Author: Đinh Thành Trung
Date: 2023-06-28 15:00:00+00:00
Publisher: Quân Đội Nhân Dân

CÓ NGƯỜI GÁC GIỮA MÙA MƯA

Tác giả: Đinh Thành Trung

Thể loại:Truyện ngắn

Nhà xuất bản: Quân Đội Nhân Dân

Nguồn text: Waka

Ebook: Cùi bắp

QUANH TÔI TOÀN LÀ HOA TRẮNG

Gió xù xì nhảy nhót trên tán hoa chắc nịch. Vườn cô Nhu đấy. Đừng dại mà động vào nghe chưa.

Ừ, Tây Ninh mà lạnh. Nghe như một trò đùa. Như cô gái đất Bắc dám một thân một mình đến đây lập nghiệp. Dòng đời lạnh lẽo ve vuốt tấm thân héo gầy, không cho thằng con trai nào dám lởn vởn nửa cái ánh mắt hay một tia nhìn dù chỉ thoáng qua. Cô Nhu ấy. Người đàn bà hung dữ ấy.

Gớm, tự cho họ gọi là đàn bà đi. Thì đúng là đàn bà mà. Hai phút trôi qua. Đàn ông đừng nhìn nữa! Tên con trai chạy biến. Tôi tần ngần đứng ngó đến khi bóng hình đó khuất hẳn.

Cũng chỉ thế thôi. Ai thèm ngó cô gái suốt ngày lấm lem đất bùn. Hoa huệ. Thuần khiết như ánh nắng mùa thu. Hoa huệ đấy. Hoa mỏi mòn chờ bàn tay nâng niu mỗi sáng. Giống hoa cố rướn thân nhô ra khỏi củ cứng chắc, loài hoa cả đời khoe sắc chờ ngày được vuốt ve, cho tâm hồn bay bổng trời xanh. Đất Châu Thành miệt mài bóng nắng. Hai cô gái cứ lam lũ trong ánh nắng bạt ngàn, trong tình yêu thương vô bờ bến của thời gian. Ông trời biết thế nên cũng thương nhiều hơn ghét. Thiên nhiên muôn hình vạn trạng, chắc ổng chẳng mấy khi để ý hai con bé nhà quê này đâu.

Cô bé làm cùng kém tôi hai tuổi. Xinh xắn. Mặt có nét diễn viên. “Mày mà chịu dấn thân vào giới showbiz, hay chí ít là quay trực tiếp lên mạng chắc cũng nổi tiếng lắm đây”. “Em thèm vào. Ở với chị sướng hơn”. “Ừ sướng, nhìn tay mày kìa. Có còn ra tay con gái không”. Đáp lại là nụ cười bẽn lẽn từ cô nàng ngỗ nghịch dám bỏ nhà ra đi bám càng tôi trên mảnh đất này. Củ lớn, củ nhỏ. Củ to, củ bé. Ờ củ hoa huệ đấy. Ôm nhau ầng ậng nước, cũng là chăm cho chúng nó thôi. Rõ khổ. Được hôm nào tâm tư, con bé lại ôm tôi thật chặt. Cũng một mảng tự tình. Một miếng vẩn vơ.

Chỗ chúng tôi ở là một căn nhà trước đây bỏ không. Lão kia nói tôi ngu lắm. Ổng người dân gốc Tây Ninh đấy. Chẳng còn biết ổng đã bám trụ ở mảnh đất khô cằn này từ lúc nào. Cứ chờ đấy cô bé, tôi sẽ phát triển cái cơ ngơi này thật hoành tráng cho xem.

Ô lão Thiên, người to bè, mặt khắc khổ. Tay sứt sẹo. Lão làm cách nào mở được một cơ ngơi ở đất Tây Ninh này? Câu hỏi đó thật khó trả lời. Còn giờ đây, lão mặt méo, áo quần xộc xệch, đang quỳ xuống van nài. Mặt lão đến tội. Cái cằm bành nhọn ra cứ như muốn nuốt hết những nỗi niềm sâu kín đang tích tụ ở đâu đó. Bên cạnh tôi, con bé đang run cầm cập. Nó bám chặt lấy tay tôi, không ngừng thở ra những hơi ngắn dồn dập. “Sao khóc thế em?” - Giọng tôi an ủi mà cũng run không kém. Lão dưới kia sao không chồm tới ôm lấy bọn tôi thì còn có cớ hét lên, còn có cớ buộc tội để mấy anh công nhân xung quanh lao đến gô cổ. Đằng này, lão lại van xin. Cũng chẳng còn cách nào khác.

- Không được đâu anh ạ. Nó không có tình cảm gì với anh.

- Anh biết. Anh chỉ muốn nghe một lời từ chối của em thôi.

Tôi huých tay vào bé Lan. Nó vẫn nắm chặt tôi không rời. Một người chị cũng không có cách gì thoát khỏi tình thế này. Hai cô gái từ đâu tới trồng hoa huệ. Huệ trắng, huệ đơm bông, đơm theo cả tình cảm những người dân nơi đây. Chiều tròn nắng. Chiều sao không thấy mặt người. Nước mắt lão Thiên rơi chầm chậm, hai má vạch lên hai đường vàng vọt. Chắc lão thật lòng. Lão đã giúp chúng tôi nhiều khi mới đến Tây Ninh. Đất lành chim đậu, dù con chim đó lấy đi một phần thức ăn của đàn chim cũ. “Vì hai cô bơ vơ thôi. Hai cô đến đây thì nơi này là nhà hai cô. Nhà tôi còn chỗ, cứ đến ở, tiền thì khi nào thu hoạch trả tôi”. Có ai tốt như thế không? Có ai tin người đến mức cho đi nhiều hơn nhận lại, dù chưa biết tương lai sẽ ra sao. Lão Thiên là người như vậy đấy.

***

Mưa xuống. Mưa đập đất xám màu. Đất hoa, đất lá, đất nâng niu cành huệ trắng tươi tốt. Đất Châu Thành, ai đó đã bảo trồng huệ năng suất không tốt đâu, đúng là đàn bà nhẹ dạ cả tin. Cũng phải có ai đó để tin chứ. Ai đó cho đàn bà bấu víu. Ai đó khiến con tim mệt mỏi dừng lại, để cảm nhận chút tình thương ở cái nơi nắng gió đan xen này. Tây Ninh hai mùa mưa nắng. Hai mùa khô hanh và âm ẩm. Đất Bắc làm gì có mùa khô với mùa mưa. Đất Bắc chỉ có mùa lạnh. Cái lạnh buốt da thấu thịt, cũng cái lạnh đó đẩy tôi đi, ôm trong lòng một con tim nguội lạnh. Người ba hư ảo. Người mẹ bảo gọi là ba. “Đâu như ổng là người Tây Ninh đấy con. Chết cũng không đổi tính đâu con”. Chỉ còn nước mắt. Nước âm ấm chảy xuống hai vành tai. Tôi nghe hổn hển trong đêm nào đó. Biết rồi nhé. Mẹ đã tìm được tình yêu sau bao nhiêu năm bôn ba vất vả. “Mẹ buôn hàng chuyến. Từ Bắc vô Nam. Từ Nam ra Bắc cũng thế thôi con. Tình yêu của mẹ đã tắt. Lớn lên con sẽ hiểu”. Mẹ ôm tôi nhè nhẹ. Mẹ chạm vào tôi bằng bàn tay lạnh giá. Mẹ tên là Huệ. Bà bảo mẹ là bông huệ trắng, tinh khiết mà dễ nát, dễ tan. “Mẹ mày chỉ là huệ trắng, chỉ tỏa hương thơm vào ban đêm thôi con”. Lời duy nhất tôi nhớ của bà ngoại. Bây giờ lại vang lên trong đầu, trong óc.

Nền đất lúa kém hiệu quả năm nào, nay được phủ toàn màu trắng. Hoa huệ đấy. Hoa tỏa hương thơm ngào ngạt. “Cũng chẳng xinh bằng hai em đâu”. Lời của lão Thiên hôm nào cũng vang đến. Lão không đi, vẫn đối xử với hai chị em bình thường sau một đêm say mèm. Nghe đâu, toán công nhân thuê trọ phải khiêng lão đến bệnh viện huyện vì dạ dày co thắt. Không ngờ lại hồi sức nhanh thế. Đúng dân lao động, dân làm lụng. Đâu có như mấy tay choai choai trên thành phố. Hôm nọ, lão rủ cả hai chị em và mấy anh công nhân đến thành phố ăn kem. Kem cơ đấy. Anh Thiên keo kiệt mà hôm nay cũng bạo chi dữ. “Ôi, tôi tốt tính từ bé”. Lời lão buông ra, cả đám lại cười sằng sặc. Cũng chỉ có chút tình cảm đó giữa cuộc đời muôn vàn sóng gió. Như gió mưa của trời. Như mùa mưa trút bao nhiêu là nước. Ngày đầu đặt chân đến đất Tây Ninh, trời nổi cơn giận dữ, sấm nổ đì đùng, rồi ánh chớp lóe lên như lưỡi hái tử thần. Tôi, con bé bỏ nhà ra đi. Con bé không chịu nổi cuộc sống cũ xưa mẹ cố gán vào, rồi lại ôm đầu bất lực trước trời mây ở vùng đất xa lạ. Mưa rung, mưa tràn đất cát. Dãy nhà cho thuê tưởng không chống chịu nổi với sức mạnh của cơn giông lớn. Bóng người tiến đến, cầm chiếc ô đen ngòm. Tôi hét lên kinh hãi. Tôi nép mình vào tường run lẩy bẩy. “Không sao đâu. Tôi là chủ nhà này. Tôi không phải người xấu”. Ai cũng nói vậy được. Tôi biết thế nhưng không còn cách nào khác là tin tưởng vào người trước mặt. “Đất Tây Ninh hiếu khách lắm em ơi. Cứ tự nhiên mà ở đây. Anh đem tính mạng ra bảo đảm đấy. Đất này không giàu nhưng không bạc đãi người chăm chỉ đâu em”. Khi thốt ra mấy lời đó, không biết lão Thiên có nghĩ đến cái lúc lão bị Lan từ chối hay không. Chắc không đâu. Cứ sống sót cái đã, ai cũng thế thôi. Là hổ, là báo hay con người thì đều cần có ăn. Cứ cái trước mắt đã. Cứ ngày mai thôi, lo chi đến ngày kia? Để rồi đến khi những cành huệ trắng tinh khôi ấy đều tỏa hương rực rỡ. Để đến khi chúng tôi có nơi bám trụ vững chắc ở đất này. Trong thoáng chốc, chân tôi, chân Lan nữa biến thành rễ cây. Tôi bị gắn chặt xuống dưới đất. Không, là tôi tự vươn rễ ra đó chứ, tôi phải sống, phải ăn hết dưỡng chất ở mảnh đất khô cằn. Lão Thiên nói đất này vốn để trồng lúa, nhưng đến lúa cũng không cần đất nữa. Lúa trổ bông lép, thu hoạch ra lấy gì bù vốn? Chuyển sang trồng hoa thôi. “Ông điên à?”. Tôi đáp lại lão Thiên như thế, rồi hầm hầm bỏ đi. Sau này mới biết là ngốc quá.

***

Mưa đến, tiễn người đi bằng cái nhìn lạnh toát. Chắc có ai đó mới đến thuê phòng. “Làm gì còn phòng mà thuê”. “Không, còn đấy”, khi lão Thiên cố xếp ra chỗ thừa trong phòng lão ở. “Đất Tây Ninh hiếm người tốt thế nhỉ?”. “Nhầm, nhầm to cô ơi, ai cũng tốt thế thôi. Thấy người hoạn nạn chẳng phải cô cũng dang tay ra hay sao?”. Cùng với điệu cười hề hề của lão chủ là cái nhìn tưng tửng của bé Lan. Nó đã ra vườn hoa từ sáng.

Hoa thật đẹp. Từ bên ngoài tới thứ gì đó ẩn sâu trong cánh mỏng manh màu trắng kia. Tên Lan mà lại trồng huệ? Trồng đi, cứ trồng thôi. Khi cô bé dang nắng đủ ba trăm ngày, ngồi đếm được ba vạn bốn ngàn cánh hoa… thì cô bé đỗ rồi đấy. Lan chết mê chết mệt anh chàng kỹ sư nông nghiệp đó rồi. Đúng quá mà. Dù sao cũng danh giá hơn lão chủ nhà đứng kia. Chả phải. Vì thanh niên với nhau nên bọn nó hợp tính thôi. Liếc vội lão Thiên, tôi cầm bình tưới tung tăng ra vườn. Mảnh đất bao năm. Đất nuôi hoa, rồi đến lúc nào đó hoa nhớ trả ơn tôi nhiều nhiều nhé. Đúng rồi, tiền chỉ là một phần thôi. Còn cuộc sống ở đây nữa. Hoa cho chúng tôi cả một thế giới. Nắng vàng và mây trắng. Tôi thích nắng, ghét mưa. Nhưng phải có mưa hoa mới phát triển được chứ? Như trời, như đất, như cuộc sống của con người thế thôi. Khi mệt mỏi, hoa nũng nịu, tỏa ra mùi hương nhắc nhở. Đêm nóng không ngủ được, lại ra vườn nhìn thẳng vào màu trắng tinh khôi. Điên thật. Tự nhiên tôi thấy cô đơn.

***

Lan đem người yêu về ra mắt. Lão Thiên trốn biệt. Đúng thôi, chịu sao thấu. Hai năm ở đất Tây Ninh chắc cũng là hai năm lão chịu tương tư mỗi ngày rồi nhỉ. “Anh Thiên ơi, ra đây nào”. Gọi mãi chẳng thấy lão trả lời. Chắc nép vào góc tường nào đó nhìn lén ra. Hôm nay bé Lan xinh thế. Mái tóc ngắn kẹp lại gọn gàng, khuôn mặt tinh khôi trắng sáng như cánh hoa huệ ngoài vườn kia. Xinh thế rồi, lại đi bên cạnh cậu trai cao ráo, khôi ngô. Lan à, em thật biết cách giết người không dao đấy.

Tôi đứng yên, hết nhìn cặp đôi bé Lan rồi quay lại lão Thiên đang cố thu mình lại thành con nhện đỏ. Biệt danh của chính bé Lan khi lần đầu thấy lão. Cũng là một đêm mưa. Tôi cố tìm cách nhớ vào đầu chăm sóc hoa huệ thế nào, chọn củ ra sao thì một cô gái ở đâu bước tới. Xinh quá. Tôi chỉ dám thốt lên trong đầu. Tôi cũng được nhận khá nhiều lời nịnh nọt về ngoại hình của mấy anh công nhân, nhưng Lan có vẻ đẹp khác. Nó cá tính, trẻ trung quá. Nhí nhảnh như con ong chăm chỉ ve vờn quanh đóa huệ. Còn lão Thiên chỉ nhận được so sánh là con nhện đỏ thôi! Quá đáng Lan à. Quá đáng vừa thôi. Đó là lần duy nhất con người to đùng, vạm vỡ đứng kia tỏ ra thiếu sức sống đến thế. Lão bỏ bê cửa hàng. Lão mua đâu được chai bia to đùng ngồi uống một mình. “Nè, có đồ nhắm chưa? Nếu chưa có thì tui làm cho. Làm loáng cái là xong ấy mà”. Lão lắc đầu rồi hỏi tôi hoa hoét thế nào, có nở đúng kế hoạch không. Lão là thế, giấu vào lòng thì được gì đâu.

Cái giống hoa huệ cũng chả khác người. Không cẩn thận là nhện đỏ cắn mất tiêu. “Cô khéo lo, đây là Tây Ninh, mấy con màu đỏ đó mà đến thì chết với tôi”. Lão Thiên liến thoắng, cố tỏ ra vẻ mặt đã quên cuộc hẹn hò của Lan với bạn trai. Bé Lan vẫn vô tư chả biết gì, lại xát muối thêm vào vết thương lòng của lão. “Khoe vừa thôi chứ. Lão sắp khóc rồi. Đấy, mặt lão xị ra kìa”. Lan ngớ ra, lấy tay bịt miệng còn lão Thiên bỏ đi không nói một lời. Người đâu hiền thế. Giá lão tức thì tôi còn có cớ mắng bé Lan vô duyên. Đúng vô duyên thật.

Hoa ánh lên bóng nắng. Hoa đơm bông rực rỡ. Hoa huệ là nhất mà. Hoa trồng đất Chiêu Thành này càng tuyệt! Hoa cười vui, hoa rạng rỡ như chúc mừng hai con bé chăm chỉ. “Hoa của chị em tôi đấy. Tặng mỗi người một ít thôi”. Lan reo lên sung sướng. Cuộc sống hai con người từ đâu đến Tây Ninh cũng chỉ mong như vậy thôi. Sướng rồi nhé. Lão Thiên cũng reo lên. Lâu lắm mới thấy lão nở nụ cười. Như mưa nắng đất này vậy. Nuôi dưỡng cây hoa trở nên đẹp thế kia. Đủ hùng vĩ chưa lão. “Hùng vĩ hơn cơ ngơi của anh rồi”. Lão cười xòa thích thú. Cười như được mùa. Câu nói của dân Bắc bọn tôi đấy. Đến Tây Ninh, giọng tôi cũng có phần đổi khác. Cố nói như dân bản địa thôi. Để tôi hòa nhập với các anh. Để các anh không coi tôi là người xa lạ. Phải không Thiên? Anh chính là người đã an ủi tôi lúc tôi thấy mình quá khác biệt. Vẫn cái giọng nhút nhát ấy. Vẫn thái độ bẽn lẽn lúc nắm tay vào xách đồ, tỏ thái độ ga lăng dù tôi chẳng cần thế. “Ai cần anh chứ. Cần thì tôi gọi, còn không anh cứ kệ tôi”.

Lúc đó, tôi bất cần, tôi hờn dỗi chính cuộc đời. Đời đâu toàn hoa, chắc anh cũng biết, cũng ghê. Lão chỉ nhìn tôi bằng con mắt mở to, con mắt như phản chiếu toàn bộ hình ảnh quá khứ. Một quá khứ tưởng mình tinh anh, tưởng mình vọng động được cả đất trời. Có con bé tưởng mình khéo tay nhất quả đất. Con bé hỗn hào, nổi loạn vì bị ba mắng. Rồi mẹ ra đi. Đi trong một chiều mưa. Bà cô an ủi cháu bằng câu tục ngữ xưa cũ: “Có tang mà mưa to là người chết yên tâm. Là ông trời khóc thương đấy”. “Đúng đấy bà. Giờ chắc mẹ yên thôi”. Con gái có cả vườn hoa. Con gái cuối cùng cũng làm được cái gì để chứng minh nhỉ. Con gái mẹ thật khéo tay. Để tối, mẹ nhìn hoa cắm xem. Mẹ có thấy không…

Tôi ngồi bó gối từ lúc nào, miệng cố nếm những giọt nước mắt rơi ra của chính mình. Ngoài sân, bé Lan vẫn liến thoắng gắp đồ ăn cho mọi người. Bữa tiệc chúc mừng thành công ban đầu của vườn hoa chỉ có mấy người tham dự. Người yêu Lan và mấy anh hàng xóm. Không có lão Thiên. Lão lấy cớ phải đi đâu đó. Chắc thế rồi.

Chẳng lẽ lão đi tìm nhện đỏ? Không, đâu có điên thế. Tôi đóng chặt cửa, nhốt mình với thế giới bên ngoài. Sao thế? Ngày vui của tôi mà? Ngày tôi mong muốn nhất trong đời. Ngày tôi được nở mày nở mặt với chính mình. Vậy mà tôi lại ngồi đây, nhớ về những kỷ niệm xưa. Kỷ niệm một thời cô đơn, một thời nông nổi tưởng như không ai muốn nhớ lại. Ở một khu đất trống, vốn là vườn cây. Một đống hoa bị ai đó vứt lung tung. Hoa huệ bị chai bông! Không, thương hoa huệ quá. Nhưng tôi biết làm gì bây giờ? Tôi chỉ là con bé thích nổi loạn. Đêm mưa. Tôi bỏ nhà ra đi theo cách như thế. Không ai quen. Không ai biết. Mưa xong để lại sương trắng. Chẳng còn ai ở nhà, tôi ra đi dễ dàng như tôi muốn. Tôi cần về nơi ấy. Nơi tôi có thể trồng hoa. Nơi tôi muốn là chính mình. Trời có chiều tôi không? Trong vòng sương, như vòng đời, như một lần quay lại trong tôi cái nhìn của bé Lan. Nó là tôi phải không? Nó là bóng hình phản chiếu tôi cho đến khi tôi đến vùng đất này. Đời cũng như hoa. Cũng muôn vàn bông, muôn vàn số phận, hoa đẹp nhưng chỉ là hoa. Hoa cần đất. Hoa cần nắng, cần mưa. Hoa cần sương trắng. Phải rồi. Như con người tìm đến miền đất mới cần một nơi để ở. Dãy nhà hiện hình sáng loáng trong ánh trăng mờ. Trăng gần tròn. Trăng dần tách thể khỏi đám mây vừa bay ngang qua. Mây có hình trái chuối rồi biến thành hình hoa. Hoa hồng? Tôi không thích hương hoa đó. Quên đi những ngày thơ bé có vòng tay ba mẹ. Đã qua rồi phút giây rung động tuổi thơ. Qua rồi thanh âm trong trẻo. Con bé quê mùa cứ thế mà đi, cứ thế dấn bước trong triền hoa trắng. Hoa nhà ai đó? Hoa đấy cũng phải chăm sóc hằng ngày sao? Đúng rồi cô bé. Cháu muốn làm gì cũng phải làm từng bước một. Vấn đề là bước chân đầu tiên thôi. Như củ hoa huệ ấy. Cháu biết hoa mọc lên từ củ chứ? Nếu cháu trồng một củ không tốt thì hoa mọc lên cũng xấu thôi.

Cành hoa ấy ngan ngát. Hương ve vẩn, luồn quanh mắt, quanh tai. Duy có khứu giác ngập tràn. Khoảnh đất xơ xác thế. Đống hoa vứt bỏ trên đất ruộng năm nào, nay đã biến mất. Công sức của nhiều người. Tôi giơ hai bàn tay lên, ánh mặt trời chiếu xuyên qua kẽ ngón. Bên cạnh tôi, bé Lan cũng bắt chước với nụ cười ửng hồng bóng nắng. Xa xa, trên bàn lão Thiên có một bình hoa huệ. Lan cắm đấy. Nó ngại cầm sang biếu anh. Cũng chỉ biết trả ơn thế thôi. Trong cái nắng mưa miền Tây Ninh cách quê cả ngàn cây số, tình người phủ trên mảnh đất đầy hương.

***

Xen lẫn màu trắng là tiếng kèn xa lạ. Chàng kỹ sư nông nghiệp, người yêu của Lan đang biểu diễn điệu nhạc Tây phương. Lan tròn xoe đôi mắt, dỏng tai lên nghe với vẻ ngưỡng mộ. Nhóc mới hai chục tuổi. Xốn xang là phải. Tôi mỉm cười. Chẳng biết là hạnh phúc hay mãn nguyện. Con nhỏ đã có tình yêu. Chúng nó yêu nhau quả xứng đôi vừa lứa. Khoác tay rồi. Chạm vào tóc nhau rồi. Xê ra ông Thiên này. Đừng khóc chứ ông. Đàn ông mà chán quá. Buột miệng nói ra câu đó, tôi cũng tức thay cho lão. Nhưng biết sao được. Đời là thế. Dốc lòng với ai chưa chắc đã đạt được kết quả tốt. Như cây huệ trắng kia, có khi vẫn chỉ là củ nằm im lìm. Có khi chỉ được đón sương đón gió một ngày trong đời rồi mốc, rồi héo. Thiên nhiên muôn hình vạn trạng phải không anh. Cũng là người đến sau. Cũng nhìn ai đó sau bờ tường, rèm cửa. Thôi đi anh. Ra đây, lau nước mắt đi rồi đến chung vui với tụi nó. Chúng ta là những người trồng hoa huệ mà thôi.

“Tôi nhớ ngày đầu cô Lan đến”.

Lão Thiên lại kiếm đâu về chai bia to tướng. Lão này tửu lượng kém, tôi còn lạ gì. Thôi đành ngồi xuống bù khú với lão. Dù gì lão cũng là người giúp đỡ nhiệt tình khi đặt chân đến đất Tây Ninh mà. Lão gồng, lão gánh. Lão bê từng viên gạch, cuốc từng nhát đất cho tôi. “Làm vậy mà không có ý gì khác sao anh?”. Tôi bốp chát vào mặt lão như thế, đáp lại chỉ là cái cười hề hề ra vẻ vô tư. Thật ra, cũng có một chút. Biết mà. “Trông người thì như thế kia, tui biết người Tây Ninh các ông hiền lành chớ trong bụng cũng ghê lắm đấy”. “Ghê gì?”. “Thì… thì ghê tình. Gặp ai cũng thương”. Lão ngúc ngoắc cái đầu ra chiều dửng dưng rồi cắm đầu vào làm hùng hục. Mấy sợi tóc mai của bé Lan phất phơ trong gió, càng làm lão Thiên ngơ ngẩn. Đấy. Hết thật rồi. Lão nốc ừng ực bia, mắt trân lên cái đèn huỳnh quang trắng trên tường. “Giờ hết hy vọng rồi, ông có hối hận vì hồi đó bỏ hết việc để giúp chị em tui không?”. “Vẫn giúp chứ. Tôi là thế mà. Ai tôi cũng giúp thôi”. Tôi bật cười. Đáng ra tôi phải là đứa cố hòa nhập chứ, đằng này lão lại cố bắt chước theo cách ăn nói của tôi để hai cô gái xa xứ không thấy lạc lõng. Vậy thôi. Hoa đã nở trắng rồi. Phải tiếp tục sống thôi. Dù gặp được những con người tốt bụng. Dù cả năm ngửa mặt chờ nắng mưa.

Ngoài kia, tiếng hò reo, tiếng lao xao nói chuyện đã chấm dứt. Mấy anh hàng xóm đã về hết. Cặp đôi bé Lan chắc đã rúc vào đâu trao nhau tình cảm. Chỉ còn hai con người cô đơn ngồi đây. Không, chúng tôi đâu có cô đơn. Lão Thiên. Ông là nhện đỏ đấy. Ông còn nhớ ngày tụi tui trồng hoa, ông đã dặn đi dặn lại là phải cẩn thận nhện đỏ, phải dè chừng bệnh chai bông. Thế là bọn tui gọi luôn ông là nhện đỏ. Loài nhện thích mùi hương nhưng chỉ nép mình lẩn trốn con người. Nhưng đó là lũ phá hoại, đâu giống ông đúng không? Đến khi hoa huệ trổ bông. Đến khi thu hoạch mẻ đầu tiên. Đến khi bé Lan có mối tình đẹp như phim truyện. Ông vẫn đứng đấy, bên chúng tôi ở đất Tây Ninh này. Tôi lấy chai bia ra khỏi tay lão Thiên, nắm bàn tay to bè kéo lên, rồi dắt lão ra vườn cùng ngắm. Nhìn xem. Cái gì cũng có khởi đầu, cũng có từng bước một, từng ngày một. Có thể thất bại chứ, và khi thất bại cũng nên buồn ít thôi. Vườn hoa giữa mùa mưa mà nắng chiếu dịu dàng. Nắng e ấp mái tóc dài của tôi, hòa cùng hương hoa huệ ánh lên một màu êm dịu.

“Nhu ơi…”.

“Sao anh?”.

“Em đẹp thật”.

“Giờ mới nhận ra à”.

Cũng chỉ nói mấy lời ít ỏi như thế là đủ. Đất Tây Ninh hết mùa mưa sẽ đến mùa khô. Mùa nắng cháy. Mùa mồ hôi. Mùa mặt trời tỏa rạng. Rồi khi mùa khô kết thúc, sau cơn mưa là cầu vồng sáng. Cầu vồng có bảy màu. Màu trắng biến đâu mất. Màu trắng chỉ là một vòng cung bé nhỏ trong cái biển trăm ngàn màu sắc của tự nhiên và nhân loại. Đó là một điều chắc chắn sẽ xảy ra.

CÓ NGƯỜI GÁC GIỮA MÙA MƯA

Bóng đầu đen nhí nhảnh. Bóng ở đâu ghi sự u hoài giữa trời mưa. Mùa mưa đến rồi đấy.

Đâu phải. Chỉ là mồ hôi. Giống ốc đảo trên sa mạc nhỉ. Câu bông đùa quen thuộc cậu dành cho tôi.

“Ai bảo bạn giống mấy bà sư trong truyện chưởng. Nghe nói họ phải tu suốt đời. Còn bạn lại có tôi”.

“Ba xạo”. Tôi gào lên tức tối. Dù biết thừa anh có ý trêu tôi.

***

Mẹ làm công nhân gác đường.

Lương mẹ ba triệu một tháng.

Mẹ nhìn, mẹ gồng, mẹ kéo.

Mấy câu nói vẩn vơ con bé sáu tuổi nhấp nhẳng ngân vang. Con bé ngây thơ ấy. Con bé khiến mẹ mỉm cười giữa mùa mưa. Ai mà chẳng ghét mưa.

Lúc đó, tôi không cho mẹ đi. Ai muốn mẹ yêu bị ướt, bị cảm? Chắc chắn là không được rồi. Không ra đường, không có lương nuôi con đâu. Câu trả lời nhận được đủ thuyết phục đứa bé như tôi. Không, quá đủ cho hai cái miệng háu ăn đang chờ chực buổi chợ chiều, với những củ khoai sống, sắn sống. Về luộc lên là ngon hết ý.

Tôi bám mẹ gác tàu. Mẹ đội mưa ra kéo chắn, tôi ngó ra ngắm trời mưa. Chiếc ô mẹ được ai cho, xòe dài trêu đùa cùng trăm ngàn hạt nước. Tuổi thơ tung tẩy ngỡ như sợi chỉ dài bất tận bị chú mèo nghịch ngợm lăn xa, bỗng biến thành chân mây không biết đâu là điểm dừng. Giờ đây, một con bé làm nghề gác chắn đang ngồi đếm mây. Ai đó đi qua hỏi có chán không. Không! Tuyệt đối không. Thích quá đi chứ.

Cũng chỉ có những ký ức cho một thuở bé thơ. Bây giờ, đứng đây ngắm tàu cũng thú vị lắm chứ. Trong một buổi trời mưa. Ngã tư cũng thưa người qua lại. Thưa thớt đủ để ngồi suy ngồi nghĩ. Ừ. Vẫn cứ tự vấn thế với tháng năm thôi. Mùi mật ngọt của màu áo thiên thanh. Sáng nay mẹ nướng bánh mì. Thứ con trẻ nhắc mấy đêm. Việc gì phải đi ăn hàng cho phí. Ở nhà là có tất. Mẹ nấu đấy. Người mẹ của tôi.

“Đang làm mà nghĩ ngợi gì thế em ơi? Cần anh đẩy giúp không?”.

“Ai cần anh”. Cũng chỉ là người qua đường thế thôi. Tây Ninh nắng. Hẳn là điều anh ao ước. Bộ vest trông ngon lành thế kia mà. Hẹn gặp cô nào đó anh? Không à? Bông đùa cũng đỡ mệt trong ngày có độ ẩm cao như thế này. Thong thả đi cho hết cuộc đời. Tôi cắn răng, đưa cả hai tay đẩy gác chắn sang bên. Qua được rồi đó các cô các chú ơi. Không cần nói, dòng xe ào ào như thác lũ. Vẫn nghe thấy tiếng xì xào. “Sao hôm nay cái tàu kia chạy lâu thế?”. “Cái tàu thì dài là đúng rồi. Chưa bao giờ thấy đoàn tàu à?”. Tiếng ai đó la lên phản đối. Tôi phì cười. “Cười to thế bé ơi”. Vội đưa tay lên che mặt. Không, tôi đang đeo khẩu trang mà.

Hôm nay trời lại mưa. Đang giữa mùa mưa nên phải chịu thôi. Thực tình, tôi ghét trời mưa. Phải mặc áo mưa lỉnh kỉnh lắm. Không sao, quen rồi.

“Người gác tàu chúng tôi có một loại áo mưa đặc biệt. Cũng để người ta dễ nhận biết thôi. Làm cái nghề này phải giữ được mạng cái đã”. Đàn chị thủng thẳng nói từng tiếng. Thế là tôi được thừa kế chiếc áo mưa của cô ấy. Cũng đáng tuổi mẹ, ấy mà cứ bắt tôi gọi là chị. Chắc để nghe nó thân thiết hơn. Chị chưa chồng. Về hưu ở luôn với mẹ. Mẹ còn đấy. Còn công việc phải làm là chăm sóc mẹ. Hồi đến nhà chị, thấy mấy cái lu đựng nước mưa to đùng bên góc nhà. Thêm mấy cái vại be bé đằng kia. “Dưa đấy, cà đấy. Ngon lắm, lấy về không”. Tôi lặng lẽ lắc đầu, ngó vào nhà nhìn quanh. Treo đủ thứ hầm bà lằng. Rau khô. Thịt khô. “Ấm êm đủ đầy cả đấy em. Hai mẹ con rau cháo nuôi nhau, thế này là quá tươm rồi. Còn có cái khi cùng đường. Có cái thi thoảng hò một câu là cả bọn giặc nhỏ chòm xóm kéo đến quanh nồi canh riêu hay nồi cháo khổng lồ. Vui lắm chứ em. Cứ vui lên đi, bù lại cho những ngày dầm mưa dãi nắng trong cung đường quan trọng này của thành phố. Không có chúng ta thì sao đây?”. Ôi lòng tự hào đáng nể của chị. Nhớ lắm. Nhớ đến tận bây giờ.

Tôi vơ vội lon cà phê của bà bán nước. Vẫn câu gọi với theo quen thuộc: “Nhớ trả tiền đấy cưng. Sắp đến ca hả cưng?”. Tôi đeo vội chiếc khẩu trang rồi quay lại gật đầu thật sâu chào gã choai choai đang hóng bụi trên mấy chiếc ghế nhựa. Bộ hết việc để làm rồi hay sao? Tui đang làm việc chăm chỉ đấy nghe chưa. Đáp lại là tiếng cười ha hả sảng khoái. Rồi. Ai chẳng biết ông là xe ôm công nghệ. Hôm nay lại ế khách chớ chi. Dịch bệnh hết rồi mà vẫn còn ngồi thế kia thì đói là cái chắc. May mà tìm được quán nước này cho uống chịu, cho hút thuốc chịu. Tôi với mấy ổng cũng gần giống nhau thôi. Đều ngước lên nhìn mặt trời trong mùa mưa.

Không được ngủ. Không được ngủ. Lời từ đâu vọng đến thì thầm với tôi. Lời vang lên trong óc. Của đàn chị vừa mới về hưu? Hay của hệ thống báo tới mà mình sót? Chắc chắn là không. Quy định phải ngủ đã đời ít nhất hai tiếng mới được trực điện thoại ở chốt đó nghe. Ai cũng biết. Ai cũng cố căng mắt ra mà nhìn. Điện đến rồi kìa. Có mình ở đây, đợi mỗi lúc này. Không một chút sai sót. Cả đời chăm chỉ sai một tí là không gánh nổi đâu. Giữa tiếng mưa rơi rả rích. Con bé trong phòng nuốt vào đầu mấy tiếng “tinh tinh” chát chúa. Không phải tiếng tiền vào tài khoản. Không phải tin nhắn gọi đò hay đưa đón gì. Tôi không được nghe mấy tiếng chán chết ấy. Nghe chỉ làm xao nhãng công việc. Đời có mấy lúc vui đâu. Không cần vui vì mấy thứ nhỏ nhặt ấy.

Công việc đến với tôi cũng bình lặng dù ngày nào cũng đáng chờ mong. Đến ca rồi. Mỗi ca mười hai tiếng. Thế mà tính thôi. Chiếc đồng hồ trên tường phát ra từng tiếng tích tắc rõ ràng trong trời mưa rầm rĩ. Từng tiếng, từng tiếng một, đó là thứ luôn nhắc tâm hồn tôi quay trở lại với thực tại. Nó như một bản giao hưởng hòa cùng tiếng mưa rơi. Cũng ảm đạm phải không. Thứ nhạc không lời ca, không sức sống. Như cơn khát của cuộc đời mệt mỏi, sớm tối cứ níu lấy chân người, không cho tôi tìm đến phương trời màu hồng.

“Chỉ là cậu nghĩ thế thôi con bé”.

Tiếng ai đó vang lên trong tâm thức. Không, đó là một dòng chat hiển hiện trong khung trò chuyện messenger. Dòng chữ hiện lên trong lúc này thật bất thường. Đã gần nửa đêm rồi.

“Bạn là ai?”.

Không có câu trả lời. Nửa đêm về sáng. Đèn tín hiệu vẫn nhấp nháy liên hồi. Phát bực. Trong đêm đen, sự tĩnh lặng bao trùm như nó vốn có. Chỉ còn lại một màu đen huyền bí. Đường phố chìm nghỉm trong đêm. Và trong tâm hồn con bé như tôi.

“Thức đêm mệt không?”.

Tài khoản không tên, không tuổi, không hình dạng. Trên mạng xã hội facebook này, dường như con người biến thành thứ sinh vật vô hình. Lặn thật sâu và không ai hay biết. Thôi nào, cậu trốn ở đâu cũng thế thôi. Lặn thật nhanh, không để ai nắm được cái đuôi của mình. Như thế thì thích quá. Đêm cũng dài. Cũng có chuyện để vui qua đoạn đời năm tháng. Một đàn anh nào đó từng nói, cuộc đời người gác chắn là hàng loạt những chuỗi dài cô đơn. Anh như hiện lên thuyết trình trước tôi. Vẫn cái dáng cao gầy, mái đầu hói gần hết, chỉ còn lơ thơ vài sợi tóc. Anh mất rồi.

Người như anh! Gã gàn dở. Anh lao ra, cầm cây cờ vẫy vẫy. Anh phó mặc tính mạng của mình, để đuổi theo ý nghĩ cuộc đời, bỏ lại một gia đình nhỏ với người vợ yêu quý và cậu con trai đang bị bệnh gì đó. Thật cao cả. Thật lớn lao. Trong màn đêm đen hùng vĩ, bóng hình anh như trùm lấy căn phòng vẻn vẹn mười mét vuông. Cái bàn sần sùi, bong tróc hiện ra một cốc nước. Đêm nào anh ở đó? “Người gác tàu không được ngủ, nhớ nha cô bé” - Câu nói sao quen quá. Đêm càng ngày càng yên ắng. Tiếng đồng hồ tích tắc không xua tan suy nghĩ mông lung trong cái đầu tưởng trưởng thành mà quá non nớt. “Ra ràng rồi đấy. Hãy tung đôi cánh lên. Trước mặt con là chiếc tàu dài dằng dặc. Đếm nhé. Nhiều toa lắm. Một, hai, ba… mấy chục con quên rồi”. Đáp lại là nụ cười sang sảng. Trông mặt thế mà cũng không xấu nhỉ. “Tất nhiên”.

Cũng một đêm mưa. Lão già gàn dở đấy bước đến nhẹ nhàng như chú mèo nhỏ. “Gác đêm là thế đấy. Khi im lặng hóa thinh không, cháu phải tĩnh theo nó. Cháu ngồi, cháu nghĩ, cháu mất đi trạng thái bình tĩnh thì sẽ phạm sai sót”. Đúng quá rồi. Tôi như nuốt từng tiếng ông già ấy dạy. Lúc ấy ông lại xưng chú, gọi tôi là cháu. Một thế giới mới, thế giới vô lo, vô nghĩ, thế giới của những điều đặc biệt tôi chưa từng thấy, từng nghe. Mấy năm rồi nhỉ. Cứ đều đều, đều đều theo năm tháng. Tĩnh lặng đến khi có điện thoại gọi. Đến khi có tiếng còi hú lên từng chặp. Chuyển trạng thái như nước chảy ngược. Sóng từ đâu xô đến dồn dập. Sóng trong lòng. Sắp hết ca rồi phải không.

***

Tôi đã làm ở đây đến mức có thể biến mình thành một cái máy. Chúng tôi trực 24/24 ở trạm gác này. Cả tỉnh thì có đông người lắm, chia bình quân mỗi trạm gác cũng gần chục người. Trông thế thôi, bọn tôi đã quen với cô đơn rồi. Mới nói vậy, người ca sau đã đến rồi. Ông Tuấn sẹo. Lão không thích gọi mình như vậy. Vết sẹo ấy vừa là nỗi kinh hoàng, vừa là sự tự hào nho nhỏ. Anh em coi thế thôi, chứ lão vẫn giấu vết sẹo đó mỗi khi có ai hỏi.

“Tỉnh táo lên cô em”.

“Không dám. Tôi cũng là dân có thâm niên rồi nghe. Chỉ ngáp vu vơ thôi”.

Cũng là mấy câu bông đùa quen thuộc, ai trong chúng tôi cũng có những phút giây thoải mái như thế. Căng mình, căng óc nhưng có những lúc không tránh khỏi nghĩ suy. Cái nghề này là như thế. Ngày có bốn chuyến tàu thôi đó anh. Biết rồi. Bốn hay tám chuyến dịp tết cũng vậy thôi. Căng mắt, căng tay. Dồn lực mà đẩy vào gác chắn. Không đủ sức thì nghỉ nhé. Đừng làm cái nghề vất vả tột cùng này. Đừng làm chi cho cô đơn. Không ai gật đầu. Chỉ thi thoảng có cái lắc nhẹ. Cả đội có hai cậu choai choai mười chín tuổi. Lại không học hành gì sao mà làm công nhân gác chắn tàu? Ba hỏi, mẹ hỏi, không trả lời. Thì lúc đầu cứ làm thế thôi. Sau dần dần có tình yêu. Tình yêu đến dịu dàng, ngọt nhẹ. Thấy yêu cái không khí cô đơn. Được một mình nhìn ngắm trời, ngắm mây, ngắm dòng xe cộ diễu qua đi lại trong thành phố Tây Ninh này.

Đêm nay tôi trực. Vẫn dòng tin nhắn xa lạ. Tôi mở lại tài khoản của cậu ta. Vì sao tôi chắc chắn đây là con trai? Con gái thì mê ngủ lắm. Đáp lại, cậu chỉ trưng ra cái biểu tượng cười. “Sắp đến cuối tuần, đi chơi không?”. “Để xem, hôm ấy mà phải trực thì thôi nhé”.

“Bộ coi trực quan trọng hơn à?”.

“Chứ sao. Không có tôi thì thành phố này hỗn loạn đó”.

“Ái chà, ghê thật”.

“Không đùa với cậu, tôi không có hứng thú với những kẻ giấu mặt”.

“Thì cứ coi như tôi chỉ là trò để bạn giải trí mỗi khi cô đơn thôi”.

Điện đến. Tôi phải ra chặn đường. Đêm chính là lúc người ta đi bạt mạng lắm. Hôm trước, có ông cố phóng qua khi thanh chắn đã ra hết cỡ. Bánh kẹt, ông ta luống cuống kéo lên mà không được. Tôi lao đến nắm tay kéo ra, mặt cắt không còn giọt máu. Quay lại, nhận một ánh nhìn hằn học cùng câu chửi phũ phàng. Chưa bao giờ tôi thấy uất hận như lúc đó. Để dân chạy qua, tôi cũng không tránh khỏi chịu hình phạt. Đời có lúc thế đấy. Không còn tỉnh táo trong đầu những con người tưởng như rất bình thường. Ngửi mùi ông ta toàn rượu. Đến lúc tỉnh lại không biết vợ con sẽ nghĩ gì? Một ngày rồi hai ngày, tôi phải chứng kiến những con người như thế. Họ đánh đu với chính mạng sống của mình. Để nhanh hơn một hay vài giây sao? Không hiểu được.

“Đời khó hiểu lắm cậu ơi”.

Cậu bạn bí ẩn tiếp tục mớ triết lý xưa cũ hằng đêm. Cậu ta là ai cũng không còn quan trọng nữa. Như điệu nhạc giao hưởng cũ xưa huyền bí tôi vẫn thích nghe mấy hôm gần đây. Tính tình tôi như trầm lại. Làm nghề này phải thế. Giữa dòng đời cứ xô bồ ác liệt, lại có một con bé hai mốt tuổi ngồi đếm từng tiếng thời gian. Chậm thật. Thời gian trôi đủ để cảm thấy mình không còn nhỏ bé. Hằng ngày, tôi đảm bảo cho tuyến đường và tàu hỏa hoạt động bình thường. Tôi được đào tạo để trở thành một nhân viên gác chắn chuyên nghiệp. Ai đó đã nói thế với giọng điệu đầy tự hào. Thật đặc biệt phải không? Năm chục người chúng ta giữa cả triệu người của thành phố này. Cảm giác lúc đó bâng khuâng khôn tả. Tại sao một công việc bình thường như gác chắn tàu lại đem đến cảm giác tuyệt vời như vậy? Hỏi mấy anh chị lớn cùng đội, họ cũng không giải thích rõ được. Cách đây vài tháng, trở lại nhà người chị đồng nghiệp thân thiết mới nghỉ, tôi hỏi chị điều đó. Chị chỉ cười rồi xoa đầu tôi bằng đôi tay sạn chai, gân guốc. Đôi tay chị có lẽ là câu trả lời rõ ràng nhất cho điều tôi đang tìm kiếm.

Tây Ninh vẫn mưa. Mưa rơi rồi lại dứt, chuẩn bị tích mây để đón chào một ngày mưa mới. Cho đến khi hết mùa mưa. Barie chắn tàu vẫn được tôi kéo ra hằng ngày. Bốn hoặc năm lần, chỉ thế thôi. Nhưng cái chắn tàu đó là thứ bắt buộc phải làm đúng giờ. Tôi ấn, tôi kéo, tôi tì, tôi bám. Sức thanh niên cũng chỉ dồn vào hết lúc này đây. Căng nhất là mấy chuyến tàu vào giờ tan tầm. Ôi biển người, cứ len vào giữa khe của barie. Sao cứ phải như vậy. Sao họ không nhìn lại mình một chút. Nhắc nhở thì câng cái mặt. Chắc tôi phải quát lên rồi.

Người đàn ông đứng chết trân nhìn từng mảnh chiếc xe yêu quý lăn lóc dưới đường ray. May thật. May đoàn tàu không bị sao. Nếu không chắc tính mạng bao nhiêu con người trên tàu kia sẽ gặp nguy hiểm. Ông ta khóc hu hu. Ông ta đá mạnh vào mấy mảnh vỡ dưới đất. Xăng chảy ra thành dòng. Tiếng lạch cạch do kẻ phá luật tạo ra vẫn vang lên từng chặp trong đám đông đầy phẫn nộ.

“Tất cả là do mày!”.

Tôi chết đứng. Tôi không cãi lại một câu. Làm sao cãi khi ngay từ đầu mình đã không là gì trong mắt người ta? Lão nhặt lấy thứ gì dưới đất giơ lên dọa, định đánh tôi. May có người dân ở đó. Họ lao vào giữ tay lão rồi trói lại. Sau khi báo cáo sự cố cho cấp trên, đội đã nhanh chóng cử người xuống hỗ trợ. Các mảnh vỡ được chúng tôi dọn dẹp để kịp cho chuyến tàu sau đi qua. Khi không còn gì trên đường ray, tôi quay ra nhìn thanh chắn. Tôi sợ nó bị hỏng khi gã đàn ông cố đạp vào. Hành vi phá hoại tài sản của Nhà nước sẽ phải trả giá, còn tôi, sao tôi thấy thương cho cái barie đó. Nó chỉ là vật vô tri vô giác, không có linh hồn. Nó chỉ biết ngày ngày làm nhiệm vụ của mình, ngày ngày chứng kiến dòng người ngược xuôi và những chuyện bất minh của một con người nhỏ bé.

Trở về phòng trực, tôi đưa chén trà cuối cùng lên miệng làm một hớp rồi hồi tưởng lại những gì đã qua. Tại sao tôi lại ở đây rồi phải chịu tất cả sự xỉa xói của xã hội vào cái nghề này? Một nghề bình lặng, một nghề chẳng mấy ai để tâm, thậm chí không biết. Họ phóng qua khi không có thanh chắn. Họ chỉ chú ý đến tôi khi có đoàn tàu chạy qua. Vậy ở những nơi không có chốt chặn, họ sẽ làm thế nào đây?

***

Màu thiên thanh này. Công việc nhàm chán này sẽ mãi gắn bó với tôi. Hẳn cậu cũng nghĩ vậy đúng không? Tôi chờ cậu bạn bí ẩn thỉnh thoảng xuất hiện trong đêm. Lẽ nào cậu ta là ma? Chịu. Có người nghe tôi kể khổ cũng tốt. Cậu cứ như ma ấy. Cậu chỉ gửi cho tôi một đoạn thu âm tiếng cười khúc khích của một tên con trai nào đó. Có phải giọng cậu không? “Nó đó”. Cậu gửi cho tôi một đoạn ghi âm khác xác nhận. Đời thế là vui. Nghề gác ghi cũng chỉ thế là vui. Trời mưa, tai tôi dỏng lên nghe tiếng lệnh báo tàu. Vẫn nghe được một âm thanh trìu mến từ đâu vọng tới.

Cậu là ai? Chỉ có thể là người quen biết tôi lúc trước. Hoặc có thể không. Vậy sao cậu biết tai người gác chắn rất thính? Đó không phải là tài năng tự có mà do chúng tôi đã luyện tập từng ngày cùng với môi trường làm việc đem lại. Tôi đứng nghe một hồi rồi mỉm cười một mình. Đây không phải là định mệnh hay số phận mà tôi muốn làm việc đó. Công việc tưởng như không ký ức, biến con người thành một cỗ máy không cảm xúc mà lại đem đến sự thú vị vô cùng. Hằng ngày nghe điện, đón vài đoàn tàu. Cao điểm lễ tết thì gấp đôi số chuyến. Thế thôi. Mỗi con người là một mắt xích của xã hội, bảo đảm cho cả cỗ máy vận hành thông suốt. Chú nói với tôi, chỉ cần cháu không để xảy ra sai sót là hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ rồi. Lời chú nói quá đúng. Căng như dây đàn suốt mười hai tiếng, sau khi bàn giao ca cho đồng nghiệp, cảm giác thở phào nhẹ nhõm thật dễ chịu. Lúc này đã có thể nghỉ ngơi? Không, tôi vẫn chưa ngủ được, dù quy định người gác chắn phải ngủ đủ giấc. Tôi nghĩ về những dòng xe ào ạt. Tôi nghĩ về thái độ, về ý thức kém của một số người dân. Nhiều thứ để nghĩ quá. Còn cậu bạn bí ẩn vẫn trò chuyện, an ủi cho con người làm nghề đặc biệt này nữa.

“Bạn sẽ thấy bớt cô đơn khi ngắm nhìn cuộc sống diễn ra ngay trước mắt, còn tôi chắc vẫn mãi như thế”.

“Sao cậu lại nói vậy? Có chuyện gì sao?”.

Linh cảm thấy chuyện gì không lành, tôi dồn dập hỏi cậu bị làm sao. Đáp lại vẫn là tiếng thở dài. Người lặng yên an ủi người trong tiết trời ươn ướt. Cuối cùng tôi cũng gặp cậu ấy. Cậu có khuôn mặt ưa nhìn, tóc dài lãng tử. Cậu ngồi trên chiếc xe lăn màu bạc. Hai cánh tay cũng như tôi, cố gồng sức đẩy bánh xe tiến lên phía trước.

“Giờ tôi mới biết tại sao bạn lại nhắn đến tôi mấy lời như thế”.

“Cứ coi như việc bình thường thôi. Như sự hy sinh của ba mình ở trạm gác tàu này. Tôi chỉ muốn biết một chút. Cái cảm giác ấy…”.

Tôi cứ nghĩ mình đang có nỗi cô đơn lớn nhất, nhưng ở đời không thể chỉ nhìn bề ngoài mà đánh giá. Cũng như cậu bảo tôi, làm nghề gác chắn quả là đáng mong đợi. Lúc đó, tôi cứ nghĩ cậu chỉ chế giễu tôi, nhưng hóa ra không phải. Cậu nói thật lòng.

Trong cái mùa ướt át này, có hai con người cùng ngắm mưa rơi và ngóng đoàn tàu đi tới.

TÌM VỀ QUÁ KHỨ

Khói xam xám. Khói ngập tràn. Khói không hình dạng. Khói từ bếp, không phải từ đạn bom. Chiến tranh đã lùi xa rồi phải không? Phải rồi, đã lùi rất xa.

Tôi vẫn ở đây, hằng ngày chứng kiến sự phát triển của cuộc sống. Người ta mặc những bộ quần áo cách điệu, dùng những thiết bị hiện đại mà tôi của mấy chục năm trước không tưởng tượng nổi. Cuộc sống thật êm đềm, bình lặng. Trả bằng máu của tôi, máu của anh em đồng đội. Máu của đồng bào. Vì những dòng máu chảy ra, nước ta mới được hạnh phúc, tự do.

“Thế nào, sắp đến ngày 22 tháng 12 rồi đấy. Chúng ta có kế hoạch gì chưa?”.

“Thì chắc đến thăm viện bảo tàng thôi. Giờ người ta làm đẹp lắm”.

“Chỗ nào có xác máy bay địch nhỉ?”.

“Gần đây này, để tớ dẫn cậu đi”.

Hóa ra, nơi tôi cần đến lại ở rất gần. Ngay giữa khu dân cư. Nghe lỏm cuộc trò chuyện của các cháu bé cũng có ích. Kìa, làng vẫn tồn tại dù đời sống hiện đại.

Chiến tranh ẩn mình thật nhanh, nếu xét trên quan điểm của tôi, người không mấy bận tâm về thời gian. Mấy chục hay mấy trăm năm thì tôi vẫn sẽ quan sát các thế hệ sau mà thôi. Ừ, đúng rồi đấy, tôi là thứ mà con người gọi là “người cõi âm”, hay hồn “ma” cũng vậy. Nhìn mấy cái ô tô trên đường trông thật buồn cười. Rồi còn thứ gọi là điện thoại? Cũng hay. Ôi, nhân thế, đúng là hiện đại.

“Chú bộ đội kìa”.

Nó gọi mình? Nó nhìn thấy?

Không. Con người đâu thể thấy được tôi. Tôi phải đi. Phải đi đã. Còn thứ gì đó mà tôi phải làm.

Tôi bay lên. Tôi cố cất người vượt ngọn gió. Không được rồi. Tôi bị gió hất tung. Gió lặng, tôi rơi xuống.

Rơi… Rơi rồi sao? Tôi tự hỏi chính mình, rồi cố gắng tìm câu giải đáp. Không ai trả lời giữa miền sương trắng.

Thị trấn nhỏ. Xã hội kia thật đông đúc nhưng sao tôi thấy lạc lõng vô cùng. Tiếng sáo vang lên như có màu sắc. Bước chân nhịp nhàng của lũ trẻ bên kia như thúc đẩy tôi phải làm gì đó. Rướn hết thân mình không còn hình dạng, tôi trôi lững lờ trong cơn gió nhẹ ai đó tạo ra. Hình như người ta gọi đó là quạt máy. Giá tôi còn sống.

“Xin chào!”.

“Ông là ai?”. Tôi nhìn bóng trắng phía trước mặt. Ông ta có thân người rộng lớn. Tuy đôi chân chúng tôi đã hóa thành một cơn lốc nhưng vẫn đủ để nhận thấy khi còn sống ông ta rất lực lưỡng.

“Tôi là John, một phi công Mỹ”.

“Tôi biết rồi. Hân hạnh”.

Tôi đáp lại John với vẻ hờ hững. Bởi tôi biết với tình cảnh bây giờ thì chúng tôi đã trút bỏ hết những việc bản thân đã làm trong quá khứ. Tôi biết hầu hết cựu binh Mỹ đã được đưa về quê hương, để họ được yên nghỉ bên cạnh người thân. Nhưng sao anh ta còn ở đây?

Chúng tôi bay bên cạnh nhau, cùng tiến vào làng. Giữa hai dãy nhà nhỏ hẹp, cuộc sống hiện lên rất thanh bình. Đến đêm, khi trời hòa tan một màu đen huyền bí, tôi và John nhìn vào gian trong một ngôi nhà. Lúc trước, tôi đã cố gắng tiếp cận nơi này nhưng không cách nào vào trong được. Vậy mà đi cùng John, tôi lần đầu tiên thấy thứ vẫn tỏa ra sự ám ảnh lạ lùng.

“Một chiếc bàn thờ”.

Nước mắt John bỗng trào ra. Ôm đầu. Lăn lộn dưới đất dù không có chân. Thân người tách ra rồi co lại, như bị hành hạ, giày vò bởi công cụ tra tấn dã man nào đó. Anh ta đang nghe thấy gì?

“Tôi… tôi xin lỗi… Hãy tha thứ cho tôi…”.

John đau đớn hét lên. Đáp lại chỉ là một sự im lặng đến não nề. Thấp thoáng phía xa, một thứ ánh sáng thần bí bỗng lóe lên, đánh theo chiều kim đồng hồ loang loáng. Không gian tôi thường thấy bỗng biến mất, để lại một khoảng đất rộng mênh mông. Phía trước tôi hiện ra một chiếc máy bay, rồi đất đá tung lên từng đợt. Tiếng ai đó ngã xuống trong loạt bom chết chóc ấy.

***

Tôi mơ. Những giấc mơ chập chờn không đầu không cuối. Ám ảnh thời gian còn sót lại, rên xiết trong đầu, trong óc. Kia là chiến trường. Đúng rồi, không ai gọi một mảnh đất là chiến trường, nếu không có tiếng súng, tiếng bom.

Tôi đã xông pha trong cái không gian đó. Bom nổ, tôi chết ngay. Chết không kịp làm gì. Tôi sẽ chết như vậy để bảo vệ quê hương. Ai lúc đó cũng làm thế mà thôi. Tôi nhớ, đồng đội cũng chết gần hết. Họ được quy tập về nghĩa trang, được con cháu và người dân hương khói. Coi như cũng không uổng phí một đời. Xương máu chúng tôi bỏ ra vô cùng quý giá. Chúng đổi lấy sự tự do cho đất nước, cho đời sau hưởng phúc. Tôi hạnh phúc vì điều đó. Nhưng sao tôi còn ở đây? Để làm gì?

“Bác ơi, cuối cùng cháu đã tìm thấy bác rồi?”.

“Ai thế? Ai đấy? Ai nghe thấy tôi nói gì không?”.

Tôi hét lên. Tôi cố bay vòng quanh người vừa đến. Cậu ấy trông khá trẻ, mang trên vai chiếc ba lô nặng trĩu. Cậu mặc bộ quần áo bụi bặm, duy đôi mắt sáng như gương. Đôi mắt kiên định giống bộ đội chúng tôi ngày trước.

“Để cháu thắp hương cho bác”.

Không cần thành kính như thế đâu cậu ơi. Tớ còn sống cũng tầm tuổi cậu thôi mà. Tớ muốn nói chuyện với cậu. Cậu có nghe thấy không?

Tôi cứ nói trong tuyệt vọng. Thế giới chúng tôi sống như cách xa nhau một khoảng cách muôn vàn, dù cố gắng đến đâu cũng không thể san lấp. Tôi chỉ còn biết lặng yên nhìn cậu thanh niên đào bới tìm hài cốt. Cậu làm rất nhẹ nhàng với khuôn mặt bừng lên hạnh phúc. Cậu cuốc, cậu mò, cậu lấy ra chiếc mõ gõ vang. Cậu lần tràng hạt, đọc bài tụng niệm gì đó, chắc là cầu siêu cho tôi. Nhầm rồi! Chỉ như thế thì bọn tôi làm sao mà siêu thoát? Ôi, thật chán. Tôi lại bay đến gần cậu, bay xuyên qua bụng, qua đầu.

“Vô ích thôi. Tôi cũng không thể nói chuyện được với cậu ấy”.

Tiếng John cất lên nhè nhẹ. Đã có chuyện gì xảy ra với anh ta? Linh hồn cựu binh người Mỹ gầy teo tóp, chỉ bằng một nửa lần trước. Mắt anh chảy ra những giọt hình sương khói. Từng giọt, từng giọt rơi xuống rồi hòa tan nhanh chóng vào giữa không gian.

“Tôi biết vì sao tôi lại đi theo anh rồi”.

“Vì sao?”.

“Tôi chính là phi công Mỹ ngày đó. Tôi đã giết anh và nhiều bộ đội khác”.

“Và anh thản nhiên nói những lời đó?”.

Lần đầu tiên sau khi chết, tôi cảm thấy muốn giết một người khác. Dù điều đó là không thể. Linh hồn không hình dạng, không sức mạnh. Cứ như không liên quan gì đến cõi đời này. Cảm xúc từ đâu tràn tới. Thân thể không đầu óc, không tay chân thực sự, sao lại có trí tuệ để nghĩ suy? Dù không gian và thời gian như bị bóp méo, để chúng tôi còn lưu lại giữa thế gian này.

“John, dù bây giờ là thời đại mới, thế hệ người Việt Nam chúng tôi hiện tại đã quan hệ với người Mỹ các anh một cách bình thường, nhưng tôi tin rằng ẩn sâu trong thâm tâm những bộ đội và người dân ngày đó vẫn còn chưa yên đâu”.

“Tôi biết. Tôi cũng không hy vọng được tha thứ”.

Bên kia, vài người xuất hiện. Họ cùng đoàn với cậu thanh niên đến lúc đầu. Họ khẩn trương đào bới với tốc độ nhanh hơn. Cạch… Tiếng cuốc chạm phải cái gì đó cứng đanh. “Đây rồi anh em ơi”. Đoàn người hò reo sung sướng. Họ nâng niu hài cốt tôi. Họ vuốt ve từng cái xương với ánh mắt hy vọng. Họ chờ đợi, rồi khắc khoải nín thở ngóng trông. Đó chỉ có thể là tình cảm của người dân với bộ đội mà thôi. Nén hương cháy hết cũng là lúc đoàn người dần hoàn thành công việc của mình. Những cái chắp tay cầu khấn lầm rầm mà vang vọng trời đông.

***

Tôi được phủ trong lá Quốc kỳ thiêng liêng. Thì ra cờ đất nước bây giờ đẹp như thế. Tôi đã nhìn thấy cờ bay phơi phới trên mỗi nóc nhà của thị trấn khi ngày Quốc khánh đến. Cờ to lớn, cờ hùng vĩ át hết khói xám độc địa. Cờ phần phật tung bay trong gió, đáp lại là tiếng hát quốc ca trong tâm tỏa ra khí thế oai hùng. Tôi được đưa đi trong không khí hào hùng như thế. Trước mặt, hàng trăm anh em đồng đội cùng chào đón người đã hy sinh cho Tổ quốc. Những khuôn mặt trong nghĩa trang này, có vài người tôi biết, còn phần lớn không quen. Chỉ biết rằng, tôi là một phần trong đó, tôi đã hòa cùng đất trời Tổ quốc.

“Này, cậu kể chuyện trận đánh cuối cùng xem nào?”.

“Tôi thì có gì để kể đâu. Tôi bị trúng bom chết”.

“Thế là anh dũng quá rồi. Nhìn cậu kia kìa, kia nữa. Cũng bị bom rơi đấy. May được đưa về đây”.

Chúng tôi tâm sự với nhau trong khói hương nghi ngút. Tôi đã yên ổn rồi phải không? Siêu thoát rồi mà tôi vẫn còn được ở lại đây? Điều này thật khó tin. Trước đây khi còn sống và cả khi mới chết, tôi vẫn nghĩ chết tức là sẽ xa rời thế giới con người, sẽ vĩnh viễn không còn được ở lại nhân gian. Vậy tại sao những người đồng đội cũ này vẫn còn nán lại? Tôi đem suy nghĩ đó hỏi một đồng chí đến nghĩa trang này đầu tiên. Đáp lại là câu trả lời không rõ ràng. Kể cả anh ấy cũng vẫn còn vương vấn gì đó nên chưa từ bỏ nơi đây. Tính ra đã có vài trăm anh em chia tay để về thế giới khác rồi. Chắc chắn thế. Vậy tức là số anh em còn lại hoặc là tự nguyện không ra đi, hoặc họ còn việc muốn làm ở trần gian.

Sức lực của một linh hồn không cho phép tôi suy nghĩ quá lâu. Tôi ngủ. Lần đầu tiên tôi mới có một giấc thoải mái. Tôi không mơ thấy đạn bom. Tôi chỉ thấy mẹ. Khuôn mặt mẹ mờ mờ, ảo ảo. Mẹ thương tôi vô cùng. Ngày tôi đi, không gì tả được sự đau buồn của mẹ. Giọng mẹ run lắm. Tay mẹ lạnh lắm. Cái lạnh không gì có thể đong đếm. Tôi xa mẹ khi chưa báo hiếu. Làm sao hết nỗi nhớ khôn nguôi này?

“Anh ở đó phải không?”.

“John? Sao anh lại đến đây?”.

“Tôi biết vì sao tôi và anh còn ở lại trần gian rồi”.

***

Tây Ninh.

Không còn thấy nữa. Khói phủ kín tầm nhìn. Tôi cố chong súng theo hướng máy bay. Bị cắt bom trúng là chết. Pháo bắt đầu bắn từng đợt đinh tai nhức óc. Ngày rồi đêm, quân ta bắt đầu đẩy lui không quân và hải quân địch. Nhưng rồi địch lại có chi viện. Suốt một ngày, tiểu đội của tôi đã hy sinh mấy người. Nếu phải xét tương quan lực lượng thì chúng ta thua thiệt nhiều. Máy bay và tàu chiến của địch trang bị nhiều vũ khí hiện đại, có sức tấn công rất mạnh. Nhưng vì Tổ quốc, tôi và đồng đội không được để mất một tấc đất nào. Tai chúng tôi ù đi vì nghe quá nhiều tiếng pháo rơi. Mắt tôi như long ra. Cả người tôi nhuốm đầy mùi khói. Cay quá. Áp lực vì hơi lửa, hơi khói làm đầu óc tôi không còn minh mẫn.

Kìa, máy bay địch đã đến rồi. Chiếc này lướt qua, chiếc kia đã rờ tới cứ như bầy nhặng bay vun vút không kể tử sinh. Vút qua rồi lượn lại, tôi trông thấy những luồng lửa cuối cùng, rồi ai đó ngã xuống. Là đồng đội. Cháy đen. Máu tóe ra, vương vãi khắp nơi. Đất đỏ. Đất nhuốm máu người. Đó là cái giá phải trả để quân ta bắn hạ được một chiếc.

Tọa độ X, bắn! Bắn đi. Các loại súng nổ vang lên dồn dập. Có khói. Là khói máy bay cháy. Rơi rồi. “Giữ nguyên trận địa”. Chỉ huy hô lên. Không ai dám bỏ vị trí. Hai chiếc máy bay địch đã rơi. Bên kia không còn ai sống sót. Chỉ còn vài người chúng tôi.

Lại có tiếng máy bay. Đạn phòng không và tên lửa vác vai của quân ta hiệp đồng bắn chặn, sau một lúc lại có khói bốc lên trên bầu trời. Sự phối hợp nhịp nhàng ấy như bản giao hưởng giữa chiến tranh. Quầng sáng như chia cắt đêm thành hai nửa. Một là sức mạnh chính nghĩa và bên kia là những kẻ dã tâm. Tin báo đến, nhiều người chết, cả bộ đội, tự vệ và dân thường.

Đêm đó, chiếc máy bay bị tiêu diệt nằm một đống trước mắt. Cả trận địa lặng đi. Tôi cũng không tin nổi vào mắt mình trước chiến công phi thường. Vậy mà… niềm vui ngắn chẳng tày gang. Diệt được máy bay địch thì vui rồi, mừng rồi. Còn hàng ngàn người dân vô tội bị trúng bom chết thì sao? Máy bay có thể mang được cả tấn bom. Số bom đã đổ xuống đất ta, phá hoại cuộc sống mới có chút bình yên sau kháng chiến. Tội ác của chúng tày trời, độc địa đến mức không thể đong đếm. Nhưng chúng không thể tiêu diệt được ý chí của nhân dân.

***

Tôi nhìn sâu vào xác máy bay Mỹ đã ở đó mấy chục năm về trước. John ở phía sau không nói một lời. Bây giờ, chiếc máy bay tối tân, niềm tự hào của kẻ xâm lược năm xưa chỉ còn là một khối sắt hoen gỉ, chỉ còn ý nghĩa nhắc nhở thế hệ bây giờ không được quên xương máu cha ông. John đột nhiên tiến lên, đưa tay sờ vào xác máy bay. Lạnh buốt. Tê tái.

“Tôi không nhớ quả bom nào đã giết anh”.

John nói rõ ràng từng tiếng. Có lẽ vì không còn sống trên đời mà chúng tôi kiềm chế được mối cựu thù.

“Nếu phải tìm ra nguyên nhân thì do tôi cố lao ra cứu bà cụ”.

“Tôi hiểu tại sao anh làm thế dù biết tính mạng sẽ gặp nguy hiểm”.

Hình ảnh bà cụ hiện lên rõ mồn một. Không còn thời gian, tôi đưa bà cụ vào hầm của mình rồi chỉ sau đó vài giây không còn toàn thây. Chiến sĩ hy sinh trên chiến trường. Chiến sĩ bảo vệ được nhân dân. Trong đầu tôi không có gì hơn thế. Không có thời gian nghĩ đến cái chết. Chỉ còn biết cầm súng chiến đấu. Chỉ còn biết không được đầu hàng. Chúng tôi ai cũng nghĩ sẽ chết. Tôi chết rất nhanh, còn đồng đội tôi chết từ từ. Đủ để thấy máu tươi thành dòng trên thảm cỏ. Đủ để thấy thi thể người từng mảng cháy đen.

Tôi đi theo tiễn John một đoạn đường. Có lẽ anh ta muốn nhìn thấy chiếc máy bay lần cuối. Cỗ máy đã cùng anh ta đã gây tội ác không thể tha thứ. Thân thể John tan dần ra trong sương trắng bao bọc, rồi tụ lại ở một thế giới nào đó. Tôi thì vẫn ở lại để nghe tiếng chim hót râm ran khắp bốn hướng. Bên dưới là thành phố, bên trên là trời. Chắc lại tiếp tục ngắm nhìn cuộc sống con người bên những người đồng đội ở đây. Không còn vấn vương lo nghĩ, trong tôi thanh bình đến lạ. Hôm trước, tôi nghe người nào nói nếu một linh hồn cảm thấy bình yên thì anh ta có thể khước từ siêu thoát, ở lại chốn nhân gian. Linh hồn ấy có thể xuất hiện khi được ai đó nghĩ đến và đồng cảm mạnh mẽ.

Nếu vậy, đến lúc nào đó sẽ có người để tôi kể câu chuyện của mình...

BIỂN GỌI

1

Quán cà phê nhỏ thó, khép nép giữa thành phố Quy Nhơn đầy nắng gió. Đã hai tuần nó trở lại đây và không muốn về. Người níu chân nó ở lại chính là nghệ sĩ đàn hát ở quán này, và cũng là ba nó.

Như thường lệ, quán tổ chức cho các ca sĩ nghiệp dư đến hát những tình khúc thời xưa. Cái thời nó chưa sinh ra, và đến bây giờ nó vẫn chưa đủ trải đời để hiểu hết những bài hát ấy. Nó đợi người đó, một người quan trọng với má, nhưng chưa chắc nó đã chấp nhận. Nấn ná ở đây cũng lâu, tiền còn lại cũng dần cạn.

Từng cơn gió biển mặn mà hương cá, hương tôm khiến lòng nó mát rượi. Nó vẫn thích thả mình dưới gió biển lồng lộng, gió như muốn xua đi nỗi lòng của người con thiếu cha. Má vẫn chăm sóc, vẫn dành tình thương yêu tha thiết cho đứa con đã lớn. Làm việc trên Sài Gòn khói bụi, má thương nên thường gửi những thức quà Quy Nhơn cho, nó chỉ ăn một ít rồi chia hết cho đồng nghiệp, bạn bè. Má gọi hỏi con có ốm đau gì không mà giọng yếu thế. Nó định nói với má về chuyện của ba nhưng không dám, vì má cũng lo lắng đến bạc cả tóc rồi. Người má cả nghĩ, chỉ sợ má lại bỏ hết việc để chạy đến với ba. Nó muốn gọi một tiếng ba, mà sao khó thế, chỉ có thể thầm nghĩ trong đầu, trong tim. Nó nảy ra ý định về hẳn nhà, rồi cứ nấn ná chưa muốn đi.

Nó cũng thèm muốn ba như mọi người con khác, nhưng nhìn thấy ba có người vợ trẻ đẹp, hát hay, sớm tối chăm sóc, nó lại nghĩ mông lung. Ba hạnh phúc thế, sao phải bận lòng vì chuyện của nó. Nó cũng đã lớn, đã có công ăn việc làm ổn định trên Sài Gòn. Ba ở ngay Quy Nhơn đấy má à, nó chỉ muốn đến bên má thốt lên như thế, nhưng mỗi lần định nói thì tim cứ thắt lại. Ba hôn cô ấy, ba âu yếm cô ấy, liệu má thấy rồi có tức giận, có tăng xông? Má vẫn còn yêu ba lắm, dù đã chia tay nhưng vẫn vấn vương trong lòng. Có đêm, nó thấy má ôm tấm ảnh ba khóc mãi, sao nó không thương cho được. Dù sao hai người cũng đã chia tay theo đúng pháp luật, ba cũng đã chăm lo cho nó đến tuổi trưởng thành, cho số tiền đủ trang trải khi bước vào đời. Ba tạm biệt nó để theo đuổi con đường nghệ thuật, suốt ngày nhốt mình trong phòng sáng tác nhạc, rồi đào tạo ca sĩ. Nhiều khi nó cũng muốn mình có mơ ước, có đam mê như ba.

2

Nó hay thấy ba ra biển, ngắm nhìn những tảng đá tròn vo như quả trứng. Không biết vị thần vĩ đại nào đã tạo nên những tác phẩm nghệ thuật hoàn hảo như thế. Biển mênh mông, sóng xô từng đợt trắng xóa. Ba đột ngột cất cao tiếng hát. Bài “Diễm xưa” đã quá nổi tiếng, giọng ba thâm trầm, từng thanh âm lên xuống chứa đựng sự da diết của người đã trải qua trường đời sóng gió. Nhưng có lẽ ba vẫn còn thiếu thứ gì đó để có cuộc đời trọn vẹn. Bài hát không dài, nhưng ba dừng lại mấy lần, có lẽ để lau đi những giọt nước mắt chưa kịp thành hình trong đôi khóe có những nếp nhăn hằn sâu tuổi tác.

Cuối cùng, nó cũng quyết định đến chào ba. Quán cà phê tối thứ tư đông hơn thường lệ vì có một ca sĩ hát rất hay đến biểu diễn. Ba ngồi đệm đàn, mắt lim dim như nhớ về thời đã xa. Nó đã uống hết hai ly cà phê, nhưng vẫn không thể tỉnh táo nghe hết bài hát. Ba già quá. Ngón tay chơi đàn đã không còn nhanh nhẹn, tinh anh như trước. Ba vẫn cố gẩy theo kịp nhịp ca sĩ, cánh tay run run như muốn níu kéo nốt những tháng ngày hết mình với nghệ thuật. Ba đã đạt được nguyện ước của mình, đã hy sinh một gia đình đang hạnh phúc để theo đuổi ước mơ không bao giờ trọn vẹn. Người ca sĩ đang hát là học trò ưng ý nhất ba đã đào tạo ra rồi trở thành bạn đời, nhưng bà đã bỏ ba đi theo tình yêu mới, để ba sống trong cô đơn vò võ hai năm. Rồi ba cũng ưng bụng một người học trò khác, cùng nhau sống nốt quãng đời ba cho là bình thản.

Ly cà phê đã nguội, nó nhìn ba chăm chú. Ba tiến đến, hai người chỉ chào hỏi mấy câu xã giao, nó cũng không cho ba biết tình hình của má. Ba chẳng hỏi, sao nó phải nói. Ngồi yên một lúc, bỗng từ miệng ba có tiếng nói thầm: “Quang...”, ba ấp úng, “Cô ấy…”. À ra vậy. Ba vẫn còn nhớ đến má. Cảm giác tha thứ trong nó như biến mất, thay vào đó là cơn tức giận. Ba chạm vào tay nó, như muốn giục nó trả lời. Cảm giác như có một dòng điện nhỏ làm miên man đứa con bất hạnh. Nhưng bây giờ nó nào nghĩ được gì nữa, nó chỉ thấy tội nghiệp cho má, người đã giữ mối tình thiết tha hơn hai mươi năm, người ngày nào cũng đem tấm ảnh kỷ niệm ra lau chùi cẩn thận. Ba có biết tất cả những điều đó không? Tiếng lòng nghẹn ứ chưa kịp thốt ra, nó đã đứng dậy, bước đi không quay đầu lại. Ba chạy theo nắm tay van nài, nó giật tay ra, mải miết phóng xe theo hướng biển.

3

Nó về nhà. Má đã làm xong bữa cơm từ lâu nhưng chưa ăn để đợi con về. Má lúc nào cũng vậy, “đợi chờ là hạnh phúc”. Câu nói cửa miệng má vẫn hay lấy ra làm cớ biện minh mỗi khi bị thất hứa, bị bỏ quên. Người phụ nữ đậm chất phố biển, khi đã yêu là bùng cháy tha thiết, da diết đến nhăn nheo, bạc tóc. Đêm đã gần đến, má vẫn đợi nó về ăn cơm, giống như má đã từng đợi ba mỗi tối đi đệm nhạc. Trăng đêm nay rất sáng. Nó và má cùng ăn, rồi cả hai ngước lên ngắm trăng tròn vằng vặc. “Má có nhớ ba không?”. “Lâu quá quên mất rồi con à”. Đó, má nói dối thật giỏi, sao cái tấm ảnh không một vết bụi? Rồi năm nào cũng thay khung, thay kính. Má giật mình, ngạc nhiên nhìn đứa con đã lớn nhưng bà tưởng vẫn còn bé bỏng. Ra nó cũng hiểu chuyện, cũng biết trong má còn giữ tình cảm vấn vương. Vì sao má vẫn cứ nhớ ba? Vì sao đã bao nhiêu năm má không mở lòng tìm hạnh phúc mới? “Giờ đã có tuổi rồi, tìm không được nữa đâu con”. Lại thế, má là vậy, chờ lâu quá bỏ phí bao nhiêu năm cuộc đời. Mắt má long lanh, nước tràn hai hàng chảy xuống. Sao má khóc? Má tiếc hai mươi năm phí hoài hay tiếc vì không đủ dũng cảm tìm ba? Nó không dám hỏi mấy câu đó, vì nó thương má.

Nó lang thang trên những con đường thành phố. Quy Nhơn giờ khác quá. Hai năm không về, nó nhận ra sự đổi thay chỉ sau một thời gian ngắn bôn ba trên Sài Gòn hoa lệ. Người dân thành phố bình dị này vẫn ngày ngày cố gắng tạo nên những con đường thoáng đãng, tinh tươm. Thành phố biển trầm mặc, nay được khoác lên chiếc áo mới, trang trọng mà tươi tắn, năng động nhưng không kém phần hồn nhiên, hương sắc. Tiếng xe cộ, rồi tiếng xào xạc của cây cỏ, lá hoa mỗi khi có cơn gió biển ùa đến. Gió mang mùi biển, gió tinh tươm vẫy gọi những con người đang hăng say trong cuộc sống cùng tạm thời nghỉ ngơi một chút, để hứng nắng, để hòa mình cùng với thiên nhiên. Ẩn trong không khí ồn ã của cuộc sống mưu sinh, về tối, thành phố của thi ca lại lên đèn, tỏa sáng.

Nó xin nghỉ công việc ở Sài Gòn, dù biết mình vừa bỏ lỡ một cơ hội để tiến thân. Quy Nhơn giờ cũng khá phát triển rồi, ở đây một thời gian kiếm việc, cũng là để góp phần cho quê hương. Bạn bè cho là dở hơi, nó mặc kệ cũng bởi nghĩ đến má. Má không còn trẻ, nó muốn má hạnh phúc, muốn tìm một người đủ tốt để chăm sóc má. Nó đã trưởng thành, cũng hiểu tình yêu là gì, tình thương ra sao. Ở tuổi má, không cần tình yêu quá nồng nhiệt, chỉ cần thương nhau thật lòng là đủ. Nó lững thững tiến từng bước chân đến bờ biển cho dễ bề suy nghĩ. Gió thổi lên lồng lộng, như muốn chứng minh con người phải cố tồn tại giữa bão táp phong ba. Hứng gió một lúc, nó thấy người âm ấm. Nó lại nhớ đến ba. Chẳng phải nó cũng như ba sao? Chẳng phải nó cũng chạy theo Sài Gòn xô bồ hoa lệ với mong muốn tiến thân mà quên đi thứ gió mưa miền biển? Dịu dàng biết bao tình yêu mặn mòi đằm thắm ấy. Má cũng là người dịu dàng như thế, cũng hẹn hò rồi trao nhau tình cảm với ba trong một chiều mưa.

4

Xa xa, một người đàn ông đứng bâng khuâng trước biển. Lại một lần nữa, ba chia tay với người phụ nữ kề bên sau mấy năm chung sống. Người thứ ba rồi đó, người có đáng quý thế nào cũng không bằng đỉnh cao nghệ thuật ba muốn hướng đến. Ba giống như một nhà tu hành, sớm tối nghiên cứu để thấm cái vô tận của đất trời, đâu giống những con người bình dị như má dưới kia. Trời và biển Quy Nhơn thật trắng, thật trong. Mặt biển lăn tăn, nhấp nhô con sóng nho nhỏ, rì rào như những bản nhạc Trịnh ba vẫn hát. Gió nổi, rồi sóng lớn dần, bạc đầu vỗ vào bờ cát. Biển thật đẹp nhưng cũng thật huyền bí. Ai biết dưới biển khơi xanh thẳm kia là bao nhiêu cuộc đấu tranh để được sống, để tồn tại. Nó đã về hẳn đây, đã từ bỏ sự nghiệp cao xa trên Sài Gòn. Nó yêu biển, yêu gió, yêu thành phố Quy Nhơn này. Nó đón nhận tất cả ở đây, sự đổi thay, tình người và cả những khó khăn trước mắt. Nó bắt đầu hiểu ba mình, đằng sau những sự chia ly là nỗi đau tột cùng. Nỗi đau đó, chắc ba phải cô đơn lắm, khi một con người nghĩ không ai hiểu được mình. Ba không nói với nó câu nào, nhưng nó đã dõi theo ba bấy lâu nay. Nó ngồi quán cà phê, nó nghe ba đàn để hiểu hơn về những năm tháng sống vì nghệ thuật, những ngày tháng đặt tình yêu và tình cảm gia đình làm thứ yếu, để vươn tới cái cao sang, cái dằng dặc của những người theo nghiệp cầm ca. Đỉnh cao đó, nó cũng chỉ dám ngước nhìn một cách mơ hồ. Nó cũng từng chỉ biết lầm lũi theo chân những người khắp các miền quê vào Sài Gòn mong tìm một con đường để sống tiếp.

Hai ba con chỉ nhìn nhau, thỉnh thoảng, ba đặt tay lên vai nó. Thứ tình cảm cha con nó tưởng gần như đã mất, lại một lần nữa được nhóm lên, được gió biển nâng niu, ve vuốt. “Hay ba về với má để có người chăm sóc. Chăm sóc đúng theo cách một người vợ chứ không phải người đồng hành cùng ba đi tìm chân lý. Được không ba?”. Ba ngẩn người, rồi ngước lên nhìn trời, nhìn mây. Bốn ngày sau, ba xuất hiện trước nhà, xách theo một chiếc va li chật cứng. Má đón ba mừng mừng, tủi tủi. Hai người không ôm nhau, không nắm tay nhau, nhưng nó biết, đây là ngày không thể quên được trong đời. Trong căn nhà nhỏ nằm lọt thỏm nơi góc phố, một người đàn ông và người phụ nữ đã đi qua sườn dốc cuộc đời, lại được nhìn thấy nhau, bên cạnh đứa con đã trưởng thành. Nhà đã cũ, tường đã rêu phong, tình cảm bấy lâu không được hâm nóng đầy đủ. Chỉ biết rằng trong cái nắng, cái gió, thứ tình cảm khác lạ sau bao nhiêu năm xa cách hiện ra, vừa khách sáo, vừa bịn rịn, có thể không còn là tình yêu tha thiết, nhưng cũng là thương cảm nghẹn ngào. Câu chuyện đã được chôn sâu bởi quá khứ, bởi những người đàn bà, những ca sĩ đã đi qua cuộc đời ba, nay chẳng ai nhắc đến. Có lẽ, hai người họ đã quy ước quên đi tất cả những chuyện cũ. Khoảng cách dần xích lại, căn phòng xưa kia ba và má hằng đêm tâm sự được mở toang cửa sổ, đón từng cơn gió biển thổi mát rượi.

Biển đêm. Nó lang thang ngắm trăng, vươn người hứng mùi muối, mùi cát. Thì ra trong cuộc đời, cảm nhận của mỗi con người không thể đoán trước. Hai mươi năm xa cách với bao khác biệt trong tư tưởng và cách sống, nay bỗng gạt hết, bỏ hết để đến với nhau. Hai mươi năm qua, ngày nào má cũng nghe nhạc. Nhạc xưa, nhạc nay, nhạc trữ tình, nhạc Trịnh…, tất cả chỉ để hiểu ba hơn, để có thể tiếp chuyện mỗi khi ba cần. Biển Quy Nhơn vẫn rì rào mê mẩn, vỗ về đứa con vừa hoàn thành công việc hàn gắn tình cảm của ba má, dù có phần may mắn. Nhưng chẳng phải may mắn cũng là phần thưởng của sự cố gắng đó sao? Những gì cần làm cho ba má, nó cũng đã làm gần hết. Giờ hạnh phúc rồi, được nhìn thấy ba và má bên nhau, nó cũng phải đi tiếp bước đường cuộc đời mình.

Ngoài kia, sóng xô vào đá vồ vập, như tiếng vỗ tay của biển…

VỀ BẢN

Tôi là một anh thầy về bản dạy học. Đó là nơi đặc biệt đối với tôi.

Đường núi nhiều triền dốc, thỉnh thoảng tôi lại ngồi nghỉ trên một tảng đá lớn. Mệt thật. Biết thế nhờ ai đó dẫn đường. Họ là người bản xứ, họ sẽ biết đi đường nào cho đỡ mệt.

Trên kia là mấy đóa dã quỳ. Loài hoa đó đâu nở lúc này? Chỉ nhìn thôi, tôi đã biết kiến thức của mình về rừng núi sai lầm nghiêm trọng. Chắc là một loài hoa nào khác. Tôi mù mờ, tôi sống an yên nơi thành thị. Cũng chỉ vậy thôi, tôi cứ tưởng sẽ có một cuộc sống bình lặng. Cái cuộc sống người ta trải thảm cho tôi, để rồi tôi đi theo nó, tôi hướng tầm mắt theo nó. Đến chết, tôi vẫn không hiểu được thế nào là một chút đắng cay cuộc đời.

“Mày cần phải thay đổi”.

Ông Len vỗ vai tôi rất mạnh, rồi nhìn thẳng vào mắt tôi nói câu đó. Ông Len là ai? Chắc là một người dân tộc nào đó. Trái ngược với mùi rượu tỏa ra, đôi mắt ông vẫn tỉnh táo lắm. Nó như có lửa. Nó cố mở to, nó kiên định. Tôi đã nghe nói mỗi khi người bản này đã quyết tâm làm việc gì thì họ phải làm bằng được. Như cái lần đầu tiên tôi lên bản, một cậu bé đã bám theo tôi cả ngày chỉ để quen với đường đi lối lại. Bảo về, nó không chịu, nhất định cứ bám riết. “Em muốn dạy anh. Em cũng đi chợ huyện mấy lần rồi. Em chả sợ. Người xuôi các anh nhiều khi chủ quan. Em là “thổ địa” ở đây mà còn ngã dúi dụi. Đấy thấy chưa, lại ngã rồi”.

“Em tên gì?”.

“Lìn ạ”. Cậu bé trả lời với giọng hờ hững. Trái ngược với vẻ ân cần lo lắng cho tôi. Cậu liến thoắng đưa tay lấy ra một chiếc bánh, phủi cẩn thận cho sạch bụi rồi rụt rè đưa tôi. Bánh giầy tối qua. Thứ bánh được người ta làm trong khi tôi thả mình giữa điệu xòe ngây ngất. Nhớ về ngày ấy. Khi nào lớn lên thì sẽ có cơ hội. Mà cái cơ hội đó có khi tuột mất. Từ khi lên bản, tôi càng có nhiều điều mơ hồ không hiểu được. Bà con sống đời tự do, đời ung dung tự tại, họ an yên, bình thản đón nhận tất cả. Ở đây như một thế giới khác, một không gian đặc biệt nếu so với guồng quay cuồng bạo nơi thủ đô sôi động. Không, đây vốn dĩ không phải như thế, chỉ là tôi đã quá mệt mỏi với cuộc sống vốn như một cỗ máy.

“Hôm đó thầy giáo Hưng cũng ghê đấy”.

Giọng nói cùng điệu cười ha hả của ông Len xóa tan đi sự tĩnh lặng trên đường núi. Tôi biết ông đang nhắc đến chuyện gì. Trai xuôi mà mến gái bản. Chuyện lạ đó đây, chuyện người bản sống lâu cũng ít thấy. Thì cũng có nhiều anh chàng dưới xuôi bị lạc vào thế giới đầy màu sắc trên này. Mà ít có ai đủ quyết tâm, đủ dũng khí để trụ lại với tập tục nơi đây. Ừ thì có thể rước dâu về xuôi, nhưng phải có gì đảm bảo với người ta là anh ta sẽ đối xử tốt với con gái họ. Cha mẹ nào chẳng lo lắng cho con. Lấy trai bản thì ít ra cũng ổn. Đi chợ rồi tán tỉnh nhau, rồi cha mẹ đôi bên gặp nhau, thế là xong. Còn đây, mỗi lần đi đi về về cũng mất cả ngày trời, rồi còn quà cáp qua lại, còn cả bản xì xào.

“Khó khăn lắm, khó khăn đấy thầy ạ”. Cả ông Len và Lìn đều trề môi buông dài tiếng thở than làm tôi càng thấy ngột ngạt. Để có được một chút hy vọng nhỏ nhoi, tôi đã xung phong đến bản dạy học. Chẳng phải nói, tôi hứng chịu vô số lời khuyên răn đến chỉ trích của cha mẹ rồi họ hàng, bạn bè. Nếu phiền lòng bởi họ, tôi đã không đến bản. Tôi cần phải thoát ra khỏi cái cỗ máy kìm kẹp. Tôi sống ích kỷ lâu quá rồi. Chẳng lẽ đến bây giờ không có nổi một chút gì đổi khác? Nhớ lần đến miền Trung cứu trợ đồng bào, tôi phải nói dối bố mẹ rồi lẻn đi trong đêm. Hai ngày sau về, tôi bị một buổi giáo huấn đến nửa ngày. Họ thương tôi, họ muốn tôi sống cuộc đời bao bọc. Chẳng như Lìn, cậu bé ở bản. Bé thế đã lăn lộn làm ở chợ. Bé thế tích cóp tiền cho cha mẹ, rồi còn có ý định cất nhà để sau này lấy vợ. Đơn giản thế thôi, họ tạo ra cuộc sống của chính mình.

“Đến rồi thầy giáo Hưng ơi”.

Ông Len chậm rãi bước đến nơi có mấy người đang đứng. Dường như họ ở đó đợi sẵn từ lâu lắm rồi. Lìn thì liến thoắng chạy đến, lấy bánh ra chia cho mấy đứa trẻ. Những nụ cười khanh khách rộn lên, rồi bọn chúng cúi đầu chào tôi dưới sự chỉ đạo của “thủ lĩnh” Lìn. Tôi cũng không hy vọng một màn chào đón như thế.

“Tôi cứ tưởng thầy không lên nữa. Chúng tôi chuẩn bị có thêm phòng học mới. Lần này quyết cho bọn trẻ học cái chữ”.

Tôi mỉm cười đáp lại giọng nói dễ thương ấy. Đúng ra, tim tôi đang đập thình thịch khi đã bao lâu mới được nghe tiếng của em. Giờ em đã là cô giáo. Đêm Hà Nội đầy sương, em nhắn tin cho tôi khoe, rồi hai chúng tôi kể chuyện qua tin nhắn trên mạng. Không ngờ em cảm thấy nhớ tôi. Em cũng đang cố gắng học để làm cô giáo. Dạy học ở bản không dễ, còn có thể mất đi tuổi xuân đang phơi phới. Em không sợ, em chẳng ngại gì, tất cả vì tương lai của bọn trẻ. Không, là tương lai của mọi người dân ở đây. Không có người hy sinh, chịu khó làm những việc nặng nhọc thì sao phát triển được? Mà muốn phát triển, mọi người ai cũng ăn no mặc ấm, ai cũng giàu lên thì cần phải có cái chữ, có kiến thức. Bọn trẻ bản phải đến trường.

Linh khác quá. Không còn là cô bé mới lớn với đôi mắt tròn to hướng về phía tôi. Không còn là cô bé nhút nhát, khép nép vào góc khi có người lạ. Cô có một lý tưởng, một ước mơ mãnh liệt. Còn tôi? Lúc bằng tuổi cô tôi thậm chí không một lần nghĩ đến việc đập tan cỗ máy đang bao bọc lấy thân mình.

“Cùng chuẩn bị phòng học thôi. Anh cần em giúp đấy Linh”.

Nàng nở nụ cười đẹp chưa từng thấy, rảo bước vội theo tôi.

TÌM THẤY NHAU

Hai tám tết. Bàn thờ nghi ngút khói. Tôi ngồi đó, thỉnh thoảng đưa mắt lên nhìn bức di ảnh bắt đầu in dấu bụi thời gian. Đó là Dũng, người yêu của tôi, người chiến sĩ cứu hỏa đã hy sinh trong một vụ cháy.

Đã lâu tôi không lau ảnh của anh. Cũng tội anh. Bởi tôi vẫn luôn tự trách mình vì đòi anh nghỉ hôm trước để đi chơi, làm anh phải trực bù hôm sau. Hơn ba năm chúng tôi vui buồn có nhau, chia ngọt sẻ bùi trong cuộc sống. Anh là người cảnh sát phòng cháy chữa cháy, còn tôi là cô bé bán tạp hóa ở chợ. Quầy hàng tôi dựng lên để mưu sinh, để nuôi đứa em nhỏ không may mồ côi cha mẹ. Cũng là hỏa hoạn đấy. Lửa không chừa một ai. Lửa làm gia đình tan nát. Lửa làm tiêu điều cuộc sống.

Ngọn lửa đó đã cướp đi gia đình tôi, cướp đi người đàn ông mà tôi yêu quý. Hai bảy tết, chúng tôi có bữa tiệc nhỏ kỷ niệm quãng đời sánh bước cùng nhau. Anh là người đàn ông dịu dàng, từng trải, nghiêm khắc nhưng lo cho tôi. Anh là tất cả, là cuộc sống của tôi. Bây giờ, anh chỉ còn là người trong bức ảnh. Bức ảnh đó không đủ làm tôi vơi đi nỗi nhớ trong mùa đông lạnh lẽo. Một cái tết không đủ đầy. Một cái tết đã khấm khá hơn ngày trước, nhưng thiếu nhiều người quan trọng của đời tôi.

Kỷ niệm bừng lên trong nỗi nhớ. Khuôn mặt gầy gầy, xương xương hằn lên niềm đau không thể phai mờ. Nhanh nhẹn và có phần tinh quái, chẳng trách anh là thành viên “xung kích” của đội cảnh sát phòng cháy chữa cháy của quận. Hôm nọ đến thăm các đồng đội cùng phòng như di nguyện của anh, họ cũng nhớ anh lắm. Anh bảo không gì quý bằng tình cảm đồng đội của anh em chiến sĩ, quả đúng thật nhỉ. Nhiều lúc tôi cũng ganh tị với họ, bởi họ được gần anh nhiều hơn tôi. Với anh, công việc, nhiệm vụ là trên hết. Thời gian dành cho người yêu tuy quan trọng nhưng cũng chỉ đứng sau nhiệm vụ. Tôi biết chứ. Tôi cũng thông cảm cho anh lắm chứ. Anh chiến đấu với ngọn lửa để bảo vệ đồng bào, đó là công việc vô cùng cao quý. Tôi cũng hiểu điều đó. Tôi cũng thấy xót xa khi bao nhiêu người đã thiệt mạng vì lửa. Tôi cũng mừng vui khi thấy một người lính cứu hỏa đưa người dân mắc kẹt ra khỏi đám cháy. Tôi khóc. Nước mắt tôi cứ thế chảy ra vì vui sướng. Tôi buồn khi thấy một chiến sĩ nào đó chẳng may bị hy sinh. Nhưng đó không phải là anh. Tôi vẫn ích kỷ. Tôi vẫn chỉ biết có bản thân mình.

***

Tết này, tôi lại đến thăm đội cảnh sát phòng cháy chữa cháy. Căn phòng nhỏ ấm cúng với dụng cụ, đồ đạc được xếp ngay ngắn, cẩn thận. Hôm nay có vụ cháy nhà dân, hầu hết các anh trong đội đã đi tác chiến hết, chỉ còn lại Long, người lớn tuổi nhất. Tôi cũng chỉ thân mỗi anh vì có lần anh đã cùng Dũng đi ăn với tôi. Lần đó, chúng tôi hẹn ăn tối trong một quán ăn gia đình. Sự có mặt của Long làm tôi bối rối. Tôi quay sang trách, Dũng chỉ cười xòa:

- Thông cảm đi mà người yêu xinh đẹp. Bọn anh vừa xong nhiệm vụ, anh ấy lại không có xe nên anh chở đi luôn, rồi cũng muốn giới thiệu em với đồng đội.

Cái điệu bộ chắp tay của Dũng như trẻ nít làm tôi phì cười, rồi cũng ngồi ăn cùng với Long. Già đầu mà pha trò đáo để, làm tôi và Dũng cười suốt buổi. Lính cứu hỏa là thế sao. “Tưởng các anh suốt ngày căng thẳng lắm chứ?”. “Đâu có em ơi, nghề của bọn anh khốc liệt lắm, nay sống mai chết lúc nào không biết đâu nên phải lạc quan và sẵn sàng chiến đấu bảo vệ nhân dân”. Tôi tròn mắt ngạc nhiên, rồi quay sang người yêu mình. Đúng thật. Sống nay chết mai. Lửa thật kinh hoàng và khủng khiếp. Lửa là tên sát nhân tàn bạo. Người yêu mình bên cạnh cũng sống như vậy. Anh ấy có thể ra đi bất cứ lúc nào. Rồi những khoảng thời gian hạnh phúc kéo dài bao lâu? Bây giờ thì tôi đã biết cảm giác ngày đó thế nào. Dũng của tôi đã không còn nữa. Anh ấy đã hy sinh. Anh đâu muốn bỏ tôi, bởi anh yêu tôi rất nhiều. Long đã đứng trước mặt tôi từ bao giờ. Thấy anh, nước mắt tôi cứ tự chảy ra, lăn dài hai bên má.

Long đưa tôi chiếc khăn giấy để lau nước mắt, rồi rót nước mời tôi. Chẳng hiểu sao thấy Long, kỷ niệm quá khứ hiện ra trong đầu như những thước phim quay chậm. Dũng ở đó, nở nụ cười quen thuộc chào đón chiến hữu. Dũng kể trong đội có bốn chiến sĩ rất giỏi, được đồng đội đặt biệt danh là “tứ quái” vì đều khoẻ mạnh, sức “trâu” và không ngại xông pha vào những hiện trường nguy hiểm. Đêm đó, anh ra đi. Chẳng kịp nụ hôn cuối. Chẳng kịp cái ôm vội vã. Tôi yêu anh. Tôi muốn anh hoàn thành nhiệm vụ của một người công an với nhân dân. Đúng, yêu là phải như thế. Nhưng đó là tình yêu của tôi ngày trước. Còn giờ đây, nỗi nhớ da diết biến tôi trở thành con người khác. Con người không còn là chính mình.

Tiếng Long gọi cắt ngang dòng suy nghĩ:

- Hạnh, thứ bảy này em có rỗi không?

- Em có. Nhưng để làm gì vậy anh?

- Đi cùng anh đến chỗ này.

Tôi đi cùng Long ra phố. Anh đưa tôi đến một ngõ sâu ngoằn nghèo. Long bây giờ cũng khác hẳn ngày xưa. Anh lính cứu hỏa vui vẻ, hay bông đùa biến đâu mất, nhường chỗ cho một ông già trầm ngâm, lúc nào cũng nghiêm mặt nghĩ suy. Tôi biết, anh là bạn thân nhất của Dũng. Nhưng đã ba năm rồi, anh vẫn giữ bộ mặt đăm chiêu ấy. Tôi cũng vậy, cũng không thể quên hết nỗi buồn của quá khứ. Nơi chúng tôi đến là một căn hộ sâu trong hẻm. Nhà với sơn vàng phủ rêu phong xam xám, tương phản với những ngôi nhà ba, bốn tầng vàng chóe xung quanh. Căn phòng buồn đau. Căn phòng thương nhớ. Trên bàn thờ nghi ngút khói có ba bức ảnh. Một người đàn ông với khuôn mặt hiền hậu, bên cạnh là một cô gái xinh xắn đang cười rất tươi. Ánh mắt thật yêu thương và hạnh phúc. Trước đây khi Dũng còn sống, tôi cũng cười toe toét như thế khi gặp anh, khi selfie với anh, khi nắm tay anh trong phút giây ngắn ngủi bên nhau. Tình yêu của chúng tôi là thế, dịu dàng và vội vã. Ảnh của Dũng ở ngay cạnh ảnh cô gái. Anh cũng cười nhưng chỉ mỉm môi nhẹ nhàng. Bức ảnh anh mặc cảnh phục nghiêm trang. Đôi mắt kiên định. Đôi mắt sống vì người khác.

Và kia, người phụ nữ trung niên xa lạ, người đang mừng rỡ bắt tay Long. Tôi chào bà rồi nhìn lên ảnh cô gái nghi ngại. Bà nắm tay tôi rất chặt. Bàn tay sạn chai. Bàn tay nhăn nheo mà ấm áp.

Vào cái ngày định mệnh đó. Hương, con gái của bà mới về nhà sau kỳ công tác dài ở Sài Gòn. Bố mất, chỉ còn mình mẹ. Hai mẹ con thương yêu nhau, nương tựa sinh sống. Hương không phụ lòng mẹ, tốt nghiệp loại giỏi, được làm trong công ty liên doanh. Rồi Hương được điều chuyển vào làm quản lý chi nhánh Đồng Nai hai năm. Hương muốn mẹ cùng vào với mình, cô có ý định bám trụ miền đất năng động này. Bà từ chối bởi đã quen với cái không khí tình làng nghĩa xóm. Hai năm không dài, cũng đủ để mẹ con mừng mừng tủi tủi mỗi khi Hương ra thăm nhà. Đêm đó, hai mẹ con say ngủ. Lửa từ nhà hàng xóm cháy lan ra. Vì mẹ con lâu ngày không gần nhau nên đã nói chuyện đến quá nửa đêm, hai mẹ con chìm trong giấc mộng không hề hay biết. Đến khi tỉnh giấc, bà đã thấy khói phủ kín nhà. Lửa bừng bừng cháy. Lửa nóng bỏng rát da, rát phổi. Bà vội cúi thụp người xuống theo hướng dẫn trên truyền hình, rồi cố bò ra cửa tìm lối thoát. Khói sặc sụa. Khói cắt đứt từng nhịp sống xung quanh. Lửa liếm tới, lửa bốc cao dữ dội. Bà nhớ lại thời gian thoát hiểm người ta đã nói chỉ có hai phút. “Nhưng con Hương? Con Hương đâu rồi”. Rõ ràng nó nằm ngủ cạnh bà mà giờ nó ở đâu? Bà cố khom lưng mở cửa. Khói xộc vào mũi. Bà ho sặc sụa. Bà không thở được. Lửa ngập tràn, lửa đã đến gần bà. Chẳng lẽ phải chết ở đây? Mà có chết thì ông trời hãy cho con Hương sống.

Một tiếng động chát chúa sau lưng. Bà quay lại. Rồi tiếng khoan, tiếng đục, tiếng cắt. “Là lính cứu hỏa! Cố lên các anh ơi!”. Người lính cứu hỏa mặt sạm đen, mắt ánh lên tia sáng hy vọng! Bà sắp ngất đi, rồi mơ màng cảm thấy mình đang được cõng trên một tấm lưng rộng lớn. Bà đã được nhường bình thở. Bà dần thở lại rồi được thấy ánh sáng. Bà chỉ kịp thều thào: “Cứu con tôi”, rồi ngất lịm.

Dũng là người lính cứu hỏa đêm đó. Có phải vì bà ấy, vì cô gái ấy mà anh phải ra đi mãi mãi? Không, anh làm thế vì nhiệm vụ, vì anh có niềm kiêu hãnh của mình. Trong bàn tay ấm áp của bà, bao nhiêu kỷ niệm của tôi với anh chợt hiện về, lúc đầu chậm rồi nhanh hơn. Bộ phim quay chậm bỗng nhiên tua nhanh, dừng lại ở cảnh cuối cùng là tấm hình chúng tôi chụp chung. Còn với bà, hình ảnh cuối cùng về anh chỉ là một chiến sĩ cứu hỏa cao lớn, mặt sạm đen, mắt tỏa ra những tia sáng của cuộc sống. Nhưng hỡi ôi, chúng ta chỉ là những con người nhỏ bé, không thể làm gì quá khả năng. Hương vĩnh viễn ra đi. Cha mẹ tôi cũng vậy. Anh cũng thế, ra đi oai hùng, ra đi vì nhường lại sự bình yên cho người khác..

- Con hãy tha thứ cho cô.

Bà thổn thức. Giọng bà tha thiết, van lơn. Tôi ôm bà. Tôi không nấc thành tiếng nhưng nước mắt cứ chảy ra, rơi mãi. Không cần nghĩ ngợi nữa đâu cô. Chắc chắn lúc đó anh Dũng không nghĩ gì nhiều đâu. Anh ấy chỉ nghĩ làm thế nào cứu được hết những người trong nhà ra ngoài an toàn thôi. Anh ấy là vậy. Lính cứu hỏa là vậy. Ai cũng thế thôi, phải không anh Long? Long gật đầu đồng ý, nước mắt anh cũng rơi trên má.

Tết sắp đến. Trong căn phòng nhỏ nghi ngút khói, hai người phụ nữ và một người đàn ông cùng khóc, cùng cười, cùng nhớ, cùng thương. Chúng tôi đã tìm thấy nhau trước mùa xuân bâng khuâng và vấn vương kỷ niệm.

Ngoài kia, tiếng xe cứu hỏa hú còi từng chặp. Long chào chúng tôi, nhanh chóng trở về đội tiếp tục công việc cao cả của mình.

MIỀN ƯỚC

Bóng tối vờn quanh mái tôn hoen gỉ của ngôi quán nhỏ. Quán bánh canh Trảng Bàng của tôi ở đất thủ đô. Hơn một năm bám trụ, tôi đã làm được thứ gì sau từng ấy thời gian xa cách với má?

Nhớ khi đi, tôi quyết tâm dứt áo khỏi mảnh đất từng nuôi tôi lớn. Bàn tay gầy gò, run run của má ươn ướt dòng nước quệt vội từ mi mắt tôi. Không, đó là lý tưởng tôi ấp ủ. Rời xa cái xóm nghèo với bụi cây, ngọn cỏ tỏa hơi đất xộc tận đến giường. Rời xa ký ức mấy buổi săn cá của ba, người đàn ông khắc khổ vẫn hay cho tôi cây kẹo đã chảy nhoe nhoét. Không phải tôi không hiểu tình thương của họ, nhưng tôi không thể sống mãi với cái nghèo.

- Bốn mươi triệu đủ không em? Anh thấy hơi ít. Anh tính thế này, thuê nhà thì đóng ba tháng một cũng hết hơn hai chục rồi. Còn tiền mua dụng cụ, nguyên liệu nữa. Em cố vay đâu được thêm đôi chục nữa đi.

- Để em thử hỏi xem, nhưng không hy vọng gì đâu.

Tôi khởi nghiệp ở đất Thủ đô hoa lệ với hai bàn tay trắng và một tình yêu. Thứ tình yêu cao cả, đáng giá hơn nhiều đối với tiền bạc. Trong cuộc đời hai mươi năm non nớt, tôi có hai tình yêu, với bánh canh Trảng Bàng và với anh. Ngôi quán nhỏ thó, nằm trong khu này là tất cả tâm huyết và công sức của tôi từ khi đến Thủ đô lập nghiệp. Tôi gặp anh, chàng trai của đời tôi trong một chiều thu đầy nắng. Nắng thu Hà Nội không gay gắt như mùa hè, cũng chẳng hanh hao như giọt nắng xứ Tây Ninh quê hương. Nắng nhạt nhòa như niềm đam mê thơ trẻ. Tôi chỉ là cô gái thôn quê, không thạo phố, chẳng thạo đường, nhanh chóng hút vào tình yêu đầu đời dịu ngọt. Hai bàn tay và chút tiền vay, cộng với món bánh canh quê nhà, tôi tưởng thế là đủ để lập nghiệp.

Đời nhanh chóng đánh vào tôi một cú thật mạnh. Đất Tây Ninh hồn hậu đậm sâu, nhưng phong vị quê nhà đâu thỏa mãn được người Thủ đô. Tiền vốn ít, vắng khách cả tháng, tôi nhanh chóng nhận ra mình nhỏ bé. Ở đây, không thể tìm ra thứ bánh đúng vị quê hương. Sợi quê vàng nghệ, nhìn tưởng dễ làm mà lại cực kỳ khó. Kiếm đâu ra thứ gạo trải qua tinh túy đất trời ở quê? Đặt nguyên liệu từ quê ra thì tốn kém, chất lượng lại không đảm bảo khi chuyên chở. Tôi cười nhẹ rồi đối mặt với thử thách đầu tiên. Sẽ chẳng sao khi anh ở bên tôi. Anh bảo: “Thì lấy bánh ở đây thay vào, còn tôm thịt thì đầy”. Chỉ thế thôi thì đơn giản, nhưng vị Tây Ninh không còn nữa.

- Ôi giời, em cứ làm thế đi có sao đâu, ngon là được.

Tôi đã nghe theo anh, rồi chế biến ra một món bánh canh “tạm được”. Đúng là vẫn có khách, đủ để sống và duy trì quán. Bánh canh thì tôi đặt loại miếng to ở lò rồi cắt ra. Thịt gà, thịt heo và tôm thì cố gắng nấu sao cho ngon. Thế là được. Bát bánh canh bưng ra vẫn nóng hổi nhưng khác với vị ở quê.

Má gọi từ quê ra. Giọng má thổn thức, rỉ rả tâm sự như muốn gọi đứa con gái nhỏ về quê. Chưa bao giờ tôi thấy bà như thế. Tôi vẫn gửi tiền về đều đặn mà. Tôi biết, má muốn sửa lại gian nhà nơi kỷ niệm với ba. Ba đấy. Ba của tuổi thơ đẹp đẽ. Ba của những buổi phát cây, lên rẫy. Nhà tôi thuần nông, ruộng đồng tỏa màu xanh bát ngát. Tôi như cánh cò vụt bay trong buổi chiều nào đó, lỡ miệng nói ước muốn trở thành đầu bếp, thành người nấu những món ăn ngon ở quê nhà cho người khác, rồi tôi sẽ được coi trọng, không còn sống đời nông dân bé nhỏ. Ba chỉ cười rồi xoa đầu đứa con gái mộng mơ. Tôi biết, thế là ba đồng ý rồi đấy. Trẻ con, hết tuổi thơ là vỗ cánh bay về miền mong ước, hết tuổi hồn nhiên là đối mặt với giông bão trường đời. Chính đứa con gái đó đã hiện thực hóa ước mơ con trẻ, đi đến chân trời mới, trong tâm vẫn nghĩ rằng phải cố gắng lên để rồi có tiền báo hiếu cho má. Ba về trời rồi, người ủng hộ tôi, người chắp cánh cho mơ ước đã ra đi, tôi ở lại, đem theo niềm hy vọng và mong ước chưa một lần nói ra.

- Con mở cửa hàng ở thành phố Tây Ninh không được sao? Ở đó gần nhà, lúc nào con về nhà cũng được.

- Không được. Con quyết rồi. Ở quê sao làm giàu được nhanh chóng. Quá nhiều người bán giống nhau, con sao cạnh tranh được? Chỉ có ở Hà Nội hay Sài Gòn mới kiếm tiền được thôi.

- Má biết. Nhưng sao con không chọn Sài Gòn?

- Vì... vì con thấy Hà Nội dễ làm ăn hơn.

Chắc má cũng biết đó là lời nói dối. Tôi chỉ muốn gần anh. Người con trai lấy mất hồn tôi chỉ qua vài buổi chat trên mạng. Đã quen với kiểu của các cậu trai quê, tôi nhanh chóng choáng ngợp trước sự quan tâm của chàng trai Thủ đô. Anh lãng mạn, nâng niu. Anh dùng lời lẽ ngọt ngào với nàng công chúa là tôi. Không, còn hơn thế. Chưa bao giờ một cô gái thôn quê lại được tận hưởng thứ tình cảm lạ kỳ. Nụ hôn nồng cháy của anh, rồi những đêm anh làm tôi hạnh phúc. Sao tôi về quê, chôn chân nơi đó được.

- Con không về đâu. Hằng tháng con gửi tiền cho má được rồi.

Đáp lại chỉ là tiếng thở dài của má. Mấy lần tôi nghĩ đến việc bán nhà ở quê để má chuyển lên ở với tôi, nhưng má nhất quyết gạt đi: “Má còn họ hàng, còn bạn bè chòm xóm. Ra đó lạ nước lạ cái, má sống sao?”. Má nói với tôi như vậy, rồi cứ thỉnh thoảng gọi tôi nói những chuyện không đâu. Hơn một năm xa tôi mà giọng má yếu đi trông thấy. Má bệnh sao? Chắc không phải đâu, vì má nói vẫn khỏe. Một mình làm ruộng, đâu cần khổ thế má ơi? Tôi chỉ biết hỏi thăm rồi kêu má cố ăn uống cho khỏe. Nói nữa má cũng không về với tôi cơ mà.

Nỗi nhớ má cũng nguôi dần, tôi lại tất bật với nấu ăn, bán hàng, tất bật cùng tình yêu đầu đời. Dạo này, anh không đến nhiều. Tôi cũng không có thời gian đi chơi với anh. Đã một năm rồi, món bánh canh Trảng Bàng của tôi đã có chỗ đứng hơn ở đất Thủ đô. Khách hàng sành lắm, nấu dối, nấu qua loa họ chỉ đến một lần rồi đi. Nó là kỷ niệm cay đắng của một người khởi nghiệp đầu đời. Tôi tự làm sợi bánh để bán. Mất công nhưng có đồ ngon. Nước lèo nấu từ công thức của má, ra Hà Nội tôi buộc phải điều chỉnh để hợp khẩu vị đậm đà ở đây. Cực nhất là nấu nước lèo sao cho đúng vị, sao cho thấm hết được tinh túy của món bánh canh Trảng Bàng quê hương. Đến rau ăn kèm cũng phải có hương vị riêng, tạo một dấu ấn cho cửa hàng. Tiền nợ dần trả hết, lại dành ra thêm được một khoản nho nhỏ. Liệu đến khi mua được ngôi nhà ở đây, má có nhìn ra con má thực sự tài giỏi? Chắc không đâu má. Tôi biết má vẫn coi tôi là con bé vô tích sự. Hồi đó nấu mãi không đúng vị, má bảo tôi bỏ đi, không cần cố nữa vì làm mãi cũng đâu có được, đi ráng thi vô cao đẳng cũng ổn. Đến bây giờ, tôi đã chứng minh cho má thấy, tôi còn làm được hơn thế. Quán nhỏ trong ngõ cũng đã nhiều người biết đến hơn, lượng khách quen cũng có thêm tương đối.

Anh bảo tôi phải mở quán ở mặt đường. Chỉ tiền thuê mặt bằng cũng gấp ba. Tôi phản đối yếu ớt, đầu óc lúc đó u mê mất rồi. Mặc lời dặn dò giữ mình của má, tôi lại lao theo anh, lao theo tình yêu tôi trót tin tưởng. Tôi như miền hoang mạc cạn khô tình cảm, song thứ tình cảm thực sự chính tôi cũng không nhận ra. Trò chơi tình ái cuối cùng cũng kết thúc. Tôi dại dột vay tiền mở rộng kinh doanh. Tôi không tính đến nguy cơ và sự cố. Dịch bệnh nhanh chóng đánh tôi suy sụp. Không bán được hàng nghĩa là kết thúc, vì bán hàng qua mạng không đủ bù chi phí. Anh đã ra đi khỏi đời tôi, để lại một mối tình khó quên và nỗi đau cồn cào, thỉnh thoảng nhói lên trong tim, trong óc.

Tôi đã về bên má. Đúng hơn, tôi chạy trốn khỏi thực tại. Cố gắng đem món ăn của quê hương lập nghiệp tại thành phố lớn đã thất bại. Chính má là người gánh hậu quả do tôi để lại. Má còn tiền. Má đem tất cả đặt vào tay tôi. Tiền ở đâu ư? Là chính căn nhà của má. Căn nhà ông bà để lại, chỉ vì tôi mà không giữ được. Rút cục tôi lại nghe lời má, mở quán bánh canh Trảng Bàng ở thành phố Tây Ninh. Niềm mơ ước của tôi, mong ước của con bé mới lớn, con bé tưởng mình hiểu cả chuyện đời và chuyện tình yêu. “Nhà thuê, vẫn là nhà của hai má con”, má nói vậy rồi lau những giọt nước mắt chảy ra trên má tôi.

Má bảo, có hối hận cũng đã qua rồi. Cái gì đã mất thì không thể giữ lại. Chỉ là, tôi vẫn còn cơ hội, còn má đã già rồi. Đúng rồi, tôi quá ích kỷ, chỉ chạy theo cảm xúc của mình. Ham muốn, đôi khi chính nó giết chết ước mơ, giết chết những tình cảm yêu thương ở ngay bên cạnh tôi.

Mưa đến rồi. Mưa to quá. Mưa rả rích không ngớt, như muốn trút giận vào miền Trung ruột thịt. Bão đến đây rồi. Tôi bên má, người đến cuối cùng cũng lo cho đứa con gái bé bỏng. Trong cơn bão đang tàn phá không tiếc thương quê nhà của tôi, má đang đứng bên cạnh, nếm món bánh canh Trảng Bàng do tôi làm ra. Món ăn từng đạt được một chút thành công ở Hà Nội, giờ quay về đất Tây Ninh, làm hài lòng các thực khách nơi đây, những người từ bé đã ăn đến quen cánh môi, đầu lưỡi. Bão tan, tôi lại bán. Dịch bệnh cũng qua, trong ngôi nhà thuê, hai má con bày bàn ghế, cùng bên nhau đi đến miền ước của tôi.

VỀ TÂY NINH

Mùi mắm xộc lên làm ông du khách Tây ngã ngửa. Mấy người cùng đoàn xúm vào đỡ ông dậy. Ông khách với bộ râu bạc tháo kính ngó vào chum mắm vừa tỏa ra thứ mùi ngất ngây.

“Ông có sao không? Sao tự nhiên ngã?”.

“Vì tôi ngạc nhiên quá thôi”.

“Ngạc nhiên gì?”.

“Là mùi mắm. Đã lâu lắm rồi ông ạ”.

Anh hướng dẫn viên ồ lên. Đoàn khách thích thú bỏ ra vài phút nghe câu chuyện ông kể. Mưa lại xuống tầm tã. Mùa mưa, có một đoàn khách du lịch đông người, thật hiếm hoi giữa cảnh khó khăn chung của ngành. Thôi thì mất thêm vài phút cho khách thư giãn cũng không sao. Dương, tay dẫn khách với hơn hai chục năm kinh nghiệm gọi một ly nước và chăm chú lắng nghe ông khách kể.

***

“Trong người tôi có hai dòng máu các vị ạ. Có một nửa là của Việt Nam đấy, bởi mắm Việt đã thấm vào máu tôi mất rồi”. Cũng trong chiều mưa trút xuống như nước sông đổ vào ngôi nhà nhỏ. Cũng trong gió thổi từng cơn. Vào đêm đó, tay lính dạn dày của quân đội Mỹ, người nhận nhiệm vụ đi thăm dò tình hình dân cư và lực lượng du kích. Liệu có thứ gì cản được niềm tự hào quê hương? “Người Mỹ chúng tôi cũng như các vị, đều tự hào về tổ quốc của mình. Chính phủ ra lệnh đến Việt Nam, là quân nhân thì phải phục tùng. Tôi ngạc nhiên. Tôi tò mò. Tôi đặt ra muôn vàn câu hỏi tại sao. Những người dân ở đây đâu giống như chúng tôi tưởng tượng? Họ sống bình thường, thậm chí khổ cực. Sao lại chĩa súng vào họ?”.

“Vâng, là để tìm du kích, tìm bộ đội miền Bắc trà trộn. Ký ức xa xăm đã lâu quá rồi, chỉ có thể kể lại theo trí nhớ già nua. Việc tôi là ai mà lại có suy nghĩ như thế thì phải kể từ thuở nhỏ. Tôi sinh ra từ cuộc tình oan trái giữa một nô lệ và điền chủ. Đừng tưởng chúng tôi không phân biệt đối xử. Bên nước tôi, người da đen và da trắng luôn xung đột, hiềm khích”. Ông già ngừng lại một lát, khuôn mặt như bị bộ râu dài che đi, nay lại sáng hơn bao giờ hết. Mắt ông mở to như muốn nhìn trọn cái đất nước đã cho ông tình thương, như có người mẹ sinh ông ra trên đời. Đã có lúc, ông không quên được nơi này, không dứt lòng chia tay trong tiếc nuối.

Đúng vậy, ông đâu xa được thứ nuôi ông khôn lớn. Là mắm. Là thứ mắm làm từ tép và cá cơm hồ Dầu Tiếng. Thứ đó thuần khiết, mặn mòi, là thứ làm bạn với chót lưỡi đầu môi. Cá hòa với muối. Chỉ thế thôi là đủ đem đến trong ông cả bầu trời thương nhớ.

Ngày đó, những buổi trời chuyển mưa, cá trốn đâu hết. Tiếng thở dài buồn bã từ xa vọng tới. Con cá cơm nằm chết trắng! Nó thà chết vinh còn hơn sống nhục. Không, chưa dứt mùa nước cơ mà? Cá cơm chạy trước, con tép theo sau. Những mẻ mắm cứ từ đây mà đến.

Hỏi người hướng dẫn, ông mới biết hơn chục năm rồi các nhà làm mắm không theo kiểu bắt cá như xưa. Thế làm sao có cá để ủ? Thì mua ngoài tàu biển. Ừ, cũng đúng. Thời buổi hiện đại, thời buổi buôn bán giao thương tấp nập, cá đồng sao cung cấp đủ nhu cầu? Cũng phải, thời thế thay đổi, không nên giữ mãi nỗi buồn quá khứ.

Trước đây, ông cứ nghĩ mình không thể xa được miền đất này. Hai mùa, mưa và nắng. Hai mùa đều là mùa yêu thương. Về Mỹ, nơi cách xa nửa vòng trái đất, ông vẫn ngửi thấy mùi thứ mắm quen thuộc hằng đêm. Ông nghe thấy biển, ông nghe thấy nước sông róc rách lăn tăn sóng gợn. Ôi đất nước phương Đông đậm tình. Ông là kẻ đi xâm lược đấy. Ông chĩa súng vào người dân thiện lương vô tội. Vậy mà… vậy mà thứ ông nhận được là gì? Là bát cơm với mắm. Thứ dành để nuôi sống họ. Thứ trẻ con ăn còn phải thòm thèm trong những ngày dòng nước hung bạo triệt tiêu đường sống.

Ông yêu chúng. Yêu từng mẻ mắm tươi mới mất mấy năm mới rút cốt. Cuối cùng, chính tình yêu thương giữa những con người xa lạ, thậm chí là kẻ thù đã níu kéo ông ở lại vùng đất này. Cũng đều là tình yêu thế thôi. Như tình yêu của ông nơi quê nhà. Ông sinh ra và lớn lên trong một trang trại miền Tây nước Mỹ hoang vu. Nơi có lẽ ở Việt Nam cũng nổi tiếng. Cha ông, một vị cao bồi Texas lúc nào cũng dặn con trai mình phải giữ được khí phách của đàn ông. Vậy sao cha? Khí phách sao đây khi một bên là nhiệm vụ, một bên là những người dân vô tội? Họ còn nuôi con, cho con ăn thứ mắm quý giá của họ. Ông biết, trong mắt người dân ở dây, họ vẫn tức giận, vẫn căm thù kẻ xâm lược, kẻ giết hại đồng bào. Nhưng sao họ vẫn cho ăn, vẫn cho ở lại?

***

Trang trại ở quê nhà. Năm nay mùa nắng nóng. Ông già người Mỹ tên John lấy ra một tờ giấy trắng tinh. Ông đặt bút viết những từ tiếng Việt nghiêng nghiêng. Nắng chiếu nhẹ đến làm dòng chữ ánh lên màu xanh lam huyền bí. Ông nhớ ai? Người phụ nữ đã cưu mang ông ngày trước. Người phụ nữ cho ông ăn cơm với mắm hằng ngày. Thứ mắm ấy ông không bao giờ quên. Vị mắm chua đọng lại thật lâu, để rồi khi nó hòa chung với hột cơm nóng hổi, trở thành một vị ngon không sao tả được. Cô ấy nói đó là cá cơm, thứ cá bé nhỏ sống tự do. Loài cá ấy dường như sinh ra để đem lại cho con người những xúc cảm vị giác. Loài cá nhiều vô kể, bơi theo dòng nước biển để thẩm thấu vị mặn mòi của thiên nhiên. Vậy sao? Còn thứ mắm này? Là cá cơm hồ Dầu Tiếng. Chúng đâu được tự chọn nơi chết của mình. Chúng chỉ có thể chết ở nơi đó. Như chúng tôi, dù không muốn chiến tranh nhưng vẫn phải tranh đấu.

Từng lời của cô gái ấy như xát muối vào tim ông. Lời gằn từng tiếng căm phẫn mà vẫn pha chút lòng thương xót. Cô ấy vẫn coi ông là con người dù đã làm những chuyện ác hơn cả cầm thú.

***

Cuối cùng, ông John đã trở lại Việt Nam. Tiếng là tự túc nhưng ông đăng ký hết tua này đến chuyến khác. Ông muốn tìm người con gái năm xưa. Ông muốn nghe lại tiếng hát một thời gây nhung nhớ. Cô ấy hát những bài dân ca lúc trầm lúc bổng. Ông không hiểu hết, chỉ biết bài ca nói về người nông dân vất vả một nắng hai sương, dồn hết tình cảm cho con cái. Lạ cái, cô biết hát cả tiếng Anh. Thì hát cho lính Mỹ nghe mà. Bài hát về một món ăn ở trang trại miền Texas. Ở đó, chỉ có sa mạc, chỉ có hạt cát bụi mù và những cây xương rồng cố vươn vai tìm sự sống. Và người mẹ Mỹ, người làm món rau củ cho đứa con trai bé bỏng, cố nuôi lớn để rồi trở thành quân nhân làm nhiệm vụ tham gia chiến đấu nơi xa xôi. Anh ta đi tìm vinh quang cho nước Mỹ bằng cách tàn sát và đàn áp người dân vô tội.

Câu chuyện của ông John kết thúc. Đoàn khách vẫn chưa muốn đứng dậy. Tiếng nói bên cạnh vang lên: “Ông có muốn gặp lại cô gái ấy không?”. Đáp lại chỉ là cái gật đầu. Muốn lắm chứ. Muốn nghe giọng hát của cô ấy. Muốn ngửi mùi hương của cô ấy. Muốn ăn mắm chua Tây Ninh cô ấy làm. Tất cả suy nghĩ điên rồ ấy đang biểu tình trong tim, trong óc người cựu binh già. Sẽ ra sao nếu gặp được cô ấy? Sẽ ra sao nếu cô ấy đang có một gia đình hạnh phúc? Tất cả những điều đó ông John đã suy nghĩ từ lâu lắm rồi. Năm mươi năm rồi đấy. Không ngày nào ông không nghĩ về điều đó. Dù ông không lấy vợ, dù ông vẫn một lòng tôn thờ mối tình đầu đẹp như mơ và cũng tàn nhẫn như con cá cơm chết đi để nuôi sống con người.

Ông đã mấy lần đến Việt Nam để tìm lại mối tình sâu nặng đó. Ông còn thuê cả công ty thám tử ở đây nhưng không thành. Chuyến đi lần này có lẽ là hy vọng cuối cùng của ông. Nếu lần này không tìm thấy cô, ông sẽ về Mỹ, sẽ chết ở trang trại quê nhà. Ông đã phụ nhiều người quá rồi, đến nỗi số nợ đó không thể trả hết trong kiếp này. Ông nghĩ đến cha mẹ, họ đã luôn mong ước được nhìn thấy, được tự tay bồng bế đứa cháu nội sau bao nhiêu năm đằng đẵng. Thậm chí, họ chỉ muốn con trai yêu quý có một mối tình, một người phụ nữ chăm sóc sớm khuya. Thế là đủ cho một gia đình Mỹ phải không? Còn với Việt Nam? Còn người Việt nữa. Ông cũng mang nợ họ rất nhiều.

***

Chuyến tham quan của đoàn khách nước ngoài đã kết thúc. Ngôi quán nhỏ vừa làm nhà hàng vừa là nơi giới thiệu đặc sản quê hương. Chỉ còn một người ở lại. Thẫn thờ, trầm ngâm như suốt mấy chục năm cuộc đời chỉ để trút lên cho cảm xúc lúc này. Dương, người hướng dẫn viên du lịch nhiều năm kinh nghiệm, đang để mặc hai dòng nước mắt chảy đều trên má. Bao nhiêu năm làm nghề, lòng anh đặt cả vào tình yêu đất nước, yêu những món ăn của quê hương. Anh dành trọn tâm tư và cảm xúc khi hướng dẫn khách du lịch. Phải làm cho họ hiểu, cảm nhận được thế nào là văn hóa, đặc sản Việt Nam. Ngay cả thứ bình dân như mắm chua Tây Ninh. Nó bình thường thôi nhưng là cả một bầu trời thương mến. Như mẹ đã ủ mỗi mẻ mắm bằng đôi tay chai sạn và cả tình yêu dành cho người ăn. Mẹ thỉnh thoảng đi hát cho lính Mỹ nghe đấy, vậy mà mẹ vẫn trân trọng món mắm quê hương.

Anh muốn gặp ông John. Anh muốn hỏi ông ấy về cô gái Việt Nam trong câu chuyện. Ít ra, anh sẽ có thêm thông tin nào đó về tình đầu của mẹ, người chưa một lần được thấy. Chỉ duy nhất một lời của mẹ làm anh chần chừ. Mẹ anh, người đã dặn con trai rằng đừng bao giờ ngỏ lời nếu gặp người đàn ông trong câu chuyện. Ngày đó, mẹ đã gặp người đàn ông tên John trong buổi hát. Mẹ hát riêng cho ông ta nghe khúc dân ca, thứ không được biểu diễn trong quán bar chộn rộn. Mẹ biến ông ta thành một người nghiện mắm chua Tây Ninh.

Mẹ anh bây giờ không thể cho anh câu trả lời, vì bà đang nằm im lìm trên chiếc giường bệnh. 50 năm, khoảng thời gian xóa đi tất cả. 50 năm, nhiều lần anh nghe câu chuyện mẹ kể. Trong lần hiếm hoi tỉnh lại, mẹ sợ ông John sẽ thất vọng nếu thấy mẹ bây giờ.

Con cá linh, dù không được chọn nơi chết, nhưng sau khi chết nó vẫn có ý nghĩa.

Dương đứng dậy, lục túi tìm danh sách đoàn khách du lịch. Anh vội vã lao ra ngoài trong cơn mưa tầm tã Tây Ninh.

NƯỚC MẮT BÊN KÊNH

Sáng sớm. Gà trên thuyền gáy o o. Sài Gòn chưa sáng, trăng muộn vẫn mờ mờ trên cao. Vài chiếc xe ben lao vun vút trên đường, cố nốt chuyến hàng đêm trước khi hết thời gian cho phép. Kênh lềnh phềnh rác rến ngay cạnh phố. Chợ cóc chẳng biết mọc lên tự bao giờ. Vầng dương dần tỏ, nhà cao tầng bên kia sông lấp loáng bóng hình dưới nước.

Chiếc xe đẩy chở hoa quả nặng nề leo dốc. Tủ kính được bày lên ngay bờ kênh. Xe cộ bắt đầu nổ máy, gắt còi. Tiếng học sinh lao xao vọng cả đoạn đường nhỏ. Sài Gòn cao điểm. Đường đông dần rồi tắc. Chen chúc. Biển xe ép sát nhau cố nhích lên từng ly từng tí. Chờ thêm nữa cũng thế. Tôi đành tạt vào quán hoa quả sát bờ kênh.

- Cho con miếng đu đủ đi bà Tám.

- Có ngay. Chờ tao chút.

Đôi tay già nhăn nheo mà gọt đu đủ thoăn thoắt. Loẹt xoẹt loáng cái là xong. Mấy miếng đu đủ đều tăm tắp dần hiện ra, lấp đầy đĩa như một tác phẩm nghệ thuật.

- Con ăn hết nghen bà Tám?

- Cha bây. Ai cấm đâu.

Ăn xong một miếng đu đủ, chiếc đĩa trên bàn lại được lấp đầy bởi miếng khác. Chắc bà nghĩ tôi là cái thùng không đáy. Trái cây miệt vườn vừa thơm vừa mát, ăn một lại muốn ăn hai, y như lời quảng cáo trên tấm biển nguệch ngoạc.

- Ăn nữa hông để tao cắt thêm?

- Con no rồi bà.

Mấy đứa học sinh ăn sáng xong, đến chỗ bà Tám ăn miếng hoa quả, đứa nào đứa nấy cười đùa thích thú. Bà cũng cười với tụi nó. Điệu cười móm mém, đôi khoé mắt nhăn nheo hằn lại. Tôi nhìn bà chăm chú rồi cũng cười góp vui. Cười cho bà vui thôi, tôi cũng chẳng có tâm trạng đó lúc này. Bà Tám thấy tôi cười, mặt chợt nghiêm lại:

- Rồi kiếm được việc chưa con?

- Có chỗ gọi rồi nhưng con thấy không hợp.

- Thời buổi thóc cao gạo kém, có chỗ làm tốt rồi, kén chọn chi?

Lại câu nói ấy. Bà nói cứ như thể bà nội tôi, dù tôi với bà chẳng phải họ hàng thân thích. Ừ thì bà cũng cô đơn, tôi cũng thế. Hai người cô đơn giữa Sài Gòn rộng lớn. Đâu ai để ý. Đâu người kết thân. Sao lại cứ tìm đến nhau.

Đường vẫn tắc, chẳng biết nguyên nhân tại sao. Đĩa đu đủ gần hết, bà Tám đứng dậy lấy mấy trái xoài cắt bỏ vào đĩa chẳng cần biết tôi đồng ý hay không.

- Ăn đi tao mời.

- Bà mời thế lấy đâu ra lời?

- Tao hổng cần. Bây đến ăn tao vui rồi.

Tôi quay sang nhìn đường. Vẫn tắc. Lại đưa miếng xoài lên cắn một miếng. Ngọt lịm, thơm mát. Tôi định khen một câu cho bà vui thì thấy bà rơm rớm. Điệu cười xởi lởi móm mém nhường chỗ cho hai giọt nước mắt, thứ hiếm hoi của một cụ già gần đất xa trời.

- Bữa nào cũng vô mà tao chưa biết tên. Bây tên chi?

- Dạ con tên Trung.

- Rồi làm gì cũng trung bình hả con?

Chắc già làm bà lú lẫn. Ai lại đùa thế bao giờ. Không, bà hoàn toàn đúng. Từ học hành đến thể thao, tôi luôn mờ nhạt. Ra trường, làm ở đâu cũng bình thường, không có gì nổi bật. Sự thật trần trụi lắm, tức cũng phải chấp nhận. Miếng xoài trong miệng bỗng trở nên đắng ngắt.

- Còn cháu tao. Nó tên Hạnh mà không có đức hạnh.

Bà Tám lại bắt đầu kể chuyện. Câu chuyện như mọi ngày. Bà kể rồi lại quên. Tám mươi tuổi chứ có ít đâu, câu được, câu mất nhưng cũng đủ để tôi hình dung, rồi lắp ghép lại cho ra một câu chuyện hoàn chỉnh. Người Vĩnh Long lên Sài Gòn làm ăn cũng nhiều, nhưng dân buôn thuyền bán trái bám vào dòng kênh chỉ có vài người. Bà vốn là dân chợ nổi. Ở đó cũng không đến nỗi nghèo, sống trên thuyền nhưng con cái được đi học trên bờ. Đứa con gái duy nhất lại bỏ bà ra đi. Đi vài năm, nó ôm một đứa bé trở về.

- Má hổng giúp con thì ai giúp con nữa?

- Đi đâu thì đi. Để cháu tao nuôi.

Lại sông, lại nước. Lại xách trái cây xuôi dòng đi bán. Định nghỉ, cái tội nợ lại níu chân. Tiền để dành cất nhà trên bờ cũng cho đứa con để nó lập nghiệp. Bà lại tay trắng. Mấy chục năm buôn bán trên sông bỗng tan thành mây khói. Thời gian lặng lẽ trôi, như dòng nước sông Hậu hiền hòa vẫn chảy mãi không ngừng. Con nhỏ Hạnh, cháu gái bà dậy thì, phổng phao, trai theo từng tốp. Học xong lớp 11, nó đột ngột đòi lên Sài Gòn.

- Ngoại cho con tự lập nghen ngoại?

Bà cụ nghẹn ngào:

- Bây thích cứ đi, tao hông cấm. Đừng mang bụng bầu về nghe con.

Bà khóc. Con bé mặc kệ, xách ba lô đi thẳng. Y như rằng hơn một năm sau, nó vác bụng bầu về thật.

- Ngoại còn tiền cho con mượn đi phá thai.

Còn bao nhiêu, bà vét hết đưa nó. Nhìn cháu đi, bà chỉ biết khóc, rồi lắc đầu tuyệt vọng. Dưới sông, con thuyền cũng là tài sản duy nhất còn lại đang lắc lư, chao đảo. Trời chẳng thương bà già tội nghiệp. Có lẽ kiếp trước mang nợ nhiều quá. Rồi một hôm, có người trên Sài Gòn xuống báo tin, con Hạnh làm cave, lại hút chích nên bị bắt rồi. Bà gói ghém đồ đạc, một thân một mình lao vào dòng người đông đúc trên thành phố phồn hoa. Ước mong tìm lại cháu sao mà xa vời quá. Hỏi đủ nơi, tìm đủ chỗ cũng không thấy con bé đâu. Cuối cùng, bà dừng chân ở cái chợ ven kênh này. Toàn dân buôn bán sông nước, sống bám vào chút ồn ào dư thừa của cuộc sống năng động. Cái cuộc sống quá lạ lẫm với người như bà.

Đường đã vãn bớt. Có vẻ cảnh sát giao thông đã tìm ra nguyên nhân gây tắc và giải tỏa nó. Tập hồ sơ bên cạnh đã phủ đầy bụi, tôi phủi qua, đứng dậy dặng hắng:

- Thôi con phải đi. Chào bà nghen!

Bà cụ buông tiếng thở dài đánh thượt. “Ừ bây đi đi. Đi làm phải ngẩng cao đầu nghe con. Đừng dậm chân tại chỗ. Tên Trung mà hổng có được trung bình đâu con. Mà làm chi cũng phải nhớ đến ba má, đừng bỏ gia đình đi nghe con?”. Vừa nói, bà cụ với tay rút tờ giấy ăn, lau lau hai khóe mắt. Già thế, chắc nước mắt chảy cũng cạn rồi. Tôi lại lao vào dòng người vội vã. Đường phố hỗn loạn tiếng máy nổ, tiếng còi xe, nhưng sao tôi không nghe thấy gì cả. Chỉ còn lại nụ cười móm mém, đôi mắt nhăn nheo bên dòng kênh đầy rác rến. Đôi mắt ngày ngày hướng về biển người đông đúc, cố tìm ra chút hy vọng mong manh… Nhưng nhiệm vụ của tôi còn đang ở trước mắt, thành phố rộng lớn này còn biết bao nhiêu cảnh ngộ đáng thương nữa. Tôi tự nhủ, mình phải làm tròn bổn phận, như mong ước của bà cụ già đáng thương kia: “Tên Trung mà hổng có được trung bình đâu con”. Nghĩ về cảnh ngộ, không biết còn bao nhiêu con người, bao nhiêu số phận nổi trôi như thế nữa. Tôi mong ước công sức của mình sẽ góp phần nhỏ bé giải quyết bớt gánh nặng. Mong sao rằng, ở nơi nào đó những phận đời hãy giác ngộ đừng gây ra hoàn cảnh đáng thương cho người khác.

TÂN THỜI

“Xin chào các bạn, lại là tôi đây, ông Nguyên đã trở lại với các bạn đây”.

- Không được, chú nói còn gượng gạo quá, phải tự nhiên hơn, mặt chú phải tươi hơn chứ ỉu xìu như thế thì ai xem.

Con bé lắc đầu nguầy nguậy, búi tóc được quấn gọn gàng lắc lư như muốn rơi ra. - Mà thôi xõa ra đi cho đẹp. Không, đẹp quá thì tôi lại xiêu lòng mất. Tôi là lão già độc thân đó…

Tại sao tôi lại không lôi mấy câu suy nghĩ này vào vlog? Thôi, ngừng ngay. Là do sợ con bé biết tôi thích nó. Tôi, một lão già khú đi thích một con bé sinh viên. Thật điên. Thật khùng. Sáu mươi hai tuổi đầu, gần đất rồi, cũng không thể làm gì hại đến thanh danh của một cựu chiến binh được. Làm vlog thì được, chẳng ai cấm cả... Ông Nguyên nghĩ!

- Gạt bỏ xấu hổ xong chưa chú? Quay nhé?

- Chào các bạn, chào mừng các bạn đến kênh “Chuyện thời chiến”. Hôm nay, tôi sẽ kể cho các bạn nghe về thời chiến tranh. Các bạn sẽ hình dung ra cuộc chiến đấu một mất một còn là như thế nào chưa?

Thế là ông Nguyên chỉ việc kể ra mấy câu chuyện chiến đấu với địch. Quãng đời đó thì ngồi kể cả ngày cũng được. Chỉ cần một ấm trà đặc hay cốc cà phê thì ông có thể tuôn ra hàng đống chuyện về những trận chiến, những lần trèo đèo lội suối, rồi ăn ở ra sao, tâm trạng của bộ đội thế nào. Quả là một mảng đề tài màu mỡ để khai thác.

Nghề bảo vệ cũng không quá tất bật, chỉ bận đầu giờ sáng và cuối buổi chiều. Thời gian còn lại, ông bám lấy cái smartphone để xem mấy clip trên YouTube. Đó là thú vui duy nhất của ông, một anh bộ đội giải ngũ, một người chỉ biết chuyện chiến tranh. Thời bình rồi, ít ra cũng còn nghề bảo vệ để làm. Xem clip chán cũng chỉ thấy toàn nội dung nhảm, có vài kênh nghiêm túc thì ít người xem. Ông chợt nghĩ, nếu mình lên đó kể về thời chiến đấu thì biết có ai xem không, hay lại bị “chết” như mấy kênh kể chuyện khác. Bây giờ bọn trẻ có quan tâm cha ông xả thân giữ nước như thế nào đâu, có thần tượng chú bộ đội như xưa đâu. Nghĩ vớ vẩn làm chi.

“Chào các bạn. Tôi là Nguyên. Một cựu chiến binh từ chiến tranh trở về. Tôi sẽ kể cho các bạn về sự gian khổ thời chiến”.

Đứng giữa hầm để xe giới thiệu clip, có bị điên không? Không, chỉ là phút nổi hứng của gã bảo vệ già đã quá nhàm chán với cuộc đời. Hầm xe đêm muộn chẳng có ai nên ông mới dám “giới thiệu” như vậy. Nhìn ra góc hầm, một con bé đang há hốc miệng, hai tay như muốn vỗ nhưng ngập ngừng vì đang nửa đêm.

- Chú ơi. Chú có muốn làm clip kể chuyện về bộ đội không? Chủ đề này chưa ai làm đâu.

- Chú phải làm việc nữa. Không làm được đâu, chú chỉ xem rồi tự nhiên nổi hứng thôi. Chú đâu có biết làm mấy thứ này.

***

“Các bạn cứ thử tưởng tượng xem. Bây giờ nếu bạn chỉ cần nhịn một bữa thì sẽ đói như thế nào, nhưng thời đó, tôi phải nhịn ăn, nhịn uống suốt hai ngày, rồi đến khi mưa xuống, chảy qua kẽ đá thì tôi mới có chút nước để cầm hơi. Bởi vì sao các bạn biết không… Vì nếu tôi chỉ cần thò mặt ra thì sẽ ăn ngay một viên đạn vào giữa trán. Rồi sẽ chết ngay lập tức…”.

- Cắt chú ơi. Ôi hay quá. Hôm nay, chú đang có cảm xúc à, sao tuôn hay thế?

- Đâu có gì đâu, chú vẫn kể cho mấy đứa cháu ở quê nghe mà.

Con bé đưa ông chai nước, cười ngoác miệng:

- Sao chú không lấy vợ, rồi khi kể cho con chú nghe chắc nó thích lắm.

- Chú mà lấy vợ, chắc con chú hơn tuổi cháu nha con.

Ông giơ tay cốc đầu nó, tay cố tình cốc vào cái búi tóc dày. Nó không bao giờ xõa tóc, chắc nó chỉ làm thế với bạn trai thôi. Bình thường, nếu ai hỏi ông về chuyện vợ con chắc ông sẽ buồn và tức. Duy con bé hỏi thì ông lại thấy vui. Nửa năm nó bám lấy ông, biến ông từ một lão già vô tích sự thành “ông chú xì tin”. Không có nó, chắc ông chẳng được mấy đứa nhóc trên đường gọi: “Ông Nguyên kìa, ông Nguyên ơi”.

Ông nhận tiền chiếc xe cuối cùng, rồi pha một ấm chè đặc. Ông đã quay lại công việc bảo vệ như trước. Đều đều và lặng lẽ. Ông chỉ là một lão già đã qua thời của mình từ lâu và không chắc mình đã có cái gọi là “thời” nữa. Thời của ông chỉ là mấy chục năm về trước, khi ông mang trong mình niềm tự hào, còn giờ đây, cuộc dạo chơi giữa thế giới giải trí của bọn trẻ cũng đã đủ lâu rồi.

Ông đã đổi qua dùng chiếc Nokia cục gạch, đổi số điện thoại. Không còn Internet, không còn Facebook, không còn YouTube. Ông giờ đây còn bình lặng hơn trước với buồn vui lẫn lộn. Ông vẫn làm bảo vệ, nhưng đã chuyển qua thành phố khác sống, cắt đứt mọi liên lạc với những người quen cũ. Không vợ con, quê nhà thì cũng lâu không về, chẳng ai biết ông là ai nữa. Xã hội kết nối thông tin cũng có cái hay là khi bạn không hoạt động nữa thì sẽ nhanh chóng chìm xuồng. Hồi đó, ông chụp được cái ảnh con bé đứng cười một mình lúc xem clip trong máy quay. Ông in ra một tấm ảnh và luôn mang trong ví. Ông là lão già, ông yêu theo cách cổ lỗ của lão già thôi.

***

“Tại sao chú lại bỏ đi? Tôi có thể dùng nhiều cách để tìm ra chú ấy. Hình ảnh của “ông Nguyên” cũng đã có nhiều người biết đến, nếu tôi đăng lên facebook rằng muốn tìm chú thì kiểu gì cũng sẽ có người giúp. Nhưng nếu chú không muốn ai làm phiền thì sao? Chú ấy có chuyện buồn gì sao? Hay chú bị bệnh gì?”. Con bé mông lung với hàng trăm câu hỏi tự đặt ra trong đầu, để rồi khi sắp phát điên, nó chỉ còn biết đi uống một cốc trà sữa để bình tĩnh lại.

Trà sữa, thứ chú ấy hay mua cho mình. Đúng là bố già, đã không có tiền còn chiều người dưng chẳng khác gì chiều con. Mà tại sao chú ấy lại chiều mình như vậy? Đi đâu cũng dặn phải cẩn thận nha con, đến chuyện học hành cũng hỏi cặn kẽ cứ như là bố hỏi con, mà không, còn hơn cả thế.

“Ổng quan tâm mình cứ như người yêu ấy”. Nghĩ đến đó, con bé giật mình. Nếu trước mặt nó không phải là một ông già hơn sáu chục tuổi mà là một chàng trai thì sẽ thế nào? Đúng, con bé điên mất rồi, nghĩ vớ vẩn về một người đáng kính như vậy. Nhưng phải có lý do gì nên con bé mới nghĩ vậy chứ.

Chắc mình điên khi nghĩ chú ấy thích mình. Mà dù có thế thật, chú ấy tốt hơn nhiều lần so với bọn thanh niên tán tỉnh mình. Nếu có người yêu, chắc chắn chú sẽ xả thân để bảo vệ cô ấy. Chẳng phải phụ nữ chỉ cần thế thôi sao? Con bé cũng đã nhận được nhiều lời tỏ tình, nhiều đường và mật. Có thể mọi người sẽ nghĩ “đường ngọt quá kìa, sao không nuốt đi?”, nhưng nó khác với bọn họ. Thứ lãng mạn phù phiếm đó không phải cái nó muốn. Con bé đã dám bỏ nhà ra đi, nó chẳng sợ gì cả, chỉ sợ mình không thể với tới ước mơ được làm một bộ phim để đời và sợ mất đi những người nó thực sự yêu mến.

Con bé đăng một dòng tin tức lên kênh YouTube: “Chào các bạn, tôi là Mai, nhà sản xuất kiêm đạo diễn kiêm cameraman của kênh “Chuyện thời chiến”. Tôi muốn thông báo với các bạn: Tôi sẽ dừng đăng clip một thời gian để đi tìm một người quan trọng của tôi. Nhờ có ông, tôi mới có đủ dũng khí để tiếp tục bước đi trên con đường tôi đã chọn, như cách ông không lùi bước trước kẻ thù để đem lại cuộc sống cho chúng ta”.

Khoác trên mình chiếc ba lô quen thuộc, trong đó chỉ có quần áo và chiếc máy quay đã cùng con bé theo đuổi mơ ước, nó nhảy lên xe, đi đến một thành phố ven biển…

KI-ỐT TÌNH YÊU

Bọn trẻ lóc chóc nhảy chân sáo đến cửa ki-ốt bỏ không lọt thỏm trong ngách chợ. Chiều ngang chưa đầy một mét, chiều dài chắc cỡ mét tư. Cửa kéo lúc nào cũng mở to, đủ để bất kỳ ai cũng có thể vào ra dễ dàng. Mấy chiếc bình cứu hỏa dựng trong góc phòng, bên cạnh là xô và xẻng.

- Đây là thứ làm nên điểm khác biệt giữa chợ này và các chợ khác. Nếu chẳng may có hỏa hoạn, đây sẽ là dụng cụ của mọi người để chiến đấu với thần lửa.

- Chị ơi. Chị đã bao giờ thấy ông thần lửa chưa?

- Sai. Thần lửa là một bà già!

- Thôi thôi, nam hay nữ thì lửa mà cháy lan đều nguy hiểm.

Tôi nhanh chóng can ngăn cuộc cãi vã giữa hai đứa trẻ, không để chúng biến thành vụ đánh nhau. Nhớ ngày trước, mấy đứa con nhà bác Dung bán đồ khô đùa nghịch, dám lấy giấy ra hàng thịt nướng để đốt. Hậu quả, một đứa bỏng tay, một đứa cháy áo.

Chợ Đông Thắng. Cái tên cũng chẳng có gì đặc biệt, giờ trở thành một điểm cần lưu tâm trong công tác phòng cháy chữa cháy của huyện. Vốn dĩ, đây cũng không được gọi là chợ huyện, vì quy mô không lớn bằng. Cũng chỉ bởi có đặc sản thịt nướng thơm lừng nức tiếng gần xa. Tôi là con nhà bố Hồng thịt quay đây. Ông ấy bây giờ chỉ ở nhà nghỉ ngơi, để lại tiệm cho đứa con gái vừa tốt nghiệp cao đẳng quản lý.

- Cháu có thể đi dạy học, sao lại bán hàng trong chợ?

- Cháu mà nghỉ thì chợ này mất đi một nửa sự nổi tiếng đấy, ông không biết à?

Tôi nhanh chóng trả lời ông Tây nói tiếng Việt khá thạo, rồi với tay lấy mấy xiên thịt cho lên bếp. Than hoa nướng thịt thì chỉ có chuẩn. Tôi cũng đã thử nướng bằng chảo điện hiện đại, nhưng chất lượng chẳng ra sao. Khách hàng bây giờ sành mồm lắm, ăn đồ không chuẩn là họ nói lời “bai bai” luôn. Ông Tây gật gù thích thú, miệng vẫn nhai miếng thịt heo nướng, tay kia cầm rịt con điện thoại được gắn trên cây gậy, giơ xung quanh thích thú.

- Có vẻ ông sống ở Việt Nam đã lâu?

- Thỉnh thoảng tôi qua chơi. Tôi học tiếng Việt vì ấn tượng với văn hóa Việt Nam thôi.

- Ra vậy, thế ông làm nghề gì?

- Như cháu thấy, tôi là người làm vlog.

- Cháu không cần nổi tiếng. Cháu chỉ cần nơi này bình yên thôi.

- Thế bao nhiêu người ở đây biết cách mở bình cứu hỏa?

- Cháu chắc là ít lắm.

- Họ có được tập huấn không?

- Có ạ. Nhưng chắc họ quên rồi.

Mặt ông John trầm ngâm giây lát, rồi nhanh chóng lấy lại vẻ tươi cười của một khách du lịch đã đi qua nhiều nước. Có vẻ ông ta nghĩ tôi lạ lắm khi vẫn giữ thái độ bàng quan trước người đến từ phương Tây xa xôi. Thông thường, ai cũng niềm nở cơ mà?

Tìm hiểu kỹ lắm cũng không thể hiểu hết được đâu ông ạ. Dù ông có biết nơi đây đã từng xảy ra hỏa hoạn. Dù ông biết hơn nửa số bà con không gượng dậy được. Dù ông biết người quý giá với tôi đã ra đi. Đấy. Quá khứ chỉ thế thôi. Biết được bề mặt mà không biết được trái tim. Chẳng biết từ lúc nào, nơi đây biến thành như thế. Ở đây có một nỗi sợ. Nó len lỏi trong từng viên gạch lát nền cái chợ mới này. Trong rãnh thoát nước là một màu xám đen, không ai dám nhìn xuống đó, vì không ai biết sẽ có chuyện gì xảy ra. Trong ký ức màu đen ấy, tôi cũng chỉ là con người nhỏ bé trong cuộc chiến không cân sức.

***

Chợ có bốn dãy to và hai dãy nhỏ. Còn một loạt hàng ăn ở rìa ngoài khu nhà nữa. Vậy là đủ cho một chợ truyền thống điển hình. Mỗi sáng, tôi cố sức ních căng bụng ở dãy hàng thiên đường ấy. Cũng chỉ còn vài ngày nữa là một năm từ khi tôi kết thúc quãng đời sinh viên. Tự hào lắm đúng không? Cha cả ngày nướng thịt. Khói than càng ám đen trên người, trên mắt cha, tôi có thêm một chiếc lông vũ đắp nên đôi cánh vào đời. Cũng tự hào. Cũng sung sướng. Tôi yêu cái cảm giác thích thú của khách khi được ăn miếng ngon. Tôi ghét sự lộn xộn và mùi lửa. Đúng, mùi lửa, thứ tiễn người mẹ tôi yêu ra đi quá sớm.

Vạt mưa từ đâu trút xuống, biến khu chợ thành một tòa thành đúng nghĩa. Có nhà cửa, có hào nước xung quanh. Bên trong chợ, vài tiểu thương cũng có thú thưởng ngoạn đặt mấy chậu cây cảnh. Được cái lương thực trong đây nhiều, cũng trụ được cả tháng nếu có “biến”.

- Đúng là suy nghĩ ngây thơ đấy cô bé ạ.

- Thế nào mới là đúng hả ông John Trắng?

- Tôi là John White, và cái bụng tôi thì rỗng như tờ giấy trắng. Khi giấy gặp lửa, nó sẽ biến mất. À không, nó sẽ chỉ thành tro thôi.

- Ông làm cháu sợ.

- Sự thật còn đáng sợ hơn nhiều và tôi tin cháu hiểu điều đó.

Tôi quay lại nhìn xung quanh chợ. Một tòa nhà khép kín, bên trong là mấy chục sạp hàng. Dãy ki-ốt đằng kia san sát. Nếu lửa đến, không gì có thể đuổi kịp. Nước xa không cứu được lửa gần. Lửa đầy trước mắt. Thời gian không khiến con người quên đi hoàn toàn mọi thứ. Ký ức đêm kinh hoàng. Ký ức chôn chặt trong tim. Chợ khá sầm uất, người tứ phương buôn bán vào ra. Lúc đó, tôi vẫn là con bé chưa lớn. Tôi không phải đối tượng bị đổ tội, nhưng nhìn những cặp mắt buồn tủi, rồi những đôi tay nắm chặt kia mà xem. Chỉ một đêm, khu chợ tan tành. Thứ xám tro nguội lạnh. Chợ khép kín như lâu đài, nơi bà con vẫn đùa với nhau, có cướp đến cũng chả làm gì được. Bốn bờ tường bao kín xung quanh, dãy ki-ốt tựa nhau san sát. Trong cái không khí ám u và nóng nực ấy, tôi đã trôi qua thời con trẻ. Tiểu thương đến rồi đi, mang theo những người bạn ấu thơ. Lũ trẻ hồn nhiên, tinh nghịch, không gian chợ là đủ với chúng tôi rồi. Đâu phải nhà nào cũng có người trông trẻ ở nhà, đâu phải đứa trẻ nào cũng nhút nhát nằm trong chiếc võng ở ki-ốt mà ngủ suốt ngày? Chúng chơi, chúng nghịch, chúng chạy nhảy xung quanh với đôi chân háo hức.

Lũ trẻ là những cá nhân chưa có đủ nhận thức. Nhưng làm sao khác được trong cái cuộc sống bám vào chợ mưu sinh? Ông quản lý chợ cũng một hai lần đọc thông báo trên huyện gửi xuống. Rồi cũng có anh công an đến huấn luyện cho bà con cách dùng bình cứu hỏa. Buôn bán suốt ngày nhanh chóng xóa đi thứ kiến thức chẳng ai nghĩ sẽ phải dùng đến. Pháo đài tưởng bình yên lắm, bỗng chốc biến thành tro bụi. Chỉ còn vài viên gạch cháy đen được lũ trẻ dùng làm đồ chơi lúc trước. Con thú bông màu xanh lá, nó là con mèo máy có phép màu, mơ ước của cả lũ trẻ con, chỉ còn cái bụng to và chiếc túi thần kỳ đen nhẻm. Chỉ một người chết. Bà ấy cố thoát ra khỏi cái khe hẹp.

- Đúng ra, cái ki-ốt nhỏ này không nên có mạng nhện.

- Cháu còn biết làm gì đây? Cháu có thể dọn dẹp, nhưng chẳng ai dùng nó. Rồi ai biết đến một ngày nào đó nó sẽ có một chút tác dụng, nhưng chẳng ăn thua gì với lửa?

Lần đầu tiên tôi to tiếng với một người già. Trong lúc lý trí bay theo ký ức đớn đau, tôi không còn giữ được bình tĩnh. Trong lúc nhìn từng người chạy tán loạn ra khỏi khu chợ, tôi đã ước cái chợ kia to hơn một chút, thoáng hơn một chút. Mà ông John đã kể những gì vậy? Ông ấy muốn an ủi, hay bảo tôi phải rút ra một bài học nào đó?

Con trai ông ấy là một nông dân. Bên nước họ, làm nông dân cũng có nghĩa là có một trang trại. Đó là giấc mơ lớn nhất tôi từng có. Tôi muốn một ngày nào đó, tôi sẽ không còn đứng bán thịt nướng ở đây. Thứ đặc sản này cũng chính là nguyên nhân gián tiếp gây ra vụ cháy ngày trước. Không phải tôi, nhưng là một người nào đó. Không phải người lớn thì cũng là đứa trẻ nào đó. Lửa đã bao trùm thì tất cả đều vô nghĩa. Chẳng phải vì thế mà con người nghĩ ra trăm phương ngàn kế để chống chọi với giặc lửa đó sao? Lửa có thể không độc ác mà chính con người đã dâng tính mạng và của cải cho lửa.

Giống con trai ông John. Bên đó, nông dân đem sản phẩm của mình ra chợ bán. Chợ phiên, tổ chức vài lần một tháng, còn mua nhu yếu phẩm thì ở siêu thị. Thật khác với Việt Nam. Ông chỉ kể, rồi cho tôi xem clip, vậy mà tôi đã mường tượng được sự náo nhiệt và không khí ở đó nữa. Hàng chục người bán hàng quây quần xung quanh khu nhà lớn. Với danh tiếng của thị trấn, hàng vạn người tỏa ra hơi nóng. Chà, cũng náo nhiệt khác gì bên mình? Ki-ốt, quầy hàng của họ cũng san sát thế, cũng đâu có chừa một lối đủ xe máy đi? Không, nhìn kìa, trên tường, rồi bên ngách thấp thoáng bình cứu hỏa. Chưa hết, hộp cứu hỏa cũng xuất hiện trong những bức ảnh. Vậy tại sao vẫn xảy ra cháy?

- Là do con người, cháu ạ.

- Chẳng lẽ một hội chợ ở đó lại dễ dàng xảy ra cháy vậy sao ông?

- Đúng vậy. Cho dù chúng ta không cố ý thì cũng không tránh khỏi một sự việc ngẫu nhiên. Trong cái ngày đáng quên đó, tôi thấy một đứa bé. Hình ảnh đó tôi không bao giờ xóa đi khỏi tâm trí. Đến khi đám cháy được dập tắt, khu chợ của thị trấn chỉ còn lại màu đen và xám.

Người đàn ông già lặng im, mở cho tôi xem những bức ảnh cuối cùng. Khi cơn hoảng loạn qua đi, hai người chết và năm người bị bỏng nặng. Khu chợ khá hiện đại, có vô số bình cứu hỏa, có hệ thống báo cháy tự động. Và điều gì đã xảy ra thế kia? Kết cục cũng giống như chợ Đông Thắng của mình. Tôi mở một thư mục có tên “Love”. Hai người đàn ông đang cầm bình chữa cháy hướng dẫn người trong chợ sử dụng. Rồi clip huấn luyện cứu hỏa lóng ngóng của người dân. Ở đâu cũng thế thôi, khi con người chỉ biết sống cho bản thân mình, khi nỗi đau quá khứ dần phai nhạt nhưng người ta không cố gắng để tránh thảm cảnh lặp lại, thần lửa sẽ ghé thăm một ngày nào đó.

Ông già ngoại quốc và cô gái bán hàng cùng lặng lẽ treo lên một tấm biển ở ki-ốt bỏ không. Bên dưới dòng chữ “ki-ốt tình yêu” là bảng thông báo các buổi tập luyện kỹ năng phòng cháy và chữa cháy. Tại đó, chính người trong cuộc sẽ kể lại nỗi đau từ thảm cảnh trong quá khứ để cảnh báo cho người hiện tại và tương lai.

LÃO ĐÁP ĐÓN XUÂN

Sắc đào ưng ửng giữa mưa xuân. Lêu hêu chợ tết muộn. Lão Đáp oằn mình bê mấy cái thùng chất lên xe ba gác. Hì hục mãi cũng xong. Lưng còng xương kêu lạo xạo. Lão bần thần nhìn mấy chồng hàng được bày ngay ngắn trên vỉa hè. Lúc nãy lão đỗ xe chắn đường lâu quá, mấy anh dân phòng đợi mãi không được định dắt xe đi, may mà ra kịp để xin.

Giá giờ này có thằng Long. Thằng ôn vật. Đãi đãi đong đong. Nó không thương lão, cũng chẳng còn ai thương nữa. Nhà cấp bốn xiêu vẹo, nứt toác. Ngôi nhà hiếm hoi vẫn còn nhận trợ cấp của xã. Trong đó, có một lão già cố bám vào con ba gác cũ được bà con gom góp mua cho. Càng ngày, lão càng cảm thấy đời già thật khốn khổ, khốn nạn. Buồn ư? Không, đây không phải là buồn. Lão bất cần. Lão căm ghét cuộc sống. Nhưng mà vẫn phải sống để đợi thằng con trai. Cái thằng theo đám bạn xấu rủ rê, bỏ cha lên núi cao đãi vàng.

Dân sắm tết gần xong, chợ xã vẫn sum suê. Đầu dãy kia là hàng tạp hóa nhà bà Huê. Năm ba tuổi, đầu tư vào thẩm mỹ nên da mặt vẫn còn căng lắm. Đủ để hứng chịu xỉa xói và gạch đá từ quầy hoa quả đối diện. “Á à, mụ Huê cậy lắm tiền, trường vốn, đánh thẳng hàng từ Thái về ăn lãi cao nhé”. Bà kia cũng chẳng vừa, cặp môi dày quyến rũ được mặc cho lớp son đỏ chót cong cớn gân cổ: “Tôi buôn bán thế nào thì kệ… nhà tôi nhá. Mua hay không là do khách hàng”. Đấy, cái nơi xô bồ, nhộn nhạo người bán kẻ mua ấy vẫn đang làm sôi động không khí giáp tết. Xã vẫn còn hộ nghèo, dù hơn hai mươi phần trăm dân số đã có của ăn của để. “Ấy là mấy bác nói thế, em chả đồng ý đâu, dù nhà em mấy tầng lầu, ti vi tủ lạnh có bao lâu”. Tiếng phụ nữ lanh lảnh ngã ba chợ.

Hôm nay, sau chuyến ba gác đầy ứ, lão Đáp có tiền mua thịt. Từng này tuổi vẫn phải lo bữa nọ bữa kia. Lão chẳng muốn chết. Sống có ăn là sướng rồi. Lão nhớ đến ngày vẫn còn làm công nhân nhà máy. Anh em tín nhiệm bầu làm tổ trưởng. Vinh dự, vẻ vang. Lão cố gắng làm quần quật bằng hai, bằng ba người khác. Sống tốt anh em ai cũng nể, tết đến họ đem cho hộp mứt, con gà. Oách quá. Đùng một cái, tai nạn xảy ra, chân lão mổ xong bị tật. Anh em lo cho vài năm thôi, họ cũng có công có việc. May lão vẫn đi được, vẫn kiếm sống được, không như ông Đạt giờ chỉ nằm một chỗ. Cái ông khỏe thế mà bạc, vợ con giờ cũng nhãng ra. Tết, chắc nhà đấy lạnh rồi.

Cửa nhà ông Đạt mở thông thống. Người đàn ông chưa già đã bại. Hồi trước, vợ ông đến giúi cho một gói tiền để ăn tết. “Mụ kia! Mụ có phải là vợ không thế? Chồng nằm đó lại tí tởn đi đâu?”. Bà Huê trợn tròn, thở hắt ra những tiếng kiêu hãnh. “Em cũng biết bác lo cho anh nhà, nhưng bác nên tập trung kiếm ăn để thoát nghèo thì tốt hơn”.

Đúng miệng lưỡi đàn bà! Lão chua chát than thở. Tết này có lẽ không có tết. Lại lủi thủi ra chợ xem ai có nhu cầu chở gì không. Ôi, cái cuộc đời, không lúc nào thoát than thân trách phận. Giá như lão còn sức đi xa thì cũng đã liều lên Tây Bắc tìm thằng Long, lôi nó về cho một trận rồi tống đi học nghề. Bạc như vôi, trôi như nước. Mẹ mất, con thì biệt tăm. Tết ơi là tết. Lão không nhớ mình đã phải nén tiếng thở dài bao nhiêu lần khi thấy nhà người ta dắt nhau, bồng bế đi chơi. Ôi, thằng Long ngày nào còn nhỏ, chạy lon ton theo bố đi chợ tết. Cái chợ lúc đó đâu hoành tráng như bây giờ, nhưng ở đó có tiếng cười của thằng bé, có hơi thở nhẹ nhàng của người vợ thân yêu.

Cái thời e ấp nắm tay. Thời mặn nồng tình cảm. Yêu cũng đơn giản, một nhành hoa e lệ trao nhau cũng đủ rồi. Chỉ cần thế là thân nhau hơn. Rồi dắt nhau về nhà chào bố mẹ. Thế mà sướng! Chẳng cần cầu kỳ phức tạp như bây giờ. Đấy. Hôm trước thằng cu Phương con bà Liên bán quần áo làm cho bạn gái dính bầu. Tí tuổi đầu, dù đã qua mười tám nhưng cũng chưa làm ăn gì nên hồn. Lão đến khuyên giải mãi, ông Thanh bố nó mới bình tĩnh lại, ngừng cầm dao rượt con khắp phố. Cái ông tính nóng như lửa. Cán bộ đàng hoàng, đối với dân cũng lịch sự lễ phép, có điều quá gia trưởng. Năm mấy tuổi đầu, ai lại làm trò cười cho thiên hạ thế? Ông xem có phải không? Thằng Phương đã nói nó chịu trách nhiệm rồi, sao ông không nghe nó phân bua một lời”. Ông Thanh ra chiều cũng dịu lại. Lão Đáp lại tỉ tê thêm mấy lời, may mà thằng Phương đã được lão dạy cho mấy bài sửa xe cơ bản, có cầm bơm với dùi ra gần đường huyện cũng kiếm được miếng ăn. Thế là ông cán bộ đổi giận làm mừng. Lão được bữa cơm miễn phí.

Một chiều đông gần tết, người ta thấy lão Đáp, lái xe ba gác nổi tiếng tốt bụng ở chợ xã đứng cạnh gốc đa kêu gào thảm thiết. Đứa nào đó tung tin thằng Long con lão đã chết. Ông Thanh tức tốc chạy đến can ngăn. “Bác phải cố bình tĩnh. Nếu có tin đó thì em đã biết rồi. Chắc ai ghen ăn tức ở thôi”. Đến khổ. Cũng tại lão hay giúp người. Cái Thu tạp hóa được lão chở miễn phí hai cuốc xe lấy hàng từ chợ huyện, nổi hứng giảm giá hàng. Đã thế còn biếu lão cả bao gạo to. Mấy người thiện cảm với Thu, quay sang mua hàng của nó. Bà Huê cũng chẳng thiệt hại nhiều nhưng ngứa mắt, giở trò bỉ ổi. Ai cũng đoán ra, nhưng không có bằng chứng và không muốn dây với sư tử cái. Trời mây vần vũ. Tiếng trẻ chơi đùa liu riu. Thi thoảng một đứa nào đó lại ré lên những tiếng khanh khách. Lão có nghe nhầm không? Tiếng cười của thằng Long con lão? Thứ duy nhất làm lão muốn sống, làm lão vẫn luôn xởi lởi với bà con ở chợ thì bây giờ tựa như trăm ngàn mũi dao sắc nhọn, cắm vào bụng, vào tim gan lão.

Lão Đáp nghe khuyên giải, ra chiều cũng dịu đi, chỉ ngồi thở hồng hộc. Thế là mất béng cuốc xe ngon. Vừa nghe tin dữ, lão đã bỏ xe, chạy tới chạy lui đi tìm xem có ai biết thông tin gì của con trai không. Số lão khổ, nhưng nếu thằng Long không còn nữa thì lão cũng chẳng thiết sống. Lão đã bình tĩnh. Mọi người giải tán. Nhưng bề ngoài thế thôi. Lão vẫn ngây dại. Chợ chiều lại lêu hêu. Người mua kẻ bán vãn dần. Ừ, đã gần tết rồi đấy. Tết là dịp sum họp gia đình. Một lão già không còn gia đình, đúng hơn lão đã quên cảm giác đó lâu rồi. Hoàng hôn xuống. Bóng tối phủ dần. Nước mắt lão tha hồ chảy, đâu ai nhìn thấy?

Bỗng có tiếng hét xé toang không gian tĩnh mịch. Gã Bình trông xe nhổ toẹt, móc túi lấy ra tờ giấy nhầu nát. “Mẹ kiếp. Bao con 52 với 54 mà nó ra con 53”. Vừa chửi, gã đưa cái chai nhựa lên tợp một ngụm đánh ực, rồi khà lên cau có, họng phát ra tiếng rít khàn khàn: “A, hê-lô bố già, hôm qua được miếng ngon hả? Đời bố đúng là sướng. Không biết gì có khi lại hay. Con làm bạc mặt cả ngày được nhõn ba triệu tiền lương. Cái xã này cũng hào phóng gớm, tết cũng có hộp mứt cơ đấy”. Rượu vào lời ra, rượu giọt từ mép cứ phì phì vào mặt lão Đáp. Nhớp nhúa. Lão cũng chẳng buồn lau, cười khì khì hưởng ứng cơn tức giận của gã trông xe bất cần.

Cả chợ đồn thằng Bình nghiện. Nghiện gì không biết chứ nghiện rượu thì chắc chắn. Gã bị gạt phắt ra khỏi diện hộ nghèo. Cũng may ông Thanh tinh mắt. Giờ, gã khốn ấy đang túm áo ông già đáng tuổi chú, gào lên những tiếng điên dại. Gã ghen tức chỉ vì mấy trăm ngàn và hộp mứt tết. Đúng là đời. Cả đời nghèo, có mỗi chút quan tâm của chính quyền thì bị ganh ghét. Lão Đáp lại mếu máo: “Anh cần thì tôi cho anh đấy. Chỉ cần anh để yên cho tôi kiếm ăn”. Gã Bình càng điên: “Tôi đếch cần. Tôi thích đánh ông đấy. Có sao không?”.

Bình giơ tay lên định tát. Giơ được lên đầu thì có một cánh tay lực lưỡng chặn lại, giật về sau cái khực. “Đánh bố tao à? Tao giết mày!”. “Thằng Long? Long hả con”. “Con đây. Bố sao không?”. Lão Đáp khóc òa lên. Thằng Long thả Bình ra, gã biến vào bóng tối. Người bị tát lại chính là thằng con trời đánh. Ăn đập bôm bốp mà nó cứ cười hề hề. Nó lật đật đi tới nắm tay rồi ôm bố. “Cha anh! Đấy đào vàng sướng không?”. Lúc này thằng Long mới khóc. Nó quỳ xuống, hứng mấy giọt nước hiếm hoi chảy ra từ đôi mắt già. Hồi đấy nó bỏ đi làm công nhân khai khoáng vì giận bố mắng mỏ, may mà làm cho công ty đàng hoàng, không dính vào thổ phỉ.

“Mới hai tám thôi. Chưa đến tết. Mai con đưa bố đi sắm sửa cho tươm”.

Sáng hôm sau, chợ xã xuất hiện cành đào to lắm. Đào phai bụ bẫm. Đào phai gồ ghề, gân guốc. Lão Đáp cứ đòi con trai cho lão vác cành đào. Mặt lão vênh lên, ai nấy đều cười bụm miệng.

CÁI CÚI ĐẦU CỦA QUÁ KHỨ

“Mẹ kể về hồi trẻ của mẹ cho con nghe đi?”.

Câu hỏi ấy cứ vẩn vơ mãi trong lòng. Tôi không biết vì sao cảm xúc lại hỗn loạn như thế. Kể từ khi được coi là một phụ nữ trưởng thành, tôi chưa từng nói với con điều gì về quá khứ của mình, giờ đây, tôi lại bối rối trước nụ cười trong trẻo của đứa trẻ trước mắt. Nó long lanh quá. Nó có màu mắt giống tôi. Thế nào bây giờ nhỉ?

Đành kể thôi. Dù chính tôi cũng chẳng nhớ hết.

Chợ ven sông được quây lại bằng mấy thanh tre và tấm bạt. Khoảnh đất bụi mù bốc lên từ cái xe chở cát làm đường lớn kế bên. Có con bé hai tay dang rộng che hết cả mặt trời bình minh.

“Cá đây. Cá mới câu từ sông lên đây”.

“Cậu rao thế ai mà mua?”.

Tôi quay lại. Cậu trai cúi đầu chào y như phim chưởng.

“Sến quá. Thôi đi. Tớ không phải là tiểu thư hay nữ hiệp mà cậu cúi chào kiểu đấy”.

Bàn tay sứt sẹo chạm nhẹ vào vai tôi. Tôi là đứa con gái không nhớ tuổi của mình.

“Bố tớ bảo cậu mười hai tuổi đấy”.

“Chắc không?”.

“Chuẩn rồi. Trông cậu sắp đến tuổi lênh khênh mà”.

“Thế nào là lênh khênh?”.

“Thì cậu cao hơn này. Béo lên này”.

Tôi phì cười bởi câu nói ngô nghê của Khang. Tên cậu ấy rất hay. Là An Khang. Câu người lớn chúc nhau trên giấy gói cá. Mỗi khi nướng xong một con theo yêu cầu của khách, tôi bọc nó bằng một lớp giấy bạc rồi gói bên ngoài mấy tờ báo lấy ở nhà Khang.

“Đừng thấy tôi hay lảng vảng ở đây mà nghĩ là tôi thích bà đó”. Khang lúc nào cũng nói như thế. Tốt thôi, tôi cũng cần có một người bạn, dù cậu ta nhâng nháo đến đâu.

Chợ bám vào con sông mà sống. Sông không có màu phù sa đỏ rực như trên vô tuyến thường thấy. Cô phát thanh viên gọi đó là sông Hồng. Khang bảo, sông Hồng đi qua Hà Nội hùng vĩ. Ở đó, nhà cửa cao vút, to đùng, muốn ăn gì cũng có. Không như cái thị trấn nhỏ nhoi này. Cũng có thể. Làng tôi sâu trong thị trấn, nhưng đã lâu rồi tôi không về đó. Sống với cô chú nhà ngoại thích hơn. Họ chơi suốt và cáu kỉnh nhưng lại để tôi muốn làm gì thì làm. Sống một mình như thế. Ngày ngày, tôi đem hoa quả và cá lên bàn thờ thắp hương cho bố mẹ, ngồi trò chuyện và tự suy nghĩ mình có ngoan không. Cũng lâu từ khi tôi không nhớ về tuổi của mình.

“Cậu lên Hà Nội với tớ đi”.

“Dở hơi à”.

Câu đầu tiên đốp vào mặt Khang. Ra nhà nó chuyển lên xứ phồn hoa ấy. “Không, không, tôi không quên bà đâu”. Ông cụ non liến thoắng như mọi ngày. Cũng đúng thôi, nhà ông giàu như thế, kiểu gì cũng mua được nhà trên đấy.

Khang bảo tôi đã mười lăm tuổi. Bà nhìn xem, con gái kiểu gì mà mặt với tay đen nhẻm như thế? Tôi nở ra nụ cười méo xệch, xoa xoa cái đầu bù xù của bạn. Quay mặt bước đi, để lại sau lưng tiếng gọi không còn được nghe thấy.

***

Đã mấy năm rồi chợ thị trấn không có gì thay đổi. Nơi đây chỉ mất đi một góc ồn ào của thằng nhóc con nhà khá giả, suốt ngày đem báo cũ đến cho con bạn gói cá cho người ta. Có lẽ tôi nên kể thêm một chút về lịch sử hình thành của chợ cho ông nhỉ.

“Mày rảnh quá thì đi lấy thêm cá đi”.

“Làm gì có cá nữa mà lấy?”.

Tôi đưa cho Kiên cốc nước chè pha từ sáng. Đúng rảnh thật. Hai đứa trẻ ngồi ung dung uống nước chè trong tiếng đùng đùng. Sau ngày Khang đi, góc hàng cá xuất hiện thằng con trai nhếch nhác. Nó từ đâu đến, giương đôi mắt khinh khỉnh, chút chút liếc về con bé là tôi. “Dãi ông chảy ra hết kìa. Chắc thèm cá phỏng?”. Kiên gật đầu nhè nhẹ, đưa tay lấy miếng cá để khách ăn thử. “Ngon đúng không?”.

Cũng chẳng hiểu sao tôi đối xử với nó như thế. Nó khác với Khang. Chắc chắn vậy. Điểm giống duy nhất là cái cúi đầu chào tôi khi gặp. Nó cũng lậm phim chưởng à? Xe trộn bê tông ngừng lại một lúc, vài phút sau có người đem máy khoan ra tìm chỗ cắm điện. Họ hứng chí lắm, đâu để tâm gì đến tiếng quát nạt, chửi bới của bà con trong chợ vang ra. Đấy, cứ làm đường của các ông đi, làm xong rồi mũi chúng tôi cũng hít vào một đống bụi, hỏng phổi hết.

Đúng thế, cái đứa nhem nhuốc trạc tuổi tôi là người trong toán công nhân làm đường. Cu cậu khoa trương lắm, hai tay cố nhích từng chút một kéo cái máy khoan ra, rồi ráng hết sức vác lên: “È, è… sao mà nặng thế”.

Cậu ta kêu như vậy đấy. Đang tức mà tôi cũng phá lên cười. Chẳng có gì buồn cười hơn thằng Kiên gầy giơ xương cử tạ bằng máy khoan. Ha ha ha… Thế là đủ cho buổi sáng mệt mỏi, hôm nào cũng dậy từ bốn giờ lấy cá.

“Làm bạn với tao đi”.

“Thôi…”.

Tôi trả lời rất nhẹ. Ngày nào Kiên cũng lại gần, hít lấy hít để mùi cá nướng rồi đột ngột gào rất to câu nói sến sủa đó. Kiên là chúa gây cười. “Thằng cu này trông thế mà bạo gan phết”. Dần dần các bà các chị bán hàng không ghét nó. Cũng chỉ là công việc. Công việc cả mà. Thứ công việc bất đắc dĩ kiếm tiền nhét vào mồm thôi. “Cần mua gì thì bảo các cô các dì. Thế nhé, giờ thì ráng mà làm việc của mày cho xong để chúng tao giải phóng cái tai khốn khổ này”.

Kiên nghe đống than vãn bằng một nụ cười. Chợ bên sông, hằng ngày con bé bán cá phải chịu ba thứ mùi hôi thối. Mùi khói, mùi bụi và mùi tanh. “Mày nói vớ vẩn gì thế, mày bán cá thì phải chịu đựng mùi tanh là đúng rồi. Giống như tao làm công nhân thì phải hít bụi. Suy rộng ra, cầu thủ bóng đá thì phải bị ngã thôi”.

Mớ lý luận thật buồn cười. Kiên cười phá lên. Không còn là cái ngoác miệng trong trẻo tôi thường thấy. “Mày mấy tuổi rồi?”. “Tao không biết”. Tôi đưa chén trà lên nhấp một ngụm, làm điệu bộ y như phim cổ trang. Gớm! Kiên nhăn mặt, đưa cốc lên tu một hơi hết sạch. Uống thế này mới giống cao thủ võ lâm nhé.

***

Kiên sắp đi. Vậy là cả chợ được giải phóng. Chợ nhỏ thó, chỉ là mấy cái sạp quây bằng bạt ni lông. Che cho kín kẻo bụi vào đồ ăn. Riêng cá nướng thì cứ thế phủi phủi là nhậu tuốt tuồn tuột. Dạo này Kiên lại học đòi uống bia. Nó thường bù khú cùng tên con trai già khằn. Lão đâu như thi trượt đại học, chán đời đi làm cửu vạn rồi phụ hồ, cuối cùng dạt về tốp công nhân này. Cũng chẳng hiểu sao họ làm đường nhanh thế, chắc chỉ tầm hơn tháng là xong. Thời gian quá ngắn phải không? Cũng sẽ quên nó thôi, như con bé quên đi người bạn thân thiết của mình.

“Còn lâu, tao không quên mày đâu”.

“Bây giờ thì mày nói thế. Đến lúc có đứa khác thì mày lại suốt ngày ngồi cạnh nó”.

“Không”.

Kiên gào lên. Cậu ta càng ngày càng ngồi sát tôi hơn. Tôi vụt đứng lên: “Tao chơi với mày trong thời gian mày ở đây. Vậy còn chưa đủ à?”.

Kiên cúi gằm mặt. Cậu không nói gì, chỉ để hở đôi mắt chực trào ra một thứ gì đó. Tốp công nhân đã nghỉ làm. Đường ít bụi hơn. Xe lăn bánh tạo ra tiếng lạo xạo của đá. Sắp hết rồi.

***

Tôi kể chuyện này có phần hơi nhanh quá. Đúng thế. Nhớ mấy người bạn này xong cũng chỉ là một chút kỷ niệm của quá khứ. Không có gì đặc biệt. Trong lớp, tôi ngồi lơ đãng giương ánh mắt ra cửa sổ nhìn những đám mây chạy dài trên nền cát. Ý tôi là mấy đám mây nhỏ in bóng trên đất. Là tôi tưởng tượng thế thôi. Giữa tiếng lao xao, ồn ào của lũ học trò, tôi chỉ còn biết ngồi yên chờ đợi. Mỗi ngày đều trôi qua như thế. Đã có lúc tôi nghĩ ngợi mông lung, nếu tôi nhớ gì về cuộc đời đã qua của mình, sẽ chỉ còn những miền ký ức mờ nhạt, sẽ chỉ còn người bạn cùng chơi, cùng nói với nhau mấy câu chuyện vớ vẩn cho qua ngày. Dù họ làm việc vất vả đến đâu, dù đầu tắt mặt tối, thức khuya dậy sớm thế nào. Chỉ cần về nhà, nhìn con gái là quên hết mệt mỏi.

Con bé đã hút hết hai hộp sữa. Uống nhiều quá cũng chẳng tốt cho sức khỏe. Ngày nào tôi cũng nói với con như thế. “Đúng không mẹ? Mẹ lạ thật. Nếu là con thì dù thế nào con cũng đi tìm hai chú ấy. Chú Kiên với chú Khang đều đẹp trai đúng không? Không như bố đã béo ục ịch mà còn chẳng bao giờ có mặt ở nhà”.

Con gái phụng phịu đưa vỏ hộp sữa cho tôi. “Đừng như thế. Phải ra sọt rác mà vứt”. Nó nhăn cái mặt, lè lưỡi ra trêu mẹ. Con bé học lớp hai, ngồi cạnh một cậu con trai khá chững chạc. Lần nào cậu cũng chào tôi rất lễ phép.

Và cậu có nét gì đó giống cậu ấy, bạn cũ của tôi.

Đã bao giờ tôi thú nhận với con rằng tôi chơi với Kiên chỉ vì cậu ta có nét gì đó giống với Khang? Đó là bí mật sâu kín tôi không thể cho ai biết. Tôi cũng đã dần quên điều ấy. Có những thứ không thể cho ai biết, dù là một chi tiết nhỏ.

“Cháu chào cô Ngân ạ!”.

“Cô chào cháu. Ôi Hoàng ngoan quá. Mà không cần cúi đầu như thế đâu cháu”.

“Bố cháu kể hồi bé hay cúi chào một cô bạn. Cô ấy nướng cá rất ngon. Mẹ cháu cứ trêu khi bố kể chuyện đấy”.

Bàn tay xoa đầu cậu bé bỗng run lên nhè nhẹ.

BÊN TRONG VỎ MẮC CA

"Hạt gì mà cứng thế?

Cậu Hai Kim hỏi khi mân mê hạt mắc ca của bố. Ông Tâm cười nhẹ trước cử chỉ của thằng con ngô nghê. Ông cầm cây búa sắt nhỏ, gõ cái đánh cốp. Hạt vỡ toang, lộ ra chiếc nhân trắng ngần. Không đợi bố mời, cậu Kim vồ lấy, nhai rau ráu.

- Lại cái thói háu ăn rồi.

- Nhìn là thấy ngon ba ơi. Thứ ba mang về chắc không có độc đâu.

Ông Tâm lại cười to. Rồi ông cầm một hạt mắc ca xoa xoa sung sướng. Chẳng trách được mệnh danh là “nữ hoàng của các loại hạt”.

Nhà ông Tâm độc một gian khách và hai phòng ngủ. Cậu Ba Chiến đang đi học. Cô giúp việc nấu cơm dưới nhà. Cũng lạ. Sao nhà cửa như thế lại có tiền thuê giúp việc? Ông giấu con thôi, chứ vốn liếng đầu tư hết vào vườn cây mắc ca đất Đắk Nông này rồi. Hôm nọ, dì Hiền đến chơi nhà, ca bài ca quen thuộc chê ông gàn dở. Tiền không cho con cháu, lại đánh cược vào loại cây xa lạ.

- Dì lúc nào cũng nói thế. Mắc ca vào Việt Nam hơn hai chục năm rồi, nhiều người thành công lắm, dì không biết à?

- Em chỉ lo cho anh thôi. Rồi còn con cái? Chị đã không còn nữa rồi...

Dù Hiền chợt khựng lại. Cô biết, mình vừa chạm vào nỗi đau khép kín, nỗi đau không nên nhắc đến với ông Tâm. Cô lại gần cái phích, cầm lên đổ thêm nước vào ấm trà. Tay cô run run khi đến gần bức ảnh thờ người chị yêu quý. Cô không dám ngẩng lên nhìn vào di ảnh, dù chỉ một chút. Điều duy nhất cô có thể làm được là thỉnh thoảng đến nhà anh rể nấu cho hai cháu bữa cơm. Gần đây bận quá không đi được do phải đánh mối hàng cà phê từ Tây Nguyên ra Bắc, cô mới bảo ông Tâm thuê giúp việc.

- Anh rể có nhớ ngày em bán cà phê không?

- Anh quên sao được. Hồi đó em nhí nhảnh thật. Đến nỗi, khối chàng ở đó còn mê. Em thì quan tâm gì đến họ đâu, chỉ lợi dụng để bán hàng là giỏi.

- A, ba bóc phốt dì kìa!

Tiếng trẻ con vọng vào từ cửa. Thằng Ba Chiến đã về. Buổi học kết thúc sớm hơn bình thường. Nó tự đi bộ về nhà. Nó ồ lên khi thấy dì đến chơi, rồi thấy đống hạt đen đen, lạ lạ trên bàn. Ông Tâm cầm cây búa, đập vỡ hạt mắc ca cho Ba ăn. Thằng bé gật gù sung sướng.

“Con muốn trồng cây như ba”.

Ông Tâm giật mình. Thằng bé sẽ không chịu nổi khổ cực đâu. Vất vả thì để bố chúng lo, còn con cái phải học thiệt giỏi để sau này làm những nghề cao quý như giáo viên hay bác sĩ. Không phải là kiểu lao động chân tay như ông.

Ông Tâm, một người bị hàng xóm gọi là gàn dở. Cũng bởi là dân Bắc chính hiệu nhưng lại mê mẩn văn hóa Tây Nguyên và Nam Bộ. Đến nỗi gọi con là cậu Hai và cậu Ba. Thì ông bảo làm gì còn gốc Bắc nữa đâu. Hồi nhỏ, cha ông rời làng lên Thủ đô lập nghiệp. Cụ phản đối cái thói “cha mẹ đặt đâu, con ngồi đấy”, kiên quyết cưới người con gái mình yêu dù bị cả gia đình từ mặt. Run rủi thế nào, cụ lại tồn tại được ở Hà Nội bon chen. Cũng chẳng có gì, chỉ là mở đại lý bán đồ khô, tạp hóa. Ngay ngày đầu tiên mở hàng, dân tình đã xuýt xoa vì thứ hạt tiêu ngon quá. Lấy ở Tây Nguyên về đấy. Các ông biết vì sao hạt tiêu Tây Nguyên ngon không? Vì cây hút dưỡng chất ở đất đỏ bazan đấy. Cái đó ai cũng biết, nhưng chỉ khi được ăn trong miệng mới hiểu được hết giá trị của thứ đất bazan họ vẫn được học trong sách vở. Rồi khi người ta hiểu được độ ngon của đặc sản Tây Nguyên thì ông cũng bán thêm cả cà phê, ca cao. Cũng đủ nuôi con khôn lớn. Cũng đủ cưới vợ cho con. Rồi ông Tâm quyết đến Tây Nguyên lập nghiệp.

***

Hôm nay, nhà ông Tâm có một vị khách lạ. Một người đàn ông trông ra mới chỉ hơn bốn mươi. Áo quần hầm hố, đầu tóc bặm trợn. Thêm cái hình xăm con hổ trên cánh tay trông gớm ghê. Người đàn ông trừng mắt về phía cậu Hai Kim.

- Thằng ôn này. Nó dám đánh con tôi. Ông liệu mà đền chi phí chữa bệnh cho nó.

- Anh hãy bình tĩnh. Để tôi hỏi cháu.

- Hỏi... hỏi cái đếch gì. Tôi đang cố giữ bình tĩnh đây. Nếu không... nếu không cái nhà này tôi phá nát ngay.

- Tôi không biết chuyện gì xảy ra, nhưng anh không có quyền phá nhà tôi.

Gã bặm trợn hậm hực một lúc rồi cũng đi về, để nhà ông Tâm yên. Đổi lại là lời hứa sẽ trả tiền viện phí nếu con sai. Gã kia đi rồi, ông Tâm lấy ra một cây roi to làm từ cành tre, nhằm thằng Hai vụt đại một cú. Nhẹ hều. Ông biết thế, thằng Hai biết thế. Thằng Ba và dì nó cũng biết. Vụ cãi nhau với bạn chỉ vì thằng bé nói sau này muốn làm nông dân như bố nó. Nó đánh bạn vì bị sỉ nhục thôi. Ông cũng đánh chơi thôi. Ông đâu dám đánh thật.

Đánh thật thì lại như người cha đáng thương của mình. Lại như chính ông thôi. Hồi lấy mẹ bọn trẻ, ông cũng bị cụ ngăn cản, cho là hư đốn. Cũng chỉ vì hai chị em đam mê ca hát. Cũng chỉ vì muốn giúp cha mẹ mà hai cô gái tuổi còn xuân đi hát ở quán cà phê kiếm đồng tiền lương thiện. Lập gia đình muộn nhưng ông không hổ thẹn đã cưới được người mình yêu thương thật lòng.

Người trông vườn mắc ca gọi đến. Ông Tâm đã chọn người chăm chỉ nhất và muốn cùng người đó đi một chặng đường dài với giống cây quý này. Cây mắc ca, một loại cây du nhập từ nước Úc xa xôi. Nơi đó đất đai bạt ngàn. Nơi đó thời tiết cũng gần như Tây Nguyên mình vậy. Đem mắc ca về Việt Nam, các nhà nông học đã nghĩ giống cây này sẽ giúp bà con thoát nghèo. Đúng thế, miền đất nghèo nay đã khác. Ông muốn vươn mình đến vùng Tây Nguyên đậm đà nắng gió, để đến với thứ cây ông trót coi như tri kỷ. Hạt cứng cáp mà bên trong là cả một kho báu. Hạt mắc ca đó, hạt của niềm tin và hy vọng. Ông nhớ đợt cây cho ít hạt, biết bao nhiêu đêm ông trằn trọc nghĩ suy. Nửa đêm về sáng, ông lật đật ra vườn mắc ca. Người ta bảo giống cây này ít sâu bệnh mà sao năng suất thấp hơn năm trước? Cả mấy trăm gốc mà sao chưa được một tấn quả tươi? Mình sai ở đâu? Mình còn điều gì chưa nắm rõ? Thế là lên đường học hỏi, cùng với người trông vườn cùng thức trắng vận hành phương pháp nuôi cành, rồi trồng xen canh để thụ phấn. Lý thuyết thì có đấy nhưng áp dụng vào thực tế lại là chuyện khác.

Tiếng thằng Hai và thằng Ba đã ngáy đều đều. Ông Tâm rón rén ra đắp chăn cho bọn trẻ. Cũng vì thiếu vắng bàn tay phụ nữ mà ông phải cáng đáng hết việc chăm con. Đến khi có người giúp việc, ông mới đỡ lo phần nào. Dì Hiền cũng ít đến nhà ông hơn. Nghe đâu, dì đã tìm thấy ai đó yêu thương thật lòng. Mừng cho dì ấy. Lúc mẹ bọn trẻ ra đi, dì khóc hết nước mắt, chẳng thiết ăn uống. Chính ông khuyên nhủ nhiều lần dì mới tạm nguôi đi. Cô gái tưởng như cứng cỏi đó lại có lúc không thể đứng dậy. Cô ấy cũng cần một người chăm sóc. Lại nghĩ đến cây mắc ca, tưởng là loài cây xa lạ, khó chăm nhưng khi đã nắm được kỹ thuật thì cây sẽ đền bù lại cho người trồng.

Vụ mắc ca năm nay, ông Tâm thu hơn hai tấn trái tươi. Nước mắt chảy ra, nụ cười ập đến. Như bất ngờ khi lớp vỏ cứng vỡ ra, lộ chiếc nhân tuyệt diệu. Ông lật đật chạy ra ngoài gọi hai đứa con, rủ chúng ra vườn mắc ca để làm quen công việc nhà nông.

Table of Contents

- QUANH TÔI TOÀN LÀ HOA TRẮNG
- CÓ NGƯỜI GÁC GIỮA MÙA MƯA
- TÌM VỀ QUÁ KHỨ
- BIỂN GỌI
- VỀ BẢN
- TÌM THẤY NHAU
- MIỀN ƯỚC
- VỀ TÂY NINH
- NƯỚC MẮT BÊN KÊNH
- TÂN THỜI
- KI-ỐT TÌNH YÊU
- LÃO ĐÁP ĐÓN XUÂN
- CÁI CÚI ĐẦU CỦA QUÁ KHỨ
- BÊN TRONG VỎ MẮC CA