Cuộc Đời Tròn Hay Méo
Author: Cu Trí
Date: 2017-03-22 17:00:00+00:00
Publisher: www.dtv-ebook.com

Mục Lục

- Mục lục

- Phần 1: Chuyện Từ Nhà Ra Phố. 1. Tản Mạn Về Lòng Tốt

- 2. Kỹ Năng Sống
- 3. Chuyện Tiếng Tây
- 4. Người Việt Văn Minh
- 5. Người Bạn Nhỏ Trên Đảo Trường Sa Lớn
- 6. Tản Mạn Chuyện "Phượt"
- 7. Chuyện Phiếm Về Tiền
- 8. Chuyện Bụt
- 9. Ghi Nhanh
- 10. Đàn Bà "Yêu" Chồng
- 11. Nước Mắt Đàn Ông
- 12. Chuyện Tặng Riêng Cho Bố
- 13. Đàn Ông Bần Tiện
- 14. Hoang Mang Niềm Tin

Mục lục

Phần 1: Chuyện Từ Nhà Ra Phố. 1. Tản Mạn Về Lòng Tốt

2. Kỹ Năng Sống
3. Chuyện Tiếng Tây
4. Người Việt Văn Minh
5. Người Bạn Nhỏ Trên Đảo Trường Sa Lớn
6. Tản Mạn Chuyện "Phượt"
7. Chuyện Phiếm Về Tiền
8. Chuyện Bụt
9. Ghi Nhanh
10. Đàn Bà "Yêu" Chồng
11. Nước Mắt Đàn Ông
12. Chuyện Tặng Riêng Cho Bố
13. Đàn Ông Bần Tiện
14. Hoang Mang Niềm Tin

Cuộc Đời Tròn Hay Méo
Cu Trí
www.dtv-ebook.com

Phần 1: Chuyện Từ Nhà Ra Phố. 1. Tản Mạn Về Lòng Tốt

Có lẽ, trên thế giới này chỉ có hai người chứng minh được Lòng Tốt là hữu hình. Thời xa xưa, theo nôm na phiên nghĩa của đại văn hào William Shakespeare về Lòng Tốt thì đó là thứ mà khiến người khiếm thị cũng có thể nhìn thấy được và khiến người điếc cũng có thể nghe thấy được.

Mới đây, một ni sư người Việt cũng đã chứng minh được rằng: Lòng Tốt hoàn toàn có khả năng bốc mùi mặc dù nó đã được bảo quản vô cùng uyên thâm cẩn thận trong Từ Bi hàng chục năm qua.

Ừ thì, có thể cuộc đời các con sẽ tốt đẹp hơn là trong chùa hay trung tâm bảo trợ xã hội. Trục lợi trên những kiếp đời khốn khổ quả cũng là bất nhân.

Không ít người Việt có thói quen đọc báo mạng mà bi quan cho rằng sự tử tế, tốt bụng ở xứ này đang chạm ngưỡng tuyệt chủng, cứ mở mạng ra là những tin giật gân.

Chỗ được gọi là tử tế còn lại dưới ngòi bút thiên tài của không ít phóng viên lại nhan nhản vặt vãnh kiểu: "Cảm động cô gái giúp bạn trai tập chống đẩy trong phòng ngủ" hay " Xúc động ông Tây đội mưa điều khiển giao thông", "Cảm phục vị khách nước ngoài cấp cứu cho người bị tai nạn giao thông"...

Bất kể thiên đường hay mảnh đất nào có sự hiện diện của loài người thì nơi ấy hiển nhiên có khốn nạn, nhiều hoặc rất nhiều. Cái khe còn lại là Lòng Tốt và Vô Cảm.

Cũng lại có ông Tây nào đó không phải ông Shakespeare triết lý rằng: "Xã hội tồi tệ không phải bởi quá đông kẻ xấu, nó còn do sự im lặng của những người tử tế."

Gõ đến đây mình bị lẫn lộn khái niệm và hình như bắt đầu lạc đề.

Ý mình muốn nói rằng trong kỳ án "Lòng Tốt Bốc Mùi" nêu phía trên, có phần lỗi của những nhà hảo tâm, tình nguyện viên tốt bụng biết chuyện nhưng lại giữ im lặng quá lâu.

Ý mình muốn nói rằng các nhà báo tâm hồn tiểu nhược đừng bao giờ nghĩ các ông Tây yêu quí người Việt hơn chúng ta. Phải chăng người Việt tốt bụng đã tuyệt chủng thật ư?

Cách đây mấy năm, mình có thói quen đi bụi ăn đêm. Ngã tư Hàng Giấy - Hàng Đậu hôm ấy trời rét căm căm tầm 14 độ C, quãng hơn một giờ sáng, bỗng rầm một cái, thằng chở xe tải chở vật liệu xây dựng quệt ngang anh thanh niên đi xe máy Tàu, bánh sau chẹt nát bắp đùi. Nó dồn số xì khói đen bỏ chạy mất dạng về phía đê.

Đám ăn bún ngan ném bát, ném đũa ùa ra chờm hớp, máu me tòe loe... Một anh đầu trọc lốc không nói không rằng chạy bộ hồng hộc sang Công an phường hét ầm lên với trực ban rồi đòi mượn chìa khóa xe đuổi chợi của quý phường đưa người đi cấp cứu.

Có xe đuổi chợ trong tay, anh đầu trọc cùng đám đông bế nạn nhân lên thùng lái một mạch vào Việt Đức cứu người. Nằm trên bàn cấp cứu, nan nhân thều thào số điện thoại gia đình ở quê. Anh đầu trọc ra ngoài điện thoại một lúc trở vào, tiện thể đóng tiền viện phí, bồi dưỡng bác sĩ và ngồi đợi đến tảng sáng khi nhận được thông báo nạn nhân đã được mổ xong thì mới yên tâm đi về.

Quãng hơn ba tháng sau đó, mình ngồi cà phê với anh đầu trọc ở quán Link trên Trần Quốc Toản thì có người điện thoại đòi gặp anh trọc. Hai bố con nạn nhân, tay xách gà, xách gạo nước mắt nước mũi tèm lem cứ quỳ rạp xuống trong quán cơm cảm ơn: "Anh sinh con tôi ra lần thứ hai anh ơi..." Anh đầu trọc quầy quậy không nhận gà, nhận gạo nhất định bảo họ mang về.

Thấy tội quá, mình kéo ông bố ra góc ngồi, ông rưng rưng tâm sự nhà nghèo lắm, tận trong Nghệ An, con ra Hà Nội làm thuê. Người nông dân tìm được anh trọc cũng nhọc nhằn.

Hóa ra, đêm ấy, anh nạn nhân cho số điện thoại ngoài xã, xã chạy vào báo gia đình. Con khỏe hẳn thì ông mới hết lời năn nỉ nhờ xã cử cán bộ lên bưu điện tỉnh tìm xin lại số điện gọi đến máy của xã đêm ấy để tìm anh trọc.

Anh con trai vén chân, những vết sẹo dài vài chục centimet còn đỏ hỏn nhằng nhịt trên bắp đùi. "Em lên Hà Nội tìm ân nhân rồi về quê ở hẳn, làm ruông với gia đình thôi." Anh đầu trọc nói anh gãy chân mang gà về chỗ trọ cũ mà liên hoan chia tay với bạn cũ. Minh tin chắc gia đình học sẽ nhớ mãi có một người thành phố như vậy. Mình nói anh trọc cho em viết một bài ngắn về anh trên báo, ông ấy giãy nảy lên: "Mày bị điên à?"

Sau mấy năm để trong bụng cứ ấm ách, đành kể lại câu chuyện này với bạn bè trên mạng, như một nhân chứng nghĩa cử đẹp của tình người. Đừng bao giờ bi quan về sự tử tế hay lòng tốt bởi nó luôn vô hình đâu đó quanh chúng ta, nhiều khi hiện hữu rất đơn giản như vậy.

Anh đầu trọc ấy là kiến trúc sư Đoàn Kỳ Thanh.

Cuộc Đời Tròn Hay Méo
Cu Trí
www.dtv-ebook.com

2. Kỹ Năng Sống

Trong hàng vạn lý do "vênh" quan hệ giữa mẹ chồng và nàng dâu, có một lý giải duy nhất nghe có vẻ hợp lý được cho là do ngày còn nhỏ người mẹ mất khoảng ba năm dạy con trai cách mặc quần. Đến tuổi yêu, bạn gái dạy hắn cởi quần mất chưa tới ba mươi giây.

Và thế là đại đa số mẹ chồng đề không thích điều đó. Các nàng dâu hiện đại đừng buồn bã mà sớm lão hóa da mặt.

Trong một chuỗi gian truân dạy dỗ con cái từ lúc lồm cồm biết bò cho đến thăng hoa ra đời chém gió, buôn chuyện lem lẻm, lên rừng xuống biển làm giàu... việc dạy con luôn đau đáu trong tiềm thức của các bậc phụ huynh đáng kính.

Có thể khẳng định luôn rằng vô vàn ứng xử, kiến thức sơ khai đầu đời cha mẹ truyền dạy cho con sẽ đeo đẳng lũ trẻ để hình thành kiến thức, nhân cách, nghề nghiệp và để tồn tại đàng hoàng sau này.

Thời lao đao vất vả bao cấp đói khát, cái ấm mùa đông, quần áo cũ trong họ hàng cứ thế luân phiên chuyển tiếp từ thế hệ lớn sang bé. Nhớ có lần dạo lớp hai, mình được hưởng chiếc quần vải len ca-rô từ ông anh họ, hấp tấp xỏ vội vàng rồi kéo phẹc-mơ-tuya thì bị kẹp một phát thẳng vào "xxx", thằng bé lăn quay ra giữa nhà khóc um tí mẹt. Mẹ mình hốt hoảng cấp cứu ông con giai, kéo từng tẹo một "giải cứu binh nhì Ryan". Mẹ dạy cách mặc quần có phẹc sao cho an toàn. Đến bây giờ, như một bản năng sinh tồn, mỗi lần xỏ quần jean mình đề giật mình thom thóp trước khi kéo phẹc.

Trộm vía, mình đã kịp có ông con giai sáu tuổi và mỗi lần xỏ quần cho ông con đều nhai nhải dặn cẩn thận. Theo một quyển sách khoa học vui, khi phụ nữ sinh nở theo cách tự nhiên nếu được tính theo thang đơn vị đau đớn VKD là tương đương 100 VKD, một phát kẹp "hàng" của đàn ông vào phẹc-mơ-tuya xấp xỉ là 47 VKD. Đau dã man các mẹ ạ

Cũng lại dạo ấy, khu nhà mình ở có hơn hai mươi gia đình và duy nhất một "toilet", gọi tên Tây cho nó sang chứ thực ra nó là một bản xổm gần như đã tuyệt chủng thời nay, nó ê chề, ẩm thấp và tối om.

Có một lần mình "kaka'' vào buổi tối thì phải đốt đuốc bằng tờ báo cầm trên tay. Đang giữa cuộc vui thì báo cháy sát đến tay bèn ném thẳng xuống đất, từ nắp cống phun lên một quầng lửa xanh lè cao đến cả mét rung chuyển.

Thằng bé giữ nguyên hiện trường tồng ngồng chạy chối chết lên nhà thở hổn hển mách bố. Ông cụ cười khà khà giải thích nôm na rất dài dòng về hóa học, chất thải sinh ra khí gì đó rất dễ cháy khi phân hủy.

Sau này, thi thoảng cũng gặp vài thằng bạn chạy hộc tốc từ "toilet" quán bia ra không kịp kéo quần, mình mở to mắt háo hức hỏi với theo:

- Nhà xí cháy à?

- Không không, vợ tao gọi.

Rồi cứ thế mà hữu ý quên góp tiền nhậu mà nhảy lên xe chạy thẳng. Thật ra thì rất hiếm người từng được trải nghiệm hiện tượng kỳ thú đó như mình.

Cuộc Đời Tròn Hay Méo
Cu Trí
www.dtv-ebook.com

3. Chuyện Tiếng Tây

Trong vài chục thần tượng loanh quanh trên thế giới, về ngôn ngữ mình thích nhất một chị. Bởi chị nói tiếng Anh rất tự tin và hồn nhiên giống mình, giống hàng triệu đồng bào của mình các mẹ ạ. Thời thơ ấu nhấp nhổm trên cái ghế băng sần sùi cọt kẹt trường tiểu học Thăng Long, hồi lớp Bốn, mình bắt đầu được học tiếng Anh, thích thú lắm.

Nào là "ép pờ" là quả táo, nào là "piu pồ" là học sinh, nào là "si líp" là giấc ngủ chứ không phải cái quần lót... bi bô suốt. Trình tiếng Anh thuở ấy ở lớp mình thuộc dạng khá do được bố dạy thêm ở nhà, các bạn rất nể phục, quý mến bởi thường nhắc bài cho bạn. Có một lần viết bài kiểm tra, nôm na "Em hãy giới thiệu về gia đình mình", ngoắng phát hai phút là xong, cực trong sáng.

"I'm a pupil. My sister is a student, my father is an engineer and my mother is a worker."

Thằng bạn hiếu động của mình loay hoay toát mồ hôi hột, tờ giấy trắng tinh. "Trí ơi chủ đề là gì?" Mình cảnh giác nhìn quanh rồi ghi vội lên tờ nháp "TOPIC". Hôm trả bài, nó bị cô giáo bỉ vì sai lè gọi đứng dậy "đầu tố":

- Bố anh làm nghề gì mà anh làm bài: "My father is a topic?"

- Dạ , bố em làm chủ đề ạ.

- Chủ đề là cái nghề gì? Lung ta lung tung...

Nôm na như thế, hình như nó bị trừ mất mấy điểm, mình ân hận lắm, đưa cho nó cả quyển từ điển cũ nhàu nát của bố để chứng minh mình đúng: Topic là chủ đề thật, nhưng không phải là Chủ đề - nghề của bố nó. Có thể khi ấy, cô giáo tiếng Anh trong sáng nghề gõ đầu trẻ nên không biết cái nghề ghi lô đề ở phố chợ nhà mình khi cơn bão cờ bạc bắt đầu chớm hình thành hồi ấy.

Nhớ cái hồi tràn lan phim Mỹ 199s có duy nhất cái anh thuyết minh hầu hết các phim giọng cực "chuế", thường lảm nhảm: "Chó chết thật", "Mày có muốn cái xác mày trôi trên cái dòng sông lơ đãng kia không?"... Đoạn kết phim "Desperado", khi nhân vật chính quăng chiếc hộp đàn đựng súng xuống dòng nước và bước đi. Bỗng hắn chững lại mò xuống nhặt hộp đàn guitar và lẩm nhẩm trong miệng "Just in case"... Chú thuyết minh huyền thoại: "Thôi thì mang về làm va-ly cũng được."

Tiếng Anh dịch sang tiếng Việt hay thật, nói vậy mà không phải vậy.

Cuộc Đời Tròn Hay Méo
Cu Trí
www.dtv-ebook.com

4. Người Việt Văn Minh

Mình gần như không bao giờ đọc các bài viết đạo đức ỡm ờ kể cả có nội dung về người Việt xấu xí. Trong đó, chắc chắn có nhiều lời lẽ cay nghiệt, miệt thị và mình sợ điều đó.

Mình nhớ mang máng vào khoảng năm 1985, lần đầu tiên được mẹ cho về quê ngoại Hải Dương, người họ hàng mượn được chiếc xe Volga Liên Xô cũ kỹ chở gia đình mình. Chiếc xe ô tô hiện thực hóa cái tuổi thơ nghèo khó của mình sung sướng đến đờ đẫn, thằng bé ngắm nghía cảnh vật, rồi lại nhắm mắt hưởng từng cơn gió đồng hun hút lùa qua cửa kính trên mặt...

Bà làm cơm cho cả nhà ăn, mình nhất định không ăn mà loay hoay đứng ngoài đường làng trông chừng chiếc xe, có một đám trẻ nông thôn hiếu kỳ đang nghịch ngợm nó. Thằng bé gào thét đòi đến bất lực, mình chạy vào nhà hét ầm lên với bà ngoại:

- Bà ơi, bọn nhà quê nó trèo lên xe nhà mình vặn vặn tay lái!

Bà bảo sao cháu lại nói thế, bà cũng là người nhà quê đây này, để cho các bạn cùng chơi. Bài học đầu tiên của cuộc đời về thế nào là "bọn nhà quê", trong đó có cả bà, có mẹ và nhiều người họ hàng khác nữa mà hàng tháng vẫn lếch thếch đi chân đất đạp xe 70 km mang con gà, quả trứng lên thành phố cho gia đình mình thời đói khổ bao cấp.

Họ hàng ở quê đông, thi thoảng có các cháu đến tuổi thi đại học đều lên nhà mình ở nhờ những ngày thi. Mình nhận thấy rõ được nét mặt bởi tự ti, bởi sợ làm phiền, bởi tiếp cận những thứ gọi là văn minh trong ngôi nhà thành phố lẩn khuất trong ánh mắt "Người nhà quê". Sao thấy các cháu mình thiệt thòi quá.

Có lần thấy toilet hằn vết dép bẩn dẫm lên bệ, mình chỉ nhắc đùa: "Đứa nào đi cả dép lên bệ xí là cẩn thận trơn ngã vỡ mặt, đi thi giám thị không nhận ra mà cho vào phòng đấy nhá!"

Đứa cháu nó sợ nhịn đi toilet liền mấy ngày, mình bị mẹ mắng một trận tơi tả.

Dạo lâu lâu, mình đứng xếp hàng rút tiền ATM đầu Bờ Hồ, chỉ có ba người, đứng trước mình là một bác đứng tuổi ăn mặc tuềnh toàng. Bỗng đâu có một anh sơ mi áo trắng cổ cồn hùng hổ phi thẳng lên sát cột. Bác già nhắc:

- Ra sau xếp hàng đi cháu. Văn minh một tý thì ai cũng nhanh.

Anh này bị mấy người nhìn soi mói có vẻ xấu hổ bèn hỗn hào vặc lại:

- Văn minh là cái gì?

Bác già cũng giở mặt luôn:

- À thằng này láo nhỉ. Văn minh là gì à, văn minh là bom nguyên tử, là biết xếp hàng nhá. Cút ...

Ông cụ túm ngay cổ áo lôi xềnh xệch anh "sơ mi áo trắng cổ cồn - văn minh chưa biết, mặt XXX vênh vang".

Cái gọi là "văn minh" nhân loại nó ập vào xứ sở này có vẻ gấp gáp như nhồi vịt. Tất thảy hoang mang đón nhận và học hỏi từ A Bờ Cờ văn minh. Từ cách biết xếp hàng, đi cầu thang máy, dừng đèn đỏ, không ngồi xổm, xỉa răng cho đến cao sang uống rượu vang hút xì gà...

Nếu bạn đi tới sân bay quốc tế Nội Bài một chiều muộn nào đó và thấy các cô, các bà cư dân quanh đó tay lăm lăm bát bột bên các cháu thiếu nhi không mặc quần, tuột thang máy lên lên xuống xuống, hãy vui vẻ nhắc nhở các bà không nên như vậy hơn là cười khẩy hay về kể cả viết lên báo về "một hiện tượng đáng xấu hổ" người Việt.

Nhiều nhà văn hóa đạo đức luôn lo lắng cô hoa hậu, anh ca sĩ nọ làm mất bản sắc dân tộc. Cứ treo giải một triệu đô la Mỹ cho các nghệ sĩ, đố họ làm mất được bản sắc, mất được vào mắt.

Việt Nam là Việt Nam!

Cuộc Đời Tròn Hay Méo
Cu Trí
www.dtv-ebook.com

5. Người Bạn Nhỏ Trên Đảo Trường Sa Lớn

Si, tám tuổi, mập ú, da sạm màu nắng, mình gặp Si khi vừa đặt chân xuống đảo được vài phút. Si khi ấy đang gò lưng chở bạn hàng xóm bằng một chiếc xe đạp nhỏ xíu màu hồng trên đường băng vừa mới ráo cơn mưa biển. Mình tin chắc đây sẽ là một người bạn mới thân thiết, bởi hắn trông dễ thương đến kỳ lạ.

Si Mập có cái đầu nghiêng nghiêng, nụ cười bẽn lẽn luôn nheo mắt bởi nắng giữa biển khơi, hai chiếc răng cửa lớn hơn bình thường, chiếc mũ lưỡi trai đội lệch, lúng búng trong bộ quần áo hải quân con nít. Hắn có mặt hầu hết trong các bức hình của nhiều đoàn đã từng ghé thăm Trường Sa Lớn, Si - bạn của mình - có vẻ là một VIP thực sự.

Si lên đảo từ lúc nào hắn cũng chả nhớ, hỏi hắn quê ở đâu thì hắn cũng chịu luôn, chỉ biết ấn tượng về đất liền của hắn thật mãnh liệt, mười câu thì có hai câu hắn nhắc đến "đất liền". Chị gái của Si là bé Sen, mập tương tự, tròn lẳn, tay lúc nào cũng phải cầm một thứ gì đó ăn được, khi thì là gói bim bim, đôi lúc là quả dưa chuột, đây là hai trường hợp thiếu nhi đặc biệt "thừa dinh dưỡng" trên đảo Trường Sa Lớn.

Nếu trừ đi chị gái, Si chỉ có sáu người bạn đồng trang lứa, trước là bảy nhưng một bạn vừa về đất liền tuần trước để chữa bệnh.

Ở trên hòn đảo chỉ vỏn vẹn 0.5 kilomet vuông này không được phép ốm đâu, nếu mà ốm thì thật vất vả cho các chú bộ đội quân y. Ngay từ cái chuyện tý xíu là cái xe đạp của Si bị tuột xích, thế là hắn lại mồ hôi nhễ nhại bê mấy trăm mét tới một phân xưởng nhờ chú bộ đội kỹ thuật lắp vào, nếu mà bị xịt lốp thì hiển nhiên phải nghỉ chơi tới vài ngày rồi.

Đồ chơi của Si toàn sỏi với san hô, hắn mê mẩn khi nhắc đến những chú siêu nhân vô hình mà hắn hay thấy trên tivi. Các đoàn khách ra đảo toàn mang tặng Si và các bạn kẹo, gấu bông với búp bê. Hắn cũng có tiêu chuẩn đấy nhưng toàn nhường các bạn nữ hết, hắn chơi sỏi quen rồi.

Mười ngày trên đảo, Si có đồ chơi mới của mình đưa cho mượn, đó là ba chiếc bộ đàm. Đã quá lâu rồi mình mới được thấy lại ánh mắt của trẻ con no căng niềm vui như thế. Giao cho Si là yên tâm, hắn chia đều mỗi bạn chơi một lúc, lũ trẻ chạy như ong vỡ tổ tóe ra các góc trên đảo để bấm "A lô, Si đây... Sen nghe thấy không... hi hi hi."

Câu chuyện qua bộ đàm lúc nào cũng nhạt thếch, họ chả có thông tin gì mới cả, sống chung, học chung và chơi chung với nhau mấy năm rồi mà. Cứ hết pin là Si gom lại hết đặt lại lên bàn phòng mình ở nhà, nhà báo ăn hại về nhìn thấy là sạc pin, rồi lại để ngoài côc sạc... cứ như vậy ngày qua ngày.

Chắc Si cũng mê mình, sáng nào đi ra khỏi khu nhà ở là thấy Si đứng đó đợi sẵn với chiếc xe đạp mini màu hồng: "Chú, chú đi đâu con đưa chú đi." Ái chà, thế là mình cũng VIP có xe đưa đón tận "chân công trình", mặc dù chỗ đi bộ xa nhất chỉ 300 mét, thôi thì đành chiều cậu bạn tử tế leo lên đi sang hội trường cách đó vài chục mét để họp. Mình chân dài ngồi sau co giò với lên pê-đan "guồng", Si ngồi yên trước thư thả lái, chả ai bị thiệt cả.

Mình có ghé lớp học của Si, chỗ Si ngồi có cửa sổ nhìn ra biển, gió thổi ào ào từng con sóng xanh kỳ lạ bạc đầu, tiếng những cánh quạt gió ồn ào để phát điện như hàng chục chiếc máy bay trực thăng bay trên đầu, mỗi lớp học là một chiếc bàn. Chả sao cả, tiếng cô giáo Nhung tuy nhỏ nhưng lại nghe rất rõ. Si tất nhiên là giỏi nhất lớp, bởi lớp ba có mỗi mình Si thôi mà.

Tiếc là giáo trình mới có đến lớp năm, không biết sau này anh bạn của mình sẽ tiếp tục như thế nào, câu hỏi nhỏ cho một chiến lược lớn mình không nghĩ ra được.

Mấy ngày liên tục biển động, ào ạt sóng, Si dẫn mình ra biển chơi đắp ụ cát rồi lại cuống lên kéo nhau chạy trước mỗi con sóng lớn thủy triều lên sát bờ. Si ngồi nghe chú nhạc sĩ Lê Tâm hát bài trẻ con bằng guitar bên biển, chú Tâm có chiếc đàn nhỏ tên là "Ukulele", một loại đàn do người Bồ Đào Nha sáng chế làm bằng gỗ dừa và phổ biến tại Hawaii.

Mặc dù, chú Lê Tâm đã bảo Si học thuộc trật tự của nó là "Son đồ mi lá", nhưng chắc cậu bạn quên ngay. Tuy vậy, chú Lê Tâm vẫn tặng Si vì nghĩ cho cùng thì chẳng cần Si có đánh được cái đàn này không, mà quan trọng nhất là Si có niềm vui khi có cây đàn làm bạn. Chỉ cần Si thích nó. Thế là đủ. Cây đàn đó đã ở lại Trường Sa Lớn với Si và mỗi tối nằm lẫn đâu đó với đống đồ chơi toàn sỏi, san hô, lá cây tra, quả bàng vuông của Si. Mình luôn nhớ Si và các bạn vô cùng.

Các chú bộ đội quanh năm ăn cơm hạt to với thịt hộp, với rau lá tra chát ngắt miệng, mình thật đoảng khi không hỏi Si mỗi ngày ăn cơm với gì?

Mấy ngày liền biển động, ào ạt sóng, tàu không thể cập cảng, mình sốt ruột về đất liền với cơm áo gạo tiền, Si cười ỏn ẻn bên cạnh vỗ về: "Chú mệt con đấm lưng cho chú nhé..."

Buổi sáng ngày thứ mười biển lặng, tàu chuẩn bị rời bến mà không báo trước, mình sẽ về với đất liền quen thuộc. Si vẫn đang đi học, mình trốn chào tạm biệt Si vì sợ rằng sẽ lại rơm rớm nước mắt, nếu vậy Si sẽ cười mình mất.

Ôi những cột mốc chủ quyền nước Việt giữa biển khơi!

Cuộc Đời Tròn Hay Méo
Cu Trí
www.dtv-ebook.com

6. Tản Mạn Chuyện "Phượt"

Ở những cuốn từ điển tử tế đều không có phiên nghĩa cho từ "phượt". Nghe nói nó có xuất xứ từ ông nhà văn đại gia Vũ Anh phiếm bàn với các hảo thủ bụi đời du lịch từ nhiều năm trước trên diễn đàn du lịch mênh mang Internet.

Đại khái nôm na là "lượt phượt đi" sau truyền khẩu bó gọn lỏng chỏng còn mỗi chữ Phượt. Nghe vừa láo toét, vừa khó hiểu, vừa rách nát nghĩa, rất đúng bản chất đời dịch chuyển của các con "đò nát". Có thằng ác miệng còn bảo sau này nó giàu bỏ tiền lập miếu ông Vũ Anh vì ông nghĩ ra cái từ hay quá.

Tùy biến thiên của từng giai đoạn, đặc sản Phượt có thời thăng hoa với những chuyến đi ít ồn ào của tuyền đại cao thủ đời đầu lết bết kín Tây Bắc, Mông Cổ, Tây Nghệ An uyên thâm kinh điển... cho đến chẳng là cái đinh gỉ của lộm nhộm phong trào nhuộm đỏ Tổ Quốc bằng áo cờ và Wave Dream "chiến"...

Tất nhiên, tất cả những kẻ dám thò chân ra ngoài vòng ấm áp an toàn che chắn vòng tay mẹ ở xứ này thì đã đều là người dũng cảm, một số khác đi nhiều quá bỗng nhiên thành dở hơi. Xét về bình diện bản lĩnh, chắc chắn họ hơn hẳn không ít mấy anh chị phóng viên đang viết bài chửi các em yêu Phượt với thứ giọng cao đạo, kể cả, giáo điều kém trực quan, chia sẻ. Có lẽ, thứ công việc được gọi là báo chí lệ thuộc với Ủy ban nhân dân, hóng hớt, copy, paste và xí bệt đã biến chúng thành một thứ của nợ gõ phím táo bón.

Dạo năm ngoái, mình viết cái ghi chú xỏ xiên một bạn trưởng nhóm học bên Pháp về mắc chứng "phượt bụi" kinh niên chụp ảnh trèo leo lên cột mốc, điều cả đoàn ngủ giữa ngã ba đường quốc lộ... Hắn hầm hố, râu chỏm lơ phơ như Lưu Bị, hút thuốc lào sòng sọc, rượu bú cả chai, quần áo rằn ri cưỡi Min Khơ chạy cả ngày. Đôi co, tranh cãi ba ngày ba đêm bất phân thắng bại, hắn gàn dở nhưng thực lòng bằng sự cảm nhận, hắn có tâm tốt và nhiều may mắn vì chuyến đi đó không ai sứt mẻ.

Cách đây mấy tuần, hắn rất trân trọng mời mình đi uống rượu đêm vì có vẻ đã vỡ ra vấn đề. Khoác vai nhau cười như nắc nẻ. Hắn chỉ vết sẹo trên đuôi mắt dài vài centimet và bảo đó là kết quả của một cuộc tranh luận Đúng và Sai về chuyện ngủ ngoài đường nọ, kẻ tranh luận to cao nhưng ít lý lẽ hơn đành trả lời hắn bằng một phát vụt điếu cày chí mạng giữa mặt. Khổ thân!

Sau thành quen, thỉnh thoảng lại tụ bạ rượu vỉa hè với nhóm bạn trẻ hay đi Phượt kiểu nhuộm đỏ. Mình cũng vỡ ra nhiều vấn đề của họ. Có lẽ, xã hội tuổi đôi mươi bây giờ mới thực là sống dưới thời "bao cấp" lý tưởng, nó văn minh dư dật, phè phỡn no ấm và chuyện mời nhau miếng ăn ngon cũng chẳng cần can cớ gì.

Họ "khủng hoảng" thần tượng, đói khát sự "thoát ly" gia đình, tâm lý vô vàn bất ổn bởi sự ảnh hưởng văn hóa tạp nham. Chí ít bước chân ra ngoài cũng là một thử thách phá tan cái "cùm tàng hình" đang trói chặt dưới đôi chân tuổi bay lượn. Sự bi lụy tuyến nước mắt điện ảnh Hàn Quốc, xì tin xì khói quần là áo lượt, xì ke đập đá, cờ bạc lô đề... toàn những thứ có thể dễ với hay tìm đến trải nghiệm, giải thoát tâm lý mướt mải tầm mắt với thử thách cùng núi rừng?

Sự lựa chọn nào là khập khiễng?

Sự lựa chọn nào không có sứt mẻ?

Đi là để được chứng kiến, được va chạm, được giao thoa, được học những bài học không giáo điều. Cẩn trọng mỗi bước chân, cư xử lịch lãm với núi rừng.

Đi để trở về, cứ làm được như vậy đã là tốt rồi.

Cuộc Đời Tròn Hay Méo
Cu Trí
www.dtv-ebook.com

7. Chuyện Phiếm Về Tiền

Hôm nay nhân đọc được trăn trở của một anh bạn về cách dạy con tiêu tiền, tất nhiên ở đây, mình không có ý định bàn về cá nhân con người ở trên.

Thời buổi bây giờ, khi bắt đầu sung túc, người ta hay bắt đầu nói chuyện về lễ nghĩa, giáo dục, đạo đức, văn hóa, nghệ thuật, nhạc giao hưởng và cả cách tiêu tiền... Tất cả đều được cho là quan trọng, những giá trị phi vật thể nhưng lại có thể mang ra "trang trí đường diềm " cho văn hóa hết sức lấp lánh khi cần thiết.

Trong một phút ngồi nhớ lại những câu chữ dân gian truyền lại đến bây giờ thì tỷ lệ những ca dao tục ngữ, văn vần về đồng tiền luôn nhiều hơn nói về Đạo Đức. Cho đến cả chuyện yếu sinh lý của đàn ông, người ta cũng có thể nhét vào đó chữ tiền, ví dụ như "chưa đến chợ đã tiêu hết tiền". Độ hơn chục năm trước không biết có phải do bắt nguồn từ phong trào chống phương Bắc như bây giờ không mà người đời còn tả về độ lắm tiền của gã nào đó là: "Tiền nhiều như quân Nguyên". Quân Nguyên tàn bạo tính ra so với bây giờ thì cũng chỉ là con số vừa phải, nhưng mức độ hoành tráng của nó trong lịch sử được các sử gia tôn lên thì thật là vãi hàng, vậy nên khi nói về tiền mà "nhiều như quân Nguyên" thì khiến đa số nhân dân đều phải há mồm, các thiếu nữ tuổi teen rỏ rãi ghen tỵ và cũng là tiêu chí đầu để cho vào danh sách. Đi liền với văn hóa cẩu thả trong nền kiến trúc, xây dựng của nước nhà thì lại có câu: "Tiền đề chết người" sau vô số vụ đổ tường, sập cầu, lở trần nhà chung cư... Văn hóa đút lót thì lại có: "Đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn."

Lịch sử nước nhà đã ngót vài ngàn năm với hàng ngàn cuộc chiến giành độc lập đánh đuổi giặc ngoại xâm là song hành cùng nó thì tính ra cũng có đến vài vạn vị anh hùng nhưng ít người nhớ đến được một tích nào ra hồn, nhưng riêng gã Công Tử Bạc Liêu đốt tờ bạc mệnh giá lớn để châm thuốc hay soi toilet gì đó thì hỏi cả nước ai cũng tỏ. Có thể suy ra người Việt chúng ta đều rất coi trọng đồng tiền, trăng trở của anh Đào Đức Quân kể trên là hoàn toàn thuần Việt. Tỷ lệ giết người ở Việt Nam vì tiền nhiều gấp 926 lần các vụ án liên quan đến tình ái, và trong lịch sử nhiếp ảnh nước nhà tính đến thời điển này được ghi nhân thì chỉ có duy nhất hai vụ các nghệ sĩ nhiếp ảnh kiện nhau ra toàn bắt nguồn từ vấn đề tiền (Long PT kiện một hãng lớn đăng ảnh ghép của anh không trả nhuận ảnh và vụ ảnh của một nghệ sĩ nhiếp ảnh bán từ thiện được một triệu đô chụp Lăng Bác trong đêm). Bộ phim nhựa lịch sử về Lý Công Uẩn được nhà nước cấp vài trăm tỷ để sản xuất, vô số các đạo diễn nổi tiếng trước là chí hữu cắt máu ăn thề đến chục lần thì cũng đua nhau vác bạn lên báo đài để chửi và trong bữa rượu khật khù thì tuyên bố thẳng thắn là "thằng đấy không biết làm phim, nói thế cho nó ngắn." Chung kết do các đạo diễn ị vào mồm nhau vì miếng bánh tiền tỷ thối hoắc các tờ báo lớn nên nhà nước đành cho cụ Uẩn lên phim hoạt hình. Về mặt điện ảnh mà nói thì kể ra cũng rất là nhã, tiết kiệm cho ngân sách quốc gia mà lại còn giữ được hòa khí cho các đạo diễn "nguyên khí quốc gia".

Theo như cách định nghĩa ngắn gọn hơn Wikipedia về tiền của nhà văn Nguyễn Việt Hà thì đàn ông có tiền đôi khi vẫn có người có tài, có đức. Đồng tiền luôn mang bộ mặt của người cầm nó. Ở người tiêu sài phóng khoáng thì đồng tiền rộng rãi cao thượng. Ở người bần tiện tính toán thì đồng tiền nhơ nhớp chật chội. Tuy nhiên, cao hơn cả vẫn là những người đàn ông mang khuôn mặt mà bất cứ kiểu tiền nào cũng không thể bắt chước.

Chúng ta đều là những con người dễ quên, quên là một đức tính tốt giúp con người sống được. Nhưng nếu quên chuyện nợ nần thì lại rất dễ bị ăn đòn, tỷ lệ oánh người vì nợ luôn cao gấp 1208 lần vì chửi người vạ miệng. Vậy nên viết blog cũng là một trò tiêu khiển hết sức tao nhã của vô số người dân nước ta, đêm hôm khệnh khạng online ẩn danh chửi đời, gọi anh đạo diễn đang kính bằng thằng và nữ nhà văn mạng bằng con. Chả sao cả!

Cuộc Đời Tròn Hay Méo
Cu Trí
www.dtv-ebook.com

8. Chuyện Bụt

Bụt đang bay đi dạo đêm thì lại nghe thấy tiếng khóc bèn sà xuống ngôi nhà đó. Có một cô gái nghiêm túc đang ngồi khóc bên máy tính.

- Làm sao con khóc?

- Buồn quá Bụt ơi. Bụt có hay xem báo mạng không? Toàn chuyện đắng lòng với loạn luân Bụt à, con vừa chia sẻ bốn bài xong...hu hu.

Bụt im lặng vài giây rồi lại cũng bật khóc.

- Làm sao bụt khóc?

- Chuyện con mắc lừa bọn báo mạng làm ta nhớ hồi còn bé. Đứa bạn ta đánh rắm xong nó liền giả bộ ngơ ngác hỏi: "Nhà nào nấu món gì mà thơm thế nhỉ?" Ta thật thà hít lấy hít để, nó ngồi cười ngặt nghẽo...huhu.

Cuộc Đời Tròn Hay Méo
Cu Trí
www.dtv-ebook.com

9. Ghi Nhanh

Đàn ông nói chung rất hay mơ ước, các cô đừng bao giờ ép họ quá, bởi như thế rất dễ biến ước mơ của họ thành hiện thực. Nếu bọn hắn lí nhí xin lỗi, các cô đừng nghĩ họ đang hoang mang sợ hãi hay biết lỗi, chẳng qua vẫn coi trọng mối quan hệ với các cô hơn là hiểu ra lỗi lầm của mình.

Đàn ông luôn thắc mắc tại sao các cô luôn nghi ngờ tất cả các lời nói của họ trừ lời khen ngợi. Trong chuyện yêu đương, các cô đừng bao giờ đòi hỏi độc quyền chuyện nói dối. Bởi nếu hắn không nói dối thì sẽ không bao giờ biết khi nào các cô nói dối. Fair lah?

Dạy một đứa trẻ ngoan ngoãn vâng lời dễ hơn nhiều so với việc sửa chữa một gã đã hư hỏng.

Bản chất của một gã trai dối trá tình cảm với một chị "máy bay" và một cô gái lừa tình một anh đại gia có khác nhau? Khác chứ, các cô thì nhìn xuống "nạn nhân" và các gã trai thì ngước nhìn lên...

Cuộc Đời Tròn Hay Méo
Cu Trí
www.dtv-ebook.com

10. Đàn Bà "Yêu" Chồng

Không biết run rủi thế nào, cách đây ba hôm mình được thêm vào một nhóm trên Facebook mang tên cùng cực của hoang mang khó hiểu: "Hội những người hay đổi chứng minh nhân dân."

Tất nhiên theo mặc định, mình sẽ ấn nút lượn không cần hỏi nếu không trót thấy dòng giới thiệu về mình với Tổ viên được người quản lý nhóm viết rất trọng nhị. Nôm na mời làm thành viên danh dự.

Không biết họ dựa vào nguồn thông tin nào bởi trong đó thành viên đại đa số là những gã đàn ông nạn nhân của nạn bạo lực gia định, cụ thể là thường xuyên bị vợ đánh. Thành phần hội viên đa dạng từ đại gia đến họa sĩ, công an, luật sư và bán hàng đa cấp...

Đa số có "tiền án tiền sự" trong hôn nhân. Họ tụ nhau lại chốn sâu thẳm cô đơn mạng Internet để sẻ chia tâm sự, rất khổ tâm.

Tên "group" bắt nguồn từ việc nhiều ông bị vợ hành hung đến mức phải thường xuyên đổi chứng minhh nhân dân và bằng lái xe do nhân dạng thay đổi đều đặn sau mỗi cơn giận.

Cá biệt có trường hợp ông quản lý nhóm kiêm người sáng lập Tổ suýt hưởng dương 45 tuổi thì bay mất một mảnh quai hàm. Nghe buôn lại trong một lần hắn tinh tướng đi họp lớp cấp Ba, đêm hôm chuếnh choáng say về nhà lại có mùi thơm nước xịt phòng Trung Quốc.

Vợ ân cần bê ra cho chậu nước nóng rửa mặt, xong thì bắt ngồi ngâm cả mông vào chậu. Gã thật thà mắt ầng ậng nước cảm động mà làm theo. Nước nóng hiện lên váng dầu bảo quản condom lấp lánh bảy mầu. Hình như sau đó, nguyên con bàn ủi vào mặt, chuyện qua lời kẻ đố kỵ không đáng tin.

"Đôi lần, tôi không chịu đựng được giục viết đơn. Nó cầm giấy bút gí vào tay tôi, một tay túm tóc gào thét trong nhà - "văng tục" - giấy đây viết đi, viết ngay luôn xong sáng mai tao đèo mày ra tòa. Tôi lại không dám viết các anh ạ..."

Trích một đoạn tâm sự.

Đắng lòng một nạn nhân khác cũng được vợ ân cần nhét vào ví vài cái condom. "Cô ấy dặn đi chơi đâu thì giữ cho vợ cho con. Em tưởng thật dùng rồi mua cái khác bỏ vào. Trước năm hôm phải đi đổi CMND, vợ kiểm tra ví. Em ngu quá các anh ạ, cái xâu vợ em cho date 2012 mà cái em bù cái mới vào date tận 2016..."

Trích đoạn một tâm sự khác.

"Sự gì ông Trời đã kết hợp, con người không được phép phân ly". Đôi nhẫn cưới là dấu chỉ của sự xiềng xích. Có lẽ vậy, đôi khi, nhiều gã chồng những lúc khát khao tự do mà ngu dại bất chấp tất thảy kịch bản xấu nhất "xuống đường"...

Cũng lại đôi khi, các cô vợ dịu dàng đột ngột phát hiện biến hôn nhân màu hồng thành màu hung hãn. Trong một vụ án cắt của quý chồng gần đây, cô vợ trẻ nức nở bộc bạch trước tòa, đơn giản chỗ ấy quá dễ cầm.

Còn được đi đổi chứng minh nhân dân, còn bị chửi, còn bị hành hung là vẫn còn cơ hội hạnh phúc các anh nhỉ.

Mình đã báo cáo vi phạm group ấy rồi.

Cuộc Đời Tròn Hay Méo
Cu Trí
www.dtv-ebook.com

11. Nước Mắt Đàn Ông

Trong hàng vạn thứ chất lỏng hiện hữu trên trái đất, dã man nhất là dầu mỏ, vì nó loài người sẵn sàng đổ máu giết nhau quy mô cực lớn bằng bom đạn.

Lại cũng có nhiều nhà đạo đức thì cho rằng cái chất lỏng đùng đục trắng trong cơ thể đàn ông cũng dã man không kém, không ít thằng giở đủ trò đê tiện lừa gạt phụ nữ, dối trên lừa dưới chỉ để tìm chỗ "đổ" nó đi. Đấy, mưu hèn kế bẩn cuối cùng cũng chỉ rùng mình vài giây, co giật mấy phát là xong.

Tan vỡ một mối tình với một thằng Sở Khanh, đàn bà tổn thương trái tim, còn hắn - tổn thương mỗi hai cái đầu gối.

Nản lắm các mẹ ạ.

Mở đầu thế cho nó thu hút, bởi nhiều anh đi trước về viết lách hay dặn mình, chuyện máu me - "ấm chén" luôn thu hút bạn đọc. Say đây, mình sẽ nói chuyện về nước mắt đàn ông, cũng là một loại chất lỏng đáng lưu ý.

Theo một trì trệ ảnh hưởng quan niệm "quân tử Tàu", các nhà đạo đức Việt ngày nhỏ có thể do chăm chỉ đọc Thủy Hử và Tam Quốc Chí đều rất coi thường nước mắt đàn ông. Dạo bé, mình cũng cay Lưu Bị lắm, đàn ông gì mà khóc lắm ơi là lắm mà sống thì rõ thọ.

Nhớ hồi học lớp Bốn, mình tương đối hiếu động, có lần bị quả cô nói mời phụ huynh đến trường.

Sợ thì ít, lo lắng kiểu trẻ con thương bố mẹ đi làm công nhân thời bao cấp tối ngày vất vả, cũng không kìm được cảm xúc mà ướt nhòe mắt. Đứng nghe cô chủ nhiệm "đấu tố" trước lớp, nước mắt ngắn nước mắt dài. Cô nhìn bỉ bai chì chiết thêm vài câu cực tổn thương, nôm na: "Hơi tý là són đái ra phát tởm..."

Các bạn bé bỏng ngồi bên dưới mắt tròn vo, sợ xanh mặt, ngượng không dám chơi với chúng bạn gần tuần. Và đó là một ký ức về nước mắt mình cực nhớ, hãi đến mức sau này lớn nhiều lúc muốn khóc mà không dám "chảy" trước đám đông, toàn phải chui vào nhà xí.

Có ông con giai đầu lòng cũng không dám cho đi học trường Nhà nước, lo xa nhỡ gặp kiểu giáo viên bỉ bai học trò thời đại mới thì con khổ, bố cũng khổ. Mà học cấp Một, đâu dạy biết đọc biết viết là được. Gen di truyền, hai bố con tính đề mong manh dễ vỡ như nhau, gặp cô cả hai bố con cùng khóc thì nhòe lắm.

Cách đây độ hơn chục năm, trên thời sự chiếu cảnh phiên tòa xét xử ông "quota" họ Mai.

Ông khóc và nói như nấc vào micro "Bị cáo khóc vì bị cáo đã làm ô uế thanh danh gia đình." Đơn giản vô cùng, ông có sợ tù đâu?

Cũng may thời ông Mai vào khám thì khi ấy báo chí còn tương đối lương thiện. Bon "đâm 8 chém 9 giết 12" chưa xuống trái đất, không có con kền kền đạo đức nào lao vào mổ xẻ giọt nước mắt của ông cả. Tiên sư may thế.

Theo một mô-típ viết quen thuộc của báo mạng. Không giống như ông Mai, anh Thoại - iPhone - du lịch Singapore lại không may mắn như vậy. Anh được cả một nền đạo đức cư dân mạng và vài trang cải bêu riếu những giọt nước mắt mong muốn lấy lại tiền bị lừa như một tội đồ vì làm ô uế Tổ quốc.

Nước mắt không liên quan gì đến đạo đức, nó là bản năng cần thiết để tồn tại của con người.

Đời sẽ dịu dàng biết mấy khi chúng ta biết đặt mình vào vị trí của nhau.

Mình xin phép dừng bút để lau nước mắt.

Cuộc Đời Tròn Hay Méo
Cu Trí
www.dtv-ebook.com

12. Chuyện Tặng Riêng Cho Bố

Bố mình là con trưởng, dưới có tám người em, sinh năm 1938 ở Hà Nội, ông nội thời Pháp thuộc buôn bán phụ tùng ô tô có chút của thì đó cũng là cái vạ đời khi năm 1956 phải đi cải tạo Công thương nghiệp, mất tại trại giam Bảo Thắng, Lào Cai sau đó vài tháng.

Bố làm kỹ sư cơ khí nhà máy đóng tàu đường sông Hà Nội vài chục năm với lý lịch con tư sản lem nhem.

Những năm toàn quốc kháng chiến chống Mỹ, bố thạo tiếng Nga nên được cắt cử cùng chuyên gia nước ngoài có mặt hầu hết những cửa sông phía Bắc để rà phá thủy lôi giặc Mỹ, điều khiển cầu tàu đắm vì chiến tranh để khôi phục.

Bố được tuyên dương trên báo Nhân Dân năm 1972. Ông quanh năm luộm thuộm ống thấp ống cao và lúc nào cũng oi nồng mùi rượu mỗi tối về nhà. Ông uống rượu liên miên thành thói quen để né tránh nỗi sợ hãi cái chết bất thình lình trên sông từ thời chiến tranh hay để biết vui vẻ với đoàn thể luôn biết cách gạt đi cán bộ có lý lịch "xấu"?

Bố ít chơi với mình, nếu có vui vẻ thì chỉ được vài phút là ngon ngọt nhờ đấm lưng, lưng bố to và lúc nào cũng dính dính mồ hôi.

Tuổi thơ hầu hết trong bệnh viện, lúc có mang bảy tháng, mẹ mình bị một ông có cùng sở thích uống rượu suốt ngày giống bố đâm xe đạp, thế là mình rời khỏi bụng mẹ sớm vài tuần, ngo ngoe trong tủ kính tiếp mấy tháng thì được về nhà.

Bố hay xem tử vi cho nhiều người, ngày mẹ sinh mình bố đi làm ca đêm, em gái bố sang tận nhà máy báo: "Thày bói gì vợ đẻ con trai mà không biết." Bố đạp xe lủng lẳng cái cạp lồng đến cửa trạm y tế 167 Phùng Hưng còn nhìn thấy chân mẹ gác lên cửa sổ, căng thẳng hồi hộp cứ đứng đường í ới gọi mà không biết đường lên. Đó là một sáng cuối tháng 7 năm 1979.

Mẹ đặt tên mình là Việt Anh, bố không đồng ý: "Chả có Việt Anh Việt Em gì cả," ông cầm bút mạnh dạn ghi ngay vào giấy khai sinh là Minh Trí, bố giải thích đó có nghĩa là người có trí sáng suốt, mình sinh thiếu tháng có thông minh hay không thì thật khó xác định nhưng đau đầu vặt đến nhắm cả mắt mỗi khi thay đổi thời tiết là chuyện bình thường. Cái nickname Chí Phèo theo mình cả chục năm đi học đến khi biết đánh nhau năm lớp Chín.

Bốn tuổi mình bị viêm màng não, mẹ phát hiện sớm, cùng ngày cấp cứu có bảy bạn xấp xỉ tuổi mình, năm bạn được gia đình phủ chăn lặng lẽ đẩy xuống nhà lạnh trôi theo con dốc thoai thoải bệnh viện Nhi Thụy Điển ngày đầu tiên. Có một ông bố người cao gầy, nhìn trẻ hơn bố mình khóc vật vã, mình thì sợ. Còn lại mình và một bạn khác sống vật vã tồn tại bằng nhiều ống dẫn dinh dưỡng kháng sinh bằng nhựa nhằng nhịt.

Bố luôn bên cạnh mình những tháng ngày đó, mình ngủ trong cũi, bố ngủ chiếu dưới đất, có đêm mình trèo cũi ra đi tiểu, dẫm lên cả đầu bố.

Não mình bị tăng áp suất cực cao vì thứ dịch gì đó, bác sĩ quyết định phải chọc tủy để hạ áp. Gây mê không được lựa chọn, tỷ lệ 80% mình sẽ ngủ mãi mãi. Bốn bác sĩ to khỏe giữ chặt chân tay, họ khoan gì đó vào đốt sống cụt. Mình gào thét tuyệt vọng, mình còn nhìn thấy bố đứng bên ngoài cửa khính nước mắt ầng ậng nắm chặt hai tay tỳ lên cửa kính, đến lúc lớn mình mới hiểu tại sao lúc đó bố không vào cứu con.

Lưng còng gập một tháng, bố bế mình xuống phân xưởng sửa xe ô tô cấp cứu sau bệnh viện, dân cơ khí quen nhau thật nhanh, mình được bố cho ngồi xoay xoay cái vô-lăng tất cả buổi chiều lúc đợi mẹ mang cơm vào. Bố nhặt những miếng kim loại khoan cắt gọt ghép lại với nhau thành chiếc xe cần cẩu y như thật. Mẹ kể hồi cưa mẹ, bố vẫn hay làm đồ chơi bằng sắt mang ra chợ Hàng Mã bán mùa Trung Thu thời vất vả bao cấp.

Mình học tiểu học chưa kịp hư nhưng nói chuyện riêng nhiều, bố bị cô giáo mời đến nhiều lần, chả bao giờ bố nói lại với mẹ. Vì thế, mình xí xóa hết những lần bố say rượu lè nhè hay ra quán tìm bố về ăn cơm.

Khái niệm thời gian tuổi thơ thật mỏng, bố hiếm khi đưa lương cho mẹ, chỉ biết khi nào bố có tiền là đi mua can xăng nhỏ đổ vào chiếc xe "mô tô bê can" ba bánh gỉ hoen hoét chở hai chị em mình một vòng Bờ Hồ rồi đi ăn bít tết nhà ông Lợi trong ngõ sâu thẳm trên phố Hàng Buồm.

Có hai bạn là chị em gái xấp xỉ tuổi mình hồi ấy, họ nhỏ thó, áo quần chẳng lành lặn ngồi trông xe đạp đầu ngõ nhà ông Lợi chìm nghỉm trong bóng tối phố cổ thời Hà Nội 1986, bao giờ ăn xong bố cũng mua thêm cái kẹo gì đó nói mình mang cho hai bạn. Giờ hai chị em họ vẫn trông xe máy ở cửa nhà ông Lợi, xe tay ga ba mươi nghìn và hai mươi nghìn cho xe thường, ô tô đôi khi vui mồm thu đủ một trăm nghìn, ai không bằng lòng là nói tục ngay.

Họ cũng cư xử như vậy với mình, bống thấy nao nao nhớ tới họ ngày lũn cũn và có bố để mỉm cười vui vẻ với họ.

Sinh nhật bố lần thứ 74, bố ra ở riêng với chị gái, tai bố đã hỏng, chân yếu, làm gì cũng có người giúp.

Mua vội quà cho bố là vài quyển sách văn học Việt Nam, bố đã ngủ từ sớm, trên đầu giường bố lồng ảnh con trai mình trong cái khung ảnh tự làm bằng bìa óng ánh.

Bố đã xa gia đình về với ông bà nội. Sách vở, tài sản vụn vặt của bố đóng gọn trong một chiếc va-ly, cũng là chiếc va-ly cùng mình ngơ ngác những ngày đầu tiên đi du học mười mấy năm trước. Sự khởi đầu của con và sự kết thúc lặng lẽ của riêng bố.

Mình cũng đã kịp làm cha, không biết sau này con trai Phúc Khang sẽ còn nhớ gì?

(*)(*)(*)đọc đến phần này mới nghĩ đến bố mình. Mình cũng từng nhiều lần đau ốm, thậm chí cũng là viêm màng não, mấy người nhập viện cùng người thì câm, liệt, người thì chẳng bao giờ dậy nữa. Bố cũng từng sợ hãi, xót con chẳng kém gì mẹ nhưng bố lúc nào cũng vẫn là trụ cột. Bố cũng chẳng bao giờ bày tỏ tình cảm gì cả. Chỉ cố làm được gì cho con thì làm. Mình biết đấy, nhưng lời yêu thương và cảm ơn bố mẹ lúc nào cũng khó mở lời hơn cả....

Cuộc Đời Tròn Hay Méo
Cu Trí
www.dtv-ebook.com

13. Đàn Ông Bần Tiện

Tất nhiên không cần phải đợi đến ngày 20/10, 8/3, 14/2... thì hiển nhiên mọi thứ phụ nữ đáng yêu của chúng ta đều luôn xứng đáng được nhận quà đủ ngoan hoặc hơi hơi ngoan.

Nhưng thật đáng tiếc, trong hàng vạn thứ "lộc" bất thình lình trên cuộc đời thiếu công minh, món quà đáng kể nhất ông Trời ban tặng cho không ít chị em lại không thể không nhắc đến: đàn ông bần tiện.

Vô số tính từ mạnh như ki bo, kiệt sỉ, bần tiện... người đời đều nhăn mặt ưu ái dành cho đám mọc râu trên mồm, thế mới tài. Hình như trên đời không có người đàn bà nào như vậy, chỉ có phụ nữ biết căn cơ.

Thật ra đôi khi đàn ông bần tiện lại tỏ ra vô cùng xông xênh, trong sâu thẳm toan tính, phải chăng họ đã ngầm đong đếm được sự đổi chác xông xênh trong mỗi thương vụ tình-tiền-chén-sang chảnh-giải tán... lại cực hời?

Ví dụ, hôm lâu lâu mình đi bắt nợ cùng ông bạn làm ngân hàng một em gái xinh được giai tặng con xe Huyndai be bé nhân dịp 20-10 năm kia. Xe mua hình thức trả góp đứng tên em và giai nó đóng hộ tiền lẻ theo quãng thời gian tình vá vai. No cơm chán chè vỡ trận, gái xinh âm thầm cõng nốt nợ không xuể, thế là hết khấu hao tình phí?

He he, một hình thức kiểu bần tiện cực uyên bác.

Trong đau đáu xót xa tuổi trẻ hoặc có thể là chiếc xe đầy gấu bông đang được nhân viên ngân hàng đưa về bãi. Cô ấy mắt ầng ậng nước tâm sự ngắt quãng:

-Nó khốn nạn lắm anh à, đi đâu cũng rêu rao mua xe cho em. Đúng kiểu: "Cả tuần đi ị té re - Được hôm cứt rắn đi khoe cả làng." Tuần trước sinh nhật em nó còn thớ lợ nhắn cái tin "SNVV e iu nhé." Em điên em chửi nó luôn: "Tiên sư thằng bần tiện, đến cái tin nhắn đầy đủ chữ mày còn tiếc. Mày trù tao Sau Này Vất Vả đúng không?" Nó im luôn anh ạ. Nó đang cặp với một con trông giống người lắm anh ạ. (Văng tục), cắm thêm hai cái cờ vào lưng thì thành bà tướng.

Mình lúc ấy muốn mỉm cười chia sẻ nhưng lại không dám, lặng lẽ nhấc con thú nhồi bông màu hồng ở ghế đã ngả bạc thoang thoảng dễ chịu mùi ngây thơ đưa lên mũi ngửi. Ông bạn vẫn cắm cúi lái xe.

-Kệ nó đi em ạ. Hạnh phúc thoát khỏi sự độc thân bao giờ chẳng vất vả một chút.

Đôi khi, bỗng thấy mình triết lý một cách tối tăm ngu xuẩn.

Tất nhiên, đây chỉ là một ví dụ quá nhỏ, thời bao cấp mình chứng kiến nhà hàng xóm ly dị, tài sản chia đôi. Anh chồng mướt mát mồ hôi bặm miệng bê bàn ghế, nồi niêu ra sân ngồi cưa tất thảy làm hai.

Hai mươi tám năm qua, mình cũng gặp nhiều bần tiện nam tử, số đông mang tính cách lem nhem ấy cơ bản là cô độc. Thằng thì chưa hoặc không có khả năng lập gia đình. Bởi chúng thích vạ vật bi thảm tần tiện cả đến miếng ăn bỏ vào mồm dù quần áo đẹp xe hơi đi cả ngày.

Các mẹ ạ, càng nhìn vào đàn ông tiến hóa đến kịch trần như ngày nay. Mình càng thấy xót xa thương các mẹ, không riêng gì 20/10 hay 8/3.

Cuộc Đời Tròn Hay Méo
Cu Trí
www.dtv-ebook.com

14. Hoang Mang Niềm Tin

Trong cơn say bí tỷ cuối cùng, Chí Phèo gào một cách bi đát nhất: "Ai cho tôi lương thiện?"...

Một câu chuyện giả tưởng hiện thực phê phán thời đã ơ kìa xa.

Mình tin chắc ở cái thế kỷ hoành tráng văn minh có nhiều tàu ngầm chạy dầu diesel và Facebook nhan nhản kẻ đỉnh cao tỉnh táo chân xỏ đôi dép rách quai hay bóng lộn giày da cổ cồn muốn gào lên khắc khoải mỗi sáng thức dậy: "Ai cho tôi niềm tin?"

Mọi thứ trong cuộc sống mỗi ngày một thảm hại be bét mà thuật ngữ kinh tế nhí nhảnh gọi là "khủng hoảng".

Hình như, không ai tự tử vì chứng khoán tụt ba lần đáy, họ thường nhảy cầu vì tình yêu nhiều hơn.

Dăm hôm trước một tuyên bố xanh rờn bình ổn giữ nguyên giá cả các mặt hành thiết yếu thì đó là một thông điệp khá mở cho chuyện ba ngày sau xăng sẽ thượng mã phong vài ngàn đồng.

Người Mỹ tài năng mò lên tận mặt trăng, người Việt thấp bé đẩy giá xăng được đến tận mặt trời.

Không sao cả. Người dân vui vẻ đón nhận những sự thật sốc thớ lợ đã rất chuyên nghiệp. Không phải vô cớ mà một tổ chức Tây nào đó nó phong hàm hạnh phúc thuộc loại "tốp 5" thế giới cho dân tộc Việt.

Liệu có cần thiết "nhập khẩu" niềm tin bằng những câu danh ngôn đượm triết lý cố thể dễ dàng tìm trên những tờ lịch?

Có ông triết gia nào đó nói rằng hình như không ai có thể "sống" bằng kinh nghiệm, niềm tin của người khác. Ngay cả người Việt với người Việt.

Mỗi năm ở tầm vĩ mô, quốc gia Việt Nam nhập khẩu lượng tăm tre xỉa răng tương đương vài trăm tỷ đồng. Chỉ riêng cảng Cát Lái, mỗi tháng có khoảng 200 tấn tăm từ bên kia biên giới chui vào.

Cái "vĩ mô" lành lặn đầy trí tuệ lèo lái nền kinh tế đã hướng người tiêu dùng dần quên đi thói quen mua, sử dụng tăm tre được làm bởi người tàn tật sống tại các cơ sở thiện tâm từ vài chục năm qua.

Đó chỉ là một trong những việc cực nhỏ đang hiện hữu tồn tại nhưng đạp đổ một thói quen, ý thức nhân văn.

Người tàn tật số đông sống lay lắt bằng sự ít ỏi mỏng tang quỹ bảo trợ xã hội. Họ nương vào nhau, nương vào sự thiện tâm được quy hoạch và chia nhỏ theo từng thời điểm của năm từ bốn phương trời.

Càng xa sân vận động Mỹ Đình to đẹp hiện đại, càng đói khổ thiếu thốn.

Một số vất vả người tàn tật không thuộc diện bảo trợ thì cộng sinh cũng những kẻ mưu mô lành lặn với bản hợp đồng là chiếc xe lăn chở đầy đồ Trung Quốc đưa đẩy nhau bán rong khắp các phố phường ngõ hẻm đô thị.

Kẻ lành lặn chèo kéo khách hành bằng cái vỏ bọc của sự cảm thông, lòng thương cảm "tàn nhưng không phế" luôn nhận được những ánh mắt nghi kỵ dù đó cũng là việc làm lương thiện.

Có lẽ, thiên nan vạn nan khó để thổi niềm tin vào số đông, họ tin vào phía trước khi ngay cả những người lành lặn cũng đang trầy trật loay hoay tồn tại.

Niềm tin hình như càng không phải là những thứ nghị quyết, văn bản hay sự rao giảng được nhập khẩu nói như "lịch".