, chân đi dép nhựa, đầu chải bóng mượt, đứng ngay lối ra vào.

− Gớm, trông anh ăn mặc cứ như một nhà ngoại giao đang tiếp khách ấy.

− Chuyện, đi chơi với người yêu mà lại!

Cả hai cùng cười.

− Anh có thấy lạnh không?

− Không, em ạ.

− Thế anh ăn cơm chưa?

− Chưa. Anh đã hẹn em đi ăn hiệu cơ mà.

− Ừ nhỉ. Thế mà em quên mất, đã nấu cơm từ chiều.

− Thôi mà. Để đấy sáng mai rang lại.

− Anh Sinh ơi, sau này chúng mình sống với nhau chắc gia đình giàu lắm nhỉ?

Sinh có vẻ ngỡ ngàng, đột ngột hỏi lại:

− Sao em lại nói thế thế. Của đâu ra mà giàu?

Phương Thảo cười thoải mái.

− Vì mới yêu đã nghĩ đến tiết kiệm cả cơm nguội mà.

Lần này đến lượt Sinh cười và giục:

− Nào chuẩn bị đi, em.

Hai người đi chung một xe. Phương Thảo kể hết chuyện này đến chuyện khác. Một điều xưng “em”, hai điều gọi “anh” làm Sinh cảm thấy hài lòng và ấm áp. Những nỗi lo âu, mệt mỏi và sự sợ hãi trong Sinh tan dần...

Tối hôm ấy, Phương Thảo và Sinh đi vào công viên Thống Nhất.

Họ ngồi bên nhau và nói đủ mọi chuyện trên đòi. Mãi tới đêm khuya, Sinh không thể kìm nổi tình cảm của mình, nói với Phương Thảo:

− Anh muốn rằng...

− Không. Không được đụng đến người em khi chưa đăng ký. Về đi anh!

− Nhưng em không nhận thấy anh yêu em đó sao?

− Em biết. Nhưng đó là nguyên tắc đã được anh đồng ý rồi cơ mà.

Sinh ngồi im nhìn Phương Thảo.

− Nguyên tắc của em đưa ra là một sự tàn ác đùa giỡn đối với tình yêu. Hay nói đúng hơn đó là câu nói dối.

Phương Thảo tái mặt, mất bình tĩnh trong giây phút, cô không ngờ Sinh phản ứng mạnh đến mức độ như thế. Một lát sau, cô lấy lại bình tĩnh và tìm được câu giải thích thỏa đáng:

− Anh là người Việt Nam mà chẳng hiểu gì về phong tục của Việt Nam. Anh biết không, ở bọn con gái chúng em, cái đáng quí nhất là sự
trong trắng... Vì thế, càng yêu anh, em càng phải giữ gìn. Mà em giữ
là giữ cho anh chứ giữ cho ai cơ chứ? Nếu anh không thấy điều này thì... Chúng ta phải xem lại quan hệ.

Bây giờ đến lượt Sinh lúng túng. Nhưng ngay sau đấy, Sinh đã tìm được câu tấn công lại:

− Yêu anh mà tại sao em không để anh đưa em xuống Hải Phòng.

Hay là hẹn người khác rồi?

Câu nói này không được sắp xếp trong đầu Sinh từ trước nên bị

Phương Thảo vặn lại:

− Anh đã bàn với em đâu mà vội chụp mũ.

Phương Thảo quay đi, có vẻ hòn dỗi. Giây phút đó, tựa hồ như

Sinh đang phải chống đỡ sức nặng của cả trái đất đổ lên đầu. Đôi mắt
thất vọng của Sinh nhìn Phương Thảo như muốn cầu xin.

− Ừ anh chưa nói với em. Đúng, anh chưa nói. Nhưng anh nghĩ
quá nhiều về nó nên cứ tưởng đã nói nhiều lần rồi. Em biết đấy, từ
ngày yêu em anh hoàn toàn tin em. Ngay cả việc nuôi cháu Việt Hoa anh cũng không phản đối. Thế nhưng hôm nay anh có linh cảm em đã tâm sự với tiến sĩ Hạnh, không muốn cho anh xuống Hải Phòng sợ
chạm trán anh ta.

Phương Thảo giật mình nghĩ: Hay là Sinh biết cái buổi đi chơi với Hạnh ở Hải Phòng? Chẳng lẽ Sinh đã biết mọi chuyện? Hay có người tham gia trận đánh thủy lôi ở Hải Phòng báo cho Sinh biết? Nếu giả
thiết đó đúng thì câu chuyện trở nên phức tạp và nguy hiểm hơn.

− Anh là chúa đa nghi đấy.

Cô cười không được tự nhiên lắm, nói tiếp:

− Đa nghi là hay chết non lắm đấy! Em hỏi anh do đâu mà anh nghi ngờ như vậy?

Sinh mỉm cười.

− Anh nằm mê thấy Hạnh cướp mất Phương Thảo của anh.

Phương Thảo hiểu rằng vấn đề chẳng phải ở những lời ghen tuông này đâu. Cô vờ tỏ vẻ buồn:

− Em không nghĩ rằng anh lại ghen như thế. Chắc anh còn nghi ngờ em chứ gì?

− Anh không nghi ngờ gì đâu mà có linh cảm như vậy. Em không dám cho anh đụng đến người em. Chiều ý em, anh chấp thuận. Nhưng tại sao yêu nhau thực sự mà cứ như đứa trẻ ăn vụng, sợ bố mẹ biết?

Phương Thảo vẫn ngồi im. Sinh nói để thuyết phục Thảo:

− Từ ngày yêu nhau, chúng mình chẳng bao giờ đi chơi xa. Tuần tới, anh đưa em đi Hải Phòng bằng xe máy để em đỡ vất vả, được không em?

Đèn điện trong thành phố mờ nhạt không lấn át được ánh trăng và những dải mây trắng phía đông đang gối lên nhau thành chuỗi.

Thỉnh thoảng một cơn gió đem theo mùi nước hồ bay lên làm Phương

Thảo se lạnh. Cô rùng mình nghĩ về điều Sinh vừa nói:

“Nếu nhận lời để Sinh đưa mình xuống Hải Phòng có phiền hà gì không? Ừ, Sinh nói đúng, cũng chưa có chuyến đi xa nào. Hay là để

Sinh đưa đi”.

Phương Thảo chủ động đặt bàn tay mát dịu lên tay Sinh và sắp đặt mọi chi tiết theo suy nghĩ của mình. Và ngay giây phút ấy, cô tự
trách mình: tại sao lại chấp nhận một tình yêu hẩm hiu đến nhường này. Phương Thảo ghen tị với những chàng trai, cô gái ngồi ở những gốc cây gần đấy. Họ tưởng như cả công viên là căn phòng nhỏ của riêng họ. Còn cô, cô thấy đau xót khi phải mang trong tim một nỗi niềm nhức nhối. Sau những dằn vặt đau đớn, cuối cùng Phương Thảo dằn giọng nói một cách nặng nề:

− Dọc đường Năm, máy bay Mỹ đánh phá ác liệt lắm. Để em suy nghĩ đã.

CHƯƠNG NĂM: GÀI BẪY

1

Tổ trực ban ban chuyên án nhận được tin Sinh rủ Phương Thảo cùng đi Hải Phòng. Người trực ban tìm trung tá Nam báo cáo. Ông yêu cầu mời ban chỉ đạo chuyên án đến trụ sở làm việc.

Trung tá khoác thêm chiếc áo bu-dông cho đỡ lạnh. Ông đưa tay vuốt mái tóc bạc bù xù, dắt xe ra cổng. Thế là bắt đầu bước vào giờ
phút quyết định của cuộc đối đầu. Thời gian phái đoàn rà phá thủy lôi của Mỹ đến Hải Phòng thực hiện theo nghị định thư rút ngắn dần mà hình bóng T.72 vẫn biệt tăm. Thực là điều kì quặc. Cách đây vài tháng, ta chế tạo thành công con tàu B.3 đưa vào sử dụng - trung tá Nam thoáng nghĩ - T.72 có thể đã chuyển hướng hoạt động. Nó nằm im hoặc chuồn đi nơi khác? Lại còn vụ án Tô Quyên nữa chứ. Cứ cho rằng cô ta chết vì ốm đi. Có ai biết cô ta bị bức tử đâu ngoài ban chuyên án, Phương Thảo và một vài bác sĩ... Bây giờ, Sinh đi Hải Phòng, bám chặt thiết kế B.3 chứng tỏ T.72 vẫn đang hoạt động mạnh. Nguyễn Phú Sinh, Thúy Vân hay một tên nào đó đứng phía sau T.72? Nếu Sinh là T.72, đánh cắp xong B.3 hắn sẽ chuyển giao cho ai? Rõ ràng phải có một đường dây nào đó mà ta chưa phát hiện được. Những người cùng làm việc với Sinh nhận thấy Sinh yêu Phương Thảo. Anh em tham gia công trình B.3 cũng biết điều này. Có lẽ chỉ có tiến sĩ Hạnh là không
hay biết quan hệ giữa Sinh và Phương Thảo. Ngược lại Sinh theo dõi và biết rất kỹ về quan hệ giữa Phương Thảo và tiến sĩ Hạnh. Nhưng tại sao Sinh lại không ghen, không phản ứng trước việc người yêu của mình nuôi cháu Việt Hoa? Tại sao bây giờ Sinh lại muốn đi Hải Phòng?

− Đồng chí vừa cho triệu tập ban chuyên án? - Câu hỏi của đại úy Dương làm cắt ngang ý nghĩ của trung tá.

− Có việc gấp phải làm ngay.

Hai người vừa khoá xe đạp xong đã thấy đèn pha mô tô chọc thủng màn đêm, chiếu vào gốc cây xà cừ. Từ khung cửa sổ phòng làm việc hắt ra mảng sáng. Trung tá cười, nói:

− Cơ giới có khác. Người xa nhất đã đến rồi.

Chả là gia đình thiếu tá Tường ở tận Chèm, một khi có việc gấp, cơ quan phải đưa xe đi đón.

Họ bắt tay nhau rồi lần bước theo cầu thang nhỏ hẹp dẫn tới căn phòng rộng, đẹp, trên tường treo bức tranh sơn mài vịnh Hạ Long. Họ
kéo ghế ngồi. Trung tá Nam nói ngay:

− Tên Sinh đã bắt đầu ra khỏi hang ổ. Khi biết kỹ sư Phương Thảo đi Hải Phòng mang theo bản thiết kế B.3 hắn thuyết phục được đi cùng.

Theo tôi, không còn nghi ngờ gì nữa, chúng đã bước vào phút quyết định của chiến dịch đánh cắp B.3. Tất cả chúng ta đợi hoạt động cụ thế
này của chúng từ lâu rồi. Nhưng có điều, trước đây chúng ta không biết hoạt động đó từ hướng nào. Bây giờ hướng đó đã rõ. Cho mời các đồng chí tới để chúng ta cùng bàn cách đối phó. Một là, có thể để cho Sinh cùng đi với Phương Thảo. Hai là, Phương Thảo tìm cách từ chối.

Ba là, cứ để cho Sinh và Phương Thảo đi cùng nhưng có người của chúng ta bảo vệ.

Thiếu tá Tường nghe trung tá nói, anh mừng rỡ và cho là đã tìm thấy đầu dây duy nhất lần tới T.72, kết thúc vụ án. Anh nói:

− Đề nghị đồng chí cho bàn từng vấn đề một.

− Theo đồng chí, Phương Thảo nên từ chối hay nhận lời Sinh?

− Nếu trả lời ngay nên để Phương Thảo chấp nhận yêu cầu của Sinh, có thể đồng chí cho là thiếu suy nghĩ, không hiểu đầy đủ tính chất manh động của kẻ thù, nó sẵn sàng thủ tiêu Phương Thảo sau khi
đoạt được tài liệu - thiếu tá Tường dựa lưng vào thành ghế, anh nói chắc giọng hơn - nhưng theo tôi nên chọn phương án đó. Nếu từ chối, Sinh có thể nghi ngờ Phương Thảo là người được cơ quan an ninh sử
dụng hoặc là sĩ quan phản gián ngoài vào. T.72 không dám xuất hiện.

Vụ án sẽ chuyển sang hướng khác. Mà biết đâu lại chẳng chuyển vào hướng bế tắc.

− Tôi suy nghĩ ngược lại - trung tá Nam biện luận cho ý kiến của mình - Một là, Phương Thảo là một cô gái chưa chồng đi với tên Sinh trong đêm khuya, nó có thể giở trò bẩn thỉu. Liệu lúc đó Phương Thảo có chống đỡ nổi không? Chẳng lẽ chúng ta hy sinh nhân phẩm của một người con gái để đổi lấy công việc? Hai là, chúng ta chưa hiểu hết về
tên Sinh. Kinh nghiệm cho hay, kẻ nào đã trở thành điệp viên của nước khác, nó sẽ chống lại Tổ quốc mình một cách cuồng nhiệt nhất.

Hơn nữa tên Sinh lại mang hận thù chống lại chế độ ta, vì bố hắn đã bị
tòa án nhân dân tỉnh Ninh Bình tuyên án tử hình năm 1953. Hắn làm điệp viên cho Mỹ bằng lý trí chứ có phải bằng tình yêu với Phương Thảo đâu. Để cho Phương Thảo đi cùng kẻ địch lợi hại như thế, tính mạng của cô ta sẽ bị đe dọa, hay nói chính xác hắn sẽ thủ tiêu Phương Thảo, đoạt thiết kế B.3 rồi chuồn đi bất cứ lúc nào. Lúc đó ta có giở
tay kịp không? Tôi cho rằng dù có phép thần thông cũng không phản ứng kịp.

Thiếu tá Tường vẫn không đồng ý với đánh giá của trung tá.

− Theo tôi hướng đó cũng có thể xảy ra song không nhiều. Và nếu xảy ra, chúng ta không cần phép thần thông cũng có thể xử lý được. Trước khi trình bày ý kiến, tôi hỏi đồng chí, tên Sinh có phải là người không có một nhược điểm gì để kẻ khác lợi dụng. Có phải hắn không còn cảm xúc con người không? Hay là trái tim rắn như đá đến mức không rung cảm trước một cô gái xinh đẹp? Theo tôi hoàn toàn không. Tuần trước chúng ta đã thống nhất nhận định Sinh thực sự yêu Phương Thảo, muốn cưới. Nếu thế trái tim hắn vẫn còn có chỗ nào dành cho tình yêu. Hay nói đúng hơn đó là chỗ hắn muốn sống làm người. Chính chỗ hắn muốn sống, dù sống để làm việc cho CIA, là cơ
sở để tôi đề nghị Phương Thảo chấp nhận yêu cầu của Sinh. Cùng với việc lợi dụng phần người này của hắn, chúng ta phải biết kết hợp chặt chẽ với các biện pháp nghiệp vụ của ta, buộc hắn không thể hành động theo ý muốn được. Cụ thể ta sẽ bí mật gặp Phương Thảo, trao đổi để Phương Thảo tìm cách thông báo cho hắn biết: bản thiết kế B.3

Thảo mang theo chưa hoàn chỉnh. Lẽ nào Sinh giết Phương Thảo đế
lấy bản thiết kế chưa hoàn chỉnh. Như vậy, hắn phải đưa Phương Thảo về tận Hải Phòng để có cơ hội lấy bản thiết kết hoàn chỉnh.

Điều cuối cùng tôi muốn khẳng định, nếu Sinh giết Phương Thảo là nó tự kéo còi báo động cho cơ quan an ninh Việt Nam đến bắt hắn.

Theo tôi, một điệp viên tồi cũng không tự vạch cho đối phương xem lưng mình như thế.

Trung tá Nam và đại úy Dương đều ngồi im lặng. Thâm tâm trung tá chỉ chuẩn bị kế hoạch không để Phương Thảo đi cùng tên Sinh.

Nghe thiếu tá Tường thuyết trình, ông buộc phải đứng trước tình huống: bác bỏ hay chấp nhận? Sau một hồi lâu suy nghĩ, giằng co ông quyết đính:

− Tôi chấp nhận ý kiến đồng chí Tường vừa nêu ra. Song phải bàn kĩ hơn một số chi tiết.

Đại úy Dương khiêm tốn ngồi im nhưng trong lòng anh thực sự
xúc động và vui mừng vì trung tá đã chấp nhận phương án của cấp dưới một cách thoải mái. Lát sau anh nói:

− Hoan nghênh thủ trưởng đã chấp nhận ý kiến của cấp dưới!

Đại úy Dương nói tiếp:

− Y kiến của anh Tường đưa ra rất phù hợp với thực tế của vụ án, thủ trưởng ạ!

Trung tá im lặng trong những suy nghĩ vừa gấp gáp vừa sâu xa xung quanh chuyến đi của Phương Thảo.

− Ta phải bàn kĩ từng phần - Trung tá Nam nói - Tôi hoàn toàn tin phương án của đồng chí Tường. Nhưng quan điểm của tôi là tăng cường bảo vệ chứ không nên thả lỏng, cần phải hướng dẫn cho Phương Thảo kiểm tra xem tên Sinh có đem theo hung khí không? Mặt khác, tăng cường các trạm trên dọc đường Năm, hỗ trợ cho Phương Thảo.

Nếu chỉ dùng một tổ theo hắn từ Hà Nội xuống Hải Phòng, hắn sẽ phát giác ra cái đuôi ngay. Chúng ta phải chuẩn bị ba, bốn tổ, cách nhau vài chục cây số, có điện đài liên lạc thẳng về chỉ huy.

Cuộc thảo luận kéo dài đến sáng mới thống nhất được cách bảo vệ Phương Thảo, vạch phương án bao vây Thúy Vân và Nguyễn Phú Sinh khi chúng bị động, bỏ chạy; kiểm điểm lại công việc truy tìm thủ
phạm viết thư buộc Tô Quyên bức tử.

Từ lúc trung tá Nam chấp nhận kế hoạch của thiếu tá Tường, không khí cuộc thảo luận sôi nổi hẳn lên. Họ bàn từng vấn đề một cách
thận trọng, khẩn trương, thẳng thắn. Cấp dưới trình bày ý của mình không sợ bị cấp trên phủ định hay thành kiến, cấp trên lắng nghe và suy nghĩ về ý kiến của cấp dưới.

2

Những ngày chờ đợi đi Hải Phòng, Phương Thảo sống trong tâm trạng vô cùng căng thẳng. Tuy vậy cô vẫn làm việc đều đặn. Sáng nào cô cũng dậy từ 6 giờ sáng nấu cơm, sửa soạn tư trang, đi làm ở Bộ

Giao thông vận tải hoặc Đại học Bách khoa. Bề ngoài trông cô vẫn bình tĩnh nhưng bên trong cô đang phải đấu tranh tư tưởng rất căng thẳng.

Đúng ngày hẹn, Sinh đem xe tới đón Thảo.

Thời gian này, máy bay Mỹ tập trung đánh phá đường Năm và các trục đường giao thông chính của ta rất ác liệt. Các loại xe đều phải chạy lúc 5, 6 giờ chiều hoặc ban đêm.

Đã nhiều lần tên Sinh nghĩ về cuộc đời làm tay sai của hắn. Lần này, vừa ngồi lên xe hắn bỗng linh cảm thấy như có ai đang theo dõi hắn, có lẽ đó là tâm trạng kẻ gian khi bắt tay vào tội lỗi. Trong giây phút, hắn tự trách mình sao lại nhận cái nghề mạo hiểm này để rồi suốt đời sống trong lo sợ và hoài nghi. Rồi hắn lại cho con đường hắn đi không thể khác được. Những năm cải cách ruộng đất, bố hắn bị cách mạng xử tử hình về tội phản lại Tổ quốc. Tên tình báo Mỹ đội lốt linh mục K., đặc biệt chú ý tới Sinh, đến tận nhà thăm và ca ngợi hắn là người có tình thương cha mẹ. Linh mục K., lại đưa hắn vào nhà thờ

“học đạo” và trở thành con chiên hết mực kính Chúa, căm thù chê độ
cộng sản. Lúc nào hắn cũng xác định phải trả mối thù cho bố.

Sau nhiều lần đi lễ, hắn được linh mục K., huấn luyện nghiệp vụ
tình báo, trở thành điệp viên của CIA. Theo chỉ đạo của “K." hắn khai man lý lịch, chạy vạy xin vào trường trung học giao thông đường bộ.

Ra trường, hắn được điều về Hà Nội công tác. Từ đó, hắn nằm im chờ
đợi.

Những tên chóp bu của CIA đánh giá Sinh chưa phải là một điệp viên xuất chúng nhưng có khả năng tiếp cận công trình B.3. Một hôm, trời mưa rất to, Sinh đi làm về, vừa mở cửa phòng bỗng nghe thấy tiếng gọi phía sau:

− Anh Sinh!

Hắn giật mình quay lại. Một người cao, to khoác áo mưa rách,
xách chiếc túi du lịch bước vào.

− Tròi ơi, anh Tùy.

Người có tên là Tuỳ từ Ninh Bình đến, giơ tay ra hiệu đừng làm ồn lên.

− Mẹ tôi có khỏe không anh?

− Khỏe.

− Sao anh không đưa mẹ ra Hà Nội luôn thể?

− Tôi đi có việc gấp.

− Việc gì hả anh?

Người mới đến nói luôn, không úp mở.

− Linh mục K. gọi anh về gặp. Trong tuần tới, anh phải tạo ra lí do thích hợp bí mật về gặp linh mục K. vào đêm thứ năm tại nhà thờ.

Nói xong, người này lại khoác áo mưa đi ra như đã lặng lẽ từ trời mưa lạnh giá bước vào. Từ đó, linh mục K. lại bước vào cuộc đời hắn một cách độc ác và đầy uy quyền.

Theo lệnh K, tên Sinh đi tàu về Ninh Bình. Đợi cho tàu dừng hẳn, hắn mới bước xuống sân ga. Hắn đi bộ ra bến xe mua vé đi Phát Diệm.

Chiếc xe khách vượt qua chân núi Cánh Diều.

− Cho tôi xuống đây bác tài ạ.

Sinh bước xuống xe khi trời đã tối sẫm. Hắn đi bộ thêm dăm cây số nữa rồi rẽ vào một nhà thờ. Trong nhà thờ vọng ra tiếng hát kinh cầu nguyện. Hắn bước qua tiền sảnh vào trong.

Nhà thờ có tháp xây cao, vòm cuốn, chạy dài như hang đá làm tôn thêm vẻ uy nghi. Trong ánh sáng nến chập chờn, linh mục K. béo mập đang cúi xuống cuốn sách dày. Nhìn thấy vị linh mục, tên Sinh đứng lặng. Gần một tuần này hắn chờ đến ngày về gặp linh mục.

Nhưng khi đứng trước vị linh mục hắn lại luống cuống. Linh mục K.

ngừng đọc. Tiếng hát cầu kinh của con chiên vang lên một lúc, sau đó tắt hẳn. Nhìn thấy tên Sinh, vị linh mục K. bước xuống bục.

Đã đến giờ các con chiên ra về. Những con chiên thành kính hướng nhìn linh mục K. đi ra với tất cả sự ngưỡng mộ của mình.

Dòng người đã ra khỏi tiền sảnh. Vị linh mục K. bước tới gần tên Sinh. Sinh vội chào kính cẩn:

− Con xin chào cha.

− Chắc con vừa đến. Vào nhà trong để cha hỏi chuyện.

Tên Sinh theo vị linh mục vào căn phòng dành riêng cho “khách quý” nằm ngầm dưới đất. Vị linh mục K giải thích về âm mưu của Mỹ, về chiều hướng phát triển của quan hệ Mỹ - Trung Quốc, Mỹ - Nhật Bản và Mỹ - Đài Bắc. Đê cập tới nhiệm vụ của tên Sinh, linh mục K. nói:

− Trước mắt, bằng mọi cách, anh tiếp cận những người tham gia công trình rà phá thủy lôi, nắm chắc tiến độ công trình, đánh cắp được bản thiết kế đó. Với danh nghĩa một cán bộ trung cấp kỹ thuật giao thông, anh làm quen với người phụ trách công trình. Đồng thời, tìm trong số các nhà khoa học tham gia công trình người cần thiết cho chúng ta. Hãy bắt đầu, từ việc tạo cớ làm quen rồi mời người đó tới nhà hoặc là anh tới chơi nhà họ. Từ đó, anh sử dụng những nghiệp vụ
mà tôi đã từng nói với anh nhiều lần để lấy cắp B.3. Anh nhớ rằng, chiến dịch này chẳng phải chỉ có mình anh tham gia. Anh cứ làm công việc được giao, không cần biết tới công việc của người khác.

Vị linh mục K. im lặng nhìn tên Sinh rồi chậm rãi nói tiếp:

− Anh cứ làm theo sự chỉ đạo của cấp trên qua điện đài.

Vị linh mục trao cho tên Sinh chiếc máy thu phát cực mạnh, bản mật mã và ngày giờ liên lạc. Vị linh mục K. nói nhỏ:

− Có lẽ anh cần tiền. Hãy cầm tạm mười ngàn đồng1. Nhưng anh nhớ, anh phải sử dụng tiền đúng lúc, đúng chỗ. Trong tiêu pha, nói năng đừng để lộ mình là người có nhiều tiền.

−---------------

1. Thời gian đó, số tiền này có thể mua được 10 cây vàng.

Sau chuyến đi Ninh Bình, tên Sinh hoàn toàn hoạt động theo chỉ thị
của cấp trên qua điện đài.

Và bây giờ, tên Sinh được lệnh dùng xe máy đưa Phương Thảo đi Hải Phòng, tìm cách lấy cắp B.3. Đó là mệnh lệnh.

Chiếc xe máy chạy lúc nhanh, lúc chậm. Trong bóng chiều chạng vạng, hắn rờn rợn cả người. Chỉ có đêm nay, hắn mới có cơ hội đoạt được B.3, không còn cơ hội nào tốt hơn. Tên Sinh nhìn chằm chằm xuống mặt đường nhựa bóng loáng. Trời sắp đổ tối.

− Anh Sinh ơi, lạnh quá!

Phương Thảo áp sát tai Sinh nói thật to. Rồi choàng hai tay ngang hai bên hông Sinh. Tên Sinh có cảm giác thân thể người con gái ấm áp lạ thường, đang sưởi ấm và che chở cho một tâm hồn đang hoảng loạn. Cô đưa tay vuốt mái tóc tên Sinh.

− Tóc anh bơ phờ rồi. Có mệt lắm không anh?

− Mệt, lại đói nữa.

Tên Sinh thấy người ấm dần. Hơi ấm từ người con gái khỏe mạnh, trẻ trung, ngực căng tròn sức sống đang áp sát phía sau lưng tỏa ra lan truyền khắp cơ thể.

Đợi cho chiếc xe phía sau vượt qua, Sinh cho xe rẽ vào con đường nhỏ chạy ra cánh đồng cách thị xã Hải Dương vài cây số. Xa xa, bên kia cánh đồng là dãy tre với những mái nhà nhấp nhô. Cây thập ác nhà thờ nhô lên khỏi những cây xanh, mờ mờ trong ánh sáng cuối ngày. Ở đây, những tiếng ồn ào của thành phố không thể vọng tới.

Nhà thờ, rặng tre, đồng ruộng đều chìm trong yên lặng. Một cái nhăn khó tả làm méo mó khuôn mặt đầy đất của Sinh.

− Phương Thảo, em thấy không? - Giọng Sinh khản đặc không hiểu do sợ hay do khát.

− Có! Phương Thảo thì thào.

− Có lẽ là tiếng nước chảy.

− Có lẽ thế.

− Nghỉ chân ăn gì cho đỡ đói em ạ. - Tên Sinh đánh bật được nỗi
sợ ra khỏi đầu trong giây lát.

Họ cùng ngồi lên bãi cỏ bên gốc cây phi lao cao nhất. Đầu óc Phương Thảo rối mù. Tự nhiên cô nhớ tới đêm đi chơi với Hạnh ở bờ
biển Hải Phòng. Đêm trăng. Bãi cát thoai thoải chạy nghiêng ra phía biển. Ngoài khơi có những quả thủy lôi MK.42, MK. 52 cải tiến vẫn trôi lững lờ. Rồi người con trai đeo đôi kính cận - tiến sĩ Hạnh lại hiện ra trước mắt. Người đó đã đi với Phương Thảo trong đêm ở bãi biển mênh mông, chỉ có gió và sóng vỗ. Phương Thảo cứ tưởng mình và Hạnh bồng bềnh giữa trời mây... Nhưng giờ đây, Phương Thảo cùng đi bên một người con trai mà đầu óc cứ rối mù, lo sợ những điều bất trắc xảy ra.

Hai người cùng im lặng. Phương Thảo nhìn về phía nhà thờ. Còn Sinh hút thuốc lá liên tục, rồi ngửa mặt nhả khói lên trời, hàm răng cắn nhẹ vào môi dưới như lấy lại bình tĩnh.

− Hôm nay anh muốn nói chuyện nhiều với em.

Hắn thò tay vào túi xách của Phương Thảo lấy bọc cơm nếp và gói thịt gà.

− Xe chạy nhanh, gió thổi mạnh, nói khó nghe lắm em ạ.

Phương Thảo giục.

− Thế thì anh nói đi.

Sinh xé đùi gà đưa cho Phương Thảo. Đầu óc hắn căng thẳng.

Không biết bắt đầu từ đâu? Một lúc sau hắn phát hiện thấy bản thân bộc lộ sự lúng túng một cách không có chút bản lĩnh nhà nghề. Hắn bỏ
miếng cơm nếp vào miệng từ từ nhai như để tăng thêm sự can đảm.

Phương Thảo nuốt vội miếng cơm nếp, cặp mắt nheo lại.

− Nhưng tiền ở đâu để tổ chức cưói? Nhà đâu mà ở?

− Tiền cưới, tiền mua nhà ở ngay túi xách của em ấy.

Phương Thảo tỏ vẻ thật thà:

− Ít lắm anh ạ, không đầy một trăm đồng.

− Em ạ - Sinh nói rành rọt khúc chiết, từng lời đã được chuẩn bị
từ trước - Tiền ở bản thiết kế mà em để trong túi xách ấy.

Phương Thảo ngạc nhiên nói không thành tiếng.

− Bán bản vẽ hay sao?

Sinh trả lời lạnh lùng:

− Ừ!

Phương Thảo lo sợ

− Không được. Nó là bí mật quốc gia không bán được đâu.

− Cứ bình tĩnh. Em của anh cứ bình tĩnh nào. Này nhé, chỉ chụp lại thôi. Bản chính em vẫn giao cho tiến sĩ Hạnh.

Tay Phương Thảo bỗng rời rã. Chiếc đùi gà ăn giở rơi xuống bãi cỏ.

− Em bình tĩnh đã. Để anh nói cho nghe. Chỉ chụp bản thiết kế
giao cho họ là có thể nhận một vạn đồng. Thừa tiền cưới và mua nhà.

Sinh nhìn Phương Thảo thăm dò. Hắn nghĩ rằng mình lật ngửa bài, không cần nói mập mờ nữa. Phương Thảo lại phản ứng mạnh mẽ:

− Bây giờ em mới biết, anh chưa bao giờ yêu em.

− Phương Thảo - giọng Sinh như yếu hẳn đi, có vẻ chân thành, âu yếm - Em thứ lỗi cho anh việc này. Anh thề rằng, anh yêu em thực sự, yêu em suốt đời. Hãy tin anh... Anh không cần gì hết. Chỉ cần có em ở
bên mãi mãi.

Sinh nói vội vàng, hơi thở ngắt quãng. Phương Thảo cầm túi xách đứng lên.

− Anh nói dối. Anh chưa hề bao giờ yêu em. Anh để tâm tới bản thiết kế hơn em, có phải không nào? Suốt thời gian qua, anh đến với
em chỉ vì em làm việc với tiến sĩ Hạnh. Tròi ơi! - Phương Thảo kêu lên một cách phẫn uất - Sao tôi lại ngu ngốc thế này.

Phương Thảo định bước về phía đường Năm.

− Thảo... Đừng đi... Anh van em.

Sinh cầm tay Phương Thảo kéo lại. Hắn vượt lên phía trước chắn đường, ấn vai Thảo xuồng.

− Em ngồi xuống để anh nói vài lời. Tất cả việc làm của anh cũng chỉ vì em, vì hạnh phúc của hai đứa chúng mình.

− Không. Tôi sợ lắm rồi. Việc làm đó không khác gì gián điệp.

Nghe tới hai tiếng “gián điệp”, Sinh giật mình và nhìn Phương Thảo có vẻ nghi ngờ. Song, hắn lại nghĩ: người nào hiểu biết nông cạn nhất cũng ý thức được việc chụp trộm tài liệu B.3 là việc làm của gián điệp. Lời của Phương Thảo như một lời kết luận nhưng Sinh vẫn không nghi ngờ gì, chỉ lo bị Phương Thảo từ chối. Bàn tay hắn đang để trên cằm bỗng rơi thõng xuống ngực. Chạm phải vật gì cưng cứng trong túi áo. Hay quá! Hắn reo lên khi nhớ ra đó là những bức ảnh mà hắn chụp khi ngồi bên Phương Thảo, cùng ăn cơm, uống rượu... Tất cả những bức ảnh này sẽ chứng minh rằng Phương Thảo có liên quan đến hoạt động gián điệp, từ đó buộc Thảo phải làm việc cho mình... Nếu đem nhũng tấm ảnh này ra khống chế, có thế sẽ đạt được B.3, song không thể có được người vợ. Đi tìm người vợ khác, chắc hẳn khó có ai xinh đẹp hơn Phương Thảo. Hắn thở dài. Bọn Mỹ ở bên kia Thái Bình Dượng, tên nào cũng có vợ, có con. Còn mình ở đây cứ chịu cảnh đơn chiếc mãi sao? Hắn cầm tay Phương Thảo kéo nhẹ về phía mình.

− Hãy nghe anh đã. Hãy nghe anh đã - Sinh nói lắp bắp bên tai Thảo - Đúng là việc làm của anh, như em vừa nói là việc làm của gián điệp. Nhưng em hiểu cho, anh làm việc đó cũng chỉ để kiếm ít tiền cho cuộc sống của chúng ta. Anh đã trót nhận lời họ rồi. Vì anh nghĩ, em tham gia công trình đó, lại tiếp xúc thường xuyên với tiến sĩ Hạnh sẽ
đánh cắp dễ dàng. Chỉ có điều anh chưa bàn với em. Mong em tha thứ
cho anh và giữ kín chuyện này. Em vẫn là vợ anh, lại có tiền tiêu...

Hoặc là em đi báo công an để rồi hai đứa chúng mình vào tù. Hoặc từ
chối không giao tài liệu cho chúng để chúng giết cả hai đứa vì tội phản bội. Em nghĩ kỹ đi. Chọn cách nào anh cũng theo ý em.

Nghe Sinh nói Phương Thảo mệt rã rời. Chao ôi, âm mưu kẻ thù thâm độc quá, ghê tởm quá. Bỗng Phương Thảo thấp giọng:

− Thế bây giờ tính sao?

Sinh nhẹ nhàng cầm tay Phương Thảo.

− Anh nghĩ rằng việc chụp tài liệu này...

Sinh thấy hai thanh niên vác cuốc đi về phía mình. Hắn không nói nữa. Họ là thanh niên địa phương đi là đồng về hay công an theo dõi mình? Mình đã kiểm tra con đường và địa điểm này khá kĩ, chống được sự theo dõi của công an, không có một tai mắt nào có thể nhòm ngó tới được. Ở đây xa làng, xa đường quốc lộ, công an làm gì có ngay cuốc xẻng vác trên vai? Nghĩ thế, hắn yên tâm. Chờ cho hai người đi xa, Sinh mới tiếp tục thẽ thọt từng lời.

− Chỉ có hai đứa chúng mình biết việc này, giao tài liệu xong, nhận tiền, rồi chấm dứt việc làm mạo hiểm.

− Tôi có thể là vợ anh, nhưng tôi không thể làm việc chống lại Tổ
quốc, phụng sự cho Mỹ khi nó đáng ngày đêm giết đồng bào mình, phong tỏa biển để cắt đứt giao lưu của ta với bạn bè. Tôi không thể...

Phương Thảo ức quá không thể nào nói hết câu, cô cắn chặt môi tưởng chừng đến dập nát.

− Anh và em chỉ làm lần này thôi. Sau này, anh sẽ không dại dột nhận làm việc tầy đình như thế nữa. Em đồng ý với anh đi. Anh van em. Anh xin em.

Nghe những lời khấn cầu đau khô của Sinh, Phương Thảo ưng chiều một cách gượng ép.

− Anh hứa lần nữa đi em mới đồng ý.

Sinh cười.

− Anh thề giữ đúng lời hứa.

Phương Thảo mở túi lấy máy ảnh và tài liệu.

− Lúc ở Hà Nội, anh bảo đem máy ảnh đi chụp kỉ niệm ai ngờ...

Phương Thảo giận dỗi nói - Đây cầm lấy.

Tên Sinh thanh minh.

− Nói ngay việc này ở Hà Nội, sợ em làm ầm lên hỏng hết việc, chứ anh chẳng muốn giấu em điều gì đâu.

− Thôi đừng nói dông dài nữa. Không cẩn thận là cả anh và em vào tù đấy.

Sau khi chụp bản thiết kế B.3, tên Sinh và Phương Thảo trở lại đường Năm. Chiếc xe máy từ từ lăn bánh, rồi tăng tốc độ, bóng đêm giăng khắp ruộng vườn nhà cửa. Vào giờ này ô tô, xe đạp, xe máy nối đuôi nhau thành dòng xuôi ngược. Ban ngày, những chiếc xe nằm ẩn nấp trong làng, dưới các lùm cây to, nhưng đêm đến, lại bò ra đường.

Chiếc xe ô tô nào cũng trùm bạt kín, xung quanh thành xe cắm những cành thông xanh, to nối đuôi nhau chuyển dịch. Vì tiếng ô tô, xe máy nổ to nên Sinh và Phương Thảo đều nói như gào làm cảm giác sợ hãi ở
cả hai người giảm dần. Họ đi chưa được chục ki-lô-mét thì thấy hai thanh niên đứng bên xe máy giơ tay ra hiệu dừng xe. A thôi chết, công an kiểm tra mình rồi - tên Sinh nghĩ nếu đúng là công an thì từ nay cuộc đời mình sẽ sụp đổ hoàn toàn. Hắn giảm hết số xe và dừng lại.

− Cần gì thế hai bạn trẻ? - Tên Sinh nói giọng đưa đẩy.

− Phiền anh chị một chút. Xe chúng tôi hết xăng. Phương Thảo sờ
lên tóc Sinh.

− Tóc anh ướt hết rồi này.

Rồi tự nhiên cô rút khăn lau mồ hôi trán cho Sinh. Nhưng không hiểu do tâm trạng lo âu hay lí do gì cô đã đánh rơi chiếc khăn. Người thanh niên đứng phía sau xe máy cúi xuõng nhặt chiếc khăn tay đưa cho Phương Thảo.

− Cảm ơn anh!

Phương Thảo nói và quay lại phía Sinh.

− Anh lau mồ hôi đi.

Gió từ phía Hải Phòng thổi tới. Gió đi qua vùng biển mang theo hơi nước, cuốn theo hơi hướng của chiếc khăn tay, mang đến cho hắn một cảm giác sờ sợ. Hắn nói với hai người thanh niên:

− Các anh thông cảm, xe tôi cũng còn ít xăng lắm.

Phương Thảo đấm nhẹ vào vai Sinh.

− Thôi, cho họ một ít rồi đi cho nhanh.

Nghe theo Phương Thảo, tên Sinh tự tay kéo đường ống dẫn xăng cho chảy vào can của hai người thanh niên rồi tiếp tục đi. Ngồi phía sau, Phương Thảo đấm vai Sinh và trêu:

− Hôm nay mới biết anh của em cũng “kò eo”.

Sinh cười, nói như thét:

− Anh lo không đủ xăng về đến Hải Phòng.

− Thôi anh ơi, cứ nhận là “kò eo” đi cho tiến bộ...

Nói xong, Thảo và cả Sinh đều cười vang. Chiếc xe máy của Sinh và Thảo vẫn tiếp tục lao nhanh về Hải Phòng.

3

Khi chiếc xe máy của Sinh chở Phương Thảo rời Hà Nội, ban chuyên án ở Hà Nội đã trực tiếp chỉ đạo chuyến đi.

− A lô, T. 72 đã đi qua trạm chúng tôi hồi 4 giờ 30.

− Trạm hai báo cáo. T.72 đang đi trên đường với tốc độ sáu mươi ki-lô-mét giờ. Chúng tôi vẫn bám theo sau.

− Trạm ba đâu, chuẩn bị bám T.72.

− Trạm ba báo cáo. T.72 đã rẽ vào một cánh đồng, xin thủ trưởng cho chỉ thị.

Qua bộ đàm, trung tá Nam ra lệnh cho trinh sát:

− Cải trang thành người địa phương đi làm về, cứ mười phút một lần đi qua chỗ Thảo và Sinh ngồi.

Thiếu tá Tường nhìn trung tá Nam vẻ phân vân.

− Tôi sợ mười phút quá dài.

− Cũng không dài đâu, trong mười phút đó, nếu tên Sinh giở trò gì, Phương Thảo vẫn có thể chống đỡ nổi. Và cũng phải giành thời gian cho hắn thuyết phục Phương Thảo chứ. Nếu thời gian trinh sát ta đi qua chỗ hắn rút ngắn thì câu chuyện sẽ bị ngắt quãng, như thế không hay.

Ban chuyên án chờ kết quả cuộc nói chuyện giữa Sinh và Phương Thảo. Trung tá Nam ngồi lặng trên ghê gần nửa giờ mà máy đàm thoại vẫn chưa báo tin gì mới. Ông bật lửa hút thuốc. Bỗng nhiên đèn tín hiệu nhấp nháy.

− Báo cáo trung tá. Khi xe của Phương Thảo đi ngang qua chỗ
chúng tôi, cô ta có đánh rơi chiếc khăn.

Trung tá Nam thở dài nhẹ nhõm.

− Thế là pha đấu giật gân trên đường Hà Nội - Hải Phòng ta đã thắng một không. Tên Sinh không phát hiện thấy có sự theo dõi, yên tâm chụp tài liệu B.3. Điều quan trọng hơn cả ta đã làm cho hắn thoát khỏi quyết định cùng quẫn, thất vọng, tiếp tục lộ đầy đủ chân tướng.

Nói xong trung tá lại lặng lẽ bấm máy.

− Hải Phòng đâu! Hải Phòng!

− Chúng tôi đang chờ lệnh thủ trưởng.

− T.72 sẽ đến Hải Phòng nhưng chậm hơn dự định khoảng một giờ. Đồng chí nhắc anh em tập trung cao độ theo dõi. Bằng mọi biện pháp không được để xổng con mồi.

Thiếu úy Hùng trực tiếp chỉ huy tổ đón lõng tên Sinh ở cửa ngõ phía bắc Hải Phòng. Anh đứng nhìn xe cộ nối đuôi nhau chạy thành dòng ngược, xuôi. Những chiếc xe xích rầm rầm lăn bánh. Hùng và anh em trong trong tổ căng mắt nhìn những chiếc xe máy đèo người con gái, anh nhìn đồng hồ và suy nghĩ.

Hà Nội thông báo xe của tên Sinh sẽ vào Hải Phòng chậm hơn một giờ - Hùng nghĩ - Như thế tên Sinh phải chở Phương Thảo qua đây vào hồi một giờ đêm. Thế mà bây giờ đã hai giờ đúng rồi. Anh quay lại phía chuẩn úy Dũng:

− Điện Hà Nội hỏi xem tên Sinh đang ở đâu? Liệu có đi về phía

Hải Phòng không?

Từ Hà Nội báo xuống:

− Tên Sinh sẽ vào Hải Phòng nhưng thời gian chưa xác định. Nếu ta để hắn lọt qua, sẽ bị kỷ luật.

Hùng nhìn anh em nghiêm sắc mặt.

− Tôi nói để anh em biết, sau đợt công tác này nếu chúng ta không hoàn thành sẽ bị kỷ luật nặng. Để tránh sơ suất, tôi đề nghị từ
giờ phút này thay nhau ra tận mép đường đứng quan sát. Một khi xe tên Sinh qua, báo hiệu để xe của chúng ta đuổi theo.

Nhưng rồi căng mắt cho tới sáng, họ vẫn không thấy tên Sinh và Phương Thảo đi qua.

5 giờ 30 phút. Tròi đã sáng rõ. Những chiếc xe ô tô, xe máy xe đạp cuối cùng đang rời khỏi Hải Phòng. Người, xe không được vào thành phố. Hùng nặng nề ngồi xuống chiếc ghế băng bám đầy bụi đất.

Những giọt mồ hôi hai bên thái dương cứ to dần.

− Thế là không còn hy vọng, phen này thì cả tổ ngồi viết kiểm điểm.

− Nhưng hắn ta không qua đây thì sao?

− Còn đường nào vào Hải Phòng nữa?

Ở Hà Nội, ban chuyên án vẫn ngồi theo dõi bước đi của tên Sinh.

Những ý kiến bàn cãi, bất bình, phỏng đoán xung quanh di động của tên Sinh lúc đầu sôi nổi sau giảm dần. Bây giờ mọi người nín lặng chờ
đợi.

− Mời trung tá nghe Hải Phòng báo cáo.

Trung tá nghe máy xong thở dài.

− Con mồi xổng rồi sao? - Thiếu tá Tường sốt sắng hỏi.

− Tôi đã điện phải luôn luôn cảnh giác mà.

Thấy không, anh em có nghe đâu. Đã đến giờ cấm xe cộ, người vào thành phố mà vẫn chưa thấy tên Sinh và Phương Thảo đi qua trạm
gác. Bây giờ thì không còn nghi ngờ gì nữa, con mồi đã đánh hơi sự bại lộ của hắn, vì thế nó đã đề phòng.

Trung tá bấm máy.

− Hải Phòng báo cáo tiếp tục công việc theo dõi đêm qua.

− Chúng tôi đã theo dõi sát. Từ 12 giờ đêm tới năm giờ ba mươi sáng có hai trăm linh bảy xe máy đèo người đi qua nhưng không phát hiện có xe chở Phương Thảo.

− Còn từ sáng đến giờ?

− Chúng tôi vẫn tiếp tục theo dõi, cũng không có.

− Các anh có bảo đảm chắc không?

− Tôi xin lấy danh dự và trách nhiệm bảo đảm với thủ trưởng, đúng như đã báo cáo.

Trung tá Nam bỏ máy đứng lên. Ông rút khăn lau những giọt mồ hôi đọng lại hai bên thái dương.

− Thế là chúng ta lại bị mắc lừa tên Sinh - trung tá bực bội - Thế
nào rồi cũng bị cấp trên gọi lên “sửa gáy” đấy.

Ngừng một lúc, trung tá nói tiếp: - Liên lạc, chỉ đạo trực tiếp với tất cả các trạm. Tin tức của các trạm từ Hà Nội đến Hải Dương vẫn báo cáo về đều đặn. Nhưng sau khi hắn gần tới Hải Phòng, chúng ta vội lạc quan, cho rằng tất yếu nó sẽ vào Hải Phòng, nên chỉ đón lõng, không theo sát, thế là hắn chuồn mất. Cho dù hắn trốn chạy phương nào, miễn là ở trên đất Việt Nam, trước sau chúng ta cũng tìm ra. Nhưng có điều đáng ngại hơn cả, tính mạng Phương Thảo sẽ ra sao? Lần trước, chúng bức tử Tô Quyên, ta chưa lần ra được chứng cứ buộc tội thủ
phạm thì bây giờ Phương Thảo lại mất tích - trung tá phán đoán và nói

− Biết đâu tên Sinh lại chẳng giết Phương Thảo như giết một đầu mối moi tin không còn tác dụng nữa, củng có thể sau buổi nói chuyện, tên Sinh thấy mình bị lộ đã thủ tiêu Phương Thảo. Nếu nghi vấn này trở
thành sự thực thì chính tôi là người có tội.

− Không. Nếu Thảo chết, chính tôi mới là người có lỗi lớn - thiếu tá Tường hỏi.

− Xét cho cùng, bất cứ đề xuất của ai một khi lãnh đạo chấp thuận thì lúc đó lãnh đạo cũng phải chịu trách nhiệm - trung tá nặng nề đứng lên - Bây giờ chưa tới lúc chúng ta ngồi bàn tới việc liên đới tới cái chết của Phương Thảo mà đi vào việc chính, xác định tên Sinh tẩu thoát bằng đường nào.

Thiếu tá Tường vẫn cho nhận định như trước.

− Theo tôi, Phương Thảo không thể chết được, Nếu như tên Sinh giết Phương Thảo thì có khác gì nó đào hố chôn mình. Cơ hội tốt nhất hắn giết Phương Thảo là lúc nói chuyện ở giữa cánh đồng mà hắn không dám hành động thì không có cơ hội nào khác tốt hơn.

− Không thiếu gì cơ hội tốt. Ví như xe đang chạy nó hất cô ta xuống mé đường hoặc cho xe chạy vào chỗ vắng, đánh bất ngờ rồi cho xe lao đi ngay.

Trung tá Nam nhìn anh em bằng đôi mắt điềm tĩnh của nghề
nghiệp.

− Chúng ta cùng nhau đánh giá lại nhận định ban đầu. Và điều quan trọng hơn nữa, phải bàn ngay phương án tìm kiếm Phương Thảo.

Mọi người đều im lặng. Họ hiểu im lặng vào lúc này là cách tốt nhất để nghĩ ra những ý kiến hay cho việc xét đoán việc tên Sinh mất tích.

− Vì nghĩ tới tính mạng Phương Thảo nên ngay từ lúc đầu tôi không đồng ý để cô ta chấp nhận yêu cầu của tên Sinh. Nhưng rồi thấy đó là biện pháp tích cực hơn cả, tôi đã đồng ý và không ngờ rằng sự việc lại xấu đến mức như thế - giọng trung tá nhỏ và lạc dần -

Chúng ta phải xuống Hải Phòng tìm kiếm Phương Thảo - ông nhìn về
phía thiếu tá Tường - đồng chí thay tôi chỉ đạo công việc ở nhà - ông quay lại phía đại úy Dương - đồng chí điện cho Hải Phòng tung lực lượng chủ chốt vào việc truy tìm tên Sinh và tìm kiếm Phương Thảo.

Chúng ta phải lo cho tính mạng của Phương Thảo hơn là rút ngắn thời gian vụ án.

Trung tá Nam mở tủ lấy tài liệu, chuẩn bị bàn giao. Thiếu tá Tường nhìn đại úy Dương không nói, nhưng họ đều nghĩ không nên để
trung tá đi vào lúc này. Công việc đòi hỏi trưởng ban chuyên án phải có mặt ở Hà Nội. Thiếu tá Tường mạnh dạn để xuất:

− Lệnh của cấp trên chúng tôi xin chấp hành. Nhưng đồng chí là người chỉ huy vụ án, không nên đi Hái Phòng vào lúc này.

Trung tá khép nhẹ cánh cửa, hỏi:

− Tại sao?

Chắc đồng chí biết. Nếu như các trạm báo cáo xin chỉ thị, đồng chí cho ý kiến giải quyết. Nếu lãnh đạo hỏi, đồng chí có thể trả lời.

− Đồng chí thì sao?

− Tôi cũng có thể làm được. Song không phải trưởng ban chuyên án, không nắm được đầy đủ diễn biến vụ án như đồng chí. Một khi không nắm được tổng thế thì làm sao có thể quyết đoán được công việc cụ thể.

Trung tá im lặng một hồi lâu. Ông khép han cánh tủ rồi quay ra.

− Nhưng công việc Hải Phòng cũng đòi hỏi tôi phải có mặt.

− Hà Nội đòi hỏi đồng chí có mặt. Và điều cốt yếu, tôi không thể
thay đồng chí làm tất cả các công việc ở Hà Nội được - thiếu tá Tường nhìn trung tá như muốn tranh thủ sự đồng tình - còn công việc ở Hải Phòng, tìm kiếm cô Phương Thảo, truy tìm tên Sinh lại là việc cụ thế
thuộc tầm tay tôi.

Trung tá Nam chau mày, đứng lặng một lúc, rồi mới nói:

− Tôi đồng ý.

4

Trong lúc cơ quan an ninh Việt Nam đang mở chiến dịch truy nã tên Sinh, thì tại Hồng Kông, Mac Clao và Lâm Trí Mao họp bàn kế
hoạch đến Hải Phòng nhận tài liệu B.3.

Trong cuộc họp này, Lâm Trí Mao có trách nhiệm cung cấp tình hình điều tra cơ bản về Hải Phòng: dân số, phong tục tập quán, đường đi, chỉ thị cho Thúy Vân đến địa điểm hẹn gặp. Mác Clao trình bày kế
hoạch liên lạc, nhận tài liệu. Sau khi Lâm Trí Mao thuyết trình, Mác Clao hỏi:

- Chắc ngài sống ở Hải Phòng lâu nên mới nắm tình hình kỹ như
vậy.

Lâm Trí Mao cười.

- Thời gian Việt Nam kháng chiến chống Pháp tôi có sống ở đó mấy năm. Thành phố ấy thật đẹp. Người dân Việt Nam gọi nó là thành phố “Hoa phượng đỏ”. Vì hàng năm, vào mùa hè, hoa phượng trùm đỏ
cả thành phố. Ngài đến Hải Phòng vào dịp này chưa phải là giữa mùa hoa nhưng đã thấy nó nhuộm đỏ cả vùng trời. Phải xa Hải Phòng tôi thấy tiếc.

- Đúng là một thành phố xa lại ở vùng Á Đông mà tôi mới chỉ
thấy qua sách báo.

- Tôi tin, khi ngài tới Hải Phòng, cảnh sắc sẽ đem lại cho ngài một cảm xúc mới lạ.

*

Sau khi thống nhất kế hoạch nhận tài liệu B.3, Mác Clao bay đi Philippin tham gia vào phái đoàn của Mỹ đến Hải Phòng thực hiện nghị
định thư mà hai nước đã kí kết. Theo nghị định thư đó, Hoa Kỳ sẽ tự rà phá thủy lôi mà họ đã thả ở bờ biển Việt Nam, đồng thời có trách nhiệm cung cấp và hướng dẫn cách sử dụng các phương tiện xác định vị trí thủy lôi, cách tháo vớt phá hủy thủy lôi đó để phía Việt Nam tự rà phá lấy.

Phái đoàn Hoa Kỳ kéo đến Hải Phòng khá đông. Trưởng đoàn Hoa Kỳ là phó đô đốc Mác Cao-ly, tướng hai sao, chỉ huy lực lượng đặc nhiệm rà mìn số 8 - lực lượng này có 20 tàu chiến, 5.000 nhân viên, 50 trực thăng đóng ở Su- bích Philippin. Phụ tá cho Mác Cao-ly có đại tá Phlin phụ trách việc bàn giao khí tài rà phá thủy lôi trên đường sông: trung tá Crắc-xti-uốt, chuyên viên rà phá thủy lôi; thiếu tá Phin chuyên viên kỹ thuật. Tên trùm tình báo Mác Clao đóng vai thiếu tá Mác-bét, cố vấn chính trị cho trưởng đoàn. Và hàng trăm binh lính Mỹ
cùng các phương đoàn của chúng.

Máy bay chở phái đoàn Mỹ rời khỏi căn cứ quân sự Su-bích, lúc bấy giờ Mác Clao mới có thời gian nghỉ ngơi đôi chút. Và chỉ có lúc ấy hắn mới có thời gian nhớ lại những lời Lâm Trí Mao nói. Hải Phòng có những nét giống Sài Gòn, đều là thành phố gần biển, có cảng, có sông ngòi chảy qua. Phố Trung Quốc, Hải Phòng sầm uất chẳng kém Chợ

Lớn. Chợ sắt Hải Phòng cũng tấp nập như chợ Bình Tây Sài Gòn. Và hắn hình dung phố Trung Quốc Hải Phòng với những ngôi nhà cổ, cấu trúc kiểu Trung Hoa thấp lè tè với những khung cửa sổ nhỏ hẹp phủ
đầy bồ hóng. Còn các phố khác chỉ là đống gạch vụn, sau vụ máy bay B.52 Mỹ rải thảm cuối năm 1972 Hải Phòng đã trở thành thành phố
chết, ngừng trệ mọi hoạt động.

Trong đời hoạt động tình báo, Mác Clao ít có dịp đến thủ đô các nước cộng sản. Chỉ có một lần hắn được đến Mátxcơva, thủ đô Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết. Lần đó, hắn đến hỗ trợ cho một nhóm tình báo Mỹ ở Mátxcơva đánh cắp bí mật vũ khí tên lửa của Liên Xô. Vụ đó đã gây ra tai tiếng. Một loạt điệp viên Mỹ bị trục xuất khỏi Liên Xô. Lần này là lần thứ hai hắn đặt chân đến một nước cộng sản. Hắn tranh thủ đi tham quan thành phố mà đài tiếng nói Hoa Kỳ, đài BBC đã tuyên truyền là thành phố chết. Hắn la cà vào các cửa hiệu, tìm mua các loại sách báo làm tài liệu nghiên cứu. Và điều quan trọng hơn nữa, hắn kiểm tra lại con đường đến nơi nhận tài liệu B.3. Mác Clao dạo trên các đường phố, vườn hoa. Những chiếc ô tô bật đèn sáng chạy như mắc cửi. Người đi bộ trên hè phố rất vội vã. Một lần, Mác Clao thấy một đôi nam nữ ôm hôn nhau ở cạnh vườn hoa, trước nhà hát thành phố. Họ chẳng để ý đến người qua lại. Mác Clao tự hỏi: chiến tranh tàn phá ác liệt mà họ vẫn yêu đời như thế ư?

Về tới khách sạn đã quá nửa đêm, Mác Clao mệt mỏi lắm mỏi leo lên được gác hai. Hắn trăn trở mãi không ngủ được, tính toán việc nhận tài liệu B.3 sao cho an toàn.

Theo kế hoạch, Mác Clao sẽ có mặt tại cổng chính của cảng Hải Phòng hồi 17 giờ. Thế là 14 giờ hôm đó, hắn rời khách sạn. Bước ra khỏi khách sạn, hắn còn thấy khó chịu với thời tiết chuyển mùa ở vùng nhiệt đới. Hắn bước đi có vẻ uể oải, nhưng thực ra trong đầu làm việc rất căng thẳng. Hắn nhìn đồng hồ, sợ đến chỗ hẹn không đúng giờ, đó là điều nghiêm cấm trong hoạt động tình báo. Hắn rời khách sạn trước 3 tiếng đồng hồ để có thời gian “cắt đuôi”. Sau khi chắc chắn không có người theo dõi, Mác Clao mới đi ra phía cảng.

Cảng Hải Phòng những ngày giặc Mỹ ném bom đánh phá thường
đông đặc vào khoảng 5 giờ chiều đến sáng hôm sau. Xe quân sự, xe vận tải của các bộ, các ngành đô về lấy hàng vào ban đêm rồi chạy ra khỏi thành phố trước lúc trời sáng. Sự sầm uất ban đêm mang về sự
hối hả, khẩn trương thời chiến. Các ngọn đèn cao áp trong khu cảng hờ hững tỏa ánh sáng mờ ảo. 4 giờ 30 chiều, công nhân đi làm theo giờ hành chính chen chúc nhau đi ra. Công nhân, cán bộ làm đêm vội vàng đi vào. Dòng người ra vào chật đường làm ô tô không thể tăng nhanh tốc độ. Thúy Vân trong bộ đồ xanh công nhân bó khít người bước ra khỏi đám khói đen của ô tô. Thị mở tờ báo Nhân Dân xem lướt qua rồi gấp lại, bước tiếp. Nhiều công nhân trong lúc giao ca cũng chạy ra cổng cảng đứng tán gẫu cho thỏa lúc mệt mỏi. Thúy Vân vẫn xông xáo trong đám đông người và xe cộ để vượt lên phía trước. Mọi người để mặc cho thị chen lấn, xô đẩy.

− Nào, dẹp cho đi, có chút việc gấp.

Miệng nói, tay thị tách đám người đi trước mình. Mác Clao cũng cầm tờ báo Nhân Dân tiến về phía cảng. Tay hắn ta vung mạnh va phải tay Thúy Vân làm tờ báo Nhản Dân trên tay thị rơi xuống đất, những người đi gần đó cười, rủa thầm người khách nước ngoài vô ý.

Thúy Vân tỏ thái độ bực tức, sừng sộ:

− Mắt mù à?

Mác Clao lịch sự cúi xuống nhặt tờ báo. Ngay lúc ấy có tiếng quát to:

− Mác-bét, anh đã bị bắt!

Mác Clao và Thúy Vân bị đưa vào phòng bảo vệ cảng lập biên bản và chuyên về trụ sở công an thành phố. Tại đây, trung tá Nam và hai cán bộ an ninh điều tra xét hỏi lần lượt tiến hành thẩm vấn từng người.

Ngồi trước mặt trung tá Nam là Mác Clao, có thân hình khỏe mạnh, to lớn, đôi mắt xanh to. Nụ cười phớt đòi luôn nở trên khuôn mặt đầy ắp thịt. Con người hắn bộc lộc sự láu cá, sành sỏi của một tên tình báo già đời.

Tuy biết mình đang ngồi ở cơ quan công an, hắn vẫn bình tĩnh và khăng khăng cho mình là người vô tội. Chính thái độ đó của hắn làm trung tá Nam cáu bực, song ông vẫn giữ thái độ bình thản, hỏi:

− Họ và tên anh là gì?

− Tên tôi mà Mác-bét.

− Ngày tháng năm sinh, quê quán, quốc tịch?

− Tôi sinh tại bang Tếch-dát, năm 1921, quốc tịch Mỹ.

− Nghề nghiệp?

− Cố vấn chính trị cho tướng Mác Cao-ly.

− Những thứ anh mang theo người?

− Chỉ có chiếc kính tôi đang đeo và tờ báo Nhân Dân mua ở quầy bán sách báo trước khách sạn tôi ở.

− Hai tờ báo Nhân Dân này, tờ nào là của anh?

Trung tá Nam đặt hai tờ báo lên bàn: tên Mác Clao chỉ vào tò báo có chữ ký của hắn ở góc bên trái. Chiếc máy quay phim tự động đặt ở
góc phòng ghi lại cử chỉ đó của hắn. sắc mặt của hắn vẫn không hề
thay đổi.

− Tại sao anh biết tờ báo này là của anh?

− Vì khi mua xong tôi có ký tên tôi “Mác-bét” ở góc phải.

Trung tá Nam như vừa bước vào căn phòng làm nước đá. ông ngồi chết lặng, đáng kỷ luật mấy cán bộ cấp dưới quá non nớt nghiệp vụ bắt tên Mác Clao khi chưa có chứng cứ. Tờ báo của Thúy Vân mang theo có bản vi ảnh B.3. Còn tờ báo Nhân Dân hắn mang theo không có tài liệu gì. Theo ngày giờ, địa điểm quy định, chúng tạo ra tình huống vô ý chạm tay, cùng đánh rơi báo. Mác Clao cúi xuống nhặt báo trả lại cho Thúy Vân. Trong giây phút đó, hắn nhanh chóng đánh tráo, đưa cho Thúy Vân tờ báo của mình. Lẽ ra, để cho Mác Clao nhận xong tài liệu, bước đi xa ta mới tiến hành bắt với đầy đủ chứng cứ hoạt động gián điệp trên tay. Nhưng hai cán bộ của ta quá vội, phát lệnh bắt sớm, khi tài liệu chưa trao xong. Và bây giờ chữ kỹ của y ở góc tờ báo Nhân Dân lại trở thành chứng cứ minh oan cho kẻ có tội. Trung tá ngồi im lặng cố nén sự bực tức đang dâng lên trong đầu. Hai cán bộ của ông đã làm sự việc xảy ra trái ngược với dự định, đưa ông vào tình thế khó xử. Nếu tiếp tục chất vấn y về tội lấy cắp tài liệu B3 sẽ không có chứng cứ, gây thêm phức tạp cho sự việc. Ông cảm thấy máu đã dồn lên cả mặt, giải quyết như thế nào, bắt hay là thả. Ông ngồi im một
lúc nữa. Phải rồi chuyên cái tội trước đây cho là thứ yếu thành tội chính. Ông nhìn thẳng mặt Mác Clao:

− Anh còn nhớ nội dung qui chế đi lại ở Việt Nam cho phái đoàn Mỹ không?

− Thưa ông, có.

− Thế tạo sao hôm qua và hôm nay anh đi ra khỏi khách sạn mà không báo cáo?

Bây giờ đến lượt Mác Clao lúng túng thực sự.

− Anh biết đấy! Khu vực cảng Hải Phòng là khu vực cấm người nước ngoài tự do qua lại. Muốn vào khu vực này phải có giấy phép của Việt Nam, thế mà anh đã tự tiện đến không có ý kiến của chúng tôi.

Đó là tội vi phạm chủ quyền nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa - trung tá nói mỗi lúc một to hơn - Vì vậy tôi thay mặt cơ quan có trách nhiệm của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa tuyên bố: Trục xuất Mác-bét ra khỏi nước Việt Nam.

Mác Clao cho rằng số phận đã bạc đãi mình. Ở cơ quan tình báo trung ương Mỹ, mình có khả năng làm thay đổi sự việc, con người. Còn giờ dây đứng trước cơ quan an ninh Việt Nam, hắn trở thành phạm nhân và chỉ biết chấp hành lệnh. Hắn hối hận đã chọn chuyến công cán này. Tưởng rằng, sau chuyến sang thăm Việt Nam trở về hắn sẽ
leo lên bậc thang danh vọng. Không ngờ...

Hắn uể oải nhoài người về phía trước kí vào biên bản rồi nặng nề
gieo người xuống ghế chờ trưởng đoàn Mác Cao-ly đến đón nhận.

5

Sau khi Mác Clao bị bắt, ta thông báo cho phía Hoa Kỳ biết hành vi phạm pháp của thành viên phái đoàn Mỹ. Mác Cao-ly đề nghị ta hoãn họp một thời gian để giải quyết vụ rắc rối này. Ý đồ của Mác Cao-ly là tìm cách gặp được Mác Clao để nhận tài liệu B.3 làm cơ sở cho phái đoàn Mỹ bước vào phòng họp. Hắn tin tưởng kỹ thuật hiện đại “vi ảnh” kia sẽ đánh lừa được nhà chức trách Việt Nam, cũng như đã từng tin tưởng phía Việt Nam không thể chế tạo được phương tiện rà phá thủy lôi “tinh khôn”, “hủy diệt”. Phía Việt Nam bác bỏ đề nghị của Mỹ.

Vì thế cuộc họp giữa hai đoàn vẫn tiến hành ở sân bay Cát Bi (ngoại
thành Hải Phòng) đúng quy định.

Phiên họp đầu tiên tiến hành vào một ngày đầu mùa hè năm 1973. Hôm ấy trời khá đẹp. Mặt trời lên cao, tỏa ánh sáng màu vàng xuống muốn cành cây xanh và hoa lá.

Đi đầu phái đoàn Mỹ là tướng hai sao Mác Cao-ly. Hắn có cái trán hói trông rất khó coi, đeo cặp kính gọng sừng dày cộp. Tiếp theo là đại tá Phlin, trung tá Crắc-xti-uốt, thiếu tá Phin và một loạt sĩ quan khác.

Và có thể rút kinh nghiệm sau vụ Mác Clao, phái đoàn Mỹ từ trưởng đoàn đến thành viên đều đi rất thận trọng, theo đúng sự hướng dẫn của phía Việt Nam. Họ ngồi xuống dãy bàn dài. Lúc đó, phái đoàn của ta mới bước vào. Tiên sĩ Nguyễn Văn Hạnh trong bộ quân phục mang quân hàm thượng úy Quân đội nhân dân Việt Nam tham gia thành viên trong đoàn. Anh ngồi đối diện tên trung tá Crắc-xti-uốt. Bên phải anh là Vụ trưởng Vụ Kỹ thuật Bộ Giao thông vận tải, người đã có mặt bên anh, động viên anh trong suốt quá trình nghiên cứu công trình. Bên trái anh là Phó chủ nhiệm khoa Vật lí hạt nhân trường Đại học Bách khoa Hà Nội, thành viên của B.3.

Sau những lời chào hỏi xã giao thông thường, phiên họp đầu tiên bắt đầu vào lúc 9 giờ (GMT). Trưởng đoàn Hoa Kỳ đứng lên đọc một bài diễn văn đã được chuẩn bị. Lời văn và giọng điệu đầy vẻ hằn học, lạc hẳn với nội dung nghị định thư. Mác Cao-ly nói rằng:

- Chiều hôm qua, phía Việt Nam đã bắt giữ thiếu tá Mác-bét, nhân viên đoàn Mỹ. Mác-bét là chuyên viên rà phá mìn của lực lượng đặc nhiệm rà phá mìn số 8. Thiếu Mác-bét, chúng tôi không thế hướng dẫn, bàn giao khí tài cho Việt Nam một cách đầy đủ được. Chúng tôi đề nghị phía Việt Nam thả ngay Mác-bét. Nếu không thả Mác-bét thì chính phủ Việt Nam là người cản trở việc thực hiện nghị định thư và phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về mọi hậu quả...

Phía phái đoàn Mỹ lộn xộn hẳn lên. Họ hài lòng với những điều mà trưởng đoàn vừa nói và nhìn về phía Việt Nam với thái độ thách thức. Nhiều thành viên phái đoàn Việt Nam lo cho trưởng đoàn của mình. Ngay sau khi Mác Cao-ly ngồi xuống, trưởng đoàn của ta đứng lên. Bằng một giọng cứng rắn, ông chất vấn phía Mỹ:

- Nếu như phía Mỹ cam đoan Mác-bét là một chuyên viên kỹ
thuật rà phá thủy lôi thuộc lực lượng đặc nhiệm rà phá bom mìn số 8
của hải quân Mỹ, thì hôm nay, tại phòng họp này, trưởng phái đoàn Mỹ
phải làm giấy cam đoan. Sau đó, phía Việt Nam sẽ thả Mác-béc, tại phòng họp này, anh ta phải làm đúng chức năng của mình theo nghị
định thư: hướng dẫn và bàn giao khí tài rà phá thủy lôi của Mỹ cho phía Việt Nam.

Mác Cao-ly ngồi chết lặng, chưa biết quyết định thế nào. Mác-bét là một sĩ quan tình báo làm sao có thể thuyết trình được kỹ thuật rà phá thủy lôi. Trong tình thế khó xử, trưởng đoàn Mỹ nói một câu không chuẩn bị trước:

- Nhưng Mác-bét chỉ là một cố vấn chính trị.

Trương đoàn của ta cười mỉa mai, nói tiếp:

- Theo nghị định thư mà hai nước đã kí kết tại Pa-ri, chúng tôi không yêu cầu cố vấn chính trị.

Trương đoàn ta dõng dạc tuyên bố:

- Nếu các ông chưa hiểu về Mác-bét, chúng tôi nói để các ông rõ.

Mác-bét tên thật là Mác Clao, sinh năm 1921 tại bang Tếch-dát nước Mỹ. Trước đây Mác Clao làm việc khác, anh ta mới được tăng cường vào phái đoàn của Mỹ đến Hải Phòng. Ở Việt Nam, anh ta đã hai lần rời khách sạn không xin phép. Trầm trọng hơn nữa, 17 giờ chiều qua, anh ta đã đi vào khu vực cấm, vi phạm luật pháp nước Việt Nam Dân chủ
cộng hòa, đã bị bắt quả tang. Vì vậy, tôi được uỷ quyền của nhà chức trách Việt Nam thông báo cho phía Mỹ biết: Trong vòng bốn mươi tám giờ, kể từ giờ phút này Mác Clao tức Mác-bét phải rời khỏi lãnh thổ

Việt Nam.

Trưởng đoàn Mỹ sa sầm sắc mặt. Các thành viên khác ngồi im không nói.

Phiên họp đầu tiên kết thúc.

*

Sáng hôm sau, hai phái đoàn lại gặp nhau tại sân bay Cát Bi.

Tiếp sau đó là bàn giao kỹ thuật. Thiếu tá Phin thuyết trình tính năng tác dụng các loại bom mìn của Mỹ và giới thiệu kỹ thuật rà phá. Vì không đánh cắp được B.3, thiếu tá Phin được lệnh moi hỏi tin tức trong quá trình thuyết trình khí tài. Hắn tỏ vẻ cảm thông muốn giúp ta rà phá thủy lôi thành công để giảm đi phần nào cái nhục của nước Mỹ
trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam.

− Thú thực, bản thân tôi không tán thành với chính phủ Mỹ can thiệp vào Việt Nam. Tôi phản đối việc ném bom phong tỏa này. Nhưng việc làm của tôi chỉ là đội đá vá trời. Giờ đây có điều kiện giúp nhân dân Việt Nam, tôi sẽ hướng dẫn đầy đủ tính năng, tác dụng các loại thủy lôi và các phương tiện rà phá. Để giúp chúng tôi làm tốt việc này, đề nghị các ngài cho chúng tôi một chiếc ngòi nổ của thủy lôi MK.42
và MK.52 cải tiến.

Tiến sĩ Hạnh chau mày. Thằng cha này lại muốn moi mình đây.

Là chủ đề tài, mình hiểu: để có ngòi nổ - bộ óc của quả thủy lôi đó, các nhà khoa học Việt Nam tham gia công trình B.3 đã mất bao ngày đêm mai phục mới tóm được tên “gián điệp câm” mang về khai thác.

Nhiều anh em, đồng chí đã hi sinh cho sự nghiệp này. Giờ đây, đưa cho chúng ngòi nổ có khác nào báo cáo cho chúng biết là có phương tiện rà phá hiện đại hơn của Mỹ, không chỉ làm nổ mà còn “bắt sống”

được thủy lôi.

Tiến sĩ Hạnh cười nói:

− Nước Mỹ sản xuất hàng loạt ngòi nổ, làm gì mà các ông chẳng có lấy một vài chiếc.

Biết rằng thuyết phục ta là việc làm khó, y chuyển hướng:

− Nếu không có ngòi nổ đó ở đây, xin các ông cho biết cần giới thiệu sâu phần nào, phần nào các ông đã biết để tôi giới thiệu cho thích hợp.

Tiến sĩ Hạnh hiểu tên thiếu tá Phin đang muốn dò xem ta biết gì về các loại thủy lôi hiện đại này. Anh trả lời:

− Đê nghị các ông cứ theo nghị định thư mà làm.

Biết không thể nào thuyết phục được ta, phái đoàn Mỹ buộc phải
thuyết trình kỹ thuật.

Sáng 9 tháng 4 năm 1973, tại sông cầu Rào gần sân bay Cát Bi, phía Hoa Kỳ bàn giao cho ta khí tài rà phá mìn điều khiển từ xa và hướng dẫn kỹ thuật sử dụng. Phó đô đốc Mác Cao-ly, đại tá Phlin, trung tá Crắc-xti-nốt thiếu tá Phin đều có mặt. Khoảng 30 lính Mỹ, mặc quần đùi, may ô, đi giầy cao cổ lễ mễ khiêng từ bờ để xuống lòng sông một ống từ màu da cam dài tới 10 mét, nặng 450 ki-lô-gam, đường kính 254 cm, một chiếc ca nô vỏ nhựa trắng dài 4,3 mét, rộng 1,2 mét và một ống quay tạo tiếng động giả tiếng chân vịt tàu. Toàn bộ thiết bị đóng giả một con tàu. Thiết bị được điều khiển từ xa.

Một tên sĩ quan đứng trên bờ ấn nút phát lệnh tiến, rẽ trái, rẽ
phải, dừng... Chiếc ca nô chấp hành lệnh khá tốt.

Tiến sĩ Hạnh cùng trưởng đoàn Việt Nam và các thành viên trong đoàn đứng trên bờ quan sát. Với con mắt kỹ thuật, tiến sĩ Hạnh nhận thấy mặt tạo dáng công nghiệp những thiết bị của Mỹ khá đẹp. Chiếc ca nô thon thả, trắng như sứ Hải Dương, ống từ màu da cam, in hình xuống mặt nước tạo thành cho hài hòa cảnh sắc, đẹp mắt. Nhưng thiết bị của Mỹ quá nặng và cồng kềnh so với thiết bị B.3 của ta.

Tiến sĩ Hạnh hỏi thiếu tá Phin:

− Thiết bị của các ông lùi được không?

− Nó lùi, sẽ vướng vào mớ dây rợ, ống từ, ông phát âm thanh phía sau.

− Nói tóm lại là nó không lùi được chứ gì?

− Vâng, chúng tôi thiết kế không cho nó lùi.

− Các ông chủ định thiết kế như thế hay chưa thiết kế được? Hai vấn đề khác nhau đấy!

Tên thiếu tá Phin choáng váng. Hắn là người sử dụng chứ có chế
tạo con tàu đâu. Trước hôm lên đường cấp trên của hắn đã dặn phải trả lời như thế để giấu cái dốt của họ. Nhưng trong hội nghị này, hắn ta phải đứng mũi chịu sào, giơ đầu chịu báng. Hắn ta ngượng đỏ mặt, tức đến mức run lên, quay lại nói:

− Cái đó thì do các nhà khoa học Mỹ trả lời các ông.

Tiến sĩ Hạnh nhìn thẳng mặt tên thiếu tá:

− Xin hỏi thêm. Nếu nó bị mắc cạn làm sao có thể lôi nói vào bờ
trong khi vùng quanh quanh còn bom mìn chưa nổ?

Bị hỏi dồn, tên thiếu tá Phin đỏ bầm mặt, ngoảnh đi nơi khác, tiến sĩ Hạnh tiếp tục tấn công:

− Thiết bị cồng kềnh như thế này tiến vào lòng sông hẹp và đoạn uốn khúc nó có lượn được không?

Tên thiếu tá Phin đành thừa nhận:

− Nó chỉ có vài hạn chế nhỏ nhưng vào loại hiện đại bậc nhất thế
giới.

− Nhưng lại kém hiệu quả ở Việt Nam.

− Vâng. Thưa ông, vì những người chế tạo ra nó chưa hiểu hết thực tế sông ngòi Việt Nam.

− Không phải chỉ ở sông ngòi đâu - đồng chí trưởng đoàn của ta mỉm cười - và cả ở mặt biển. Đã là biển, thì dù biển ở Việt Nam hay nước Mỹ cũng đều có nước cả chứ?

Trớ trêu thay chiếc ca nô của Mỹ bỗng nhiên không chấp hành lệnh nữa. Nó lững lờ trôi theo dòng chảy. Cuộc bàn giao giữa hai đoàn bị
đình lại để phía Mỹ kéo chiếc ca nô trở về.

Nhìn các phương tiện rà phá thủy lôi của Mỹ, trưởng đoàn của ta nói nhỏ với Hạnh:

− “Con tàu” B.3 của ta gọn, nhẹ và hiện đại hơn của Mỹ rất nhiều.

Cho đến lúc đó, tiến sĩ Hạnh mới thực sự cho rằng “con tàu” B.3
do anh chế tạo ưu việt hơn con tàu của Mỹ. Tuy vậy, anh vẫn không bộc lộ niềm vui ấy trên khuôn mặt.

Sau khi kết thúc việc hướng dẫn kỹ thuật và bàn giao khí tài, phái đoàn Mỹ lên máy bay trở về căn cứ quân sự Su-bích, Philippin.

Đoàn Việt Nam trở về Hà Nội. Riêng tiến sĩ Hạnh ở lại Hải Phòng. Anh đến thăm ông già Tường. Anh nghĩ, nếu như không có ông già Tường bắt tên “gián điệp câm” để anh khai thác, anh cũng khó lòng chế tạo hoàn chỉnh “con tàu” B.3. Chiến công anh có được nhờ một phần công lao của ông già vùng biển này. Bây giờ mọi việc đã êm đẹp, biển không còn thủy lôi, bạn bè trong nước, quốc tê đi lại thông thương, anh nhớ đến già Tường, tìm đến cảm ơn ông. Nhưng đêm đó anh không sao ngủ được. Anh cố nhắm mắt, tìm sự thanh thản sau một thời gian làm việc càng thẳng. Anh không ngủ được một phần vì do sóng biển đang nối đuôi nhau xô đẩy ầm ầm, một phần nhỏ tới Việt Hoa và người vợ xấu số. Người anh tự dưng nôn nao, có lúc nóng rực lên. Anh đi ra bãi biển, đi dọc theo mép nước mà có lần anh đã đi cùng Phương Thảo. Bỗng anh nhớ Phương Thảo, tưởng như có Phương Thảo cùng đi...

Sau khi bị bắt, Thúy Vân được đưa đến trụ sở công an thành phố.

Thị vẫn đinh ninh rằng mình sẽ bị khóa tay và tổng vào nhà giam.

Nhưng không... thị không bị khoá tay mà còn được ở trong căn phòng khá tươm tất. Có giường, chiếu, chăn, màn, ấm chén... Khi cánh cửa khép lại, thị cảm thấy toàn thân rã rời. Thị đứng lặng như phỗng trong ánh sáng điện và bóng chiều chạng vạng. Thị thấy đau khổ. Nhưng biết làm sao được. Thị mở mắt nhìn lên trần nhà. Thị cứ nhìn như thế
để trốn tránh một điều gì ghê sợ hơn cả bóng đêm nặng nề mung lung và bí hiểm... Thị cứ nằm như thế và nhớ lại tất cả những gì đã xảy ra... những gì đã dẫn thị trở thành một điệp viên.

Hình như tất cả bắt đầu từ cái ngày thị về Trung Quổc thăm họ
hàng. Hồi ấy thị đang học tại trường trung học Hoa Kiều, Hải Phòng.

Nghe bố nói, thị bỏ học về Bắc Hải thăm người chú. Chú thị, ông Lâm Trí Mao từ Hồng Kông cũng về thăm quê.

Lâm Trí Mao sinh ra và lớn lên giữa khu cảng sầm uất và đã tham gia quân giải phóng. Trong cuộc trường chinh từ Giang Tây lên Diên An, không chịu được gian khổ, Lâm Trí Mao đào ngũ chạy theo Tưởng Giới Thạch. Năm 1949, Trung Quốc giải phóng, Lâm Trí Mao theo Tưởng Giới Thach chạy ra Đài Loan làm cho cơ quan tình báo Trung Hoa Dân Quốc. Nhiệm vụ của y là giúp Cục tình báo trung ương Mỹ tuyển chọn huấn luyện điệp viên người Hoa tung trở lại lục địa hoạt động.

Đầu năm 1965, cuộc chiến tranh Việt Nam diễn ra với quy mô lớn, Cục tình báo trung ương Mỹ thương lượng với cơ quan tình báo Trung Hoa Dân Quốc chuyển hẳn Lâm Trí Mao sang làm việc cho CIA.

Từ đó, Lâm Trí Mao chuyên tâm lo việc tuyển chọn, đào tạo điệp viên người Hoa đang sinh sống ở Việt Nam để làm việc cho CIA. Lần này y từ Hồng Kông về Bắc Hải gặp anh trai và Thúy Vân là theo kế hoạch CIA đã sắp đặt. Sau những ngày tha hương gặp lại nhau, họ thực sự
vui mừng, kể đủ chuyện.

− Cháu hãy kể tình hình Việt Nam cho chú nghe đi.

Lâm Trí Mao hỏi tất cả mọi điều:

− Cháu ở bên đó có được người Việt Nam giúp không? Cháu hiểu như thế nào về đường lối của Việt Nam đối với Trung Quốc? Họ thân với Trung Quốc hay thân với Liên Xô?

− Dạ, cháu là học sinh, nên hiếu vấn đề đó còn ít lắm.

− Không sao. Miễn là cháu để tâm tới. Một người Hoa chân chính, dù sống ở đâu cũng phải nhớ về đất nước Trung Hoa, cũng phải có nhận xét về chính sách, thái độ của nước đó đối với mình?...

Thế rồi, Lâm Trí Mao đã đưa thị đi tham quan gần khắp Quảng Tây. Lên núi Phục Ba nhìn cảnh thị xã Quê Lâm bên dòng sông Ly; Ngồi thuyền đi dọc sông Liễu, thăm khu công nghiệp Liễu Châu, khu công nghiệp lớn và quan trọng nhất vùng tự trị; Đứng trên ban công tầng thượng khách sạn Bắc Hải bên bờ vịnh Bắc Bộ nhìn toàn cảnh Bắc Hải... Đi đâu, Lâm Trí Mao cũng đi cùng hỏi chuyện.

− Cháu hiểu như thế nào về một nước Việt Nam bị Mỹ chiếm đóng

− người thanh niên đi thêm vài bước nữa nói tiếp - Nếu Việt Nam bị Mỹ
thôn tính sẽ ảnh hưởng tới Trung Quốc. Ta phải ủng hộ Việt Nam đế họ
cầm cự được với Mỹ. Nhưng nhớ rằng không bao giờ để cho Việt Nam thống nhất... Đã là người Hoa chân chính phải hiểu rõ điều này.

Lâm Trí Mao càng tỏ ra quan tâm đến thị, kể cả công ăn việc làm, giới thiệu thị với ông N. đang làm việc tại một cơ quan ở Hà Nội. Ông N. đã nhận thị làm cộng tác viên của một tờ báo.

Một thời gian sau, ông N. kéo thị lên Hà Nội làm báo. Từ đó, thị
thực sự bước vào cuộc đời hoạt động gián điệp. Và hình như mọi việc đã được xếp đặt từ trước. Làm báo được một thời gian thì ông N. tới gặp, thu nhận thị vào cơ quan tình báo Mỹ. Từ đó, ông N. trực tiếp huấn luyện nghiệp vụ tình báo và chỉ đạo thị dùng đặc quyền nhà báo xâm nhập vào các trường đại học thu thập tin tức về tiến bộ của khoa học Việt Nam. Ông ta lệnh cho thị tìm hiểu, làm quen với Tô Quyên, vợ
tiến sĩ Hạnh. Cho đến khi Tô Quyên chết, thị được lệnh về Hải Phòng, chờ chỉ thị mới. Một hôm, có người lạ mặt đến nhà và đem theo thư
của ông N. Sau khi dùng thuốc hóa học kí hiệu M.5 (cũng do ông N.

giao cho) quét lên lá thư, thị đọc được toàn bộ bản chỉ thị mới viết bằng mực hóa học. Theo nội dung chỉ thị đó, thị sẽ nhận tài liệu B.3 và trao cho một người Mỹ ở gần công cảng. Thế là thị bị công an Việt Nam bắt đưa về đây với tài liệu hoạt động tình báo.

Thị Vân vẫn nhìn lên trần nhà và nhận thấy cuộc đời thị đã đến lúc sụp đổ hoàn toàn...

Đêm đầu tiên đã trôi qua, lại một ngày nữa thị vẫn không bị công an gọi đi xét hỏi. Hay là họ không phát hiện ra tờ báo Nhân Dân có tài liệu vi ảnh B.3 - thị Vân nghĩ như thế và trong giây phút, thị thấy có hy vọng - có lẽ mình quá vội bi quan, lo lắng đấy. Cứ bình tĩnh nào.

Mạo hiểm, bình tĩnh, sáng suốt vốn là đặc thù của một người làm công tác tình báo mà - thị Vân suy nghĩ và cố nhủ mình phải ngủ đi cho khỏe để chuẩn bị đổi phó với những cuộc thẩm vân của cơ quan an ninh Việt Nam. Bỗng có tiếng chìa khóa tra vào ổ khoá cửa làm thị có cảm giác lạnh giá.

− Mời ra!

Người cảnh sát mang quân hàm thượng sĩ áp giải thị đến một căn phòng sang trọng hơn, có hai người đang ngồi bên chiếc bàn gỗ phía trên đặt một tấm kính.

− Mời cô ngồi.

Người đứng tuổi mặc chiếc áo bộ đội đã bạc màu, chỉ tay vào chiếc ghế ở góc đổi diện. Thị ngồi xuống chiếc ghế có bốn chân bắt vít xuống sàn, dành riêng cho phạm nhân.

− Từ hôm qua đến nay cô ăn uống thế nào?

− Cám ơn ông, tôi ăn uống không được nhiều.

− Do cô không thích ăn hay do nhà bếp chúng tôi nấu kém?

− Dạ. Do tôi nghĩ về việc mình bị bắt quá nhiều.

Người cán bộ an ninh điều tra xét hỏi động viên:

− Cô nên ăn cho khỏe. Đời còn dài, ăn nhiều mới có thể sống lâu được.

Thấy cán bộ ta thăm hỏi ân cần, thị Vân bớt sợ, thần kinh đỡ
căng thẳng hơn. Rồi thị Vân lại tự hỏi, tại sao mình là một phạm nhân mà công an Việt Nam lại cho ăn ở đàng hoàng, nói chuyện có vẻ từ
tốn, lịch sự như thế? Thị chưa kịp lý giải điều này thì đã bị câu hỏi của thiếu tá Tường cắt ngang.

− Cô sống ở Hải Phòng, có nhớ năm ngoái (1972) Toà án nhân dân thành phố Hải Phòng mở phiên tòa xét xử hai bố con Âu Trạch Niên, Âu Cần Tiên làm tay sai cho cơ quan tình báo Mỹ và Đài Loan không?

− Dạ, có biết. Tôi và Âu Cần Tiên là bạn thân từ khi còn học ở
trường trung học Hoa Kiều Hải Phòng.

− Tôi nói để cô biết. Âu Cần Tiên là con Âu Trạch Niên. Cả gia đình cô ta đã được cơ quan tình báo trung ương Mỹ và Đài Bắc sử dụng để thu thập tin tức vận chuyển hàng hóa của nước Việt Nam qua đường cảng Hải Phòng. Họ đã bị công an Việt Nam bắt quả tang. Trước cơ quan luật pháp, mẹ Au Cân Tiên đã thực thà khai báo tội lỗi nên tòa án chỉ tuyên bố phạt hai năm án treo. Còn bố thị Tiên ngoan cố đã bị
phạt 20 năm tù giam. Thế đấy. Những người có tội dù cho tội làm gián điệp như gia đình Âu Cần Tiên, nếu thành thực khai báo cũng sẽ được giảm tội. Khai báo quanh co sẽ bị xử thêm tội gây khó khăn cho cơ
quan điều tra khi làm nhiệm vụ.

Thúy Vân ngồi im nhìn xuống đất.

− Bây giờ cô có trách nhiệm trả lời đầy đủ những câu hỏi của chúng tôi. Câu hỏi nào chưa rõ, cô được phép hỏi lại.

Sau khi làm các thủ tục hành chính, thiếu tá Tường hỏi:

− Họ và tên?

− Lâm Thúy Vân.

− Ngày tháng năm sinh, quê quán, trú quán?

− Tôi sinh năm 1942, tại cảng Bắc Hải, Quảng Tây, Trung Quốc.

Trú quán tại phố Trung Quốc Hải Phòng.

− Cô sang Việt Nam năm nào?

− Năm 1943, cùng với gia đình.

− Cô hãy nói trường hợp được tuyển dụng vào làm phóng viên báo.

Thúy Vân cúi nhìn xuống đất thở dài nặng nề.

− Như các ông đã biết. Tôi được các ông cấp giấy phép về thăm chú tôi ở bên Trung Quốc. Và chính cái ngày chết tiệt ấy, tôi bắt đầu bước vào cuộc đời làm chính trị. Chú tôi viết thư giới thiệu tôi với ông N. ở Hà Nội. Và cũng từ ngày ấy, tôi thực sự hoạt động theo sự chỉ đạo của ông ta.

Thiếu tá Tường đặt chén nước trước mặt thị Vân, nói:

− Cô uống nước đi rồi khai tiếp. Cô hãy nhớ lại mọi việc từ lúc chúng tuyển dụng cô vào làm báo cho tới khi bị bắt.

Thiếu tá mở cặp lấy ra 8 bức ảnh phóng to vi ảnh tài liệu B.3.

Nhìn tài liệu do chính tay mình thu nhỏ từ phim của Sinh chụp, thị Vân càng hoảng. Nếu họ đã biết được vi ảnh thì chắc chắn những việc khác họ cũng biết, khó lòng mà giấu được. Thị Vân vẫn chưa hết bàng hoàng và suy nghĩ căng thẳng có nên khai hết hay cứ khai những điều họ đã biết. Nhưng điểm nào công an đã biết? - Thị tự hỏi mình như
thế. Cuối cùng thị quyết định vừa khai vừa thăm dò.

− Thưa các ông, từ Trung Quốc trở về, tôi đến ngay trụ sở báo.

Tôi còn nhớ, lần ấy N. bước vào cười nói cởi mở: “Tôi rất hân hạnh được tiếp cháu của Lâm tiên sinh - Dừng một lúc như nghĩ điều gì, ông ta nói tiếp - Gần đây Mỹ ném bom phong tỏa bờ biển, sông ngòi Việt Nam. Để chống lại phong tỏa, tiến sĩ Nguyễn Văn Hạnh đang nghiên cứu công trình B.3, nhiệm vụ của chúng ta là phải lấy cắp bản thiết kế
công trình này cung cấp cho Mỹ. Làm công việc này thật khó, nhưng ta có khả năng làm được. Cô biết đấy, Tô Quyên vợ tiến sĩ có dây mơ rễ
má với Trung Quốc. Nhiệm vụ của cô là làm quen với cô ta. Đặc quyền của nhà báo sẽ giúp cho cô làm tốt việc này”.

Thị Vân lại ngồi im. Thiếu tá Tường chú ý quan sát thay đổi sắc mặt của phạm nhân. Thị Vân suy nghĩ hồi lâu rồi kể toàn bộ quá trình được tên N. huấn luyện cách làm quen, moi tin Tô Quyên nhưng lẩn tránh việc N khống chế Tô Quyên . Thiếu tá Tường hỏi thẳng:

− Cô gặp Tô Quyên và ông N. để làm gì?

Như thế là họ đã biết tất cả mọi chuyện rồi - thị Vân suy nghĩ.

Nhưng bản chất những tên làm tay sai cho đế quốc chẳng bao giờ cam chịu khai ngay một lúc, mà chỉ khai nhỏ giọt.

− Dạ thưa ông. Lần thứ nhất thăm hỏi. Lần thứ hai để nhận nhiệm vụ. Lần thứ ba gặp để ông N. chuyển lời cảnh cáo thái độ không làm việc của Tô Quyên. Lần thứ sáu...

Bàn tay thị Vân bắt đầu run run, giọng ấp úng:

− Họ bắt cô ta phải chết chứ gì?

− Dạ đúng như thế, song không hoàn toàn như vậy. Chính sau vụ
này tôi không được làm báo nữa.

− Vì sao cô lại bỏ nghề làm báo?

− Thưa ông, ông N. yêu cầu tôi trở lại Hải Phòng. Từ đó, họ giao công việc giết Tô Quyên cho người khác.

− Cô có quen Sinh không?

− Dạ, tiếp xúc một vài lần nhưng không nói chuyện nhiều nên hiểu rất ít, thậm chí tôi cũng không biết anh ta làm việc ở đâu nữa.

− Thế tại sao tên Sinh lại có thể trao cho cô tài liệu B.3 - hỏi câu này thiếu tá Tường chưa có bằng chứng cụ thể mà chỉ phán đoán, kết luận qua việc tên Sinh chụp tài liệu B.3. Thiếu tá nhìn thẳng vào mặt thị Vân. Thị tỏ ra hoang mang và có vẻ sợ sệt hơn lúc mới vào, ý chí tỏ
ra rã rời, thuần phục và ngoan ngoãn.

− Dạ theo quy định, đêm đó tôi thức đợi Sinh. Khoảng 3 giờ sáng, Sinh cho xe chạy dọc phố Trung Quốc. Thấy tôi, anh ta vứt cho một túi nhỏ đựng phim chụp tài liệu B.3 rồi cứ tiếp tục đi, không hề nhìn lại.

Nhận được phim đó, tôi tráng và làm vi ảnh đợi ngày trao cho một người nước ngoài.

− Ai chỉ thị cho cô làm việc này?

− Dạ, vẫn ông N.

− Cô có biết tên người nước ngoài kia làm gì, ở đâu không?

− Tôi đoán là thủy thủ nước nào đó mới lên bờ.

Thiếu tá Tường nhìn thẳng vào mặt thị Vân.

− Tôi nói cho cô biết, đó là tên chỉ huy của cơ quan tình báo Mỹ.

Cô cũng nên hiểu rằng, họ sử dụng cô nhưng không bao giờ tin. Cô chỉ
được phép hành động như một cái máy không hơn không kém...

Thiếu tá Tường nói như giảng giải, giọng mỗi lúc một cao hơn.

Ánh sáng dịu đầu hè chiếu qua ô cửa. Thị Vân chớp mắt, càng nghe thiếu tá Tường giải thích thị càng thấy mình bị tên N. lừa dối. Thị ngồi im, mặc cho hàm răng trên cắn vào môi dưới đến bầm tím. Hai hàng nước mắt làn xuống gò má. Thị Vân đứng lên trong tâm trạng vô cùng căng thẳng và rệu rã. Lần đầu tiên thị mới ý thức được rằng mình tin và làm theo ông N. một cách quá ngu xuẩn. Thị nặng nhọc bước vào gian phòng chưa phải là nhà giam mà thấy nó nặng nề lạnh lùng đến ghê sợ. Thị nằm vật xuống giường và đau khổ về sự mù quáng của mình. Thị hối hận đã nghe theo ông N. để bị bắt. Thị lại nhìn trân trân lên trần nhà và tưởng như trên đó là sức nặng của cả trái đất đang giáng xuống đầu. Thị cảm thấy đầu óc ngả nghiêng, chao đảo...

CHƯƠNG SÁU: CHẠY TRỐN

1

Vừa đặt chân tới Hải Phòng, trung tá Nam đã nhận được liên tiếp hai bức điện của Bộ nhắc nhở phải khẩn trương triển khai kế hoạch truy nã tên Sinh.

Có khả năng con mồi đánh hơi thấy Mác Clao và Thúy Vân bị bắt, nó đã để phòng. Bộ ra điện thông báo cho các cửa khẩu tăng cường kiểm soát. Công an vũ trang tích cực tuần tiễu trên biển. Cảnh sát các thành phố, thị xã và các trục đường giao thông tăng cường kiểm tra giấy tờ người đi lại, chủ yếu kiểm tra nam giới lứa tuổi khoảng 30-40.

Họ tên, tội trạng và ảnh tên Sinh được nhân lên nhiều bản gửi đi các cơ sở có liên quan trong toàn quốc. Nhưng con mồi vẫn mất tăm.

Chẳng lẽ để nó chạy thoát hay sao?

Trung tá Nam tự hỏi.

− Tố một báo cáo!

− Cho tới giờ vẫn chưa thấy dấu vết hắn.

− Tổ năm báo cáo!

− Chúng tôi vẫn chưa xác định được hướng đi của hắn.

− Tổ... báo cáo!

Trung tá Nam điện hỏi khắp nơi nhưng chưa tổ lùng sục nào thấy tăm hơi của hắn. Ông rút khăn mùi xoa lau khuôn mặt đã vã mồ hôi.

Phen này mà để nó xổng thì mình là người chịu tội nặng nhất. Mình nên làm gì bây giờ? Trung tá Nam buồn rầu đặt tay lên tập tài liệu, đôi mắt hờ hững nhìn qua ô cửa, nhưng trong đầu quay cuồng biết bao câu hỏi. Tại sao mình có thể chấp thuận phương án cho Thảo đi cùng Sinh một cách mạo hiểm như vậy? Tại sao mình lại không nhắc anh em cảnh giác bám sát tên Sinh sau khi hắn đánh cắp B.3? Khi gặp anh em trinh sát được giao nhiệm vụ đóng vai công nhân cảng mình không nói rõ chỉ được phát lệnh bắt Mác Clao khi hắn đã đi cách xa thị Vân
vài chục mét mà chỉ nói “sau khi trao tài liệu”. Chính sơ suất này dẫn tới việc anh em phát lệnh bắt Mác Clao quá sớm. Biết rằng thiếu sót này chẳng phải do ông gây nên tất cả, nhưng ông nghĩ trên cương vị
người chỉ đạo, ông phải chịu trách nhiệm đầu tiên.

Ngay lúc ấy, thiếu tá Tường đẩy cửa bước vào làm đứt đoạn những dằn vặt của trung tá Nam.

− Tôi đã gặp Phương Thảo nhưng cô ấy cũng không biết gì về
hướng đi của hắn.

− Không biết gì? - Trung tá hỏi với thái độ ngạc nhiên và thất vọng - đồng chí hãy kể lại xem Phương Thảo nói gì.

− Phương Thảo cũng hoàn toàn bất ngờ - giọng thiếu tá đượm vẻ
nghiêm trọng như có sự thất bại ngấm ngầm mà anh đang sắp phải gánh chịu.

Phương Thảo kể, sau khi chụp xong tài liệu B.3, tên Sinh và Thảo vẫn dong duổi trên đường Năm. Theo quy định, khi qua trạm gác phía dưới thị xã Hải Dương, Phương Thảo đánh rơi chiếc khăn mùi xoa, báo hiệu mọi việc xảy ra như dự kiến. Từ đây, Phương Thảo không thấy người của ta bám sát như trước. Có lẽ các anh ấy cho rằng mọi việc êm đẹp, sinh ra chủ quan.

Đêm đã khuya. Sinh kêu mệt, dừng xe ở gần nơi những ngôi nhà bị bom Mỹ tàn phá. Hố bom ở lòng đường đã được lấp đầy.

− Nghỉ ở đây gần sáng lại đi tiếp em ạ.

− Thôi mà. Không đầy năm cây số nữa đến Hải Phòng, anh cố lên.

Vào thành phố nghỉ luôn thể.

Dù Thảo khuyên Sinh như thế nào, hắn ta cũng nhất quyết vào thăm người bạn.

− Đường xa, anh mệt lắm rồi, bây giờ đi tiếp sợ không báo đảm tay lái.

− Anh Sinh. Em không đồng ý vào nhà ai cả.

Tên Sinh chủ động cho xe vào đường rẽ. Lúc đó, Thảo không thấy người của ta bám theo sau. Hoảng quá, cô kêu to lên: “Mệt thì nghỉ ở ngoài đường thôi”. Xe chạy nhanh tới mức tóc Thảo rối tung mà
hắn vẫn lạnh lùng mở tốc độ một cách tàn nhẫn. Thảo tỏ vẻ giận dữ
đấm vào vai hắn, hét to: “Cho tôi xuống đây, không vào nhà ai hết”.

Thảo tưởng như tiếng bánh xe và gió át mất lời nói, chỉ có cái đấm kia mới làm hắn ta quay lại.

− Việc gì thế em?

− Chạy gì mà như ăn cướp ấy. Cho em xuống đây.

Tên Sinh dừng xe phân trần:

− Xe chạy nhanh quá. Anh không nghe thấy em nói gì hết.

Rồi hắn chỉ tay vào ngôi nhà phía trước, thủ thỉ:

− Chúng mình vào ngôi nhà kia nghỉ cho đỡ mệt em ạ.

− Tôi không đi đâu hết.

Lúc bấy giờ Thảo nhận thấy tên Sinh không những không chiều chuộng Thảo như trước mà có phần tỏ ra cứng rắn.

− Nếu cô không vào, mình tôi vào.

Tên Sinh cúi đầu dắt xe đi. Thảo nghĩ, nếu không đi theo hắn, chắc chắn hắn cũng đi một mình. Và như thế, hắn gặp ai, làm gì hoàn toàn tự do. Hơn nữa Phương Thảo vừa để hắn chụp tài liệu B.3, bị hắn coi là kẻ tòng phạm, cô không thể tỏ ra cứng rắn được. Phương Thảo nghĩ cứng rắn, làm mình làm mẩy trong trường hợp đó là không thật, nên đành lững thững theo sau, nói giọng trách oán và hờn giận:

− Anh tệ lắm, anh chẳng tôn trọng em gì cả.

Hắn đi chậm đặt tay lên vai Thảo:

− Đừng nói thế. Anh làm gì, nghĩ gì đều vì em đấy. Bây giờ anh nói để em hiểu. Lúc ở đoạn ngoặt vào đường rẽ, không thấy người, xe ở phía sau, nghĩa là chắc chắn không có người cản trở tay lái, anh mới cho xe tăng ga chứ.

Đi qua một ngôi nhà gạch đổ nát như còn ngửi thấy hơi bụi, Sinh và Phương Thảo vào ngôi nhà xây một tầng. Chủ nhà là đôi vợ chồng trẻ, chồng tên là Thanh vợ tên là Liên cùng học trường trung cấp giao
thông với Sinh, hiện công tác ở Sở Giao thông vận tải Hải Phòng. Lâu ngày, gặp lại bạn thân, vợ chồng Thanh vội đi làm cơm, không cần hỏi ý kiến khách. Phương Thảo được Sinh giới thiệu là người yêu sắp cưới, vợ chồng Thanh tỏ ra vui mừng thực sự.

Một sự ngẫu nhiên tưởng như sự việc được sắp đặt trước, vợ
chồng người bạn hết rượu. Sinh và Thanh tranh nhau đi mua. Tất nhiên, Sinh có xe máy phải là người thắng cuộc. Phương Thảo đòi đi theo, nhưng bị Liên thật thà đến mức đáng giận kéo tay lại:

− Chúng mình ở nhà làm cơm. Rượu chè phó mặc các anh ấy.

Tên Sinh đi gần một giờ đồng hồ mới quay lại, tay cầm chai rượu đầy, thanh minh:

− Bu-di xe tự nhiên không đánh lửa. Lau với chùi mãi mới nổ máy được.

Cơm nước xong, cả khách và chủ đều đi ngủ. Sáng hôm sau, Sinh nói sẽ trở lại Hà Nội ngay. Liên vào trong thành phố làm việc sẽ
đưa Thảo đi cùng. Không thuyết phục nổi Sinh, Thảo đành miễn cưỡng theo Liên.

Ngay khi Phương Thảo và Liên lên xe vào thành phố, Sinh cũng dắt xe máy ra cổng. Hắn đi đâu, về hướng nào, cả Liên, Thanh và Phương Thảo đều không rõ.

− Sơ suất quá! - Trung tá Nam đập mạnh tay xuống mặt bàn -
đúng là tên này cáo già thật. Thời gian nó đi mua rượu chính là thời gian nó trao tài liệu B.3 cho Thúy Vân. Thế mà các tướng nhà ta cứ
ngồi bên đường ngó nhìn xe nào đèo phụ nữ mới chú ý. Đúng là chủ
quan ngờ nghệch hết chỗ nói. Nó đi ngang qua mặt, thậm chí vuốt mũi mấy cậu nhà ta mà các cậu ấy vẫn còn ngủ gật. Như thế này thì bị kỷ
luật cả lũ, cả tôi và anh - trung tá đứng lên đi một vòng quanh phòng rồi lại ngồi xuống - Bây giờ chỉ còn cách là làm theo ý kiến chỉ đạo của cấp trên, tung một lực lượng lớn hơn đế truy lùng tên Sinh.

− Theo tôi, tên Sinh yêu Phương Thảo thực sự. Lúc nào đó, hắn ta sẽ mò về khu tập thể Kim Liên.

− Lại yêu! - Trung tá Nam cười hết cỡ - Mình đã nói là đồng ý với ý kiến cho rằng tên Sinh rất thích Phương Thảo. Thằng con trai nào mà chẳng thích gái đẹp. Nhưng bây giờ nó nghe tin Mác Clao bị bắt, bị trục xuất, Thúy Vân phải vào nhà đá, liệu nó còn tìm Phương Thảo nữa
không? Nếu nó yêu Phương Thảo, sống cùng sống, chết cùng chết, tại sao nó không kèm cô ta tới gặp Thúy Vân? Một người con trai đi chơi với người yêu trên đường phố có phải an toàn hơn đi một mình không?

Nhưng tên Sinh không làm như thế, chứng tỏ nó còn cảnh giác đấy chứ - trung tá thấp giọng hơn - làm cái nghề tình báo, phản gián, nó lừa nhau từng miếng, nói A thành B, người đời chớ tin vội. Những người làm công tác an ninh như chúng ta lại càng không nên tin vội.

Trung tá Nam đang nói rất sôi nổi bỗng dừng lại, nét mặt vừa tỏ
ra tự tin, vừa tỏ ra quyết đoán:

− Lại còn cái chết của Tô Quyên nữa chứ, bao tháng ngày điều tra mà nào đã có tia hi vọng gì đâu. Bắt được một tên gián điệp là điều đáng mừng rồi. Nhưng điều đáng mừng hơn nữa là cứu được mạng người khỏi bàn tay chúng, là minh oan cho người vô tội, là trả nợ cho những người đã khuất, có phải không?

Cả hai người đều im lặng. Họ hiểu im lặng trong bế tắc là cách tốt nhất để có ý kiến hay.

− Tôi đã hỏi cung Thúy Vân về cái chết của Tô Quyên , nhưng thị
ta cũng không biết. Khi thị ta được lệnh về Hải Phòng, công việc đó do tên N. chỉ đạo.

Anh nhìn vào đôi mắt điềm đạm, sâu thẳm của trung tá.

− Theo tôi, trước hết cứ tập trung truy tìm tên Sinh. Sau khi bắt tên Sinh, chúng ta tiếp tục làm rõ cái chết của Tô Quyên.

− Đúng, cũng chỉ còn cách đó chúng ta mới dứt điểm được công việc. Một lúc làm hai việc sợ không tập trung - cuối cùng trung tá quyết định - đồng chí ở lại Hải Phòng tiếp tục công việc đã bàn. Báo cho tổ xét hỏi chuyển Thúy Vân về nhà tạm giam của Bộ. Ngay chiều nay tôi sẽ về Hà Nội phối hợp với đồng chí Dương rà soát lại phương án mà chúng ta đã thống nhất.

Thiếu tá Tường nhìn thẳng vào mắt trung tá, nét mặt kiên nghị.

− Vâng, tôi sẽ ở lại Hải Phòng.

− Có gì khó khăn cứ gọi điện cho tôi.

Trung tá Nam nói rồi xếp hồ sơ ra xe. Chiếc xe com-măng-ca đang chờ ngoài cổng.

2

Mặc dù chưa đánh cắp được toàn bộ bản thiết kế B.3 nhưng tên Sinh vẫn quyết định trao tài liệu cho Thúy Vân. Trao tài liệu xong, hắn vừa lo, vừa mừng, trở lại nhà bạn thân. Và ngay sáng đó, hắn về gặp linh mục K. để lẩn trốn sự truy lùng của công an nếu như Thúy Vân bị
lộ, đồng thời lấy lại bình tĩnh sau những giờ phút căng thẳng.

Dọc đường từ Hải Phòng, qua Nam Hà về Ninh Bình hắn tương như lúc nào cũng có người đuổi theo. Ngồi trên xe máy hắn thấy lo sợ, đầu óc căng thẳng đến cực độ. Xe chạy hết tốc độ hắn thấy vẫn còn chậm. Có lúc xe hắn chồm lên cả đống đá bên đường.

Hắn về tới thị xã Ninh Bình khi mặt trời đã xế chiều. Hắn dắt xe qua khu ga. Những toa tàu bị trúng bom như những tảng đá khổng lồ
nằm bên hố bom đất sét trắng. Hắn dắt xe qua đường ray để đi về
phía nhà thờ. Nhà thờ thị xã bị máy bay Mỹ ném bom cuối năm 1972, nay chỉ còn là đống gạch hoang tàn. Cây thập ác cao nhất đã gãy gục.

Thỉnh thoảng, gió từ phía sông Đáy mang theo âm vang của tiếng búa, tiếng máy khoan, máy ủi trên công trường nhà máy điện thổi tới. Gần một ngày thần kinh căng thẳng, giờ đây được đứng bên cây thánh giá, Sinh cảm thấy nhẹ nhõm. Hắn thở phào vì sắp về đến nơi có vị linh mục K. che chở. Hắn ngẩng mặt nhìn cây thánh giá với vẻ ngưỡng mộ, rồi giơ tay cầu Chúa. Hắn tự hỏi: Đấng cao siêu mà hắn và biết bao người, kể cả người Mỹ thành kính, ngưỡng mộ cũng bị bom Mỹ hủy hoại ư?

Anh em thanh niên xung phong sửa đường ở gần đấy vẫn thường chứng kiến những con chiên ngoan đạo khóc thương tượng Chúa bị đổ
vỡ, nên họ chẳng hề quan tâm tới thái độ của Sinh. Sinh im lặng, lùi lại cho xe nổ máy lao về phía Phát Diệm.

Trên đường về, hắn suy nghĩ: có nên hỏi linh mục K. vì sao Mỹ
ném bom nhà thờ thị xã Ninh Bình không? Rồi hắn quyết định chẳng nên hỏi làm gì cho phiền phức... Cả việc tài liệu B.3 bị thiếu... hắn cũng không báo cáo... Coi như nhiệm vụ được giao, hắn đã hoàn thành.

Đợi cho trời tối hẳn Sinh mới vào đường rẽ. Cả vùng quê yên
tĩnh, tràn ngập ánh trăng. Hắn cho xe lao thẳng vào sân nhà thờ, rồi dắt xe vòng về phía có ánh đèn dầu. Có tiếng chân người bước ra.

Đứng trước mặt hắn là vị linh mục K. Ông ta cười không thành tiếng.

− Con đã về.

− Thưa cha. Con vừa về tới đây.

− Xong chưa?

− Dạ con đã trao cho Thúy Vân.

Dứt lời, vị linh mục K. giục:

− Vào nhà trong đi con.

Sinh theo linh mục K. đi vào. Giờ đây, hắn vững tâm nghĩ rằng: Nếu như chính quyền địa phương tỏi... thì chiếc chuông nhà thờ như
phún thạch đen kia sẽ rung lên... và bà con trong đạo sẽ kéo đến che chở cho tính mạng hắn.

*

Đêm ấy, ở dưới hầm, Sinh ngủ mê mệt. Còn linh mục K. ngồi bên máy vô tuyến chờ giờ liên lạc với cấp trên. Nhà thờ nằm chìm trong ánh trăng trắng đục. Một tiếng động làm linh mục K. giật mình nín thở.

Tiếng động lại vọng tới. Và lần này, linh mục mới nhận ra tiếng chân người kéo chuông nhà thờ. Y ngồi xuống bên chiếc máy vô tuyến khi tim vẫn còn đập mạnh. Sau những phút giây xáo động, yên lặng lại trùm lên.

Linh mục K. ngồi như thế cho đến khi chuông nhà thờ vang lên. Y
thở dài bước ra khỏi hầm nhìn tháp chuông với bóng ông già kéo chuông. Từng tốp người mặc áo đen tiến về phía nhà thờ. Họ là những con chiên kính Chúa, yêu nước. Từ trong nhà thờ, linh mục K. nhìn về
phía những giáo dân đang yên lặng, tiến dần về phía mình, y khép cửa đi ra, tiếp tục công việc thuyết giáo mà mấy chục năm nay, nhờ nó y sống yên ổn.

Linh mục K. giảng về “Bảy lời của Chúa”. Sau những lần giảng đạo, y lại xuống hầm cùng Sinh ngồi bên máy điện chờ chỉ thị. Bỗng chiếc loa của máy vô tuyến điện kêu rè rè. Hắn cầm bút ghi lại một
trang dày đặc những con số. Khi viết xong chữ số cuối cùng, y vội mở
sổ dịch mã. Dịch được nửa bức điện, y sa sầm nét mặt. Thấy vậy Sinh hỏi:

− Thưa cha, có điều chẳng lành chăng?

Linh mục K. chậm rãi:

− Chúa sẽ ban phước lành cho con. Con để yên cho cha làm việc.

Linh mục K. tiếp tục dịch bức điện mật mã. Y không viết nội dung bức điện ra giấy. Sinh thấy thái độ của linh mục K. không vui, đoán có điều gì hệ trọng nên ngồi im.

Ba ngày liền linh mục K. thấp thỏm chờ báo kết quả của cuộc trao tài liệu B.3. Khi nhận được tin “Mác Clao đã bị công an bắt...” y không tin... Trong đời y, đời tên gián điệp đội lốt cố đạo, y đã chuẩn bị
đón nhận những thất bại có thế xảy ra. Nhưng bây giờ... điều ấy đến thì y lại không tin... Nhưng không tin không được.

Y lấy chai rượu “Lúa mới” rót đầy chén rồi nốc cạn một hơi. Trong một loạt chỉ thị, y chỉ nhớ một điều quan trọng nhất: “Phải bố trí cho T.72 ra khỏi nhà thờ. Nếu không sẽ bị bắt...”

Đúng. Nếu không tống cổ thằng điệp viên đã bại lộ này ra khỏi nhà thờ, mình cũng sẽ bị bắt... Lo cho số phận của mình, y quyết định phải hành động ngay để ngăn ngừa hậu quả xấu.

Linh mục K. rút khăn mùi xoa lau trán. Y nhìn Sinh nói nhỏ:

− Con đã bị lộ!

Sinh tái mặt, nhưng cố trấn tĩnh. Sau một hồi im lặng, Sinh ngước mắt nhìn linh mục K.

− Thưa cha, con không tin.

Linh mục K. nói tiếp:

− Mác Clao và Thúy Vân đã bị bắt.

Rồi y nhìn Sinh ra lệnh:

− Đêm nay, con phải rời khỏi nhà thờ!

Sinh sợ hãi hỏi lại:

− Nhưng thưa cha, con trốn đâu cho thoát? Hay là... cha cứ để
cho con sống trong căn hầm này có được không?

− Thôi. Đừng có phun những điều ngốc ấy ra nữa. Công an sẽ lần ra manh mối. Con đã biết, hoạt động tình báo nó đi kèm với mọi thứ
phạm pháp rồi chứ? Nếu con không nghe lời cha đi khỏi nhà thờ này thì con lại dẫn cha tới việc làm phạm pháp, một việc làm mà cha không muốn nó xảy ra - Tên linh mục K. nhăn mặt, rót tiếp cốc rượu -

Cha bố trí cho con chạy sang Mỹ.

− Nhưng thưa cha, con sinh ra và lớn lên ở mảnh đất này, con muốn khi nằm xuống cũng phải ở nơi đây.

− Đúng, cha cũng nghĩ như con - vị linh mục nhìn Sinh để theo dõi sắc mặt - song đây giờ con đang gặp điều chẳng lành, công an Bắc Việt đang truy tìm con. Chúa muốn cứu con khỏi nơi hoạn nạn.

Vị linh mục vén áo chùng thâm vô tình chạm phải khẩu súng đeo bên hông. Ông ta nghĩ đáng lẽ vật này là kỷ niệm cho người con của Chúa làm hỏng việc phụng thờ Mỹ quốc. Nhưng nếu dùng nó lúc này có khác gì nổ pháo hiệu cho công an và dân quân đến vây bắt. Mục đích của buổi nói chuyện này là thuyết phục Sinh chạy trốn.

− Kia, con có thấy không - Vị linh mục chỉ tay về phía tượng Chúa

− nơi Chúa đứng như đang tỏa ra phép màu, như đang giục con nhanh chóng rời khỏi nơi đây. Con có nghe thấy không, có nhìn thấy không mà sao cứ đứng im như tượng gỗ như thế?

Sinh nghe lời vị linh mục nói, đầu đang trải qua nỗi kinh hoàng.

Hắn muốn thét lên: không. Không được! Chúa vẫn dạy con, Chúa ở
đâu chúng con ở đó. Bây giờ Chúa đang ở xứ Kim Sơn này mà con lại bỏ đi hay sao?

Sinh nhìn về phía tượng Chúa như cầu cứu. Kìa, Chúa vẫn nhìn về' phía mình. Đúng, Chúa đã dạy con như thế mà tại sao cha lại bảo con bỏ Chúa ra đi? Mặt Sinh bắt đầu biến sắc. Hay người ngồi trước mặt mình không phải là cha của xứ này? Càng nghĩ, Sinh càng hoảng loạn. Hay cha không phải là người của Chúa? Sinh nhìn vị linh mục:

− Thưa cha, con muốn ở lại cùng cha!

Vị linh mục giật mình như muốn chồm lên bóp chết đứa con không nghe lời. Nhưng rồi ông ta lại kìm được và đi đến bên Sinh, nhìn thẳng vào mặt Sinh. Phải tốn nhiều nghị lực lắm ông ta mới bình tĩnh được như vậy.

Sinh ngước mắt nhìn vị linh mục như nhìn một người xa lạ. Vị
linh mục thuyết phục Sinh bằng lời lẽ của một tên CIA khoác áo cố đạo:

− Chúa khiêm nhường đã cho con đi khỏi nhà thờ, đến một xứ sở
khác giàu sang hơn. Người ban rằng con phải chạy sang Mỹ. Con gắn bó với Chúa lúc này là bất hạnh đấy! Tự cứu mình là cứu Chúa có phải không con? Con hãy suy nghĩ kỹ đi, đêm mai cha sẽ bố trí người đưa con ra biển. Có người sẽ đón con ở ngoài đó.

Mặt Sinh biến sắc, y ngồi chết lặng, đầu óc quay cuồng.

Sau câu nói của vị linh mục Sinh cảm thấy buồn chán mất lòng tin và bắt đầu nghĩ về cuộc đời làm một tên gián điệp, nghĩ về cuộc sống xa quê hương. Và chính giây phút đó lần đầu tiên Sinh mới cảm thấy một cách lờ mờ một cái gì đó rất chính yếu mà hắn phải có, con người phải sống vì nó: quê hương.

Mặc dầu chỉ là cảm nhận ban đầu nhưng nó cũng đưa Sinh tới cuộc đấu tranh dữ dằn: đi hay ở lại. Nhưng cuối cùng Sinh đã phải nghe theo lời vị linh mục, vì đó là ý Chúa. Sinh đưa tay lên trán:

− Thưa cha, con sẽ đi!

*

Chiều hôm sau trời đang quang đãng bỗng nổi giông, chớp lửa nhoáng nhoáng dồn dập, tiếp sau là trận mưa như trút nước.

− Đêm nay con phải đưa một người của Chúa ra khu vực BM2.

− Nhưng thưa cha, ra tới đó rồi đi đâu?

Ông già có nước da đen sạm, lưng còng hỏi. Ông là người làm nghề sông nước ở vùng biển Kim Sơn từ nhỏ nên hiểu khu BM2 như
hiểu lòng bàn tay. Khu BM2 mà vị linh mục vừa nói là nơi nối liền giữa biển và rừng sú vẹt. Trước khi ra tới rừng sú vẹt phải lội qua cánh đồng cói. Trong rừng sú vẹt, nắng sớm và hoàng hôn ban chiều hầu như không lọt xuống gốc cây, quanh năm suốt tháng âm u.

Bà con quanh vùng đồn đại khá nhiều chuyện khủng khiếp về
rừng sú vẹt. Ở đó biển đang yên lặng bỗng đùng đùng sấm chớp, gió thổi ù ù làm cả rừng cây chuyển động. Có lần, sau một trận thần biển nổi lôi đình như thế, mây đen biến mất, biển lặng yên để lại một lớp trắng bồng bềnh phía trên rừng sú vẹt khoảng vài chục mét. Những tia nắng hồng tím xuyên qua lớp trắng bồng bềnh tạo thành muốn vàn hình hài kỳ dị. Bà con bảo rằng rừng rú vẹt thiêng liêng vì ở đó chôn không biết bao nhiêu kẻ tà giáo. Họ nằm xuống đó không có quan tài, không được nghe thánh ca, đêm đêm bị thần biển đến lôi hồn ra biển.

Bây giờ nghe lời cha phải dẫn người qua khu vực này, ông già không khỏi lo lắng. Ông đứng như một pho tượng nhìn vị linh mục. Trong trường hợp này, từ chối không được mà nhận lời thì sự việc sẽ ra sao.

Liệu rằng linh hồn của những người kia có cho ông đi qua nghĩa địa của họ không? Chân tay ông lúc đó như cứng lại.

− Con sợ hay sao?

− Dạ thưa cha, không.

Ông già ngước mắt nhìn vị linh mục.

− Tại sao con còn lưỡng lự?

− Thưa cha, vì con muốn biết người mà mình sẽ dẫn đi là ai.

− Không được, hỏi điều đó là trái ý Chúa. Vị linh mục dang hai tay làm cho đôi cánh tay áo chùng xòa ra. Chúa sẽ phù hộ các con. Amen!

Ông già bước đi rón rén, khó nhọc và thấy vang lên bên tai: con hỏi điều đó là trái ý Chúa.

Bóng đêm bắt đầu chụp xuống cả vùng biển Kim Sơn. Ông già cố
phóng mắt nhìn về phía rừng sú vẹt trước khi trời tối hẳn, tự nhiên ông sợ toát mồ hôi. Song ông nghĩ rằng, nếu tâm hồn khác hình hài con người chỉ khi người đó không nghe lời Chúa. Nghĩ thế, ông bước nhanh hơn.

3

Theo đúng giờ hẹn ông già lại đến nhà thờ. Viên quản lý giáo xứ
đón ông từ ngoài cửa đưa vào gặp vị linh mục.

− Con đã sẵn sàng chưa?

− Dạ thưa cha, đã chuẩn bị xong.

Ông già vẫn quỳ trước chân vị linh mục.

− Cha miễn lễ cho con.

Vị linh mục nâng tay ông già. Viên quản lý giáo xứ dẫn Sinh đến.

− Kìa, các con hãy nhìn về phía trước - vị linh mục chỉ về nơi tượng Chúa - Hình như Chúa đang tỏa hào quang ban phước lành cho hai con ra đi trót lọt - cả ba người giơ tay lên cầu Chúa - Cha đã trình lên Đấng tối cao chuyến đi của hai con - vị linh mục tiếp tục thuyết giáo - Đấng tối cao bảo rằng trên đường đi nếu có gặp trở ngại gì con hãy nghe theo lời người con hết lòng vì Chúa đây - Ông già nhìn theo chiều tay vị linh mục. Qua ánh nền mờ mờ ông nhìn Sinh đang đứng như run rẩy.

Sau lần cầu Chúa ông già và Sinh bước ra khỏi nhà thờ lẫn vào bóng đêm. Hai người đến một nghĩa địa có rừng cây thập ác như một vùng cây trắng, ở đó gió biển thổi qua như tiếng thông reo, ở đó mưa như đã kì cọ cho những cây thập ác bóng sạch.

Qua khu nghĩa địa họ đi dọc theo bờ mương vượt qua đồng cói đến một khu sình lầy bùn ngập đến đầu gối. Hình như phía trước họ có tiếng chân người lội bì bõm dưới nước. Sinh e hèm như bảo rằng “tao không sợ gì hết”. Sau tiếng e hèm đó Sinh cảm thấy vững tâm hơn.

Ông già thấy người đi cũng có vẻ sợ hãi làm ông cũng lo sợ hơn. Hình như bên tai ông lúc đó vang lên những lời chất vấn: mày là đứa con kính Chúa ra đây làm gì? Rồi ông lại thấy như họ cầm giáo mác bao vây ông. Mỗi một khi có gió biển thổi qua ông lại tưởng tượng như họ
đang hò reo. ông nhìn ra phía biến như cầu mong Đấng tối cao giải thoát cho ông khỏi cuộc bao vây của vong hồn những kẻ tà giáo và thần biển.

− Còn xa nữa không? - Sinh hỏi.

− Còn khoảng ba cây nữa.

− Chúng ta đi được nhiều chưa?

− Đi hết đồng cói này là ra tới bãi sú vẹt, ở đó có thuyền đưa ngài ra biển.

− Lạy Chúa, Chúa sẽ ban phước lành cho chúng con.

Sinh đứng sững lại, mắt mò đi. Rừng sú vẹt mênh mông hiện ra phía trước. Sóng biển xô vào rừng sú vẹt phát ra những âm thanh như
giông bão.

Sinh bước theo ông già, cố rút chân lên lại bị bùn lầy hút xuống.

Bóng đêm, sóng biển, nỗi lo sợ bị công an bắt, bùn lầy đã làm giảm bước chân của Sinh. Nhưng rồi nỗi lo sợ bị công an bắt cứ mỗi lúc một lớn dần như con lũ dòng sông trong ngày mưa mùa hạ. Ông già động viên:

− Cô gắng đi một đoạn đường nữa, thuyền của tôi giấu ở rừng sú vẹt.

Trăng cuối tháng mỏng như ngấn nước nhô lên khỏi mặt nước run rẩy trong ánh sáng mờ đục.

Hai người tiếp tục đi. Mỗi lần Sinh ngã, ông già đưa đường lại đỡ
dậy, miệng giục cố gắng bước nhanh trong cuộc chạy trốn điên rồ này.

Hai người lại lội bì bõm trong vùng sinh lầy càng lầy hơn do trận mưa ban chiều.

− Ông già tưởng mình đã đi qua được khu rừng nhưng chợt nhận ra mình vẫn đang luẩn quẩn trong rừng sú vẹt. ổng đứng lại và nghe thấy hình như có tiếng chân người ở phía sau.

− Ông có nghe thấy không? - ông già đưa đường hỏi Sinh - hình như có tiếng chân người. Không hiểu đó là tiếng chân bạn đường hay có người đuổi theo.

− Nhanh lên nếu không chết cả lũ.

Sinh giục ông già. Tiếng chân người phía sau gần hơn. Sinh quát to:

− Mày định dẫn tao vào ổ phục kích của chúng hay sao?

− Lạy Chúa!

− Ông già đưa tay lên làm dấu, cặp mắt của ông như hai mảnh trời bị cơn bão kéo qua.

− Con không bao giờ làm sai ý Chúa.

− Thế thì chạy nhanh lên.

Ông già để mặc cho hai chân lún sâu vào lòng đất để có phút giây yên tĩnh xác định lại phương hướng. Ngay lúc đó ông nhận ra mình đã đi chệch về phía nam.

− Thưa ông, chúng ta đi hướng này.

Sinh bước theo chiều tay của người đưa đường.

− Lạy Chúa, Chúa hãy chỉ đường cho chúng con thoát khỏi chôn sình lầy này.

Điều cầu mong của hai người đã đến. Họ sung sướng đến chảy nước mắt khi nhìn thấy chiếc thuyền neo đậu ở gốc cây sú vẹt cao nhất trong vùng.

Sinh ngồi phía mũi thuyên, còn người đưa đường mà Sinh chưa biết tên cầm lái, ngồi phía sau. Cả hai đều bê bết bùn. Một cái nhăn mặt làm khuôn mặt lấm bùn của người đưa đường méo mó.

− Sao họ đến đón chậm thế? - Giọng người đưa đường khản đặc.

− Họ sẽ tới. Chúng ta đi được xa chưa?

− Đi được nhiều rồi đấy. Qua bãi sú vẹt này là ra tới biển.

Đã quá nửa đêm. Sinh giục người đưa đường phải tranh thủ ra tới mép biển đúng giờ qui định. Trong ánh trăng suông của một đêm đầu hè, Sinh thấy phía trước quá rộng lớn, lại có tiếng rào rào như
rừng cây đổ.

− Ông có nghe thấy tiếng răng rắc như nhà bị bão không?

− Có, nghe được một lúc lâu rồi.

− Biển đấy, thế mà phải chèo thuyền hàng giờ mới ra tới nơi.

− Tại sao không cho thuyền của chúng ta đón họ? - Người dẫn đường hỏi một cách thật thà.

− Không được. Phải đợi tín hiệu báo. Ra ngoài đó dễ gặp công an vũ trang tuần tiễu lắm.

Sinh và người đưa đường lại ngồi im lặng trên chiếc thuyền con.

− Ông Sinh! Ông có nghe thấy không? Có tiếng chó sủa đấy.

− Trời ơi, công an đuổi ta rồi - Sinh kêu lên sợ hãi và nói - Ta cho thuyền bơi ra biển, phải chuồn thật nhanh.

− Nhưng thưa ông, còn vợ con tôi?

− Sẽ có dâng tối cao lo - Sinh thét lên một cách kiên quyết.

− Thưa ông, cho con ở lại.

Tên Sinh giơ súng về phía người đưa đường, quát:

− Không đi, tao bắn chết.

Người đưa đường lom khom co rúm người lại vì sợ, một phần do sú vẹt quá rậm cản tốc độ thuyền, một phần vì người đưa đường không muốn đi khỏi vùng đất Chúa, không muốn xa vợ con nên con thuyền giảm hẳn tốc độ.

Trong khi đó, tiếng chó sủa đuổi theo hắn mỗi lúc một gần.

Bỗng một tiếng quát nghe sắc lạnh vang lên:

− Hạ súng, đầu hàng thì sống!

Nghe tiếng quát, tên Sinh hốt hoảng đánh rơi khẩu súng xuống đồng cói. Thế là hắn nhào ra khỏi thuyền, cố luồn lách trong sình lầy.

Nhưng chỉ một lát sau, hắn đã bị bắt và bị giải về trạm công an gần nhà thờ. Ngồi trước mặt hắn là thiếu tá Tường và thiếu úy Thường -
người ghi biên bản cuộc hỏi cung.

Không khí trong phòng im lặng, nặng nề. Thiếu tá Tường phá tan sự im lặng bằng những lời giải thích:

− Lúc đang hoạt động, anh tưởng rằng chúng tôi không biết dấu tích của anh. Bây giờ tôi nói cho anh rõ, từ lúc anh vào trường trung cấp, về gặp linh mục K. nhận điện đài, gặp Thúy Vân giao tài liệu, yêu cô Phương Thảo như thế nào, bàn nhau cưới ra sao... nghĩa là mọi hoạt động của anh, chúng tôi đều biết tất cả - Thiếu tá thấp giọng hơn - Chúng tôi chỉ yêu cầu anh thành thực khai báo. Đó là việc làm giúp anh nhẹ tội lỗi. Hay nói một cách chính xác, thành thực khai báo là con đường sống duy nhất của anh. Chắc anh đã biết chính sách nhân đạo, khoan hồng của Chính phủ đối với những người lầm đường lạc lối rất rõ ràng.

Sinh nuốt nước bọt, chép miệng tỏ ra thèm thuốc lá. Thiếu tá rút một điếu đưa cho hắn.

− Anh hút thuốc lá đi rồi khai cho thành thực.

Sinh lễ phép giơ hai tay:

− Tôi xin ông.

Sinh cúi đầu, phả khói thuốc xuống sàn nhà rồi lại ngồi im.

− Tôi biết trong anh bây giờ có hai con người không bao giờ hòa hợp. Một con người muốn giấu kín mọi điều, đó là con người sợ bị tội nặng. Còn một con người muốn khai báo để giảm nhẹ, tội lỗi, nhưng lại nghi ngờ không biết có được giảm tội hay không. Con người thứ
hai trong anh tình cảm hơn nhưng còn yếu đuối... Chúng tôi hy vọng anh sẽ nói chuyện với chúng tôi bằng con người thứ hai. Và chỉ có như thế, chính sách nhân đạo, khoan hồng mới dành cho anh được.

Anh nên nghĩ kĩ và lựa chọn.

*

Sau gần nửa tháng vừa đấu tranh vừa động viên, tên Sinh đã khai toàn bộ quá trình hoạt động của mình từ lúc nhận làm việc cho CIA đến khi dụ dỗ Phương Thảo lấy cắp tài liệu B.3 và chạy trốn. Hắn kể tuần tự theo thời gian và sự việc. So sánh những điều hắn khai với hồ sơ vụ án hoàn toàn trùng khớp. Thiếu tá Tường động viên hắn:

− Anh Sinh, những điều anh đã khai rất khớp với những điều mà chúng tôi đã biết. Thế là tốt. Ngày mai chúng ta lại gặp nhau.

Thiếu tá Tường nói câu ấy cốt để động viên “con người tình cảm” trong hắn.

Ngày hôm sau, vào một buổi sáng, thiếu tá Tường vào trại giam. Anh bảo người phục vụ mang cho hắn một bát phở. Thiếu tá bảo hắn:

− Anh Sinh ăn phở đi rồi chúng ta làm việc.

Sinh ăn xong bát phở nóng, hắn cảm thấy trong người sảng khoái hơn. Khi ngồi uống nước, thiếu tá đặt bao thuổc lá xuống bàn và nói:

− Anh hãy kể cho tôi nghe về trường hợp anh lấy xe đạp của bác sĩ Hoàng Bổn làm phương tiện mang thư vứt vào nhà Tô Quyên. Tôi mong rằng lần này anh cũng khai thành thật như những lần trước.

− Vâng! Tôi hiểu chỉ có sự thành thật tôi mới được giảm tội.

− Đó là một điều tốt cho anh. Bởi vì mọi hoạt động của anh chúng tôi đều đã biết.

Hắn thấy yên tâm. Hắn khai:

− Theo lệnh của cấp trên, tôi phải bỏ bức thư bức tử vào nhà Tô Quyên. Tôi suy nghĩ, tìm cách ném đá giấu tay. Tốt nhất là lợi dụng bác sĩ Hoàng Bổn. Tôi tìm đến bác sĩ nhờ khám bệnh đau đầu. Lần nào bác sĩ thấy tôi đến cũng vồn vã.

− Vào đây, vào đây, công việc của Sinh có bận lắm không?

− Bác sĩ loay hoay tìm nước uống. Tôi đưa mắt nhìn khắp phòng, chiếc tủ kê sát tường. Chiếc bàn đặt bên cửa sổ, bên trên có ấm, chén, lọ mực, đơn thuốc.

− Mình khám bệnh ở cơ quan cả ngày, nhiều lúc về nhà, anh em đến xin đơn mua thuốc. Nể quá, mình cũng kê đơn để anh em mua.

Tôi hỏi thăm Hoàng Bổn.

− Lâu nay cậu có hay về quê không? Gia đình trong quê ra sao?

− Tôi nói như có vẻ thông cảm một năm về phép một lần kể cũng nhó quê hương thật. Nhớ những lúc chúng mình chăn trâu, tập trận giả...

Hoàng Bổn mời tôi cùng ăn cơm chiều. Vợ chồng tất tưởi chuẩn bị bữa cơm. Anh ta lúc chạy xuống bếp, lúc lên nhà lấy thứ này thứ
khác theo yêu cầu của vợ. Hoàng Bổn bắc chảo cho vợ rán cá, làm hai bàn tay dính bụi đen. Ngay lúc ấy, tôi nảy ra ý định bảo Hoàng Bổn ghi đơn thuốc.

− Cậu ghi cho mình đơn thuốc mua B.6.

− Ăn cơm xong đã, vội gì.

− Không. Ăn cơm xong mình quên mất.

Tôi để cả tập đơn thuốc lên mặt bàn, và cầm tờ trên cùng xem.

Hoàng Bổn đặt tay trái lên đơn thuốc. Những ngón tay dính bụi và mỡ
in rõ trên giấy.

− Tay cậu làm bẩn cả đơn thuốc rồi. Vứt đi thôi.

Vừa nói, tôi vừa cầm mép tờ giấy kéo ra ngoài Hoàng Bổn ghi đơn thuốc vào tờ giấy phía dưới. Thế rồi, đợi lúc Hoàng Bổn ra khỏi nhà, tôi gói tờ giấy có vân tay đem về, dùng nó ghi dòng chữ buộc Tô Quyên bức tử. Tất nhiên tờ giấy đó đã cắt bỏ những chữ in và xóa vân tay của tôi.

Sau bữa cơm đó, tôi và Hoàng Bổn càng năng đi lại với nhau
hơn. Tôi quan tâm tới anh ta, và anh ta cũng lo lắng tới cuộc sống của tôi. Chúng tôi tin nhau như anh em trong nhà. Tôi dùng xe Hoàng Bổn đi chơi khắp phố. Do tính toán từ trước, tôi đã đánh thêm chiếc chìa khóa xe của Hoàng Bổn. Rồi một buổi chiều oi bức, trận mưa rào như trút nước dội xuống. Lợi dụng lúc mưa to, tôi đến khu tập thể lấy xe của Hoàng Bổn đạp tới nhà Tô Quyên. Tôi vứt vào trong ô cửa tờ
giấy có dòng chữ viết sẵn cùng những viên thuốc do linh mục K. đưa cho...

Khi thuật lại hành động tội lỗi này, Sinh sợ hãi mặt hắn tái xám.

Lần đầu tiên hắn ý thức được tội lỗi của mình.

Có chuông điện thoại. Thiếu tá cầm ông nghe. Từ đầu dây bên kia gọi lại:

− A lô! Đồng chí mang toàn bộ hồ sơ về Bộ để củng cố chứng cứ, đấu tranh với linh mục K.

− Ngay bây giờ hay khi nào, xin đồng chí cho biết cụ thể.

− Ngay bây giờ.

Thiếu tá Tường bỏ ông nghe. Thế là lại bắt đầu một chiến dịch mới - Anh tự nghĩ - Hễ còn gián điệp đế quốc, còn bành trướng thì công việc mình làm vẫn còn quay như chong chóng - Rồi anh tự nhủ -

Nhưng dẫu sao cuộc đời người chiến sĩ phản gián là những chuỗi ngày lặn lội với công việc.

CHƯƠNG BẢY: BẮT ĐẦU TỪ ĐỨA TRẺ

1

Lúc rời thành phố cảng trở về Hà Nội, ngồi trên xe tiến sĩ Hạnh đã thấy rộn lên bao ý nghĩ. Hơn hai tháng qua, dường như “con tàu”

nhỏ B.3 cùng những chiến công rà phá của nó đã thu hút tất cả tâm trí Hạnh, đến nỗi anh không còn thì giờ để nghĩ tới vợ con và đến cả
cô bạn mới Phương Thảo.

Giờ đây, khi chiếc xe com-măng-ca đã vượt khỏi cầu Thượng Lý, thả sức bon bon trên quốc lộ số Năm, Hạnh mới có thời gian suy nghĩ về cuộc sống ngày mai của anh và của bé Việt Hoa, tim anh thắt lại... Còn đâu nữa bóng dáng Tô Quyên bồng con ra tận cửa đón anh? Còn đâu nữa nụ cười và giọng nói tíu tít hỏi thăm anh về sức khỏe, về công trình? Tô Quyên, người vợ hiền, người bạn đồng nghiệp của anh, người đã từng ôm ấp ước mơ, đã từng cộng tác với anh từ những bản thiết kế đầu tiên của B.3... Vậy mà khi ước mơ đã thành sự thật, người bạn ấy lại không được cùng anh chung hưởng niềm vui... Còn đâu nữa những bữa cơm ấm cũng do bàn tay của Tô Quyên chăm chút... Phải chăng vì anh là một nhà khoa học, chỉ biết say mê hiến dâng cho khoa học mà quên cả vợ con, đến nỗi nguyên nhân cái chết của Tô Quyên anh cũng không hay biết? Không.

Không. Tô Quyên là nửa cuộc đời anh, anh hiến dâng mình cho khoa học cũng chính là dâng hiến mình cho vợ con. Chỉ có điều anh không đủ sức để che chở cho Tô Quyên trước sức mạnh tàn ác của cái chết!

Rồi Hạnh nghĩ đến bé Việt Hoa. Con anh sẽ ra sao nếu trên đời này thiếu bàn tay của Phương Thảo? Rồi đây Việt Hoa lớn lên, hẳn nó rất giống Tô Quyên , anh sẽ phải nói gì về mẹ Phương Thảo của nó? Lồng ngực Hạnh chợt rung lên khi nghĩ đến mai đây cháu Việt Hoa tập nói, những tiếng “mẹ” đầu tiên dành cho Phương Thảo và những tiếng “bố” sẽ gọi mình. Con anh, vậy nó vẫn được ấp ủ và lớn lên trong tình thương của cả bố lẫn mẹ...

Những ý nghĩ đẹp đẽ ấy chỉ thoáng qua. Hạnh vừa chợt vui lại thoắt buồn. Anh cảm thấy lo lắng và tự chế giễu mình: “Hạnh ơi!

Mày không thấy xấu hổ à? Người ta là gái chưa chồng, đẹp thế, tốt thế, lại có học thức thế: còn mày, đã có một đời vợ, một đứa con...

Người ta chăm sóc con gái mày vì người ta có tình thương vô bờ bến với người vợ của mày và với cả chính mày nữa. Nhưng đó là tình thương chứ đâu phải tình yêu. Hãy nên tự biết mình, chớ có lầm lẫn như thế Hạnh ạ!” Rõ ràng trong lĩnh vực này, đối với Phương Thảo, Hạnh là người mang ơn. Anh mang ơn Phương Thảo. Phương Thảo tốt quá. Giá như... có cách gì để giữ được! Phương Thảo để Việt Hoa được Phương Thảo nuôi nấng cho tới khi nó bước vào đời, và con gái anh suốt đời được gọi cô ấy bằng mẹ. Nếu mai đây Phương Thảo đi lấy chồng, anh sẽ phải “gà trống nuôi con”, và thế là Việt Hoa mất mẹ mãi mãi. Thật lòng Hạnh chẳng muốn điều ấy xảy ra chút nào, nhưng dù muốn hay không thì trước sau anh phải chấp nhận.

Phương Thảo đang như cánh chim chứ đâu có phải “con tàu” B.3 để
anh có thể điều khiển đường đi bằng những tín hiệu theo ý mình
mong muốn.

Nghĩ đến đó, đột nhiên Hạnh buông một tiếng thở dài. Người trợ lý của anh ngồi bên thấy vậy, hỏi:

− Tiến sĩ chắc là đang nghĩ đến con gái?

Hạnh như sực tỉnh:

− Ừ. Thương cháu quá. Hai tháng nay mình chưa được nhìn thấy nó, không hiểu nó có chịu ăn, chịu chơi không?

− Anh yên trí, chắc là cháu ngoan. Cô Phương Thảo kể cũng giỏi thật đấy. Gái chưa chồng thế mà cũng nuôi được con. Mai kia nuôi chính con mình, cô ấy còn giỏi gấp mấy.

− Ừ. Mình cũng nghĩ thế. Đó là một người phụ nữ đảm đang và cao thượng.

Người trợ lý bỗng ghé sát vào tai Hạnh, nói nhỏ:

− Tôi nghĩ... Phương Thảo đã và đang kế Tô Quyên làm mẹ
cháu Việt Hoa. Hay là... tiến sĩ nên...

− Đừng, đừng. Ai lại thế! - Hạnh vội cắt ngang lời người trợ lý của mình nhưng trong bụng thầm cảm ơn anh ta đã đồng cảm với mình không chỉ trong lĩnh vực khoa học, mà cả trong lĩnh vực tình cảm. Dù sao những ý nghĩ của mình về Phương Thảo đã có ít nhất là một người ủng hộ. Hạnh cảm thấy phần nào yên tâm hơn.

Chiếc xe xuôi dốc cầu Long Biên xuống đường Trần Nhật Duật và vào đường Ngô Quyền. Càng về gần tới nhà, Hạnh càng hồi hộp.

Cả Hà Nội đang náo nức chuẩn bị kỉ niệm ngày Quốc tế lao động.

Trên các con đường, ngõ phố nào cũng rực rỡ màu cờ đỏ và biểu ngữ.

Trước không khí nhộn nhịp, tưng bừng của Hà Nội, Hạnh cảm thấy trong lòng lâng lâng... Anh nghĩ: Giá lúc này có Tô Quyên đi cùng, chắc Tô Quyên sẽ vui lắm... Bỗng một câu hỏi làm cắt ngang dòng suy nghĩ của anh.

− Tiến sĩ về nhà hay về Kim Liên?- Anh lái xe hỏi Hạnh để liệu đường chạy.

− Cho mình về nhà. - Hạnh đáp.

− Tiến sĩ không sang thăm cháu Việt Hoa sao?

− Có chứ. Nhưng mình phải về nhà cái đã, sẽ sang Kim Liên thăm cháu sau.

− Chị Phương Thảo chắc đang trông tiến sĩ lắm.

Lại Phương Thảo. Cái anh chàng lái xe cũng đang nhắc đến Phương Thảo. Sao họ tinh quái thế, cứ như họ đã đọc được trong tận cùng những ý nghĩ của Hạnh. Thế mới biết, chung quanh anh có rất nhiều những tấm lòng nhân hậu. “Cám ơn, cám ơn tất cả các bạn đã giành cho tôi sự thông cảm sâu sắc, một sự vun vào thật tốt đẹp. Có điều, tôi sợ rằng, tôi không đủ sức để đáp lại lòng tốt của các bạn.

Bởi lẽ, đó mới chỉ là ước mơ, trong khi ở đời không phải ước mơ nào ta cũng đạt được”. Hạnh đã thầm nói với mọi người như vậy.

Khi đứng trước căn phòng quen thuộc, cửa khoá im ỉm, Hạnh mới cảm thấy nỗi cô đơn thấm thìa đến ghê sợ. Tay anh lóng ngóng mãi mới mở được ổ khoá. Tổ ấm của anh giờ đây lạnh tanh. Từ ngày Tô Quyên ra đi, mọi đồ đạc và bài trí trong nhà không hề có sự xáo trộn, vẫn chiếc giường kiểu Đức trải chiếu mét hai, chiếc gối đôi phủ
tấm khăn hoa thược dược; vẫn hai chiếc bàn đọc sách của anh và của Tô Quyên kê vuông góc với nhau bên cạnh cửa sổ, những cuốn sách kỹ thuật tiếng Việt, tiếng Nga, tiếng Trung và tiếng Anh ngổn ngang trên mặt bàn. Tấm ảnh vợ chồng anh chụp trong ngày cưới vẫn treo ngay ngắn ở chỗ cũ... Điều thêm đau lòng là chân dung Tô Quyên và một bát nhang đặt trên nóc tủ. Anh phải về nhà trước, chính là vì bức chân dung và bát nhang ấy.

Cắm xong mấy nén hương lên bàn thờ vợ, Hạnh đứng lặng người đi hồi lâu, nỗi thương xót trào lên khiến ngực anh bị khép chặt đến nghẹt thở. Kể từ ngày nhận học vị tiến sĩ, đây là lần thứ hai Hạnh để mặc cho đôi mắt mình ứa lệ mà không cần phải kìm giữ -

Lần thứ nhất là khi đưa tang Tô Quyên . Anh còn nhớ hôm ấy ngồi trên xe tang, bên cạnh anh, Phương Thảo bế theo cả bé Việt Hoa, mắt cô ấy cũng đẫm lệ.

Cho tới lúc hàng phố lên đèn, tiếng một đứa trẻ nhà bên đang khóc nũng nịu đòi ăn, Hạnh mới nhớ ra mình cũng phải sang Kim Liên thăm con. Anh hấp tấp dắt xe đạp ra cửa, bụng cồn cào đến khó
tả.

2

Chưa sinh con nhưng đã thực làm mẹ, chính Phương Thảo nhiêu khi cũng ngạc nhiên về mình. Ngày hai bữa bé Việt Hoa đi bú nhờ, rồi còn bao nhiêu công việc khác chung quanh việc phục vụ cho nó, ấy vậy mà cô đã vượt qua một cách không khó khăn lắm. Kể cả
việc bạn bè, hàng xóm, nhiều người vẫn tỏ ý bàn ra, tán vào, khen cũng nhiều, nhưng chê cũng không ít. Tuy nhiên, dù khen hay chê, tựu trung vẫn xoay quanh những dự đoán về quan hệ trong tương lai của cô với tiến sĩ Hạnh. Có lẽ vì thế mà càng ngày Phương Thảo càng thấy mọi ý nghĩ và tình cảm của mình thêm gắn bó, ràng buộc với cháu bé Việt Hoa hơn. Đối với Hạnh tuy chưa thật rõ ràng, nhưng cô không thể phủ nhận rằng mình rất thương anh ấy, rằng từ cái đêm gặp anh ở bãi biển Hải Phòng, trở về nhà ôm bé Việt Hoa trong lòng, cô đã trải qua bao nhiêu dằn vặt và bâng khuâng. Thương và nhớ
anh thì đã rõ. Làm mẹ... nuôi con gái anh càng rõ hơn. Nhưng có đủ
can đảm để yêu anh, để làm mẹ Việt Hoa được mãi thì Phương Thảo chưa tự trả lời được. Dường như cô muốn để cho câu chuyện ấy tuỳ
thuộc ở Hạnh - Biết đâu ý nghĩ của hai người không gặp nhau?

Vừa mới tôi hôm qua, một cô bạn gái đã hỏi Phương Thảo:

− Thê nào, cậu đã quyết định rồi chứ?

− Quyết định gì?

− Làm bà tiến sĩ.

− À, chuyện đó thì cậu phải chờ mình sau bảy năm nữa. Sang năm, mình sẽ xin đi nghiên cứu sinh, phải chiếm được cái bằng phó tiến sĩ trước đã.

− Thôi đừng nói vờ nữa! Làm bà tiến sĩ tức là làm vợ một ông tiến sĩ cơ mà.

Phương Thảo cúi xuống thơm vào má bé Việt Hoa để tránh cặp mắt ranh mãnh của bạn. Lúc đó, cô đã toan buột miệng: Định thì có, nhưng quyết thì chưa, may mà cô đã kịp ghìm lại.

Nhiều lúc Phương Thảo thầm nghĩ: dư luận quanh khối phố và bạn bè bắt đầu từ việc mình mang bé Việt Hoa về nuôi, rồi lại chính
dư luận đó đã hướng dẫn cho mình những suy nghĩ về anh ấy. Dầu tốt hay xấu, vị tha hay ích kỷ, nhưng có một điều chắc chắn dư luận sẽ đồng tình, ấy là trước cảnh “gà trống nuôi con” của một nhà khoa học, người phụ nữ nào vô tâm nhất cũng không thể không động lòng. Với Phương Thảo, sự động lòng ấy của cô còn vì nhiều lẽ mà những người phụ nữ khác không có. Trước hết, vì cô đã tham gia bảo vệ thành công công trình B.3, bảo vệ an toàn cho chiến dịch rà phát thủy lôi, giải phóng cửa biển - trong đó có sự nghiệp riêng của Hạnh. Điều đó có thể xem như cô đã đi cùng Hạnh qua một quãng đường đời. Quãng đường ấy của đời Hạnh, sự thành công và mất mát đều là lớn nhất - Anh đáng kính nhất nhưng anh cũng đáng thương nhất! Một con người như anh lẽ nào phải chịu cảnh sông cô đơn? Phương Thảo không đành lòng khi nghĩ đến Hạnh trong hoàn cảnh ấy bởi cô vẫn hằng hướng tới những công trình khoa học trong tương lai, tới sự trưởng thành của bé Việt Hoa. Ngay từ ngày đôi mắt Tô Quyên khép lại, hai bàn tay Phương Thảo đã tự nguyện giơ ra đón lấy bé Việt Hoa, là cô đã tự nhận về mình sự ký thác thiêng liêng của người bạn gái đã qua đòi.

Tay ôm bé Việt Hoa đang ngủ say, Phương Thảo càng chìm đắm trong những ý nghĩ về nó và về cả bố nó. Cô tự hỏi: trên đời này, đã ở đâu có một phụ nữ khi phải từ giã cuộc sống đã ký thác cho bạn gái của mình cả con lẫn chồng không? Và nếu có thì người con gái ở lại kia phải nhận sự ký thác ấy như thế nào? Ôi chao!

Thiêng liêng và đẹp đẽ nhưng thật day dứt tâm can. Người con gái đang ở lại kia hóa ra là Phương Thảo. Cô đã dám nhận bé Việt Hoa, liệu cô đủ can đảm để nhận nốt Hạnh - không phải để làm “bà tiến sĩ” mà để làm...?

Bỗng nhiên Phương Thảo rất hồi hộp. Cô linh cảm hình như ngoài hành lang có tiếng chân ai vừa dừng bước trước cửa phòng mình. Tim cô đập rộn lên, biết rằng đó không phải là tiếng chân của mấy cô bạn gái nghịch ngợm quen thuộc nhưng cô vẫn nửa muốn tin người này là Hạnh, nửa lại không. Sinh đã bị bắt, nên người này không thể là hắn.

Vậy là ai? Là Hạnh, là đại úy Dương, là thiếu tá Tường, hay là trung tá Nam?

Tiếng gõ cửa rụt rè khiến Phương Thảo càng hồi hộp, bối rối. Các đồng sự của cô không bao giờ gõ cửa như thế. Cô chí còn kịp đặt Việt Hoa xuống giường rồi ngồi sang bên, nói se sẽ:

− Mời vào!

Cánh cửa mở ra một cách chầm chậm từ tốn. Đúng là Hạnh thật.

Trông anh gầy hẳn đi. Mấy tháng qua, sau thắng lợi của công trình B.3, cường độ làm việc của anh tuy có giảm nhẹ được chút ít nhưng cái chết của Tô Quyên, cảnh mồ côi của Việt Hoa đã khiến anh bị xuống sức trông thấy. Anh đứng bên mép cửa, vẫn chưa hết ngập ngừng, dường như chưa biết nên vào hay nên ra. Phương Thảo thương quá, lại phải lên tiếng:

− Vào đi anh! Anh về từ bao giờ?

− Chào em! Anh vừa mới về cách đây chừng một giờ. Con... Cháu có ngoan không em?

− Ngoan lắm anh ạ. Nó vừa ăn xong, giờ đang ngủ.

Hạnh bước đến cạnh giường, cúi xuống, chống hai tay lên chiếu, nhìn đăm đăm đứa con đang ngủ say. Khuôn mặt tròn hồng hồng của nó giống Tô Quyên quá chừng. Nó ngủ, đôi môi như hai cánh hoa, thỉnh thoảng lại hé mở, chóp chép như đang bú. Hai cánh tay dang rộng - người ta bảo những đứa trẻ ngủ kiểu đó là dễ nuôi. Hạnh chưa có kinh nghiệm nuôi con, anh chỉ nghĩ con gái mình được như hôm nay là nhờ có bàn tay khéo nuôi của Phương Thảo. Anh đứng thẳng người lên, quay lại phía Phương Thảo và từ lồng ngực anh bật lên một giọng nói xúc động:

− Cảm ơn em rất nhiều! Bố con anh sẽ suốt đời mang ơn em.

− Đừng nói thế anh. Em phải giữ trọn lời hứa với người bạn gái.

− Bởi thế chồng và con của người bạn gái ấy phải giữ trọn lòng mang ơn em.

− Em không muốn anh nói như vậy đâu. Thôi anh vào thơm con gái đi!

Phương Thảo nói câu ấy để phá tan sự lúng túng đến vụng về
của Hạnh. Hạnh làm theo. Anh cúi xuống thơm vào má Việt Hoa. Chờ
cho Hạnh thơm con xong, Phương Thảo mới nói tiếp:

− Giá mà biết hôm nay anh về nhất định em sẽ bế Việt Hoa đi đón anh.

− Thực tình hôm qua anh cũng định gọi điện báo tin cho em, nhưng... nghĩ rằng anh đã làm phiền em quá nhiều!

− Anh ngồi xuống đi và từ phút này em yêu cầu anh không được nói với em những câu đại loại như vậy nữa - giọng Phương Thảo nghiêm khắc đến nỗi Hạnh chỉ còn biết lẳng lặng ngồi xuống ghế một cách ngoan ngoãn.

− Em đoảng quá! Từ nãy đến giờ vẫn chưa nhớ ra, chẳng nước non gì cả, anh thông cảm nhé!

− Em đừng bận tâm.

− À, mà anh đã ăn uống gì chưa? Chắc là chưa phải không? Thôi thế thì ăn cơm với em luôn thể nhé. Em nấu xong cả rồi nhưng vẫn chưa ăn mà.

− Nhưng chỉ có một suất, hai người ăn sao đủ?

− Anh yên tâm. Dạo này mùa hè, chiều nào em cũng nấu sẵn cả
cơm sáng mai - Để cho Hạnh thật tin. Phương Thảo đến bên soong cơm vẫn đặt trên bếp dầu, mở vung ra, nói tiêp - Đây này anh xem, hai người ăn chưa chắc đã hết đâu nhé. Cả thức ăn cũng vậy. Bao giờ
em cũng chuẩn bị sẵn như thế này. Sớm mai đỡ bận bịu về bữa ăn.

Nghe những câu nói ngọt ngào chân thành ấy, Hạnh thấy lòng mình ấm lại. Anh ngồi xuống ghế. Mâm cơm đặt trên bàn, Phương Thảo mở lồng bàn: Một khúc cá quả kho khô, một đĩa rau muống luộc, một bát canh đánh dấm me màu vàng trong như hổ phách. Chiếc thìa bằng nhôm trắng bóng úp trong bát canh, mấy quả cà pháo đựng trong cái đĩa nhỏ. Phương Thảo vội đi lấy một cái bát, một đôi đũa nữa.

Cô xới cơm:

− Anh ăn cơm đi!

Hạnh đỡ bát cơm trên tay Phương Thảo. Mùi cơm gạo mùa bốc lên thơm phức.

− Cám ơn em!

Lâu lắm Hạnh mới được ăn bữa cơm gia đình ấm cũng như thế
này. Và cũng lâu lắm, hôm nay Phương Thảo mới xóa đi nỗi cô đơn mà cô hằng lo sợ.

Ngoài kia qua tiếng loa công cộng, buổi phát thanh ca nhạc vừa mới bắt đầu.

Hà Nội, Mùa thu 1984

Sửa chữa, Mùa đông 2001

HẾT.

Table of Contents

- CHƯƠNG MỘT: BỨC ĐIỆN MẬT MÃ

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5

- CHƯƠNG HAI: GIÁN ĐIỆP CÂM

- 1
- 2
- 3

- CHƯƠNG BA: KẺ GIẾT NGƯỜI LÀ AI

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6

- CHƯƠNG BỐN: YÊU THẬT, YÊU GIẢ

- 1
- 2
- 3
- 5

- CHƯƠNG NĂM: GÀI BẪY

- 1
- 2
- 3

- CHƯƠNG SÁU: CHẠY TRỐN

- 1
- 2
- 3

- CHƯƠNG BẢY: BẮT ĐẦU TỪ ĐỨA TRẺ

- 1

- 2