MÃ BÁ DUNG Tố Hinh dịch

Danh Gia Cổ Vật #2 BÍ ẨN THANH MINH THƯỢNG HÀ ĐỒ

dựa theo bản in của
Nhã Nham & NXB Hội Nhà Văn
2019-12

Chương 1
Nửa đêm trộm mộ “ăn trên chiếu”

Chơi đồ cổ quan trọng nhất là gì?

Người nói là mắt nhìn, kẻ lại bảo là quan hệ, thực ra đều không chính xác. Ngành này xét đến cùng phải chú trọng hai chữ: “duyên phận”. Thế nên người chơi đồ cổ thế hệ trước phần nhiều đều tin số mệnh, cho rằng số đã có ắt có, số không có thì đừng cố. Nếu không có duyên với một món đồ mà cứ cố giành về tay, gọi là đi ngược ý trời, sẽ dẫn tới hậu họa khôn lường, món đồ ấy không còn là hàng tốt nữa, mà trở thành vật dữ cắn chủ, nhẹ thì thân bại danh liệt, nặng thì nguy tới tính mạng.

Có điều đây đều là cách nói từ xưa, được quy vào mê tín dị đoan. Thời bây giờ ai cũng tiếp thu mấy chục năm giáo dục theo chủ nghĩa duy vật, chẳng tin mấy lời đó nữa. Hễ có tiền đưa tới tay thì bất chấp quy củ cách thức, ta cứ thế xông lên phá vỡ đạp bằng, chẳng sợ gì sất. Thần tài ngồi trên, yêu ma quỷ quái cũng phải đứng sang một bên.

Ví như mấy người ngồi cùng xe với tôi hiện giờ, rõ ràng không phải hạng con buôn cổ hủ trọng truyền thống.

Tôi đang ngồi trong một chiếc van Toyota chín chỗ cũ nát, ngoài lái xe ra tổng cộng có năm người. Bên trong xe lặng phắc như tờ, chẳng ai bắt chuyện, cũng chẳng ai hàn huyên. Bốn người kia đều ngồi im tại chỗ, trưng ra vẻ mặt hờ hững khó gần. Chỉ khi xe thình lình xóc nẩy lên, họ mới đảo mắt thật nhanh, vờ như vô tình liếc nhau một cái sắc lẻm.

Tôi cảm giác được họ không giống mình. Tôi là chủ một tiệm đồ cổ nhỏ trong thành phố, còn họ là con buôn cổ vật chuyên thu mua đồ cũ từ nông thôn. Những người này quanh năm suốt tháng lê la dưới quê, qua lại với đám nông dân vừa chất phác vừa gian xảo nên người cũng thoang thoảng mùi bùn đất và sát khí.

Bọn họ là ai? Xe chạy đi đâu? Tôi hoàn toàn không biết. Cửa xe đóng kín, bên ngoài đêm tối như mực, không trông rõ được cảnh vật. Chỉ có tiếng động cơ chạy ì ì cho thấy chúng tôi đang tiến tới một mục tiêu nào đó.

Tôi cũng chẳng buồn nghĩ nhiều, dựa đầu vào cửa kính lạnh lẽo, huyệt Thái Dương tì vào chốt cửa, gà gật ngủ. Xe chạy lắc lư tròng trành dữ dội, trong lúc mê man, tôi chợt có một ảo giác lạ lùng: thùng xe chẳng khác nào cỗ áo quan khổng lồ vừa đóng đinh, kín mít không lọt một tia sáng. Tôi nằm trong, bên ngoài có mười sáu người khiêng quan tài băng qua nghĩa địa, bước xuống lối vào mộ, tiến về phía huyệt mộ cuối cùng... Phải rồi, quên chưa tự giới thiệu. Tôi tên Hứa Nguyện, hơn ba mươi, là một tay buôn cổ vật cò con dưới chân hoàng thành. Tôi có một cửa tiệm nhỏ ở Lưu Ly Xưởng, buôn bán kim thạch ngọc khí, gọi là Tứ Hối Trai.

Tứ hối là gì? Chính là hối người, hối việc, hối lỗi, hối lòng. Đây là lời trăng trối của bố tôi, dạo Cách mạng Văn hóa, ông bị hãm hại phải nhảy xuống hồ Thái Bình tự tử, chỉ để lại tám chữ này. Song đằng sau đó còn ẩn giấu một câu chuyện dài. Tổ tiên tôi là một chi trong “Minh Nhãn Mai Hoa” gồm năm gia tộc lâu đời trong ngành cổ vật, mỗi nhà sở trường giám định một loại đồ cổ, có địa vị cực cao trong giới sưu tầm. Sau giải phóng, Minh Nhãn Mai Hoa cải tổ thành Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa, vẫn có sức ảnh hưởng không nhỏ.

Hứa Nhất Thành, ông nội tôi là chưởng môn Minh Nhãn Mai Hoa thời Dân Quốc, xuất thân Bạch môn, về sau vì đánh cắp đầu Phật ngọc ở minh đường Võ Tắc Thiên tuồn cho người Nhật nên bị coi là Hán gian đem xử bắn. Từ đó nhà tôi cũng sa sút không gượng dậy nổi, rút lui khỏi Minh Nhãn Mai Hoa. Vào ngày sinh nhật ba mươi tuổi, do sự thúc đẩy của những người cố ý, tôi đã rơi vào vòng xoáy này. Trải qua một phen bôn ba trắc trở, cuối cùng xem như tôi cũng giải oan được cho ông nội, đưa đầu Phật về nước, kết thúc mối dây dưa ngàn năm giữa nhà họ Hứa và đầu Phật ngọc. Sau khi xong việc, tôi quay về Tứ Hối Trai, tiếp tục buôn đồ cổ, sống lặng lẽ.

Đột nhiên nghe phanh két một tiếng, người tôi đổ nhào về phía trước, sực tỉnh khỏi dòng ký ức. Xe đã dừng lại, tôi mở mắt ra, lắc lắc đầu. Ngờ đâu vừa quay đầu sang, tôi chợt thấy một gương mặt trắng bệch với đôi mắt cực kỳ quái dị hiện lên giữa bóng tối bên ngoài xe, một bên to tướng như mắt trâu, lòng đen ít lòng trắng nhiều, bên kia lại nhỏ xíu, thi trừng mắt với rùa chưa chắc đã thắng nổi. Cặp mắt một to một nhỏ này, trông như lúc nào cũng đang ngắm bắn.

Tôi giật thót mình, vô thức rụt người lại, suýt nữa ngã nhào khỏi ghế. Bốn kẻ cùng xe cười nửa miệng, lộ vẻ khinh bỉ. Bấy giờ tôi mới nhớ ra, gương mặt này hẳn là của tài xế. Chẳng để tôi nghĩ nhiều, cửa xe đã bị kéo đánh “xạch”, tài xế ló đầu vào, đảo tròn con mắt to rồi làm động tác mời, giọng khàn khàn, “Tôi tên Mắt Trố, làm chân chạy bàn, mời các vị theo tôi.”

Tôi vội điều hòa hơi thở, theo bốn người kia xuống xe. Vừa đặt chân xuống đất đã thấy mùi cỏ dại và cành thông xộc vào mũi man mát. Khỏi cần hỏi cũng biết, đây là mùi đặc trưng của chốn đồng không mông quạnh, hơn nữa còn là nơi hết sức hoang vu. Tôi nhìn quanh, lờ mờ thấy mấy ngọn núi đằng xa, trông như thú dữ mai phục trong đêm, có thể nhào tới bất cứ lúc nào.

Mắt Trố bảo bọn tôi theo sát sau y. Mây đen đang bao phủ bầu trời, che khuất mặt trăng, chỉ có ngọn đèn pin loang loáng thoắt sáng thoắt tối trong tay Mắt Trố soi đường. Cây đèn pin của y có vẻ rất được chăm chút, bóng đèn bọc một khoanh giấy bìa cứng, như vậy cột sáng chỉ tập trung vào phía trước, không chiếu sang hai bên, nên cách hơi xa sẽ không thấy được.

Chúng tôi bước thấp bước cao trên triền núi theo y chừng hơn mười phút, rẽ ngoặt liên tục, còn băng qua hai khoảng rừng. Rốt cuộc một người không kìm được lên tiếng hỏi, “Anh đưa chúng tôi đến đâu đây? Cỗ ở đâu vậy?” ﻿Mắt Trố quay lại nhe răng cười đáp, “Nôn nóng làm gì, chủ đâu có rời chiếu cỗ được.” Nói đoạn còn cười khà, tiếng cười như quạ. Y vừa cười, nhiệt độ xung quanh chợt hạ xuống, lạnh buốt cả người. Kẻ kia không dám hỏi thêm nữa, đành “hừm” một tiếng rồi đi tiếp.

Đám chúng tôi đi chừng hơn nửa tiếng thì tới một khe núi vắng. Khe núi bị hai dãy núi cao ngất kẹp vào giữa, tạo nên một bình nguyên dưới chân núi. Từ đằng xa loáng thoáng nghe thấy tiếng nước chảy róc rách, hẳn là dòng suối từ trên núi chảy xuống, uốn quanh chỗ này, cắt khe núi thành hình tam giác. Khe suối là đáy, hai dãy núi sừng sững hai bên. Địa hình này trong phong thủy gọi là hai rồng xuống nước, là đất lành hợp xây mồ mả.

Mắt Trố tiến vào khe núi thì dừng chân, rọi đèn pin về phía trước.

“Bên này.” Chúng tôi nhìn theo ánh đèn, thấy thấp thoáng đằng xa một người trẻ tuổi mặc đồ rằn ri đang ngồi trước mặt là một cái hố rộng chừng nửa mét, mép hố còn gác ba chiếc xẻng cán thép và cả đống đất mới đào.

Khỏi cần hỏi cũng biết ở nơi đất báu phong thủy thế này đào sâu ba thước ắt có mồ mả, có mồ mả tất có trộm mộ đánh hơi được kéo đến.

“Đào tới đâu rồi?” Một tên mặt sẹo đi cùng tôi hỏi.

Mắt Trố di chân xuống đất, hể hả đáp, “Tìm ra vị trí mộ rồi, vừa rồi chúng tôi mới đào đến vách sau, chỉ một nhát nữa là tới cửa thôi, đợi các vị đến mở chiếu đấy.”

Mấy người đi cùng tôi đến trước hố đất, gạt lớp đất mới đào ra, vẻ mặt không ai giống ai. Nghe nói trộm mộ lâu năm chỉ cần nhìn đất là biết niên đại mộ. Có điều tôi chẳng có tài ấy, chắc hẳn mấy kẻ đi cùng cũng chẳng khá hơn. Chúng nhìn đất chỉ để yên tâm chứ đâu nhận ra cái gì.

Kiểm tra đất xong, Mắt Trố cười khì, “Các vị may thật đấy, món lần này là thịt kho của bếp trưởng. Nếu không có gì thắc mắc thì lên món nhé?”

Cả năm chúng tôi đồng loạt gật đầu, đứng tránh ra một quãng. Mắt Trố soi đèn pin về phía kia, hô “mở bát”, tức thì tên chạy bàn mặc đồ rằn ri đứng dậy, cầm chùy sắt và xẻng lên. Dáng gã gầy gò, lách vào hầm dễ như bỡn. Mắt Trố rút trong ngực áo ra một chai rượu trắng hàng chiết lẻ và năm cái chén, lần lượt đưa cho năm chúng tôi, “Trong núi sương dày lạnh giá, làm ít rượu trắng cho ấm người, phải chờ một lúc nữa cơ.”

Không nói thì thôi, y vừa nói tôi liền thấy gió lạnh bốn bề, sương mù bảng lảng, vô thức liếc nhìn vào cánh rừng tối om. Mắt Trố đưa chén tới trước mặt tôi cười, “Chú em lần đầu ăn trên chiếu à?” Thấy tôi cười ngượng, y nói, “Ăn quen bén mùi, anh em mình vất vả một tí, nhưng chắc ăn hơn, có phải không?” Tôi gật đầu lia lịa, đón lấy chén rượu uống cạn, rượu trắng cay nồng như ngọn lửa cháy lan theo cổ họng xuống tận dạ dày, song mắt tôi vẫn dán vào đống bùn đất đang không ngừng đùn ra từ cửa hầm, lòng quặn lên.

“Ăn trên chiếu” như lời Mắt Trố là một hoạt động khá kín đáo trong giới đồ cổ, trước đây tôi chỉ nghe nói, không ngờ hôm nay cũng được tận mắt chứng kiến.

Phần lớn đồ cổ đến từ hai nguồn: một là đồ gia truyền đời đời lưu giữ, hai là đồ tùy táng bị đào ra. Loại trước được truyền đời rõ ràng, nhưng loại sau hơi khó phân định thật giả. Anh bảo món đồ này đào được trong mộ ra, bằng chứng đâu? Lỡ lừa gạt người ta thì sao? Phải biết có những món đồ cổ bản thân nó hoàn toàn không đáng tiền, tất cả giá trị đều nằm ở xuất xứ. Cùng một hạt dưa, mua từ hàng tạp hóa thì chẳng đáng một xu, nhưng nếu từ trong bụng xác nữ ở gò Mã Vương thì nghìn vàng chưa mua nổi.

Thế là có kẻ nảy ra một cách, thăm dò xác định vị trí mộ đâu vào đấy, đào đường hầm đến cạnh mộ rồi để đó, mời vài người mua đến hiện trường, mở cửa mộ ngay trước mặt họ, đào lên bán sang tay luôn. Người mua chính mắt thấy đồ được đào dưới mộ lên, dĩ nhiên khỏi cần lo hàng giả.

Trò này trong ngành đồ cổ gọi là “ăn trên chiếu”, không phải chiếu rượu, mà là chiếu cói, chiếu cói để làm gì? Thời xưa người ta dùng chiếu cói bọc xác chết, nên nó ý chỉ mồ mả. Những người mua như chúng tôi gọi là “khách”, trộm mộ thì gọi là “chạy bàn”, dĩ nhiên “chủ” chỉ người chết trong mộ. Bởi vậy vừa rồi Mắt Trố nói “chủ không rời được chiếu cỗ” khiến mấy người kia sợ quá nín thít.

Mắt Trố nói hôm nay ăn thịt kho của bếp trưởng, ý nói đây là mộ thời Minh - Minh Thái Tổ họ Chu* mà.

Bếp trưởng có nghĩa trước đây chưa từng bị đào xới, bên trong rất có khả năng có hàng ngon.

Chúng tôi vừa uống rượu trắng vừa đợi, đợi hơn mười phút chợt thấy Mắt Trố nheo mắt, “Đến rồi.” Cả đám người đổ dồn mắt vào cửa hầm, thấy hai cánh tay người chết xám ngoét từ từ thò ra, lẽ nào là xác chết sống dậy bò ra ngoài? Thấy cảnh tượng rùng rợn trước mắt, tất cả vô thức lùi lại. Song Mắt Trố lại cười ha hả, giơ đèn pin lên soi, bấy giờ chúng tôi mới trông rõ cánh tay nọ là của tên chạy bàn vừa tụt xuống ban nãy, lấm lem bùn đất, hai tay còn ôm khư khư thứ gì đó.

Trông thấy vật nọ, tất cả sáng mắt lên. Tên chạy bàn phải ôm bằng cả hai tay, chứng tỏ nó không nhỏ chút nào. Đào được vật lớn chừng này từ mộ thời Minh, có thể coi là dấu hiệu tốt. Nhưng năm người chúng tôi chẳng ai nhúc nhích, đứng yên tại chỗ nhìn Mắt Trố chạy đến.

Đây là quy tắc ăn trên chiếu. Người mua tìm đến mua tận gốc để yên tâm, chứ không phải đến đào mồ quật mả, nên không thể nhúng tay vào quá trình trộm mộ, phải đợi đám trộm mộ bưng đồ đến trước mặt mới được xem. Như vậy người mua chỉ coi là mua đồ tùy táng chứ không phải trộm mộ, không tổn âm đức, cũng khỏi áy náy lương tâm. Xét trên góc độ pháp luật hiện đại, lỡ có bại lộ thì cùng lắm chỉ bị khép vào tội tiêu thụ tang vật mà thôi.

Mắt Trố cầm lấy đồ rồi nhanh nhẹn quay lại, nhẹ nhàng đặt xuống đất, cầm đèn pin rọi vào. Năm người chúng tôi xúm lại xem, ra là một chiếc bình, miệng loe, cổ dài, bụng tròn, nhìn hình dạng có thể là bình tỳ bà*. Nhưng bên ngoài lấm lem bẩn thỉu, không nhìn ra màu gì cả.

Mắt Trố đã có chuẩn bị trước, móc ra một cái chổi lông, cọ mạnh cho tróc hết bùn đất, rồi mở nửa chai rượu trắng còn lại, rút miếng da hươu tẩm rượu lau thật kỹ. Chẳng mấy chốc màu men bóng của bình đã lộ ra, hoa văn cũng hiện rõ, bên trên có hoa xanh như ý, cỏ lá cuốn, cúc liền cành, trông không tầm thường chút nào.

Tất cả đều trố mắt ra, xem các đặc điểm này không chừng lại là gốm Thanh Hoa thời Minh, vậy thì tối nay đúng là vớ bở.

Ăn trên chiếu có một đặc điểm: trước khi quật mộ, chẳng ai biết bên trong có gì. Có khả năng là báu vật hiếm có, song cũng có thể chẳng có gì cả. Thế nên người mua thông thường đều trả trước một khoản tiền công sức cho đám trộm mộ, gọi là treo thưởng, để bảo đảm dù đào ra được thứ gì, thì mấy tay trộm mộ cũng vẫn có ít tiền cọc giắt lưng, không đến nỗi công cốc, ngoài ra còn có tác dụng sắp hàng đặt gạch, ai bỏ nhiều tiền thưởng thì được ưu tiên chọn trước. Có kẻ lắm tiền thậm chí còn bao trọn.

Thấy đào được chiếc bình quý giá nhường này, ﻿Mắt Trố tiếc rẻ ra mặt. Đã nhận tiền cọc, dù đây là bình gốm Sài, cũng phải hai tay dâng cho người khác. Y đặt bình xuống đất, lùi lại mấy bước, gượng cười, “Các vị lại xem đi.”

Người thưởng nhiều tiền nhất bước ra, cười tươi rói cầm lấy bình, ngắm nghía kỹ lưỡng mấy lần, song không đưa cho ai khác mà ôm khư khư trong tay, ngẩng lên nói, “Các vị, món này tôi xin phép ăn trước.”

Bốn người chúng tôi thẫn ra, thi nhau lộ vẻ miễn cưỡng.

Ăn trên chiếu thông thường phải đợi đưa tất cả mọi thứ trong mộ lên, bày hàng ngang ra, rồi mỗi người lựa một món theo mức độ thưởng tiền nhiều ít, nếu còn thì lại theo thứ tự lần lượt chọn lại, cho tới khi hết đồ. Người này vừa bước ra đã ẵm gọn cái bình, không khỏi ngang ngược, nhưng về quy tắc cũng không thể nói là sai.

Huống hồ hắn đã dùng quyền ưu tiên một lần, sẽ phải đợi bốn chúng tôi chọn xong mới được chọn lần nữa. Tới lúc đó có còn gì không cũng không biết chắc được. Về điểm này thì ăn trên chiếu cũng như cược đá*, đều trông vào may mắn. Có người chỉ bỏ mấy trăm đồng đã vớ được gốm màu đời Đường; kẻ dốc túi bao trọn cả mộ, lại chỉ được mấy cân xương khô.

Thế nên chúng tôi cũng đành nín nhịn, đợi xem còn món gì bưng lên nữa. Chẳng bao lâu sau, Mắt Trố lại bưng dưới hầm lên sáu bảy món, chất đống dưới đất. Trong đó có một lư hương bằng đồng gỉ ngoèn không ra hình dạng gì, một mảnh khóa bạc trường thọ, nửa tấm lụa nát, hai bát gốm nhỏ và một đống tiền đồng sặc mùi ẩm mốc.

Bốn chúng tôi nhíu mày bới móc trong đống lỉnh kỉnh, nhìn đi nhìn lại chẳng ưng được món nào. So với chiếc bình gốm kia, mấy thứ này đúng là đồ đồng nát. Gã mặt sẹo ngẩng lên cau có hỏi Mắt Trố, “Bên trong còn gì nữa không?”

“Hết rồi.” Mắt Trố xòe tay.

“Tìm trên người chủ chưa?” Mặt Sẹo gặng.

Mắt Trố ngẩn ra rồi cười trừ, “Ông Trương, chúng tôi có lệ, không động vào quan tài.”

Trộm mộ thông thường chỉ nhặt đồ tùy táng trong mộ, không mở quan tài, không lục tìm trên thi thể xem như tôn trọng người chết. Nào ngờ gã họ Trương “xì” một tiếng, khinh khỉnh nói, “Đào mồ quật mả còn bày vẽ lắm lề luật vớ vẩn! Chẳng lẽ các người không biết, phỉ thúy ngậm trong miệng chủ mộ, mã não nhét ở hậu môn và châu báu đeo trên người mới là hàng tốt hay sao!”

Mắt Trố xua tay lia lịa, “Đổ đấu đã là thất đức lắm rồi, còn động đến thi thể sẽ bị quả báo đấy. Đây là đất của người ta mà.” Nói đoạn y đảo con mắt thô lố một vòng, thấy sương đêm trong khe núi đang bốc lên trắng xóa, như người chết trợn mắt nhìn ra, không khí rờn rợn bảng lảng.

Nếu là kẻ nhát gan, thấy cảnh tượng này hẳn đã rúm lại rồi, nhưng gã họ Trương vẫn chẳng thèm để tâm, “Làm đĩ còn đòi giữ trinh. Bọn tao nửa đêm nửa hôm chạy đến đây là để phát tài, không phải nghe mày giảng đạo!” Tay này cũng khá thông minh, biết phải lôi kéo phe phái nên quàng luôn mấy người khoanh tay đứng ngoài vào để gây áp lực với Mắt Trố.

Mấy kẻ khác cũng thi nhau gật đầu. Chuyến này mọi người lặn lội đường xa đến tận đây, đã vào núi báu đời nào chịu về không vì mấy lề luật cũ rích vớ vẩn? Quá là hoang đường! Ngay cả kẻ đã ẵm được chiếc bình ban đầu cũng gật gù đồng ý, chỉ riêng tôi nín lặng không nói gì.

Mắt Trố vẫn nhăn nhó phân trần, “Không được đâu, làm thế thất đức quá...”

Thấy Mắt Trố không chịu, gã họ Trương nổi giận đẩy phắt y ra, đi đến trước miệng hầm xách xẻng lên quát vọng xuống, “Có chịu mở quan tài không? Không mở tao lấp đất đấy!”

Mắt Trố tái mặt. Dưới hầm còn một người chưa lên, nếu gã Trương lấp đất, kẻ kia sẽ bị chôn sống trong mộ. Mắt Trố vật nài, “Ông Trương, đừng phá luật mà.” Gã Trương bực bội, “Tiền lù lù trước mặt không kiếm mới là phá luật ấy!” Nói đoạn làm bộ định lấp đất. Mắt Trố cuống quýt lao đến ngăn, song bị mấy người khác kéo lại, chỉ biết luôn miệng lúng búng can đừng làm thế.

Thấy vậy, tôi nhíu mày. Xưa nay tôi ghét nhất hạng người như gã họ Trương này, bèn lên tiếng khuyên nhủ, “Tôi thấy người quật mộ đã nhiều, nhưng chưa gặp ai ép người ta quật mộ thế này cả. Nếu ông thấy chưa đã thì tự xuống mà tìm, ép đám chạy bàn thì hay ho gì?” Gã ta vung xẻng trở mặt tôi cười nhạt, “Bỏ cái thói ngụy quân tử đi. Mày bỏ ít tiền thưởng nhất, theo lý thì chẳng xơ múi được mấy tí. Nếu không mở quan tài, coi như chuyến này mày công cốc đấy.”

“Quân tử yêu tiền, nhưng lấy tiền phải có đạo lý. Ông liệu mà ghìm cương trước vực, quay đầu còn kịp.” Tôi không chịu lép.

“Đệt! Mày tưởng mày là phát thanh viên đấy à!” Gã họ Trương chửi tục rồi nheo mắt gian xảo bảo mấy người kia, “Trên xe tôi đã đánh hơi thấy thằng ranh này không được ổn, không cùng bọn với anh em mình rồi.” Đoạn lại nhìn sang tôi, “Mày có mưu mô gì?”

Đây là cố ý chia rẽ, mấy người kia tức thì đổi ngay thái độ.

Ăn trên chiếu nguy hiểm nhất điểm này. Địa điểm quật mộ thường là nơi hoang vu hẻo lánh, lỡ như bên mua hoặc bên bán nổi lòng tham muốn giết người cướp của, sau đó ném xác xuống hầm phi tang thì e rằng mấy chục năm sau cũng chưa phát hiện được, bởi vậy người tham gia đều là chỗ quen biết, rất kỵ những kẻ không liên quan, còn phải để lại người bảo lãnh bên ngoài. Lần này Mắt Trố xui xẻo, mấy người mua chúng tôi đều không quen nhau, chẳng biết lai lịch thế nào, mà bản thân y cũng không khống chế được cục diện. Kết quả gã họ Trương vừa châm ngòi ly gián, tình hình đã trở nên căng thẳng.

Thấy thế nguy, Mắt Trố vội giật tay áo tôi, “Anh Nguyện đừng đôi co với họ nữa, cùng lắm tôi chịu tội thất đức, xuống mở quan là xong...”

“Gã định chôn sống người của ông mà ông vẫn nhịn được à?” Tôi trợn mắt.

Thật phí cho con mắt thô lố của Mặt Trố, mới thế mà đã rân rấn nước mắt như đàn bà, “Tôi dẫn các vị đến đây ăn trên chiếu, nếu xô xát dính đến cả mạng người thì về sau ai dám tin tôi nữa?” Tôi bĩu môi, “Hóa ra ông cũng nghĩa khí gớm nhỉ.” Mắt Trố không nghe ra là tôi mỉa mai, còn vỗ ngực tự hào, “Từ lúc Mắt Trố tôi xuất đạo đến giờ, lúc nào cũng đặt chữ nghĩa lên trên hết.”

Gã họ Trương đợi mãi phát sốt ruột, vung xẻng chỉ mặt Mắt Trố quát, “Hôm nay nhất định phải có một đứa chôn thây ở đây. Hoặc là mày hoặc là nó, chọn đi!” Hành động của gã khiến người ta không nén được nghi ngờ, chẳng biết có phải gã đã rắp tâm trở mặt từ trước, vừa rồi chỉ lựa gió bẻ măng không. Hôm nay vừa mở chiếu đã bưng lên một bình tỳ bà, khiến tất cả người tham gia đều động lòng tham, gã Trương chỉ đâm chọc vài câu, cả đám đã hùa nhau phá luật. Nhân tính quả thực không chịu nổi thử thách.

Mắt Trố tuân thủ luật lệ, nhưng gặp phải mấy tay chỉ biết đến tiền thì coi như xui tận mạng. Tôi trầm ngâm một thoáng rồi vỗ vai Mắt Trố, “Cứ để tôi.”

“Anh Nguyện? Anh...”

Tôi lắc đầu, đi đến giữa hai người, giơ tay phải lên cao giọng, “Ông Trương, tôi cho ông biết, nếu còn không chịu tỉnh ngộ thì xui xẻo ập xuống ngay đấy.”

Gã họ Trương có lẽ cho là tôi dọa nên chỉ nhướng mày cười hung ác rồi xúc một xẻng đất đổ xuống hầm. Mắt Trố hét lên thất thanh: “Ông Trương, đừng mà!”

Tiếng hét của y làm chim chóc xung quanh giật mình bay vụt lên, cả cánh rừng chỉ nghe tiếng đập cánh phành phạch. Gã họ Trương lờ đi, vung xẻng lên định xúc thêm nhát nữa, chợt thấy trên ngực xuất hiện một ﻿đốm sáng vàng nhạt. Gã vội ngẩng lên, thấy đèn pin vẫn nằm trong tay Mắt Trố, lại nhìn ra sau lưng Mắt Trố và tôi, mới phát hiện quầng sáng nọ từ đám sương mù trong rừng chiếu ra, rọi thẳng lên ngực mình.

Mấy người xung quanh tức thì cuống cả lên, chẳng hiểu là chuyện gì. Gã họ Trương sững ra một thoáng, rồi thấy quầng sáng nọ cũng chẳng gây ra tổn hại gì, bèn cười nhạt, nhanh nhẹn xúc ngay một xẻng đất đổ xuống. Nhưng khi xúc đến xẻng thứ ba, trong đám sương mù xung quanh chợt lóe lên vô số đốm sáng, áng chừng phải đến hai ba chục đốm, lơ lửng lững lờ trôi về phía này, cùng lúc đó, tiếng sàn sạt không biết từ đâu rộ lên.

Mắt Trố bỗng gào to như xé gan xé phổi: “Chủ mộ đến lấy mạng đấy!” Tiếng hét thảm thiết khôn tả, khiến gã họ Trương run bắn, xẻng trong tay rơi đánh “keng” xuống đất. Gã vốn không tin ma mãnh, nhưng tình cảnh này quá mức quái gở, lòng đã căng thẳng sẵn, lại nghe Mắt Trố hét lên, không khỏi giật mình.

Mấy người mua kia cũng đờ ra, một kẻ còn len lén rút tràng hạt run run lần từng hột. Tôi đứng khoanh tay tại chỗ bất động, tủm tỉm cười đầy thâm ý. Cùng lúc đó, một giọng trầm trầm nghiêm nghị từ thăm thẳm rừng sâu vẳng đến, “Các người đã bị bao vây, lập tức bỏ vũ khí xuống, giơ hai tay lên.”

Giọng nói lẫn với tiếng xèn xẹt, rõ ràng là nói qua loa. Gã họ Trương và mấy người mua kia nghe vậy tức thì tái mét mặt mày, có lẽ đang nghĩ thà gặp quỷ dữ đòi mạng còn hơn.

Chỉ thấy từ màn sương mù trong rừng sâu rầm rập tiến ra hai ba chục cảnh sát, những đốm “ma trơi” chập chờn kia thực ra là đèn pin công suất lớn của họ. Bốt da giẫm lên thảm cỏ xào xạc, huy hiệu trên mũ kê pi lấp loáng, tỏa ra khí thế uy nghiêm nghiêng trời lệch đất. Họ lẳng lặng chẳng nói chẳng rằng, chạy thoăn thoắt như bay, chẳng mấy chốc đã vây chặt khe núi, không lọt một con ruồi.

Trước là Mắt Trố, sau đến gã họ Trương và mấy tên khách mua đều ngoan ngoãn ngồi xuống, hai tay ôm đầu, động tác hết sức thành thạo. Chỉ riêng tôi vẫn đứng yên tại chỗ, giữ nguyên tư thế giơ tay, như thể những cảnh sát này được tôi triệu tới vậy. Đến nước này, gã họ Trương và đám người kia vẫn chưa hiểu đầu đuôi ra sao, chỉ gằm ghè nhìn tôi như muốn ăn tươi nuốt sống.

Theo lệ cũ thì tôi làm vậy là đuối lý. Giới đồ cổ cũng hơi giống xã hội đen, ân oán trong giới chỉ giải quyết nội bộ, hễ có tranh chấp thì tìm bậc đức cao vọng trọng phân xử, không lôi nhau ra trước pháp luật. Nếu kẻ nào gọi Công an tới phá hỏng việc buôn bán của người khác, sẽ bị coi là nối giáo cho giặc, bị người người khinh bỉ.

Có điều nói đi cũng phải nói lại, thời buổi này ai quan tâm mấy lề luật đó nữa, chỉ có hạng người như Mắt Trố mới khư khư giữ lề thói cũ mà thôi. Chính vì thích những kẻ gìn giữ luật tục cổ như y, nên tôi mới tiết lộ cho y chút manh mối.

Người giữ vững nguyên tắc, lúc nào cũng đáng được kính trọng. Trong một bộ phim điện ảnh Hồng Kông tôi từng xem, có câu thế này, “Người sống trên đời, luôn phải kiên trì theo đuổi vài việc trông có vẻ cực kỳ ngu xuẩn.”

Một cảnh sát trẻ thấy tôi còn chưa ngồi xuống liền trừng mắt định đạp cho một cú, nhưng bị người bên cạnh ngăn lại. Kẻ này tay xách loa điện, chính là người gọi loa trong rừng vừa nãy. Dáng người y gọn gàng, gương mặt sạm đen gầy quắt phảng phất vẻ nghiêm nghị, chỉ cần đứng đó đã xua tan hết không khí âm u rờn rợn xung quanh.

Y đưa loa cho cậu cảnh sát trẻ, rồi chắp tay sau lưng từ từ bước lại gần tôi, đưa mắt nhìn bao quát hiện trường. Đám người kia chạm phải ánh mắt y, tức thì cúi gằm mặt xuống như chuột thấy mèo.

“Cậu lại đây tôi bảo.” Y lạnh lùng lên tiếng, vẫy tay gọi.

Tôi theo y đi sâu vào bụi cây bên cạnh đến mười mấy bước, tới khi thấy đã đủ xa, nói chuyện không sợ bị nghe lỏm nữa, y mới dừng bước nhíu mày, “Đồng chí Hứa Nguyện, làm thế này hơi bị liều đấy.”

“Đồng chí Phương Chấn, chẳng phải tôi vẫn luôn phối hợp với các đồng chí sao?” Tôi thản nhiên đốp lại. Tôi và tay “cảnh sát già” Phương Chấn này vốn quen nhau từ trước, có thể coi là cùng vào sinh ra tử. Nhưng y chẳng mảy may mừng rỡ vì gặp lại bạn cũ, trái lại còn sa sầm mặt, “Sao vừa rồi cậu lại ra mặt bộc lộ thân phận hả?”

Tôi đáp, “Chúng ức hiếp kẻ thành thực, tôi khoanh tay đứng nhìn sao được. Những người giữ lề lối cũ như Mắt Trố giờ chẳng được mấy ai, tôi cũng muốn bênh vực lẽ phải chứ. Đằng nào các anh chả bao vây khu này rồi, cứ dọa cho chúng vỡ mật một phen.”

“Vớ vẩn! Lẽ ra cậu phải để bị bắt cùng cả đám, đến đồn công an cách ly ra rồi sẽ thả cậu. Giờ chúng đã biết cậu là người của cảnh sát cài vào, chẳng lẽ cậu không sợ chúng báo thù sao, nguy hiểm lắm đấy!” Phương Chấn nghiêm túc phê bình tôi.

“Bọn chúng ít nhất cũng phải bóc lịch mười hai mươi năm, sợ cóc gì?” Tôi vung tay hùng hổ.

Phương Chấn lắc đầu thở dài, vẻ rất bực bội trước hành vi không cần thiết của tôi. Tôi lờ đi, vươn vai hỏi, “Không nói mấy chuyện vớ vẩn này nữa, việc của tôi chuyến này xong chưa?”

“Chưa, lát nữa về đồn cậu còn phải cho lời khai.”

Nghe vậy, tôi than khổ bai bải, “Các anh bắt được cả người lẫn tang vật rồi, còn cần tôi khai gì nữa?”

“Đây là quy định.” Phương Chấn đáp, “À phải, lúc hỏi cung, cậu cũng phải dự thính dưới vai trò cố vấn về văn vật, đây là cục trưởng Lưu sắp xếp đấy.”

“Được rồi, được rồi...”

Tôi giơ hai tay đầu hàng. Tranh luận với hạng người như Phương Chấn đúng là vô nghĩa. Y như một tảng đá, một con đê, có xô bao nhiêu sóng gió vào, y cũng trơ trơ bất động. Tôi quay sang, thấy xa xa nhoáng lên một luồng sáng trắng. Đó là mấy kỹ thuật viên đang chụp ảnh hiện trường căn hầm mới đào. Cảnh sát đi đi lại lại xung quanh, kẻ thu giữ tang vật, người trông chừng đối tượng phạm tội, lấy dấu bánh xe, trình tự đâu ra đấy, chỉ nghe tiếng lao xao chứ không ầm ĩ. Cứ nghĩ bấy nhiêu người lẳng lặng bám theo chúng tôi trong núi, đến lúc bao vây xong xuôi rồi vẫn không ai phát hiện ra, tôi lại phục sát đất. Muốn làm được như vậy phải có tố chất gần bằng bộ đội đặc chủng ấy chứ.

Người của Phương Chấn, đúng là thâm sâu khó lường, hệt như y vậy.

“Từ nãy đến giờ, các anh vẫn bám theo tôi à?”

“Phải.”

“Xe tải rẽ ngoặt bao nhiêu vòng trong núi, trời lại tối như bưng, thế mà các anh vẫn theo được.”

“Công việc thôi.”

“Nếu lúc nãy tôi để lộ thân phận, các anh lại chưa đến kịp thì sao? Có kế hoạch dự phòng nào không?” Tôi tò mò hỏi.

“Cục sẽ có tiền tuất cho các trường hợp hy sinh trong khi làm nhiệm vụ.”

“…”

Nhìn mặt Phương Chấn thấy chẳng có vẻ gì là đang đùa, tôi rụt cổ lại, không nói chuyện này nữa. Trao đổi xong, chúng tôi quay trở lại. Mắt Trố đột nhiên ngẩng lên, “Thủ trưởng ơi, dưới hầm vẫn còn một người, xin các thủ trưởng đừng quên.”

Tay cảnh sát đang coi chừng y không hề khách khí, cốc cho một cái, “Im đi!” Mắt Trố vội ngậm miệng lại, cúi gằm mặt xuống. Tôi thấy vậy liền gật đầu, “Anh cũng nghĩa khí gớm, yên tâm đi, lưới trời lồng lộng, các anh không ai chạy thoát được đâu.”

Chẳng mấy chốc tay chạy bàn mặc đồ rằn ri phụ trách đào mộ đã bò ra khỏi đường hầm, vừa nhô lên liền bị ba người đàn ông giữ chặt. Vừa thấy mặt hắn, tôi đã buồn cười, tên này cũng mắt to mắt nhỏ, giống y khuôn Mắt Trố.

Phía cảnh sát bắt được cả người lẫn tang vật, hoàn thành nhiệm vụ, Phương Chấn tuyên bố có thể thu ﻿quân. Bên ngoài rừng có mấy chiếc xe đợi sẵn, tôi và Phương Chấn lên xe đầu tiên, mấy tên ăn trên chiếu bị tống cả vào xe thứ hai. Các xe đồng thời nổ máy, nháy đèn lấp loáng, chính khí lẫm liệt xua tan không khí âm u trong cánh rừng tối tăm.

Phương Chấn ngồi ghế sau cùng tôi, hai tay đặt trên đầu gối, mắt nheo nheo, nhìn thẳng phía trước chẳng nói nửa lời. Đây là thói quen của y khi ngồi xe, tôi cũng biết ý không tán gẫu, mà nhìn ra màn đêm tối mịt ngoài cửa sổ, lòng ngổn ngang muôn mối.

Lần hành động này là cục trưởng Lưu gọi tôi tới. Ông ta xuất thân từ Hồng môn trong Minh Nhãn Mai Hoa, giữ chức vụ quan trọng trong chính phủ, phụ trách quản lý về đồ cổ và văn vật, là người phát ngôn của Minh Nhãn Mai Hoa trên quan trường, ban đầu cũng chính ông đã bày kế hoạch kéo tôi vào vụ việc tìm kiếm đầu Phật.

Mấy tháng trước, phía cảnh sát để ý thấy có một lượng đồ tùy táng được tuồn vào thị trường đồ cổ thủ đô, qua kiểm nghiệm của Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa, những đồ tùy táng này đều là thật, hơn nữa có niên đại giống nhau, thành phần thổ nhưỡng tương đồng, giống như được đào từ cùng một ngôi mộ lên vậy. Nghi ngờ đám trộm mộ lại làm bậy, cảnh sát bèn đặt ra kế hoạch câu cá này.

Kế hoạch này cần một người am hiểu đồ cổ, có tiếng tăm trên giang hồ, lại không quá nổi bật. Người trong Minh Nhãn Mai Hoa đều không phù hợp, cuối cùng nhiệm vụ rơi xuống đầu tôi. Dưới sự cài cắm của cục trưởng Lưu và Phương Chấn, tôi dạo một vòng trong chợ, quả nhiên đã tìm được một kẻ chuyên tổ chức “ăn trên chiếu”. Từ đó tôi bắt đầu tham gia với thân phận là một tay buôn cổ vật, phối hợp trong ngoài với Phương Chấn.

Lần “ăn trên chiếu” này không được thuận lợi, trái lại còn kết thúc trong tranh chấp. Thực ra tôi đã dự liệu từ trước. Kiểu mua bán đượm nếp cổ xưa này, chủ yếu dựa vào lề luật và chữ tín, không còn phù hợp với thời nay nữa. Giờ kinh tế mở cửa, mọi người đều cho rằng tiền bày ra trước mắt, cần gì phải đếm xỉa đến đống lề luật cũ rích, miễn làm sao kiếm được tiền thì thôi. Ngay cả giới cổ vật vốn bảo thủ cũng không tránh khỏi xu thế này, hạng người như gã họ Trương ngày càng nhiều, dưới ảnh hưởng của xu thế, lề luật cũng dần dần biến mất.

Rất nhiều lề lối trước đây trong giới cũng dần lui xuống khỏi vũ đài lịch sử, trở thành một thứ đồ cổ, giống như “ăn trên chiếu” vậy.

Không biết nếu ông và bố tôi sống đến giờ sẽ thấy thế nào. Vừa nghĩ linh tinh, tôi vừa giơ ngón tay, vẽ một đóa hoa mai lên cửa sổ xe phủ mờ hơi sương. Đóa hoa tổng cộng có năm cánh, chụm lại với nhau. Tiếc rằng chỉ lát sau hơi ấm điều hòa trong xe đã phát huy tác dụng, bông mai cũng tan tác.

Chẳng hiểu sao, dù đang ngồi trong xe cảnh sát, cảm giác ngột ngạt như rơi xuống hầm mộ tối om vẫn lởn vởn trong đầu tôi, không sao xua tan được, khiến tôi khó thở. Tôi khẽ tì trán lên cửa sổ xe, để hơi lạnh se se thấm vào đầu. Trong bầu không khí yên lặng đến ngột ngạt ấy, xe chầm chậm ra khỏi núi.

Chẳng mấy chốc, cả đoàn xe đã đến đồn cảnh sát địa phương, chạy thẳng vào sân. Nhìn tình hình này, e rằng bọn Phương Chấn định thẩm vấn gấp tại đồn cảnh sát gần nhất, tôi không khỏi than thầm trong bụng, xem chừng trong chốc lát chưa thể về thành phố ngay được rồi.

Đồn cảnh sát ở đây khá nhỏ, mấy chiếc xe cảnh sát chạy vào đã chật kín cả sân. Tôi và Phương Chấn xuống xe uống hớp nước nóng, ăn mấy miếng bánh quy rồi đi thẳng vào phòng thẩm vấn. Bên kia bàn là Mắt Trố, đối tượng thẩm vấn đầu tiên, hai tay bị còng, ngồi trên ghế. Có điều tên này cực kỳ bình tĩnh, con mắt thô lố nhìn quanh ngó quất, chẳng hề lộ vẻ căng thẳng.

Tôi cứ nghĩ trông thấy mình ít nhất y cũng trợn mắt nhìn, nào ngờ Mắt Trố lại cười tươi, còn chủ động chào trước, “Chào thủ trưởng.”

“Hắn nghĩ thoáng thật. ” Tôi lầm bầm rồi ngồi xuống sau bàn cùng Phương Chấn, bên cạnh còn một cảnh sát trẻ phụ trách ghi biên bản.

Trước tiên, Phương Chấn theo trình tự thẩm vấn, hỏi tên tuổi nghề nghiệp của y. Mắt Trố ngẩng đầu ưỡn ngực, đối đáp trôi chảy, nói mình là người ở Khai Phong, Hà Nam, họ Liêu. Trông bộ dạng y cứ như vừa được chiến sĩ thi đua, đang trả lời phỏng vấn vậy, chẳng giống đối tượng tình nghi bị thẩm vấn chút nào. Đoán chừng nếu ngành công an hằng năm có bầu chọn đối tượng tình nghi chịu hợp tác nhất, nhất định y sẽ được giải.

Hỏi xong mấy câu theo lệ, Phương Chấn gõ cán bút lên bàn, bắt đầu vào vấn đề chính: “Lần ‘ăn trên chiếu’ này là anh tổ chức à?”

“Vâng, tôi loan tin trên chợ, sẽ có người chủ động tìm tới... Ôi chao, nếu biết trước là các thủ trưởng để mắt đến, tôi sẽ rủ thêm mấy tay buôn lậu nữa, coi như trừ hại cho dân.” Mắt Trố trưng ra vẻ mặt xả thân vì nghĩa.

“Anh biết bị cảnh sát để mắt đến từ lúc nào?”

“Vừa nãy thôi ạ. Thấy loạt đèn pin xuyên qua sương mù rọi đến, tôi hiểu ra ngay. Chỉ có cảnh sát mới được trang bị đèn pin siêu sáng chống sương mù. Từ lúc ấy, tôi đã quyết tâm phải dốc toàn lực phối hợp với cảnh sát rồi.” Vừa nói, con mắt thô lố của Mắt Trố vừa láo liên đảo một vòng.

Tôi ngồi bên cạnh tò mò hỏi, “Anh đã biết là cảnh sát, sao còn hô rằng mộ chủ đòi mạng?” Mắt Trố hậm hực đáp, “Những kẻ đó thường ngày chẳng từ chuyện ác nào không làm nên cực kỳ mê tín. Tôi hô như vậy sẽ dọa được chúng. Ai bảo đám khốn nạn đó trở mặt trước, đòi chôn sống con tôi chứ?”

Phương Chấn nhíu mày, “Tên chui xuống quật mồ là con anh à?” Mắt Trố cười đáp, “Bố giữ hầm, con xuống mộ, đây là quy củ trong nghề.”

Phương Chấn nhìn sang, tôi gật đầu, ý bảo y nói không sai. Đúng là có lệ này. Nguyên nhân rất đơn giản, lúc đổ đấu phải đào hầm, thông thường là một người đứng canh trên miệng hầm, một người chui xuống mồ hốt của. Nhưng con người vốn sẵn tính tham, kẻ đứng trên nếu nổi lòng tham, sau khi nhận đồ chuyền lên có thể sẽ đổ đất xuống chôn sống người bên dưới. Bởi thế những kẻ kết phường đi trộm mộ phần lớn đều là thân thích, hơn nữa còn phải có quan hệ máu mủ, nhưng thỉnh thoảng cũng có trường hợp con hại chết cha, về sau quy củ phải sửa thành con xuống mộ, cha đứng trên, như vậy mới được bình yên vô sự. Đừng tưởng chỉ là thay đổi nhỏ, thực ra bên trong bao hàm rất nhiều đạo lý về nhân tính.

Thế nên gã trai trẻ xuống quật mồ kia cũng mắt to mắt nhỏ, có lẽ là bệnh di truyền gì đó trong dòng họ, không cần giám định, chỉ nhìn mặt đã biết chắc chắn là cha con rồi.

Phương Chấn cúi đầu hí hoáy ghi mấy câu, rồi đập bàn, “Anh có biết bố con anh phạm tội gì không?”

Mắt Trố gật đầu lia lịa, “Biết ạ, biết ạ, là tội lừa đảo. Theo bộ luật Hình sự Trung Quốc quy định, đây là hành vi bịa đặt hoặc giấu giếm sự thật để lừa đảo chiếm đoạt phi pháp một số lượng lớn tài sản của nhà nước và tư nhân.” Y đọc làu làu một lèo khiến cậu cảnh sát ghi biên bản suýt phì cười.

“Lừa đảo ấy à?” Phương Chấn cười nhạt, “Hôm nay bố con anh làm từng ấy việc mà chỉ là lừa đảo thôi hả? Hình như sai sai thì phải?”

Mắt Trố cười trừ, “Thủ trưởng sáng suốt, đúng là chỉ có tội lừa đảo thôi ạ.” Đoạn y chồm tới, mắt trợn tròn thô lố, hạ giọng thật thấp như đang tiết lộ một bí mật kinh thiên động địa, “Chuyện này tôi chỉ nói riêng với các vị thôi nhé, hàng tôi đưa cho chúng đều là giả đấy.”

Phương Chấn sững người, vội sai cậu cảnh sát kia lấy tang vật đem đến. Khi họ chuyển tang vật đến, tôi biết đã tới lượt mình, bèn ung dung đứng dậy, cầm ﻿bình tỳ bà kia lên xem kỹ. Nói ra thì, lần ăn trên chiếu này xôi hỏng bỏng không, một phần lớn là vì chiếc bình này. Chính nó đã khơi dậy lòng tham của những kẻ tham gia, từ đó mới dẫn đến cuộc tranh chấp về sau.

Thực ra tôi cũng không hiểu nhiều về đồ gốm, đó là sở trường của nhà họ Dược - Huyền môn, tiếc rằng gã Dược Bất Nhiên chẳng ra gì nọ đã phản bội, Dược Lai lại qua đời, Huyền môn không có người thừa kế, nên tôi đành đi cày thay trâu. Tôi cầm bình lật qua lật lại xem kỹ mấy lần, chợt tủm tỉm cười. Lúc mới lấy từ dưới mộ lên, trong cảnh tối tăm tù mù, tôi chỉ rọi đèn pin nhìn qua, không kịp xem kỹ. Giờ ngắm nghía kỹ lưỡng, mới nhận ra vấn đề.

Phương Chấn hỏi tôi cười gì, tôi bèn đáp Mắt Trố nói không sai, đây là một món đồ giả, hơn nữa còn làm giả tới mức không thể giả hơn được nữa. Dứt lời tôi trỏ cho Phương Chấn xem, dưới đế bình có một dòng chữ viết “Năm Hồng Hi thứ nhất đời Minh Thành Tổ di chế”, tổng cộng mười một chữ khải bằng men xanh nhạt.

Phương Chấn và cậu cảnh sát ghi biên bản nhìn đi nhìn lại vẫn chẳng thấy gì khác lạ. Tôi bèn lật úp bình xuống, di ngón trỏ qua từng chữ, bảo họ, “Sơ hở nằm ngay ở hàng chữ này đấy.”

Cậu cảnh sát vỗ tay đánh đét, “Tôi biết rồi! Hồng Hi là niên hiệu của Minh Nhân Tông Chu Cao Sí, niên hiệu của Minh Thành Tổ Chu Đệ là Vĩnh Lạc kia mà! Mâu thuẫn rồi!”

Tôi lắc đầu, “Không phải đâu. Cậu thấy hai chữ ‘di chế’ không? Chứng tỏ khi Chu Đệ còn ở ngôi đã sai làm chiếc bình này, nhưng làm chưa xong ông ta đã qua đời. Tới khi bình ra lò, đã là thời Hồng Hi, nên khi đề khoản phải viết niên hiệu của hoàng đế mới trước, sau đó mới viết Thành Tổ di chế, tỏ rõ vật này tuy ra đời vào thời Hồng Hi, nhưng được coi là di vật lúc tiên đế còn sống.”

Cậu cảnh sát cố cãi, “Anh không xem màu gốm dưới đế, cũng chẳng nhìn hoa văn, chỉ dựa vào hàng chữ này, sao biết được là giả?”

Tôi cả cười, “Chỗ sai nằm ở ba chữ Minh Thành Tổ kia kìa. Miếu hiệu của Chu Đệ không phải Minh Thành Tổ, mà là Minh Thái Tông.” Cậu ta trợn tròn mắt, “Sao thế được! Sách giáo khoa lịch sử trung học của tôi viết là Minh Thành Tổ Chu Đệ mà, có thấy ai gọi là Minh Thái Tông đâu.”

Tôi lắc ngón tay, “Cậu không biết rồi. Sau khi Chu Đệ qua đời, đã định miếu hiệu là Minh Thái Tông. Hơn một trăm năm sau, tới những năm Gia Tĩnh mới đổi thành Minh Thành Tổ. Thế nên thời nay chúng ta gọi Minh Thành Tổ Chu Đệ thì không sao, nhưng thợ thủ công những năm Hồng Hi, khi nhắc đến Chu Đệ chỉ gọi là Thái Tông thôi. Những văn vật trước thời Gia Tĩnh, nếu có hai chữ Thành Tổ ắt là đồ giả. Đây là điểm mù kiến thức, rất nhiều người không biết đâu, hơi sơ ý là bị lừa ngay.”

Mắt Trố như được vén mây mờ, vỗ tay đôm đốp thán phục, làm còng tay kêu leng keng, “Hóa ra sơ hở ở chỗ đó! Thủ trưởng đây đúng là mắt sáng như sao!”

Tôi và Phương Chấn nhìn nhau, cảm thấy phản ứng của tên này hơi kỳ lạ, dường như y cũng chẳng biết món đồ giả này sơ hở ở đâu.

Trong số tang vật chỉ có chiếc bình này đáng giá nhất, nếu nó đã là giả thì khỏi cần xem các món khác nữa. Phương Chấn gọi người mang hết cả đi, rồi lại hỏi Mắt Trố, “Ngay từ đầu anh đã định lừa mấy người kia rồi hử?”

“Vâng!” Mắt Trố thẳng thắn gật đầu thừa nhận, không hề xấu hổ.

Tôi chau mày, uổng công vừa nãy còn khen y giữ lề lối, hóa ra cũng là một tên lừa đảo.

Nhưng ngẫm kỹ lại, tôi không thể không thừa nhận y tính toán rất giỏi. Nghĩ mà xem, nếu người mua nhìn lầm đồ giả thành thật, coi như y ẵm được một khoản tiền lớn, nếu người mua phát hiện ra sơ hở cũng chẳng sao, đồ được đào dưới mộ lên ngay trước mặt các người kia mà, dù là đồ giả, cũng là do mộ chủ tìm nhầm đồ giả để chôn theo, chẳng liên quan gì đến kẻ bày cỗ. Ăn trên chiếu vốn trông vào vận may, đừng nói là vớ phải đồ giả, dù chẳng lấy được gì, cũng đành ngậm bồ hòn làm ngọt. Lỡ như bị cảnh sát tóm gọn cũng chẳng sao, Mắt Trố chỉ cần chứng minh những thứ kia là giả, ít nhất sẽ thoát tội buôn bán văn vật, cùng lắm chỉ bị quy là lừa đảo thôi.

Xem ra trước khi bắt tay làm, y đã suy xét kỹ càng đủ mọi khả năng rồi, tiến được lui được, thảo nào lúc vào phòng thẩm vấn, trông y bình tĩnh làm vậy.

Phương Chấn nheo mắt ngẫm nghĩ, trong khi cậu cảnh sát bên cạnh không nhịn được quát, “Anh tưởng anh thoát được chế tài pháp luật đấy à? Đào xới mộ cổ cũng sẽ bị khép tội.”

Mắt Trố cười ha hả, chớp mắt đầy gian xảo. Tôi sực nghĩ ra, lập tức buột miệng hỏi, “Lẽ nào... ngôi mộ kia cũng là giả?”

Mắt Trố cười đáp, “Thủ trưởng sáng suốt quá.” Lần này, không khí trong phòng thẩm vấn bỗng trở nên khác lạ. Phương Chấn lạnh lùng gõ xuống bàn, “Nói kỹ xem nào.”

Mắt Trố thưa, “Thực ra chuyện này rất đơn giản. Bố con tôi tìm một miếng đất báu phong thủy, đào một đường hầm giả, ước chừng khoảng mấy mét, chẳng chạm đến mồ mả nào cả. Sau đó chúng tôi giấu mấy món đồ giả chuẩn bị sẵn xuống đó, tới lúc mở chiếu, con trai tôi sẽ giả vờ xuống mộ đưa từng món lên bán cho họ. Những người đó rất mê tín, lại nhát gan, nhất định sẽ không xuống kiểm tra, nên không làm sao biết được.”

“Chẳng trách anh khăng khăng không cho tay họ Trương mở quan tài. Tôi cứ tưởng anh giữ vững lề lối, hóa ra là sợ lộ tẩy!” Nghĩ lại những tình tiết khi nãy, tôi vừa ngượng vừa giận.

Mắt Trố ưỡn ngực, nghiêm trang đáp, “Không phải sợ lộ tẩy, mà là tôi biết chuyện này không đúng. Đào mộ quật mả là tội lớn, đi ngược với đạo lý, tuy tôi văn hóa thấp, nhưng cũng không thể làm những chuyện như vậy. Huống hồ điều 328 bộ luật Hình sự nêu rõ, đào xới các di chỉ văn hóa cổ mộ cổ, trộm cắp hoặc phá hoại nghiêm trọng các văn vật quý báu sẽ bị xử phạt từ mười năm tù, chung thân hoặc tử hình, tôi đâu thể đưa đầu vào họng súng được.”

“Anh thuộc luật Hình sự quá nhỉ.”

“Biết luật mới phạm luật được chứ.” Mắt Trố dõng dạc đáp.

Tôi ngả người vào lưng ghế, cảm giác đắc chí vừa nãy đã hoàn toàn tan biến. Tên khốn này đúng là quá xảo quyệt. Chuyện này từ đầu đến cuối là một cú lừa, gã này nhìn thì ngu thực ra đầu toàn sỏi, nếu tôi không phải người được cảnh sát cài vào, e rằng đã bị y đùa bỡn đến chết cũng không biết. Đường đường là người của Minh Nhãn Mai Hoa, vậy mà bị một tên lừa đảo nhà quê xoay như chong chóng, đúng là mất mặt.

Phương Chấn nhìn tôi đầy ẩn ý, khiến tôi càng thêm ái ngại. Vừa rồi tôi còn nói đỡ cho Mắt Trố, cứ ngỡ y cũng coi như quân tử trong đám trộm cắp, vòng vèo một hồi, thì ra vẫn chỉ là hạng đen ăn đen!

Mặt tôi thoắt xám ngoét, thoắt lại trắng bệch. Song Phương Chấn lờ đi, lạnh lùng thẩm vấn tiếp, “Cũng có nghĩa ‘ăn trên chiếu’ đều là lừa gạt, đào sẵn hầm giả, làm sẵn đồ giả, tất cả là một cái bẫy, đúng không?”

Mắt Trố cải chính, “Thủ trưởng à, chuyện này phải giải thích rõ mới được. Mấy món đồ giả kia có thứ là bọn tôi tự làm, nhưng dạng như chiếc bình tỳ bà này phải đi đường thủy, bọn tôi không làm nổi đâu.”

“Đường thủy là sao?” Thấy Phương Chấn nhìn sang, tôi tiu nghỉu giải thích, “Thủy ở đây ý nói nước pha vào rượu, chỉ hàng giả. Đi đường thủy có nghĩa là hàng giả mua lại từ tay những kẻ chuyên làm hàng giả, dùng để lừa mấy con gà.”

Chuyện này rất phổ biến trong giới đồ cổ. Giới này nhiều kẻ lừa gạt, nhưng cực ít người tự làm được hàng giả. Làm giả cũng là một ngón nghề, đâu có dễ thế. Thông thường đám lừa gạt sẽ mua hàng giả giá bèo từ những kênh chuyên làm giả, sau đó lừa bán ra ﻿với giá cao. Ví như Trịnh Quốc Cừ ở làng Trịnh chuyên làm đồ đồng giả, người khắp nơi trên cả nước nhập hàng từ đó rồi bán ra với giá như đồ thật, gọi là đi đường thủy. Đám làm giả ấy núp dưới chiêu bài bán đồ mỹ nghệ phỏng cổ để hợp thức hóa việc buôn bán nên cảnh sát xưa nay vẫn chẳng làm gì được.

Phương Chấn nghe xong bèn quay sang Mắt Trố, “Ai bán cho anh?”

Mắt Trố nghiến răng, lần đầu tiên lộ vẻ lúng túng, “Thủ trưởng à, chuyện này... đừng hỏi được không, tôi thực không tiện nói ra đâu.”

Cậu cảnh sát trẻ đập bàn, “Đây là đồn công an đấy! Ai cò kè mặc cả với anh! Khai mau!”

“Đây, đây là luật lệ trong giới!”

“Anh mà cũng nói đến luật lệ à!” Cậu cảnh sát tức quá phì cười. Phương Chấn chậm rãi bồi thêm, “Anh am hiểu pháp luật, hẳn cũng biết nếu lập được công lớn có thể giảm nhẹ tội hoặc hưởng án treo nhỉ.”

Mắt Trố nhắm nghiền mắt, như đang đấu tranh tư tưởng rất găng. Cuối cùng y lên tiếng, “Các thủ trưởng đã bắt được tôi, chứng tỏ chúng ta có duyên, tôi xin kể thật với các vị vậy, có điều tôi cũng là bất đắc dĩ thôi, không phải cố tình...”

“Đừng dài dòng nữa! Nói mau!”

Mắt Trố thở dài, “Nói thực, chiếc bình này mua từ đâu, tôi cũng không biết.”

“Anh còn dám nói láo à?” Cậu cảnh sát trẻ nổi xung.

“Tôi không biết thật mà. Tôi nghe một người trong nghề nói có chỗ này đi đường thủy được, hàng tốt giá bèo, lại uy tín. Nhưng con đường thủy này chỉ có độc một dòng địa chỉ thôi. Tôi ghi tên món hàng cần đặt và yêu cầu cụ thể trong thư, bỏ cùng tiền vào phong bì rồi gửi đến địa chỉ đó. Chừng mười ngày sau, người ta sẽ gửi hàng đến. Suốt cả quá trình, không phải gặp ai cả.”

“Anh không sợ họ nhận tiền rồi quỵt à?”

“Họ uy tín lắm, bao nhiêu người đều lấy hàng chỗ đó. Hơn nữa còn rất chuyên nghiệp, muốn đòi hàng chất lượng cao hay thấp đều có cả. Hạng bày cỗ ăn trên chiếu như tôi, cần loại hàng giả không được có sơ hở lộ liễu, nhưng lại không thể không có sơ hở. Chiếc bình họ gửi đến rất vừa vặn, người thường không thể phân biệt được thật giả, nhưng chuyên gia thoáng trông là nhận ra ngay.”

Dứt lời Mắt Trố liếc tôi, khiến lòng tự ái của tôi cũng được xoa dịu phần nào.

Phương Chấn truy hỏi, “Địa chỉ đó là gì? Tên người nhận thế nào?”

“Địa chỉ tôi để ở nhà, còn nữa, bức thư đặc biệt ở chỗ hai con tem phải dán đúng, còn phải viết ba chữ Lão Triều Phụng lên góc dán miệng bì thư.”

Xoảng một tiếng, cốc nước nóng rơi xuống đất. Tôi tái mặt gặng, “Anh nói lại lần nữa xem nào.”

“Phải viết ba chữ Lão Triều Phụng, chữ ‘Lão’ trong lão soái, ‘Triều’ trong Triều Tiên, ‘Phụng’ trong cung phụng. ” Mắt Trố nhìn tôi ngỡ ngàng, không hiểu sao tôi lại kích động như vậy.

Tôi không kích động sao được. Kẻ có liên hệ sâu xa nhất, dính líu phức tạp nhất với tôi trên đất Trung Quốc, không ai hơn người này cả. Lão sống cùng thời với ông nội tôi, vụ án đầu Phật năm xưa và hàng loạt sự kiện xảy đến với người nhà họ Hứa sau này, đều từ lão mà ra. Mấy người bạn tôi, hoặc chết trong tay lão, hoặc là người do lão cài cắm vào.

Đó là nói ân oán riêng tư, còn về việc công thì Lão Triều Phụng là một dòng chảy ngầm trong giới cổ vật, nắm giữ đường dây làm giả lớn, dấy lên gió tanh mưa máu trong thị trường văn vật Trung Quốc, có thể nói là kẻ địch ngàn năm của Minh Nhãn Mai Hoa. Bởi thế lão không chỉ là kẻ thù của tôi, mà còn là kẻ địch của cả Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa. Sau khi vụ án đầu Phật khép lại, Lão Triều Phụng đã biến mất, tôi cũng chẳng biết thân phận thật của lão. Người của Minh Nhãn Mai Hoa định đi sâu điều tra, nhưng manh mối quá ít ỏi, chỉ tổ tốn công vô ích. Lão như một con nhện độc, giấu mình trong mạng lưới giăng mắc vô cùng phức tạp, không sao phát hiện ra được.

Rốt cuộc lão là ai? Sao lại căm thù nhà họ Hứa như vậy? Cái tên Lão Triều Phụng này có liên quan gì với Ngư Triều Phụng, kẻ địch của cụ tổ Hứa Hoành nhà tôi? Những bí ẩn trùng trùng không giải quyết được, khiến tôi như có gai sau lưng, không dám lơi lỏng. Ngày nào còn chưa tìm hiểu rõ ngọn ngành thì từ nhà họ Hứa chúng tôi đến Minh Nhãn Mai Hoa, thậm chí cả thị trường cổ vật, đều không được yên ổn.

Thực không ngờ, một vụ án tưởng chừng cách xa tít tắp lại dính dáng đến lão, khiến tôi vừa kinh ngạc vừa mừng rỡ. Xem ra nhà họ Hứa chúng tôi vẫn thật “có duyên” với lão.

Tôi cúi xuống lẳng lặng nhặt cốc nước lên, nhìn chằm chằm Mắt Trố, như thể coi y là Lão Triều Phụng. Mắt Trố thấy thế cũng sởn gai ốc, vội giơ hai cánh tay bị còng lên xua xua, “Không được đâu, đồng chí à, không được đâu.”

“Cái gì không được?” Cậu cảnh sát trẻ hỏi.

Mắt Trố nhìn tôi đầy vẻ quan tâm, “Đồng chí này mũi rồng cao thẳng, ấn đường phẳng mà rộng, đường pháp lệnh hai bên cánh mũi sâu dài mở rộng, hình như cái chuông, vốn là tướng đại phúc. Nhưng vừa rồi không biết cậu nảy ra ý thù địch với ai, hai đường pháp lệnh đột nhiên thu lại, hẹp như vách đứng, chẳng khác cây kéo treo ngược, đây là...” Y ngập ngừng.

Tôi nhìn xoáy vào y, “Là sao?”

Mắt Trố thở dài, “Xưa nay tướng mạo luôn đi đôi với số mệnh, biến đổi theo tâm tính. Đồng chí đã động sát khí, kiếp số lộ ra mặt, chuông đồng đúc thành kéo vàng, lại dựng ngược dọc mũi, nhằm thẳng vào nhân trung. Nếu không tu tâm dưỡng tính, bình ổn lại tâm trạng, e rằng...”

“E rằng làm sao?”

“E rằng số mệnh sẽ bị cắt làm đôi.”

Chữ Chu trong họ của Minh Thái Tổ có nghĩa là màu đỏ, mà thịt kho trong tiếng Trung Quốc gọi là “hồng thiếu nhục” chữ “hồng” cũng có nghĩa là đỏ.↩

Bình tỳ bà là một dạng bình gốm điển hình của Trung Quốc, được lưu hành rất rộng, thời gian sử dụng dài. Tạo hình của nó được phát triển từ bình tĩnh thủy trong chùa miếu thời Đường, hình dạng cơ bản là miệng loe, cổ thon dài, bụng phình, đế tròn. Điểm độc đáo về tạo hình của nó là cổ bình thon, giữa cổ hơi thắt lại rồi phình dần xuống dưới như hình quả hạnh, đế khá to, hoặc thu vào hoặc Xòe ra. Tạo hình loại bình này có từ thời Tống, trải qua các triều đại Tống, Nguyên, Minh, Thanh, Dân Quốc cho tới nay.↩

Cược đá là thuật ngữ trong nghề buôn đá, chỉ ngọc phỉ thúy lúc mới khai thác bị lớp phong hóa bao phủ, không biết bên trong xấu đẹp thế nào, phải xẻ ra xem mới biết chất lượng.↩

Chương 2
Tìm ổ làm giả đồ gốm ở Trịnh Châu

Đây là một nghĩa trang gần ngoại ô, nằm dưới chân núi Linh thành phố Tam Hà, tỉnh Hà Bắc, cách Bắc Kinh hơn 50 kilomet, phong thủy không đẹp lắm, được cái vắng vẻ. Giờ không phải lễ tết gì nên rất ít người lai vãng, vô cùng yên tĩnh. Ánh nắng rải khắp khu nghĩa trang yên ả, gió lùa qua hai hàng cây nửa vàng nửa xanh bên đường tạo thành tiếng xào xạc sâu thẳm bình yên. Tôi mua hai bó cúc, thong thả băng qua nghĩa trang.

Việc thụ lý vụ Mắt Trố về sau đều giao cho Phương Chấn, tôi một mình quay về Bắc Kinh trước, đến thẳng đây.

Góc râm mát gần sát rừng cây nhất, có hai tấm bia đá vuông vức trông rất tầm thường, chính là chỗ của gia đình tôi. Hai tấm bia đặt cạnh nhau này, một là tôi mua cho bố mẹ. Năm xưa họ nhảy xuống hồ Thái Bình, tro cốt bị thu nhặt qua quýt bỏ vào hũ, mãi tới bảy tám năm trước, tôi mới mua một miếng đất ở đây, chuyển họ tới. Còn tấm kia là của ông bà tôi, sau khi giải quyết xong vụ đầu Phật ngọc ở minh đường Tắc Thiên, rửa oan cho ông nội Hứa Nhất Thành, tôi bèn đưa cả ông và bà nội tới đây chôn cạnh bố mẹ, để đôi bên ở dưới kia cũng tiện chăm sóc cho nhau.

Tiếc rằng xương cốt ông tôi đã chẳng còn, tôi đành thay bằng cuốn Tố đỉnh lục viết tay của ông, coi như mộ gió.

Tất cả người thân của tôi đều nằm ở góc nghĩa địa này. Mỗi lần tôi đến đây tảo mộ, coi như một lần cả nhà đoàn tụ. Từ năm mười mấy tuổi trở đi, gia đình sum họp đã trở thành ước mơ xa xỉ mãi mãi nằm ngoài tầm tay với của tôi. Mỗi lần đến đây, tôi đều bần thần nhìn những bức ảnh và tên tuổi trên bia mộ thật lâu, tưởng tượng ra cảnh bố mẹ càm ràm, ông bà dìu nhau đi ra, xoa đầu tôi, có lúc cứ nghĩ mãi nghĩ mãi, nước mắt lại ứa ra.

Tôi nhẹ nhàng đặt hai bó cúc xuống trước mộ, định cúi xuống nhổ cỏ, bỗng kinh ngạc “ồ” lên một tiếng.

Trước bia mộ, chẳng biết ai đã đặt hai bát hương xinh xắn. Tôi nhận ra đây là loại hai tai ba chân bằng gốm xanh, tuy không phải đồ cổ, nhưng chất lượng khá tốt, cũng coi như đồ mỹ nghệ thượng hạng. Bên trong còn cắm mấy nén nhang, trước mộ ông tôi có tám nén, trước mộ bố tôi có sáu nén, đều đã cháy quá nửa, khói xanh bảng lảng tỏa mùi ngòn ngọt. Dù không hiểu về nhang, tôi vẫn nhận ra loại nhang này không phải tầm thường. Nhìn độ dài tàn nhang, chắc đã thắp được chừng hơn mười phút.

Tôi nhíu mày đứng dậy nhìn quanh, trông thấy hai người đứng ở đầu kia lối đi đang nhìn sang bên này. Một người ngoài năm mươi, phong thái quan chức, bên cạnh là một ông cụ râu tóc bạc phơ, tay cầm gậy mây, dẻo dai quắc thước như tùng bách. Hai người này tôi đều quen biết, một là cục trưởng Lưu, hai là chưởng môn Minh Nhãn Mai Hoa hiện nay, cụ Lưu Nhất Minh đứng đầu Hồng môn.

Tôi không vội sang chào mà ngồi xuống nhổ hết cỏ dại quanh mộ trước, lau sạch vết bẩn trên bia rồi quỳ xuống.

“Ông bà, bố mẹ...” Nói tới đó, mũi tôi chợt cay cay, lâu lắm không gọi bốn chữ này, chính tôi cũng thấy ngượng miệng, “Lão Triều Phụng gây thù chuốc oán với cả ba đời nhà mình đã lòi đuôi ra rồi. Nợ máu của nhà mình, con nhất định bắt lão hoàn trả, đừng ai hòng ngăn cản. Nhà họ Hứa chúng ta từ đời tổ tiên đã trừ giả giữ thật mấy trăm năm, chưa bao giờ sinh ra hạng con cháu hèn nhát, con quyết không đi ngược lại truyền thống cha ông. Xin mọi người hãy phù hộ cho con.”

Dứt lời tôi khom lưng dập đầu mấy cái. Mãi tới khi hương sắp tàn, tôi mới vẩy nước cho tắt hẳn, xách hai bát hương lên đi về phía hai người kia.

“Nghĩa trang quy định không được thắp lửa.” Tôi đưa bát hương cho cục trưởng Lưu, vẻ không vui.

Cục trưởng Lưu cười khà nhận lấy, “Mấy lão già này định thắp nén nhang cho lão chưởng môn để tỏ lòng thôi mà. Tôi đã có lời với quản lý nghĩa trang rồi, họ sẽ thông cảm cho đồng chí già này thôi.”

“Hừm, ai dám không thông cảm.” Tôi mắng thầm. Cục trưởng Lưu giữ chức vụ quan trọng trong chính phủ, tai mắt thấu trời, bảo một tay quản lý nghĩa trang linh động chút chút, thật dễ như trở bàn tay.

Nói thực lòng, tôi không muốn người của Minh Nhãn Mai Hoa đến đây. Ông nội và bố mẹ tôi đều chết vì Minh Nhãn Mai Hoa, tôi chỉ muốn họ được yên lòng an nghỉ, không bị những chuyện nhiễu nhương này quấy rầy. Thế nên tôi mới lẳng lặng đưa ông nội về chôn ở đây. Có điều cục trưởng Lưu thế lực nhường ấy, muốn tra được cũng chẳng có gì khó. Hôm nay họ đến đây, tôi không lấy gì làm kinh ngạc.

Như đã đi guốc trong bụng tôi, Lưu Nhất Minh chống gậy bước lên một bước, nhìn thẳng vào mắt tôi, “Cậu đừng trách tôi đa lễ. Năm môn phái trong Minh Nhãn Mai Hoa như cây liền cành, Hứa chưởng môn năm xưa ngậm oan mà chết vì đại nghĩa dân tộc, thầy Hứa Hòa Bình ẩn nhẫn giữ bí mật bao năm. Hai người đều có công lớn với Minh Nhãn Mai Hoa, tám nén là thờ, sáu nén là kính, về lễ về tình, lão đều phải đích thân thắp cho họ mấy nén nhang.”

Lưu Nhất Minh đã nói thế, tôi cũng chẳng tiện càm ràm, đành khom người vái lão một vái theo lễ người dưới. Lưu Nhất Minh cười khà, xoay xoay cây gậy trong tay nói, “Được rồi, được rồi.” Đoạn quay người đi khỏi. Người nhà họ Lưu lúc nào cũng có thói thích úp mở, ăn nói mập mờ, ra vẻ thâm sâu khó dò, chẳng bao giờ chịu nói thẳng.

Thấy tôi vẫn đứng yên tại chỗ, cục trưởng Lưu bất ngờ kéo tay tôi, “Cậu Nguyện, ông cụ nhà tôi có mấy lời muốn nói.”

“Ông ấy nói luôn ở đây không được sao?”

“Nghĩa trang ẩm thấp, ông cụ không ở lâu được, đến nhà rồi nói chuyện.”

Đừng nhìn cục trưởng Lưu tươi cười vui vẻ mà lầm, thực ra ông ta luôn tính toán đâu vào đấy, nắm chắc mười phần mới lên tiếng, nên người ta thường không cách nào từ chối được. Lưu Nhất Minh là hội trưởng Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa, lại đích thân đến thắp hương cho ông nội và bố tôi, nể mặt gia đình tôi như thế, dĩ nhiên tôi không thể khước từ.

Tôi đành theo hai người kia rời nghĩa trang, lên một chiếc Santana. Lần này cục trưởng Lưu không ra vẻ bí hiểm nữa, dọc đường mở toang rèm xe, tha hồ ngắm phong cảnh. Nhưng tôi cứ miên man nghĩ mãi không biết Lưu Nhất Minh tìm mình có việc gì, lòng đầy tâm sự, nên chẳng còn bụng dạ đâu ngắm cảnh.

Xe chạy chừng nửa tiếng thì tới một ngôi biệt thự gạch đỏ gần Tiểu Thang Sơn. Nhìn bề ngoài, biệt thự được xây theo phong cách Liên Xô, song cách trang trí bên trong lại đầy vẻ cổ kính. Tôi theo hai người kia đi thẳng tới phòng đọc sách. Thấy trên cửa phòng treo tấm biển đề ba chữ “Tứ Hối Trai”, tôi khựng lại. Cục trưởng Lưu thấy tôi kinh ngạc bèn giải thích đây là do Lưu Nhất Minh mới viết, vừa treo lên được vài ngày.

Đáng ngạc nhiên là, bên trong phòng đọc sách bài trí rất đơn giản. Ngoài một trà kỷ và mấy chiếc đôn tròn trong góc phòng, chỉ có chiếc bàn làm việc bằng gỗ trắc rộng thênh thang kê cạnh cửa sổ, bên trên bày văn phòng tứ bảo và một lọ cúc trắng, cùng một tờ giấy viết dở. Cạnh bàn dựng tấm bình phong bằng trúc, bên trên chạm đôi câu đối: “Biết đủ ắt vừa lòng, không cầu tự thanh cao”. Mấy thứ này thoạt trông sơ sài, song lại toát lên vẻ cao nhã. Một con mèo mướp béo ú đang nằm dài ra bàn ngủ khò, chiếc đuôi xù thỉnh thoảng lại phất qua giá treo bút, khiến hàng bút lông sói to lông dê nhỏ lay động, càng thêm phần đầm ấm thư nhàn.

“Hà hà, thằng oắt này nuông quá hóa hư rồi, đuổi cũng không đi.” Lưu Nhất Minh cười đầy trìu mến, xua tay làm bộ đuổi. Con mèo ú ngáp dài, như ở chỗ không người. Lưu Nhất Minh cầm tờ giấy viết dở trên bàn lên, lắc đầu, “Chữ theo tiếng lòng. Lòng không tĩnh, bức chữ này cũng hỏng.” Dứt lời bèn vò tờ giấy lại, ném vào sọt giấy. Cục trưởng Lưu đùa, “Đem bức chữ này ra chợ bán, bét cũng được mười nghìn tệ, cụ vo viên vứt đi như thế, coi như vứt mấy cái ti vi màu đi rồi.” Lưu Nhất Minh trừng mắt nạt, “Anh ra ngoài suồng sã thế nào thì tùy, đừng đem thói con buôn ấy vào đây.”

Chúng tôi lần lượt ngồi xuống đôn. Lưu Nhất Minh gác cây gậy mây sang một bên, nhắm mắt dưỡng thần một lúc mới mở ra bảo tôi, “Người một nhà cả, ta cứ nói thẳng ra nhé. Lẽ trời vần chuyển, biến ảo là thường. Giờ xã hội biến động, Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa cũng đang ấp ủ ý định cải cách thay đổi, chính là lúc dùng người. Cậu Nguyện, tôi hy vọng cậu sẽ quay về giúp đỡ Hội.”

Trước lời mời của Lưu Nhất Minh, tôi lắc đầu, “Tôi nhàn nhã quen rồi, trình độ cũng chẳng ra sao, e rằng không giúp được các vị.”

Sau vụ án đầu Phật, về danh nghĩa nhà họ Hứa đã chính thức quay về, nhưng tôi chỉ có một thân một mình, không quyền không thế, ngành buôn bán kim thạch cũng đã bị mấy môn phái khác xâu xé, ai cũng ﻿có lợi ích bên trong, vô cùng phức tạp. Tôi chẳng muốn tranh giành với họ nên vẫn tự mở cửa hiệu của mình, giữ quan hệ khi gần khi xa với Minh Nhãn Mai Hoa, cũng như Nhị Lang thần ở Quán Giang khẩu*, chỉ nghe lệnh không nghe tuyên.

“Hà hà, cậu không giúp được, hay không muốn giúp?”

Lưu Nhất Minh nheo mắt, nói không nhanh không chậm.

Tôi bị nói trúng tim đen, không khỏi ngượng ngùng, tay bất giác hơi vươn ra, bấy giờ mới nhớ từ lúc bước vào phòng, Lưu Nhất Minh còn chẳng cho lấy một chén trà, khiến tôi không có cả cơ hội bưng chén trà lên nhấp để che giấu nữa.

Thực ra tôi vẫn để bụng oán nhà họ. Vụ việc đầu Phật và nhà họ Hứa chúng tôi quay về Minh Nhãn Mai Hoa, đều do người nhà họ Lưu giật dây đằng sau. Tuy kết quả tốt đẹp, rửa được oan cho ông tôi, nhưng suốt quá trình tôi đã mấy phen thập tử nhất sinh. Trong khi bọn họ chỉ ngồi thả lưới, mà lại vớt được một mẻ lớn. Huyền môn tổn thất nặng nề, Hoàng môn không gượng dậy nổi, chỉ còn Thanh môn tay lẻ khó vỗ, cả Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa chẳng còn ai lay chuyển nổi thế lực nhà họ. Tôi luôn cảm thấy mình bị họ lợi dụng, nên lúc nào cũng giương cao cảnh giác.

Dĩ nhiên những điều này tôi giữ kỹ trong lòng, không hề nói ra. Huống hồ tôi còn một lý do nữa, không thể không từ chối. “Cụ Lưu, không phải tôi không muốn giúp, mà còn một việc chưa làm xong nên tôi không muốn phân tâm.”

“Lão Triều Phụng ư?” Lưu Nhất Minh dường như đã đoán được tôi sẽ nhắc tới chuyện này.

“Đúng thế, lần này khó khăn lắm mới lần ra được manh mối, tôi nhất định không thể bỏ qua. Tôi đã thề trước mộ ông nội, quyết phải tóm được lão già ấy.” Tôi nói rành rọt từng chữ.

Lưu Nhất Minh và cục trưởng Lưu nhìn nhau, rồi cục trưởng Lưu lên tiếng, “Phương Chấn đã báo cáo vụ Mắt Trố với tôi rồi. Có điều giờ đang giai đoạn nhạy cảm, phải từ từ đã.”

“Giai đoạn nhạy cảm là sao?”

“Ông cụ vừa nói đấy thôi. Hội đang ấp ủ kế hoạch cải tổ, ắt sẽ động tới đủ mọi thế lực trên mọi phương diện, thậm chí có thể gây ra xáo trộn lớn trong toàn giới cổ vật, rất nhiều người đều nhìn vào. Thế nên lúc này không thể tùy tiện làm bừa, gây thêm phiền toái.”

Nghe đến đây, tôi bật cười giễu cợt, “Ra là sợ tôi làm phiền các vị à. Các vị yên tâm. Tôi điều tra dưới danh nghĩa cá nhân, quyết không gây phiền hà cho tổ chức, chẳng liên quan gì tới Minh Nhãn Mai Hoa hết.” Lưu Nhất Minh thấy tôi tỏ thái độ, vội giơ tay lên vuốt xuôi, “Cậu Nguyện à, người một nhà trò chuyện, đừng kích động như thế, bình tĩnh đi.”

Tôi không dằn được cơn giận, đứng phắt dậy, “Hai đời nhà họ Hứa đều chết vì lão, lão còn giết mấy người bạn của tôi, giữa chúng tôi đã kết thù sâu như biển rồi. Tôi bất cần biết người khác thế nào, riêng tôi sẽ không bao giờ dừng tay đâu!”

Lưu Nhất Minh thở dài, “Lão Triều Phụng xảo quyệt như hồ ly, tàn nhẫn như lang sói, nhiễu nhương như chuột, đấu với Minh Nhãn Mai Hoa bấy nhiêu năm mà chưa một ai biết được thân phận thật của lão. Việc này quan hệ trọng đại, phải suy xét kỹ lưỡng, đừng nhất thời nôn nóng. Chờ Hội cải tổ đâu vào đấy, tôi sẽ dốc hết nhân lực Minh Nhãn Mai Hoa giúp cậu tìm lão ta, được chưa nào?”

“Xin lỗi, tôi không muốn mượn tay người ngoài để báo thù nhà.” Tôi lạnh lùng đáp.

Tôi không tin lời hứa của Lưu Nhất Minh, lẽ nào các hội đó mười năm không cải tổ thì tôi cũng phải đợi mười năm không báo thù? Huống hồ Lão Triều Phụng giờ chắc đã ngoài chín mươi, có thể qua đời bất cứ lúc nào, lỡ tôi chưa lần ra lão đã chầu trời thì sao? Lưu Nhất Minh rõ ràng đang giở kế hoãn binh, Minh Nhãn Mai Hoa không đi bắt kẻ làm giả, còn khuyên tôi ngừng tay, hễ nghĩ tới tôi lại giận sôi lên.

“Cái thật mới bền bỉ, cái giả chẳng dài lâu, trời ắt có báo ứng.” Lưu Nhất Minh tiếp tục khuyên. Tôi đốp lại ngay, “Tôi không đợi được báo ứng, phải tự mình ra tay thôi.”

Lưu Nhất Minh liếc tôi, “Giờ cậu đang kích động, nóng ruột nóng gan, làm sao đấu được với lão?”

“Minh Nhãn Mai Hoa ngọa hổ tàng long mà mãi không bắt được lão. Một mình tôi có thể lật lại vụ án đầu Phật, chưa chắc đã không đấu được với lão.” Tôi nói vẻ giễu cợt.

Không khí trong phòng bỗng chốc trở nên gượng gạo. Lưu Nhất Minh cũng chẳng lấy làm điều, chỉ nhướng đôi mày bạc, giơ ngón tay trỏ tôi, nửa cười nửa không, “Một người lòng dạ thế nào suy nghĩ ra sao, cổ vật sẽ nhìn thấu suốt nhất. Con người giám định cổ vật, cổ vật cũng có thể giám định con người, cậu nôn nóng hay không, chúng ta tìm một món đồ cổ kiểm tra là biết.”

“Được thôi.” Tôi ngẩng đầu, không mảy may chịu lép. Xưa nay tôi chỉ nghe nói người giám định đồ, chưa nghe đồ giám định người bao giờ. Tuy trình độ tôi kém xa Lưu Nhất Minh, nhưng tôi không sợ.

Lưu Nhất Minh phẩy tay áo, trỏ nghiên mực trên bàn, “Nghiên mực hình dạng vuông vắn, cứng rắn bền chắc, từ xưa đã được coi là quân tử. Để nó giám định cho cậu đi.” Tôi vốn chẳng hiểu gì về giám định thư họa, có điều nghiên mực cũng được liệt vào hàng kim thạch, coi như chuyên ngành của Bạch môn nhà tôi. Đề bài này của Lưu Nhất Minh cũng không phải làm khó dễ.

Tôi cầm nghiên mực lên xem qua, không khỏi thầm khen lạ.

Chiếc nghiên này thuộc loại nghiên Đông Lỗ Giá màu xanh mai cua. Còn được tạo hình cổ cầm thu nhỏ, khác hẳn những chiếc nghiên thông thường. Lòng nghiên hơi trũng để đựng mực, từ đầu đến cuối khắc hình bảy dây, nhạc sơn và các huy, vô cùng tinh xảo, nhìn như mặt đàn thật vậy. Lưng nghiên khéo léo dùng hộ chẩn và yến túc làm đế, khiến chiếc nghiên trông hệt như một cây đàn. Tại long trì ở đáy đàn, tôi còn thấy một lời đề bằng chữ triện: “Đi vào núi thẳm, đẽo lấy đá này, đem về mài giũa, thành đàn bảy dây.” Lạc khoản là... Phóng Ông?

Lục Phóng Ông? Lục Du? Tay tôi hơi run.

Lỗ Giá tức huyện Tứ Thủy, Sơn Đông ngày nay, có một nơi là khe Giá, chất đất trong lòng khe rất hợp để làm nghiên gốm. Tiếc rằng công nghệ làm nghiên Giá từ thời Nam Tống về sau đã thất truyền, số lượng nghiên mực truyền lại cực ít. Đã là nghiên Đông Lỗ Giá lại được Lục Du đề tựa, có thể coi là một vật phi phàm, có lẽ chỉ hội trưởng Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa, chưởng môn Minh Nhãn Mai Hoa như Lưu Nhất Minh mới có thể sở hữu.

Tôi đặt nghiên mực vào lòng bàn tay ước chừng, thấy trọng lượng vừa phải, còn trơn nhẵn mát lạnh. Lại dùng ngón tay nâng đài nghiên gõ nhẹ, thấy chất nghiên đặc quánh. Tôi đưa mắt nhìn Lưu Nhất Minh, thấy ông ta khẽ gật đầu. Bèn nhặt một thỏi chu sa trâm ngọc trên bàn, thong thả mài vào lòng nghiên. Chu sa từ từ tan chảy, khẽ động đã loang đều. Cái này tên gọi là “sen mực hứng sương”, ý nói giống như lá sen hứng sương, chú trọng như tan mà chưa tan, như ngưng đọng mà chưa ngưng đọng.

“Sen mực hứng sương” đã xuất hiện, tôi biết chẳng cần kiểm tra các điểm khác nữa, bèn đặt nghiên xuống, nói với Lưu Nhất Minh, “Là hàng tốt.” Lưu Nhất Minh đáp, “Cậu đừng nóng vội, cứ xem tiếp đi.”

Thấy ông ta lại ra vẻ bí hiểm, tôi nghi hoặc lật đi lật lại ngắm nghía, chẳng nhận thấy gì khác lạ, bụng nghĩ chắc là lại lừa mình, bèn đặt nghiên xuống, bảo ﻿Lưu Nhất Minh, “Ông là chưởng môn Minh Nhãn Mai Hoa, đồ vật trong nhà ông, tôi chẳng thấy có gì không ổn cả.”

Lưu Nhất Minh thở dài lắc đầu, “Cậu trước giờ đâu có ẩu như thế, xem kỹ lại lời đề nghiên đi.” Tôi nhìn lại, thấy vẫn là mười sáu chữ “Đi vào núi thẳm, đẽo lấy đá này, đem về mài giũa, thành đàn bảy dây”. Câu này chẳng có gì khó hiểu, chủ yếu nói về chuyện thợ đá đi vào núi sâu, đẽo đá từ mỏ, chế thành nghiên mực dạng như cây đàn, tóm lại là không dễ dàng gì. Bất luận thể chữ hay thủ pháp chạm trổ đều không có gì đặc biệt. Tôi thậm chí còn nhớ láng máng hai câu “Đem về mài giũa, thành đàn bảy dây” được trích từ bài “Phú đàn” của Kê Khang.

“Có vấn đề gì?” Tôi sốt ruột hỏi lại.

Lưu Nhất Minh thoáng thất vọng, “Vội sẽ lơ là, giận ắt sơ suất. Cậu còn bảo mình không nôn nóng à? Vấn đề lồ lộ như vậy mà cũng không để ý.” Ngừng một thoáng, ông ta khẽ nhắc, “Nghiên Đông Lỗ Giá phải đẽo đá bao giờ?”

Tôi “a” lên, suýt nữa làm rơi chiếc nghiên xuống đất, nhận ra mình đã phạm phải một sai lầm cực kỳ ngu xuẩn và hiển nhiên. Nghiên Đông Lỗ Giá thuộc loại Trừng Nê, một dạng nghiên làm bằng gốm, được nung mà thành, sao lời đề nghiên có thể nhắc tới quá trình gian khó khi đẽo đá được? Lục Du là danh gia một đời, dĩ nhiên không lấy râu ông nọ cắm cằm bà kia như vậy, chiếc nghiên này rõ ràng là giả.

Đây vốn là thường thức, song tôi giám định qua loa lại sơ ý bỏ qua.

Lưu Nhất Minh lắc đầu, “Đến nghiên mực này cũng nhìn ra lòng cậu đang nôn nóng. Cậu làm sao đấu với Lão Triều Phụng được?”

“Đồ ông bày trong thư phòng, tôi nghiễm nhiên coi là của báu, đây là do ấn tượng ban đầu.” Tôi cãi cố. Song Lưu Nhất Minh đã nghiêm giọng, “Thư phòng của tôi thì sao? Thật là thật, giả là giả, liên quan gì đến người dùng? Lẽ nào tôi là chưởng môn Minh Nhãn Mai Hoa thì không sợ gặp phải hàng giả nữa à? Cậu nhìn người đoán vật là hỏng rồi.”

Dứt lời Lưu Nhất Minh đi đến trước bàn, tay phải cầm nghiên, tay trái giơ lên xoa nhẹ. Lúc này ông ta đã chẳng còn phong thái bình thản thoát tục nữa, thay vào đó là vẻ buồn bã của người già, môi dưới run run kéo theo cả mấy nếp nhăn trên mặt, như đang cảm khái chuyện xưa, thương tâm vô hạn. Tôi cũng nhất thời chạnh lòng, không dám chen vào.

Lưu Nhất Minh xoa một hồi mới đặt lại nghiên xuống bàn, quay người bảo tôi, “Chiếc nghiên này hồi tôi còn trẻ đã thay một ông bạn già giám định. Bấy giờ tôi đương lúc đắc chí, nhất thời chủ quan lơ đễnh nên đã nhìn lầm giống như cậu vậy. Kết quả để kẻ thù của tôi tóm được sơ hở, truy tra đến cùng, tôi suýt nữa mất hết thanh danh đã đành, còn làm lụy người bạn kia tan nhà nát cửa. Về sau tôi dùng đủ cách tìm cho được nó, giữ bên người luôn luôn để tự răn mình. Cậu phải biết Minh Nhãn Mai Hoa chúng ta xây dựng trên cơ sở ‘theo đuổi cái thật’, chữ ‘Thật’ này rất khó đạt được. Lúc thì thật dễ, lúc lại thật khó, nếu không cẩn thận, danh tiếng trăm năm có thể tan tành sau một lần giám định. Thế nên tôi mới bảo cậu phải bình tâm tĩnh trí, không chỉ vì cậu, mà còn vì cả Minh Nhãn Mai Hoa.”

Nghe ông ta lên giọng thuyết giáo, tôi đành gật đầu cho qua chuyện. Lưu Nhất Minh thấy tôi chẳng để vào tai, bèn thở dài, “Tôi thấy hôm nay cậu không nên quyết định gì vội, về nghỉ ngơi trước đi. Tôi cũng không ép cậu, khi nào nghĩ thông thì lại đến tìm tôi.”

Cuộc nói chuyện đến đây là kết thúc, Lưu Nhất Minh quay vào nhà nghỉ ngơi, cục trưởng Lưu tiễn tôi ra cửa, bảo tài xế đưa tôi về. Trước lúc đi, ông ta cầm tay tôi cười nói, “Ông cụ mọi ngày hiếm khi nói nhiều thế này nên hơi mệt. Cậu thông cảm nhé.” Nghe vậy, tôi chợt nghĩ, xem ra về vấn đề này, cách nghĩ của cục trưởng Lưu và Lưu Nhất Minh cũng không hoàn toàn đồng nhất.

Nhưng ẩn ý của cục trưởng Lưu quá mơ hồ, cả đám bọn họ lúc nào cũng có lối úp mở mập mờ như thế. Tôi còn mải lo tìm Lão Triều Phụng, chẳng bụng dạ nào suy đoán mấy chuyện râu ria, chỉ ậm ừ vâng dạ cho qua.

“Hứa với tôi, đừng hành động bộp chộp.” Cục trưởng Lưu lại dặn.

“Được.” Tôi đáp.

Rời biệt thự ở Tiểu Thang Sơn, tôi về thẳng cửa hàng của mình ở Lưu Ly Xưởng, vừa đẩy cửa đã thấy Hoàng Yên Yên ngồi vắt vẻo trên giường xếp xem ti vi.

Cô là cháu gái Hoàng Khắc Vũ của Hoàng môn, đã giúp đỡ tôi rất nhiều trong lúc điều tra vụ án đầu Phật, giờ là... ừm... quan hệ giữa chúng tôi rất khó miêu tả, chưa phải người yêu, nhưng lại thân thiết hơn bạn bè bình thường. Cô gái này hơi giống mèo, nếu tôi nịnh nọt lấy lòng, cô ta sẽ hờ hững phớt lờ nhưng nếu tôi rụt lại, cô ta bèn ngon ngọt dịu dàng, khiến tôi cũng chẳng biết đâu mà lần.

Có người hỏi tôi làm sao quen được người đẹp như Hoàng Yên Yên, tôi bèn kể lại câu chuyện đầu Phật, song họ không tin, nói rằng chuyện cũng coi như ly kỳ, song phần tình cảm xây dựng kém quá. Tôi nói không phải là xây dựng, họ bèn nói vậy là do cậu kể chán quá.

Cũng phải, người ta yêu đương đều là trước hoa dưới trăng, đi xem phim hay tặng hoa gì đó. Song tôi có lẽ bẩm sinh đã thiếu dây thần kinh lãng mạn, không biết mấy chiêu mùi mẫn đó, ngày ngày ru rú trong cửa hàng ở Lưu Ly Xưởng, có ra ngoài thì chỉ đến Phan Gia Viên dạo một vòng, người ta có lấp lửng cũng dễ hiểu thôi... Bạn xem, hôm nay tôi đi tảo mộ, nhờ cô trông hộ cửa hàng một hôm. Nếu là người khác, có khi đã cho tôi một bạt tai rồi.

Thấy tôi bước vào, Hoàng Yên Yên tắt phụt ti vi, rót chén trà bưng đến. Tôi đón lấy uống một hơi cạn sạch, quẹt mồm rồi hỏi cô hôm nay buôn bán thế nào. Yên Yên đáp chẳng bán được gì hết. Tôi cười nói, thế là bình thường, bình thường. Sau đó ngồi phịch xuống giường xếp, sát cạnh cô. Yên Yên cũng không tránh, tiếp tục cắn hạt dưa.

Tôi đang lưỡng lự không biết có nên quàng vai cô cho tình cảm chút không thì Yên Yên đột nhiên hỏi, “Nghe nói anh đến chỗ ông Lưu hả?” Tôi thầm nhủ, Minh Nhãn Mai Hoa đúng là như cây liền cành, chẳng giấu được chuyện gì, bèn thuật lại cuộc gặp Lưu Nhất Minh. Nghe xong, Hoàng Yên Yên thoáng trầm tư, “Tuy ông Lưu thâm sâu khó lường, nhưng lần này ông nói rất đúng.”

Tôi ngạc nhiên, “Em cũng thấy anh không nên hành động nóng vội ư?” Nên biết rằng ông nội Hoàng Yên Yên là Hoàng Khắc Vũ vẫn luôn đối đầu với Lưu Nhất Minh, từ sau kháng chiến, lịch sử phát triển của Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa là lịch sử đấu đá của Hồng môn và Hoàng môn. Thường ngày cô vẫn hay chế nhạo nhà họ Lưu, hiếm khi thấy nói tốt cho Lưu Nhất Minh.

Yên Yên liền giải thích, “Ông Lưu không lừa anh đâu, gần đây Hội quả thực đang rục rịch cải tổ, mọi người đều tăng cường hoạt động, gây dựng thế lực khắp nơi.”

“Cải tổ thế nào?”

“Ông Lưu muốn thâu tóm tất cả nguồn lực ở thủ đô, liên kết giới sưu tầm, giới buôn đồ cổ, các trường đại học, viện bảo tàng, Cục Quản lý hiện vật văn hóa và các ban ngành liên quan lại để ổn định thị trường cổ vật.”

“Gớm thật,” tôi tặc lưỡi trầm trồ. Quả là bước cải tổ không nhỏ.

“Nếu chuyện này thành, sẽ gây ra xáo trộn lớn trong giới. Người mấy phái còn lại cũng đang tất bật lo liệu đấy. Lần cải tổ này tuy chỉ thâu tóm các nguồn lực ở thủ đô, nhưng vẫn có ảnh hưởng rộng khắp cả nước. Bởi vậy mấy hôm nữa em phải tới Nam Kinh ﻿một chuyến, đằng đó có mấy bậc tiền bối trong giới quen biết ông em, người nhà cử em đi nhờ họ giúp đỡ.”

“Em đi bao lâu?”

“Chắc cũng phải hơn nửa tháng.” Dứt lời Yên Yên chìa tay xoa mặt tôi, “Em biết anh nóng lòng nhưng để anh một mình đi điều tra, em không yên tâm được. Anh cũng biết Lão Triều Phụng nguy hiểm thế nào rồi đấy. Chỉ cần hơi sơ ý, ta sẽ bị một vố đau. Anh đừng quên chuyện Dược Bất Nhiên chứ.”

Nghe Yên Yên nói vậy, khóe miệng tôi giần giật. Cái tên Dược Bất Nhiên này tôi đã khắc cốt ghi tâm. Tôi từng coi gã là bạn thân, chẳng ngờ gã lại là tai mắt Lão Triều Phụng cài cắm, suýt nữa đã hại chết tất cả chúng tôi. Tôi thề quyết tìm ra Lão Triều Phụng để trả thù, một nửa là vì ân oán gia tộc, phần còn lại là bởi Dược Bất Nhiên.

Thấy tôi biến sắc, biết cái tên kia đã chạm trúng chỗ đau trong lòng tôi, Yên Yên dịu dàng nắm lấy tay tôi, thủ thỉ khuyên, “Thế nên anh phải cố kiên nhẫn, đợi em về đã. Em sẽ nói với ông một tiếng, huy động nhân lực của Minh Nhãn Mai Hoa, còn sợ không bắt nổi lão ư?”

Tôi ậm ừ, đoạn tươi nét mặt, “Được rồi, nghe em hết. Nhưng anh không chịu nghe suông đâu.” Nói rồi tôi cười khi quay sang định hôn lên môi cô. Nào ngờ thân hình cô nhoáng một cái, nhanh nhẹn lách người né tránh. Tôi cũng chẳng làm gì được, dẫu sao Hoàng Yên Yên võ nghệ cao cường, nếu đánh nhau tôi hoàn toàn không đấu lại cô. Hoàng Yên Yên cười khanh khách, xách chiếc túi đỏ đi thẳng.

Hoàng Yên Yên đi rồi, tôi ngồi một mình trên giường xếp, châm một điếu thuốc, nụ cười tan dần trong làn khói thuốc. Mọi người đều khuyên tôi đừng đi tìm Lão Triều Phụng, nhưng tôi không thể chỉ vì một câu “đừng đi” mà buông tay được.

Mấy ngày tiếp theo tôi quanh quẩn trong Tứ Hối Trai, chẳng đi đâu hết, chỉ gọi mấy cú điện thoại. Hôm Yên Yên đi Nam Kinh, tôi đưa cô đến ga tàu. Yên Yên nói đâu phải sinh ly tử biệt, đưa đến cửa soát vé là được. Tôi cãi lại vậy sao tỏ được tấm lòng, khăng khăng mua một vé vào ga, tiễn cô lên tận toa, cất túi du lịch lên giá để hành lý rồi mới xuống.

Xuống tàu rồi, tôi vẫn chưa đi mà quanh quẩn ở sân ga nhìn vào toa tàu qua lớp cửa kính, thấy Hoàng Yên Yên nói gì đó với mình, còn áp tay vào tai nghiêng nghiêng đầu, nhìn khẩu hình có lẽ ý bảo đến Nam Kinh sẽ gọi điện vào di động cho tôi. Tôi cười gật đầu, ra dấu bảo cô cứ yên tâm.

Tôi đứng yên tại chỗ nhìn theo đoàn tàu từ từ rời ga. Tới khi nó biến mất đằng xa, tôi mới vờ đi vài bước về phía đường hầm, giả bộ cúi xuống buộc dây giày để quan sát xung quanh. Lúc này những người đưa tiễn trên sân ga đã tản đi hết, chỉ còn mấy xe đồ ăn, dăm người bán hàng túm tụm lại tán gẫu. Thấy không ai để ý đến mình, tôi lỉnh ra sau cây cột xanh lá ở cuối sân ga, nhìn con tàu ở đường ray bên kia.

Sân ga này có hai mặt, bên kia cũng có một đoàn tàu khác sắp khởi hành, nhìn bảng hiệu là tới Quảng Châu. Theo quy định, sân ga chỉ có thể khởi hành một chiều, chuyến này đi rồi mới đến chuyến khác. Đợi tàu đi Nam Kinh chuyển bánh, tàu đi Quảng Châu mới mở cửa soát vé. Tôi giơ tay nhìn đồng hồ, thấy đã sắp đến giờ. Quả nhiên ít lâu sau từ đường hầm vang lên tiếng chân dồn dập, rồi cả toán hành khách lỉnh kỉnh mang vác hành lý tràn lên sân ga, ai nấy đều phấn khởi, hẳn là định đi miền Nam đào vàng. Nhân viên nhà tàu lần lượt đi đến trước cửa các toa, chuẩn bị đón khách.

Tôi ném đầu mẩu thuốc lá xuống đất di nát, bám theo một hành khách đeo túi vải dù to. Nhân viên nhà tàu chìa tay hỏi vé, tôi bèn vung vẩy tấm vé vào ga trong tay rồi trở vào dòng khách phía trước, không nói câu nào, thế là chen được lên toa. Sau khi lên, tôi lẹ làng ra đứng cạnh bồn rửa tay chờ đợi. Đợi những người đưa tiễn xuống hết, tàu vừa chuyển bánh, tôi chủ động tìm nhân viên nhà tàu, xin mua thêm một vé nằm.

Nhân viên nhà tàu hỏi tôi đi đâu, tôi nhìn ra cửa sổ đáp ngay, “Trịnh Châu.”

Đúng vậy, Trịnh Châu.

Tôi phải tới Trịnh Châu.

Địa chỉ của Lão Triều Phụng mà Mắt Trố cho tôi nằm ở Trịnh Châu.

Lưu Nhất Minh cũng thế, Hoàng Yên Yên cũng vậy, đều là người trong Minh Nhãn Mai Hoa, xét việc luôn nhìn từ đại cục, đặt lợi ích của Hội lên hàng đầu. Nhưng tôi thực chẳng có thiện cảm gì với Minh Nhãn Mai Hoa, tôi có ơn với họ chứ không phải họ có ơn với tôi. Mối thù của nhà họ Hứa, người khác cho qua thì cho, nhưng tôi sẽ không bao giờ bỏ qua.

Dĩ nhiên tôi đã hứa với cục trưởng Lưu và Yên Yên, tạm thời không đi tìm Lão Triều Phụng thì sẽ giữ lời. Có điều tôi không hứa sẽ không điều tra các manh mối vòng ngoài.

Tôi vốn định thế này: Âm thầm điều tra ở Trịnh Châu, hễ phát hiện được manh mối sẽ lập tức ngừng tay, tới khi Hội có thời gian lại tiếp tục điều tra. Trước khi đi tôi đã sắp xếp ổn thỏa mọi việc ở Tứ Hối Trai, đóng kín cửa giả, nói là đi lùng hàng. Tôi tính đến Trịnh Châu cùng lắm một tuần, thần không hay quỷ chẳng biết, chỉ cần về trước Yên Yên là được.

Mắt Trố sa cơ bị bắt, có lẽ chẳng bao lâu nữa Lão Triều Phụng sẽ biết tin. Nếu lần lữa mấy ngày để đứt manh mối này thì có hối cũng đã muộn.

Tôi nằm trên giường nghĩ ngợi miên man rồi thiếp đi. Chừng mười tiếng sau, nhân viên nhà tàu lay tôi dậy, nói đã đến ga. Tôi dụi mắt nhìn ra ngoài thấy sân ga ngoài cửa sổ dựng một tấm biển to tướng, hai chữ “Trịnh Châu” màu đen nổi bần bật trên nền trắng.

Tôi thầm nhủ, coi như bước vào trại giặc rồi đây.

Người chơi đồ cổ đều biết, Hà Nam là vựa đồ cổ lớn, ba vùng Khai Phong, Lạc Dương, An Dương tạo thành thế chân vạc. Đồ cổ ở cả ba vùng này đều tụ về tỉnh lỵ Trịnh Châu. Trịnh Châu từ xưa đã là cửa vào bảy quận, năm lối thông nhau, là nơi tập kết và lưu thông văn vật quan trọng, tự hình thành lề lối riêng. Muốn được chia một miếng bánh trong thị trường văn vật Hà Nam, ở Trịnh Châu tất phải nắm giữ đầu mối then chốt. Vì vậy các tai to mặt lớn trong giới đều có thế lực tại đây, phe phái chồng chéo phức tạp, không kém gì thủ đô. Nghe nói Minh Nhãn Mai Hoa mấy lần Nam tiến hòng thu Trịnh Châu vào dưới trướng, cuối cùng cũng chỉ được kết quả bằng mặt không bằng lòng, đủ thấy nơi này khó nhằn nhường nào.

Rời khỏi ga Trịnh Châu nhộn nhạo, tôi sà vào quán ven đường ăn ngay một bát mì cay ú ụ. Món này nhìn cứ tưởng nấu kiểu tả pí lù, thực ra mùi vị rất ngon, hớp một thìa nước dùng cay sè, cả người sẽ tê tê như chạm phải công tắc điện, dễ chịu vô cùng. Tôi chiêu thêm hai chiếc bánh rán, húp hết bát mì cay, thấy tinh thần phấn chấn hẳn, bao mệt mỏi vì nằm tàu suốt đêm đều bốc hơi qua lỗ chân lông hết.

Lần này đến Trịnh Châu, tôi giấu nhà họ Lưu nên cũng chẳng nhờ vả được người của Minh Nhãn Mai Hoa, đành độc lập tác chiến. Nghĩ đến đó, tôi chẳng những không sợ, mà còn thêm phần hào khí. Ân oán ba đời giữa Lão Triều Phụng và gia đình tôi giờ đã đến lúc phải đặt dấu chấm hết, dù sống dù chết, tôi cũng không hối hận.

“Thư kia đến đúng lúc lắm thay, trời giúp Hoàng Trung lập công này, đứng giữa nha môn cao giọng nói, ba quân tướng sĩ gắng nghe đây...” Tôi cao hứng cất giọng hát mấy câu trong vở Núi Định Quân* rồi ợ một tiếng, rút mẩu giấy nhỏ và bản đồ trong túi áo ra.

Mảnh giấy này tôi đã lén chép lại trong lúc thẩm vấn Mắt Trố, ghi địa chỉ của Lão Triều Phụng. Có lẽ Phương Chấn đoán được ý tôi nên xem rất kỹ biên ﻿bản khai nhận, không cho tôi đụng vào. Tôi phải giở đủ mọi mánh lới mới trộm được từ cậu cảnh sát ghi biên bản.

Tôi mò mẫm dò bản đồ tìm đường đến địa chỉ trên giấy, đổi mấy chuyến xe buýt, cuối cùng cũng tới được một ngã tư. Đây là khu nhà cũ, phóng mắt trông ra toàn nhà cấp bốn ngói xám, ngõ ngách ngoằn ngoèo, xa xa là mấy công trường đang xây nhà cao tầng, nhưng ngày một ngày hai vẫn chưa thể thay đổi được diện mạo cả khu. Giữa những căn nhà lúp xúp, nổi lên một gò đất dài, cỏ mọc lơ thơ.

Tôi hỏi thăm xung quanh mới biết đó là di tích tường thành thời nhà Thương, không khỏi ngắm nghía thật kỹ. Đúng là Trịnh Châu, đâu đâu cũng thấy di tích từ thời thượng cổ. Tường thành từ mấy ngàn năm trước lại nằm lù lù giữa khu dân cư hỗn tạp, hay thật.

Địa chỉ ghi trên giấy nằm cuối con ngõ gần đó, là một căn nhà cấp bốn bình thường, tường thành đời Thương chạy qua phía sau, trông như núi tựa cho nhà này. Tôi đến trước cửa, thấy khóa trái, ngoài cửa còn treo một thùng thư xanh biếc màu mực, bên cạnh là hòm đựng sữa tươi, trên viết nguệch ngoạc số nhà bằng phấn.

Tôi chưa vội gõ cửa mà thận trọng đi vòng quanh nhà xem xét, tìm được một tiệm tạp hóa ngay đầu ngõ. Chủ tiệm là một bà béo, thoạt đầu khá hờ hững, song thấy tôi móc tiền ra mua hai vỉ pin năm hào và một cuộn phim Lạc Khải thì vồn vã hẳn. Tôi thừa dịp lân la hỏi han về người nhà nọ.

Hỏi chuyện là kỹ năng thiết yếu của dân chơi đồ cổ, tục gọi là lưỡi đào, uốn ba tấc lưỡi là đào bới được chuyện cần biết. Một phụ nữ trung niên bình thường như bà chủ tiệm hẳn không hề đề phòng tôi nên chỉ dăm ba câu tôi đã hỏi được tường tận về người sống trong nhà kia.

Chủ nhà đó họ Diêm, tên Diêm Sơn Xuyên, là nhà báo, vợ làm cô giáo dạy Văn ở trường trung học, có một đứa con bảy tuổi. Có điều theo lời bà béo thì Diêm Sơn Xuyên là phóng viên kinh tế, cô vợ cũng thuộc dạng yên phận, chẳng nghe nói họ có dính dáng gì đến đồ cổ hay văn vật cả.

Dĩ nhiên những điều này chẳng nói lên được gì. Nếu họ có qua lại với Lão Triều Phụng cũng chẳng để người ngoài biết được. Tôi chào bà béo, mua một chiếc tua vít ở cửa hàng kim khí gần đó, nhân lúc ngõ đang vắng, lén cạy thùng thư nhà Diêm Sơn Xuyên. Trong thùng chỉ có một tờ Tin ngày Hà Nam, một tờ Tin chiều Trịnh Châu, đều là báo hôm nay, bên trên cũng không có ký hiệu gì.

Tôi nhét lại báo, đóng kín thùng thư rồi lẳng lặng ra khỏi ngõ, tạt vào một nhà trọ tên Ái Dân gần đó nghỉ tạm. Sáng sớm hôm sau, tôi mua một chiếc ống nhòm đồ chơi ở hàng rong, trèo lên di chỉ tường thành đời Thương. Đứng từ đây có thể nhìn thẳng xuống nhà Diêm Sơn Xuyên, thấy hết động tĩnh người ra kẻ vào.

Tôi quan sát suốt ba ngày, đã nắm được đại khái thời gian biểu của gia đình nọ. Diêm Sơn Xuyên mỗi sáng sáu giờ rưỡi rời nhà, đến bảy giờ thì cô vợ dẫn đứa con đi, trưa cũng chẳng ai về nhà. Năm giờ chiều con nhà họ tan học tự về nhà lấy chìa khóa mở cửa. Sáu giờ cô vợ lỉnh kỉnh xách cá thịt về nhà nấu cơm, Diêm Sơn Xuyên thông thường phải sau bảy giờ mới về. Bưu tá đưa báo mỗi ngày đúng hai giờ chiều sẽ đưa tới hai tờ báo, không có bưu thiếp hay thư từ gì, đến tối vợ Diêm Sơn Xuyên về nhà sẽ mở thùng thư ra lấy.

Trước tình hình ấy, tôi rất lấy làm khó hiểu.

Theo Mắt Trố khai, y mua chiếc bình thời Minh dởm từ Lão Triều Phụng với giá hai trăm năm mươi tệ, vậy có lẽ Lão Triều Phụng lời chừng trăm tệ. Tỷ suất lợi nhuận thì cao, nhưng lượng sản phẩm lại không lớn. Lão Triều Phụng muốn kiếm tiền bằng đường này, ít nhất một ngày cũng phải đẩy đi được mười hai mươi món, chứ như điểm nhận đơn hàng này, suốt ba hôm chẳng được nổi một đơn thì ăn thua gì.

Tôi thầm nghĩ, lẽ nào trong nhà giấu giếm bí mật gì? Phải nghĩ cách lẻn vào xem mới được.

Người nhà họ Diêm đi vắng cả ngày, nhưng nhà họ khá gần đường cái, người qua kẻ lại luôn luôn. Huống hồ bà hàng xóm đã biết mặt tôi, đường đột lẻn vào lỡ người ta tưởng là trộm cắp bắt lại thì lợi bất cập hại. Nghĩ vậy, tôi bèn đổi ý, nhằm vào con trai nhà họ. Diêm Tiểu Quân, con trai Diêm Sơn Xuyên học lớp hai, mỗi ngày sau khi tan học sẽ cùng các bạn xếp hàng về nhà, tới đầu đường mới rời hàng, móc chìa khóa ra mở cửa.

Đây quả là một điểm đột phá tuyệt vời. Tôi kiếm một chiếc mũ phóng viên và áo jacket, lại tới cửa hàng đồ chơi mua một robot biến hình hai trăm tệ, còn là loạt robot hợp thể biến hình Devastator. Xong xuôi, tôi cầm hộp đồ chơi đợi sẵn đầu ngõ. Sắp đến năm giờ, thấy một đoàn học sinh xếp hàng rồng rắn đi về nhà, tôi liền bước lên gọi to, “Diêm Tiểu Quân!”

Nghe tiếng gọi, một đứa bé trong hàng tức thời quay lại. Nó quan sát tôi, thấy không phải người quen, liền lộ vẻ bối rối, nhưng vừa nhác thấy con robot biến hình trong tay tôi, thì không rời mắt nổi nữa.

Trẻ con mê robot biến hình không kém gì thư pháp gia si mê thiếp Lan Đình bản gốc. Tôi cố ý chìa hộp robot biến hình ra, cười hỏi, “Tiểu Quân quên chú rồi à? Chú làm cùng cơ quan với bố cháu, hồi xưa còn bế cháu đấy. Bố mua robot cho cháu này, bố có việc, nhờ chú đem về cho cháu trước.”

Tôi cố ý nói thật to, khiến đám bạn học của thằng bé đổ dồn mắt lại nhìn đầy thèm muốn. Trẻ con rất nhạy cảm, Diêm Tiểu Quân chẳng còn bụng dạ nào nghi ngờ tôi nữa, háo hức nhận ngay bộ robot, ôm khư khư không rời. Tôi cười khà, làm bộ trách: chưa cảm ơn chú Nguyện à, nó vội đáp cảm ơn chú Nguyện, không quên vênh vang quay lại liếc nhìn đám bạn.

Tôi xoa đầu nó nói lát nữa bố cháu sẽ về, để chú đưa cháu về nhà rồi ngồi đợi bố luôn nhé. Diêm Tiểu Quân đang mê tít con robot, chẳng còn nghi ngờ gì, ngoan ngoãn rút chìa khóa ra mở cửa cho tôi vào nhà.

Bước qua cửa là tới phòng khách nhỏ, kê một bàn tròn bằng nhựa. Bên trong chia làm hai gian, một gian cho người lớn, gian còn lại cho trẻ con, đều che màn vải hoa mai. Trên kệ tủ búp phê đặt giữa phòng khách là chiếc ti vi màu 21 inch và bộ dàn karaoke. Xa hơn là giá sách, cạnh đó bày cây đàn organ Yamaha, trên bức tường bên cạnh treo ảnh cưới của hai vợ chồng, có vết nứt.

Xem ra gia cảnh Diêm Sơn Xuyên cũng khá, song nhìn mãi vẫn chẳng thấy có quan hệ gì với giới cổ vật cả. Tôi nhìn lướt qua giá sách, thấy xanh đỏ lòe loẹt, không phải tạp chí hay sách tham khảo thì là mấy loại sách về cổ phiếu, thời trang, cũ nhất cũng chỉ là sách những năm 70, 80.

Tôi gọi Diêm Tiểu Quân lại, hỏi thăm hằng ngày bố mẹ nó ở nhà làm gì, nó đáp rằng vật nhau. Tôi nghe mà phì cười, thằng bé này đúng là bạo mồm bạo miệng... Tôi lại hỏi ngoài vật nhau còn gì không, Tiểu Quân đáp rằng cãi vã. Tôi kiên nhẫn gọi chuyện, bảo nó nghĩ kỹ xem nhà đã bao giờ nhận được thư từ hay chai lọ bình hoa gì không?

Diêm Tiểu Quân sáng mắt lên khoe bố cháu có cái này hay lắm, giấu trong thùng các tông dưới gầm giường phòng cháu. Tôi nén kích động, rủ nó cho mình xem. Thằng bé này cũng vô tâm vô tư, dẫn ngay tôi vào phòng, chổng mông cúi xuống lôi dưới gầm giường ra một thùng các tông to tướng, dán băng dính kín mít.

Muốn gỡ băng tốt nhất là xông hơi nước, không để lại dấu tích. Nhưng tôi xem đồng hồ thấy đã sắp sáu giờ, sợ vợ Diêm Sơn Xuyên về, cái khó ló cái khôn, bèn lật úp thùng lại. Quả nhiên đáy thùng không dán băng dính, chỉ có bốn mép gập lại cài vào nhau. Tôi xua Diêm Tiểu Quân đi chơi robot, bảo rằng ở đây có chú rồi. Thằng bé lập tức chạy đi ngay, hẳn là sốt ruột lắm.

Khui thùng ra, tôi tức thì hộc máu. Thì ra bên trong là một xấp tạp chí Long Hổ Báo của Hồng Kông, ngay ngoài bìa đã thấy ảnh người mẫu nữ khỏa thân ﻿õng ẹo tạo dáng. Tôi hiểu vì sao Diêm Sơn Xuyên giấu chúng ở đây, có điều đây rõ ràng không phải thứ tôi muốn tìm, vội cất ngay vào thùng, trả về chỗ cũ.

Vừa quay lại phòng khách, tôi đã nghe tiếng chuông xe đạp leng keng, nhìn ra ngoài thì thấy mẹ Diêm Tiểu Quân xách thức ăn về sớm. Tôi thầm than trong lòng, kéo Diêm Tiểu Quân lại, vờ như đang dạy nó chơi robot. Vợ Diêm Sơn Xuyên đẩy cửa vào, thấy người lạ trong nhà thì giật nẩy mình. Tôi vội đặt con robot xuống, tươi cười chìa tay ra bắt, vồn vã chào hỏi, giới thiệu mình là đồng nghiệp của Diêm Sơn Xuyên, có người tặng Diêm Tiểu Quân đồ chơi nên Diêm Sơn Xuyên nhờ tôi mang về hộ.

Rơi vào cảnh này nhất định không thể bỏ đi ngay được, nếu bỏ đi là lòi đuôi ngay. Oan gia ngõ hẹp, ai cứng thì khỏi bẹp, bạn phải chủ động thao thao nói chuyện, không cho đối phương thời gian suy nghĩ, mới có thể chớp thời cơ ra tay trước. Thấy tôi đon đả chào hỏi, cô vợ Diêm Sơn Xuyên ngớ ra, không kịp phản ứng. Thừa thắng xông lên, tôi bồi thêm một câu, “Anh Xuyên đã cho em xem ảnh, nhưng nhìn ngoài mới thấy chị đúng là trẻ quá đi mất.” Câu này trước là giải thích việc chúng tôi chưa từng gặp nhau, lại tiện thể nịnh đầm, gạt bỏ nghi ngờ. Vợ Diêm Sơn Xuyên bị tôi quay mòng mòng, bèn đặt thức ăn sang một bên, ngượng ngập đáp, “Cái anh Xuyên này, chẳng báo trước cho tôi gì cả, biết trước tôi đã mua thêm thức ăn rồi.”

“Không cần đâu, thằng em có việc phải đi ngay đây.” Tôi xua tay, song không hề cất bước. Vợ Diêm Sơn Xuyên vừa nghe nói tôi phải đi, vội giữ lại nói cậu mất công đến tận đây đưa đồ, ít ra cũng phải ở lại ăn bữa cơm đã chứ. Nói được câu này, chứng tỏ cô ta đã bớt nghi ngờ quá nửa, tiếp theo đây tôi chỉ cần khăng khăng đòi ra về, cô ta sẽ đãi bôi mấy câu rồi tiễn tôi ra ngoài, thế là coi như qua ải. Dân buôn đồ cổ ít nhiều đều có năng khiếu diễn xuất, mấy mánh lới này đem ra lừa người thường dễ như bỡn.

Tôi thầm thở phào nhẹ nhõm, nhẩm tính xem lúc nào đứng dậy ra về thì vừa. Ngờ đâu ngoài cửa lại có tiếng lạch cạch, tôi và vợ Diêm Sơn Xuyên nhất loạt quay ra nhìn thì thấy một người trung niên mở cửa bước vào, chính là Diêm Sơn Xuyên.

Lần này dù tôi tâm lý vững, cũng không khỏi phát hoảng. Ông trời thật khéo trêu ngươi, mọi ngày vợ chồng nhà này lúc nào cũng đúng giờ, sao hôm nay lại nối nhau về sớm thế cơ chứ.

Thấy trong nhà có người lạ, Diêm Sơn Xuyên liền dừng bước, nhìn tôi chằm chằm. Tôi biết nếu để anh ta có thời gian suy nghĩ thì chưa đầy hai giây, tôi sẽ nguy to. Cái khó ló cái khôn, tôi săm soi anh ta như xem đồ cổ, thấy mặt anh ta đỏ gay như vừa uống rượu, bèn nghĩ ngay ra một cách, bước tới cao giọng nói, “Sơn Xuyên! Anh mãi không bỏ được thói rượu chè, thảo nào bao năm không lên chức nổi!”

Nghe câu này, Diêm Sơn Xuyên rùn vai, lộ vẻ ngượng ngập, quả nhiên đã bị tôi nói trúng tim đen.

Thực ra chuyện này rất dễ thấy. Trong nhà bày khá nhiều bình rượu, ảnh cưới còn bị rơi vỡ, lại thêm vừa rồi Diêm Tiểu Quân nói bố mẹ hay cãi vã, chứng tỏ vợ chồng nhà này xung đột liên miên. Một nhà báo trung niên làm trong cơ quan nhà nước mà lại sống trong căn nhà cấp bốn bé bằng lỗ mũi thế này, rõ ràng là ở cơ quan cũng chẳng có vai vế gì. Nỗi bất đắc chí của Diêm Sơn Xuyên, dù không phải nguyên nhân chính gây ra mâu thuẫn gia đình, song cũng góp một phần không nhỏ. Giờ mới sáu giờ, Diêm Sơn Xuyên đã uống tây tây quay về, nhất định không phải là do thù tạc tiếp khách, mà rất có khả năng tự đi uống rượu giải sầu.

Tổng hợp các manh mối lại, tôi đánh bạo dấn thêm một bước, đánh trúng ngay chỗ yếu của anh ta. Được đà, tôi rảo bước đến gần, nói nửa như khuyên nhủ, nửa như trách móc, “Chị nhà vất vả nuôi Tiểu Quân lớn ngần này, anh là trụ cột trong nhà, cũng phải cố mà phấn đấu chứ.”

“Cậu là..” Diêm Sơn Xuyên ngớ ra. Tôi vội vàng cắt ngang, không để anh ta nói hết, “Phải, tôi là người ngoài, nhưng có những lời phải để người ngoài nói mới được!” Đoạn tôi ghé tai Diêm Sơn Xuyên nói nhỏ, “Bà chị phát hiện ra đống tạp chí dưới gầm giường rồi đấy.” Diêm Sơn Xuyên trợn mắt, cuống cà kê, lắp bắp nói là do Đại Chung đưa. Vợ anh ta nhướng mày, đã đánh hơi thấy mùi không ổn. Tôi thở dài trỏ chị vợ nói, “Anh đi mà giải thích với chị ấy, tôi xin chịu.”

Câu này cực ác, bởi tôi cố tình ăn nói lập lờ, nếu vợ chồng họ đang sẵn mâu thuẫn thì sẽ tự động vận vào. Quả nhiên chiêu “dẫn lũ về Đông” phát huy tác dụng, vợ Diêm Sơn Xuyên sầm mặt, chưa chừng đã nghĩ tới chuyện cũ nào đó. Diêm Sơn Xuyên định giải thích, song chẳng biết phải nói từ đâu. Tôi chớp thời cơ hầm hầm đi thẳng ra ngoài, còn cố ý sập cửa thật mạnh.

Ra khỏi đó rồi, tôi cắm cúi đi thẳng một mạch về nhà trọ Ái Dân, chẳng dám quay đầu lại nữa. Bước vào phòng, tôi ngồi phịch xuống ghế, giờ mới thấy lưng đã ướt đẫm mồ hôi. Nói thực lần này tôi cũng hơi ác, tôi và tay họ Diêm đó xưa chẳng thù nay không oán, vậy mà lại lôi anh ta ra đỡ đạn thay mình, song chẳng làm sao khác được, đành xem sau này có cách nào đền bù lại không thôi.

Tôi ngồi thừ ra xô pha, chờ cho hơi thở bớt dồn dập mới đứng dậy cầm phích rót lấy một cốc nước ấm, bình ổn lại tâm trạng.

Hôm nay cũng không thể nói là không thu hoạch được gì. Quan sát phản ứng của ba người nhà họ Diêm khi thấy tôi thình lình xuất hiện, có thể thấy họ không liên quan gì tới Lão Triều Phụng hay đường dây làm giả đồ cổ.

Hoặc là Mắt Trố cố tình cho địa chỉ giả, hoặc là Lão Triều Phụng xảo quyệt, thấy có biến đã rút ngay trạm tiếp nhận ở đó về. Bất luận thế nào thì manh mối này cũng đã trở nên vô giá trị. Lưu Nhất Minh và Yên Yên nói không sai, Lão Triều Phụng quả là xảo quyệt như hồ ly, tàn nhẫn như lang sói, nhiễu nhương như chuột. Nói không chừng chính việc Mắt Trố sa lưới đã đánh động lão thu hết mọi hoạt động lại.

Tôi ngán ngẩm lắc đầu. Đã đánh liều mò đến đây, bất chấp bị Minh Nhãn Mai Hoa lẫn Yên Yên trách cứ, vậy mà lại tay trắng về không. Ăn mắng là chuyện nhỏ, quan trọng là Lão Triều Phụng đã rút vào bóng tối, chẳng biết đến bao giờ mới lại tóm được đuôi lão lần nữa.

Ngày nào chưa nhổ được cái dằm này, nhà họ Hứa chúng tôi còn chưa thể yên ổn.

“Ông ơi, bố ơi, con phải làm gì đây?” Tôi nhìn lên trần nhà lẩm bẩm. Trần nhà loang lổ vết nước ố, vừa giống hoa văn khắc chìm trên đồ đồng vừa giống gương mặt già nua đầy nếp nhăn của ông tôi. Tôi cứ nhìn mãi nhìn mãi, hy vọng nhìn ra đáp án từ đó, mí mắt nặng dần, rồi từ từ chìm vào giấc ngủ... Ngủ suốt một đêm, chẳng có ai báo mộng cho tôi. Sáng hôm sau tôi dậy sớm, định bắt chuyến tàu gần nhất về Bắc Kinh. Nhà trọ Ái Dân nhận mua hộ vé tàu nên tôi đưa tiền cho phục vụ rồi ngồi trên xô pha cạnh quầy tiếp tân đợi lấy vé. Tiện tay tôi rút một tờ báo trên giá, bồn chồn giở ra đọc. Mới đọc được hai mẩu tin thì nghe tiếng xôn xao bên ngoài.

Tôi ngẩng lên nhìn, thấy một gã Loắt Choắt mặc jacket đỏ lê lết chạy vào, trông còn khá trẻ, cổ đeo máy ảnh lủng lẳng. Loắt Choắt nhớn nhác, vừa vào đã luôn miệng giục báo cảnh sát. Lễ tân đang định thò đầu ra hỏi han thì rụt ngay lại, vì thấy bốn năm gã tóc dài, cởi trần mặc quần bò đang đuổi riết theo sau. Thấy lễ tân không dám phản ứng, Loắt Choắt phát hoảng, sơ ý vấp phải cây lau nhà ngã nhào, đồ trong túi áo lăn ra rơi xuống đất đánh xoảng.

Nghe tiếng rơi, tai tôi bất giác dỏng lên. Âm thanh này tôi đã quá quen, là tiếng đồng, hơn nữa còn là đồng ròng! Thời cổ đồng được gọi là thanh kim, dễ phát ra tiếng nhất trong số năm thứ kim loại, nhà họ ﻿Hứa chúng tôi thuộc Bạch môn, chuyên nghiên cứu kim thạch, nên tôi đã nghe âm thanh này rất nhiều lần. Tôi đặt tờ báo xuống, nhìn xuống đất, nhận ra đó là một lư hương đồng ba chân có tai, màu đen, khá nhỏ, trông khá giống đồ cổ.

Thấy lư hương rơi ra, Loắt Choắt hốt hoảng cúi xuống nhặt lên nhét vào ngực áo. Chỉ chậm lại mấy giây, vậy mà đám người kia đã đuổi kịp, tóm lấy vai cậu ta, bắt giao đồ ra. Loắt Choắt vùng vẫy dữ dội, “Tôi là phóng viên, buông tôi ra!”

Mấy tên kia nổi giận, đạp cho cậu ta hai cái, “Phóng viên là cái thá gì! Mau nôn đồ mày thó ra trả chúng ông!”

“Cái này là tôi mua mà!” Loắt Choắt hét lên.

“Chúng ông không bán!” Tên cầm đầu móc ra một cọc tiền ném xuống đất rồi lệnh cho đồng bọn soát người cậu ta. Loắt Choắt cứng đầu nằm bò ra đất, liều mạng ôm khư khư cái lư hương, “Các người bán hàng giả. Đây là chứng cứ, không thể trả lại được!” Nghe hai chữ “hàng giả”, tôi nhíu mày, đưa mắt nhìn sang. Vừa hay chạm phải ánh mắt một tên trong bọn, hắn săm soi tôi một thoáng rồi bước đến gằn giọng hỏi, “Nhìn gì mà nhìn?”

“Liên quan quái gì đến mày?” Hắn đã làm căng, dĩ nhiên tôi cũng chẳng chịu lép.

“Còn một thằng bố láo nữa này!” Hắn vừa gọi, lập tức hai tên từ bên kia hùng hổ chạy sang, vây lấy tôi định đánh. Tôi sực nhận ra mình vẫn đang mặc nguyên bộ đồ nhà báo đến nhà Diêm Sơn Xuyên hôm qua, chắc chúng hiểu lầm rằng tôi cùng một bọn với cậu phóng viên nhỏ thó kia. Thấy tôi ngồi im trên xô pha, chúng tưởng tôi sợ, bèn chỉ mặt mắng, “Ngồi im đấy cho bố mày, không chúng bố đập cả mày đấy!”

Vốn dĩ tôi cũng chẳng định ra tay giúp đỡ cậu kia, nhưng đám khốn kiếp này đã chọc đến tôi, tôi cũng chẳng cần khách sáo nữa. Phân biệt đồ giả, nhận biết hàng dỏm là chức trách của Minh Nhãn Mai Hoa. Trước lúc đi tôi tiện tay hành hiệp trượng nghĩa một lần, cũng không uổng tới Trịnh Châu chuyện này.

Nghĩ vậy, tôi gạt tay hắn ra, cười nhạt đáp, “Giữa ban ngày ban mặt, chúng mày cướp giật ở nhà trọ Ái Dân, đồn ra không sợ lau mâm à? Người ta đã không đảo chắn, chúng mày cũng chớ ép người quá đáng, bằng không đừng trách tao đào chày lên đấy.”

Đây đều là tiếng lóng trong giới chơi đồ cổ, “lau mâm” là bẽ mặt, “đảo chắn” là người bị lừa quay lại đòi tiền, “đào chày” ý nói người trong nghề phá cho sập tiệm. Nghe những lời này, hẳn chúng sẽ nhận ra tôi là người trong nghề. Quả nhiên, tên cầm đầu dịu hẳn đi, trỏ Loắt Choắt bảo, “Thằng này thó đồ của bọn tao, bị bắt tận tay. Chú mày đừng can thiệp vào, đôi bên khỏi va chạm.”

“Cái lư hương kia ấy à?”

“Lò Tuyên ba chính hiệu đấy! Mày bảo tội nó có to không?” Tên kia dõng dạc đáp. Nghe vậy, tôi phì cười.

Lò Tuyên ba ý chỉ đồ đồng đúc ra vào năm Tuyên Đức thứ ba thời Minh. Bấy giờ hoàng đế Tuyên Đức đích thân giám sát, dùng đồng nhập từ Xiêm La, tinh luyện cả thảy mười hai lần, chất lượng cực thuần. Tổng cộng đúc ra được ba nghìn món đồ đồng, không hơn không kém, dân sưu tầm gọi là “lò Tuyên ba”. Lò Tuyên Đức mà chúng ta hay gọi, nói đúng ra chính là lò Tuyên ba. Tuy người đời sau vẫn luôn làm phỏng theo, nhưng chẳng bao giờ đạt đến trình độ chế tác như năm ấy. Bởi vậy những thứ còn lưu truyền đến ngày nay đều là báu vật hiếm thấy. Thế mà gã này cũng dám há miệng ra nói là lò Tuyên ba.

Loắt Choắt nằm bò dưới đất hét lên, “Nói láo! Chúng bán hàng giả, tôi mua về làm chứng cứ định vạch mặt nên chúng muốn cướp lại.”

Tôi gật đầu. Thực ra vừa rồi nghe tiếng rơi, tôi đã biết là hàng giả. Lò Tuyên Đức thật chất đồng cực thuần, khi rơi sẽ rất vang, trong khi đồ giả thường phát ra tiếng trầm đục. Huống hồ lò Tuyên Đức chính hiệu bề ngoài sẽ xỉn màu, thu liễm vào trong, giống như chỉ thấy ánh lửa trong lò chứ không bốc ra ngoài. Trong khi chiếc lò cậu chàng kia ôm lại sáng bóng, nhìn giả hết biết.

Nhưng quan trọng là, phải nói thế nào mới được. Giới cổ vật xưa nay không gọi là “giả”, mà gọi là “không cũ”, “còn mới”, bởi không muốn đắc tội với người khác. Huống hồ giờ đám lưu manh này đang có ưu thế về vũ lực, không thể nói quá rốt ráo được. Tôi nghĩ ngợi giây lát, bèn cười nói, “Lò này của ông anh màu không được trầm, hơi khó bán đấy.”

Thấy tôi nói năng đĩnh đạc đường hoàng, lại dùng toàn tiếng lóng trong nghề, bọn chúng cũng hơi chợn. Tên cầm đầu vẫn già mồm, “Hàng của chúng tao thật trăm phần trăm, có chuyên gia giám định rồi đấy.”

“Được rồi, nếu các anh bảo cậu ta thó lò Tuyên ba, thì giá trị món hàng cũng đủ lập án rồi. Hay là thế này, chúng ta đến đồn công an trình báo, ông anh thấy sao?”

Đến đây, chúng đã bị tôi chiếu tướng. Nếu đến đồn công an trình báo, chỉ cần giám định qua, cái lư hương sẽ lộ tẩy ngay; còn không tới thì ngang bằng thừa nhận đổ vấy cho cậu nhà báo kia. Đám làm giả đều vì lợi nhuận, không ham tranh hơn thua. Bị người trong nghề phá, kẻ hiểu chuyện sẽ không lằng nhằng dây dưa nữa, khỏi tự chuốc cái nhục.

Tôi vốn định dọa cho chúng thấy khó mà lui, nào ngờ gã Loắt Choắt lại hùa theo, “Phải phải, đến đồn Công an đi! Bọn chúng chuyên làm giả đồ cổ, lừa gạt bao nhiêu người rồi! Không thể tha cho chúng được!”

Mép tôi giần giật, chỉ muốn đạp cho cậu ta một cái, cậu đợi thoát thân hẵng nói không được à! Quả nhiên mấy tên kia nghe vậy, ánh mắt lại hung hãn hẳn lên, gã cầm đầu vung tay, “Quan tâm đếch gì lắm thế, cứ bắt thằng này nôn đồ ra đã! Còn nữa, đập luôn máy ảnh nó cho tao!” Mấy tên kia lập tức tay năm tay mười lao vào xâu xé Loắt Choắt.

Đúng lúc này bên ngoài có tiếng chân rầm rập rồi ba bốn cảnh sát ùa vào. Thấy tình cảnh ấy, họ nhất loạt rút súng ra, quát bảo tất cả đứng yên. Cảnh sát nhân dân ở đây, tất cả xã hội đen đều thành hổ giấy. Đám kia thấy họng súng đen ngòm chĩa vào mình, lũ lượt quỳ xuống giơ hai tay lên ôm đầu, bao hung hăng hống hách phút chốc đã xẹp lép.

“Vừa rồi ai báo cảnh sát?” Viên cảnh sát dẫn đầu hạ súng xuống nhìn quanh.

“Tôi đây.” Tôi rút trong túi áo ra chiếc Motorola 3200 lắc lắc, đèn xanh đàm thoại trên máy vẫn còn nhấp nháy.

Trước khi nhập cuộc, tôi đã biết chuyện này khó mà dàn xếp êm xuôi nên nhanh nhẹn bấm số gọi cảnh sát, rồi giấu điện thoại vào túi áo. Sau đó chúng tôi nói những gì, cảnh sát đều nghe rõ mồn một, tôi còn cố ý nói to tên nhà trọ Ái Dân để họ tìm đến.

Bấy giờ di động còn hiếm, người bình thường không hề có khái niệm về nó. Đám người kia làm sao ngờ nổi tôi ăn mặc giản dị như thế mà trong túi áo lại giấu di động.

Cảnh sát đưa tất cả chúng tôi về đồn công an gần đó. Khi viết tờ khai tôi mới biết, cậu phóng viên Loắt Choắt kia tên Chung Ái Hoa, mới ngoài hai mươi, vừa tốt nghiệp đi làm không lâu, phụ trách trang văn hóa của tờ Tin chiều Trịnh Châu. Gần đây cậu ta có chuyên đề điều tra thị trường văn vật Trịnh Châu. Cậu chàng này gan to óc bé, lần theo manh mối mò tới một cửa hàng phi pháp, định mua một món đồ giả làm chứng cứ lật tẩy chúng, nào ngờ lại sơ ý để chúng phát hiện ra, bị đuổi đánh đến tận đây. Nếu không phải tôi ra tay giúp đỡ, e rằng giờ cậu ta đã nằm thẳng cẳng trong viện rồi.

Thằng nhóc này đúng là ngớ ngẩn. Những kẻ mở được hiệu đồ cổ giữa đất Trịnh Châu rồng rắn hỗn tạp này sau lưng đều phải có chỗ dựa. Huống hồ cuộc chiến thật giả trong giới đồ cổ xưa nay đều được giải quyết âm thầm với nhau, báo cảnh sát hoặc tiết lộ cho báo giới để vạch trần đều là đại kỵ, phạm vào quy củ trong giới. Lần này cậu ta chọc phải tổ ong bầu, chẳng trách bị đuổi đánh.

﻿Đám người kia bị tình nghi cố ý gây thương tích, bắt giữ người trái phép và lừa đảo, bị tạm giam, còn tôi và Chung Ái Hoa chỉ bị hỏi han vài câu là được thả. Tôi thấy đã sắp đến giờ, định quay lại nhà nghỉ lấy vé tàu về Bắc Kinh song Chung Ái Hoa cứ níu lấy tay đòi mời cơm để cảm ơn. Tôi đã toan từ chối nhưng nể tình cậu ta nài ép mãi, thiếu điều khóc toáng lên, đành phải miễn cưỡng nhận lời. Dù sao bốn giờ chiều tàu mới chạy, ăn bữa cơm cũng chẳng hề gì.

Thấy tôi nhận lời, Chung Ái Hoa mừng rỡ đề nghị, để em đưa anh đi ăn mì xào thịt dê, em biết chỗ này ngon lắm.

Tôi nhận ra con người Chung Ái Hoa có thể tổng kết bằng một chữ “tồ”, hoặc nói giảm nói tránh gọi là “thẳng thắn”. Cậu ta gần như không hiểu thế nào là khéo léo hoặc giấu giếm, có gì nói nấy, tâm trạng lộ hết ra ngoài mặt, tung tăng nhảy nhót. Người như thế mà đòi thâm nhập giới đồ cổ để điều tra, không lộ tẩy mới lạ.

Chung Ái Hoa dẫn tôi đi vòng vèo mãi mới tới một cửa hiệu nhỏ trông khá bình thường, tên là Mì xào thịt dê Lưu Ký. Cậu ta giới thiệu, anh đừng nhìn quán này nhỏ mà lầm, nó mở lâu lắm rồi, đồ ăn ngon cực kỳ đấy. Chúng tôi ngồi chờ một lát thì phục vụ bưng lên hai bát sứ trắng to tướng, bốc khói nghi ngút, trên mặt tô mì phủ đầy tương ớt là mấy cọng rau thơm. Tôi dùng đũa trộn đều, tức thì mùi thịt dê thơm phức bên dưới xộc ngay vào mũi, khiến gân cốt toàn thân thư thái hẳn ra. Mấy hôm nay vì bận theo dõi nhà Diêm Sơn Xuyên nên tôi chẳng được bữa nào ra hồn, ngửi thấy mùi mì, bụng liền đói ngấu.

Tôi cũng chẳng khách sáo nữa, cúi xuống xì xụp ăn. Ăn hết mì húp hết nước, tôi mới ngẩng lên, ợ một cái đầy thỏa mãn. Chung Ái Hoa ngồi đối diện cũng đã ăn hòm hòm, miệng bóng nhờn mỡ, ngượng nghịu rút khăn tay ra lau.

“Sao sáng nay chú hung thế?” Tôi hỏi.

Nhắc tới chuyện này, Chung Ái Hoa lập tức mở máy, “Thầy dạy Văn em hồi cấp ba rất thực thà, tận tụy dạy học cả đời, để dành được ít tiền, nghe người ta nói đồ cổ sinh lời, bèn tới cửa hiệu hôm nay xem thử. Mới lượn xem được mấy vòng, chợt có người ghé lại gần mách nhỏ rằng gã thấy phía sau cửa hiệu có cái lư đồng nhỏ vứt lăn lóc, ông chủ không coi vào đâu, nhưng thực ra lại là của báu, là lư Tuyên Đức, bán sang tay một cái đút túi ngay mấy trăm nghìn tệ. Thầy em hỏi lại, cơ hội vàng như thế sao anh không bắt lấy? Kẻ kia nói hôm nay không đem tiền, lại sợ mình vừa đi thì kẻ khác nẫng mất, thấy thầy em là giáo viên nhân dân, tin tưởng được nên mới tìm đến thầy. Đoạn gã xui thầy em móc tiền ra mua lấy cái lư, rồi gã sẽ trả cho ông một nửa tiền vốn, khi nào bán được giá tốt, hai bên lại cưa đôi tiền. Thầy em tin là thật, ngỡ mình lời to, vội rút tiền tích góp cả đời ra mua, tiền trao cháo múc Xong xuôi, quay lại thì chẳng thấy tên kia đâu nữa. Mời chuyên gia đến giám định, họ nói là đồ giả, thế là công sức cả đời thầy đổ sông đổ biển. Thầy tìm đến cửa hiệu nọ thì chúng chối đây đẩy rằng chẳng liên quan gì tới gã kia hết. Thầy em uất đến xuất huyết não phải vào viện, vợ cũng đổ bệnh theo, cả gia đình đang yên ổn bỗng chốc tan nhà nát cửa.”

Tôi tủm tỉm cười. Chiêu này gọi là mượn hoa dâng Phật, có thể coi là mánh lừa đảo phổ biến nhất trong giới. Trông đơn giản là vậy, nhưng lại rất nhiều người mắc lỡm. Con người luôn tham lợi, thấy lợi mờ mắt, hễ nảy ra ý trục lợi, ắt sẽ sa bẫy. Đặc biệt là người ngoại đạo, lừa đâu trúng đó.

“Thế nên chú mò tới cửa hiệu đó, định thay thầy rửa hận hả?”

“Đâu chỉ rửa hận! Em làm đề tài này là định vạch trần hiện trạng đồ cổ giả mạo. Giờ thị trường rất loạn, hàng giả nhan nhản, nếu không lôi chuyện này ra ánh sáng, e rằng sẽ còn nhiều người nữa mắc lừa.”

“Chú không sợ bị đánh như sáng nay à?”

“Sợ chứ, nhưng đằng nào cũng phải có người đứng ra gánh vác chuyện này đúng không - vạch rõ chân tướng là thiên chức thần thánh của nhà báo chúng em mà.” Nói đến đây, cậu ta mân mê chiếc máy ảnh Phượng Hoàng 205 đeo trên cổ, vẻ mặt vô cùng kiên quyết.

Cậu này hơi bộp chộp, nhưng tôi lại thích tinh thần trượng nghĩa vô tư chưa bị đời mài mòn của cậu ta. Chung Ái Hoa chợt nhìn tôi, nghi hoặc hỏi, “Em nghe anh nói có vẻ rất sành sỏi, anh cũng là người trong giới à?”

“Ừm.” Tôi gắp một miếng sứa, nhai nhồm nhoàm.

“Thế anh có biết Minh Nhãn Mai Hoa không?”

Tôi cắn ngay phải lưỡi.

Minh Nhãn Mai Hoa là cách gọi khác của Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa, người trong giới cũng chẳng mấy ai biết cái tên này, một tay phóng viên mới ra ràng ở Trịnh Châu sao lại hay được?

Thế này là thế nào? Tôi không khỏi nghi ngờ.

“Đó là cách gọi cũ rồi, chú cũng biết nhiều đấy nhỉ.” Tôi vặn lại, nhìn xoáy vào cậu ta. Chung Ái Hoa lấy làm đắc chí, hào hứng khua đũa, “Để thực hiện đề tài thực trạng thị trường đồ cổ này, em đã tra cứu bao nhiêu tài liệu đấy. Dạo trước anh có nghe nói về vụ đầu Phật ngọc không?”

Tôi chậm rãi gật đầu, chẳng ừ hử gì. Vụ việc đầu Phật ngọc khiến cả giới đồ cổ chấn động, nhưng bị cục trưởng Lưu ém đi nên báo chí không hề đưa tin. Có điều bấy giờ có rất nhiều phóng viên ở đó, muốn tìm hiểu chẳng thiếu gì tư liệu. Cậu ta đã có hứng thú với cổ vật thì tra được chuyện này cũng chẳng lạ.

“Nghe nói chính Minh Nhãn Mai Hoa đứng sau vụ việc đầu Phật ngọc. Người ta có tận năm môn phái cha truyền con nối, giờ đổi tên thành Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa, nắm giữ việc giám định cổ vật ở thủ đô. Anh nghĩ mà xem, năm gia tộc lớn tập trung đánh hàng giả mấy trăm năm, đúng là Thái sơn Bắc Đẩu, bảo thật là thật, bảo giả là giả, có ngầu không!” Nói đến đây, mắt Chung Ái Hoa sáng lên, chẳng khác nào Diêm Tiểu Quân thấy robot biến hình vậy.

“Cậu có vẻ ngưỡng mộ họ nhỉ?” Tôi thích thú hỏi.

Chung Ái Hoa vỗ ngực, “Dĩ nhiên rồi, họ là thần tượng của em đấy. Lúc thi đại học, em định đăng ký ngành khảo cổ nhưng cả nhà phản đối, mới phải chọn ngành báo chí, bằng không em đã đến Bắc Kinh đầu quân cho Minh Nhãn Mai Hoa rồi. Thực ra em cũng biết nhiều về Minh Nhãn Mai Hoa lắm, họ còn có quan hệ sâu xa với Trịnh Châu bọn em đấy nhé… ” Đang nói, cậu ta chợt cứng người lại, trợn trừng mắt, run rẩy chỉ vào tôi, “Anh... anh?”

“Tôi làm sao cơ?”

“Em nhớ ra rồi, anh chính là... cháu nội ông Hứa Nhất Thành, Hứa Nguyện đập vỡ đầu Phật!” Môi Chung Ái Hoa run run.

Tôi thầm nhủ, mình có biệt hiệu mới từ bao giờ ấy nhỉ, rồi gật đầu liền, “Ừ, sao cậu nhận ra được thế?”

Chung Ái Hoa đứng phắt dậy, chìa tay ra toan níu lấy tay tôi, “Em đúng là mù mắt chó rồi! Rõ ràng đã thấy ảnh chụp buổi họp báo, sao vừa rồi lại không nhận ra nhỉ! Anh đúng là Hứa Nguyện! Đúng là Hứa Nguyện ấy rồi!”

Lần này xem như tôi đã được nếm cảm giác của các ngôi sao Đài Loan, Hồng Kông khi đến Đại Lục, chỉ thấy hai mắt cậu ta sáng rực lên như gặp thần tượng, nhiệt tình đến mức khiến người ta bối rối. Tôi vừa khó chịu vừa hả hê, anh em ơi cuối cùng tôi cũng có người hâm mộ kìa.

Khách khứa xung quanh tò mò nhìn sang, tôi khó khăn lắm mới khuyên được Chung Ái Hoa ngồi xuống. Cậu ta xúc động đến đỏ mặt tía tai, rót đầy cốc bia rồi lại đứng dậy, “Anh hùng, để em kính anh một cốc!”

“Ngồi xuống, ngồi xuống rồi uống.”

“Em phỏng vấn anh một bài được không?”

“Thôi khỏi.” Tôi vội từ chối. Tôi lén rời Bắc Kinh, nếu lại lên báo ở Trịnh Châu thì lộ hết hành tung à?

“Ông anh đến Trịnh Châu chắc là có việc liên ﻿quan đến giám định đồ cổ à? Có phải anh đang điều tra một vụ động trời không?” Chung Ái Hoa háo hức hỏi, rồi chẳng đợi tôi trả lời, cậu ta đã tự cốc cho mình một cái, giễu cợt nói, “Phải rồi, đây là việc bí mật, đâu thể tiết lộ với một tay phóng viên quèn như em được.”

Thằng nhóc này không phải tồ tẹt bình thường đâu.

Nhìn Chung Ái Hoa, tôi chợt nảy ra một ý.

Có thể thấy cậu chàng ta khá mê ngành này. Cậu ta là người bản xứ, lại đang theo đuổi chuyên đề về thị trường văn vật Trịnh Châu, nhất định trong tay nắm giữ nhiều tư liệu về việc làm đồ giả. Tìm hiểu từ chỗ cậu ta, chưa chừng lại moi được tài liệu gì về Lão Triều Phụng cũng nên. Dù tôi giỏi giám định tới đâu chăng nữa thì đến đây cũng là người nơi khác, phải có thổ địa giúp sức mới phát huy được. Rồng mạnh không thắng nổi rắn nhà là vậy.

Nghĩ thế, tôi bèn bảo cậu ta bình tĩnh lại rồi nghiêm trang nói, “Tôi đến Trịnh Châu quả là có việc cần làm rõ. Tôi kể chú nghe, để chú nghĩ hộ tôi nhé.” Chung Ái Hoa kích động đến đỏ cả mặt, luống cuống rút bút bi và sổ tay trong ngực áo ra, chỉ sợ bỏ sót câu nào. Tôi bèn kể lại từ đầu đến cuối chuyện nhà Diêm Sơn Xuyên, dĩ nhiên đã giấu tên Lão Triều Phụng, chỉ nói qua loa là điều tra một đường dây làm hàng giả, đoạn hỏi, “Chú nghĩ thư làm sao gửi được đến nhà Diêm Sơn Xuyên?”

Bấy giờ Chung Ái Hoa đã hơi bình tĩnh, nghe tôi nói xong bèn cắn bút, hỏi thêm mấy câu về những việc tôi gặp ở nhà họ Diêm, rồi trầm tư nghĩ ngợi. Bỗng “rắc” một tiếng, cậu ta đã cắn vỡ đuôi bút bi. Chung Ái Hoa nhổ vụn nhựa ra, cười toe toét, “Anh Nguyện ơi, em nghĩ ra rồi.”

“Gì?”

“Địa chỉ Mắt Trố cho anh chắc không sai đâu, mà Diêm Sơn Xuyên không biết gì cũng là thật.”

“Thế chẳng phải mâu thuẫn sao?” Tôi nhíu mày.

“Không mâu thuẫn, anh bỏ qua tình tiết quan trọng rồi. Thư đâu có tự bay đến nhà Diêm Sơn Xuyên được.” Nói rồi Chung Ái Hoa làm động tác đưa thư.

Được Chung Ái Hoa gợi ý, đầu tôi chợt sáng hẳn ra. Đúng thế, người tiếp xúc với những đơn đặt hàng kia, ngoài Diêm Sơn Xuyên ra, còn bưu tá ngày ngày đưa thư nữa! Nếu bưu tá là người của Lão Triều Phụng, thì khi đi đưa thư, ông ta có thể giữ tất cả thư gửi đến nhà họ Diêm. Như thế, đơn đặt hàng sẽ được âm thầm đưa đến xưởng. Dù cảnh sát có chú ý đến địa chỉ này, muốn điều tra kẻ làm giả, đầu tiên cũng sẽ nhằm vào tay Diêm Sơn Xuyên không biết gì kia, để Lão Triều Phụng có thời gian rút lui.

Lão Triều Phụng sắp xếp chu đáo nhường này, có thể gọi là ẩn cư giữa chợ, tài tình hết mực.

Tôi nhìn đồng hồ, thấy đã một rưỡi. Còn nửa tiếng nữa tay bưu tá kia sẽ tới nhà Diêm Sơn Xuyên đưa báo. Thấy tôi đứng dậy định đi, Chung Ái Hoa vội hỏi, “Anh muốn đi đón đầu tay bưu tá, vén bức màn làm giả cổ vật hả?” Tôi gật đầu, việc không thể chậm trễ, phải nhân lúc chúng chưa phát hiện, nắm lấy manh mối này.

Chung Ái Hoa rụt rè hỏi tôi có thể cho cậu ta theo không, vẻ mặt đầy trông đợi. Tôi thoáng phân vân, nhưng lại không nỡ phụ lòng cậu ta, bèn đáp cậu đi theo cũng được, song đừng cho ai biết. Chung Ái Hoa mừng như điên, hết giơ máy ảnh lên rồi lại hạ xuống, “Em hứa. Nhưng nếu phá được vụ này, anh phải cho em đưa tin độc quyền nhé.”

“Chắc chắn rồi.”

Hai chúng tôi rời quán mì, đến thẳng nhà Diêm Sơn Xuyên. Cửa nhà vẫn khóa im ỉm, chẳng biết đêm qua họ cãi vã thế nào. Chúng tôi ngồi đợi gần đầu ngõ, chẳng bao lâu thì thấy một bưu tá để tóc dài chấm vai cưỡi xe đạp lọc cọc đi đến, lấy ra hai tờ báo, nhanh nhẹn đút vào thùng thư rồi đánh tay lái vòng đi. Sau xe y vắt một túi thư to tướng, bên trong đựng đủ thứ bưu phẩm.

Chung Ái Hoa đưa mắt nhìn tôi ra ý hỏi, tôi phát lệnh bám theo. Chúng tôi không có thời gian gọi xe, đành phải chạy bộ. May mà tay bưu tá cứ ghé nhà này nhà kia đưa thư nên đi không nhanh, chúng tôi cũng tạm bám đuôi được. Cứ thế, chúng tôi lần theo y lòng vòng trong thành phố suốt cả buổi chiều, bưu tá đi từng đường đưa thư, chẳng có chỗ nào đáng nghi hết.

Bám đuôi tay bưu tá nào có dễ dàng gì, tôi đâu phải trinh sát như Phương Chấn, chạy hùng hục theo sau y mệt đến gãy cả lưng. Trái lại Chung Ái Hoa vẫn khỏe như vâm, thỉnh thoảng còn giơ máy ảnh lên chụp tanh tách mấy tấm. Chốc chốc cậu ta lại quay sang nhìn tôi đầy ngưỡng mộ, khiến tôi ngại chẳng dám than mệt, đành nghiến răng chạy tiếp.

Vừa rồi, tay bưu tá đưa một chồng bưu phẩm cho phòng Văn thư của cơ quan nọ rồi men đường cái đi tiếp. Chung Ái Hoa nhìn theo y, ngạc nhiên buột miệng, “Lạ thật.” Tôi bèn hỏi có chuyện gì. Chung Ái Hoa đáp bưu tá bình thường đều chia khu vực, mỗi người chỉ phụ trách mấy con phố cố định trong thành phố mà thôi, song vừa nãy rõ ràng y đang ở quận Kim Thủy, giờ đã sang đường, tiến vào địa phận quận Quản Thành rồi, không hợp lẽ thường chút nào.

Tôi xoa cằm ngẫm nghĩ, “Nói vậy là y chạy sang khu khác là để chuyển thư đặt hàng gửi đến nhà Diêm Sơn Xuyên ư?”

Nghĩ tới khả năng này, hai chúng tôi phấn khởi hẳn, vội tiến lại gần, thấy tay bưu tá băng qua đường, dừng xe trước một tòa nhà năm tầng, khệ nệ bưng một đống bưu phẩm vào, năm phút sau mới đi ra. Sau đó y không đi tiếp mà quay xe về khu Kim Thủy.

Hành động này của y đã chứng minh suy đoán của chúng tôi. Chung Ái Hoa hỏi tôi tiếp theo phải làm gì, tôi bèn bảo cậu ta tiếp tục theo đuôi tay bưu tá, đưa máy ảnh để tôi vào tòa nhà kia xem thử, đến tối hẹn gặp ở tiệm mì xào Lưu Ký. Chung Ái Hoa nghiêm túc chào tôi theo kiểu nhà binh, học theo anh lính Trương Ca* rồi xoay người chạy biến.

Bước qua cửa tòa nhà là đại sảnh thênh thang, cạnh hai cây cột hai bên đặt hai lọ lục bình cỡ đại. Chính giữa bày một chiếc đồng hồ để bàn cỡ lớn, phía trên còn treo một bức tranh mẫu đơn đất Lạc. Đây có lẽ là cơ ngơi của một đơn vị quốc doanh nào đó cho các công ty nhỏ thuê làm trụ sở. Tôi nhìn biển hiệu thì thấy đa phần là công ty du lịch, công ty kế toán, tư vấn pháp luật, văn phòng đại diện tại Trịnh Châu hoặc nhà xuất bản v.v... Người đến người đi vô cùng tấp nập.

Tôi đi đến quầy lễ tân, làm bộ vội vã nói có một bức thư vô cùng quan trọng bị đưa nhầm, phải lấy lại ngay. Cô nàng lễ tân hết sức thông cảm với tôi, liền trỏ thùng giấy to tướng sau lưng, nói là bưu phẩm vừa đưa tới, còn chưa chia ra bỏ vào thùng thư. Tôi lục lọi tìm kiếm, chẳng thấy bưu phẩm nào ghi địa chỉ nhà Diêm Sơn Xuyên cả, bèn hỏi lễ tân đã có ai đi qua lấy thư từ chưa. Lễ tân ban đầu đáp chưa, về sau lại nói có một công ty được bưu tá đưa đến tận nơi, không để ở quầy lễ tân, nằm ở tầng bốn, tên là Công ty trách nhiệm hữu hạn Mỹ nghệ Tân Trịnh Đồ Lương.

Tôi cảm ơn rối rít rồi sải bước chạy lên tầng bốn, vừa rẽ trái đã thấy nó nằm ngay đầu lối đi. Cũng lạ, các Công ty xung quanh đều treo biển màu đồng thau, giăng áp phích, trước cửa quét tước sạch sẽ. Vậy mà công ty này trước cửa lại chất đống mấy thùng các tông giấy vụn và hàng chồng giấy tờ bỏ đi, khung cửa còn dấu băng dính, trên ô cửa kính mờ đóng im ỉm dán một tờ giấy in bốn chữ “Tân Trịnh Đồ Lương”, trông đã thấy không phải công ty đàng hoàng.

Thấy cái tên này, tôi biết ngay có điều ám muội. Nhà nước đã quy định rõ, chế tạo và buôn bán hàng thủ công mỹ nghệ phỏng cổ là hợp pháp, chế tạo và buôn bán đồ giả mới phạm pháp. Nhưng ranh giới giữa phỏng cổ và làm giả hết sức mong manh, thường chỉ khác ở chỗ lúc mua bán có nói rõ với nhau hay ﻿không mà thôi. Nói trắng ra là, cùng một món gốm màu thời Đường, bảo đây là hàng phỏng cổ, mời ông mua thì hợp pháp, nói rằng đào được từ Càn lăng, là bất hợp pháp. Dĩ nhiên giá cả cũng là một yếu tố quan trọng để nhận biết. Thế nên rất nhiều kẻ làm giả đã tìm cách lách luật, khoác lên cái danh hợp pháp là chế tác hàng thủ công mỹ nghệ phỏng cổ để ngang nhiên sản xuất số lượng lớn. Còn như đống đồ phỏng cổ này lưu thông trên thị trường dưới danh nghĩa nào, thì không thể tiết lộ với người ngoài được.

Tôi đứng trước cửa quan sát một hồi, chưa vội gõ cửa mà quay xuống gác, lân la tán gẫu mấy câu với cô em lễ tân, tranh thủ thó trong hộp giấy một phong thư gửi đến tòa soạn báo tầng bốn, rồi lại xin một tờ giấy viết thư và một phong bì không. Tôi viết qua quýt mấy câu lên giấy, bỏ vào phong bì, đề địa chỉ nhà Diêm Sơn Xuyên, xé một con tem dán lên rồi lại lên gác.

Mới gõ mấy tiếng, cửa đã hé mở, một phụ nữ ló ra nhìn tôi đầy cảnh giác. Tôi tươi cười chìa ngay hai phong thư ra, “Chào chị, tôi là người ở văn phòng luật sư tầng ba, vừa rồi lúc lên gác tôi thấy bưu tá làm rơi hai bức thư, nghĩ chắc là của chị nên đưa đến đây.”

Nét mặt chị ta hơi dịu lại, nhận lấy đọc lướt qua bì thư rồi rút bức gửi cho tòa soạn báo trả lại tôi, “Bức này không phải.”

Tôi đón lấy, nửa vô tình nửa cố ý nhìn vào bên trong, “Ồ? Công ty chị làm hàng thủ công mỹ nghệ à? Tôi cũng quen mấy ông bạn, họ cần mua nhiều lắm, chị có muốn hợp tác không?”

“Xin lỗi, chúng tôi chỉ sản xuất theo đơn.” Chị ta máy móc trả lời rồi đóng sầm cửa lại.

Tôi cầm phong thư, nhìn chằm chằm cánh cửa đóng kín, cười khẩy giơ máy ảnh lên chụp mấy tấm. Công ty Tân Trịnh Đồ Lương này quả nhiên là một mắt xích trong đường dây làm giả của Lão Triều Phụng.

Tôi như nhìn thấy một tia sáng từ trên trời rọi xuống, khóa chặt một bàn chân của Lão Triều Phụng trong bóng tối. Ngày tôi lôi lão ra ngoài sáng nhất định không còn xa nữa.

Tôi trả phong thư gửi cho tòa soạn báo về quầy lễ tân rồi bỏ đi. Đến quán mì mới biết Chung Ái Hoa đã đợi từ lâu. Tôi trả máy ảnh lại cho cậu ta, để cậu ta đưa tới hiệu rửa ảnh quen gần đó rửa ra, chừng một tiếng là lấy được.

Hai chúng tôi vào quán gọi hai bát canh thịt dê, hai đĩa thức ăn, vừa ăn vừa nói chuyện. Chung Ái Hoa kể, sau khi quay về bưu điện, tay bưu tá kia không tiếp xúc với ai cả mà đi thẳng về nhà, cậu ta còn ghi lại địa chỉ nhà y, tôi cũng kể chuyện về Tân Trịnh Đồ Lương cho cậu ta nghe.

“Anh không nghĩ cách lẻn vào xem à?”

Tôi lắc đầu, “Tôi đoán đó chỉ là nơi liên lạc, bên trong chắc chẳng có món gì giá trị đâu. Đường đột xông vào e sẽ rút dây động rừng, mất nhiều hơn được.”

“Vậy tiếp theo đây anh định thế nào?”

“Về Bắc Kinh báo với hội, đợi họ nghiên cứu kế hoạch tiếp theo.” Tôi đáp.

“Keng” một tiếng, Chung Ái Hoa đánh rơi thìa sắt trong tay xuống bàn, kinh ngạc hỏi, “Anh về luôn à?”

“Ừm.” Tôi đáp. Trước khi lên đường tôi đã tự đặt ra quy định, tìm được manh mối sẽ ngừng tay lập tức, không ham chiến. Mánh lới của Lão Triều Phụng đã bị lật tẩy, Tân Trịnh Đồ Lương lộ ra, nếu tiếp tục điều tra, e rằng phải mượn thế lực Hội. Song Hội không có quyền chấp pháp, chỉ có quyền kiến nghị, muốn động đến các ổ làm hàng giả ắt phải thông qua cục trưởng Lưu và bọn Phương Chấn, phối hợp với cảnh sát địa phương, hết sức phức tạp, không phải ngày một ngày hai mà thực hiện được.

Chung Ái Hoa nhíu mày, thất vọng ra mặt, “Em cứ tưởng anh sẽ tận dụng thời cơ điều tra đến cùng chứ.” Tôi hơi không đành lòng, bèn an ủi, “Khi thời cơ chín muồi tôi sẽ quay lại, cùng lắm chỉ một tháng thôi. Yên tâm, tin độc quyền của chú không chạy đi đâu mà sợ.” Chung Ái Hoa ngả phắt ra sau, đập bàn, vẻ giận dữ như vừa bị xúc phạm, “Anh coi em là hạng gì hả? Em đưa tin là để vạch trần sự thật, không phải để tranh giành độc quyền!”

“Được rồi được rồi, là anh nói sai.” Tôi vội vuốt xuôi cậu phóng viên nóng tính.

Chung Ái Hoa tức giận vung tay phải lên, “Anh có biết chỉ cần chúng ta điều tra thêm chút nữa thôi, chưa chừng sẽ vạch trần được một hang ổ làm hàng giả. Đúng lúc mấu chốt thế này anh lại đòi về Bắc Kinh, hoãn lại một tháng. Trong một tháng này chẳng biết chúng lại làm ra thêm bao nhiêu đồ giả, lừa gạt bao nhiêu người. Minh Nhãn Mai Hoa các anh tồn tại chẳng phải để ngăn những bi kịch như thế xảy ra ư?”

“Tôi đâu bảo là không ngăn chặn. Nhưng kẻ địch của chúng ta quá xảo quyệt, chuyện này phải thận trọng hơn mới được...” Nói được nửa chừng, tôi khựng lại, nhận ra đây chính là những lời Lưu Nhất Minh khuyên mình cách nay không lâu, quả thực mỉa mai hết sức.

Chung Ái Hoa không để ý thấy tôi nhăn nhó, cậu ta cầm máy ảnh lên, cáu kỉnh xoay xoay ống kính, “Anh có biết em cứ nghĩ anh là Sherlock Holmes còn em là Watson, đi theo bên cạnh chụp lại cảnh anh giám định cổ vật, loại bỏ hàng giả không? Giờ xem ra em không có cơ hội chụp lại tư thế hiên ngang của anh khi theo đuổi sự thật rồi.”

“Cũng không hẳn đâu.” Tôi hơi ngập ngừng.

Nỗi thất vọng nặng nề ánh lên trong mắt Chung Ái Hoa như một đứa bé không được bố mua cho đồ chơi. Cậu ta đứng dậy, nói rành rọt từng tiếng, “Anh muốn đi, em cũng chẳng giữ nổi, chúc anh thuận buồm xuôi gió. Có điều manh mối này em sẽ tự điều tra tiếp, quyết không bỏ cuộc. Sau này thế nào thì anh cứ đợi xem trên báo.” Tôi quát khẽ, “Đừng làm bậy! Đám làm đồ giả luôn được xã hội đen bảo kê. Chú một thân một mình xông bừa vào, nguy hiểm lắm!”

Chung Ái Hoa khoác máy ảnh lên cổ, ngẩng cao đầu, “Chức trách của phóng viên cũng như máy ảnh, đều là theo đuổi sự thực, tìm ra chân tướng. Em không biết gì về giám định, nhưng em tin nếu là Minh Nhãn Mai Hoa năm xưa, hẳn cũng sẽ lựa chọn giống em.”

Chỉ một câu nhẹ tênh, song lại khiến tôi đờ ra tại chỗ, cứng họng. Tổ tiên họ Hứa lập ra Minh Nhãn Mai Hoa chính vì bốn chữ “trừ giả giữ thật”, vậy mà giờ lại phải nhờ người ngoài răn dạy. Nhìn cậu chàng bừng bừng nhiệt huyết ấy, tôi như thấy bóng dáng ông cha mình khi theo đuổi sự thực. Điều mà những kẻ chỉ biết đấu đá lẫn nhau trong Minh Nhãn Mai Hoa giờ đây đang thiếu, chính là khát khao sự thực, không chùn bước trước nghịch cảnh thế này. Thấy cậu ta thất vọng tràn trề, tim tôi cũng thắt lại, cảm giác như mình đã đi ngược lại tinh thần thực sự của Minh Nhãn Mai Hoa.

Lặng đi hồi lâu, cuối cùng tôi thở dài, “Được, chú thắng rồi. Tôi sẽ ở lại thêm mấy ngày, chúng ta tiếp tục điều tra chuyện này.”

“Thật à?”

“Thật, chú ngồi xuống đi, tôi chịu chú rồi đấy.”

Cơn giận thoắt chốc đã bị Chung Ái Hoa ném ra xa tuốt chín tầng trời, cậu ta cười hì hì, “Em biết ngay mà, chắc chắn anh không yên tâm để em đi một mình, đúng không nào?” Tôi ngán ngẩm giơ ba ngón tay lên, “Nhưng phải nói trước ba việc: một, chú phải nghe lời tôi; hai, hễ tình hình không ổn phải rút ngay, không được hiếu thắng; ba, chuyện này tuyệt đối không được tiết lộ cho người thứ ba, kể cả bố mẹ chú.”

“Yên tâm, bọn em làm nhà báo hơi bị nhiều đạo đức nghề nghiệp đấy.” Chung Ái Hoa vỗ ngực cam đoan.

Thực lòng, tôi cũng không cam tâm cứ thế bỏ đi. “Tân Trịnh Đồ Lương” như một dây dưa, hễ kéo nhẹ sẽ lôi ra được cả loạt dưa. Phải bỏ qua một manh mối hấp dẫn nhường vậy, tôi tiếc lắm chứ. Giờ đây được Chung Ái Hoa cho một lý do, tôi bèn nghĩ, điều tra thì điều tra.

Chung Ái Hoa vui vẻ ngồi xuống, phấn khởi như ﻿một anh lính mới, “Vậy tiếp theo anh em mình điều tra thế nào đây? Quan sát những kẻ ra vào Tân Trịnh Đồ Lương à?”

Tôi ngẫm nghĩ rồi lắc đầu. Khối lượng công việc theo cách này khá lớn, chỉ hai chúng tôi thì không thể làm được. Huống hồ Lão Triều Phụng tinh ranh là thế, hẳn đã sắp đặt vỏ bọc cho từng mắt xích trong đường dây làm ăn, ví như vỏ bọc của mắt xích đầu tiên là Diêm Sơn Xuyên. Nếu cảnh sát lần theo địa chỉ đặt hàng tìm đến nhà họ, Lão Triều Phụng sẽ chuồn ngay lập tức. Khi cảnh sát phát hiện ra vấn đề nằm ở tay bưu tá đưa thư thì manh mối đã đứt.

Công ty Mỹ nghệ Tân Trịnh Đồ Lương này hẳn là vỏ bọc cho mắt xích thứ hai. Chưa gỡ vỏ bọc mà đã hấp tấp ra tay, ắt sẽ đánh rắn động cỏ.

Theo tôi quan sát, Tân Trịnh Đồ Lương chỉ là vỏ bọc, không phải điểm kinh doanh, nhiệm vụ duy nhất là tiếp nhận thư từ, giữ liên hệ đơn tuyến với xưởng làm đồ giả. Lão Triều Phụng sẽ phái người gọi điện hoặc tới lấy đơn đặt hàng. Nhân viên công ty không biết điện thoại từ đâu gọi tới, cũng không biết ai đến lấy đơn hàng. Dù cảnh sát lật tung công ty này lên, cũng chẳng hỏi được gì hết. Không biết liệu Lão Triều Phụng có làm vậy không, nhưng nếu là tôi, tôi sẽ làm thế.

“Vậy phải điều tra thế nào?” Chung Ái Hoa đâu ngờ lại có nhiều mối dây giăng mắc phức tạp đến vậy, nghe mà thuỗn cả mặt ra.

Tôi chậm rãi húp một ngụm canh dê cay xé lưỡi, “Chú đi lấy ảnh đi đã, câu trả lời ở trong đó đấy. Tôi vốn định đem về Hội làm bằng chứng, giờ xem ra chúng ta phải tự dùng thôi.”

Chung Ái Hoa phủi đít rời Lưu Ký, chẳng bao lâu sau đã quay về, cầm theo một xấp ảnh. Ảnh rửa ra rõ mồn một, tôi xem lần lượt rồi nhặt ra một tấm, bày lên mặt bàn cho Chung Ái Hoa xem. Đó là ảnh chụp cận cảnh cửa chính công ty Tân Trịnh Đồ Lương, Chung Ái Hoa gãi đầu gãi tai săm soi mãi vẫn chẳng nhìn ra vấn đề gì. Tôi bèn gõ gõ ngón tay vào mấy thùng các tông màu nâu trước cửa.

“Đống giấy vụn ấy làm sao cơ?” Cậu ta ngớ ra.

“Chú nghĩ kỹ mà xem. Kẻ đứng đằng sau đường dây làm hàng giả (tôi cố ý giấu không gọi thẳng tên Lão Triều Phụng trước mặt cậu ta) không chỉ phải nhận đơn đặt hàng, mà còn phải gửi hàng, huống hồ lượng hàng lại lớn. Bấy nhiêu hàng hóa tuồn ra, nếu đều gửi từ những bưu cục địa phương nhỏ thì chỉ cần điều tra sẽ tóm được ngay người gửi nên chúng buộc phải về nơi cửa ngõ giao thông như Trịnh Châu mới dễ bề chuyển hàng. Bởi vậy Tân Trịnh Đồ Lương không chỉ phụ trách nhận đơn đặt hàng, mà chắc chắn cũng gánh nhiệm vụ gửi hàng.”

“Chẳng phải anh nói công ty này chỉ giữ liên hệ đơn tuyến với kẻ đứng sau thôi sao? Thế chẳng mâu thuẫn à?”

“Không mâu thuẫn. Nếu tôi là kẻ kia, tôi sẽ để nhân viên của Tân Trịnh Đồ Lương làm hai việc: gửi đơn đặt hàng đến địa chỉ được chỉ định và tới nơi được chỉ định lấy hàng gửi đi. Về phần gửi cho ai, ai chuyển đến, người đó không được biết. Như vậy có thể giữ kín thông tin về kẻ làm hàng giả đến mức tối đa.”

Chung Ái Hoa trợn tròn mắt, “Vậy mấy cái thùng kia…”

“Trong thùng có những hạt xốp trắng nhỏ, chứng tỏ bên trong đựng đồ dễ vỡ, rõ ràng là cổ vật. Hơn nữa chú xem, mấy thùng các tông đều cùng một loại, bên ngoài cùng đề ‘Vận tải Chấn Viễn’, không thể là tiện tay nhặt về được, hẳn là thùng dùng để giao hàng số lượng lớn. Anh đoán công ty vận tải Chấn Viễn này chính là nơi phụ trách vận chuyển hàng giả.”

“Nhưng nếu thống nhất dùng cùng một loại hộp, há chẳng dễ bị lần ra ư? Sao kẻ kia lại bất cẩn thế?”

Tôi lắc đầu, “Công ty vận tải Chấn Viễn này tám mươi phần trăm là của chúng, chỉ phụ trách chuyển hàng từ xưởng làm giả đến Trịnh Châu thôi. Sau đó người của Tân Trịnh Đồ Lương sẽ nhận hàng, đóng bưu kiện gửi đi tiếp. Chuỗi thủ tục này nhìn thì phức tạp, song lại là cách tốt nhất để che giấu tung tích.”

“Chắc nhân viên công ty kia không ngờ chúng ta lại phân tích được nhiều điều như thế từ đống giấy vụn đâu nhỉ?” Chung Ái Hoa hào hứng vỗ tay cái độp.

Tôi tự hào lắc lắc ngón tay, “Chúng tính toán trăm đường, song không tính đến việc nhân viên lười biếng. Công ty này không kinh doanh nên nhân viên cũng chẳng mấy quan tâm tới việc dọn dẹp mặt tiền cho gọn gàng. Chị ta gửi hàng đi xong thì bỏ đám thùng các tông của vận tải Chấn Viễn ngổn ngang trước cửa chẳng buồn dọn, thành ra mới bị chúng ta tóm được sơ hở.”

Chung Ái Hoa đập bàn thán phục, “Anh đúng là Sherlock Holmes!”

“Chú làm Watson cũng khá lắm, hỏi câu nào câu nấy trúng phóc.” Tôi cười đáp. Khả năng suy đoán của tôi đều được tôi rèn từ việc giám định cổ vật. Người tinh mắt, chỉ nhìn bọt khí trên đồ gốm cũng đọc vị được vấn đề, chứ đừng nói gì mấy thùng các tông giấy vụn.

“Bên vận tải Chấn Viễn cứ giao cho em!” Chung Ái Hoa liếm môi xung phong.

Phóng viên địa phương như cậu ta điều tra về phương diện này dĩ nhiên sẽ thuận lợi hơn tôi, nên tôi để cậu ta thỏa sức vẫy vùng. Đáng ngạc nhiên là cậu Watson này tháo vát hơn Watson trong truyện nhiều, chưa đầy một tiếng đã có kết quả. Chung Ái Hoa nói cậu ta có bạn ở sở Công thương và sở Quản lý Giao thông, gọi mấy cú điện thoại là hỏi han được tường tận nội tình vận tải Chấn Viễn.

Thì ra công ty vận tải này trực thuộc xí nghiệp quốc doanh, được tư nhân thầu, chuyên vận chuyển hàng trong phạm vi Trịnh Châu, Khai Phong và Lạc Dương. Người đứng tên họ Tôn, có điều chắc chỉ là vỏ bọc ngụy trang thôi. Chung Ái Hoa còn điều tra được địa chỉ của công ty đó, nằm ở một khu vực nửa làng nửa phố phía Tây Bắc Trịnh Châu.

“Giờ hơi muộn rồi, sáng mai đợi bạn em đi làm sẽ tra được kỹ hơn.” Chung Ái Hoa ngượng ngùng nói.

“Thế là đủ rồi, việc không thể chậm trễ được, giờ chúng ta đi luôn. Nếu muốn làm gì phải làm ngay, không thì đừng làm.” Tôi ra vẻ quyết đoán. Giờ trước mặt Chung Ái Hoa, tôi thường nửa cố ý nửa vô tình răn dạy vài câu vắn tắt mà đanh thép, như một người thầy vậy. Cậu này ngưỡng mộ tôi như thế, tôi có trách nhiệm uốn nắn cậu ta.

Chúng tôi rời Lưu Ký, gọi một chiếc taxi. Tài xế nghe địa chỉ chúng tôi muốn đến thì rụt cổ lại, siết chặt vô lăng làu bàu, “Các anh cẩn thận đấy, công ty vận tải ấy làm ăn không đàng hoàng đâu, toàn bọn cà chớn.” Tuy không hiểu tiếng địa phương Trịnh Châu, tôi cũng biết đó chẳng phải từ tử tế gì, vội hỏi cặn kẽ, song bác tài không chịu nói. Quay sang định hỏi Chung Ái Hoa, lại thấy cậu ta đang loay hoay xoay ống kính, lắp phim, trông như sắp xông vào hang ổ địch hốt một mẻ lớn.

Rời khỏi thành phố, đường sá không hề có đèn đường. Nhà cửa hai bên lúp xúp tối om, thỉnh thoảng còn thấy mấy cánh đồng và công trường lướt qua. Chạy chừng hai mươi phút thì xe đỗ lại, tài xế nói đã đến nơi. Tôi nheo mắt nhìn đằng trước, thấy một bức tường bao gạch đỏ ở bên phải đường, cao hơn 2 mét, đầu tường giăng dây thép gai và mảnh thủy tinh, còn treo một dải đèn vàng, trông như trạm gác thời xưa vậy.

Nói thế nào bác tài cũng không chịu đi thêm quãng nữa, chỉ nhận nửa tiền rồi lật đật quay xe chạy thẳng. Tôi và Chung Ái Hoa dò dẫm xuống xe, lần theo tường bao đi một vòng mất chừng hai mươi phút. Có thể thấy diện tích bên trong tường bao này không nhỏ, có lẽ bao gồm tất tật cả nhà kho, phân xưởng, văn phòng làm việc, bãi đỗ xe. Lối vào duy nhất là hai cánh cổng bằng sắt tây đóng im ỉm, bên cạnh còn một tấm biển nền trắng chữ đen “Công ty vận tải Chấn Viễn thành phố Trịnh Châu”.

Tôi ngẩng đầu nhìn tường bao cao ngất, không ﻿khỏi bối rối. Hai chúng tôi chẳng thể vượt nóc băng tường như các đại hiệp trong truyện chưởng được, xem ra chỉ có cách vào từ cổng chính thôi. Còn đang suy tính, tôi chợt nhận ra Chung Ái Hoa chẳng biết đã đi đâu mất, vội nhìn quanh ngó quất tìm kiếm, bỗng nghe thấy tiếng gọi khe khẽ, bèn lần đến, thấy cậu ta đang chật vật bò ra khỏi bụi cây cạnh tường.

“Sao thế?” Tôi chạy đến đỡ cậu ta dậy.

“Em định đi tiểu, không ngờ lại hụt chân.” Chung Ái Hoa xuýt xoa vì đau. Cậu ta xoa xoa mông, phủi sạch cỏ dại và gai góc vướng vào mình. Tôi nhìn xuống, thấy dưới bụi cỏ có một lạch nước sâu, từ chân tường bao chảy thẳng ra ngoài. Chắc Chung Ái Hoa giẫm phải lạch nước nên mới ngã nhào. Trông con lạch ngoằn ngoèo, mép lạch mấp mô, có vẻ không phải do con người đào, mà do dòng nước xói mòn nhiều năm tạo thành. Tôi vạch cây cỏ lần theo, phát hiện được một lỗ hổng to tướng dưới chân tường bao.

Lỗ hổng này áng chừng một người chui lọt, những mảng tường xung quanh loang lổ bong tróc, thậm chí còn thấy cả móng. Mùi tanh tưởi từ trong lỗ bốc ra khiến tôi khịt mũi, chắc hẳn người bên trong coi đây là cống thoát nước. Tôi cúi xuống thò đầu vào nhìn thấy có thể chui lọt, bèn quay lại ra hiệu cho Chung Ái Hoa im lặng rồi làm dấu bảo cậu ta chui vào. Chung Ái Hoa tần ngần giây lát, cẩn thận nhét máy ảnh vào ngực áo rồi chạy đến, trông như sắp xả thân vì nước.

Có lẽ chui lỗ chó chính là thế này đây. Tôi và Chung Ái Hoa nằm bò ra đất, huy động hết tay chân, nín thở chui một mạch qua lỗ hổng, thuận lợi lẻn vào sân công ty Chấn Viễn, thấy trước mặt quang đãng hẳn ra.

Bãi đất này khá rộng rãi, xa xa là một tòa nhà văn phòng hai tầng, tầng một là xưởng, tầng hai là nơi làm việc, bên cạnh còn có nhà kho. Cạnh bờ tường chúng tôi chui qua là bãi đậu xe, bảy chiếc xe tải Đông Phong xanh lá đỗ thành một hàng. Tôi liếc qua thấy có sáu chiếc để không, chỉ một chiếc thùng xe đậy tấm bạt xanh quân dụng, không rõ bên trong chứa gì.

Xe này chất đầy hàng, hẳn là vừa từ xưởng sản xuất chạy đến Trịnh Châu, bên trong chắc chắn toàn đồ giả được đặt làm từ khắp nơi trên cả nước. Mấy chiếc kia bỏ không, hẳn là đã dỡ xong hàng, chuẩn bị quay về hang ổ.

Chung Ái Hoa giơ máy ảnh tò mò chạy lăng xăng giữa mấy chiếc xe. Tôi đang định nhắc nhở thì thấy ánh sáng nhoáng lên một cái, ba hồn bảy vía tức thì bay đi đâu mất sạch. Ngẩn ra một thoáng tôi mới hiểu, thằng nhóc Chung Ái Hoa này ai đời lại bật đèn flash để chụp ảnh! Đương lúc đêm tối, cậu ta làm vậy chẳng khác nào ném pháo sáng vào bãi đất, để cả ba làng bảy tổng cùng chú ý.

Quả như dự đoán, văn phòng đối diện tức thì sáng đèn. Chẳng mấy chốc có tiếng người và tiếng bước chân từ xa đi đến. Tôi chẳng còn bụng dạ nào mắng Chung Ái Hoa nữa, vội dáo dác nhìn quanh, thấy chỉ còn cách trốn lên chiếc xe tải đầy ắp hàng kia, bèn giục:

“Mau lên xe đi!”

Biết mình đã gây ra họa lớn, Chung Ái Hoa cũng cuống lên. Thấy tôi trừng mắt nhìn, cậu ta ngoan ngoãn như học sinh mắc lỗi, giẫm lốp trèo lên thùng xe, vạch lớp vải bố ra. Tôi cũng lật đật trèo lên, thấy Chung Ái Hoa cầm tấm vải bố, vẻ mặt đầy ngờ vực, như muốn nói gì đó. Song tôi đâu còn thời gian nghe, vội vàng ấn cậu ta vào trong, hối thúc: che lại đi! Đoạn tiện tay tắt nguồn di động, phòng khi nó lại reo vào lúc mấu chốt.

Hai chúng tôi cuống quýt phủ bạt lên người rồi nằm xoài ra. Đến lúc này, tôi mới nhận ra sự bất thường. Như tôi suy đoán, trong thùng xe hẳn phải đầy nhóc những hàng “mỹ nghệ phỏng cổ” như bình, lọ, khay, đĩa lớn nhỏ, song giờ lại thấy êm ái như nằm trên bãi cát. Giơ tay bốc thử được một nắm đất.

Hèn nào vừa rồi Chung Ái Hoa ngạc nhiên ra mặt, hóa ra xe này không chở đồ giả, mà chở đất. Số đất này rõ ràng mới đào, chưa qua sàng lọc, còn lẫn nào rễ cỏ nào đá sỏi, thậm chí cả mảnh gạch ngói vỡ. Tôi đưa lên mũi ngửi, nghe mùi hôi hám khó chịu.

Nhưng đang lúc ngàn cân treo sợi tóc, chẳng thể kén chọn được, tôi và Chung Ái Hoa nhào vào đám đất, rúc xuống thật sâu, như hai con ếch ngủ đông. Chẳng bao lâu sau, bên ngoài xe vang lên tiếng chân, áng chừng khoảng ba bốn tên đi đến.

“Này Đông, làm gì có ai, vừa rồi mày thấy cái gì thế hả?” Một giọng nói.

“Ấy, tao thấy có cái gì lóe lên mà, trắng trắng trông như ma trơi, hình như còn có tiếng hắng giọng nữa.”

“Đệch, thật không đấy, đừng có dọa chúng tao, bố mày không biết sợ đâu, hiểu không hả?”

“Tao thấy thật mà! Đúng chỗ này này. Tao mà nói dối tao gọi mày bằng bố.”

“Cẩn thận vẫn hơn, tất cả tản ra tìm đi!”

Tiếng chân tản đi mấy hướng tìm kiếm, tôi và Chung Ái Hoa rúc dưới tấm bạt, không dám thở mạnh. Lát sau, tiếng chân lại tụ lại.

“Tìm khắp lượt rồi, chẳng thấy ai cả.”

“Tao cũng chẳng thấy gì hết.”

“Chúng mày, tao bảo này... có phải chuyến hàng này của bọn mình có vấn đề không?”

Câu này vừa thốt ra, bên ngoài im phắc lạ lùng. Một lúc lâu sau mới nghe có kẻ cười khan, “Anh Ba đừng nói bậy, liên quan gì chứ?”

“Thật đấy, vừa rồi có khi thằng Đông nhìn thấy ma trơi cũng nên. Bà tao ngày xưa kể, chỉ có ma chết oan mới thành ma trơi trêu ghẹo người ta thôi.”

“A Di Đà Phật, A Di Đà Phật.”

“Toàn mê tín vớ vẩn. Đây có phải bãi tha ma đâu, lấy đâu ra ma trơi?”

“Mày quên trong xe này là cái gì rồi à?”

Bên ngoài lại lặng đi một chập, rồi một giọng trầm ho sù sụ mấy tiếng, ra lệnh, “Thế này đi, đừng để xe ở đây nữa, nửa đêm nửa hôm ghê cả người. Thằng Sáu, mày lái xe vào làng đi. Lát nữa tao sẽ gọi điện để bọn nó ở đằng kia đón.”

Gã tên Sáu cự lại, “Trời tối không đi nhanh được, đến đằng ấy cũng phải nửa đêm mất.” Có điều gã chỉ làu bàu mấy câu, chứ không dám phản kháng. Ít phút sau, cửa buồng lái mở ra “xạch” một tiếng, sau đó là tiếng động cơ xình xịch khởi động, đất trong thùng xe cũng rung lên rào rào.

Tôi và Chung Ái Hoa nhìn nhau dưới tấm bạt. Sự việc xảy ra bước ngoặt đột ngột, xem ra gã tên Sáu đã lên xe, chuẩn bị xuất phát, còn đi đến đâu thì chúng tôi không sao đoán nổi.

Lúc này người chúng tôi đang vùi dưới đất, chỉ ló ra hai cái đầu. Chung Ái Hoa hạ giọng thì thào, “Lát nữa anh em mình làm sao đây? Nhảy xuống xe hay là...” Tôi không đáp mà sầm mặt vốc một nắm đất vê kỹ rồi đưa lên mũi ngửi. Chung Ái Hoa không hiểu tôi làm gì, bèn nhắc lại câu hỏi lần nữa, tôi xua tay ý nói cậu ta im lặng rồi lại vốc một nắm đất lên, xòe tay ra bảo cậu ta, “Lấy ra đây.”

“Gì ạ?”

“Cái máy ảnh của nợ vừa nháy đèn ấy.”

Chung Ái Hoa lộ vẻ xấu hổ, lật đật móc trong ngực áo ra. Tôi để cậu ta chỉnh sang chế độ bật đèn liên tục rồi giơ nắm đất ra dưới ánh đèn quan sát. Dù sao lớp vải bạt bên ngoài rất dày, khỏi lo bị phát hiện. Săm soi một hồi, tôi tắt đèn flash trả lại máy cho cậu ta, đoạn nói, “Tôi có một tin tốt, một tin xấu.”

“Nghe tin tốt trước đi ạ…” Chung Ái Hoa rụt rè.

“Tin tốt là chúng ta đánh bừa mà trúng, có lẽ chiếc xe này sẽ đưa chúng ta đến xưởng làm đồ giả mà ta muốn đến.”

“Sao anh biết?”

“Đó là tin xấu mà anh muốn nói với chú đây.” Tôi bốc một nắm đất lên rồi xòe tay ra để nó từ từ rơi xuống. Loại đất này có tính kết dính cao, dính trên tay như vết sẹo vậy. Thấy tôi cười đầy quái dị, Chung Ái Hoa bất giác căng thẳng hẳn lên.

“Đống đất chúng ta đang ẩn mình không phải ﻿đất bình thường mà là đất nghĩa địa, từng chôn người chết.” Tôi nửa cười nửa không.

Chung Ái Hoa tức thì biến sắc, cơ thịt trên mặt co giật dữ dội, có lúc tưởng như sắp nôn ra. Lúc này xe đã chạy ra đường cái, dần tăng tốc. Thân xe lắc lư khiến đống đất cũng dập dềnh theo, tưởng chừng bất cứ lúc nào cũng có thể có một cánh tay tái nhợt hoặc đầu lâu ló ra. Chung Ái Hoa cố giữ được một lúc, song không cách nào chịu nổi áp lực tâm lý này, đành vận sức tứ chi rút người ra khỏi đống đất, lùm lùm đội tấm bạt lên.

“Chúng... Chúng vận chuyển thứ đất này làm gì? Trộm mộ à?” Chung Ái Hoa nơm nớp hỏi, cố không chạm vào đám đất.

“Không, là để làm cũ.”

Dù sao xe cũng phải nửa đêm mới tới nơi, trên đường còn nhiều thời gian. Tôi cảm thấy phải giảng cho tên oắt còn hôi sữa này một bài mới khỏi uổng công cậu ta ngưỡng mộ mình.

Một phương pháp quan trọng trong giám định văn vật là quan sát những hạt đất bám trong khe kẽ của đồ vật. Vật chôn dưới đất lâu ngày sẽ sinh ra đủ loại phản ứng hóa học với thổ nhưỡng xung quanh. Nơi chôn, cách chôn và chất liệu khác nhau sẽ dẫn tới những thay đổi khác nhau. Chỉ cần kiểm nghiệm thành phần các hạt này, có thể biết được món đồ là thật hay giả. Đó là loại đặc trưng hình thành qua nhiều năm, rất khó làm giả. Thế nên đám làm hàng giả nghĩ ra cách hợp tác với lũ trộm mộ. Trộm mộ quật mồ lấy đồ tùy táng bên trong, còn đám người này lấy chỗ đất cũ mấy trăm năm tuổi đào ra. Chúng không động đến đồ tùy táng, chỉ lấy đất, hơi giống tham bát bỏ mâm, nên gọi là “tham bát”. Đất cũ lấy về, đem đổ xuống hố, các loại đất niên đại khác nhau không được đổ lẫn, sau đó chôn đồ giả xuống đó, tưới chất xúc tác lên, cái này gọi là “nồi hầm”. Thường phải chôn chừng vài năm, để đất cũ dính vào đồ mới, coi như đã xóa sạch sơ hở.

Chung Ái Hoa nghe mà líu lưỡi, quên cả sợ, “Không ngờ còn có cả cách này! Đám người đó thế mà cũng nghĩ ra được!”

Tôi thư thái nằm giữa đám đất, hai tay gối đầu, nheo mắt nói, “Đừng xem thường chúng, chúng mới là những kẻ dẫn đầu thời đại đấy. Thành quả khoa học kỹ thuật tiên tiến nhất luôn bị đám làm đồ giả lợi dụng trước, sau đó chuyên gia giám định mới nắm được. Dân giám định bọn tôi lúc nào cũng lạc hậu hơn chúng.”

“Thế chẳng phải đạo cao một thước ma cao một trượng ư?”

“Đúng thế, nên cuộc chiến giữa hàng thật và hàng giả sẽ không bao giờ chấm dứt, dù đến thế kỷ hai mốt, hai hai cũng không kết thúc được.”

“Nhưng anh sẽ không vì thế mà từ bỏ, đúng không ạ?”

“Lúc nào cũng sẽ có người thực hiện những việc đúng đắn. Trách nhiệm của nhà báo các chú là vạch trần chân tướng, trách nhiệm của chuyên gia giám định bọn anh là trừ giả giữ thật. Đây là số mệnh của nhà họ Hứa, cũng là trách nhiệm của anh.” Nói đoạn, tôi trầm tư nhìn tấm bạt trước mắt. Chợt nghe “tách” một tiếng, ánh sáng lại nhoáng lên, thì ra Chung Ái Hoa đã giơ máy ảnh lên chụp tôi một tấm. Tôi cười hỏi tối mò thế này còn chụp choẹt nỗi gì, Chung Ái Hoa đáp, “Lúc anh nói câu vừa rồi trông oách quá, em phải chụp một tấm. Chưa chừng sau này em soạn sử cho Minh Nhãn Mai Hoa, tấm này cũng là tài liệu lịch sử chứ bộ!”

Xe bỗng chạy nhanh hẳn lên, có lẽ tên Sáu nhìn qua kính chiếu hậu thấy ánh sáng nhoáng lên sau xe nên hoảng sợ lái nhanh?

“Soạn sử cho Minh Nhãn Mai Hoa á? Xem ra chú hứng thú với lịch sử Minh Nhãn Mai Hoa quá nhỉ.” Tôi thuận miệng hỏi. Nghe vậy Chung Ái Hoa phấn khởi hẳn lên, ngả người nằm ngay xuống, chẳng nề hà đất chôn người chết nữa, dương dương tự đắc đáp, “Dĩ nhiên rồi, em sưu tầm chẳng thiếu tư liệu nào về Minh Nhãn Mai Hoa cả. Thời Minh Thanh này, thời Dân Quốc này, sau giải phóng này, nhiều tài liệu hay lắm. Anh không biết à? Chưởng môn hiện thời còn có quan hệ sâu xa với Trịnh Châu bọn em đấy.”

“Lưu Nhất Minh ấy hả?” Tôi rúng động, “Ông ta liên quan gì tới Trịnh Châu?”

Ông già này cũng bí hiểm chẳng kém gì Lão Triều Phụng, cứ thoắt ẩn thoắt hiện, rất khó lường. Tôi không ở trong Hội, chỉ thỉnh thoảng nghe Hoàng Yên Yên mỉa mai kể rằng năm xưa ông Lưu cũng là thiên tài trăm năm khó gặp, tiếc rằng lại chẳng dùng tài năng xuất chúng vào việc giám định cổ vật, mà chỉ mải bày mưu lập kế. Có điều Yên Yên cũng không biết rõ ngọn ngành, thế hệ trước trong Minh Nhãn Mai Hoa rất kín miệng, hiếm khi nhắc tới chuyện quá khứ.

Chung Ái Hoa ngóc cổ lên nói, vẻ hơi đắc chí,

“Chẳng còn mấy ai biết chuyện này đâu. Em cũng mất bao công sức mới dò hỏi được từ những người liên quan đấy.”

“Đừng vòng vo nữa, kể ra nghe xem nào.” Tôi giục. Nói chuyện với Chung Ái Hoa đúng là nhàn hạ, chỉ cần khơi gợi mấy câu, cậu ta sẽ tông tốc tuôn ra tất cả.

Tôi nhìn ra ngoài xe, thấy vẫn tối om. Dẫu sao cũng còn xa mới tới, tán gẫu chơi chơi giết thời gian cho vui. Tôi rất tò mò về Lưu Nhất Minh, thậm chí còn hơi nghi ngờ. Ông ta luôn ngăn tôi tới Trịnh Châu điều tra, có phải cũng vì chuyện xảy ra ở đây năm xưa không?

Chung Ái Hoa nghiêng người sang, chống một tay xuống đất, đĩnh đạc kể, “Hồi ấy cuộc kháng chiến chống Nhật vừa khép lại. Ghế chưởng môn Minh Nhãn Mai Hoa bỏ trống, Hồng môn và Hoàng môn đều thèm thuồng nhỏ dãi, chẳng ai nhường ai. Thực lực đôi bên ngang nhau, đấu đá mấy phen vẫn chưa phân thắng bại. Để tránh tổn thất quá lớn, Minh Nhãn Mai Hoa và mấy chuyên gia giám định lớn tuổi lừng danh ở Bắc Kinh bèn đứng ra, đề nghị Hồng môn và Hoàng môn đánh cược với nhau. Bấy giờ vì chiến tranh nên sức ảnh hưởng của Minh Nhãn Mai Hoa tại các nơi suy giảm nghiêm trọng, cần phải lấy lại những địa bàn đã mất ngay lập tức. Bèn cho mỗi phái cử một người, chia ra đi đến hai vựa văn vật lớn là Hà Nam và Thiểm Tây. Phái nào giành được địa bàn thì người phái đó lên làm chưởng môn. Đây chính là hiệp ước Dự Thiểm* mà. Ngờ đâu Hồng môn và Hoàng môn chẳng hẹn mà cùng không cử thế hệ già, lại phái hai người trẻ tuổi đi. Phía Hồng môn là Lưu Nhất Minh, còn người của Hoàng môn tên Hoàng Khắc Vũ, đều là thiên tài khó gặp. Sau khi bắt thăm, ông Lưu tới Tây An, còn ông Hoàng đến Trịnh Châu chúng em.”

Nghe tên hai người này, mí mắt tôi giần giật, tên oắt này lai lịch thế nào nhỉ, có thật chỉ là phóng viên trẻ mới ra trường thôi không? Những chuyện này đừng nói là tôi, có lẽ đến Yên Yên cũng chẳng biết. Tôi bèn hỏi, “Sao không phải là Lưu Nhất Minh đến Trịnh Châu?”

“Chà, em chưa kể hết mà.” Bị tôi cắt ngang, Chung Ái Hoa bực bội ra mặt. Khi kể những chuyện thế này, mắt cậu ta sáng long lanh như mấy cô bé kể về ngôi sao Đài Loan, Hồng Kông vậy. Nghe những cái tên quen thuộc thốt ra từ miệng tên oắt còn hôi sữa ấy, tôi có cảm giác hết sức kỳ diệu.

“Bấy giờ kháng chiến chống Nhật vừa kết thúc, cổ vật tản mát trong dân chúng Hà Nam cực nhiều, thị trường vô cùng hỗn loạn. Hoàng Khắc Vũ là người chính trực, tính tình khắc nghiệt, lại có năng lực. Sau khi đến Hà Nam, ông ta làm việc rất nhanh gọn dứt khoát, truy tra một loạt mấy cửa hàng có tiếng, tìm về được năm sáu món văn vật, tức thì tiếng tăm lừng lẫy. Giới cổ vật ở Hà Nam hết sức lo lắng, chủ bảy tiệm đồ cổ lớn phối hợp với nhà hàng Dự Thuận nổi tiếng nhất Trịnh Châu, bày thưởng trân hội, mời Hoàng Khắc Vũ đến, hòng trị cho ông ta bớt ngông nghênh.”

Tôi say sưa lắng nghe, không quên tưởng tượng ﻿phong thái năm xưa của Hoàng Khắc Vũ. Thì ra từ dạo đó ông ta đã hùng hổ thế rồi. Người này không biết mềm dẻo uyển chuyển, làm gì cũng cứng rắn lớn lối, chẳng trách giới cổ vật Trịnh Châu phản kháng. Có điều chẳng biết thưởng trân hội rốt cuộc là gì, sao lại trị được Hoàng Khắc Vũ?

Nhận ra tôi đang thắc mắc, Chung Ái Hoa gãi đầu, “Em cũng không hiểu nhiều về cổ vật. Có điều nghe các cụ nhà em kể, thưởng trân hội còn gọi đấu trân hội, là truyền thống của đất Hà Nam. Em đoán có thể là đôi bên đem đồ vật mình sưu tầm ra làm phỉnh để khảo sát trình độ giám định của nhau. Cách đấu cũng rất nhiều, gì mà cách ván đoán vật, hạc trắng chúc thọ, vượn khéo leo cành, trăm bước bắn liễu. Tham gia trò này phải có đủ mắt nhìn, kiến thức, mánh khóe, can đảm, thiếu một thứ cũng không được. Nếu sơ sẩy có khi phải đền cả mạng.”

Tôi ừm một tiếng. Thưởng trân hội có lẽ cũng tương tự đấu khẩu ở Bắc Kinh, chẳng qua là khó hơn, tiền cược cũng cao hơn. Xưa nay kẻ chơi đồ cổ đều là hạng phong nhã, chẳng ai biến cuộc thi giám định thành quyết đấu như đám võ biền cả. Đến thời Dân Quốc loạn lạc, người ta thấy máu đã quen, khắp nơi nhan nhản cảnh chém giết, mới nảy ra những quy định thi đấu tàn khốc thế này. Mấy thứ hạc trắng chúc thọ, cách ván đoán vật v.v..., đều là điều kiện hạn chế trong lúc thi.

“Hoàng Khắc Vũ một mình chống lại bảy tiệm đồ cổ, quả là Triệu Tử Long đơn thương độc mã xông vào trại Tào!” Tôi trầm trồ.

Chung Ái Hoa cũng đắm chìm vào câu chuyện, “Anh hùng gan dạ, một mình tìm đến. Hào khí ấy đến nay nhìn lại vẫn khiến người ta sục sôi nhiệt huyết.”

“Vậy thưởng trân hội đã xảy ra chuyện gì?”

Chung Ái Hoa lộ vẻ tiếc nuối, “Thưởng trân hội hôm ấy ở nhà hàng Dự Thuận đã xảy ra chuyện gì thì em không rõ. Bấy giờ ngay cả ông chủ nhà hàng cũng bị đuổi xuống tầng dưới, không ai được lên trên. Em chỉ biết thoạt đầu Hoàng Khắc Vũ chiếm thế thượng phong, phá liền một lèo mười món báu vật. Bảy tay chủ kia không đấu lại, phải đi thâu đêm mời một cao nhân biệt hiệu là Mắt Âm Dương từ Khai Phong đến, lên tầng ba, đấu một trận núi đao biển lửa với Hoàng Khắc Vũ.”

Tôi không biết “núi đao biển lửa” là đấu thế nào, nhưng nghe tên cũng đủ biết nguy hiểm khôn lường.

Chung Ái Hoa nói, “Cụ thể đã xảy ra chuyện gì thì chẳng ai biết cả. Tóm lại... nghe nói cao nhân kia đã phải trả giá cực đắt, cuối cùng cũng thắng được Hoàng Khắc Vũ. Hoàng Khắc Vũ lúc trước huênh hoang hơi quá, đành rầu rĩ xuống gác, đi thâu đêm về Bắc Bình*. Lúc ấy Lưu Nhất Minh đã thu phục được đám đầu sỏ ở Thiểm Tây, đang ở Minh Nhãn Mai Hoa chờ sẵn. Thế là ghế chưởng môn rơi vào tay Hồng môn.”

“Cao nhân kia là ai vậy?” Tôi tò mò hỏi.

“Chẳng ai biết lai lịch thân phận ông ta thế nào. Chỉ biết rằng ông ta có mắt âm dương bẩm sinh, có thể nhìn thấu cõi âm. Anh nghĩ mà xem, cổ vật đều là đồ người chết từng dùng, người khác thường dựa vào hoa văn, chất liệu để giám định, còn ông ta lại trò chuyện được với người chết, hỏi là biết ngay đồ thời nào.”

“Rõ là bậy bạ. Cậu là nhà báo, đừng tin mấy chuyện mê tín nhảm nhí như thế chứ.”

Thấy người tê mỏi, tôi bèn đổi tư thế, thở hắt ra. Thì ra ân oán giữa nhà họ Hoàng và họ Lưu đã bắt nguồn từ ngày ấy. Thái độ lạnh nhạt của giới cổ vật Hà Nam với Minh Nhãn Mai Hoa ngày nay cũng do đó mà ra. Chuyện đã nhiều năm, vậy mà hôm nay tôi lại được nghe kể trên thùng xe chở đất hầm mộ này, quả là việc đời khó lường, nhân duyên giăng mắc, kỳ diệu vô cùng.

Chung Ái Hoa tiếc nuối, “Tiếc rằng Mắt Âm Dương ngay hôm ấy về đến Khai Phong là qua đời, bảy chủ tiệm kia giờ cũng đã khuất núi, chỉ mình Hoàng Khắc Vũ còn tại thế, em mất bao công sức mới moi được chút manh mối này qua lời kẻ khác, câu chuyện cụ thể thế nào e rằng phải về Bắc Kinh hỏi ông cụ.”

“Sao chú chấp nhất với mấy chuyện xa lắc xa lơ này thế hả?” Tôi đã thay đổi cách nhìn về Chung Ái Hoa. Ngay trong giới cũng chẳng mấy ai biết những chuyện này, vậy mà một thanh niên ngoại đạo như cậu ta lại dốc bao công sức tìm hiểu tường tận, không thể không khen rằng tâm huyết.

Chung Ái Hoa đáp, “Em có ông bác ở trong đội khảo cổ An Dương. Mỗi lần đến thăm, ông ấy lại đem cho em vài thứ đào được, nào là kim xương, mảnh gốm, dao đá vân vân, đằng sau mỗi món quà là một câu chuyện. Đam mê của em với đồ cổ cũng bắt nguồn từ đấy. Về sau trong một lần đi thu mua văn vật, bác em mua lầm phải một món đồ giả, bị cơ quan phê bình, nghi ngờ bác tham ô công quỹ. Bác là người trọng thể diện, bèn tự vẫn để chứng minh mình trong sạch... Ôi, thế nên từ lâu em đã quyết phải khiến những kẻ làm hàng giả kia trả giá đắt. Tiếc rằng em không có thiên phú về giám định, đành đi làm phóng viên.”

Nói tới đây, Chung Ái Hoa siết chặt nắm tay, vẻ mặt đầy căm hận.

“Trình độ giám định của tên nhãi này bằng không, nhưng lại có thiên phú làm phóng viên, đáng quý nhất là tấm lòng khao khát theo đuổi sự thật, quyết tâm và linh cảm nghề nghiệp ấy mới là hiếm có. Thêm vài năm nữa, có lẽ cậu ta sẽ trở thành một nhân vật lợi hại, chưa chừng lại như Cơ Vân Phù cũng nên.” Nghĩ tới Cơ Vân Phù, tôi lại rầu rầu.

“Chú yên tâm, anh xin lấy ông nội ra thề, nhất định sẽ tóm được kẻ đứng sau điều hành đường dây làm hàng giả.” Tôi trịnh trọng nói.

“Anh hứa đấy nhé!”

Hai bàn tay lấm lem đất hầm mộ siết chặt lấy nhau trong bóng tối.

Đúng lúc này, xe đột nhiên đi chậm lại. Tôi len lén vén một góc tấm bạt lên, thấy trăng khá sáng, soi rõ cảnh tượng xung quanh. Xe đã rời đường cái, chạy men theo đường bờ ruộng, xóc nẩy dữ dội. Xa xa thấp thoáng một ngôi làng chìm trong bóng tối, chỉ thấy loang loáng mấy ngọn đèn pin rọi về phía này.

Chắc hẳn đây là đích đến của bọn chúng. Tôi vô cùng hồi hộp, thấy mình đã lại tiến gần Lão Triều Phụng thêm một bước.

Tôi thì thầm bảo Chung Ái Hoa chuẩn bị nhảy xuống xe, đừng đợi xe chạy vào làng, bọn chúng xúm lại thì không chuồn đi đâu được. Giờ xe đang đi chầm chậm, hai bên đường đều là ruộng, lúa mọc bời bời, nhảy xuống rất tiện. Nhân lúc xe giảm tốc để rẽ, hai chúng tôi lần lượt nhảy ra rồi lăn lông lốc xuống ruộng, nằm bò ra mặt đất.

Tài xế không hề phát hiện có người vừa nhảy xuống xe, vẫn bon bon đi tiếp. Đợi xe đi thật xa, chúng tôi lom khom luồn qua ruộng lúa, đi đường vòng lẻn vào làng từ hướng khác.

Trăng sáng vằng vặc, không cần căng mắt ra cũng vẫn thấy rõ cảnh tượng xung quanh. Làng này có lẽ đã lâu đời, chưa được quy hoạch, chủ yếu là nhà ngói tường gạch, xen lẫn mấy gian nhà gạch mộc xiêu vẹo, đằng này một căn, đằng kia một nhà, trông rất lộn xộn. Ngõ hẻm ngoằn ngoèo chạy qua giữa các nhà chẳng khác nào mê cung, vừa hẹp vừa quanh co, mặt đường vẫn giữ nguyên trạng như máy kéo chạy qua vào ngày mưa, lòng đường lún xuống còn hai bên mép dềnh lên như sóng, người đi qua cứ bước thấp bước cao.

Lúc này dân làng hầu như đã ngủ, bốn bề lặng phắc, không cả tiếng chó sủa, chỉ có mùi rơm rạ hòa lẫn với phân lợn bốc lên từ lớp bùn đen dưới chân. Chung Ái Hoa hỏi tôi tiếp theo phải làm gì, tôi bèn đẩy một cái, bảo cậu ta tự đi mà nhìn. Tôi đứng giữa đường, trỏ cho cậu ta một nhà nông nằm bên phải. Tường bao bằng gạch mộc xanh rì những rêu thấp lè tè, lợn đực động dục có khi cũng nhảy qua được. Chung Ái Hoa vịn bờ tường nhìn vào trong, không khỏi hít vào một hơi.

Nhị Lang thần theo truyền thuyết là cháu gọi Ngọc Hoàng bằng bác, nhưng lại ở Quán Giang khẩu dưới trần gian, không về thiên đình nhậm chức, vì giận Ngọc Hoàng trách phạt nặng tay vô tình hại chết mẹ ruột mình.↩

Nơi diễn ra cuộc chiến giữa hai phe Tào Ngụy và Thục Hán thời Tam Quốc. Quân Tào do Hạ Hầu Uyên dẫn đầu, quận Thục do Hoàng Trung làm chủ soái. Cuối cùng Hoàng Trung thắng.↩

Anh lính Trương Ca là tên một cuốn tiểu thuyết của nhà văn Từ Quang Diệu, về sau được chuyển thể thành phim cùng tên.↩

Hà Nam còn được gọi là Dự Châu, giới cổ vật vẫn truyền tụng thời đó.↩

Tên gọi Bắc Kinh trước đây.↩

﻿Chương 3 Thanh minh thượng hà đồ trong bảo tàng Cố cung là giả?

Sân nhà nông bình thường đều đặt chuồng lợn chuồng gà, hoặc chất đống rau củ và nông cụ. Vậy mà sân nhà này lại chồng chất toàn những đồ gốm. Quả thực là chồng chất, không khoa trương chút nào. Đống bát chiết yêu chồng lên bát cống, cạnh đám lọ lục bình là cả mớ bình hồ lô, từng chồng đĩa sứ Thanh Hoa chân cao xếp ngất nghểu như trong chậu rửa bát ở hàng ăn, ngả nghiêng chực đổ. Góc tường còn có hai chiếc bình có nắp theo lối tháp Tứ Linh. Dưới ánh trăng chỉ thấy trắng phau một màu, trông mà lóa mắt. Từng này hàng đủ khiến bảo tàng Cố cung ở Bắc Kinh và Đài Bắc phải hổ thẹn.

“Đống... đống đồ gốm này thành tinh rồi à?” Chung Ái Hoa lắp bắp hỏi.

“Ta tìm tiếp xem.”

Sang nhà hàng xóm, cảnh tượng cũng y hệt, vẫn là đồ gốm ngổn ngang đầy sân. Hơn nữa những thứ này đều lấm lem đất cát. Cạnh đống đồ gốm dựng một cái lều sơ sài bằng vải bạt và thanh gỗ, bên trong lổng chổng nào nồi sắt, que sắt, búa, mấy tờ giấy ráp và nửa thùng bùn khô. Nực cười nhất là ba bình sứ Thanh Hoa cỡ đại in hình nhân vật nào đó không nhìn rõ, đặt trong lều, bên trên kê tấm gỗ, vắt dăm bộ quần áo bẩn và lăn lóc mấy chiếc bánh bao cứng đanh, hẳn là được trưng dụng làm bàn làm ghế.

“Mấy thứ kia để làm gì thế?” Chung Ái Hoa hoa cả mắt.

“Nồi sắt để đun axit, que sắt và giấy ráp để mài mép, búa để tạo vết sứt mẻ, thùng nhựa kia đựng bùn để bôi lên. Đồ gốm ra lò, trước tiên phải ngâm axit, sau đó mài cho cũ, nếu cần còn phải làm sứt mẻ một góc, tạo thành món đồ không hoàn chỉnh. Xong xuôi thì bôi bùn lên, vùi vào đất hầm mộ để ủ, thế là lừa được phần lớn người mua. Thế nên chúng cần rất nhiều đất hầm mộ, phải chở từng xe tới đây.”

Chung Ái Hoa há hốc miệng, không sao tin nổi. Trong tưởng tượng của cậu ta, xưởng làm đồ giả phải là phòng thí nghiệm đầy máy móc khoa học tiên tiến, hoặc là nơi thâm sơn cùng cốc đầy vẻ cổ kính được truyền lại từ ngàn xưa, đâu ngờ lại là sân một nhà nông bình thường, còn dùng toàn những công cụ và biện pháp thô sơ.

“Những đồ gốm lưu hành ngoài chợ đều được làm giả thế này à?”

“Làm cũ.” Tôi cải chính.

“Chúng ngang nhiên phơi đầy đồ giả trong sân thế này không sợ bị sờ gáy sao?”

“Người ta không gọi làm giả, mà là làm hàng mỹ nghệ phỏng cổ.” Tôi nói vẻ chế nhạo, “Nhà nước đâu cấm nung đồ gốm, cũng đâu cấm làm cũ đồ gốm.”

“Nhưng nếu đem bán cho người khác chẳng phải là phạm pháp à?”

“Chú có thể hiểu đây là chợ đầu mối đổ buôn hàng giả. Những kẻ tới đây mua hàng đều giống tên Mắt Trố, không phải mua về dùng mà là để bán sang tay lừa gạt người ta. Chúng thực hiện giao dịch buôn bán hàng mỹ nghệ phỏng cổ hợp pháp tại đây, còn mua về làm gì thì không liên quan đến chợ này. Chú bảo cảnh sát quy vào tội gì mà bắt được?”

“Đúng là đê tiện.”

Chung Ái Hoa lẩm bẩm rồi gỡ máy ảnh ra, bắt đầu chụp tanh tách. Mặc cho cậu ta chụp, tôi chỉ đút tay túi quần, nhìn ra những căn nhà ngói đen ngòm dưới trăng, đăm chiêu suy nghĩ.

Trong sân các nhà quanh đây, có lẽ đều chất đầy đồ gốm. Chung Ái Hoa còn kinh ngạc, chứ tôi đã lường trước cả rồi. Nghề làm giả đâu phải gần đây mới có, những ngôi làng thế này ít ra cũng có thâm niên trăm năm làm đồ giả, còn là nghề gia truyền, nhà nào cũng có sở trường riêng. Làng Trịnh năm xưa của Trịnh Quốc Cừ chính là nơi chuyên làm giả đồ đồng, còn ngôi làng này hẳn là chuyên làm giả đồ gốm, hơn nữa không chỉ một nhà, mà cả làng cùng làm.

Tôi áng chừng đồ gốm trong sân hai nhà này đã lên đến vài trăm món, nếu gộp cả làng lại sẽ là một con số khổng lồ. Một lò gốm cá nhân không thể có sản lượng lớn thế được, nên trong làng nhất định còn có một phân xưởng lớn, đầy đủ cả dây chuyền sản xuất hoàn chỉnh nào đá mài, phôi gốm, men tráng, lò nung, thậm chí có thể còn không phải là xưởng thủ công, mà đã được cơ giới hóa một nửa.

Gớm thật, đúng là một con cá lớn. Tôi xoa xoa cằm, lòng vui phơi phới.

Quy mô sản xuất lớn thế này, hẳn là một trong các căn cứ quan trọng của Lão Triều Phụng. Quy mô càng lớn thì càng khó giấu giếm, dễ lộ sơ hở. Muốn lần ra dấu vết của lão, hẳn cũng sẽ dễ hơn.

“Chung Ái Hoa!”

“Sao thế anh?”

“Tiết kiệm phim đi, chúng ta đi tìm xưởng sản xuất của chúng.”

Nghe vậy Chung Ái Hoa hết sức hào hứng, luôn miệng hỏi tìm bằng cách nào. Tôi giậm chân một cái cho bụi đường bốc lên rồi nói, “Đây có biển chỉ đường này.”

Chung Ái Hoa cúi xuống nhìn, dưới ánh trăng, thấy mặt đường quả thật có phần là lạ, nhưng lạ ở đâu thì cậu không nói ra được. Tôi ngồi xuống, dấp nước bọt vào đầu ngón tay quệt xuống đất rồi giơ lên nhìn kỹ. Đường sá ở đây đều là đường đất vàng, hễ mưa là lép nhép bùn lầy, nếu lại có xe đạp hoặc máy kéo chạy qua, sẽ càng gồ ghề mấp mô. Song bùn đất cạnh vết bánh xe lẫn những hạt đất li ti màu trắng, trông như rắc thìa đường kính vào bát tương vậy.

Tôi bèn gọi Chung Ái Hoa lại trỏ cho xem. Muốn rèn luyện cậu ta nên tôi không nói đáp án ngay, mà bảo cậu ta phân tích thử. Chung Ái Hoa rọi đèn flash nín lặng quan sát hồi lâu, đến nỗi chóp mũi cũng lấm tấm mồ hôi.

“Đặc trưng thổ nhưỡng vàng trắng đan xen này chỉ có quanh vết bánh xe, hơn nữa phần nhiều đều nằm trên bề mặt, chú nghĩ đến cái gì nào?” Tôi hỏi.

“Ừm... Đây có lẽ là bột phấn rơi ra trong quá trình vận chuyển.”

“Đúng, sân các nhà quanh đây đầy đồ gốm, vậy thứ bột phấn trắng ấy nói lên điều gì?”

Chung Ái Hoa vắt óc nghĩ một lúc lâu rồi ré lên, “Hóa ra chúng không những làm đồ giả, mà còn buôn ma túy à?”

“…”

Tôi chỉ muốn táng cho thằng này một cái, can tội đầu đất, song vẫn nén giận giải thích, “Trong giới đồ cổ có câu rằng, làm giả phải gần thật. Xưởng làm đồ giả thông thường đều ở quanh khu vực sản sinh ra đồ thật. Có vậy mới bảo đảm chất đất và điều kiện tự nhiên giống nhau để mô phỏng được ở mức độ cao nhất. Làng này làm đồ gốm, chứng tỏ gần đây phải có lò gốm cổ nổi danh nào đó để bảo đảm chất lượng hàng đồng nhất. Bước đầu tiên khi nung gốm là nghiền mịn cao lanh ra rồi lọc, rây thành bột, sau đó mới nặn thành phôi gốm. Khâu này sẽ sinh ra một lượng lớn bột phấn, bay khắp mọi nơi. Thế nên khi xưởng cho chở đồ gốm cần làm cũ tới đây, dọc đường khó tránh bột phấn vương vãi.”

“Nghĩa là chúng ta lần theo dấu bột sẽ tìm đến được xưởng gia công của chúng?”

“Chính xác.” Tôi nhìn theo con đường nhỏ dẫn vào sâu trong làng. Đêm nay trăng sáng, chỉ cần nhìn kỹ sẽ nhận ra dấu bột phấn rắc dọc đường.

“Tìm thấy xưởng gia công rồi, chúng ta phải đi ngay để tránh nguy hiểm.” Tôi dặn trước Chung Ái Hoa. Cậu ta hơi tồ nhưng không ngốc, liền tán thành ngay.

Hai chúng tôi lần theo dấu phấn vòng vèo qua hàng loạt ngõ hẻm trong làng, có lúc thậm chí còn phải bò lồm cồm dưới đất để nhìn cho rõ. Dưới ánh trăng bàng bạc, hai bóng người lom khom đi giữa hang cùng ngõ hẻm làng cổ âm u, trông cực kỳ rùng rợn.

Càng đi sâu điều tra, tôi càng thêm ngạc nhiên và mừng rỡ. Làng xóm thông thường đều là mạnh họ nào họ nấy làm, họ nào cũng có lò riêng, có ngón nghề riêng. Song hiện giờ các dấu hiệu thu được đều cho thấy làng này lại sản xuất tập trung, quản lý thống nhất, chứng tỏ họ đã bị một thế lực nào đó cưỡng chế hợp nhất, gộp chung mối thu mua và tiêu thụ, như thế hiệu suất sẽ càng cao. Có thể làm được như vậy, ngoài Minh Nhãn Mai Hoa ra, chỉ còn mình Lão Triều Phụng.

Tôi không hy vọng tìm được Lão Triều Phụng ở đây, nhưng cơ nghiệp lớn thế này, dù lão thận trọng đến đâu, cũng nhất định để lộ sơ sót. Đột nhập vào xưởng có nghĩa là tôi lại tiến gần mục tiêu thêm một bước.

Mò mẫm trong làng một lúc lâu, lại trải qua mấy phen mất dấu, đến hơn hai giờ sáng, chúng tôi mới tìm được xưởng gia công.

Xưởng nằm trên đường nối dài với con sông nhỏ ở mé Đông làng, nhìn từ xa như một khoảnh đất hoang, tới gần mới nhận ra là vùng trũng, hình dạng như con thoi, hẹp và cao dần về phía Đông, tới khi ngang bằng mặt đất thì nối liền luôn với một góc làng. Các công trình xây dựng ở đây đều một mình một kiểu riêng. Xa nhất là mỏ khai thác đất dựa lưng vào núi, có lẽ đất sét để làm đồ gốm đều được lấy từ đây, còn có một hồ nước trong vắt vuông vắn, càng củng cố thêm suy đoán nơi này gần lò gốm nổi tiếng của tôi. Ngay sát chỗ khai thác đất là mười mấy gian nhà mái bằng, nằm xen kẽ, cách nhau không xa, mấy căn quây lại thành một khoảnh sân, trong sân rất nhiều máy móc và nguyên vật liệu chất đống. Tiếp theo là chừng mười lò bánh bao, mang tên bánh bao song thực ra kiểu lò có mái vòm và xây gạch bao quanh như vậy giống nấm mồ hơn, khác chăng là phía sau trổ thêm một ống khói, giờ vẫn đang ùng ục nhả khói.

Mấy gian nhà cạnh lò gốm vẫn sáng đèn, hẳn là có người trực đêm. Đi ra vòng ngoài là mấy nhà kho rộng và một bãi đậu xe, ấy là chưa kể những kho hàng lộ thiên, đá và màu men chồng chất, thậm chí có cả một sân bóng rổ. Khu vực này thoạt trông tưởng như thuộc về làng, thực ra lại riêng rẽ, các công trình chức năng đầy đủ, quy hoạch gọn gàng, chẳng khác nào một khu công nghiệp thu nhỏ.

Ở chỗ giáp ranh với làng có một ngôi nhà hai tầng, trông rất mới, trước cửa treo tấm biển đề “Viện nghiên cứu gốm Nhữ Thuận Châu”. Thoạt nhìn qua, tôi đã vỡ lẽ.

Thì ra đây là Thuận Châu, thảo nào.

Tôi vẫn nghi ngờ nơi này phải gần một vùng gốm nổi danh nào đó, xem ra chủ yếu bọn chúng làm giả gốm Nhữ!

Nghe người họ Dược của Huyền môn nói, nhà nước vẫn luôn có chính sách chuyên môn hỗ trợ kỹ thuật làm đồ gốm. Sau khi thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, đã cho thành lập viện nghiên cứu tại các vùng gốm có tiếng, chuyên nghiên cứu phục dựng các sản phẩm gốm cổ. Gốm Nhữ đứng đầu trong năm loại gốm danh tiếng, cực kỳ quý giá, có câu “gia tài vạn quan chẳng bằng một mảnh gốm Nhữ”, nên đã trở thành mục tiêu nghiên cứu trọng điểm. Nếu tôi nhớ không lầm, năm 1958, một xưởng gốm Nhữ ở Nhữ Châu đã nung được một mẻ gốm Nhữ phỏng cổ, đến năm 1983 thậm chí còn làm ra được men thiên thanh, không kém gì gốm đời Tống. Từ sau cải cách mở cửa, những kỹ thuật này truyền ra dân gian, trở thành kỹ thuật bổ trợ cho việc làm hàng giả.

Thuận Châu nằm cạnh Nhữ Châu, chất đất gần giống nhau, đồ gốm nơi này thường cố tình nhận là gốm Nhữ. Làng này có lẽ thuộc phạm vi Thuận Châu, nên mới núp dưới danh nghĩa viện nghiên cứu gốm Nhữ, giương cao ngọn cờ hợp pháp để ngang nhiên làm hàng giả.

Chẳng biết đám sưu tầm hễ nghe nhắc đến gốm Nhữ là sáng mắt lên, gặp cảnh tượng này sẽ cảm thấy thế nào.

“Được rồi, rút thôi.” Tôi nói.

Phải biết rằng cả làng này cùng làm đồ giả, nhất định sẽ hết sức cảnh giác, không dễ để người ngoài bén mảng. Một khi trời sáng, hai kẻ lạ mặt chúng tôi sẽ bị dân làng phát hiện ngay. Dân Hà Nam hung hãn, lại liên quan đến lợi ích sinh tồn, có khi chúng tôi chẳng còn toàn mạng ấy chứ.

Lần này tôi đến Trịnh Châu đã thu hoạch vượt mức rồi. Bằng chứng về xưởng làm đồ giả này còn sát thực hơn Công ty Tân Trịnh Đồ Lương nhiều. Công ty che mắt kia bỏ của chạy lấy người rất dễ, nhưng làng xóm và nhà xưởng thì chẳng chạy đi đâu được. Sau khi quay về tôi có thể dẫn người của Minh Nhãn Mai Hoa và cảnh sát trở lại, bây giờ chẳng cần mạo hiểm làm gì.

Chung Ái Hoa giơ máy ảnh lên rồi lại hạ xuống, nói rằng chỗ này cách xưởng quá xa, đèn flash cũng không có hiệu quả, muốn lại gần hơn để chụp. Tôi hơi lo, sợ tay trực ban kia phát hiện, nhưng thấy Chung Ái Hoa đã lom khom đi về phía nhà xưởng, tôi chẳng dám gọi to, đành thở dài bám theo.

May sao Chung Ái Hoa không ngốc đến nỗi lẻn vào theo cổng chính, mà đi đường vòng, men theo con sông. Hai chúng tôi khom người nín thở rón rén đi, như bộ đội chui vào hầm trú ẩn ngày xưa vậy. Chẳng mấy chốc chúng tôi đã leo lên một ngọn đồi nhỏ cạnh con sông, bên kia chân đồi chính là dãy lò bánh bao lớn có nhỏ có.

Xưởng sản xuất này của Lão Triều Phụng tuy núp bóng Viện nghiên cứu gốm Nhữ nhưng lại làm hàng giả phân phối toàn quốc, đồ loại nào thời nào cũng có, nên cách nung cũng khác nhau. Sức nóng của những lò bánh bao này thông thường vào khoảng một nghìn ba trăm độ, dù vách lò dày, hơi nóng vẫn tỏa ra xung quanh hầm hập, con người không thể quanh quẩn bên cạnh lâu được. Lẻn vào xưởng qua lối này là an toàn nhất.

Tôi thò đầu ra nhìn, thấy bên dưới không có ai, bèn ra hiệu cho Chung Ái Hoa. Gò đất này không cao lắm, nhưng rất dốc. Hai chúng tôi bám cỏ tranh trên triền dốc, đặt chân vào những chỗ lõm, khẽ khàng tụt xuống. Được nửa đường, Chung Ái Hoa thình lình trượt chân, máy ảnh đeo trên cổ đu đưa, cả người chới với. Tôi vươn tay giữ cậu ta lại theo phản xạ, kết quả cả hai đều mất thăng bằng, lăn lông lốc xuống dưới.

Thực ra chúng tôi chẳng còn cách mặt đất bao xa, ngã xuống cũng không chết được. Nhưng trong lúc ngã tôi vô tình nhìn xuống, buột miệng hét lên cái đệt! Thì ra nơi này nằm sát bên cạnh lò gốm, còn giăng bốn năm giá gỗ phơi đầy đồ gốm chờ nguội bớt, la liệt đủ hình dáng kích cỡ. Hai chúng tôi rơi vào giữa đống đồ gốm, chẳng khác nào hai con bò điên xông vào tiệm gương, lập tức xô ngã núi vàng, hất đổ cột ngọc, giá gỗ đổ sập, vô số bát sứ, bình sứ, lọ sứ, chén sứ, ly sứ vỡ loảng xoảng. Nếu tất cả đều là hàng thật, e rằng tổn thất kinh tế tôi gây ra đã đủ mua cả vùng đất rộng bằng một tỉnh rồi...

Tiếng đổ vỡ chẳng khác nào tràng pháo giữa đêm, tức thì mấy căn nhà xa xa đồng loạt sáng đèn, bóng người thấp thoáng, còn nghe văng vẳng tiếng chó sủa. Tôi và Chung Ái Hoa dáo dác tìm đường chuồn, song xung quanh trống trải, trừ chui vào lò gốm hơn nghìn độ ra thì chẳng còn chỗ nào để nấp cả.

Tôi thầm hối hận, nếu rút lui ngay lúc ở trong làng thì đâu tới nông nỗi này. Muôn nghìn dặn lòng nhủ bụng, vẫn không thắng được thói tham lam. Mặt ﻿Chung Ái Hoa cắt không còn hột máu, là phóng viên bản xứ, cậu ta biết rõ dân nơi này hung hãn nhường nào, lại dính đến lợi ích bản thân, bọn chúng có giết người diệt khẩu cũng chẳng lạ.

Hai chúng tôi lặng đi chừng mười giây, Chung Ái Hoa bỗng nhét máy ảnh vào tay tôi rồi nói, “Anh cầm máy ảnh trốn vào nhà kia đi. Đằng đó không bật đèn, chắc là không có ai.”

Đối diện cửa lò gốm, cách chừng 50 mét là dãy tường bao thấp, hai cánh cổng gỗ mở toang, bên trong là nhà gạch mái bằng, tối om. Tôi lắc đầu, “Xưởng này rộng như thế, nấp vào đó chẳng phải để chúng bắt ba ba trong rọ ư?” Chung Ái Hoa thuyết phục, “Chúng không biết anh em mình có hai người. Anh trốn vào đó, em chạy ra ngoài, chắc chắn chúng sẽ đuổi theo em, không soát nhà đâu.”

“Đợi đã, ý chú bảo chú định chạy đi làm mồi nhử hả?” Tôi suýt kêu lên thành tiếng.

Chung Ái Hoa nhớn nhác nhìn sang phía đám người đang chạy đến, vội vàng nói, “Anh Nguyện, em là người vùng này, còn có thẻ phóng viên, chúng sẽ không làm gì quá đáng đâu. Nhưng anh không thể gặp bất trắc được!”

“Chuyện này quyết không thể được!”

“Em biết bơi, có thể nhảy xuống sông chuồn đi. Anh còn dùng dằng nữa thì chúng mình chết cả nút đấy!”

Chung Ái Hoa quát lên, xô tôi về phía căn nhà kia rồi quay người chạy theo hướng ngược lại, vừa chạy vừa cố ý đá đổ các đồ gốm sứ vỡ loảng xoảng. Tôi nhìn theo bóng cậu ta, vành mắt nóng rực. Đến nước này, tôi cũng đành tin lời cậu ta, vội vã khoác máy ảnh lên, núp bóng các lò gốm mà chạy. Xộc qua cửa gỗ, vào đến sân, tôi mới thấy nơi này trừ căn nhà gạch rộng rãi giữa sân ra, bốn bề đều là tường bao, chỉ có duy nhất một lối vào. Mà cửa vào lại nhìn thẳng ra lò gốm, bất cứ ai đứng đó nhìn sang cũng có thể quan sát được động tĩnh trong sân. Tôi chẳng dám nấn ná lâu, vừa mò được tay nắm cửa lập tức xoay nhẹ, thấy cửa không khóa, vội hé cửa lẻn vào rồi sập ngay lại.

Căn nhà này nằm sấp bóng, ánh trăng không soi vào được. Tôi vừa đóng cửa, trong nhà đã lại tối om. Tôi chẳng nhìn thấy gì, lại không dám mở đèn flash, đành thở hồng hộc giơ hai tay ra dò dẫm tìm đường. Chợt nghe “keng” một tiếng, chân đụng phải bát sứ hoặc đồ đạc gì đó, làm tôi giật bắn mình, đứng đờ ra tại chỗ không dám động đậy, chỉ sợ người bên ngoài phát hiện.

Nghe âm vọng của tiếng “keng” mà suy thì căn nhà này trần rất cao, diện tích cũng rộng, thậm chí có thể nói là thênh thang. Tôi đứng bất động trong bóng tối, thị giác hoàn toàn vô dụng, nhưng các giác quan khác lại trở nên nhạy bén lạ thường. Tôi nhắm nghiền mắt lại, bắt đầu cảm nhận. Tai tôi loáng thoáng nghe thấy tiếng hô hoán và tiếng sành sứ đổ vỡ, cùng tiếng nhịp tim mình đã dần bình ổn lại; mũi tôi ngửi thấy một mùi thoang thoảng trong không khí; thậm chí tôi còn cảm giác được da hơi ngưa ngứa, đó là do tác động của luồng khí lưu chuyển trong phòng.

Thình lình một giọng nữ nhẹ bẫng cất lên sau lưng, khiến da đầu tôi bất giác tê rần, “Ai đó?”

Tôi sởn cả tóc gáy, vội quay lại, nhưng tối như hũ nút đâu thấy được gì. Chỉ nghe loạt soạt như tiếng chân phụ nữ, lại cũng giống rắn bò qua bụi cỏ, còn có tiếng leng keng khe khẽ, tôi giơ máy ảnh lên, nơm nớp nhìn quanh. Ít ra cầm chiếc máy nặng trịch trong tay, tôi cũng vững dạ hơn. Đúng lúc này giọng nói kia lại vang lên, lần này đã ở một vị trí khác, “Đừng sợ, cậu bỏ thứ trong tay xuống đi đã.”

Tôi thầm thở phào, nhưng ngay sau đó đã thấy không ổn. Căn phòng này tối om, người bình thường sao có thể thấy động tác của tôi được? Trừ phi kẻ kia không phải... Vừa nghĩ đến chuyện kẻ kia đang bay lơ lửng sau lưng, cúi xuống nhìn chằm chằm vào mình, tôi đã sởn cả gai ốc. Tuy là người duy vật, nhưng gặp phải tình cảnh này, tôi cũng không thể không sợ hãi.

“Tôi chỉ đi ngang qua đây, không có ác ý đâu. Nếu có oan khuất gì cứ nói với tôi, có tâm nguyện gì tôi cũng sẽ giúp.” Tôi lắp bắp, tay vẫn giữ khư khư máy ảnh, mồ hôi lạnh túa ra đầy lưng. Hai chúng tôi giữ thế giằng co một lúc thì bên ngoài vang lên tiếng đập cửa, còn có tiếng gọi, nghe rõ mồn một giữa đêm. Tim tôi lại hụt mất nửa nhịp, nếu đám người kia mở cửa ra, tôi sẽ bị tóm ngay tại trận, đến cơ hội chạy cũng chẳng có. Đúng là đã nghèo còn mắc cái eo, trước sói sau hổ, phải làm sao đây?

Tôi đang trù trừ chưa quyết thì giọng nữ kia lại vang lên bên tai, “Nghe giọng hình như cậu không phải người làng Thành Tế?” Tôi thầm nghĩ hóa ra làng này tên Thành Tế, rồi gật đầu lia lịa. Kẻ kia lại hỏi, “Họ đang đuổi bắt cậu à?” Tôi lại gật đầu. Đột nhiên một bàn tay đặt lên vai tôi, may mà còn âm ấm chứ không lạnh toát, là hơi ấm của con người, “Không muốn bị bắt thì bước lên ba bước.”

Nếu là ma chắc chẳng hơi đâu để ý đến giọng tôi. Tôi bất giác thở phào, quyết định đánh liều tin kẻ kia một lần, dù sao cũng chẳng thể tệ hơn được nữa, bèn bước lên ba bước. Lại nghe giọng nọ nói, “Rẽ phải bốn bước, rồi rẽ trái hai bước, ngồi xuống.”

Đến nước này đành trông vào vận may thôi. Tôi răm rắp theo lời ngồi thụp xuống, hai tay mò mẫm xung quanh, sờ thấy mấy chiếc bình chiếc bát lớn nhỏ lộn xộn, cảm giác hơi ram ráp, như chưa được tráng men vậy. Giờ tôi mới hiểu kẻ nọ bảo mình đi như thế là để tránh đống bán thành phẩm la liệt trong nhà.

Quy trình làm đồ gốm trước tiên là thái đất sét thành từng thanh dài sau đó nặn, nén, chuốt thành hình dạng nhất định, gọi là xương gốm hoặc phôi gốm. Phôi gốm phơi cho thật khô, trang trí tráng men lên, rồi đưa vào lò nung. Trong nhà nhiều phôi gốm như vậy, hẳn là nơi trang trí và tráng men, nhưng tối thế này sao người phụ nữ kia nhìn thấy được mà làm?

Đột nhiên cánh cửa ken két hé ra một nửa, ánh sáng lờ mờ chiếu vào, rọi đúng chỗ tôi đứng vừa nãy. Tôi nheo mắt thấy bóng một phụ nữ đứng trước cửa, vừa gầy vừa bé, lưng còng gập xuống, xem chừng cũng đã có tuổi. Mấy gã thanh niên mặc đồ rằn ri ùa vào, lễ phép hỏi, “Chị Tố, vừa rồi có nghe thấy gì không?”

Người phụ nữ được gọi là chị Tố thản nhiên đáp, “Nghe tiếng ai đó đá vỡ đồ sứ, rồi chạy về phía kia.” Bà ta trỏ hướng Chung Ái Hoa bỏ chạy.

“Bọn em cử người đuổi theo rồi, chỗ chị không có chuyện gì chứ?”

“Không đâu, có trộm à?” Chị Tố dấn lên một bước, chắn luôn tầm nhìn giữa tôi và chúng.

“Ai biết được, nửa đêm nửa hôm cũng chẳng để người ta yên. Chị Tố khóa kỹ cửa vào. Thằng Trụ, mày bật hết đèn lên cho tao, phải bắt cho được đồ chó ấy!” Tên nọ oang oang ra lệnh rồi gọi những kẻ kia đi.

Cửa lại đóng vào, lần này tôi nghe rõ tiếng chân bà ta đi đến, rồi dừng lại rất gần mình. Tiếng chân ấy khá đặc biệt, chậm rãi mà đứt quãng, hơi giống cách đi của các bà các cô bó chân thời xưa.

Lúc này bên ngoài tạch tạch mấy tiếng rồi đèn cả khu xưởng bật hết lên, bốn bề sáng rực như ban ngày. Căn nhà này chỉ có một cửa sổ, nhờ ánh sáng hắt vào, tôi mới nhìn rõ được gương mặt chị Tố. Là một bà lão, tướng mạo bình thường, song trên mặt không hề thấy nếp nhăn, chỉ hiềm sắc mặt trắng bệch phát sợ. Mái tóc bà ta chải gọn gàng, quấn trong khăn vuông, người mặc áo dài tay bằng sợi tổng hợp, tuy đã cũ nhưng được giặt sạch sẽ, hai cánh tay còn đeo ống tay bằng vải hoa nhí.

Quanh chị Tố, tôi thấy la liệt những phôi gốm, cạnh đó còn mấy giá gỗ bày đầy bán thành phẩm mới được vẽ màu hoặc chưa vẽ màu. Đầu kia giá kê một chiếc ghế và một bàn làm việc, trên bàn có mười mấy ô sắt tây, đựng đủ loại phẩm màu, mỗi màu một ô, sắp thành hàng, ngay ngắn như màu vẽ trong hộp. Quả như tôi đoán, đây là nơi vẽ trang trí phôi gốm.

Bà già này nửa đêm không ngủ, một mình ở trong phòng, chẳng biết định làm gì.

“Sao bà không nộp tôi ra?” Tôi tò mò hỏi. Hành vi của chị Tố hết sức lạ lùng. Vừa rồi hai chúng tôi đứng trong bóng tối, đến mặt còn chưa thấy, chỉ nói được hai câu, sao bà ta lại bao che cho một kẻ lai lịch bất minh nửa đêm đột nhập?

“Tôi nhớ vừa rồi cậu nói sẽ giúp tôi rửa oan và hoàn thành tâm nguyện.” Giọng chị Tố cứ đều đều không lên không xuống, chẳng bợn mảy may sắc thái tình cảm, như canh rau cải không nêm mắm muối vậy.

Tôi ngượng ngập gãi đầu, “Lúc ấy tôi sợ quá nên nói lung tung, bà đừng để ý.” Chị Tố lại tiếp, “Một lời nói ra, bốn ngựa khó đuổi.” Giọng bà ta đều đều, khiến tôi không đoán nổi bà đang chế giễu mình hay thực sự tin vào những lời kia, đành hỏi, “Bà không sợ tôi là kẻ xấu à?”

“Cậu nói giọng Bắc Kinh. Một người từ Bắc Kinh chẳng nề vượt ngàn dặm xa xôi đến làng này, nhất định phải có mục đích, hơn nữa còn là mục đích không tầm thường. Tôi chẳng biết cậu là người tốt hay xấu, chỉ cần cậu gây khó dễ cho làng Thành Tế này là đủ.”

Phải thừa nhận rằng tư duy của bà lão này rất rõ ràng mạch lạc, chỉ nghe giọng mà đoán ra được bao nhiêu chuyện. Tôi quan sát kỹ gương mặt bà ta, cảm thấy trong vẻ bình thản phảng phất nét gì đó kỳ lạ, nhưng không sao nói rõ được lạ ở đâu.

“Vậy bà muốn tôi giúp rửa oan chuyện gì?” Tôi đánh bạo hỏi. Song bà ta không đáp lời, mà hỏi vặn lại, “Cậu giải thích vì sao lại lẻn vào đây trước đã?” Tôi nghĩ ngợi giây lát, quyết định giấu chuyện Lão Triều Phụng đi, chỉ nói là phóng viên ở Bắc Kinh, cùng Chung Ái Hoa tới điều tra về xưởng làm giả đồ cổ. Chị Tố thản nhiên nhận xét, “Tôi nghe ra được cậu đang nói dối.” Tôi chẳng biết mình sơ hở ở chỗ nào, đành lúng túng nín lặng. Bỗng bà ta lại nói, “Tôi và cậu bèo nước gặp nhau, không biết ngọn nguồn, quả thực không nên dốc lòng nói thực. Thôi được, tôi kể chuyện của mình trước thì hơn.”

Vừa nói, chị Tố vừa chậm rãi ngồi xuống trước bàn làm việc, cầm một phôi gốm trên giá bên cạnh lên. Đó là một chiếc bát nhỏ, còn chưa tráng men. Bốn ngón tay trái chị Tố giữ đáy, xoay một vòng, tay phải cầm lấy cây bút cạnh ô màu hồng nhạt, nhúng đẫm màu rồi vẽ lên bát. Động tác của bà ta cực kỳ điêu luyện, cổ tay khẽ rung, nháy mắt đã thấy trên bát hiện ra mấy đóa hàn mai. Cuối cùng bà ta đặt chiếc bát xuống tấm ván gỗ để những thứ đã hoàn công bên phải, cả quá trình chỉ hơn một phút.

“Thế nào?” Chị Tố hỏi.

“Thật hiếm thấy ai chấm được toái mai một mạch như thế.” Tôi thán phục thốt lên.

Vừa rồi bà ta đã vẽ toái mai, một trong những hoa văn trang trí đồ gốm rất khó vẽ. Mẫu đơn, chuối, sen, cúc v.v... đều có cánh to lá rộng, chỉ riêng hoa mai là cánh nhỏ li ti, khó vẽ; hơn nữa màu vẽ lên gốm thường nặng mà dính, chỉ cần đưa bút hơi chậm, màu sẽ bị đọng thành mảng. Bởi vậy chỉ cần nhìn hoa mai trang trí có thể thấy rõ bút lực tinh tế đến mức độ nào. Có câu kẻ vụng vẽ mai, kẻ khéo chấm mai, chỉ khác một chữ, song cảnh giới đã khác xa nhau. Muốn xem nghề vẽ của một người, cứ bảo người đó vẽ hoa mai là biết.

Phòng này tranh tối tranh sáng, bà ta lại đã ngoài sáu mươi, vậy mà vẫn đưa bút thoăn thoắt, có thể liệt vào hàng cực khéo.

Nghe tôi nói vậy, chị Tố thoáng ngạc nhiên, “Ồ, xem chừng cậu cũng am hiểu về đồ gốm đấy.” Nói tới đây, bà ta lại gật đầu, như vừa nghĩ ra, “Nửa đêm dám xông vào xưởng làm gốm, dĩ nhiên phải hiểu biết ít nhiều rồi.” Tôi lễ phép đáp, “Chỉ là chút kiến thức sơ sơ, đâu đáng lọt mắt bậc thầy như bà.”

“Đâu đáng lọt mắt à? Quả thực cậu làm gì cũng chẳng lọt mắt tôi được đâu.”

Đoạn bà ta từ từ quay sang, mở to mắt. Tôi đờ ra như bị sét đánh trúng, dưới ánh sáng lờ mờ, tôi vẫn nhận ra đôi con ngươi bà ta trắng đục, hoàn toàn vô thần.

Hóa ra chị Tố là một người mù cả hai mắt!

Thảo nào trong phòng tối om, chẳng cần bật đèn mà bà ta vẫn “trông thấy” mọi động tác của tôi. Thực ra bà ta không nhìn, mà là nghe.

Nhưng tôi thực không sao tin được thủ pháp vẽ hoa thuần thục tinh xảo vừa rồi lại do một người mù thực hiện.

Nên biết rằng người mù vẽ tranh chẳng lấy gì làm hiếm, nhưng vẽ hoa lên gốm lại là chuyện khác. Phôi gốm lập thể không giống mặt giấy Tuyên phẳng lì, bút vẽ cũng không giống bút lông bình thường, chất liệu men gốm lại càng khác mực. Vẽ trên men và vẽ dưới men là hai thủ pháp khác nhau, phối hoa văn, điều chỉnh độ uốn khúc thế nào, lên màu ra sao, đều phải tính trước khi cầm bút vẽ, tới lúc vẽ lại phải liên tục điều chỉnh.

Một người mù có thể thực hiện những điều này, chứng tỏ bà ta phải am hiểu về nghề vẽ và đồ gốm sứ đến đâu?

Thấy tôi lặng thinh hồi lâu, chị Tố lại cầm một chiếc lọ cao cổ lên, xoay mấy vòng trong tay để nhận rõ hình dạng rồi vung bút vẽ, chỉ nháy mắt, một bức hạc và tùng đã hiện ra. Thợ bình thường vẽ lên bình hoặc lọ đều đưa từng nét, vậy mà chị Tố múa bút cực nhanh, không ngừng lấy một giây, tựa như đã làm việc này cả trăm nghìn lần, quá đỗi thành thạo, thực là tuyệt kỹ.

“Tôi đã ở Viện nghiên cứu gốm Nhữ Thuận Châu mấy chục năm, chỉ chuyên tâm nghiên cứu về hoa văn trên đồ gốm. Cậu làm đi làm lại một việc mấy chục năm, có muốn quên cũng khó. Ông bán dầu* nói thế nào nhỉ? Chẳng qua là quen tay thôi.”

Vừa nói, chị Tố vừa dừng bút đặt bình sang một bên, phong thái cao thâm khó dò, song vẻ mặt chẳng mảy may tự hào, trái lại còn đượm phần chua chát. Tôi kinh ngạc đến mức nói không ra lời, thực chẳng ngờ lại gặp một bậc quốc thủ như thế ở đây.

“Hoa văn trên những đồ gốm sứ phỏng cổ trình độ cao ở đây đều do bà vẽ ư?”

Chị Tố chậm rãi đáp, “Tất cả những đơn đặt hàng đồ phỏng cổ trình độ cao ở làng này đều được đưa đến chỗ tôi. Tôi không quan tâm họ nung hay tráng men ra sao, nhưng riêng về hoa văn trang trí, tôi tự tin có thể mô phỏng đến mức không còn sơ hở. Lúc cậu lẻn vào, tôi đang làm việc đấy.”

Thảo nào nửa đêm nửa hôm bà ta còn ngồi bên bàn làm việc. Với người mù thì ngày và đêm chẳng có gì khác biệt, chưa chừng đêm khuya yên tĩnh, bà ta còn dễ làm hơn. Nghĩ tới đây, tôi khẽ thở hắt ra, rũ vai xuống. Trước đây tôi đã đoán trong xưởng làm giả thế này ắt phải có cao nhân trấn giữ. Giờ xem ra báu vật giữ làng của làng Thành Tế là chị Tố này đây, hèn chi mấy tên kia lễ phép với bà ta như vậy.

Song tôi lại càng lúc càng thêm ngờ vực. Trình độ của chị Tố đã đạt đến hạng danh gia hàng đầu trong cả nước, đi tới đâu cũng sẽ được kính trọng như quốc bảo, sao lại cam lòng chui rúc trong cái xó này làm mấy món đồ giả vớ vẩn? Tuy chị Tố mù mắt, song lại như đọc được ý nghĩ của tôi, bèn rời bàn làm việc, đi qua đi lại mấy bước.

Nghe thấy tiếng lanh canh khe khẽ, tôi cúi đầu nhìn mới thấy hai mắt cá chân chị Tố tròng hai chiếc xiềng sắt, loại chuyên dùng trong trại giam. Đừng nói chị Tố, dù là một người đàn ông đang độ tráng niên bị đeo xiềng như vậy cũng không cất bước nổi, chỉ có thể lê từng bước như bà già bó chân mà thôi. Tôi kinh hoàng đứng phắt dậy, “Chẳng lẽ... bà bị giam ở đây ư? Sao lại thế?”

Bà ta kéo theo xiềng đi đến trước song cửa, áp trán vào cửa kính, thản nhiên đáp, “Người vốn vô tội, phải tội mang ngọc thôi.”

Nghe vậy, tôi hiểu ra ngay. Giam những thợ khéo có kỳ tài ở nơi kín đáo suốt đời, buộc họ làm việc ﻿cho mình vốn chẳng hiếm ở xã hội cũ. Nhưng đã giải phóng bao nhiêu năm rồi vẫn có kẻ to gan giam giữ người trái phép thế này! Hễ nghĩ tới việc một bậc thầy về hoa văn trang trí lại bị giam trong căn nhà tối tăm này, phải vẽ hoa văn lên đồ giả cho chúng, tôi lại thấy máu nóng bốc lên đầu.

“Giờ là thời đại nào rồi còn có kẻ dám làm vậy! Đây là phạm pháp! Sao chúng dám làm thế?”

Chị Tố lên tiếng, “Cậu có thấy mấy kẻ vừa rồi không? Tuy chúng kính cẩn với tôi, nhưng không cho phép tôi bước ra khỏi xưởng nửa bước. Khi nãy chúng tới gõ cửa là để xác nhận xem tôi còn ở trong này không đó thôi.”

Tôi lặng đi, thầm nghĩ ai có được bậc quốc thủ thế này đều sẽ canh giữ nghiêm ngặt, không để lọt mảy may tin tức ra ngoài cả thôi. Thấy tôi làm thinh, chị Tố lộ vẻ cay đắng, “Thế nên chắc cậu cũng hiểu vì sao tôi lại giúp một kẻ đột nhập không rõ lai lịch rồi chứ. Tôi chẳng còn lựa chọn nào cả, có lẽ đây là cơ hội duy nhất của tôi.”

Cuối cùng tôi cũng hiểu ra, lúc đầu chị Tố hỏi tôi có thể rửa oan, hoàn thành nguyện vọng cho bà ta không, hoàn toàn không phải nói đùa. Bà già này đã coi tôi là chiếc cọc duy nhất mà bà ta vớ được trong cơn tuyệt vọng. Nhiệt huyết bốc lên, tôi vỗ ngực cam đoan, “Bà yên tâm! Tôi sẽ không khoanh tay đứng nhìn đâu, nhất định phải cứu bà ra khỏi đây!”

Chị Tố lắc đầu, “Tôi từng này tuổi rồi, không đi nổi nữa, chỉ mong cậu đưa tin ra ngoài giúp là đủ rồi.” Suy nghĩ lóe lên trong đầu, tôi sực nghĩ ra một chuyện, vội hỏi, “Ai nhốt bà ở đây vậy?”

Chị Tố đáp, “Tôi vốn là chuyên gia về hoa văn trang trí ở Viện nghiên cứu gốm Nhữ Thuận Châu. Đến tuổi về hưu, lãnh đạo viện giới thiệu với tôi một người, nghe nói là lão tiền bối trong giới cổ vật. Ông ta nói muốn phục hưng gốm Nhữ, xây dựng xưởng sản xuất, tha thiết mời tôi tới làm việc, chỉ đạo đám thanh niên, phát huy năng lực. Tôi không ngờ là lừa đảo, bị lão ta gạt đến đây, không đi được nữa.”

“Bà có biết lão là ai không?”

“Tôi mù mắt, không trông thấy mặt mũi lão, chỉ biết lão tự xưng là...”

“... Lão Triều Phụng!” Tôi căng thẳng tiếp lời bà ta.

Chị Tố bình tĩnh như vậy mà nghe thế cũng sững ra, “Cậu... Sao cậu biết cái tên đó?” Rồi chẳng đợi tôi trả lời, bà ta đã hiểu ra ngay, “Cậu đến từ Bắc Kinh, lẽ nào là...”

“Đúng, tôi là người trong Minh Nhãn Mai Hoa.” Tôi đáp khẽ.

Tin rằng chị Tố đã nghiên cứu về đồ gốm sứ, hẳn cũng biết tới Minh Nhãn Mai Hoa. Quả nhiên tay chị Tố run lên, sau đó bà ta hỏi, “Dược Lai là gì của cậu?” Dược Lai là chưởng môn Huyền môn, chuyên về đồ gốm, chị Tố nghe nói đến Minh Nhãn Mai Hoa, dĩ nhiên phải hỏi tới ông ta trước tiên.

Tiếc rằng Dược Lai đã qua đời, tôi cũng chẳng muốn kể rõ, bèn đáp ông ta là bề trên.

“Vậy cậu là người nhà nào? Hoàng Khắc Vũ? Lưu Nhất Minh? hay Thẩm Vân Sâm?”

Chẳng ngờ bà ta hiểu rõ về Minh Nhãn Mai Hoa như vậy, song tôi nhất nhất phủ nhận. Chị Tố ngạc nhiên, “Minh Nhãn Mai Hoa tổng cộng có bốn nhà, rốt cuộc cậu là người nhà nào?”

“Tôi họ Hứa, tên là Hứa Nguyện.”

“Ồ, nhà họ Hứa. Thì ra họ đã quay lại rồi...”

Chị Tố cảm thán, rồi không hỏi thêm nữa. Cũng dễ hiểu thôi, một người bị giam cầm bấy nhiêu năm, điều quan tâm nhất là cảnh ngộ trước mắt, chứ hơi đâu hỏi han chuyện nhà kẻ bắn đại bác mấy tầm chẳng tới. Bà ta phủi nhẹ đầu gối, lẩm bẩm, “Nhà họ Hứa cũng tốt, dù sao đều là Minh Nhãn Mai Hoa, tốt quá, tốt quá rồi. Nói vậy là Minh Nhãn Mai Hoa cuối cùng đã đối đầu với Lão Triều Phụng rồi sao?”

“Đúng thế, chúng tôi khó khăn lắm mới điều tra ra được làng Thành Tế, lão có ở đây không?” Tôi hỏi dồn.

“Cậu điều tra được đến đây cũng là giỏi rồi. Tiếc rằng nơi này tuy là sản nghiệp của lão, nhưng cả năm chưa chắc lão đã tới một lần.”

“Vậy chắc lão phải có tay chân, phải có người thay lão cai quản xưởng gốm này chứ?”

Chị Tố không đáp mà lê xiềng đi đến cửa, thận trọng lắng tai nghe ngóng. Lúc này công xưởng bắt đầu lục tục tắt đèn, chẳng biết là bắt được người rồi hay đã bỏ cuộc, gian nhà lại chìm trong bóng tối. Sau khi xác định xung quanh không còn ai cả, chị Tố mới vòng lại, hạ giọng nói, “Nếu cậu chỉ là hạng trộm cắp bình thường thì tôi định biếu cậu mấy món gốm thật, đổi lại sẽ nhờ cậu báo cảnh sát. Nhưng cậu đã là người của Minh Nhãn Mai Hoa, lại đến tìm Lão Triều Phụng thì khác. Tôi hỏi câu này đã, cậu tìm lão ta làm gì?”

“Lôi lão ra trước công lý, khiến lão thân bại danh liệt.” Tôi đáp không chút do dự, gần như rít lên căm hận.

Chị Tố nói, “Lão Triều Phụng hết sức xảo quyệt, nếu cậu muốn điều tra từ làng Thành Tế này thì khó lắm.” Thấy tôi thất vọng thở dài, bà ta xua tay, nói chậm lại, gương mặt tươi hẳn lên vì sắp báo được thù, “Có điều tôi biết vài bí mật liên quan tới lão. Những chuyện này tôi giữ trong lòng cũng chỉ tổ thối rữa ra thôi, song nếu rơi vào tay cậu, có lẽ sẽ trở thành dao sắc đâm trúng tử huyệt của lão.”

Nghe bà ta nói vậy, tôi phấn khởi vô cùng, chăm chú dỏng tai lắng nghe. Nhưng chị Tố chưa vội nói, mà quay lại ngồi xuống ghế, cầm một món đồ gốm lên, thong dong mà thành thạo trang trí cho nó. Tôi cảm thấy bà thực sự yêu thích nghề này, coi nó là sinh mệnh, là nơi gửi gắm tâm tư, bằng không đã chẳng chịu đựng được lâu đến thế trong cảnh bị giam cầm uy hiếp thế này.

Chị Tố thoắt cái đã lại vẽ xong một món, chậm rãi hỏi, “Cậu có biết Thanh minh thượng hà đồ không?”

Câu này dễ quá, Thanh minh thượng hà đồ là bức tranh khổ lớn về phong cảnh Biện Lương do Trương Trạch Đoan thời Bắc Tống vẽ, miêu tả chi tiết cảnh phố phường ở kinh đô Biện Lương vào tiết Thanh minh, tường tận tỉ mỉ, có giá trị văn hóa lịch sử cực cao, là báu vật hàng đầu của quốc gia. Ai học đến cấp ba cũng biết giá trị bức họa này.

Nhưng chúng tôi rõ ràng đang ở trong xưởng gốm, nói về Lão Triều Phụng, sao bỗng dưng chị Tố lại nhắc tới một vấn đề không liên quan thế này?

“Cậu có biết Thanh minh thượng hà đồ giờ ở đâu không?” Chị Tố lại hỏi.

Câu này tôi cũng biết. Bản gốc của Thanh minh thượng hà đồ vốn được cất giữ trong Tử Cấm Thành, về sau bị Phổ Nghi đem đến Mãn Châu quốc. Sau khi kháng chiến chống Nhật thành công, thời cuộc hỗn loạn, vô số kẻ xông vào hoàng cung Mãn Châu hôi của, tranh quý cũng lưu lạc trong dân gian. Mãi đến khi giải phóng Trường Xuân, quân giải phóng lùng sục tìm kiếm khắp nơi mới thấy bức tranh này, thoạt tiên họ bảo tồn nó trong bảo tàng Đông Bắc, sau đó đưa tới Cố cung Bắc Kinh, đến nay vẫn còn ở đó. Những lắt léo bên trong đã trở thành một câu chuyện truyền kỳ trong giới, đủ để quay thành phim.

Chị Tố gật đầu tán thưởng rồi tiếp, “Nghe đồn xưa nay bức tranh này có rất nhiều bản nhái bản phỏng, nên sau khi được đưa về Cố cung, cấp trên đã triệu tập một nhóm chuyên gia, thành lập tổ giám định để giám định toàn diện. Năm 1951 bức tranh được đưa vào Cố cung, tổ giám định chia thành hai phe, tranh luận liên miên. Sau cùng một chuyên gia đức cao vọng trọng đứng ra khẳng định bản này là thật, từ ấy mới có kết luận.” Kể tới đây, chị Tố giơ tay lên, nói chậm hẳn lại, “Kẻ này chính là Lão Triều Phụng.”

Tôi sáng mắt lên. Nếu Lão Triều Phụng cũng tham gia giám định Thanh minh thượng hà đồ thì rất dễ tra ra thân phận. Nhưng nghĩ lại thấy băn khoăn, “Làm sao có thể biến việc Lão Triều Phụng tham gia giám định bức tranh thành dao nhọn chọc trúng tử huyệt của lão được?”

“Nếu bức tranh đó có vấn đề thì sao?” Chị Tố vặn lại.

Câu này buông ra hết sức thản nhiên, nhưng tôi lại nghe như sét đánh ngang tai. Thanh minh thượng hà đồ quá nổi tiếng, nếu là đồ giả, cấp trên chủ quản ban ngành nhất định sẽ tra lại biên bản giám định, xác định người phải chịu trách nhiệm. Bất luận bấy giờ Lão Triều Phụng nhìn lầm hay có ý đồ nào khác, cũng sẽ thân bại danh liệt, không thể náu mình trong bóng tối được nữa.

Nhưng chuyện đâu có đơn giản thế.

Phải biết rằng tuy thư họa cũng là cổ vật, nhưng lại thuộc một dạng riêng, không giống những đồ cổ khác. Gốm xem men, đồng xem gỉ, ngọc xem bóng, đều là các tiêu chí khách quan. Nhưng một bức tranh chữ là thủ bút của danh gia nào đó lại không có tiêu chuẩn khách quan, chủ yếu dựa vào mắt nhìn và kinh nghiệm của người giám định, phụ thuộc cảm giác, hoàn toàn là ý kiến chủ quan. Cùng một cây trúc, anh bảo là Trịnh Bản Kiều vẽ, tôi lại bảo không phải, vậy thì chỉ có thể xem thâm niên ai cao hơn. Thế nên giám định thư họa có lúc thực ra là so uy tín và lai lịch.

Thanh minh thượng hà đồ là quốc bảo, nếu không có chứng cứ rành rành, rất khó lật lại kết luận giám định ban đầu. Chị Tố quả quyết khẳng định bức tranh này có vấn đề, lẽ nào trong tay bà ta đang nắm bí mật động trời gì đó có thể một đòn tất trúng?

“Bức tranh đó có vấn đề gì?” Tôi háo hức nghển cổ hỏi.

Chị Tố đáp, “Tôi không chắc.”

Tôi suýt gãy cổ, đợi mãi chỉ được một câu “không chắc” là sao?

Chị Tố giải thích, “Tôi chỉ tình cờ biết một nghi vấn về Thanh minh thượng hà đồ, còn nghi vấn đó có đúng hay không phải do cậu đi tìm hiểu.” Tôi thất vọng toàn tập, ngồi phệt xuống đất, nghe ngóng mãi, hóa ra chỉ là một suy đoán, cứ tưởng là bí mật long trời lở đất gì cơ đấy. Nghe tôi thở dài, chị Tố nhíu mày, gương mặt bình thản lần đầu tiên lộ vẻ giận dữ, “Cậu kia, nếu cậu thấy vô ích thì xem như tôi chưa nói. Cút về há miệng mà chờ sung đi.”

Thấy chị Tố nổi giận, tôi vội xin lỗi rối rít. Lão Triều Phụng xảo quyệt như thế, đâu thể để lộ sơ hở rành rành cho người ta đến tóm gáy, muốn đối phó với lão, chỉ còn cách nắm bắt từng chi tiết vụn vặt mà thôi. Vừa rồi tôi đã kỳ vọng quá cao nên nhất thời thất thố, phải nhận lỗi với chị Tố. Bà ta thở dài, “Cậu vừa nghe nhắc tới Lão Triều Phụng đã nôn nóng như thế, làm sao đối phó nổi lão?” Tôi gắng nén sốt ruột, lên tiếng giục, “Tôi biết lỗi rồi, bà cứ nói đi, tôi đang chăm chú nghe đây.” Nói rồi tôi bồn chồn đi đi lại lại mấy bước, như một chú mèo thấy cá trên đĩa mà không với nổi lên bàn vậy.

“Nếu chẳng phải không còn lựa chọn nào khác, tôi cũng chẳng muốn nhờ cậu đâu...” Chị Tố cười nhạt rồi tiếp, “Năm 1951, khi Thanh minh thượng hà đồ được đưa về Cố cung giám định, tôi đang học hội họa Trung Hoa, thầy giáo tôi suýt nữa cũng được đưa vào nhóm chuyên gia. Tuy thầy không được thấy đồ thật, nhưng cũng nghe ngóng được vài tin tức. Sau khi công bố kết quả giám định, thầy vẫn luôn nghi ngờ, nhưng đắn đo nhiều chuyện, không dám nói ra, chỉ thổ lộ với tôi. Suốt đời thầy không có cơ hội kiểm chứng nghi vấn này, giờ xem ra cả tôi cũng không còn cơ hội nữa. Tôi giao lại nó cho cậu, hy vọng cậu đừng để chúng tôi thất vọng.”

Tôi không dám nhanh nhảu hỏi han nữa mà ngồi thẳng lưng, thở đều, lặng thinh lắng nghe.

Chị Tố đặt bút xuống, thong thả kể, “Muốn kể rõ việc này, phải nói từ quá trình lưu truyền Thanh minh thượng hà đồ. Cậu muốn tìm Lão Triều Phụng báo thù đúng không? Thế thì chịu khó mà nghe cho hết. Đằng sau bức tranh này cũng có một câu chuyện báo thù thê thảm, liên quan mật thiết đến hiện tại đấy.”

“Vâng.” Tôi vội gật đầu.

Chị Tố chậm rãi kể, “Thanh minh thượng hà đồ do một họa sĩ cung đình tên Trương Trạch Đoan vẽ ra dưới thời Tống Huy Tông nhà Bắc Tống, hẳn cậu cũng biết rồi. Sau khi hoàn thành, Trương Trạch Đoan dâng nó lên Tống Huy Tông. Tống Huy Tông đích thân đề năm chữ ‘Thanh minh thượng hà đồ’, đóng dấu song long lên rồi thu vào cung cấm. Tiếc rằng chẳng được mấy năm thì xảy ra nạn Tĩnh Khang, bức tranh này rơi vào tay Trương Chiêu nhà Kim. May sao Thanh minh thượng hà đồ là báu vật vô giá, kẻ nào có được cũng giữ gìn kỹ lưỡng, từ thời Kim, Nam Tống rồi đến thời Nguyên, nó đã qua tay mấy chục người, may mắn không bị hủy hoại trong chiến tranh. Đến thời Minh, bức tranh này thoạt đầu thuộc về Chu Hạc Pha, sau đó truyền đến Từ Phổ, Lý Đông Dương, rồi rơi vào tay thượng thư bộ Binh Lục Hoàn dưới triều Gia Tĩnh. Lục Hoàn yêu quý vô cùng, ngày nào cũng ngắm. Trước lúc lâm chung, ông ta trối lại với vợ rằng bức tranh này là báu vật gia truyền, phải giữ gìn cẩn thận. Ngờ đâu lời trăng trối ấy lại dẫn tới một chuyện lớn.”

Giọng chị Tố đều đều, nhưng đến đây lại đột nhiên cao hẳn lên như đang kể chuyện rong. Tôi sực nhớ vừa rồi chị Tố kể năm 1951 bà ta đang học vẽ, xem ra trước khi nghiên cứu hoa văn trên gốm, bà ta vốn là họa sĩ tài danh, chuyên môn chính là thư họa. Bị giam cầm ở đây, bao chuyện cũ trong nghề chẳng biết tỏ cùng ai, khó khăn lắm mới đợi được một người chịu nghe, nên bà ta phải nói cho bõ.

Chị Tố “nhìn” tôi rồi kể tiếp, “Lục Hoàn chết đi, Lục phu nhân theo lời trăng trối, khâu Thanh minh thượng hà đồ vào trong gối, không rời một khắc, đến con trai mình cũng không cho chạm vào. Bà ta có một đứa cháu đằng ngoại, họ Vương, cũng cực kỳ mê tranh chữ. Biết nhà họ Lục có Thanh minh thượng hà đồ, hắn đã nhòm ngó từ lâu, chỉ vì Lục Hoàn giữ quá kỹ nên không dám mở miệng đòi mượn. Mãi mới chờ được đến khi Lục Hoàn mất, hắn bèn tới tìm Lục phu nhân xin bà cho ngắm một lần. Lục phu nhân nghe hắn nài nỉ mãi cũng mềm lòng, bèn ra điều kiện chỉ được xem tại chỗ, không được cầm đi, không được đem theo giấy bút, hơn nữa còn không được tiết lộ với người khác. Tên họ Vương vâng dạ rối rít, tay không đến xem, xem liền mấy chục lần, mất khoảng hai ba tháng, sau đó dựa vào trí nhớ kinh người, âm thầm vẽ phỏng một bức y hệt.”

Tôi hít vào một hơi. Tranh phong cảnh hay chân dung nào khác còn đỡ, song Thanh minh thượng hà đồ là tranh vẽ toàn cảnh Biện Lương, đầy đủ nhà cửa, thuyền bè, cầu đường, đồ đạc, ngựa xe, cờ quạt, còn cả mấy trăm dân chúng Biện Lương chẳng ai giống ai, vậy mà tên họ Vương kia có thể âm thầm sao chép lại y hệt, trí nhớ thật không phải tầm thường.

Tới đây, chị Tố lại chuyển chủ đề, “Dưới triều Gia Tĩnh có một tên đại gian thần tên Nghiêm Tung, con trai lão là Nghiêm Thế Phiên. Nghiêm Thế Phiên tàn nhẫn hiểm độc, lại thích sưu tầm những thư họa quý hiếm, luôn khao khát bức Thanh minh thượng hà đồ. Đô ngự sử Vương Thư có việc nhờ vả nhà họ Nghiêm, bèn bỏ ra tám trăm lạng bạc mua lại bức tranh chép từ tên họ Vương, giả làm đồ thật dâng lên Nghiêm Thế Phiên. Nghiêm Thế Phiên mừng rỡ khôn xiết, vời thợ bồi Thang Thần trong phủ tới bồi tranh. Thang Thần thoạt nhìn đã nhận ra đây là đồ giả, vin cớ ấy bắt chẹt Vương Thư lấy một số tiền lớn. Song Vương Thư chẳng buồn đếm xỉa tới y, Thang Thần nổi giận bèn tố cáo với Nghiêm Thế Phiên tranh nọ là đồ giả, sơ hở rành rành.”

Kể tới đây, chị Tố cố ý kéo dài giọng, thấy tôi háo hức nghển cổ đằng hắng một tiếng, bà ta mới tiếp tục, “Thanh minh thượng hà đồ vẽ cảnh phố phường Biện Lương, bên trong từ tiệm ăn, quán rượu, nhà dân, hiệu xe ngựa, hàng tạp hóa đều được khắc họa vô cùng tinh tế. Trong đó có vẽ một sòng bạc, bốn tên cờ bạc vây quanh bàn gieo súc sắc. Súc sắc tổng cộng sáu viên, trong đó năm viên đều ngửa mặt lục lên, chỉ còn một ﻿viên xoay tít, mấy con bạc đều há miệng hò reo. Thang Thần mách với Nghiêm Thế Phiên, theo lẽ thường, mấy tên này đều phải hô ‘Lục, lục, lục’. Mà thời Tống, theo giọng Biện Lương thì ‘Lục’ là âm tròn miệng, phải chúm miệng cho tròn mới đúng, song mấy tên kia đều há miệng, nói bằng giọng Phúc Kiến. Từ đó đủ thấy đây là đồ giả.”

“Chẳng phải nói đã sao chép lại y hệt ư?” Tôi giơ tay trong bóng tối, thắc mắc.

“Thời cổ chưa có máy in, cũng không có máy ảnh, mà Thanh minh thượng hà đồ lại có vô vàn tình tiết vụn vặt. Tên họ Vương chép lại theo trí nhớ, khó tránh sai lệch chút ít, những chi tiết nhỏ nhặt này hẳn là hắn vẽ liền một lèo, không kịp suy xét kỹ.” Chị Tố giải thích qua, rồi tiếp tục kể, “Biết được bức tranh Vương Thư dâng là đồ giả, Nghiêm Thế Phiên đùng đùng nổi giận, mách với Nghiêm Tung. Nghiêm Tung ôm hận, gán cho Vương Thư một tội danh hiếm rồi hại chết. Lúc này Thang Thần lại mách với Nghiêm Thế Phiên rằng bức tranh này giống thật như thế, nhất định kẻ vẽ ra đã tận mắt trông thấy bản gốc. Nghiêm Thế Phiên lần theo manh mối ấy, tra ra tên họ Vương, rồi tra đến nhà họ Lục. Nghe ngóng được Lục phu nhân đã mất, bản gốc đã được người nhà họ Lục bán cho nhà họ Cố ở Côn Sơn, Nghiêm Thế Phiên bèn giở trò cướp trắng bản gốc từ nhà họ Cố, cất giữ trong phủ. Song hắn không ngờ Vương Thư lại có một người con trai, vẫn nuôi lòng căm hận hắn. Người này tên Vương Thế Trinh, cậu có biết không?”

Tôi vội gật đầu. Đây là một danh gia về văn học và sử học khá nổi tiếng, có thể xếp vào hàng năm người đứng đầu triều Vạn Lịch nhà Minh, song tôi không ngờ cha ông ta lại là Vương Thư trong câu chuyện này.

“Vương Thế Trinh còn trẻ, lừng danh kinh thành về văn tài. Ngoài thơ văn ra, tiểu thuyết và kịch ông ta viết cũng rất hay. Sau khi Vương Thư qua đời, một lần ông ta đến phủ họ Nghiêm, Nghiêm Thế Phiên hỏi ông ta gần đây có tác phẩm mới nào đáng đọc không, Vương Thế Trinh vô cùng căm hận hung thủ hại chết cha mình, song bản thân không quyền không thế, đành khéo léo đáp rằng không có. Nghiêm Thế Phiên không tin, gạn hỏi mấy lần, Vương Thế Trinh thấy trên bàn đặt một lọ vàng, trong cắm cành mai, bí quá hóa liều, đành đáp gần đây chỉ viết được một bộ tiểu thuyết tên là Kim Bình Mai.”

“Kim Bình Mai ư? Tác giả Kim Bình Mai không phải Lan Lăng Tiếu Tiếu Sinh à?” Tôi càng nghe càng bối rối, sao đang từ Thanh minh thượng hà đồ lại sang Kim Bình Mai rồi?

Chị Tố đáp, “Đó là bút danh thôi, cậu cứ nghe tôi kể hết đã. Nghe nói Vương Thế Trinh về nhà ngẫm nghĩ, bèn nảy ra một ý. Ông ta căn cứ vào một hồi trong Thủy Hử, mải miết viết suốt mấy ngày mới xong bản thảo Kim Bình Mai. Vương Thế Trinh biết Nghiêm Thế Phiên dâm dật, cố ý kể rất nhiều chuyện nam nữ trong đó, còn đặt tên nam chính là Tây Môn Khánh, bởi Nghiêm Thế Phiên có hiệu là Đông Lâu. Viết xong, Vương Thế Trinh tẩm độc vào mấy trang quan trọng kia, còn cố ý để chúng dính liền nhau không rọc, rồi mang đến phủ Nghiêm. Nghiêm Thế Phiên cực kỳ yêu thích bộ sách, không hề rời tay. Đọc đến những chỗ mấu chốt, phát hiện bị dính trang, hắn bèn dấp nước bọt vào ngón tay để vê, vê một lần hai lần, độc dược trên trang sách cũng được đưa vào miệng. Chẳng bao lâu sau Nghiêm Thế Phiên phát độc mà chết, trước khi chết dặn thuộc hạ, lúc quàn chỉ cho người thân lại gần. Hôm đưa ma, bỗng đâu lại có một thư sinh áo trắng đến gào khóc thảm thiết. Người phủ Nghiêm thấy kẻ nọ khóc lóc thật tình, quên bẵng lời Nghiêm Thế Phiên dặn, cho y vào linh đường. Thư sinh nọ nhào tới quan tài còn chưa đậy nắp, kêu khóc thêm một chập, tới khi y đi rồi, phủ Nghiêm mới phát hiện một cánh tay Nghiêm Thế Phiên đã bị gã thư sinh kia lấy đi mất. Về sau phủ Nghiêm kiểm kê lại, phát hiện bức Thanh minh thượng hà đồ cũng mất nốt. Có điều họ chẳng hơi đâu điều tra, bởi sau khi Nghiêm Thế Phiên chết không lâu, Nghiêm Tung cũng bị kẻ thù chính trị đánh đổ. Lúc kê biên tài sản phủ Nghiêm, triều đình thấy có Thanh minh thượng hà đồ, bèn thu vào nội phủ.”

“Khoan đã...” Tôi cắt lời chị Tố, “Bà nhầm rồi thì phải? Chẳng phải bà nói Thanh minh thượng hà đồ bị gã thư sinh kia đánh cắp rồi sao? Sao triều đình còn tìm được ở phủ Nghiêm?” Chị Tố đáp, “Cậu nghe không kỹ thì có. Tôi hỏi nhé, phủ Nghiêm tổng cộng có mấy bức Thanh minh thượng hà đồ?”

“Một bức, à không, hai bức. Bản gốc của Trương Trạch Đoàn và bản sao của tên Vương.” Tôi sực hiểu ra.

“Đúng vậy. Thư sinh nọ cầm đi một bản, triều đình thu giữ một bản. Hai bản gần như giống hệt nhau, rốt cuộc bức nào thật bức nào giả, trừ kẻ lành nghề như Thang Thần ra, chẳng ai biết được.” Giọng chị Tố đều đều, nhưng tôi nghe ra ẩn ý của bà ta, “Bức được đưa vào nội chủ nhà Minh, chưa chắc đã là thật.”

“Những câu chuyện báo thù từ thời Minh liên quan gì tới Lão Triều Phụng?” Tôi kéo chủ đề câu chuyện về thì hiện tại. Câu chuyện của Vương Thế Trinh quả là ngoắt ngoéo, nhưng dù sao cũng từ thời Minh, đối với tôi, hiện thực mới là quan trọng nhất.

“Cậu nghe tôi kể đã. Bức Thanh minh thượng hà đồ được thu vào nội phủ, dưới thời Vạn Lịch do đại thái giám Phùng Bảo cất giữ. Sau đó chế độ chuyển từ Minh sang Thanh, nó cũng qua tay mấy người, cuối cùng rơi vào tay hoàng thất Mãn Thanh, được Gia Khánh đế xếp vào Thạch cừ bảo cấp tam biên* giữ gìn cẩn mật. Sau đó nữa thì bị Phổ Nghi đưa đến Trường Xuân, lưu lạc dân gian, sau giải phóng mới được đưa về Cố cung...”

Tôi rúng động, “Ý bà là bức Thanh minh thượng hà đồ trong Cố cung hiện giờ thực ra là bản sao của tên Vương, bị Lão Triều Phụng nhìn lầm thành bản thật ư?”

Chị Tố khẽ lắc đầu, “Tôi không dám chắc, thầy tôi cũng không dám chắc, tất cả đều là truyền thuyết, thế nên mới cần cậu kiểm chứng. Theo lý, câu chuyện của Vương Thế Trinh đã được lưu truyền rất rộng, người thời đó có nhiều ghi chép nhắc đến, thậm chí còn cải biên thành kịch Một nắm tuyết, chẳng có gì là bí mật. Những chuyên gia lão luyện tham gia giám định không lý nào không biết chuyện này, rất khó bỏ qua sơ hở đó. Nhưng nghi vấn mà thầy tôi phát hiện, không chỉ có vậy.”

Chị Tố vẫy tôi lại gần ghé tai nói nhỏ mấy câu. Thoạt tiên tôi bàng hoàng, sau đó gật đầu lia lịa, cuối cùng nói đã nhớ cả. Bà ta bắt tôi lặp lại lần nữa, thấy không còn gì sai sót, mới như trút được gánh nặng, “Tự do của tôi là chuyện nhỏ, Thanh minh thượng hà đồ mới là chuyện lớn. Nếu cậu có thể từ đó mà tóm được Lão Triều Phụng thì coi như tôi không uổng công chịu khổ mấy năm nay.”

Dứt lời bà ta thở hắt ra, trong bóng tối, vóc dáng bà ta trông vô cùng võ vàng yếu ớt. Tôi ngưỡng mộ nhìn đại sư mù trước mặt, vỗ ngực cam đoan, “Bà yên tâm, rời khỏi làng Thành Tế tôi sẽ báo cảnh sát ngay, rồi lập tức quay về thủ đô tới Cố cung kiểm tra, không dám chậm trễ.”

Chị Tố giơ một ngón tay, “Tôi đề nghị, trước hết cậu đừng báo với Minh Nhãn Mai Hoa. Mấy ông già bà lão đó ai cũng có lòng riêng, cậu nói với họ, chẳng biết sẽ dẫn tới sóng gió gì nữa.”

Tôi vâng dạ, hết mực tán đồng. Lần này tôi tới Trịnh Châu cũng giấu giếm Hội, dĩ nhiên không đời nào kể với họ. Huống hồ trước giờ tôi vẫn không sao đoán được bụng dạ nhà họ Lưu. Nếu kể lại chuyện này cho họ, có lẽ Lưu Nhất Minh sẽ tìm cớ ngăn cản, thế là mọi chuyện đi tong. Chừng nào điều tra rõ ràng mọi chuyện, tôi đem khoe với họ cũng chẳng muộn, tới lúc ấy, thái độ Lưu Nhất Minh sẽ thế nào nhỉ.

“À phải, tôi còn chuyện riêng muốn nhờ cậu.” Chị ﻿Tố nói. Sau đó tôi nghe tiếng bà ta đi tới một góc khác trong phòng, mở ngăn kéo ra, rồi lại quay về chỗ. Đoạn bà ta nhét một vật nho nhỏ vào tay tôi, bề mặt hơi gồ ghề, sờ thì thấy có lẽ là một thủy trì* sứ cánh sen.

“Nếu có cơ hội thì giao vật này cho Hoàng Khắc Vũ.” Chị Tố gắng giữ giọng đều đều, song tôi vẫn nhận ra vẻ ngại ngùng. Tôi thầm nghĩ, tính ra năm xưa khi Hoàng Khắc Vũ đến Trịnh Châu, chị Tố mới vừa đôi tám, chớm biết yêu, chưa chừng giữa hai người lại có một đoạn... ừm, kẻ hậu bối chúng tôi thực không nên đoán mò.

Tôi không dám để lộ những suy nghĩ lung tung ấy, ngoan ngoãn cất thủy trì vào túi ngực. Chị Tố cầm chiếc cốc cỡ đại bằng sứ Đường trên bàn làm việc, ực một ngụm trà nguội ngắt, “Những điều cần dặn tôi đã dặn cả rồi, tiếp theo đây phải xem làm sao để đưa được cậu ra ngoài.”

Tôi vỗ trán, quên khuấy vấn đề cấp thiết trước mắt. Tối qua náo động như vậy, e rằng hôm nay đám bảo vệ sẽ tăng cường cảnh giác, muốn trốn chắc chắn khó hơn nhiều. Chị Tố nghĩ ngợi giây lát, chợt hỏi, “Cậu có sợ bẩn không?”

Tôi ngẩn ra rồi đáp không sợ. Bà ta gật đầu rồi nhặt mấy túi ni lông dưới đất đưa cho tôi, tôi còn chưa hiểu đầu cua tai nheo gì thì bà ta lại cầm lên một thứ.

Tuy trong phòng tối tăm không trông rõ hình dạng, nhưng tôi vẫn thấy vật nọ lấp lóe đèn xanh, còn phát ra tiếng lẹt xẹt.

“Cậu có trốn ra được hay không, phải nhờ vào nó.”

Trong tay bà ta là một máy bộ đàm cầm tay công suất nhỏ.

Thứ này tôi cũng từng dùng, phạm vi liên lạc được đến mấy trăm mét. Xưởng gốm này không rộng lắm, không cần bắc dây điện thoại chuyên dụng, dùng cái này tiện hơn. Có điều bọn chúng cho riêng bà ta một cái, có thể thấy khá là trọng vọng.

Chị Tố cầm bộ đàm, thành thạo xoay nút rồi nói, “Xong rồi, tới nhận hàng đi.”

Bà ta nhắc lại ba lần, đầu kia mới có tiếng đáp, giọng ngái ngủ thấy rõ, “Chị Tố à, trời chưa sáng mà? Bình thường chẳng phải tám giờ mới nhận sao? Thợ tráng men chưa ngủ dậy nữa.” Chị Tố lạnh lùng, “Các chú phải đến lấy ngay. Bằng không hoa văn bị ẩm lại biến dạng thì đừng trách tôi.” Đầu kia làu bàu mấy tiếng, cuối cùng vẫn đồng ý.

Chị Tố kể rằng bà ta thường làm việc về đêm nên sáng sớm hôm sau thợ sẽ tới lấy những đồ đã được trang trí đi, đưa sang phòng bên cạnh tráng men rồi cho vào lò nung. Bởi thế giờ bà ta gọi bọn chúng tới lấy sớm hơn, sẽ không gây nghi ngờ. Đoạn bà ta lại cặn kẽ chỉ cho tôi từng đường đi nước bước, tôi nghe xong chỉ biết bối rối nhệch miệng, gắng gượng đồng ý.

Chẳng bao lâu sau, thợ tráng men đã tới trước cửa, áng chừng bảy tám người, ngáp dài ngáp ngắn. Chị Tố mở cửa cho chúng vào, nhưng không cho bật đèn. Có lẽ chúng đã quen với tính chướng của chị Tố, cũng chẳng tranh cãi, ai nấy mò mẫm chuyển đồ trong bóng tối.

Vừa chuyển chúng vừa phàn nàn rằng phải bắt trộm đến nửa đêm, chẳng được ngủ gì cả. Chị Tố hỏi đã bắt được trộm chưa, chúng đáp rằng chưa thấy. Nghe nói Chung Ái Hoa bình yên vô sự, tôi vững dạ hẳn.

Đám thợ sắp thành hàng dài, mỗi tên ôm phôi gốm đi cách nhau vài ba bước. Đột nhiên chị Tố kéo tên cuối cùng lại nói, “Đại Xuyên đợi tí đã, tôi hỏi cái này.” Tên kia ngẩn ra rồi quay lại.

Tôi đã ôm sẵn một lọ lục bình to tướng để che mặt, thừa lúc ấy chen vào cuối hàng, thay chỗ y. Đám người này tên nào tên nấy mắt đều díp lại, trong phòng lại tối, chẳng ai nhận ra người đi cuối đã bị thay thế.

Tôi chẳng có cách nào từ biệt chị Tố, đành nhủ bụng một câu chúc phúc rồi theo đoàn người rồng rắn ra ngoài. Chị Tố nắm bắt thời gian cực chuẩn, giờ là thời khắc tốt nhất trước lúc bình minh, chẳng ai để ý tới toán người này. Chúng tôi đi được chừng 20 mét thì tới một gian xưởng mái bằng rộng rãi hơn. Đây hẳn là nơi tráng men, trước cửa chất một đống bột men màu trắng chưa hòa với nước. Tôi đi đến cạnh đống bột, thở hắt ra, khẽ trượt chân đi, cả người lẫn lọ ngã vào đống bột, tức thì dính đầy vụn men, mặt bự phấn, trông như thằng hề xiếc.

Mấy tên đi trước lũ lượt quay lại, không trông rõ mặt tôi, cứ ngỡ tôi là tên Đại Xuyên nọ, bèn cười ha hả trêu, giờ nhét luôn mày vào lò nung thế là được một con búp bê sứ. Tôi cố tình lúng búng mấy câu trong miệng, ra dấu phải đi cọ rửa cho sạch, bảo chúng cứ vào xưởng trước rồi quay người chạy về phía con kênh cạnh xưởng. Dọc đường bảo vệ thấy một kẻ cả người dính đầy bột trắng phớ cuống quýt chạy ra kênh rửa đều cười cợt, chẳng ai nghi ngờ.

Tới bờ sông, tôi nhét máy ảnh của Chung Ái Hoa, di động và ví tiền của mình vào túi ni lông, đội lên đầu rồi bơi qua. Con sông này không sâu, tôi lại bơi giỏi, chẳng mấy chốc đã sang bờ bên kia. Bột phấn bị rửa trôi hết, dĩ nhiên cả người cũng ướt sũng. Tôi chẳng còn bụng dạ nào hong khô, guồng chân chạy như bay qua bờ sông, băng qua mấy thửa ruộng mới dừng lại cạnh con kênh dẫn nước khuất nẻo, thở hồng hộc.

Từ đây trở đi, coi như tôi đã thoát khỏi phạm vi khống chế của đám người ở Viện nghiên cứu gốm Nhữ Thuận Châu. Tôi xác định phương hướng rồi men theo bờ rừng bờ ruộng đi về phía Đông hơn hai tiếng, mới tới đường huyện; chặn một chiếc xe buýt tuyến ngắn chuyên chạy qua mấy thôn làng rồi bước lên xe trong ánh mắt ngạc nhiên của hành khách và tài xế. Đến thị trấn gần đó, tôi mua mấy bộ đồ, tạt vào một nhà nghỉ chỉnh trang lại chút chút rồi tiếp tục bắt xe về Trịnh Châu.

Về tới Trịnh Châu, tôi chạy thẳng đến quán mì Lưu Ký, nơi hẹn gặp Chung Ái Hoa. Hỏi thăm ông chủ thì được ông ta đưa cho một tờ giấy ghi số điện thoại. Tôi bấm số gọi ngay, đầu kia nhanh chóng vang lên giọng mừng rỡ của Chung Ái Hoa, trò chuyện mấy câu, cậu ta bảo tôi đợi một lát rồi dập máy. Chưa đầy mười phút, Chung Ái Hoa thở hồng hộc chạy vào quán. Thấy cậu ta đầu tóc bù xù, quần áo vẫn tanh tanh mùi nước, tôi biết ngay sau khi quay về cậu ta vẫn chưa kịp tắm rửa thay quần áo, không khỏi vừa cảm động vừa áy náy.

Chung Ái Hoa gặp tôi cũng mừng như điên, nhìn trái ngó phải, thấy tôi không mất tay mất chân mới yên tâm ngồi xuống, gọi hai bát mì to, cho nhiều tỏi, nói là để trục hàn.

Chúng tôi vừa ăn mì vừa trao đổi những chuyện sau khi tách ra. Thì ra Chung Ái Hoa tách khỏi tôi, cũng chạy thẳng đến bờ sông. Cậu ta bơi rất giỏi, men theo sông chừng mười dặm mới lên bờ. Sau khi về Trịnh Châu, Chung Ái Hoa gọi điện cho tôi thấy tắt máy, đành gửi số điện thoại lại cho ông chủ tiệm mì, định rằng nếu sau hai mươi tư giờ tôi vẫn bặt vô âm tín, sẽ lập tức báo cảnh sát tới cứu người. Dĩ nhiên sau đó cậu ta cũng chẳng ngồi không, mà huy động tất cả quan hệ của mình để điều tra về làng Thành Tế. Làng này thuộc huyện Thuận Châu, nằm giữa Trịnh Châu và Lạc Dương, được coi là nơi đặt nền móng cho hàng mỹ nghệ phỏng cổ. Kẻ đứng tên ở Công ty vận tải Chấn Viễn chính là trưởng làng.

Chung Ái Hoa và tôi có thể coi là hoạn nạn có nhau nên lần này tôi không giấu giếm gì nữa, kể hết chuyện về chị Tố và Lão Triều Phụng cho cậu ta nghe. Chung Ái Hoa vừa nghe vừa ăn, nghẹn mì đến trợn ngược mắt lên. Cậu ta vốn chỉ nghĩ rằng đám người kia làm hàng giả, giờ hóa ra chúng còn dính líu tới bắt giữ người trái phép nữa.

Thình lình Chung Ái Hoa đập bàn hào hứng nói, “Tốt quá! Làng Thành Tế chẳng phải vẫn núp bóng hàng mỹ nghệ phỏng cổ ư? Thế thì chúng ta báo cảnh sát điều tra chúng về việc bắt giữ chị Tố trái phép. Tới lúc đó chỉ cần chị Tố đứng ra làm chứng thì làng Thành ﻿Tế cầm chắc tội làm giả văn vật.”

“Ừm, cách này hay đấy.” Tôi gật gù. Một mũi tên trúng hai con chim, vừa cứu được chị Tố, lại phá được ổ nhóm làm hàng giả.

“Chuyện này cứ giao cho em, thế anh định làm gì đây?”

Tôi xua tay nhìn ra ngoài cửa sổ, “Anh còn việc quan trọng, phải quay về Bắc Kinh. Anh không thể để chị Tố thất vọng được.” Chung Ái Hoa phụ họa, “Em hiểu rồi. Ở Bắc Kinh em cũng có mấy người bạn làm báo, có cần em giới thiệu với anh không? Có lúc định hướng dư luận một cách hợp lý cũng quan trọng lắm đấy.”

Nghe Chung Ái Hoa nói, tôi bừng tỉnh. Nếu nghi ngờ của thầy chị Tố là đúng thì bức Thanh minh thượng hà đồ quả có vấn đề, sau khi tôi tìm ra chân tướng, ắt phải dựa vào sức ép dư luận xé to chuyện này ra mới có thể gây tiếng vang. Tôi không có bạn bè làm báo, cũng chẳng muốn dựa vào Minh Nhãn Mai Hoa, giờ được câu này của cậu ta, thực quý ngang tặng than trong tuyết.

Tôi bèn hỏi cách liên lạc với mấy người bạn của Chung Ái Hoa ở Bắc Kinh rồi bàn nhau khi nào nên đăng chuyên đề vạch trần hang ổ làm giả văn vật lên báo.

Theo tôi nghĩ, tốt nhất là để vụ việc Thanh minh thượng hà đồ và làng Thành Tế nổ ra cùng lúc, tạo sức ép trên nhiều mặt trận, chứng thực lẫn nhau, bảo đảm Lão Triều Phụng sẽ đi tong. Chung Ái Hoa luôn miệng khen hay, mắt sáng lên, xoa xoa tay, rõ ràng phương pháp này trúng ý cậu ta. Cũng phải thôi, bất cứ phóng viên nào có tư liệu sống về việc “Bắt kẻ đứng sau điều hành đường dây làm giả văn vật trên toàn quốc” chẳng mừng như bắt được vàng.

“Oa, anh siêu quá! Vừa có lý luận vừa có phương pháp, còn cả một bầu nhiệt huyết không bị thế tục vấy bẩn! Nếu giới giám định ai cũng như anh có phải tốt không.”

Nghe Chung Ái Hoa khen, tôi cũng phát ngượng, vội xua tay lia lịa, “Đừng nói thế, việc anh nên làm thôi mà. Trừ giả giữ thật vốn phải là gốc rễ của Minh Nhãn Mai Hoa mới đúng.” Chung Ái Hoa vội vàng rút sổ tay ra, hí hoáy ghi lại, “Câu này hay thật, em định lấy ra làm tiêu đề bài báo. À, phải rồi, nếu bài viết theo giọng kể của anh có được không?”

“Không hợp đâu...” Tôi nhíu mày.

“Báo chí yêu cầu tính chân thực, huống hồ anh làm việc đúng đắn, đâu có gì mất mặt. Chỉ ra sức tuyên dương những việc đúng đắn mới có thể phát huy chính nghĩa, thanh lọc nền nếp xã hội.” Nói tới đây, Chung Ái Hoa ưỡn ngực, cười đầy tự hào, “Đừng quên sứ mệnh của Watson là ghi lại phong thái của Holmes chứ.”

Chung Ái Hoa giỏi nói những lời đao to búa lớn hơn tôi nhiều, tôi nghe tràng “xã luận” của cậu ta mà choáng váng, thầm nghĩ chuyện này cũng chẳng có gì xấu, bèn nhận lời. Chung Ái Hoa bèn rút máy ghi âm ra, nói là muốn ghi lại, tôi bèn thuật lại lần nữa mọi chuyện từ Trịnh Châu đến làng Thành Tế.

Ăn mì xong, chúng tôi cũng đã trao đổi hòm hòm. Chung Ái Hoa xung phong đi mua vé về Bắc Kinh cho tôi còn tôi lo tìm nhà trọ thuê một phòng theo giờ, tắm nước nóng cho thoải mái, đoạn ngả người xuống giường. Tôi mơ màng chợp mắt một lúc, song không sao ngủ nổi, chợt nhớ tới thủy trì chị Tố gửi cho Hoàng Khắc Vũ bèn lấy ra mân mê ngắm nghía. Lúc bà ta đưa cho tôi, trời còn tối mịt, sau đó tôi lại mải chạy trốn, chưa có lúc nào nhìn kỹ.

Thủy trì này màu trắng sữa, vẽ hình non nước bằng men xanh bao quanh, mây lưng chừng núi, thuyền nổi giữa dòng, phong cách tổng thể vô cùng tĩnh tại, kỹ thuật cũng rất điêu luyện. Tôi lật úp nó lại, thấy dưới đáy có một lạc khoản hình vuông đề “Mai tố lan hương”, chẳng rõ có ngụ ý gì. Tôi săm soi ngắm nghía nó hồi lâu rồi ngủ thiếp đi.

Khi tôi tỉnh lại, Chung Ái Hoa đã đưa vé tàu đến. Tôi dặn dò cậu ta mấy câu rồi lên tàu về Bắc Kinh. Về đến Lưu Ly Xưởng, bước vào Tứ Hối Trai, tôi mới thở phào nhẹ nhõm, coi như đã về nhà. Yên Yên vẫn chưa về, tôi gọi điện mãi không được, có lẽ cô đang bận; Phương Chấn đi công tác, cục trưởng Lưu cũng không tới quấy rầy, cả Minh Nhãn Mai Hoa dường như đều đang bận rộn cải tổ, đến nỗi gần như quên bẵng kẻ tầm thường là tôi.

Nói thực lòng, tôi cũng thấy hơi trống trải. Rồi lại tự cười mình mâu thuẫn, chê người ta phiền phức, giờ người ta chẳng ngó ngàng đến lại thấy hụt hẫng.

Thực ra tình hình này rất đúng ý tôi, mọi người không chú ý, tôi càng dễ tập trung điều tra về Thanh minh thượng hà đồ.

Tôi nghỉ ngơi trong cửa hàng một lát rồi gọi điện cho giáo sư Trịnh. Giáo sư Trịnh là thầy Dược Bất Nhiên, lấy người của Minh Nhãn Mai Hoa nên cũng coi như một nửa thành viên của Hội. Minh Nhãn Mai Hoa không chỉ có cha truyền con nối, trừ năm dòng họ Lưu, Hoàng, Thẩm, Dược, Hứa, còn có những thành viên không chính thức như họ hàng, thầy trò, bạn bè, môn khách, huynh đệ kết bái của người trong Minh Nhãn Mai Hoa. Tới nay, Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa cũng có quan hệ với rất nhiều đơn vị nghiên cứu khoa học và trường đại học, thành viên lại càng thêm phức tạp. Người như giáo sư Trịnh, nói theo cách thời xưa là khách khanh, giờ thì mang danh cố vấn cho Hội.

Sau khi Dược Bất Nhiên làm phản, giáo sư Trịnh cũng lấy làm ân hận, lại đâm ra thân thiết với tôi. Ông cụ thường tới hiệu tôi ngồi chơi xơi nước, dạy tôi chút ít, có lúc hứng lên còn bán hộ vài món. Tôi vẫn nghi ngờ chẳng biết có phải ông đã chuyển toàn bộ tình cảm với Dược Bất Nhiên sang tôi không.

Thấy tôi gọi tới, giáo sư Trịnh vui vẻ hỏi mấy hôm nay tôi làm gì. Tôi úp mở đáp rằng đi lấy hàng, rồi hỏi ông có cách nào để chiêm ngưỡng tận mắt bức Thanh minh thượng hà đồ không. Giáo sư Trịnh ngẩn ra hỏi, sao cậu lại đổi sang nghiên cứu thư họa thế. Tôi bèn giải thích rằng muốn nâng cao trình độ văn hóa nên đang phải học thêm, thấy nhắc tới bức tranh này thành thử muốn xem tận mắt. Giáo sư Trịnh nói việc này rất khó, Thanh minh thượng hà đồ là quốc bảo cấp cao, được bảo tồn nghiêm ngặt trong phòng tranh ở Cố cung, không mở cho dân thường. Trừ phi có triển lãm quan trọng, bằng không muốn mở phòng tranh phải qua mười mấy lượt thủ tục và mấy ban ngành phê duyệt, còn cần lý do cực kỳ thuyết phục.

“Đừng nói cậu mà ngay Lưu Nhất Minh muốn xem cũng chưa chắc được phê duyệt. Cậu bỏ ý định ấy đi.” Giáo sư Trịnh chốt lại.

Tôi đã lường trước chuyện này nên cũng chẳng lấy gì làm thất vọng, cầm ống nghe hỏi tiếp, “Thế hồi trước khi đưa tranh về Cố cung, có những ai tham gia tổ giám định ạ?” Giáo sư Trịnh ngờ vực hỏi lại, “Cậu hỏi chuyện này làm gì?”

“Tôi tò mò thôi.” Tôi viện cớ. May mà giáo sư Trịnh không gặng tiếp, chỉ nghĩ ngợi một lát rồi đáp, “Nếu tôi nhớ không lầm thì danh sách đó được bảo mật.”

“Có gì mà phải bảo mật?” Tôi thắc mắc.

“Cậu đã nghe chuyện Văn Cơ quy Hán đồ* chưa?” Rồi như đoán chắc tôi không biết, chẳng đợi trả lời, giáo sư Trịnh đã nói luôn, “Trước đây Cố cung từng thu được một bức Văn Cơ quy Hán đồ, lạc khoản đề Nam Tống, nên cho là tranh của Lý Đường, một trong bốn danh gia thời Nam Tống. Về sau bức tranh này lưu lạc đến Đông Bắc, được nhà nước thu lại giao cho Quách Mạt Nhược cầm đầu nhóm thẩm định. Lão Quách phát hiện thấy trên bức họa có mấy chữ ‘Chì Ứng ty Trương ﻿X vẽ’, X là chữ gì thì không nhìn rõ. Sau khi xem xét kỹ lưỡng, ông ta cho rằng đó là chữ Vũ. Thế là bức tranh này lại được quy thành tác phẩm của Trương Vũ thời Kim. Cậu nên biết giám định thư họa có tính chủ quan rất cao nên kết luận này đã gây ra nhiều tranh cãi gay gắt, rất nhiều người khăng khăng cho là Lý Đường vẽ, thậm chí có kẻ còn mang cả ba lô tư liệu đến tận Bắc Kinh tìm Quách Mạt Nhược tranh luận, ngày nào cũng có khách đến tận nhà tìm, phiền phức hết chỗ nói, khiến ông ta không sao chịu thấu.”

“Thế nên phải giữ kín danh sách các thành viên tham gia giám định Thanh minh thượng hà đồ?”

“Đúng vậy, họ không nêu tên chuyên gia cụ thể nào cả, mà chỉ công bố kết luận dưới danh nghĩa tổ giám định. Chỉ có cục trưởng Cục Quản lý hiện vật văn hóa bấy giờ là ngài Trịnh Chấn Đạc để lộ tên thôi, ông ấy là tổ trưởng tổ giám định.”

“Dù là người trong Minh Nhãn Mai Hoa cũng không được xem danh sách này ư?” Giọng tôi đầy thất vọng.

“Cũng chưa chắc... Thôi được, để tôi hỏi giúp cậu. Cậu cứ ở nhà đợi, đừng đi đâu nhé.” Giáo sư Trịnh nói như đang dỗ trẻ con vậy.

Đặt điện thoại xuống, tôi nghĩ ngợi một lát rồi liên lạc với một người bạn làm báo của Chung Ái Hoa ở Bắc Kinh. Tôi gọi tới, thấy ông ta rất vồn vã, xem ra Chung Ái Hoa đã có lời gửi gắm trước, thằng này làm việc đúng là chu đáo. Người nọ tên Lạc Thống, là phó tổng biên tập Tin chiều thủ đô, lượng in ấn cực lớn, rất có sức ảnh hưởng. Lạc Thống ít nhiều cũng biết về vụ việc đầu Phật nên rất tò mò về tôi, nói rằng chỉ cần tôi lấy được chứng cứ xác thực, ông ta sẽ cho đăng báo ngay.

Sắp xếp mọi chuyện xong xuôi, tôi quay ra dọn dẹp nhà cửa. Tôi có thói mỗi khi gặp phải việc lớn cần bình tĩnh suy xét, sẽ xoay ra dọn nhà để bình tâm lại, sắp xếp phân loại đồ đạc trong nhà đâu ra đấy có thể khiến tâm trí bình ổn thông suốt, khỏi lơ là sơ sót.

Giờ chỉ cách Lão Triều Phụng một bước, tôi không muốn để xảy ra sơ suất gì.

Tôi lấy từng món cổ vật trong nhà ra lau sạch rồi lại bọc vào, sau đó quét sạch sàn nhà, bỏ áo khoác và quần vào máy giặt. Nghe “coong” một tiếng, tôi mới nhớ ra trong túi áo khoác còn thủy trì của chị Tố, vội lấy nó ra, đắn đo giây lát, quyết định chưa đưa cho Hoàng Khắc Vũ vội. Lỡ như giữa hai người có nghiệt duyên thật, thấy tín vật hẹn ước ông ta lại xúc động phát bệnh tim, chẳng phải Yên Yên sẽ chém chết tôi sao. Đợi xong xuôi mọi chuyện, Yên Yên trở về, nhờ cô đưa cho ông ta thì hơn. Nghĩ vậy tôi tiện tay đặt sang một bên, tiếp tục công việc.

Dọn dẹp một lượt, hết hơn hai tiếng. Làm xong, tôi nằm lăn ra giường thở hồng hộc, chợt nghe bên ngoài có tiếng gõ cửa. Ngỡ là khách, tôi uể oải đáp hôm nay không bán hàng, nào ngờ bên kia quát lên, “Hứa Nguyện cậu giỏi lắm! Mau ra đây!” Ngẩng lên nhìn, hóa ra giáo sư Trịnh đích thân đến, còn xách hai chai bia và một túi lạc cay Tứ Xuyên.

Tôi vội chạy ra đón, tươi cười đỡ lấy bia và lạc. Giáo sư Trịnh vào đề ngay, “Tôi hỏi hộ cậu rồi, danh sách bảo mật, muốn xem cũng được, cứ lấy thư giới thiệu của Quốc vụ viện đem đến.”

“Thế cũng ngang bằng không cho xem rồi... Thấy giáo sư đến tận đây, tôi cứ tưởng có tin vui cơ đấy.” Tôi bốc một nắm lạc trong túi, xát vỏ rồi nhai lai rai.

Giáo sư Trịnh nhíu mày, “Ý cậu là tôi không làm được việc thì không được đến đây đúng không?” Tôi vội phân trần đầu có, hoan nghênh giáo sư ngày nào cũng đến, được giáo sư đại học trông hàng hộ lợi hết chỗ nói. Giáo sư Trịnh hừm một tiếng, tự bê ghế ra ngồi. Tôi lấy đĩa đổ lạc vào, rồi lấy thêm hai cái cốc, khui bia ra.

Giáo sư Trịnh hớp một ngụm nhỏ, nhón hai viên lạc lên, “Chuyến này cậu đi mất mấy ngày làm tôi chẳng có ai nói chuyện.”

“Những người khác đâu ạ?”

“Ôi chao, ai cũng bận bịu cả. Hội định cải tổ, đâu phải chuyện vừa, giờ mọi người đều xoay như chong chóng quanh việc này, chỉ có tôi rảnh rỗi thôi.” Giáo sư Trịnh nói vẻ tự trào rồi lại uống thêm hớp nữa, mặt bắt đầu đỏ lên. Ông mê rượu nhưng tửu lượng rất kém, đành uống ít bia cho đỡ nghiền. Thấy ông có vẻ buồn, tôi hỏi dò, “Họ không cho giáo sư tham gia ư?”

Giáo sư Trịnh đặt “cạch” cốc bia xuống bàn, nhìn tôi, “Cậu đừng nghĩ tôi oán trách vì bị xem nhẹ, chẳng qua có vài chuyện tôi nghĩ không thông thôi. Tôi xem phương án của ông Lưu rồi, cảm thấy nếu hội cải tổ theo hướng đó, tính chất cũng sẽ khác đi nhiều. Minh Nhãn Mai Hoa vốn làm gì hả? Trừ giả giữ thật! Nhưng sau khi cải tổ, lại định mở sàn đấu giá.”

“Đấu giá ư?” Tôi kinh ngạc, không ngờ hội lại muốn thay đổi theo hướng này.

Giáo sư Trịnh thao thao xổ ra một tràng. Bấy giờ tôi mới biết Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa cải tổ là để xây dựng sàn đấu giá cổ vật tư nhân đầu tiên trong nước. Sàn đấu giá vẫn còn khá mới ở trong nước, gần đây chính sách quốc gia lại vừa nói lỏng, với tầm nhìn và tham vọng của Lưu Nhất Minh, nhất định ông ta muốn nắm bắt cơ hội lần này để chiếm lấy thị trường, trở thành Sotheby's hay Christie's. Với thị trường cổ vật, sàn đấu giá nghĩa là gì? Là bản tuyên ngôn, là đội tuyên truyền, là máy gieo hạt. Nó là chiếc mô tơ công suất cực mạnh, có thể mở rộng thị trường cổ vật cao cấp, thay đổi hoàn toàn diện mạo giới cổ vật Trung Quốc. Chỉ cần đưa ra đấu giá một hai món văn vật giá trên trời, cả thị trường sẽ bị kéo theo, tới lúc đó anh muốn món gì nổi lên, nó sẽ gây sốt trên thị trường; anh bảo món nào bao nhiêu tiền, nó sẽ có giá bấy nhiêu. Nắm được xu hướng và giá cả thị trường, ắt thu được lợi ích khổng lồ.

Dựa vào thanh danh bao nhiêu năm trong giới của Minh Nhãn Mai Hoa, mở sàn đấu giá ắt sẽ khẳng định ngay được địa vị. Có Minh Nhãn Mai Hoa chống lưng, còn sợ sàn đấu giá bán đồ giả hay sao? Có điều sàn đấu giá liên quan tới rất nhiều thứ, vô cùng phức tạp, quan hệ, chính sách, vốn liếng, chuyên gia, đều không được thiếu, càng không thể không có sự ủng hộ của cả giới cổ vật. Khối lượng công việc khổng lồ như thế, hèn nào Minh Nhãn Mai Hoa luôn chân luôn tay.

“Mở sàn đấu giá sẽ kiếm được hơn trước đây nhiều, song lợi ích chồng chéo trong Minh Nhân Mai Hoa quá rộng quá phức tạp, cũng không hề đơn giản. Giờ xã hội luôn hô hào phải nhắm đến kinh tế, nhưng Hội ta không thể nhất thời hăng lên, tham cái lợi trước mắt mà hủy hoại danh tiếng, phải không nào? Minh Nhãn Mai Hoa làm thế này sẽ trở thành trọng tài bóng đá, sớm muộn cũng xảy ra chuyện. Ai ai cũng bảo chế tạo tên lửa đạn đạo còn chẳng bằng bán trứng luộc trà, tôi nghe mà bực cả mình. Không ngờ Minh Nhãn Mai Hoa chúng ta cũng định nhắm đến kinh tế…” Giáo sư Trịnh lắc chai bia, “Ôi thôi, không nói chuyện đó nữa, nói về cậu đi, sao cậu tự dưng lại quan tâm tới Thanh minh thượng hà đồ vậy, nó đâu thuộc chuyên môn của cậu?”

“Tôi nói rồi đấy thôi, định học hỏi nâng cao trình độ văn hóa mà.”

Giáo sư Trịnh nhìn tôi rồi dằn mạnh chai bia xuống bàn, bực dọc, “Tôi bảo thủ thật, nhưng không ngu. Nếu cậu muốn nghiên cứu thì sách vở tài liệu đầy ra đấy, việc gì phải khăng khăng hỏi danh sách tổ giám định?”

“Ài... việc đó…” Tôi nhất thời cứng họng, cuối cùng đành thở dài nhìn ông, “Tôi không muốn dối giáo sư, giờ tôi chưa thể tiết lộ chuyện này được.”

“Có liên quan tới Hứa Nhất Thành à?” Giáo sư Trịnh nghiêm mặt hỏi.

Tôi gật đầu, đây không phải dối trá, nhưng tôi không thể nói gì thêm. Chị Tố đã dặn dò tôi tạm thời đừng đánh động Minh Nhãn Mai Hoa. Chẳng biết Lão Triều Phụng đã cài cắm bao nhiêu kẻ nằm vùng vào đó, nên tôi không thể hoàn toàn tin tưởng ai cả.

Giáo sư Trịnh có lẽ cũng hiểu nỗi niềm khó nói ﻿ấy. Ông lặng thinh nhìn tôi, khóe miệng mấp máy, song cuối cùng vẫn không hỏi gì thêm, chỉ vỗ vai tôi khàn khàn nói, “Tôi không hỏi nữa, khi nào thích hợp cậu cho tôi biết vậy.” Tôi biết ông lại nhớ tới Dược Bất Nhiên, gã là học trò ông yêu quý nhất, song cuối cùng lại phản bội, khiến ông sốc nặng, không thể mở miệng nói với tôi rằng cậu cứ tin ở tôi. Tôi áy náy nhìn ông rồi giơ cốc lên.

Hai chúng tôi lẳng lặng chạm cốc uống cạn, lại nhai thêm mấy viên lạc. Có lẽ thấy không khí có phần gượng gạo, giáo sư Trịnh bèn nói, “Thực ra cũng chưa hẳn không lấy được danh sách.” Nghe vậy, tôi cảm động ngước lên nhìn ông. Dù tôi không chịu nói rõ, song ông vẫn định giúp một tay. Chẳng rõ đây là chuộc tội, hay là tin tưởng nữa.

“Giáo sư đâu cần miễn cưỡng...”

Giáo sư Trịnh giơ tay ngăn tôi lại, tỏ ý không cần để tâm rồi nói, “Muốn biết danh sách có những ai thì khó. Nhưng nghĩ ngược lại, nếu cậu đã nhắm trúng ai đó, muốn biết người ta có trong danh sách không, thì khá dễ.”

Tôi sáng mắt lên, giáo sư Trịnh nói chí phải. Nếu tôi đã có mục tiêu xác định, muốn biết người đó có tham gia giám định Thanh minh thượng hà đồ không thì có thể chứng thực bằng nhiều cách, không cứ gì phải thông qua danh sách. Đơn giản nhất là đi hỏi chính người đó, hoặc tìm hiểu xem thời gian đó y đang ở đâu làm gì, hay hỏi han người bên cạnh y, tóm lại là có rất nhiều đường.

“Thế cậu nhắm được ai chưa?”

Tôi nghĩ ngợi rồi đáp, “Ừm... Chưa xác định được cụ thể, nhưng có lẽ là người của Minh Nhãn Mai Hoa.” Giáo sư Trịnh đặt cốc xuống, trầm tư giây lát, “Giám định tranh chữ là nghề của nhà họ Lưu, mà kẻ có tư cách tham gia tổ giám định Thanh minh thượng hà đồ cũng chỉ vỏn vẹn mấy người thôi. Cậu không phải lo, để tôi đi nghe ngóng cho. Có điều nếu cậu muốn tận mắt chiêm ngưỡng Thanh minh thượng hà đồ bản gốc thì tôi chịu.”

“Chuyện này tôi sẽ tự tìm cách, đâu thể phiền giáo sư mãi được.” Tôi vội nói. Song trong lòng vô cùng thất vọng. Lần này về Bắc Kinh, tôi muốn moi ra thân phận Lão Triều Phụng, cũng muốn chứng thực suy đoán của chị Tố. Hai việc không được thiếu việc nào. Bài báo của Chung Ái Hoa còn đang ghim lại ở Trịnh Châu, không thể chờ tôi quá lâu được.

“Nhất định phải xem bản gốc à? Trong hiệu sách chắc cũng bán tập tranh chất lượng cao chứ? Hay kiếm một bản sao cùng tỉ lệ ở Lưu Ly Xưởng, có khó gì.”

Tôi lắc đầu, việc này cũng như giám định, không thể xem ảnh mà kết luận được, phải tận mắt nhìn thấy mới phán đoán được thật giả. Huống hồ sách tranh chất lượng cao và bản sao đều không rõ lắm, khó quan sát các chi tiết, mà thông tin quan trọng thường lại ẩn giấu trong các chi tiết.

“Không phải bản gốc thì sao nhìn rõ được.” Tôi lẩm bẩm. Đây là khâu mấu chốt trong kế hoạch của tôi, không thể xảy ra lầm lẫn.

Thấy tôi tiu nghỉu, giáo sư Trịnh uống cạn cốc bia, ợ một hơi rồi cười khà, “Cậu đã thử tìm Thư Viện chưa?”

“Thư viện nào ạ? Thư viện đại học Bắc Kinh hay thư viện Quốc gia?”

“Đều không phải, Thư Viện là một người.”

Vẻ mặt giáo sư Trịnh đầy bí hiểm.

Trước mặt tôi là con đường nhỏ vắng vẻ mà lộn xộn, hai bên đường toàn quán gội đầu, tiệm tạp hóa và mấy quán cơm, bên cạnh còn có nhà vệ sinh công cộng xây bằng gạch, dùng vôi viết nguệch ngoạc hai chữ “nam” và “nữ”, mùi theo kẽ gạch bay ra, hòa với tiếng cassette rè rè từ quán gội đầu, thành một bản giao hưởng thum thủm. Mặt đường lỗ chỗ ổ gà, trong ổ gà còn lổn nhổn những rác rến đủ màu, xe chạy qua tung bụi mù mịt. Xa xa, đoàn tàu sơn xanh hú còi rồi xình xịch lướt qua những căn nhà lúp xúp này.

Đây là một làng nhỏ nằm phía Nam Bắc Kinh, gần Phong Đài. Bắc Kinh có câu Đông sang Tây giàu Bắc nghèo Nam mạt, có kẻ nói là truyền từ thời Thanh, người lại nói là phong thủy Tứ Cửu thành. Giờ phía Bắc đã thay đổi, chỉ có phía Nam thành vẫn chẳng phát triển là mấy, đi về Nam mấy kilomet, tự nhiên bộ mặt thủ đô giàu đẹp trôi đi đâu hết, chỉ còn hai chữ nhếch nhác.

Nơi tôi tìm nằm cuối con hẻm nhỏ này. Ở đó có một căn nhà, cửa bọc tôn gỉ hoen gỉ hoét, rõ ràng chủ nhà chẳng mấy để tâm lau dọn. Trong sân trừ cái xe ba gác ra chỉ có sách, ngồn ngộn sách là sách, gần như không có chỗ đặt chân. Tôi liếc qua thấy sách cũ sách mới trong nước ngoài nước gì cũng có, nhìn mà hoa cả mắt.

“Thư Viện có nhà không?” Tôi cao giọng gọi to.

“Có.”

Một người ló ra từ trong đống sách ngổn ngang. Y mặc jacket nâu, miệng ngậm điếu thuốc, eo thắt túi đeo hông du lịch. Tôi nhìn kỹ thấy kẻ này cũng trạc tuổi mình, cả người trông như một bài hình không gian cấp ba, mặt tròn vành vạnh, hai mắt tam giác, mũi hình thang, môi mỏng như đường thẳng.

“Ông là Thư Viện à?”

“Có gì thì nói đi, tôi đang bận.” Thư Viện sốt ruột giục, tiện thể kéo một đoạn dây bên cạnh, cúi xuống, trở tay một cái, nháy mắt đã buộc xong một chồng sách.

Hôm qua giáo sư Trịnh đã kể, người này khó tính, nhưng là một bậc kỳ nhân. Nghe biệt danh Thư Viện cũng đủ biết, chỗ y toàn sách là sách. Tên này mua bán sách cũ, chỉ cần là sách cũ thì bản đẹp bản lẻ hay bản thường gì y cũng mua, thể loại cực tạp, không có sách nào y không tìm được cả. Dân học thuật ở Bắc Kinh đều biết Thư Viện, có lúc muốn tìm những tư liệu hiếm mà thư viện trường đại học không có, lại phải đến hỏi y, thông thường đều sẽ thu được kết quả bất ngờ. “Chỉ cần cậu hỏi đúng câu là được.” Giáo sư Trịnh dặn tôi trước lúc ra về.

Thế nên tôi cũng chẳng hơi đâu vòng vo tam quốc, mà vào đề luôn, “Chỗ ông có Thanh minh thượng hà đồ không?”

Thư Viện dừng tay, đứng trên đỉnh núi sách khinh khỉnh nhìn xuống tôi, “Hỏi cũng không biết đằng hỏi. Chỗ tôi đây có mấy trăm loại Thanh minh thượng hà đồ, trong sách, trong tạp chí, trong tập tranh, rồi áp phích, ông cần cái gì?”

“Tôi muốn bản gốc Thanh minh thượng hà đồ.”

Thư Viện nhìn tôi như nhìn thằng thần kinh rồi xua tay đuổi, “Đi đi, chỗ tôi không có, ông đến Cố cung mà ăn cắp.”

Tôi bèn đổi cách hỏi, “Vậy ông có bản sao giống hệt bản gốc không?”

“Không.” Y đáp ngay không buồn nghĩ.

Tôi thất vọng tràn trề, nhưng chợt nhớ tới lời giáo sư Trịnh dặn, lại hỏi lượt thứ ba, “Tôi có xem bản gốc ở chỗ ông được không?”

Lần này Thư Viện cũng đáp ngay không hề do dự, “Được.”

Tôi ngớ ra, ba câu hỏi này vốn mâu thuẫn nhau mà. Chỗ y không có bản gốc thì sao có thể cho tôi xem bản gốc được? Đang lúc bối rối, Thư Viện đã từ đỉnh núi sách nhảy xuống, phủi áo rồi chìa tay về phía tôi. Tôi cũng chìa tay ra nắm lấy tay y. Thư Viện trước là ngạc nhiên, sau đó bực bội văng ra, “Mẹ kiếp ai thèm nắm tay ông? Tiền! Tôi bảo là tiền!”

Tôi biết muốn xem bản gốc ắt phải có cái giá của nó nhưng không ngờ y lại thẳng thắn nhắc chuyện tiền nong như vậy.

“Bao nhiêu?”

“Hai mươi nghìn, sẽ cho ông xem bản gốc.” Thư Viện nhả ra một con số.

Tôi suýt nữa đã vơ quyển sách đập cho y một trận, định cướp đường chắc? Hai mươi nghìn tệ, còn chỉ được xem, có ra giá trên trời cũng không tới mức ﻿này. Thấy tôi tần ngần, Thư Viện gãi mũi, “Có tiền thì lấy ra đây, không tiền thì biến, đừng lằng nhằng mất thời gian tôi bán hàng.”

“Đắt thế? Ông giảm giá tí được không?”

“Thứ ông muốn xem chỉ chỗ tôi có, mà ông không xem không được. Tôi không bắt chẹt ông thì bắt chẹt ai nữa? Xin lỗi nhé, đừng hòng giảm một xu.” Thư Viện chẳng chút kiêng dè, hùng hổ nói. Thấy tôi tái mét mặt, y móc từ túi đeo hông ra một xấp tiền giấy rồi thè lưỡi dấp nước bọt đếm soàn soạt. Đếm một hồi, y rút dây chun ra buộc lại, phe phẩy trước mặt tôi, “Đám người đọc sách các ông hằng ngày cứ ra vẻ thanh cao, tưởng như sách vở hễ dính đến tiền là thành dung tục hết, nhưng nói trắng ra chẳng phải vẫn keo kiệt không muốn bỏ tiền ư? Tôi bảo cho mà biết nhé, trên đời này tiền là tốt đẹp nhất, đám sưu tầm sách rặt một bọn đầu đất.”

Trong ấn tượng của tôi, những người tiếp xúc với sách vở, hoặc sẽ nho nhã như Cơ Vân Phù, hoặc hơi gần như giáo sư Trịnh, dù tham phú quý cũng thường giấu giếm, không thể hiện trắng trợn. Trước lúc đến, tôi nghĩ Thư Viện am hiểu về sưu tầm sách như vậy, chưa chừng cũng là một gã điên coi sách như mạng, ngờ đâu lại thế này.

Thư Viện lườm tôi rồi nói, “Tôi biết thừa ông không dám nói ra mồm chữ trong bụng chắc khinh tôi lắm. Chẳng sao, miễn ông chịu bỏ tiền thì dù có chửi như tát nước vào mặt tôi, tôi vẫn làm.”

“Dù làm ăn cũng phải trao đổi giá cả chứ. Ông ra giá hai mươi nghìn rõ là vô lý.”

Thư Viện nhún vai, “Tôi chỉ biết tiền không có nghĩa là tôi không biết hàng. Thanh minh thượng hà đồ đâu phải thứ tầm thường, đưa sang nước ngoài, muốn bán giá mấy triệu chẳng được.”

“Nhưng tôi chỉ xem một lần thôi mà.”

“Thế nên tôi mới chỉ thu hai mươi nghìn.”

“Ông phải cho tôi biết làm sao xem được đã.” Tôi vẫn không chịu. Thư Viện phì mũi rồi quay người toan vào nhà, không đếm xỉa tới tôi nữa. Tôi vội gọi với theo, “Nếu ông không nói rõ, tôi đi trình báo đấy?”

Thư Viện dừng chân ngoái lại, “Trình báo cái gì? Sách báo tôi đều mua từ nguồn đàng hoàng cả đấy.”

“Cuốn này thì sao?” Tôi cầm một cuốn Long Hổ Báo trong đống sách lên. Cuốn tạp chí này cũng giống cuốn tìm được dưới gầm giường Diêm Sơn Xuyên, bị nhét lẫn vào đống báo dày cộp, có lẽ sau khi thu mua, Thư Viện vẫn chưa có thời gian lọc lựa.

“Đây là người khác bán theo tải cho tôi.” Thư Viện dán mắt vào cái bìa rồi lại nhìn lảng đi.

“Ông bảo tôi tới đồn công an trình báo ông tàng trữ sách báo khiêu dâm thì cảnh sát sẽ tin ai? Nói cho mà biết nhé, dạo này họ đang làm ngặt đấy.”

Thư Viện không ngờ tôi lại giở trò này, cặp mắt tam giác sắp biến thành tứ giác vì trừng nhiều quá. Hai chúng tôi thi gan một phút, cuối cùng y điên tiết giậm chân, “Ông được lắm, đi theo tôi!” Quả nhiên muốn đối phó với hạng thấy tiền sáng mắt này, phải tóm trúng điểm yếu của chúng. Tôi theo y vào nhà, thấy trong nhà cũng toàn sách là sách, bốn bức tường thì ba bức là giá sách lớn chạy dài từ dưới đất lên, bên trên chất ngồn ngộn sách vở.

Thư Viện cũng chẳng buồn mời tôi ngồi, xăm xăm đi đến trước giá sách, lắc lư cái đầu, ngón tay dò theo từng hàng sách, miệng lẩm bẩm. Hỏi y làm gì vậy, y đáp rằng đang dò.

Tôi nhìn theo ánh mắt y, thấy trên giá hầm bà lằng đủ cả từ tạp chí đến Danh ngôn Mao chủ tịch, từ Thôi Bối đồ lem luốc đến sách giáo khoa tiểu học thời Dân Quốc, từ danh tác do nhà sách Thương Vụ dịch đến Giới tử viên họa truyện. Ở giữa có bốn giá sách lớn, xếp bên trên đa phần đều là các ruột sách màu đen, vàng, nâu v.v... không có bìa, bám đầy bụi bặm.

“Chỗ ông đúng là sách nào cũng có nhỉ...” Tôi cảm thán.

“Sách có gì báu, nói cho mà biết, chỗ tôi hơn các chỗ khác là vì ngoài sách ra, tôi còn thu mua cả hồ sơ.” Thư Viện nói.

“Hồ sơ à?”

“Người ta thường chỉ coi trọng sách vở, xem nhẹ hồ sơ, hễ loạn lạc là quăng vung bỏ vãi. Thịnh Tuyên Hoài có oách không nào? Để lại cả đống hồ sơ Thịnh, quý báu là thế, vậy mà giờ đã tan tác chim muông, mười phần chẳng còn một. Tôi chuyên thu mua thứ này, ông muốn tìm sổ sách hiệu bạc, hồ sơ hải quan của Robert Hart, bản mã điện báo của Trương Học Lương v.v..., tôi đều có hết. Thoạt đầu đống hồ sơ này chẳng ai nhòm nhỏ đến, giờ lại thành ra đáng tiền, mấy ông già nghiên cứu lịch sử đều phải đến nhờ vả tôi đấy. He he, dĩ nhiên không tính rẻ được.”

Y vừa huyên thuyên vừa dò đi dò lại, cuối cùng ánh mắt cũng dừng ở đỉnh một giá sách. Y nhanh nhẹn bưng mấy chồng sách đến, bắc thành một cái cầu thang để leo lên bới tìm trên giá. Thình lình bụi bặm bốc lên mù mịt, rồi cả đống đồ phía trên rơi rào rào xuống. Có lịch treo tường năm tám mấy, có bản rập bia đen sì, thậm chí còn hai tờ Nhật báo Nhân dân ố vàng. Thư Viện nhảy từ “thang” xuống, lục trong đó ra một túi giấy xi măng to.

Túi giấy nọ to bằng túi hồ sơ tiêu chuẩn, màu hơi xỉn, có lẽ lâu lắm chẳng ai mở ra. Thư Viện chìa ra, tôi thấy trên bìa in một hàng chữ ngay ngắn “Cục Quản lý hiện vật văn hóa - Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa” bên dưới còn một hàng chữ viết tay bằng bút lông “(Thanh) Hồ sơ ảnh giám định lưu trữ B-1”. Bên trên đóng dấu đỏ Cục Quản lý hiện vật văn hóa to tướng, nhưng đã hơi phai màu.

Tim tôi đập thình thịch, xem ra đây là hồ sơ công tác của tổ giám định Thanh minh thượng hà đồ. Chẳng biết trong này có thứ tôi muốn tìm không nữa.

“Này, ông thấy chưa hả?” Thư Viện sốt ruột vẩy túi hồ sơ.

“Trong này có gì vậy?”

“Ông mù chữ à? Đây là hồ sơ lưu về Thanh minh thượng hà đồ ở Cục Quản lý hiện vật văn hóa, bên trong đều là ảnh chụp bản gốc.”

“Lại là ảnh à...” Tôi thở dài, xem ra chuyến này công cốc rồi. Ảnh chụp Thanh minh thượng hà đồ nhan nhản ngoài chợ, nếu dùng được thì cần gì tới tận đây tìm?

Thư Viện rụt lại túi hồ sơ, khinh khỉnh mắng, “Ông hiểu đếch gì? Hồ sơ tôi thu mua đâu có như người khác? Bảo cho mà biết, đây là tư liệu gốc dùng khi giám định. Tranh cổ không thể phơi ra ngoài lâu được, nên trước khi giám định phải dùng thiết bị chuyên môn chụp mấy chục tấm ảnh độ phân giải cao từ nhiều góc độ, thấy rõ từng chân tơ kẽ tóc. Phần lớn công tác giám định đều làm trên ảnh cả. Sau khi giám định xong, những tấm ảnh này cũng được lưu giữ lại, cất trong Cục Quản lý hiện vật văn hóa làm hồ sơ lưu. Mấy năm trước Cục thanh lọc hồ sơ, chẳng biết đồ ngu nào lại vứt nó đi, thế là tôi vớ bở. Mấy bản sao ngoài chợ làm sao tinh xảo được bằng bản gốc của tôi?”

Bấy giờ tôi mới hiểu vì sao Thư Viện nói rằng không có bản gốc nhưng lại có thể cho tôi xem bản gốc. Nếu số ảnh gốc này đáp ứng được yêu cầu của các chuyên gia trong tổ giám định thì cũng đủ với tôi rồi. Tôi mừng rỡ định với lấy túi hồ sơ bóc ra, nhưng Thư Viện đã nhẹ nhàng giật lại.

“Tôi chỉ đồng ý cho ông biết xem bằng cách nào, chứ đâu bảo sẽ cho ông xem. Giờ thấy hàng rồi, ông yên tâm chưa? Hai mươi nghìn tệ, tôi bán đứt cho ông luôn.”

“Nhưng hai mươi nghìn thì nhiều quá.”

“Thế ông đừng xem nữa.” Thư Viện cười khì đặt tập hồ sơ ra đằng sau, ánh mắt lóe lên vẻ hung tợn, “Ông đừng nghĩ đến chuyện trình báo, hễ ông bén mảng đến đồn công an, tôi sẽ mang nó đi nhóm lửa nướng thịt.”

Tôi rơi vào thế lưỡng nan. Không phải tôi tiếc hai mươi nghìn tệ, nhưng cái giá này thực quá vô lý.

﻿Mấy tấm ảnh đó chỉ để kiểm chứng một suy đoán chưa được xác định mà thôi. Nhìn ánh mắt tham lam của Thư Viện, tôi sực nhớ mình chưa từng đề cập tới mục đích tìm mấy tấm ảnh này. Sở dĩ y dám hét giá hai mươi nghìn là bởi quan sát thái độ khẩn thiết của tôi lúc đến, cảm thấy có thể bắt chẹt được tôi.

Trong giới cổ vật, hành vi này gọi là xem mặt kính trà. Những chủ tiệm dày dặn kinh nghiệm, dù không biết gì về khách, chỉ cần quan sát thái độ khi xem đồ, cũng đoán được người này thật lòng muốn mua hay chỉ xem cho vui. Dựa vào đó mà ra giá, không trật lần nào.

Nghĩ tới đó, tôi giơ hai ngón tay ra, “Hai mươi nghìn thì tôi không có. Hai nghìn đi, tôi xem luôn ở đây rồi ông lại cất đi, thế nào?”

Lần này đến lượt Thư Viện do dự. Hai nghìn tệ không phải ít, đủ mua mấy xe sách, huống hồ tôi chỉ yêu cầu xem tại chỗ, coi như y được biếu không. Song y vẫn hơi tiếc của, từ hai mươi nghìn tụt xuống hai nghìn thì chênh lệch quá. Có điều thấy tôi tỏ thái độ “không đồng ý thì thôi”, y cũng chùn bước. Tính đi tính lại thì thà lấy ngay hai nghìn tệ tiền tươi còn hơn hét giá cao ngất khiến người mua chạy mất.

Thư Viện lưỡng lự mãi, cuối cùng cũng miễn cưỡng chấp nhận. Pha cò kè này đôi bên đều vận hết tâm sức, rốt cuộc vui vẻ cả làng. Y vớ bở món tiền, còn tôi bỏ hai nghìn tệ ra để bắt thóp được Lão Triều Phụng, cũng rất hời.

Tôi không đem theo chừng ấy tiền, bèn ra ngân hàng rút. Cầm tiền về, Thư Viện đã bày ra một cái bàn nhỏ, trên đặt túi hồ sơ, có cả dao rọc giấy, kính lúp và đèn bàn, thậm chí còn pha cho một cốc nước quýt. Gã này tham thì tham thật, song tinh thần phục vụ quả là rất tốt.

Thư Viện hất hàm, “Ông tự ngồi đây mà xem nhé, tôi không làm phiền nữa, muốn xem bao lâu thì xem. Cốc nước quýt kia tôi tặng, nếu đói muốn ăn gì thêm thì bỏ tiền.” Dứt lời y đẩy cửa bước ra ngoài, để lại tôi một mình trong nhà.

Căn nhà yên tĩnh lại, vô số cuốn sách cũ nát vây quanh, tạo nên cảm giác “vùi đầu viết lách ngõ Ô Y”. Tôi vặn bật đèn bàn, tỉ mỉ lấy dao rọc túi hồ sơ, đổ ra mấy chục tấm ảnh màu. Phần lớn những tấm ảnh này đều là khổ mười hai inches, chỉ có vài tấm khổ bảy inches, giấy ảnh dày cộp, sờ còn hơi ram ráp.

Bấy giờ ở Trung Quốc vẫn rất hiếm ảnh màu, năm 1949 khi thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Đồng Tiểu Bằng là thư ký trưởng ủy ban trù bị kiếm được một cuộn phim màu ở Hồng Kông, chụp được duy nhất một tấm ảnh đại lễ rồi lại phải gửi sang tận Hồng Kông để rửa. Vậy mà năm 1951 giám định Thanh minh thượng hà đồ lại dùng ảnh màu, đủ thấy nhà nước coi trọng bức tranh này nhường nào.

Bộ ảnh này chụp dưới ánh sáng tự nhiên, góc dưới bên phải mỗi tấm đều đánh số bằng mực nước. Tôi sắp xếp theo thứ tự, thấy tấm thứ nhất là toàn cảnh Thanh minh thượng hà đồ; mười mấy tấm tiếp theo chụp riêng từng khung cảnh nhỏ trong tranh, rõ ràng chi tiết, thể hiện rõ bút pháp, bên cạnh còn kèm thêm một cây thước. Ghép những tấm ảnh này lại sẽ tạo thành một bức Thanh minh thượng hà đồ hoàn chỉnh. Tiếp theo đó là những tấm đặc tả dưới đủ mọi góc độ, đầy đủ cả những thứ râu ria bên ngoài như lời bạt, đường cách, lề trên, lề dưới, thậm chí còn mấy tấm giơ cả bức tranh lên cho ánh mặt trời chiếu qua để thấy rõ hoa văn trên cuốn lụa.

Người chụp hiển nhiên là hiểu sâu về tranh chữ, chụp đầy đủ không sót thứ gì. Xem xong bộ ảnh, tôi cũng đã nắm được tình hình tranh gốc. Bức họa trong ảnh thể hiện được trạng thái nguyên thủy, màu lụa đã ngả xám, phần trên bị thiếu, còn dăm ba nơi thủng lỗ chỗ và loang lổ vết ố, đủ thấy lúc ở Đông Bắc không được giữ gìn cẩn thận.

Tiếc rằng tôi không phải người Hồng môn, hiểu biết về thư họa cũng có hạn. Xem ảnh, ngoại trừ trầm trồ khen thì không nhìn ra được điểm gì khác thường cả. May là tôi không phải giám định mà chỉ đến chứng thực vài điểm đáng ngờ theo lời chị Tố hướng dẫn thôi.

Tôi nhanh chóng chọn ra một tấm ảnh chụp căn nhà ngói khang trang đằng sau phố phường Biện Lương sầm uất, trông có vẻ giống sòng bạc, bốn tên cờ bạc đang xúm quanh bàn gieo súc sắc. Nhớ chuyện Vương Thế Trinh, tôi cầm kính lúp lên soi, nào ngờ hột súc sắc trên bàn rõ mồn một mà gương mặt bốn con bạc lại mờ nhòe hoen ố, khó mà phân biệt được miệng há hay ngậm.

Tôi cầm bức ảnh săm soi hồi lâu rồi rút trong túi ngực ra một bản sao Thanh minh thượng hà đồ. Đây là một trang trong Tuyển tập danh họa Trung Hoa tôi mua ở hiệu bán tranh, in trên giấy tráng phủ. Bản này rất phổ biến trên thị trường, được dùng rộng rãi trong sách giáo khoa lịch sử cấp ba, chuyên san mỹ thuật, sử học hay sách du lịch. Bên dưới có một dòng ghi chú, viết rằng tranh này được sao lại từ bản gốc trong Cố cung. Dĩ nhiên, nó còn xa mới được chi tiết như bộ ảnh kia.

Di kính lúp đến vị trí tương ứng trên bức họa, tôi sững người ra. Bởi gương mặt cả bốn con bạc trong tranh đều rõ mồn một, miệng chúm lại tròn vo.

Miệng tôi thoắt khô rang.

Năm xưa sở dĩ Thang Thần nhận ra bức Thanh minh thượng hà đồ giả, là nhờ nhìn khẩu hình bốn con bạc. Bản gốc miệng bốn người hơi chúm lại, còn bản nhái thì há ra.

Trong ảnh chụp giám định bản gốc năm 1951, nét mặt bốn con bạc đã bị ố; song trong bản lưu hành, cùng một vị trí lại được khôi phục nguyên trạng, thành khẩu hình tròn miệng. Điều này về kỹ thuật thì không khó, Cố cung có kỹ sư chuyên tu bổ tranh vẽ. Nhưng lại tu bổ đúng chỗ mấu chốt, có phải là trùng hợp quá không? Cứ như cố tình bưng bít gì đó vậy.

Trước khi tu bổ, rốt cuộc khẩu hình của đám con bạc đó thế nào? Chúm hay há miệng?

Thấy họng khô rang, tôi uống ừng ực hết nửa cốc nước quýt rồi tiếp tục lật giở, chẳng mấy chốc đã giở đến ảnh chụp lời bạt.

Các nhà sưu tầm Trung Quốc thời xưa có thói quen đóng dấu hoặc đề lời bạt lên tranh chữ mình sưu tầm được, ghi lại những cảm nhận của bản thân, cũng tương tự như dân du lịch hiện giờ tới điểm thăm quan tiện tay khắc lên mấy chữ “XX đã từng đến đây” vậy. Người đời sau chỉ cần xem những con dấu ấy có thể biết được đại khái tranh này đã qua tay những ai, lai lịch từng người thế nào.

Chủ nhân đầu tiên của Thanh minh thượng hà đồ là Tống Huy Tông, ông đã chính tay đề tên bức tranh và đóng dấu song long. Tiếc rằng phần đó đã bị người ta cắt mất, không xem được nữa. May mà những lời bạt khác đều còn, lần lượt từ Trương Chiêu đến đại học sĩ Lý Đông Dương thời Minh, rồi tới Lục Hoàn, Nghiêm Tung, cho tới ba con dấu Phổ Nghi đóng, sờ sờ trước mắt, rõ ràng rành mạch, ghi lại chặng đường chìm nổi lênh đênh của một quốc bảo.

Nhưng tôi dò từ đầu tới cuối ba lần vẫn không tìm thấy lời bạt của một người. Mà người này vốn không thể thiếu được.

Chính là tác giả bức tranh, Trương Trạch Đoan.

Nói chính xác ra, tên Trương Trạch Đoan cũng có xuất hiện trên tranh. Nhưng đó là trong lời bạt của Trương Chiêu dưới triều Kim: “Hàn lâm Trương Trạch Đoan, tự Chính Đạo, người Đông Vũ, thuở nhỏ đi học, đến kinh đô theo đèn sách, về sau lại tập vẽ, vốn chuyên ‘vẽ thước’* , nhất là thuyền bè, xe cộ, phố phường, cầu cống, thành quách, đường sá, có phong cách riêng, Bình luận đồ họa ký của họ Hướng nói: ‘Kim Minh trì tranh tiêu đồ* và Thanh minh thượng hà đồ đều là thần phẩm, được cất giữ như của báu.’ Năm Đại Định, tháng Bính Ngọ, một ngày sau Thanh minh.”

﻿Theo lời thầy chị Tố thì tổ giám định đã dựa vào điểm này để nhận định rằng Trương Trạch Đoàn là tác giả, tiến tới xác nhận bức tranh nọ là bản thật. Nói chính xác ra, thủ pháp này thiên về luận chứng tuần hoàn. Trương Chiêu nói tác giả là Trương Trạch Đoan, nên bức tranh này là thực; vì bức tranh này là thực, nên tác giả mà Trương Chiêu nói là đúng.

Bản thân tác giả dốc hết tâm huyết vẽ ra bức tranh mà không đề tên tuổi, lại phải đợi trăm năm sau một người Kim công bố lai lịch hộ, chẳng lạ lắm sao?

Huống hồ trước đây tôi từng tra cứu biết được, trong Cố Cung Đài Bắc cũng giữ một cuốn Thanh minh thượng hà đồ, do năm họa sĩ sao chép lại dưới triều Càn Long nhà Thanh, trên có lời bạt “Hàn lâm họa sứ Trương Trạch Đoan kính dâng”. Bản sao còn có, sao bản gốc lại thiếu được?

Tôi đặt cả ảnh lẫn kính lúp xuống bàn, ngả người ra lưng ghế, nhắm mắt nghĩ ngợi.

Chị Tố nói không sai, hai điểm này mới chỉ là nghi vấn, chưa đủ để kết luận Thanh minh thượng hà đồ là giả. Nhưng những nghi vấn này đã đủ gây ra một trận sóng to gió lớn, thu hút toàn bộ giới truyền thông cả nước. Chỉ cần tác động để nhà nước cho giám định công khai Thanh minh thượng hà đồ một lần nữa, coi như tôi đã đạt được mục đích, tới lúc đó Lão Triều Phụng cùng những tội ác của lão sẽ bị lôi ra ánh sáng.

Chuyện này cũng giống như cảnh sát chưa chắc đã có bằng chứng phạm tội của nghi phạm, song chỉ cần tìm một cái cớ bắt hắn lại, từ từ thẩm vấn, thế nào cũng tìm ra chân tướng.

Tôi gắng nén nỗi hoan hỉ trong lòng, ngàn dặm bôn ba, cuối cùng cũng đi tới bước cuối cùng rồi.

Nghĩ đoạn tôi mở bừng mắt, rút chiếc máy ảnh du lịch nhỏ nhắn trong túi áo ra - đây là Kido gửi từ Nhật sang cho tôi - lách tách chụp lại mấy tấm ảnh mình nhặt riêng ra, rồi cầm túi hồ sơ lên, chụp cả con dấu đỏ trên đó.

Xong xuôi tôi cất lại ảnh vào túi hồ sơ rồi gọi Thư Viện vào. Thư Viện cầm túi hồ sơ lên dán lại đặt lên giá rồi xòe tay ra trước mặt tôi. Tôi vừa móc tiền ra trả vừa hỏi, “Sao ông không xem lại bên trong túi hồ sơ, nhỡ tôi thó mất mấy tấm thì sao?” Thư Viện nhìn chằm chằm xấp tiền mới trong tay tôi, tôi tủm tỉm cười chìa ra, y giật ngay lấy rồi mới đáp: “Tôi tin ông.” Nói xong y chẳng chút ngại ngần dấp nước bọt đếm loạt soạt ngay trước mặt tôi. Nhìn dáng điệu ấy, tôi chợt nhớ tới Nghiêm Thế Phiên cũng dấp nước bọt lật sách, thầm nghĩ gã này không phải Nghiêm Thế Phiên đầu thai đấy chứ.

Thư Viện đếm tiền xong, mãn nguyện cất vào túi đeo hông. Nhìn quanh thấy cốc nước quýt còn phân nửa, y cầm lên uống cạn sạch, không quên chóp chép miệng. Vừa đút túi được một món tiền, Thư Viện vui vẻ hẳn, nói cũng nhiều hơn, “Này, tôi thấy ông cũng đâu có ngu, sao lại chịu bỏ hai nghìn tệ chỉ để xem mấy tấm ảnh một lần?”

“Cùng một thứ nhưng trong mắt những người khác nhau sẽ có giá trị khác nhau.” Tôi thản nhiên đáp.

“Cần gì phức tạp thế? Tôi bảo ông hay, đừng bị mấy tư tưởng vớ vẩn tẩy não. Thứ gì không đáng tiền tức là đồ bỏ, đáng tiền là đồ tốt, đáng nhiều tiền là hàng cực tốt.”

“Vớ vẩn!” Dù sao tôi cũng xem xong ảnh rồi, không sợ động chạm y nữa.

Thư Viện cười ha hả, trỏ ra góc sân, “Thấy đống sách bìa xanh kia không? Gia tài sưu tầm cả đời của một ông già đấy, còn đóng bìa riêng, làm mục lục nữa chứ. Nhưng ông ta vừa mất, thằng con đã bán tất cả cho tôi, lấy tiền mua một đống đồ điện gia dụng Nhật về nhà. Nói thật nhé, sách tư nhân sưu tầm trên toàn Bắc Kinh, có hai phần qua tay tôi đấy. Mấy con mọt sách ấy giữ gìn cả đời, trân quý cả đời, không nỡ bán đi, còn đổ thêm tiền vào đấy. Kết quả thế nào? Tới lúc nhắm mắt xuôi tay, đám sách sưu tầm đó đều bị lũ con cháu bất hiếu đem bán cho tôi. Nói dễ nghe là sưu tầm sách, nói khó nghe là dốc cạn tâm tư cả đời chỉ đổi được chức thủ thư. Ông bảo thế thì sưu tầm sách còn ý nghĩa gì nữa? Chẳng bằng đổi quách ra tiền mà tiêu.”

Y nói rất khó nghe, nhưng tôi chẳng cách nào phản bác, đành bĩu môi tỏ ý không tán đồng. Thư Viện vỗ vai tôi bồm bộp, lên mặt bề trên khuyên nhủ, “Này, tôi thấy ông rộng rãi mới nhắc nhở mấy câu. Thời thế giờ khác rồi, kiếm tiền là quan trọng nhất, sao ông vẫn chưa hiểu à? Lỗ Tấn nói thế nào ấy nhỉ? Lịch sử nghìn năm viết đầy nhân nghĩa đạo đức, xem kỹ mới nhận ra ẩn ý qua câu chữ, trang nào cũng đầy hai chữ ‘kiếm tiền’.”

Tôi chẳng hơi đâu đấu khẩu với đồ hám tiền này, đằng nào cũng đã mua đứt bán đoạn, bèn đẩy cửa đi ngay. Thư Viện gọi với theo, “Lần sau nếu ông muốn xem lại, tôi sẽ giảm giá 20%.”

Tôi cười nhạt không đáp. Khi nào chuyện này bị phơi ra, hẳn sẽ có người tới chỗ y tìm ảnh gốc, tới lúc đó quyền quyết định không nằm trong tay y nữa rồi.

Tôi hối hả quay về Tứ Hối Trai, đóng kín cửa chính cửa sổ lại rồi lấy giấy bút ra cắm cúi viết. Văn tôi không trôi chảy lắm, tối đa cũng chỉ được coi là “diễn đạt rõ ràng”, vừa viết vừa sửa, mất cả lọ mực, tới hơn mười hai giờ mới xong, đặt tên là “Vạch trần Thanh minh thượng hà đồ”. Tài liệu này tôi định gửi cho Lạc Thống nên không nhắc gì tới Lão Triều Phụng, chỉ nêu ra nghi vấn mang tính kỹ thuật về sự thật giả của bức Thanh minh thượng hà đồ, còn đính kèm vài tấm ảnh làm bằng chứng, cuối bài tôi còn ký tên thật.

Tuy nhà họ Hứa chúng tôi thuộc Bạch môn, chuyên về kim thạch, giờ lại quay ra nghi ngờ Thanh minh thượng hà đồ có hơi trái khoáy, nhưng đó chỉ là quy tắc trong giới cổ vật, người thường không biết được. Trong mắt họ, chuyên gia cổ vật phải am hiểu về mọi loại đồ cổ. Trước đây nhờ vụ án đầu Phật nên tôi cũng có chút tiếng tăm, giờ lôi cái mác họ Hứa ra, có thể tăng thêm sức nặng.

Móc xong nét cuối của chữ Nguyện, tôi đặt bút máy xuống, cả người lâng lâng. Dưới ánh đèn vàng nhạt, mấy tờ tài liệu ánh lên sắc khô vàng, như đã trải cả nghìn năm lịch sử. Mấy năm trước tôi cũng ngồi trong Tứ Hối Trai thế này, bật ngọn đèn bàn thế này, lúi húi viết đơn minh oan cho bố mẹ. Về chuyện đó, Lão Triều Phụng cũng góp một phần lớn. Nhà họ Hứa chúng tôi và kẻ này đã có quá nhiều ân oán giăng mắc, ông tôi, bố tôi, giờ lại đến đời tôi, đã kết thành mối nghiệt duyên hai đời rưỡi, rối rắm như canh hẹ.

“Ông ơi, bố ơi, hy vọng lần này con có thể chặt đứt vận mệnh đeo đẳng nhà họ Hứa chúng ta.”

Tôi nhìn ra ngoài cửa sổ khẽ lẩm bẩm, như đợi họ khích lệ hoặc hỏi han mình, dù chỉ là chút ám hiệu thôi cũng được, song bên ngoài vẫn lặng phắc như tờ. Tôi cười tự giễu, dập tắt hy vọng viển vông, đứng dậy sửa sang lại bài viết rồi cất vào ngăn tủ, bấy giờ mới lên giường.

Kê đầu trên gối mút, tôi nhìn lên trần nhà, tay chân bải hoải song tinh thần lại phơi phới. Trằn trọc quá nửa đêm, tôi mới mơ màng thiếp đi, trong đầu toàn chuyện về Lão Triều Phụng và gia đình mình. Lúc thì cả nhà tôi dắt díu nhau đi xa dần, lúc lại là minh đường cháy rừng rực, ông nội tôi và một người đàn ông lạ mặt liều mạng đánh nhau. Đột nhiên Lão Triều Phụng từ trên trời rơi xuống, cười ha hả nói ta đã biết tỏng thủ đoạn của ngươi rồi, khiến tôi kinh hoàng bật dậy, cả người đầm đìa mồ hôi.

Lúc này tầm ba giờ sáng, tỉnh rồi tôi mới thấy toàn thân nóng hầm hập, cổ họng buốt nhói, dạ dày đau thắt, ga giường in vết mồ hôi ướt đẫm hình người. Tôi vừa tức vừa buồn cười, thầm nghĩ ở làng Thành Tế vừa chui vào đống đất nhà mồ vừa bơi qua sông thì chẳng sao, về Bắc Kinh chỉ tới chỗ Thư Viện uống nửa cốc nước quất lại đổ bệnh.

Việc đã sắp thành, vào lúc mấu chốt thế này không thể lăn ra ốm được. Tôi gắng gượng trở dậy, tìm mấy viên thuốc dạ dày nuốt vào rồi lấy chăn bông ﻿trong tủ ra, định chữa theo cách dân gian: xông hơi! Đoạn tôi mở ti vi, định phân tán chú ý, tiếc rằng nửa đêm chẳng còn kênh nào, đành tắt đi, đang chuẩn bị lên giường thì chợt nghe thấy “coong” một tiếng bên ngoài Tứ Hối Trai.

Nửa đêm nửa hôm, tiếng động nghe rõ mồn một. Tôi kinh hãi nghĩ, chẳng lẽ Lão Triều Phụng biết tôi sắp vạch trần bí mật của mình nên sai người đến khử? Vội đặt chăn xuống, tiện tay vơ một cây chổi cán dài. Côn đứng đầu các loại binh khí, tuy tôi chưa từng luyện Ngũ lang bát quái côn, nhưng cũng võ vẽ mấy chiêu cơ bản.

Tôi nén mệt mỏi đẩy cửa ra, thấy bên ngoài tối om, hình như không có người. Đi thêm mấy bước, dưới chân đá phải thứ gì đó “lộc cộc”, tôi cúi đầu nhìn, không khỏi phì cười.

Dưới chân tôi lăn lóc một món đồ gốm hình hổ phục, to chừng bằng con mèo béo, lưng có quai, cổ ngẩng cao, miệng há ra tròn vo, bên trong rỗng ruột. Người chơi cổ ngoạn gọi thứ này là hổ tử, để đàn ông đi tiểu đêm, hổ đồng âm với hồ, nói trắng ra là dạ hồ, tức bồn tiểu đêm. Món này từ thời Dân Quốc, không đáng bao nhiêu tiền. Nhưng nửa đêm ai lại ăn no rửng mỡ đến ném một cái hổ tử trước cửa nhà tôi? Đánh thức người ta chắc cũng không dùng cách xa xỉ thế này đâu nhỉ? Tôi ngồi xuống xách hổ tử lên lắc lắc, thấy bên trong không có nước, vậy mà tự dưng lại đem vứt trước cửa nhà tôi, cứ như trên trời rơi xuống vậy.

Vắt óc nghĩ mãi không ra ai có thể làm vậy, cuối cùng tôi đành ném nó sang một bên, quay người trở vào nhà. Song vừa kéo cửa, tôi bỗng thấy lưng sởn gai ốc, cơ bắp giần giật như bị rút gân. Kinh hoàng quay phắt lại, nhưng xung quanh tối om im phắc, chỉ có con hổ gốm nhìn tôi chằm chằm, miệng há hốc đen ngòm. Gió lạnh thốc tới giúp tôi trấn tĩnh lại đôi phần, sực nhớ tới một quan niệm cũ.

Người xưa rất kiêng không đặt hổ tử trước cửa. Hổ đêm tới cửa, ắt sẽ hại người, xui xẻo cực kỳ. Nếu ghét ai, người ta sẽ đặt hổ tử đầy nước tiểu trước cửa nhà, sáng sớm ngày ra mở cửa đạp phải, cả người sẽ khai mù nước tiểu. Nên mới có câu nói nửa chừng là “hổ tử đêm tới cửa”, không trêu vào được, ý nói đừng ra ngoài gây chuyện. Giờ dạ hồ đã thành văn vật, cách nói này cũng dần bị lãng quên. Chẳng biết kẻ nào thù tôi đến nỗi bỏ cả một món đồ cổ, nửa đêm bày ra trò lưu manh cũ rích này. Tôi nhìn bóng đêm phía trước, thấy đầu nóng hầm hập thì chẳng buồn nghĩ nữa, tiện tay cầm hổ tử quăng vào góc tường rồi quay lại giường ngủ tiếp.

Nhưng suốt đêm tôi cứ chập chờn không ngủ say được. Sáng hôm sau, bệnh càng thêm nặng, cơ hồ không dậy nổi. Tôi gắng gượng gọi điện cho Lạc Thống, kể rõ tình hình. Lạc Thống lịch sự động viên mấy câu rồi nói sẽ cho người đến tận nhà lấy. Hơn tiếng sau, một cô gái tới, nói là biên tập viên của Tin chiều thủ đô, còn mang cả hoa quả và thuốc bổ, xăng xái gọt táo cho tôi, rồi pha cả sữa lúa mạch. Nom cô em xinh ra phết, nhưng tôi đang ốm nặng, chẳng còn sức đâu mà à ơi nên chỉ đưa bài viết cho xong. Cô nàng hỏi tôi có cần tới bệnh viện không, tôi thầm nghĩ vào viện một bước sâu như biển, việc lớn chưa thành, chẳng nên tự tiện bỏ đi, đành từ chối ý tốt của cô. Đến chiều Lạc Thống điện thoại tới nói đã đọc bài viết của tôi, thấy rất hay, nhanh thì sáng mai sẽ đăng báo, chừng đó sẽ lại hẹn tôi để khai thác sâu hơn.

Lát sau, Chung Ái Hoa cũng gọi đến báo tin mừng rằng đã liên hệ với cảnh sát, hôm nay cảnh sát sẽ xông vào làng Thành Tế giải cứu chị Tố, cậu ta cũng đi theo. Chỉ cần cứu được chị Tố ra, loạt bài vén bức màn đen làng Thành Tế sẽ lên báo.

Bấy giờ tôi mới yên tâm. Trong bản thảo gửi cho Lạc Thống, tôi có nói qua về chị Tố, giới thiệu là một nhân vật quan trọng đã nêu ra nghi vấn, nhưng không viết rõ về chị, để lại một nút thắt. Đợi loạt bài ở Trịnh Châu được đăng tải, sẽ xâu lại với nghi vấn này. Trước thì Thanh minh thượng hà đồ nghi là giả, sau đến nội tình làm giả đồ cổ ở làng Thành Tế, lại thêm việc giam giữ một bậc thầy thủ công mỹ nghệ cấp quốc gia, cả ba điều gộp lại chẳng khác nào một quả bom, sức công kích liên miên bất tuyệt. Độc giả như được xem phim dài tập, từng bước chứng kiến Lão Triều Phụng bị lột da, để lộ gương mặt thật. Khoái quá đi mất!

Hễ nghĩ lão già đó sắp cùng đường, lòng tôi lại lâng lâng, thấy bệnh đỡ đi mấy phần. Bỗng đâu tôi chợt nảy sinh khao khát dốc bầu tâm sự, muốn gọi điện nói chuyện với Yên Yên, song chẳng thấy ai nghe; định gọi Phương Chấn, nhưng vừa nghĩ tới bản mặt nghiêm nghị ấy, tôi lại mất hứng; bấy giờ mới nhận ra mình chẳng tìm được ai để chia vui cả.

Thế là tôi nằm dài trên giường cả ngày, đơn độc đợi thời khắc ấy đến, như một khán giả đợi xem kết cục của bộ phim. Người xưa có câu: sáng được nghe đạo thì tối chết cũng chẳng tiếc, chỉ cần tôi tóm được Lão Triều Phụng thì dù đổ bệnh chết ngay cũng đáng.

Lại thức trắng một đêm. Sáng hôm sau, tôi mở mắt ra, thấy ngoài cửa sổ nắng chan hòa, thầm nghĩ cuối cùng cũng đến ngày này. Tôi gượng dậy định đi mua báo, song cả người cứ rũ ra, không cử động nổi, đầu óc choáng váng. Cố lắm tôi mới nhấc được người lên, uống ực một ngụm nước lạnh, nhét mấy miếng bánh quy vào miệng, chợt thấy bụng nôn nao, ọe một tiếng, nôn hết ra sàn.

Tôi thầm giận mình, hơn ba mươi tuổi đầu, đến cảm cúm tôi còn chưa từng bị, vậy mà đúng lúc then chốt lại lăn ra ốm, sao mà duyên thế? Tôi dựa vào đầu giường, nuốt nước bọt, dịch vị còn sót lại rát bỏng trong thực quản, khiến tôi khó chịu khôn xiết. Lúc này bên ngoài lại có người gõ cửa, tôi chẳng buồn ngó ra, chỉ nghe tiếng gõ đều đặn cũng biết là ai. Bèn liêu xiêu xuống giường, kéo then mở cửa ra, quả nhiên là Phương Chấn.

“Hứa Nguyện.” Hiếm lắm mới thấy giọng Phương Chấn hơi gấp gáp. Tôi hỏi, “Có việc gì thế?” Thấy mặt tôi tái mét, y nhíu mày, giơ tay sờ trán tôi rồi khoác tay tôi lên cổ y, đi thẳng ra ngoài. Nghe tôi hỏi đi đâu, Phương Chấn nhìn tôi như nhìn đứa thiểu năng, “Bệnh viện.” Tôi vội xua tay, “Tôi không sao đâu, buông ra đi.” Nhưng vừa giãy nhẹ, tôi đã nổ đom đóm mắt, choáng váng ngã xuống...

Mở mắt ra lần nữa, tôi thấy ngay chai dịch truyền lủng lẳng trước mặt, nối với tay mình qua ống nhựa, chẳng biết đang tí tách truyền cái gì vào. Mùi thuốc sát trùng xộc thẳng vào mũi, tôi ngóc cổ lên, nhận ra mình đang nằm trong phòng bệnh đơn, trên người còn mặc áo bệnh nhân kẻ sọc xanh.

Phương Chấn đang ngồi ngay ngắn trên chiếc ghế nhựa đầu giường, hai tay đặt trên đầu gối. Thấy tôi tỉnh lại, y nhanh nhẹn đứng dậy bấm nút gọi y tá. Y tá trẻ ôm hồ sơ bệnh án đi vào, kiểm tra tình hình của tôi, viết mấy dòng rồi quay người trở ra.

“Tôi đang ở đâu thế?”

“301.”

Phòng đơn bệnh viện 301 á? Thế chẳng phải hưởng chế độ của cán bộ cao cấp rồi? Tôi lại hỏi, “Bị sao vậy?”

“Viêm loét dạ dày, thêm cái tội ngu.” Phương Chấn mắng người chẳng buồn chớp mắt.

Tôi nghĩ ngợi, muốn xem giờ là mấy giờ, nhưng phòng bệnh không có đồng hồ. Đang định hỏi chợt nghe trước cửa có tiếng xôn xao như cãi vã. Phương Chấn đẩy cửa bước ra, tiếng ồn mới nhỏ bớt. Lát sau cửa lại bị đẩy ra, giáo sư Trịnh và cục trưởng Lưu người trước kẻ sau bước vào. Tôi loáng thoáng trông thấy ngoài cửa còn mười mấy người của Minh Nhãn Mai Hoa, ai nấy đùng đùng tức giận, bộ dạng như muốn xông thẳng vào nếu không có Phương Chấn đứng chặn ở đó.

Cục trưởng Lưu tiện tay khép cửa lại, vẻ mặt nghiêm nghị. Giáo sư Trịnh chẳng buồn hỏi han bệnh ﻿tình tôi, sải bước đi thẳng tới bên giường, tay vung vẩy tờ báo, “Nguyện, đây là cậu viết à?”

Tôi đón lấy, là Tin chiều thủ đô số ra hôm nay. Quả nhiên Lạc Thống đã giữ lời, đăng tải toàn bộ bài viết của tôi, còn đính kèm rất nhiều tư liệu bổ trợ, có điều nhan đề bài báo khá xốn mắt: “Kỳ tài trong vụ đầu Phật lại phá kỳ án, danh họa trong Cố cung hóa ra là hàng dỏm”. Nguyên văn tôi chỉ nói là có nghi vấn, vậy mà họ đã khẳng định ngay là hàng dỏm, chắc muốn giật tít gây sốc?

“Tôi viết đấy.” Tôi đặt tờ báo xuống, tươi tỉnh hẳn lên. Cuối cùng mũi tên này cũng rời cung, cứ theo như lượng tiêu thụ của Tin chiều thủ đô thì ít nhất phải có mấy triệu người đọc được câu chuyện này.

Thấy tôi nhơn nhơn, giáo sư Trịnh càng giận, giọng lạc cả đi, “Cậu dò hỏi về Thanh minh thượng hà đồ là vì việc này à?”

“Chính xác.”

“Chuyện lớn thế này, sao cậu lại tự quyết định thế!” Giáo sư Trịnh quát lên. Cơ quai hàm ông giần giật, hẳn là đang nổi trận lôi đình.

Tôi hiên ngang nhìn thẳng vào mắt ông, “Tôi không định tự quyết, nhưng Hội còn đang bận cải tổ, đâu có thời gian để mắt mấy chuyện vụn vặt này. Tôi muốn báo thù nhà, đành tự lực cánh sinh thôi.” Rồi như sực hiểu ra, tôi mỉm cười kỳ dị, “Tôi hiểu rồi, Lão Triều Phụng xưa nay vẫn náu mình trong Minh Nhãn Mai Hoa, các vị sợ mọi chuyện bại lộ sẽ ảnh hưởng đến danh tiếng Hội nên e dè tránh né, đúng không?”

Chính xác, nhất định là thế! Chẳng trách ngay từ đầu nhà họ Lưu đã trăm phương nghìn kế ngăn tôi đi sâu điều tra, Lão Triều Phụng và Minh Nhãn Mai Hoa có quá nhiều quan hệ chồng chéo, nhổ bật lão lên thì Minh Nhãn Mai Hoa cũng tổn thương trầm trọng. Họ “lấy đại cục làm trọng”, dĩ nhiên không muốn tôi bắt được lão.

Có điều họ không ngờ tôi lại tự tiện quyết định. Hừm, lần này tôi làm đúng rồi!

Thấy tôi vẫn cãi cố, giáo sư Trịnh đau đớn đập xuống thành giường, “Cậu có biết lần này mình làm bậy đã gây ra họa lớn thế nào không!” Thấy ông ta câu trước “tự quyết” câu sau “làm bậy”, tôi cũng cáu lên, vặc lại, “Tôi chỉ thực hiện chức trách của một người giám định, có gì sai chứ?”

Giáo sư Trịnh nổi điên, “Cậu thành ra tự tin mù quáng từ khi nào thế! Cậu tưởng trình độ giám định thư họa của mình cao hơn được mười mấy chuyên gia kia chắc? Định múa búa qua cửa nhà sấm chắc?”

“Hai chỗ đáng ngờ sờ sờ ra đấy, dĩ nhiên tôi có quyền nghi ngờ. Trừ giả giữ thật há chẳng phải tinh thần của Minh Nhãn Mai Hoa sao?” Tôi gân cổ, trợn tròn mắt nhìn ông.

“Nhảm nhí!” Giáo sư Trịnh suýt nữa thì lật giường bệnh, “Thường ngày cậu thông minh là thế, sao chuyện này lại lú lẫn vậy? Đây không phải chuyện riêng của cậu, mà còn liên quan tới sự tồn vong của Minh Nhãn Mai Hoa. Dù sao cũng phải bàn bạc với người trong nhà đã chứ!”

Không dằn nổi cơn giận, tôi ngồi thẳng dậy quát tướng lên, “Người nhà tôi bị Lão Triều Phụng hại chết cả rồi! Ông bảo tôi bàn bạc với ai hả?” Nhà họ Hứa tan nát trong tay Lão Triều Phụng, mấy người kia chỉ khoanh tay đứng nhìn, vậy mà giờ còn mặt mũi tự nhận là người nhà với tôi, đúng là vô lý hết sức!

Giáo sư Trịnh bị quát sững cả ra, lùi lại hai bước rồi vịn mép giường thở dài, “Ôi, tôi hối hận quá, lẽ ra phải sớm điều tra xem người nào trong Minh Nhãn Mai Hoa đã tham gia tổ giám định. Nếu biết được, hẳn cậu đã không gây ra chuyện ngu ngốc này.”

“Giáo sư biết là ai rồi à?” Tôi gặng hỏi.

Giáo sư Trịnh nhìn ra cửa, “Năm 1951, chỉ có một người trong Minh Nhãn Mai Hoa tham gia giám định Thanh minh thượng hà đồ. Người này cậu chẳng những biết, mà còn chịu ơn sâu nặng, chính là cụ Lưu Nhất Minh”.

Nghe cái tên này, cơ bắp toàn thân tôi cứng lại, đờ ra trên giường.

Sao lại thế được! Hai tay tôi siết chặt ga giường, nội tâm sóng dồi gió dập.

Lão Triều Phụng là Lưu Nhất Minh ư?

Tôi nảy ra một ý nghĩ hoang đường, rồi lại phủ định nó ngay. Đừng nói tuổi tác không khớp, mà Lưu Nhất Minh là chưởng môn Minh Nhãn Mai Hoa, sao có thể tự chống đối mình? Nhưng nếu ông ta không phải Lão Triều Phụng thì rốt cuộc là ai?

“Minh Nhãn Mai Hoa chỉ có một mình ông ta tham gia giám định thôi sao?”

“Đúng, chỉ có mình ông ấy thôi.” Giáo sư Trịnh quả quyết.

Kết quả bất ngờ này khiến tôi nhất thời bối rối, chỉ biết lẩm bẩm, “Tôi không tin, các vị lừa tôi, chắc chắn là các vị lừa tôi.”

Giáo sư Trịnh rút trong túi áo ra một tấm ảnh đen trắng, chụp mười mấy người mặc áo đại cán, đứng thành hai hàng, phía trên viết một hàng chữ: “Các chuyên gia trong tổ giám định Thanh minh thượng hà đồ”. Thời gian là ngày mười lăm tháng Tư năm 1951. Trong đó có một người trung niên ngồi hàng đầu tiên bên trái, đeo kính gọng đen, lông mày lốm đốm bạc, thoạt trông đã biết là Lưu Nhất Minh.

Tôi nhìn chằm chằm bức ảnh, run rẩy.

Theo lý luận báo thù của tôi thì Lão Triều Phụng là kẻ giám định Thanh minh thượng hà đồ, tất cả cạm bẫy, lưới giăng đều được cài cắm trên cơ sở đó. Vậy mà giờ giáo sư Trịnh lại nói với tôi rằng người giám định là Lưu Nhất Minh, há chẳng phải tôi dốc hết toàn lực tung ra một đấm, đánh trúng người mình ư.

Kế hoạch loạn hết lên rồi.

Cảm giác tự tin và đắc thắng bắt đầu sụp đổ tan tành, tôi luống cuống, chợt nảy ra một linh cảm không lành.

Cục trưởng Lưu nãy giờ vẫn lạnh lùng đứng nhìn cuối cùng cũng bỏ điếu thuốc xuống, lên tiếng, “Cậu Nguyện, chuyên môn của cậu là đồ kim thạch, sao tự dưng lại quay ra nghi ngờ Thanh minh thượng hà đồ? Ai bảo cậu người giám định Thanh minh thượng hà đồ là Lão Triều Phụng?” Giọng ông ôn tồn, nhưng ánh mắt lại sắc lạnh.

Đến lúc này thì chẳng giấu giếm gì được nữa, tôi rầu rĩ buông mép ga giường, thú nhận với họ là chị Tố nói.

Nghe cái tên này, cục trưởng Lưu và giáo sư Trịnh đưa mắt nhìn nhau, tôi để ý thấy ánh mắt cả hai hơi là lạ. Cục trưởng Lưu lại hỏi, “Chị Tố có phải tên là Mai Tố Lan không?” Tôi nghe cái tên này quen quen, nghĩ lại mới nhớ dưới đáy thủy trì chị Tố gửi Hoàng Khắc Vũ chẳng đề “Mai tố lan hương” đó sao? Bèn gật đầu.

“Cậu gặp bà ta ở đâu?” Cục trưởng Lưu hỏi tiếp, giọng bắt đầu hơi giống hỏi cung.

“Tôi đem theo bằng chứng Mắt Trố cung cấp đến Trịnh Châu, tìm thấy hang ổ làm đồ giả của Lão Triều Phụng tại làng Thành Tế. Ở đó tôi đã gặp chị Tố, được bà ta kể cho nghe chuyện về Thanh minh thượng hà đồ.”

Ánh mắt cục trưởng Lưu sắc lẹm như dao, “Tay nhà báo đi cùng cậu tên Chung Ái Hoa đúng không?”

“Phải, cậu ta là thanh niên nhiệt huyết, khao khát vạch mặt đám làm đồ giả, làng Thành Tế cũng là hai chúng tôi cùng nhau điều tra ra.”

“Cậu nói với cậu ta những gì rồi?”

“Tôi nói nhà họ Hứa chúng tôi có thù sâu với Lão Triều Phụng, tôi phải bắt được lão để báo thù.”

“Còn gì nữa không?”

“Hết rồi.”

Cục trưởng Lưu rút trong cặp ra một tờ giấy đưa cho tôi, mặt sa sầm, “Nhưng cậu ta lại nói khác.”

Tôi cầm lên xem, là bản fax một bài báo, tác giả Chung Ái Hoa. Chuyên đề kỳ này tên là “Truyền nhân Minh Nhãn Mai Hoa đại nghĩa diệt thân, vạch trần kẻ đứng sau đường dây làm giả cổ vật”.

Đợi đã? Đại nghĩa diệt thân cái gì chứ? Câu này dùng có vẻ sai?

Tôi vội đọc xuống nội dung bên dưới. Chung Ái Hoa tường thuật cặn kẽ quá trình tôi và cậu ta điều tra ở Trịnh Châu, còn đính kèm ảnh chụp dọc đường, các tình tiết cơ bản sát thực. Trong bài còn nhắc tới việc cảnh sát thuận lợi phá hủy hang ổ làm hàng giả, cứu Mai Tố Lan bị giam giữ ra. Đến đây, mọi thứ đều không vấn đề gì. Nhưng khi đọc tiếp, tôi lại được một phen bàng hoàng. Bài báo dùng giọng của tôi, nói rằng ổ làm hàng giả ở làng Thành Tế là sản nghiệp của Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa. Hội vốn giữ vai trò cầm cân nảy mực trong giám định cổ vật, nhưng giữa dòng chảy kinh tế thị trường đã đánh mất bản thân, bị lòng tham che mờ mắt, không chỉ làm hàng giả mà còn bắt giữ bậc thầy về kỹ thuật vẽ trang trí đồ gốm. Hứa Nguyện là người của Minh Nhãn Mai Hoa, không muốn thấy hội bị tiền bạc bào mòn lương tâm, đã anh dũng đại nghĩa diệt thân, thề trả lại sự minh bạch cho thị trường cổ vật.

“Toàn là bịa đặt!” Tôi nổi giận, suýt xé tan bản fax, đúng là dối trá từ đầu đến cuối, tôi nói thế bao giờ!

“Cậu dám chắc mình không nói những lời này chứ?” Cục trưởng Lưu hỏi.

“Tuyệt đối không!”

Cục trưởng Lưu thở dài, “Thế thì chúng ta gay to rồi.”

Thấy ông ta gõ ngón tay vào mép bản fax, tôi cúi đầu nhìn, bài báo này cũng mới ra hôm nay, nhưng tòa báo không phải ở Trịnh Châu hay Hà Nam, mà là một tờ báo nổi tiếng ở Thượng Hải, lượng phát hành và sức ảnh hưởng không thua gì Tin chiều thủ đô.

Ngồi giữa phòng bệnh có điều hòa hai mươi ba độ mà cả người tôi lạnh buốt như rơi xuống hầm băng.

Tất cả những điều này đều là âm mưu được ấp ủ từ lâu!

Lời dối trá đáng sợ nhất là bảy phần thật ba phần giả, trong thật có giả. Bài báo của Chung Ái Hoa có ảnh có chi tiết có trích dẫn, chỉ đến kết bài mới đưa ra một kết luận dối trá, làm độc giả tin sái cổ. Thế là tôi bị Chung Ái Hoa khéo léo xây dựng thành “anh hùng đánh hàng giả”, còn đổ vấy tội cho Minh Nhãn Mai Hoa nữa.

Vừa hay cùng lúc đó, tôi lại công khai bày tỏ nghi ngờ Thanh minh thượng hà đồ là hàng giả. Kết hợp hai bài báo, mọi người đều sẽ cho rằng đây lại là chứng cứ xác thực chứng minh Minh Nhãn Mai Hoa đã thối nát, một lần nữa bị anh hùng đánh hàng giả vạch trần. Bài báo này còn không đăng trên báo Trịnh Châu mà cố tình chọn một tờ báo ở Thượng Hải, một Nam một Bắc, một tung một hứng, sức ảnh hưởng sẽ tăng lên gấp mấy lần.

Để lọt hàng giả, làm giả, giam giữ trái phép. Những điều này ảnh hưởng thế nào tới việc cải tổ chuyển đổi của Hội, khỏi cần nghĩ cũng biết.

Chung Ái Hoa lừa tôi, chị Tố cũng lừa tôi, hai người bọn họ đóng kịch từ đầu đến cuối. Tất cả đều là âm mưu của Lão Triều Phụng. Chung Ái Hoa tiếp cận tôi rõ ràng có mục đích. Vẻ ngoài ngây ngô bộp chộp chỉ là vỏ bọc, con người thực của cậu ta vốn nham hiểm khó lường. Thảo nào cậu ta luôn miệng tâng bốc phụ họa tôi, khích lệ tôi điều tra chân tướng, hóa ra đều là mật ngọt chết ruồi. Chị Tố có lẽ cũng là con cờ sắp sẵn. Bà ta nhận lấy cây gậy tiếp sức Chung Ái Hoa chuyền, lái tôi chú ý đến Thanh minh thượng hà đồ. Nực cười nhất là tôi còn mừng rỡ tưởng mình đang trên con đường truy tìm chân tướng, nào hay lại rơi vào cạm bẫy kẻ khác dày công giăng sẵn.

Bằng thủ đoạn hèn hạ xảo quyệt, Lão Triều Phụng đã dạy cho tôi một bài học nhớ đời.

Xem ra ông Lưu nói chẳng sai, tôi quá nóng nảy bộp chộp. Thường nghe nói nhìn đồ dễ, nhìn người khó. Ngay chiếc nghiên cũ trên bàn ông Lưu tôi còn không phân biệt được thật giả thì sao nhìn thấu nổi lòng người. Tôi đặt bản fax xuống, lòng trĩu nặng ăn năn, tự thấy mình đúng là ngu hết chỗ nói.

“Ông Lưu nói sao ạ?” Tôi áy náy hỏi.

Cục trưởng Lưu chỉ ra cửa, “Ông ấy nằm phòng đối diện cậu.”

Tôi bàng hoàng, lẽ nào ông cụ tức quá ngã bệnh rồi?

Cục trưởng Lưu giải thích, “Dạo trước ông cụ lao lực quá độ nên phải vào viện điều dưỡng một thời gian. Tôi đã phong tỏa tin tức rồi, ông cụ chưa biết chuyện này.”

Nghe vậy, tôi thầm thở phào. Cục trưởng Lưu lại tiếp, “Nhưng tôi không giấu nổi những người khác trong họ.” Thảo nào vừa nãy thấy cả đám người của Minh Nhãn Mai Hoa phẫn nộ đứng trước cửa phòng tôi. Trong mắt họ, tôi là kẻ phản bội, quân ăn cháo đá bát. Nếu không có Phương Chấn và cục trưởng Lưu, chưa chừng họ sẽ lôi tôi ra giã cho một trận.

Tôi chẳng còn lời nào để biện minh, đành im lặng. Thực lòng tôi cũng thấy mình đáng ăn đòn lắm.

Cục trưởng Lưu nghiêm nghị nhìn tôi, “Giờ đang là lúc mấu chốt để cải tổ, tự nhiên lại bung bét ra hai chuyện thế này, ảnh hưởng quá nghiêm trọng. Tôi đã cho người đi cố gắng giải quyết rồi. Chúng tôi sẽ thay mặt cậu đăng bài thanh minh, cậu đừng tiếp nhận bất cứ cuộc phỏng vấn nào nữa, mà, tạm thời cũng đừng gặp ai cả, ngoan ngoãn ở đây tĩnh dưỡng, hiểu chưa?”

Tôi gật đầu lia lịa, như đứa trẻ phạm lỗi. Đột nhiên, tôi sực nhớ ra một chuyện, vội hỏi cục trưởng Lưu và giáo sư Trịnh, “Vậy hai điểm đáng ngờ trên Thanh minh thượng hà đồ rốt cuộc là thật hay giả?”

“Chuyện này cậu đừng quan tâm, sẽ có chuyên gia lo.” Giáo sư Trịnh trừng mắt.

Tôi ấm ức ngậm miệng, nhưng lòng vẫn băn khoăn. Tuy Thanh minh thượng hà đồ là quả đạn pháo Lão Triều Phụng bắn vào Minh Nhãn Mai Hoa, nhưng ảnh giám định không thể là giả được, rõ ràng bản trong Cố cung và bản lưu hành khác nhau. Nếu bức Thanh minh thượng hà đồ này có sơ hở thật, há chẳng phải Minh Nhãn Mai Hoa để lọt hàng giả ư?

“Tóm lại giai đoạn này cậu phải làm tảng đá, không được nói, không được nghe, cũng không được động đậy.”

Cục trưởng Lưu ra lệnh rồi cùng giáo sư Trịnh bỏ đi.

Còn lại tôi một mình nằm trong phòng bệnh vắng tanh, từng chuyện ở Trịnh Châu vùn vụt lướt qua tâm trí. Tôi bàng hoàng nhận ra, thoạt nhìn bề ngoài là tôi hăng hái điều tra, đạp bằng chông gai, song thực ra mọi quyết định đều bị Chung Ái Hoa âm thầm dắt mũi. Hắn lấy danh nghĩa “người hâm mộ”, biến tôi thành con rối, bảo tôi đi tới đâu tôi bèn đi tới đó, muốn tôi làm gì tôi sẽ làm nấy.

Đáng giận hơn là, trong suốt quá trình, rõ ràng Chung Ái Hoa đã để lộ nhiều sơ hở. Chỉ cần lưu tâm một chút thì chẳng khó nhận ra. Nhưng tôi chỉ chăm chăm tóm cho được Lão Triều Phụng, hễ ai can ngăn là khùng lên như chó thấy xương, cắm đầu xông vào cắn. Chấp niệm của tôi với Lão Triều Phụng, cuối cùng lại hóa thành miếng mồi nhử tốt nhất của lão.

“Thằng chết toi...” Tôi nghiến răng. Tên khốn kia đóng kịch quá giỏi, thủ hạ của Lão Triều Phụng đúng là toàn bọn quái thai.

Nghĩ đến đó, tôi bỗng nhớ tới một kẻ lừa đảo khác.

Chị Tố.

Đến giờ tôi vẫn nghi hoặc chẳng rõ chị Tố là một trong những kẻ tham gia hay một quân cờ bị lợi dụng nữa, bà ta lừa tôi, nhưng ai dám bảo đảm bà ta không bị lừa gạt? Hai mắt chị Tố mù thật, thủ pháp vẽ tranh trong bóng tối cũng không phải ngày một ngày hai mà luyện được; còn cả thủy trì bà ta gửi cho Hoàng Khắc Vũ nữa. Nếu chỉ muốn lừa tôi vào tròng thì cần gì bày ra lắm tình tiết rườm rà phức tạp thế. Tôi nhớ khi nhắc tới cái tên Mai Tố Lan, cả cục trưởng Lưu lẫn giáo sư Trịnh đều biến sắc. Chắc hẳn bà ta là một nhân vật không đơn giản.

Chưa chừng bà ta bị giam cầm trong làng Thành Tế thật, và bị Lão Triều Phụng ép lừa gạt tôi. Bất luận thế nào, tôi cũng không ghét nổi người phụ nữ cầm bút vẽ trong bóng tối ấy. Có lẽ chỉ còn cách đi hỏi Hoàng Khắc Vũ mới biết được câu trả lời.

Song tôi gây họa lớn thế này, Hoàng Khắc Vũ không tuốt xương tôi ra đã là khoan dung lắm rồi.

“Mẹ kiếp...”

Tôi đấm mạnh vào tường, đau thấu tim gan.

Mấy ngày tiếp theo, tôi ngoan ngoãn nằm trên giường sám hối, chẳng ai tới thăm nom. Mỗi ngày ba bữa chỉ có Phương Chấn ghé đưa cơm, nhưng hầu như không nói năng gì.

Viêm loét dạ dày chẳng phải bệnh gì nghiêm trọng, chỉ mấy hôm tôi đã khỏe lại, nhúc nhắc xuống giường đi lại được. Có điều tôi không dám thò ra khỏi phòng, bởi ông Lưu ở ngay phòng đối diện. Tuy ông ta nói chuyện vòng vo tam quốc, nhưng vẫn có ơn với tôi. Tôi tự cho mình là đúng, gây họa lớn thế này, nếu ông cụ hay tin bị sốc, xảy ra chuyện gì đó thì tôi sẽ ân hận cả đời.

Trái với tôi, người đến thăm Lưu Nhất Minh cứ nườm nượp. Cục trưởng Lưu đã cấm họ không được tiết lộ với ông cụ, nhưng hễ ra đến hành lang, họ lại nôn nóng thảo luận với người khác về khủng hoảng lần này của Minh Nhãn Mai Hoa. Nghe lỏm họ nói chuyện, tôi mới biết tình hình Minh Nhãn Mai Hoa hiện giờ quả là không ổn.

Thời gian này, các tổ chức trực thuộc Minh Nhãn Mai Hoa liên tục xảy ra chuyện. Nào là tiệm đồ cổ bị người ta đập bảng hiệu, rồi đến cơ quan nghiên cứu bị thẩm tra, thậm chí công xưởng chính quy còn bị ban ngành công thương địa phương tra xét, nhất thời nguy cơ trùng trùng. Xem ra Lão Triều Phụng đã cài cắm nhiều đòn hiểm chờ sẵn, lần này giở ra một lượt, muốn đẩy cao những luồng dư luận bất lợi cho Minh Nhãn Mai Hoa.

Hội bị đánh cho xiểng liểng, phải huy động đủ mọi quan hệ để thanh minh, nhưng đã trót mắc tiếng xấu, dân tình xôn xao bàn tán, người trong nghề cũng ngờ vực không thôi. Chuyện ở làng Thành Tế còn dễ giải thích, vấn đề giám định Thanh minh thượng hà đồ mới khó. Bức họa này quá nổi tiếng, thôi thì đủ các thành phần từ giới sưu tầm, giới văn hóa, giới khảo cổ, giới nghệ thuật đến giới sử học đều nhìn vào, nhao nhao đòi Cố cung mở kho lưu trữ ra giám định lại, nghe nói cấp trên chủ quản ban ngành còn gọi cục trưởng Lưu đến giảng cho một bài.

Một tổ chức sống nhờ uy tín lại vấp phải khủng hoảng niềm tin, thật gay go hết sức.

Mỉa mai nhất là danh tiếng của tôi lại lên như thuyền theo nước. Xã hội coi tôi là anh hùng đánh đồ giả, nhiều phóng viên lượn lờ cả ngày quanh Tứ Hối Trai, một dạo còn có tin đồn tôi bị Minh Nhãn Mai Hoa hãm hại bắt giam. Nói thực lòng, tất cả những điều này đều là sự sỉ nhục tàn nhẫn nhất dành cho tôi. Giữa tình thế rối ren, lại thêm ông Lưu ngã bệnh nằm viện, tuy kế hoạch mở sàn đấu giá vẫn được tiến hành, song hết sức bấp bênh.

Tôi vốn muốn trở thành lưỡi dao giết chết Lão Triều Phụng, cuối cùng lại bị lão biến thành thanh kiếm chĩa vào Minh Nhãn Mai Hoa.

Hơn nữa còn một kiếm xuyên tim.

Càng nghe ngóng, tôi càng buồn bã, càng buồn bã lại càng tự trách, rốt cuộc chỉ biết cam chịu vùi mặt vào gối, chẳng còn mặt mũi gặp ai nữa.

“Nếu đây là ác mộng thì mau mau chấm dứt đi thôi.” Tôi lẩm bẩm giữa đêm khuya thanh vắng.

Nhưng tôi không bao giờ ngờ được, đó chỉ là mở màn.

Xưa có người bán dầu rót dầu rất khéo, có thể đặt đồng xu lên miệng chai dầu rồi rót dầu qua lỗ xu mà không để vương giọt nào lên mặt đồng xu. Khi được hỏi bí quyết, ông ta trả lời rằng, “Chỉ là quen tay mà thôi!”↩

Thạch cừ bảo cấp là tuyển tập tài liệu đồ sộ ghi chép về các tác phẩm thư họa có lịch sử lâu đời được lưu giữ trong cung nhà Thanh. Bộ đầu tiên (nhất biên) được biên soạn dưới thời vua Càn Long.↩

Lọ nhỏ bằng sứ, thường dùng đựng nước để rửa bút lông.↩

Tranh vẽ cảnh nàng Văn Cơ về Hán. Thái Văn Cơ là con gái Thái Ung, một người bạn của Tào Tháo. Thái Ung chết, Văn Cơ lưu lạc, gặp lúc Hung Nô tràn sang cướp phá, thấy Văn Cơ có nhan sắc, chúng bèn bắt về dâng lên Tả Hiền Vương của Hung Nô. Văn Cơ phải làm vợ Tả Hiền Vương, sống ở Hung Nô suốt mười hai năm, về sau Tào Tháo niệm tình bạn cũ mới phái sứ giả đem lễ vật tới Hung Nô đón Văn Cơ về. Tả Hiền Vương không muốn thả người, nhưng không dám chống lại Tào Tháo, cuối cùng đành cho Văn Cơ về Hán.↩

Một hình thức hội họa đặc sắc của Trung Quốc, khi vẽ sử dụng thước kẻ, nên gọi là vẽ thước.↩

Tranh vẽ cảnh đua thuyền trên hồ Kim Minh.↩

Chương 4
Bức Thanh minh thượng hà đồ thứ hai xuất hiện ở Hồng Kông

Tối nay, giáo sư Trịnh lại tới thăm tôi, mắt ông trũng sâu, người xọp hẳn đi so với lần gặp trước. Tôi biết lỗi nên rụt cổ lại e dè chào một tiếng rồi nín khe chẳng dám nói năng gì.

Giáo sư Trịnh đi thẳng vào đề, “Cậu nghe tên sàn đấu giá Bách Thụy Liên bao giờ chưa?”

“Cái tên này nghe quen quen, hình như là một sàn đấu giá cổ vật lớn ở Hồng Kông, tên tiếng Anh là Brilliant, nổi tiếng vì từng đấu giá bút tích Mễ Phất và một bình gốm Thanh Hoa thời Minh. Nhưng tôi chỉ biết tới đó thôi.”

“Chung Ái Hoa và Mai Tố Lan chưa từng nhắc đến cái tên này với cậu thật chứ?” Giáo sư Trịnh nhìn xoáy vào mắt tôi, vẻ không tin lắm.

“Chắc chắn là không mà.” Tôi khẳng định. “Có chuyện gì ạ?”.

Giáo sư Trịnh rút trong túi áo ra tờ báo đưa tôi, vừa cầm vào tay, tôi đã thấy chất giấy khang khác, không phải ấn phẩm nội địa. Mở ra xem, thấy từng cột chữ phồn thể, hóa ra là Đại công báo của Hồng Kông. Ngay trang đầu, tôi đã bắt gặp một tin sét đánh.

Bách Thụy Liên tuyên bố họ đã mua được bản gốc Thanh minh thượng hà đồ từ tay một nhà sưu tầm giấu tên, định đem ra đấu giá công khai, tiền thu được sẽ quyên góp cho Quỹ Hy vọng*. Đồng thời họ cũng bày tỏ muốn hợp tác với cơ quan giám định chuyên nghiệp để làm rõ chân tướng.

Phía sau còn đính kèm một đoạn khảo chứng điển cố dài dằng dặc, đại khái giống câu chuyện Vương Thế Trinh mà chị Tố kể cho tôi. Bách Thụy Liên nói bấy giờ bức Thanh minh thượng hà đồ triều đình tịch thu từ phủ Nghiêm Tung là hàng giả của tên họ Vương, còn bản gốc thực sự đã được Vương Thế Trinh đem về nhà, từ đó vẫn cất giấu trong dân gian, tới ngày nay mới lộ diện.

Tôi đọc mà rúng động, tuột tay đánh rơi cả báo.

Hóa ra tôi vẫn đánh giá thấp Lão Triều Phụng.

Cứ ngỡ lão bày ra kế này để hãm hại Minh Nhãn Mai Hoa, tiện thể làm nhục tôi. Nhưng tầm nhìn của lão đã vượt xa những gì tôi tưởng tượng. Mọi sắp đặt khi trước chỉ là bàn đạp, chiêu giết người và âm mưu thực sự lại mai phục ở đây.

Bất luận giám định hay khảo cổ đều có một nguyên tắc, gọi là không thành lập chứng cứ duy nhất. Chỉ có một bằng chứng thì không gọi là chứng cứ, nhất định phải có chứng cứ khác bổ trợ. Thế nên hai điểm đáng ngờ của Thanh minh thượng hà đồ thực ra là Lão ﻿Triều Phụng mượn miệng chị Tố nói ra, tuy gây phiền phức cho Hội nhưng không đủ để lật đổ kết luận giám định phía Cố cung.

Có điều, nếu đúng lúc sống còn này lại tòi ra một bản gốc nữa thì khác.

Cạnh chứng cứ có chứng cứ, không phải bằng chứng duy nhất nữa.

Thanh minh thượng hà đồ không có lời bạt của tác giả cũng chẳng nói lên điều gì, có thể đã bị xén mất, bị hư tổn v.v..., đủ mọi khả năng có thể tồn tại. Nhưng nếu xuất hiện một bức khác giống hệt lại đầy đủ lạc khoản, so sánh ra thì bức ban đầu rất có thể không phải là thật. Cũng như tôi tới đồn công an nhận cái ví, mà không nhớ bên trong có bao nhiêu tiền, không có nghĩa là tôi nhận vơ mà có thể chỉ vì trí nhớ kém. Nhưng nếu đúng lúc ấy lại có một người khác cũng đến nhận, còn kể rõ bên trong có mấy tờ giấy bạc, thì cảnh sát sẽ tin ai?

Thế nên trước đây Minh Nhãn Mai Hoa còn có thể viện cớ “không đủ bằng chứng” để đáp lại những nghi ngờ, song bức Thanh minh thượng hà đồ của Bách Thụy Liên xuất hiện đã cắt đứt đường lui của chúng tôi, chẳng còn cách nào khác ngoài chấp nhận đối chất công khai. Mà Lão Triều Phụng đã dám để đôi bên công khai đối chất, nhất định phải nắm chắc có thể khiến bức của Bách Thụy Liên đánh bại bức trong Cố cung, trở thành bản Thanh minh thượng hà đồ chính thức. Trong khi đó đám cục trưởng Lưu cứ úp mở lập lờ, né tránh không trả lời trực tiếp về hai chỗ sơ hở nọ, càng khiến Thanh minh thượng hà đồ của Cố cung trở nên đáng ngờ. Ít nhất bây giờ tôi chẳng còn chút lòng tin nào nữa.

Cũng có nghĩa là một khi bài báo này được công bố, Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa chỉ còn nước cắn răng đánh một trận thua chắc mười mươi tại chiến trường kẻ địch chỉ định.

“Đây là báo hôm qua ư?” Tôi hỏi.

“Phải, người của chúng ta ở Hồng Kông đi thâu đêm đưa tới đấy. Hôm nay cánh báo chí Hồng Kông và Quảng Đông đã trích đăng lại, chẳng bao lâu nữa sẽ lan ra cả nước. Tới lúc ấy cục trưởng Lưu cũng chẳng ém đi nổi.”

Tôi hít sâu một hơi, nhìn vào mắt giáo sư Trịnh. Hai chúng tôi đều bắt gặp vẻ kinh hoàng trong mắt nhau. Từ dụ tôi vào tròng tới công bố bức tranh của Bách Thụy Liên, bước nào bước nấy vững vàng chắc chắn, đủ thấy bàn tay trù tính và thực hiện chuỗi kế hoạch này đáng sợ nhường nào.

Tôi hỏi giáo sư Trịnh giờ Hội định thế nào, ông thở dài kể số điện thoại của Hội đã sắp bị gọi đến cháy máy, cấp chủ quản ở trên và rất nhiều đối tác đều có ý định thối lui. Đúng lúc này cụ Lưu lại nằm viện, không có ai chủ trì cục diện, Minh Nhãn Mai Hoa như rắn mất đầu, rối ren chẳng biết phải làm sao.

Cục trưởng Lưu cũng bó tay chịu chết, tôi càng không thể làm gì, chỉ biết nghiến răng nghiến lợi, “Lão khốn đó định dồn Minh Nhãn Mai Hoa chúng ta vào đường cùng cả lượt ư.”

Giáo sư Trịnh lắc đầu, “Chỉ sợ người ta còn có dụng ý khác ấy chứ.”

“Giáo sư nói sao cơ?” Tôi ngẩn người.

“Cậu đừng quên trong nước cấm mua bán Thanh minh thượng hà đồ.” Giáo sư Trịnh nhẹ nhàng buông một câu, ánh mắt lóe lên sau cặp kính. Câu này chẳng khác nào sấm sét, đả thông mạch suy nghĩ của tôi. Tôi bải hoải ngồi phịch xuống giường bệnh, vỡ lẽ.

Bản gốc Thanh minh thượng hà đồ được bảo tồn trong Cố cung, nghiêm cấm mua bán. Nếu bức này được chứng thực là giả thì bức của Bách Thụy Liên Hồng Kông tự nhiên sẽ thành thật. Hồng Kông còn chưa trở về Trung Quốc, Đại Lục đến lúc đó Lão Triều Phụng chỉ cần đấu giá công khai bản gốc qua Bách Thụy Liên, sẽ được một món kếch xù.

Lão chỉ tiện thể hãm hại Minh Nhãn Mai Hoa và Hứa Nguyện mà thôi. Mục đích thực sự của lão nằm ở đây kia!

Năm 1989, sàn đấu giá Christie's New York từng bán một bức Thu liệp đồ* trong hoàng cung nhà Nguyên với giá ngất nghểu một triệu tám trăm bảy mươi nghìn đô la Mỹ. Mà giá trị của Thanh minh thượng hà đồ cao hơn Thu liệp đồ không biết bao nhiêu lần, chưa chừng lại như bức Hoa hướng dương của Van Gogh, bán được tới bốn mươi triệu đô la Mỹ.

Về phần quốc bảo Trung Hoa bị lọt ra ngoài, chỉ có tôi, Hội nghiên cứu và một tỷ dân toàn quốc để tâm, chứ Lão Triều Phụng nhất định chẳng buồn nhíu mày.

Có lợi mới làm, Lão Triều Phụng lần này một mũi tên trúng hai con chim, vừa hạ gục được kẻ thù, lại ẵm được món tiền to, dù mất công xưởng nhỏ ở làng Thành Tế cũng còn hơi chán. Cục diện này được sắp đặt kín kẽ, móc nối chặt chẽ, đùa bỡn nhân tính, thực là nham hiểm đến cực độ.

Lần này e rằng không chỉ kế hoạch mở sàn đấu giá đi tong mà Minh Nhãn Mai Hoa còn phải hứng chịu tai họa ngập đầu.

Tay chân tôi run lẩy bẩy, đầu dây mối nhợ của tất cả những việc này đều từ tôi mà ra cả. Liệu tôi còn trốn trong phòng bệnh được bao lâu? Sớm muộn gì vẫn phải bước ra đối mặt với cục diện rối ren ngoài kia. Nếu Minh Nhãn Mai Hoa sụp đổ vì tôi, tôi còn mặt mũi nào đi gặp ông và bố nữa.

Thấy mặt tôi xám ngoét, giáo sư Trịnh cũng chẳng nỡ mắng, đành khuyên giải đôi lời, nói rằng cục trưởng Lưu sẽ nghĩ cách. Nhưng chính bản thân ông cũng chẳng tin lắm. Tôi ngẩng phắt lên, gào lớn, “Để tôi đi tìm đám phóng viên, dù thân bại danh liệt, tôi cũng phải nói rõ sự thật!” Giáo sư Trịnh vội kéo tôi lại, “Cậu chưa hiểu à? Chuyện này chẳng liên quan gì tới cậu nữa rồi. Giờ chẳng ai quan tâm đây có phải âm mưu hay không đâu, họ chỉ tập trung chú ý vào hai bức Thanh minh thượng hà đồ, muốn biết bức nào thật bức nào giả thôi.”

“Lẽ nào tôi cứ trốn trong nhà chẳng làm gì cả ư?”

“Cậu phải bình tĩnh! Nếu giờ cậu ra mặt, chỉ gây hại cho Minh Nhãn Mai Hoa thêm thôi!” Giáo sư Trịnh quát. Nghe vậy, tôi đành ngoan ngoãn nằm xuống.

Thấy tôi lại nằm xuống giường, giáo sư Trịnh giơ tay nhìn đồng hồ, tỏ ý định về. Ra đến cửa, ông chợt quay đầu lại, hạ giọng nói thêm, “Cậu đừng quá áy náy, nếu cậu không mắc bẫy, thì cũng có kẻ khác mắc thôi. Thủ đoạn của Lão Triều Phụng, chúng ta quả khó lường hết được.”

Nghe ông nói vậy, tôi cũng chẳng dễ chịu hơn là bao.

Suốt buổi tối tôi cứ bồn chồn đi đi lại lại trong phòng như con sói trong chuồng ở vườn thú Bắc Kinh, không sao ngủ được. Giáo sư Trịnh nói đúng, cục diện đã đến nước này, người như tôi chẳng chen vào đâu được nữa, cảm giác hối hận và bất lực bủa vây, khiến tôi tức thở. Tôi ngồi thụp xuống góc tường, cuộn tròn người lại, khóc không ra nước mắt. Lúc này tôi chỉ mong sao có một bàn tay to lớn đặt lên vai, rồi có người an ủi, “Con à, đừng lo, mọi chuyện đã có ta đây.”

Tiếc rằng yêu cầu nhỏ nhoi này chỉ là ảo tưởng.

Chẳng biết mấy giờ rồi, ngoài cửa sổ tối đen như mực, hình như còn sắp đổ mưa. Tôi ngồi thu lu trong góc, không bật đèn, đầu óc trống rỗng. Bỗng nhiên di động cạnh gối đổ chuông, làm rung cả giường. Tôi đờ đẫn đứng dậy bắt máy, đầu kia vang lên một giọng nam lạnh lùng.

“Hứa Nguyện à?” Người nọ hỏi độp ngay.

“Đúng.” Tôi hơi bực, số di động của tôi chỉ có mấy người biết, nhưng giọng này nghe lạ hoắc.

“Dùng cả di động cơ đấy, lắm tiền quá nhỉ.” Đối phương cợt nhả huýt sáo trong điện thoại.

Tôi chẳng còn bụng dạ nào tán dóc, bèn hỏi hắn có việc gì. Đối phương vặn lại, “Hoàng Yên Yên là bạn ﻿gái anh hả?” Tim tôi thắt lại, sực nghĩ Yên Yên đi Nam Kinh lâu lắm không liên lạc, tôi cũng bận chuyện Thanh minh thượng hà đồ, chẳng nghĩ đến việc tìm cô. Giờ đã quá nhiều chuyện xui xẻo rồi, chỉ mong cô đừng xảy ra chuyện gì nữa.

“Cô ấy là bạn tốt của tôi.” Tôi đáp.

“Bạn gái anh xinh thế, chắc yêu anh vì tiền hả? Con gái thời nay chỉ chăm chăm nhìn vào tiền thôi, nhân phẩm không quan trọng, chậc.”

“Rốt cuộc cô ấy làm sao?” Tôi chẳng hơi đâu cải chính, lo lắng siết chặt điện thoại.

“Anh biết chuyện cô ta đến Nam Kinh không? Cô ta bị bắt rồi.”

“Gì cơ?”

“Tình nghi đánh người gây thương tích và trộm cắp văn vật bậc hai, đã bị cảnh sát chúng tôi tạm giam rồi.”

Nghe như sét đánh giữa trời quang. Mắt tôi tối sầm lại, suýt nữa tái phát bệnh cũ. Thấy tôi im lặng, đầu kia a lô liền mấy tiếng, “Anh có lương tâm không thế, vừa nghe nói con gái nhà người ta xảy ra chuyện đã bỏ mặc rồi?”

Tôi hạ thấp giọng, “Rốt cuộc chuyện là thế nào?”

“Biên bản lời khai cụ thể thế nào tôi cũng chưa xem, nhưng nguyên cáo là người nổi tiếng, tên Đới Hạc Hiên, anh nghe bao giờ chưa? Cô Hoàng Yên Yên này đến nhà ông ta ăn cắp cổ vật, còn đánh người ta bị thương. Phải huy động ba bốn bảo vệ mới khống chế được cô ta. Bạn gái anh ghê thật đấy. Giờ đồn Công an đã tạm giữ cô ta theo pháp luật rồi, có lẽ sẽ bị khởi tố tội trộm cắp và đánh người. Chậc chậc, trêu vào ai không trêu, lại đi trêu thầy Hiên.”

Tôi không biết Đới Hạc Hiên lai lịch thế nào, phải hỏi một câu trước đã, “Anh là ai vậy?”

“Tôi là người ở trại tạm giam, vừa rồi cô ta níu tôi lại, nhờ tôi gọi điện báo tin hộ, nói là sẽ cảm ơn tôi.”

Thần kinh tôi căng lên, lại nghe đầu kia cười ha hả, “Anh khỏi ghen, tôi cũng thích lắm đấy, nhưng không phải cảm ơn kiểu kia đâu... Cô ta bảo gọi điện cho anh, anh sẽ cảm ơn tôi tử tế. Đúng không?”

“Đúng thế, cảm ơn anh.”

“Cảm ơn suông thôi à? Tôi muốn tiền.”

“Bao nhiêu?”

“Chắc anh sẽ tới Nam Kinh tìm cô ta đúng không? Tới lúc đó còn phải nhờ tôi nữa, nên khi nào gặp nhau thì đưa, anh đưa bao nhiêu, tôi giúp bấy nhiêu. À phải, cả người lẫn tiền đều phải nhanh nhanh lên, cô ta không trụ được lâu đâu. Tôi tên Diêu Thiên, đừng để tôi đợi lâu đấy.” Đoạn gã cười khẩy, để lại cách thức liên lạc rồi cúp máy.

Rõ ràng Yên Yên nói là đến Nam Kinh gặp mấy bậc bề trên, thuyết phục họ ủng hộ việc Hội nghiên cứu cải tổ, sao lại đến nhà ông Hiên kia ăn cắp được?

Lẽ nào đây cũng là một khâu trong kế hoạch tấn công Minh Nhãn Mai Hoa của Lão Triều Phụng?

Có thể lắm. Yên Yên phải cầu cứu một kẻ ở tít Bắc Kinh xa xôi như tôi, chứng tỏ thế lực của Hội ở Nam Kinh sắp sụp đổ, không lo nổi cho cô nữa. Tôi từ từ ngồi thẳng dậy, ánh mắt kiên nghị hẳn lên. Có lẽ tôi chẳng có tư cách tham gia vào cuộc chiến thật giả giữa hai bức Thanh minh thượng hà đồ nhưng không thể bỏ mặc Yên Yên được. Tôi phải rời bệnh viện, tôi phải tới Nam Kinh.

Tuy cục trưởng Lưu và Phương Chấn không cho phép tôi rời khỏi đây, nhưng không hề giam giữ, nên bộ đồ tôi mặc lúc vào viện cũng được giặt sạch gấp trong tủ quần áo đơn sơ bên cạnh. Tôi cởi áo bệnh nhân, mặc quần áo của mình vào, định len lén chuồn đi. Để khỏi gây chú ý, tôi còn không dám bật đèn.

Đang thay quần áo, thình lình một giọng già nua cất lên sau lưng tôi, “Khuya thế này cậu định đi đâu đấy?” Tôi vừa cho được một chân vào ống quần, nghe vậy vội quay phắt lại, thấy một bóng lưng còng thấp bé đứng trước cửa phòng.

“Cụ... cụ Lưu...” Tôi lắp bắp, chẳng ngờ lại gặp phải người không muốn gặp nhất.

Lưu Nhất Minh cũng mặc bộ đồ bệnh nhân sọc xanh lam như tôi, tay chống gậy. Ông cụ quay lưng về phía ánh đèn hành lang nên không trông rõ nét mặt. Tôi chột dạ, đang mặc quần mà xiêu hẳn người đi, suýt nữa ngã lăn, vội lật đật kéo quần lên, chạy đến dìu ông cụ, thẽ thọt hỏi, “Sao... ông lại sang đây?”

“Ôi chao, nằm viện mấy ngày buồn chết đi được. Nhân lúc thằng bé đến trông ngủ gật, tôi mới lẻn ra ngoài đi loanh quanh đấy. Thấy cậu ở phòng đối diện, tôi sang tìm người nói chuyện.” Lưu Nhất Minh huơ huơ cây gậy, ung dung đáp. Tôi thầm thở phào, xem ra cụ Lưu vẫn chưa biết Minh Nhãn Mai Hoa xảy ra chuyện, nhưng ngay sau đó, tôi đã nhận ra điểm bất thường, “Sao ông biết tôi ở bên này?”

Lưu Nhất Minh cười khà, “Hồi tối cậu chẳng hét ầm lên đấy à? Nào là tìm phóng viên, nào là thân bại danh liệt gì gì đó. Vọng cả đến bàn trực ban của y tá ấy chứ. Tôi bị ốm chứ tai đã điếc đâu.” Tim tôi đập thình thịch, bất giác cúi gằm mặt xuống, Lưu Nhất Minh nhướng đôi mày bạc trắng, điềm đạm hỏi, “Nói xem, xảy ra chuyện gì rồi?”

“Không có gì là việc riêng của nhà tôi thôi…” Tôi lấp liếm.

“Tôi lại thấy chưa hẳn?” Lưu Nhất Minh lắc lắc cây gậy, nửa cười nửa không, “Mạnh Tử có câu ‘Trong con người, chẳng gì ngay lành cho bằng con người.’ Người đến thăm nom tôi mấy hôm nay ai cũng tươi tỉnh, nhưng ánh mắt lại trùng trùng lo lắng. Lão già này nhìn người mấy chục năm nay, sao không nhận ra chứ. Minh Nhãn Mai Hoa chúng ta nhất định đã xảy ra chuyện, còn là chuyện lớn, phải không nào?”

Tôi chẳng cách nào nhìn thẳng vào mắt ông, cũng không biết đáp sao cho phải. Lại nghe Lưu Nhất Minh nói tiếp, “Đừng đứng trước cửa nữa, ra ngoài kia ngồi với tôi đi, từ từ rồi nói.” Giọng điệu quả quyết, không cho phép thương lượng. Tôi đành dìu ông cụ ra hành lang bên ngoài, tìm một băng ghế gỗ gần cửa ngồi xuống.

Hành lang lặng phắc như tờ, chỉ có hai người chúng tôi, ánh đèn huỳnh quang chụp xanh lá trên đỉnh đầu dìu dịu. Lưu Nhất Minh lẳng lặng nhìn tôi. Chẳng còn đường nào khác, tôi đành ấp úng kể cho ông nghe mọi chuyện, vừa nói vừa quan sát thái độ, chỉ sợ ông cụ giận quá hóa ốm thêm.

Tôi thuật lại mất khoảng một tiếng, giữa chừng người trông ông cụ tỉnh dậy ra dỗ cụ vào, nhưng cụ không nghe, anh ta đành đứng từ xa nhìn về phía chúng tôi. Nghe hết đầu đuôi, Lưu Nhất Minh trầm tư giây lát, song không hồn xiêu phách tán như tôi tưởng tượng mà chỉ lắc đầu than thở, “Tiểu Lưu càng thăng chức càng nhát gan. Phong tỏa tin tức như thế, chẳng phải xem thường lão già này quá rồi ư.”

“Cháu... cháu xin lỗi... đều tại cháu cả...” Tôi lầm bầm lặp đi lặp lại, khom người toan quỳ xuống đất. Lưu Nhất Minh tinh ý nhận ra ngay, bèn giơ cả hai tay ra đỡ, không để tôi quỳ, “Dậy đi, người nhà họ Hứa xưa nay không quỳ gối trước kẻ khác.”

“Ông đã hết lời khuyên nhủ mà cháu lại bỏ ngoài tai. Vì cháu ngu dại nên Minh Nhãn Mai Hoa mới gặp nạn lớn này...” Nói đến cuối, tôi chỉ chực khóc òa, muốn xả ra hết những hối hận trong lòng.

“Nạn lớn à?” Lưu Nhất Minh vuốt râu cười, “Phải, chuyện cậu vừa kể đúng là rắc rối. Nhưng Minh Nhãn Mai Hoa chúng ta truyền đời đã mấy trăm năm, chẳng mấy khi xuôi chèo mát mái, có đời nào không gặp vài bận nguy nan? Nói đâu xa, vụ án đầu Phật của ông nội cậu đã khiến Minh Nhãn Mai Hoa mang tai mang tiếng, lại qua tám năm kháng chiến, sinh linh đồ thán, nền tảng của Minh Nhãn Mai Hoa cơ hồ cũng tiêu tan; từ khi tôi tiếp quản đến nay, hết Đại nhảy vọt tới Cách mạng Văn hóa, Hội liên tục bị đả kích hết lần này tới lần khác. Những kiếp nạn ấy nào có nhỏ hơn vụ việc Lão Triều Phụng bày ra? Bao phen sống chết chúng ta còn chèo chống vượt qua được, giờ thái bình ﻿yên ổn lâu quá, ý chí các vị lại kém khi xưa, chuyện vặt thế này cũng phải làm rộn lên.”

Nghe Lưu Nhất Minh nói nhẹ như không, tôi cũng đỡ lo đôi phần, dẫu vẫn nặng lòng áy náy. Ngờ đâu, ông bỗng nghiêm mặt, “Nhưng lỗi của cậu cũng không thể tha được. Khi trước tôi đã bảo cậu rồi, người giám định kỵ nhất là nôn nóng và cảm tính. Vậy mà cậu lại phạm vào đại kỵ, làm ảnh hưởng đến cả Hội, gom hết sắt Cửu Châu cũng không đúc nổi cái sai ấy.”

Mấy câu này như chùy giáng vào lồng ngực, đầu tôi vừa ngẩng lên, lại cúi gằm ngay xuống, “Cháu biết lỗi rồi. Cháu muốn sửa lỗi và rửa oan cho Hội, nhưng cục trưởng Lưu và giáo sư Trịnh không cho.”

“Họ làm đúng đấy. Cậu chẳng qua là thuốc dẫn, giờ đã hết tác dụng rồi. Cả nước đều đang chờ xem Minh Nhãn Mai Hoa náo loạn, giờ cậu đứng ra cải chính, ai thèm nghe?”

“Vậy... phải làm sao đây?”

Lưu Nhất Minh nhắm mắt trầm tư hồi lâu mới chậm rãi đáp, “Để hạ bệ Minh Nhãn Mai Hoa, Lão Triều Phụng đã đánh liều tâng cậu lên. Chiêu này rất hay, nhưng làm hơi quá lố. Muốn lật ngược thế cờ, phải bắt tay từ đây. Cậu là then chốt của ván cờ này.”

Khó hiểu quá, vừa rồi ông ta còn nói tôi đã hết tác dụng, giờ lại bảo tôi là người duy nhất cứu được Minh Nhãn Mai Hoa, thế là sao? Thấy tôi vẫn ngơ ngơ, Lưu Nhất Minh bèn ngẩng lên cốc cho một cái, “Cởi chuông phải tìm người buộc chuông, hiểu chưa?”

Nhờ cái cốc ấy, tôi mới vỡ lẽ. Lão Triều Phụng đánh vào dư luận, biến tôi thành “anh hùng đánh đồ giả” để vu cáo Minh Nhãn Mai Hoa, vô hình trung cũng khiến uy tín của tôi tăng vọt. Giữa tình hình này, bất cứ ai trong Hội đứng ra thanh minh đều sẽ bị coi là ngụy biện, chỉ mình tôi là không. Thế nên trong cuộc chiến này, tôi là kẻ duy nhất có thể đứng ra đối đầu công khai với chúng.

“Một tay vùi dập Minh Nhãn Mai Hoa là cậu, vậy thì kẻ cứu được Minh Nhãn Mai Hoa cũng chỉ có cậu thôi.” Ông Lưu nói. Tôi gật đầu, tự thấy vai trò kẻ phản bội nhận lời ủy thác giữa lúc nguy ngập quả là khó tả. Ông ta lại nói, “Tiếc rằng giờ cậu có danh tiếng song còn thiếu một quân át chủ bài để thao túng cục diện. Tiểu Lưu và giáo sư Trịnh không cho cậu ra mặt bởi trong tay họ cũng chẳng có bài mà tuồn cho cậu.”

Tôi sáng mắt lên, nghe ý cụ Lưu thì hình như ông ta vẫn còn hậu chiêu hóa giải tình thế khó khăn trước mắt. Như đi guốc trong bụng tôi, Lưu Nhất Minh lắc đầu cười, “Chỗ tôi cũng chẳng có quân bài nào hết, Lão Triều Phụng đã chặt đứt mọi đường thoát của Minh Nhãn Mai Hoa rồi. Cậu chỉ còn cách tự mở ra một con đường mới, tìm viện trợ bên ngoài Minh Nhãn Mai Hoa thôi.”

Nói thế này thì có khác gì không nói?

Thấy tôi hoang mang ra mặt, Lưu Nhất Minh lại hỏi, “Đố cậu biết điểm then chốt trong âm mưu lần này của Lão Triều Phụng là gì?”

“Vấn đề thật giả của Thanh minh thượng hà đồ.” Tôi đáp ngay.

“Đúng thế, muốn phá được cục diện này, cậu phải tìm ra chứng cứ có tính quyết định chứng minh bức nào thật bức nào giả. Chỉ có cậu, chỉ có quân át chủ bài ấy, mới hóa giải được nguy cơ này.”

“Quân át chủ bài ấy là gì?”

“Tôi cũng không biết. Chỉ biết rằng đó là bí mật lớn gắn với Thanh minh thượng hà đồ. Nhưng là bí mật gì thì tôi chưa rõ. Tôi chỉ có thể cho cậu một gợi ý, một cái tên. Tôi không dám chắc liệu ông ta có chịu giúp cậu không, thậm chí không biết ông ta có quân bài chúng ta muốn hay không, nhưng đây là lựa chọn duy nhất hiện giờ ngoài Minh Nhãn Mai Hoa. Chỉ tìm đến ông ta, vụ việc Thanh minh thượng hà đồ mới có cơ giải quyết được.” Nói tới đây, Lưu Nhất Minh thở dài, “Hiềm nỗi người này khó mà định luận, muốn nhờ vả ông ta, e rằng không dễ.”

Kẻ khiến chưởng môn Lưu thấy khó định luận, khỏi nghĩ cũng biết gàn dở chừng nào. Tôi ưỡn ngực, tỏ ý bất luận kẻ kia khó nhằn đến đâu, tôi cũng sẽ dốc hết sức. Lưu Nhất Minh giơ một ngón tay, “Người ấy họ Đới, tên Đới Hạc Hiên, năm xưa cũng thuộc tổ giám định Thanh minh thượng hà đồ.”

Tôi kinh ngạc, “Hạc trong hạc tiên, Hiên trong hiên ngang phải không?”

Lưu Nhất Minh cũng bất ngờ, “Ồ? Cậu quen à?”

Tôi bèn kể chuyện Yên Yên gặp phải ở Nam Kinh. Lưu Nhất Minh thở dài, dằn cây gậy xuống đất, “Khuyên lơn Hoàng Khắc Vũ chẳng khác nào nước đổ lá khoai. Lão cử Yên Yên đi tìm họ Đới rõ là tự rước cái nhục!” Nhìn xuống chiếc quần tôi đang mặc, Lưu Nhất Minh sực hiểu, “Vừa rồi cậu định trốn đi Nam Kinh cứu người ư?”

“Vâng.”

Lưu Nhất Minh nhìn đồng hồ treo ngoài hành lang rồi giục, “Việc không thể chậm trễ. Nếu cậu định chuồn thì tranh thủ ngay lúc này đi. Tôi sẽ công bố là cậu đến đảo Tần Hoàng dưỡng bệnh. Chẳng biết Lão Triều Phụng cài cắm tai mắt ở những đâu, nên cậu tuyệt đối không được nhờ thế lực của Minh Nhãn Mai Hoa. Có điều Phương Chấn thì tin được, anh ta sẽ thu xếp thỏa đáng cho cậu.”

“Vậy đằng này ông định…” Tôi lo lắng hỏi. Tạm thời tôi chẳng biết gì về quân át chủ bài kia, mà phía Hồng Kông đã công khai yêu cầu đối chất, tất cả đều đang chờ Hội trả lời. Thanh minh thượng hà đồ của Bách Thụy Liên là quân bài to nhất của Lão Triều Phụng, lão dám lên tiếng đòi kiểm định công khai, ắt đã chuẩn bị sẵn những mánh khóe khó lường.

Lưu Nhất Minh chậm rãi đứng dậy, ưỡn thẳng thân hình gầy gò hơi còng, hừng hực ý chí chiến đấu, “Hội đã có nền tảng mấy trăm năm, chưa đến nỗi bó tay chịu chết đâu. Cậu cứ yên tâm, tôi sẽ kéo dài thời gian chừng một tháng. Đó cũng là kỳ hạn của cậu. Hiểu chưa?”

Cảm giác được áp lực trĩu vai, dạ dày tôi ngâm ngẩm đau. Lưu Nhất Minh bình thản nhìn tôi, “Có sợ không?” Thấy tôi gật đầu, ông ta tiếp, “Mấy chục năm nay, tôi đã phải gánh chịu áp lực như thế đấy.” Tôi nín lặng, hít sâu một hơi, gắng nén con nhộn nhạo trong dạ dày.

“Cậu đừng quá lo. Dù xảy ra tình huống tệ nhất là đôi bên đối chất, tôi cũng muốn xem xem bức Thanh minh thượng hà đồ của Bách Thụy Liên chất lượng đến đâu mà dám đem ra khiêu chiến với bản của Cố cung.” Lưu Nhất Minh gõ gậy xuống mặt sàn.

Lưỡng lự mãi, cuối cùng tôi cũng nhỏ giọng hỏi một câu mình băn khoăn đã lâu, liên quan đến lòng tin của tôi cùng định hướng sau này, “Cụ Lưu, ông nói thật đi, Thanh minh thượng hà đồ trong Cố cung rốt cuộc là thật hay giả?”

Lưu Nhất Minh nhìn xoáy vào tôi, hai bên lông mày rũ xuống rồi trầm giọng đáp, “Minh Nhãn Mai Hoa chúng ta chưa bao giờ dám xem nhẹ quy tắc trừ giả giữ thật.”

“Cháu tin ông.”

Lưu Nhất Minh cười khà, chuyển chủ đề, “Cậu Nguyện à, nhà họ Hứa các cậu sở trường về kim thạch mà, giám định thư họa đâu phải chuyên môn của cậu. Bài viết về Thanh minh thượng hà đồ của cậu, thoạt nhìn thì sắc sảo, thực ra sơ hở lỗ chỗ đấy.”

“Nếu đã sơ hở lỗ chỗ, sao các vị không ra mặt giải thích?” Tôi thầm nhủ, song không dám thể hiện ra mặt. Như nhìn thấu bụng dạ tôi, Lưu Nhất Minh nhướng mày, chẳng buồn sổ toẹt, chỉ nói tiếp, “Chuyến này cậu đi, ắt phải tiếp xúc với tranh chữ. Nếu không có kiến thức cơ bản, sợ khó mà qua ải. Ôi thư họa Trung Hoa sâu rộng, nghiên cứu cả đời cũng không hết được. Thời gian hạn hẹp, tôi chỉ có thể dẫn ra những kiến thức liên quan tới Thanh minh thượng hà đồ, phổ biến cho cậu vài thường thức về Tống Huy Tông và những năm Tuyên Hòa thôi. Nước đến chân mới nhảy, khó tránh khỏi ướt.”

Thế là giữa đêm khuya khoắt, trong hành lang ﻿bệnh viện 301, Lưu Nhất Minh ngồi trên băng ghế, rù rì giảng bài. Tôi biết đây là cơ hội cực hiếm có nên chống gối nghe như nuốt từng lời. Ông ta giảng giải từ thể chữ sấu kim của Tống Huy Tông đến tuyệt áp bốn chữ, từ thể chế của viện họa hàn lâm đến phong cách vận bút. Lưu Nhất Minh chuyên tâm nghiên cứu thư họa mấy chục năm, hiểu sâu biết rộng, trình bày dễ hiểu mà thấu đáo, mạch lạc rõ ràng, nghe ông ta truyền thụ cũng là một kiểu hưởng thụ.

Tiếc rằng bài giảng chỉ kéo dài vỏn vẹn một tiếng thì người trông và y tá đến ép ông cụ về phòng. Tôi không dám để ông cụ ngồi bên ngoài lâu, bèn khom lưng vái một vái dài rồi quay người đi.

Rời khỏi tòa nhà chính, tôi bắt gặp Phương Chấn đang đứng trước cửa khu nội trú, dựa cột trụ hành lang, miệng ngậm điếu thuốc. Thật chẳng biết tay này nghỉ ngơi lúc nào mà túc trực 24/24, một ngày với y phải có đến bốn mươi tiếng mất. Thấy tôi bước ra, y thoáng vẻ bất ngờ, “Cứ tưởng cậu sẽ trèo cửa sổ cơ đấy.”

“... Anh biết tối nay tôi định trốn viện à?” Tôi ngạc nhiên.

Phương Chấn chẳng nói năng gì, chỉ hờ hững phả ra một vòng khói tròn vo.

Tôi cũng chẳng hơi đâu căn vặn y sao lại theo dõi mình, lập tức thuật lại từ đầu đến cuối cuộc trò chuyện với Lưu Nhất Minh. Phương Chấn di tắt đầu thuốc ném vào thùng rác rồi xoa tay nói sẽ sắp xếp ngay. Tôi gặng hỏi, “Anh không xác nhận xem tôi có nói dối không à?” Phương Chấn đáp, “Cậu lừa sao nổi tôi.” Đoạn quay người đi thẳng.

Hiệu suất làm việc của Phương Chấn rất cao, chừng một tiếng sau đã thấy y lái một chiếc xe jeep quân dụng tới trước cửa bệnh viện 301. Tôi lên xe, thấy ghế sau đặt một ba lô du lịch, bên trong có hai bộ quần áo để thay đổi, một bộ đồ vệ sinh cá nhân, máy ảnh bỏ túi Kido tặng tôi, sổ tay và một phong bì trắng dày cộp, hẳn đựng không ít tiền. Ngăn ngoài còn một hộp sữa và bánh mì bỏ trong túi dán kín, chắc là bữa đêm hoặc bữa sáng của tôi, Phương Chấn quả chu đáo.

Phương Chấn còn đưa cho tôi một chứng nhận bìa xanh lam, ngoài bìa là mấy chữ khải thếp vàng: cục Tám bộ Công an, trong dán ảnh tôi, kẹp cùng một tấm vé máy bay.

“Ba tiếng nữa ở sân bay Nam Uyển sẽ có một chuyến bay quân dụng đến thẳng Nam Kinh. Đây là chứng nhận công tác tạm thời của cậu, được ngồi máy bay quân dụng và tàu hỏa miễn phí. Đừng làm mất, về phải trả lại đấy.” Y dặn.

Tôi cất chứng nhận đi rồi ngả người ra lưng ghế nhắm mắt nghỉ ngơi. Phương Chấn cầm lái, mắt nhìn thẳng phía trước, chẳng nói gì với tôi. Sân bay quân dụng Nam Uyển nằm ở mé Nam Bắc Kinh, coi như thuộc ngoại ô. Ban ngày phía Nam thủ đô đã thưa thớt xe cộ, đến đêm lại càng thông thoáng. Xe jeep chạy băng băng, chẳng bao lâu đã đến.

Nhà chờ sân bay Nam Uyển rất nhỏ, là một căn nhà hai tầng vuông vắn, chìm khuất trong màn đêm. Ngay cạnh là đường băng, mấy chiếc máy bay đen sì đang lù lù đậu tại đó. Cả sân bay như đang say ngủ. Phương Chấn lái xe vào thẳng cổng nhà chờ, tôi xách ba lô xuống xe. Phương Chấn thò đầu qua cửa xe nói, “Bên trong có người đợi cậu đấy.”

Tôi lấy làm bồn chồn, nghĩ nửa đêm nửa hôm, ai còn lặn lội đến tận sân bay Nam Uyển xa tít này chứ. Huống hồ ông Lưu đã dặn phải giữ bí mật, sao Phương Chấn dám tiết lộ với người khác. Song tôi không hỏi gì thêm, có hỏi Phương Chấn cũng bằng không.

“Đi đường cẩn thận.” Hiếm khi thấy Phương Chấn ân cần dặn dò, có lẽ y cũng hiểu chuyến này tôi đi gian nan nhường nào. Dứt lời y rụt vào xe, nổ máy chạy thẳng.

Tôi xách hành lý bước vào nhà chờ vắng tanh. Sảnh chờ ở đây bé tẹo, trần nhà chỉ bật hai ngọn đèn, phạm vi chiếu sáng cực hẹp, những chỗ khác vẫn tối mò. Tôi thấy một người mặc áo cổ tàu ngồi giữa hàng ghế nhựa được rọi đèn, ngay ngắn như quả chuông lớn trên lầu chuông.

“Ông Vũ?”

Người ngồi đó hóa ra là Hoàng Khắc Vũ, đứng đầu Hoàng môn trong Minh Nhãn Mai Hoa, ông nội Yên Yên. Từng ấy tuổi mà ông cụ vẫn quắc thước uy nghiêm, có điều giữa đôi hàng mày đượm phần mỏi mệt.

“Ngồi đi.” Ông ta nói gọn lỏn, chẳng buồn nhìn tôi, tiếng vọng vang trong sảnh chờ như tiếng vàng đá leng keng. Tôi ngoan ngoãn đi tới trước mặt ông ta, chẳng dám thở mạnh.

“Không nể mặt ông cậu thì tôi đã tuốt xác cậu ra rồi!” Đây là câu thứ hai. Tôi biết lỗi nên chỉ cúi gằm mặt nhận sai. Hoàng Khắc Vũ quay sang nhìn chằm chằm tôi bằng đôi mắt hổ, như định ăn tươi nuốt sống, “Cháu gái tôi vì cậu mà bị tạm giam ở Nam Kinh, cậu tính sao đây?”

“Ông yên tâm, lần này tôi tới Nam Kinh, nhất định sẽ cứu Yên Yên ra.” Tôi khẽ giọng quả quyết, không dám vỗ ngực đảm bảo, chỉ sợ bị mắng là hứa hão.

“Dựa vào cậu ấy à?” Hoàng Khắc Vũ cười nhạt, “Nếu tôi không phải đến Hồng Kông thì làm gì đến lượt cậu nhúng vào chuyện nhà họ Hoàng chúng tôi.”

“Ông đi Hồng Kông ư?” Tôi sững sờ. Cứ tưởng ông ta lặn lội đến tận Nam Uyển mắng tôi một trận, hóa ra cũng phải lên máy bay.

“Chẳng phải tại đồ ngu tự cho là mình thông minh nhà cậu à?” Hoàng Khắc Vũ trừng mắt nhìn tôi.

Tôi hổ thẹn gật đầu. Xem ra nguy cơ lần này đã khiến mấy người đứng đầu các phái trong Minh Nhãn Mai Hoa phải đích thân mặc giáp ra trận. Bức Thanh minh thượng hà đồ thứ hai kia và sàn đấu giá Bách Thụy Liên đều ở Hồng Kông, Lưu Nhất Minh ở lại Bắc Kinh điều hành, cần một viên đại tướng xông vào trận địch, ngoài Hoàng Khắc Vũ ra còn ai vào đây nữa.

“Chìa tay ra.” Hoàng Khắc Vũ ra lệnh.

Tôi răm rắp chìa tay, ông ta giơ tay phải lên, tóm lấy tay phải tôi. Hoàng Khắc Vũ tuổi già nhưng lực tay rất mạnh, siết chặt như gọng kìm. Tôi không dám vùng ra, chợt thấy có thứ gì đó cồm cộm trong lòng bàn tay, bèn cúi xuống nhìn, ra là một đồng tiền cổ ngoài tròn trong vuông, đường kính chỉ chừng 2 centimet, nhẹ hều, mép dày mặt phẳng, mé trên bên phải còn khuyết một miếng, loang lổ gỉ sét. Tôi dùng hai ngón tay nhón nó giơ lên soi trước ánh đèn, trông rõ chữ trên đó thì không khỏi hít vào một hơi.

Là, là Đại Tề thông bảo!

Tiền cổ còn gọi là tuyền cổ. Người chơi thứ này đều biết trong giới sưu tầm có câu “Tiền hiếm năm mươi, tuyền quý mười dòng”. Ý nói đến năm mươi loại tiền hiếm, trong đó có mười loại cực kỳ quý hiếm, được gọi là tuyền quý, bao gồm cả Đại Tề thông bảo.

Đại Tề thông bảo do Lý Thăng, vua nhà Nam Đường thời Ngũ đại thập quốc đúc nên. Lúc Lý Thăng mới lập nước, vốn tên Từ Tri Cáo, đặt tên nước là Đại Tề, cho đúc hàng loạt Đại Tề thông bảo. Sau đó một năm lại đổi tên thành Lý Thăng, đổi tên nước là Nam Đường, loạt tiền này bị thu về nấu chảy ra đúc lại. Thế nên Đại Tề thông bảo lưu truyền lại cực hiếm, chỉ có hai đồng, trong đó một đồng bị khuyết góc trên bên phải, gọi là “Đại Tề khuyết góc”. Đại Tề khuyết góc vốn được một danh sĩ cuối thời Thanh tên Đới Hi cất giữ, Đới mê mẩn nó, lúc quân Thái Bình đánh vào Hàng Châu, Đới bèn chôn nó thật sâu xuống đất rồi nhảy xuống sông tự tử.

Người đời sau đào bới trong nhà họ Đới mười mấy lần cũng không thấy, đây trở thành một vụ việc bỏ ngỏ nổi tiếng trong giới chơi tuyền cổ.

Tôi không sao ngờ nổi Đại Tề khuyết góc khiến biết bao dân chơi tuyền ước ao tơ tưởng từ cuối đời Thanh tới giờ, lại rơi vào tay Hoàng Khắc Vũ. Mười dòng tuyền quý thực ra cũng chỉ còn ba bốn, phần lớn đều đã thất truyền. Thế nên khoan bàn thứ này ﻿bán được bao nhiêu, chỉ riêng tin nó xuất hiện cũng đủ khiến giới chơi tuyền rúng động. Vậy mà giữa sân bay Nam Uyển khuya khoắt, Hoàng Khắc Vũ lại thản nhiên đặt vật chí bảo này vào tay tôi.

“Cầm cái này đi, có lẽ tên khốn Đới Hạc Hiên đó sẽ thích.” Giọng ông ta có phần hậm hực, nhưng không mảy may tiếc nuối.

Rõ ràng Hoàng Khắc Vũ chẳng tin được tôi nên mới đưa Đại Tề thông bảo do nhà họ Hoàng cất giữ ra. Đối với ông ta, báu vật gì cũng chẳng bằng cháu gái được an toàn. Tôi siết chặt đồng tiền trong tay, dạ một tiếng rồi hỏi, “Đới Hạc Hiên là người thế nào?”

“Là tên thần kinh.” Hoàng Khắc Vũ quả quyết.

Ông ta kể, Đới Hạc Hiên là nòng cốt về kỹ thuật ở Cục Quản lý hiện vật văn hóa những năm đầu giải phóng, vốn tên Đới Tiểu Bình, bấy giờ tuổi còn trẻ, trình độ giám định chưa đâu vào đâu nhưng lại am hiểu nhiếp ảnh, bộ ảnh giám định Thanh minh thượng hà đồ độ phân giải cao nọ chính là do Đới Hạc Hiên chụp. Song kẻ này có thói không quản được thứ trong đũng quần, lang chạ khắp nơi, gây ra mấy chuyện bê bối, lãnh đạo Cục đành điều lão ta về quê ở Nam Kinh. Về sau Đới Hạc Hiên cũng mất tăm mất tích giữa hàng loạt sóng gió chính trị.

Đến đầu thời cải cách mở cửa, lão đã lắc mình biến thành một bậc thầy cổ học, đi khắp nơi mở tọa đàm giảng về phong thủy Chu Dịch huyền học khí công gì đó, rất được ưa thích. Sau đó Đới Hạc Hiên lại tuyên bố đã nghiên cứu tìm ra một bộ Dưỡng sinh công Đới thị từ Hoàng Đế nội kinh, chẳng những kéo dài tuổi thọ mà còn khai mở được những công năng đặc biệt của cơ thể người, tức thì nổi tiếng như cồn, nghiễm nhiên trở thành một đại sư khí công. Học trò theo học khí công Đới thị đông vô số, có sức ảnh hưởng sâu rộng trên khắp vùng Giang Nam, sắp khai tông lập phái tới nơi.

Hoàng Khắc Vũ khinh thường Đới Hạc Hiên, cho rằng trình độ chuyên môn của lão còn khuya mới vào được hàng một trăm người đứng đầu cả nước, nhưng tài dụ dỗ lừa lọc quả là thượng hạng. Nghĩ đến sức ảnh hưởng của lão, lại thêm quan hệ trước đây với Minh Nhãn Mai Hoa nên mới phái Hoàng Yên Yên tới thuyết phục. Chỉ cần Đới Hạc Hiên gật đầu, một dải từ Nam Kinh cho tới Lưỡng Hoài cũng sẽ tán thành.

“Ông ta khó nhằn lắm ạ?” Tôi lo lắng hỏi. Gần đây các đại sư khí công đều được báo chí tâng bốc như thần thánh, khiến tôi hơi chợn.

Hoàng Khắc Vũ phì mũi, “Khí công đếch gì, toàn lừa người thôi. Lão luyện công đến thành ra lẩn thẩn, chính xác là một tên điên.” Nhưng ông ta lại bổ sung, “Lúc tỉnh táo, lão khôn ranh lắm. Đồng Đại Tề thông bảo này chưa chắc đã mua chuộc được lão, cậu phải tùy cơ mà ứng biến.”

“Tôi hiểu rồi.” Tôi đáp, lại sực nhớ ra một chuyện, “À phải, có người nhờ tôi chuyển thứ này cho ông.”

“Ai?”

“Ông biết Mai Tố Lan chứ?”

Nghe cái tên này, vẻ mặt Hoàng Khắc Vũ từ nghiêm trang chuyển sang giận dữ. Tôi bèn kể lại chuyện ở làng Thành Tế, ông ta lặng đi hồi lâu không nói, chỉ nhìn chằm chằm phía trước.

“Bà ta nhờ tôi đưa cho ông một thủy trì, phía trên vẽ cảnh non nước, dưới đáy đề bốn chữ ‘Mai tố lan hương’.” Tôi lấy đồ trong túi ngực ra đưa cho ông ta. Hoàng Khắc Vũ nhận lấy, đút ngay vào túi không buồn liếc mắt, thái độ cực kỳ lạnh nhạt. Thấy thế, tôi lấy làm tò mò hỏi, “Giữa hai người đã xảy ra chuyện gì vậy?”

“Hừ, liên quan gì đến cậu.”

“Liên quan chứ. Sở dĩ tôi bị đưa vào tròng, phần lớn là vì tin lầm chị Tố. Thế nên nếu tìm hiểu được thêm thông tin từ ông, biết đâu tôi lại tìm ra cách giải quyết.”

“Không đâu, mụ ta là kẻ lừa gạt.”

“Có phải hai người quen nhau trong cuộc so tài ở nhà hàng Dự Thuận dạo hiệp ước Dự Thiểm không?”

Hoàng Khắc Vũ liếc tôi một cái sắc lẹm, “Sao cậu biết hiệp ước Dự Thiểm?”

“Chung Ái Hoa kể cho tôi nghe.”

Trước giờ tôi vẫn luôn thắc mắc, hiệp ước Dự Thiểm và cuộc tỷ thí ở nhà hàng Dự Thuận chẳng liên quan gì tới kế hoạch của Lão Triều Phụng, sao Chung Ái Hoa lại vẽ rắn thêm chân kể cho tôi một chuyện không liên quan như vậy, liệu có hàm ý gì không.

Hoàng Khắc Vũ từng tham dự cuộc tỷ thí ở nhà hàng Dự Thuận, còn có quan hệ tế nhị với chị Tố, tin rằng ông ta chắc chắn biết được gì đó.

“Tôi đã thề không bao giờ tiết lộ chuyện hôm ấy. Cậu yên tâm đi, đó đều là chuyện trước giải phóng, chẳng dính dáng gì đến Lão Triều Phụng đâu. Tôi và mụ Mai Tố Lan kia cũng chẳng còn dây dưa gì nữa rồi.”

“Nhiệm vụ của cậu là cứu cho được Yên Yên, đừng lo chuyện bao đồng!” Hoàng Khắc Vũ hung hăng chặn họng tôi.

Ông ta đã khăng khăng như vậy, tôi cũng chẳng tiện gặng hỏi. Vừa hay lúc này có người tới gọi Hoàng Khắc Vũ lên máy bay, ông ta đứng dậy chuẩn bị đi, nào ngờ được nửa đường lại ngoái đầu nhìn tôi.

Ngỡ ông ta vẫn chưa yên tâm, tôi vỗ ngực đảm bảo, “Ông yên chí, tôi nhất định sẽ cứu Yên Yên bằng mọi giá.”

“Bằng mọi giá ư?”

“Phải.”

“Nếu buộc cậu làm trái với nguyên tắc, ví như làm đồ giả hay giết người thì sao?” Hoàng Khắc Vũ nheo mắt. Tôi sững sờ, chẳng biết trả lời thế nào. Ông ta lại nói thêm, “Khi hiện thực ép cậu đi ngược lại nguyên tắc, cậu sẽ làm thế nào? Lão Minh nhờ tôi hỏi cậu câu này, chưa cần trả lời ngay. Nhưng sớm muộn gì cậu cũng phải đối mặt thôi, tranh thủ ngẫm trước là vừa.”

Hoàng Khắc Vũ quay lưng đi rồi, tôi vẫn còn trầm tư trong bóng tối. Tâm tư khuấy đảo vì câu hỏi kia. Câu hỏi rất hay, không chỉ hỏi về sự an toàn của Yên Yên, mà còn liên quan tới Minh Nhãn Mai Hoa và nhà họ Hứa. Nếu quân át chủ bài kia ép tôi phải làm đồ giả lừa người hoặc giết người cướp của, tôi phải làm sao đây? Nghe theo uy quyền, hay lắng nghe tiếng lòng?

Nghĩ mãi vẫn không tìm được cách nào vẹn cả đôi bề, lòng tôi rối như tơ vò. Cứ thế hơn một tiếng thì nhân viên mặt đất gọi tôi lên máy bay. Tôi vội xoa xoa mặt, gác những suy nghĩ rối rắm kia sang một bên.

Máy bay chuyến này thoải mái hơn lần tôi đi máy bay quân dụng ở Thiểm Tây nhiều, có chỗ ngồi đàng hoàng, còn có cả tiếp viên hàng không. Sau khi lên máy bay, tôi ngả ghế ra, nắm chặt đồng Đại Tề thông bảo trong tay, ngoẹo đầu ngủ khì, chẳng kịp đợi cất cánh. Trong giấc ngủ chập chờn, tôi rơi vào một giấc mơ kỳ lạ, bốn bề đều đặc quánh một màu xám, tôi chẳng biết mình đang lơ lửng giữa không trung hay rơi vùn vụt xuống dưới, tứ chi không níu được vào đâu, đành quờ quạng loạn lên như trẻ con rơi xuống nước. Muốn gào lên kêu cứu, nhưng vừa há miệng khói xám đã ào ạt xộc vào, làm tôi ho sặc sụa.

Kinh hoàng giãy giụa rất lâu, đột nhiên tôi bị một cú xóc nảy đánh thức, cả người đổ nhào tới, mũi đập vào hàng ghế trước mới nhận ra mình đã trở về hiện thực. Ánh mặt trời chói chang ngoài cửa sổ, hóa ra máy bay đã hạ cánh. Tôi cúi xuống nhìn thấy đồng xu kia ướt đẫm mồ hôi tay.

Lúc này tôi mới nghĩ ra, Nam Đường lập nước, đóng đô ở Nam Kinh. Đồng Đại Tề thông bảo này được đúc tại chính Nam Kinh.

Giờ tôi đã đưa nó trở về quê hương.

Trong giới cổ vật, Nam Kinh được gọi là “quan đô”, nghĩa là bịt lỗ. Đây là nơi Nam Bắc giao thoa, vừa có cái hùng vĩ của phương Bắc, vẻ tú lệ của phương Nam, lại là kinh đô cũ thời Lục Triều, có lịch sử lâu đời, chẳng thiếu văn vật di tích. Xưa nay giới cổ vật vẫn thiên về phía Bắc, coi Bắc Kinh là chính thống, Trịnh Châu và Tây An là hai con mắt lớn, tạo thành hình thế ﻿tam tinh hoạt quán phương Bắc, vận mệnh xoay vòng, đều bắt đầu từ tam tinh này. Từ Trường Giang đổ về phía Nam, chỉ có Nam Kinh và Thành Đô có thể sánh được, là hai thủ phủ của giới cổ vật Nam phái. Còn như Thượng Hải chỉ là nơi tiêu thụ, không được xếp vào đây.

Nam Kinh có một điều kỳ lạ là cổ vật dưỡng ở đây đều có ánh sáng đặc thù, bất luận là ngọc nuôi hay bình dưỡng đều ôn nhuận hơn đồ phương Bắc nhiều. Dân nghiên cứu cho rằng đó là do điều kiện khí hậu đặc biệt, nhưng người trong giới cổ vật đều nói đó là Tử Kim vương khí. Thường nói ngọc vàng bình tía, ý là đều dưỡng ở Nam Kinh, giá cao hơn hàng bình thường nhiều.

Tới sân bay Nam Kinh, tôi gọi ngay cho gã Diêu Thiên ở trại tạm giam. Thấy tôi đến nhanh như vậy, hắn không khỏi bất ngờ. Tôi thông báo đã mang tiền đến, Diêu Thiên tức thì vồn vã hẳn lên, nói rằng trước mắt Yên Yên vẫn bị giam giữ, rồi dặn tôi chiều nay tới gần trại tạm giam gặp hắn. Diêu Thiên còn nói phía cảnh sát đã sắp tiến hành khởi tố rồi, muốn cô bình yên vô sự, phải khuyên được Đới Hạc Hiên rút đơn.

Tôi bỏ điện thoại xuống, bắt xe đi vào thành phố, tới thẳng trại tạm giam Hạ Quan. Tới nơi đúng giờ nghỉ trưa, cổng sắt đóng im ỉm, tôi chẳng biết làm sao, đành đi lòng vòng quanh đó. Đi mãi đi mãi, thấy bên đường có công viên, bên trong đông nghịt người, còn nghe tiếng nhạc xập xình, tôi bèn tạt vào xem. Đám người này phần lớn là ông già bà cả từ năm mươi đổ lên, xếp thành hàng ngay ngắn, hai tay lúc thì giơ lên lúc lại rung rung, động tác đều tăm tắp. Một bác gái ngoài năm mươi mặc bộ đồ thể thao màu lam đứng đầu hàng làm mẫu, toát lên vẻ đẹp khỏe khoắn. Bên cạnh bác là chiếc cassette hai cửa băng đang phát ra giọng đàn ông hô khẩu lệnh, cái gì mà ngọc phượng điểm đầu, khí tụ đan điền, hô đến đâu cả toán người răm rắp làm theo tới đó, trông vừa buồn cười vừa quái gở.

Trên gốc cây phía sau cassette còn treo một biểu ngữ nền đỏ chữ trắng viết “Lớp đồng tu Hoàng Đế nội công Đới thị”.

Thì ra họ đang tập luyện khí công Đới thị. Tôi đứng nhìn một lúc, chẳng biết môn khí công này kỳ diệu ở đâu, có điều đám con nhang đệ tử đều hết sức thành kính, đủ thấy sức ảnh hưởng của Đới Hạc Hiên không nhỏ. Chi bằng hỏi han bọn họ vài câu, tìm hiểu về lão già kia đôi chút, biết người biết ta, trăm trận trăm thắng.

Tôi đang định đi tới, chợt có một cánh tay từ phía sau đặt lên vai, “Hứa Nguyện, đợi đã.” Nghe giọng quen quen, tôi ngoái lại, tức thì máu huyết toàn thân đông cứng.

Dược Bất Nhiên đang đứng ngay sau cười khì nhìn tôi, trông vẫn lông bông như cũ.

Tôi chẳng nói chẳng rằng vung luôn nắm đấm, hệt như vô số lần trong mơ trước đây. Dường như đã lường trước phản ứng của tôi, Dược Bất Nhiên vừa tránh vừa huyên thuyên, “Người anh em bất lịch sự quá đấy, chưa nói câu nào đã đánh rồi... Này, từ từ đã!”

Mặc cho tên phản bội ấy nói gì, tôi đều bỏ ngoài tai. Điều duy nhất tôi muốn làm là tẩn cho gã một trận rồi gô cổ lại đưa đến đồn công an.

Cảnh sát tuần tra nhanh chóng phát hiện ra chúng tôi đang ẩu đả, bèn chạy đến quát hỏi có chuyện gì, Dược Bất Nhiên ghì cổ tôi nói “Có gì đâu, chúng tôi đùa đấy thôi.” Tôi gào lên, “Đồng chí cảnh sát, mau bắt tên này lại, hắn là tội phạm giết người đang trốn truy nã đấy!” Dược Bất Nhiên phản ứng cực nhanh, cười hì hì nói, “Phải phải, tôi là tội phạm giết người, cậu ta là cảnh sát chìm, định bắt tôi về chịu tội đấy.”

Dạo ấy bộ phim Cảnh sát chìm đang phát lại, nhiều thanh niên đua nhau bắt chước. Cảnh sát săm soi chúng tôi một lượt, nhíu mày nhắc nhở không được nô đùa ầm ĩ ở nơi công cộng rồi quay người bỏ đi. Tôi đang định gọi giật họ lại thì Dược Bất Nhiên đã ghé tai nói thầm, “Mày muốn cứu Hoàng Yên Yên thì biết điều chút.”

Nghe vậy, tôi cứng người lại. Dược Bất Nhiên đắc ý ra mặt, “Đi, tao mời mày ăn trưa rồi từ từ nói.” Xem thái độ gã dường như chẳng mảy may hổ thẹn vì đã phản bội. Nhưng gã đã nhắc đến Yên Yên, tôi đành phải nghe xem gã nói gì. Nghĩ thế, tôi cau có đi theo, cố kìm để khỏi lao tới một dao xiên chết gã.

Hai chúng tôi một trước một sau đi qua công viên, chui vào một con ngõ nhỏ. Đầu kia ngõ thông sang đường khác, gần chỗ rẽ là một hàng canh tiết vịt, trông cũng bình thường, được cái mặt tiền sạch sẽ. Dược Bất Nhiên làm động tác mời rồi đi vào trước.

Đang giờ ăn trưa, nhưng quán vắng tanh. Chủ quán nằm bò ra quầy, thấy Dược Bất Nhiên bước vào thì đứng dậy cất bảng hiệu bên ngoài, đóng cửa lại rồi quay vào bếp. Tôi hơi khựng lại, xem ra đây là một hang ổ của Dược Bất Nhiên. Tuy bề ngoài là quán ăn nhưng bên trong nhất định có nhà bếp, dao thái thịt, dao chặt xương, dao làm bếp, dao bổ củi nhiều không kể xiết, chủ quán chỉ cần đóng cửa là sẽ thành bắt ba ba trong rọ.

Tôi đanh mặt ngồi xuống bên bàn, vẻ tỉnh bơ. Dược Bất Nhiên cười nói giả lả: “Hai ta lâu lắm chưa gặp, dạo này Tứ Hối Trai làm ăn thế nào?” Tôi chẳng nói chẳng rằng, lặng thinh xem gã giở trò gì.

Dược Bất Nhiên tán hươu vượn một hồi, mãi không vào chủ đề chính, lát sau chủ quán vén rèm bưng ra hai bát bún tiết vịt bốc hơi nghi ngút. Dược Bất Nhiên bưng lên húp soạt một hớp, chặc lưỡi trầm trồ, “Mày biết không, bún tiết vịt ở đây đúng vị Nam Kinh nhất đấy,” đoạn giục tôi nếm thử. Tôi bưng bát lên ném xuống đất vỡ tan, mảnh sứ và tiết vịt vương vãi đầy sàn. Dược Bất Nhiên chặc lưỡi nhíu mày trách, “Mày phí phạm quá đấy, bây giờ chẳng có mấy nơi bán bún tiết vịt đúng vị đâu.”

“Có gì mau nói, có rắm mau đánh.” Tôi lạnh lùng đáp. Bá tước Monte Cristo không ăn đồ ăn nhà kẻ thù, tôi cũng chẳng muốn lần lữa ở đây với gã.

“Ái chà, mày làm gì mà nóng thế, chẳng để tao ăn hết bát bún nữa.” Nói rồi Dược Bất Nhiên tiếc rẻ lắc đầu, đặt đũa xuống, “Lần này tao tìm mày là để nhờ giúp đỡ.”

Tôi nhướng mày, “Mày tự biết tội nặng tày trời, định ra đầu thú hả?” Dược Bất Nhiên gượng cười xòe tay ra, “Ấy ấy, mày hiểu lầm rồi. Tao sống bên ngoài đang êm đẹp, chưa muốn ăn cơm tù đâu.” Đoạn chỉ mặt tôi, “Thôi được, tao ăn nói vụng về, để ông ấy trực tiếp nói với mày vậy.”

“Ai?”

Dược Bất Nhiên không đáp, nhưng đúng lúc này di động của tôi đổ chuông. Tôi cầm máy nhận cuộc gọi, đầu kia vang lên một giọng già nua mệt mỏi, giọng nói này đã in sâu vào trí não tôi, không xua đi nổi.

“Chào cậu.”

Tôi nắm chặt di động, không biết nói gì. Nhất thời chỉ muốn chui qua ống nghe sang đầu kia bắt lấy lão. Lão Triều Phụng lại nói, “Dạo này cậu và Minh Nhãn Mai Hoa không được xuôi chèo mát mái lắm nhỉ.”

Tôi cười nhạt không đáp. Lão Triều Phụng cười khà, “Tôi đọc báo đăng, cũng hình dung được đại khái rồi. Cậu cũng thông minh đấy, nhưng cái tính ương bướng ba bò chín trâu không kéo lại được thì hệt như ông nội cậu vậy. Cứ giữ cái tính ấy, lỡ như bị bắt thóp dễ thiệt thòi lắm.” Tiếng cười của lão tẻ ngắt, như hụt hơi, nhưng vẫn lồ lộ vẻ chế nhạo.

“Ông nắm chắc phần thắng nên gọi tới sỉ nhục tôi à?” Tôi hỏi lại.

Lão Triều Phụng bình tĩnh đáp, “Nắm chắc phần thắng ư? Không, tôi chỉ muốn cho cậu biết, chuyện này không liên quan đến tôi.”

“Gì cơ?” Tôi chưa bắt kịp mạch suy nghĩ của lão.

“Tôi nói cái bẫy này không liên quan gì tới tôi cả.”

“Đừng già mồm!” Tôi quát lớn, suýt ném vỡ cả di động. Chuyện này vốn từ lão mà ra, giờ lão còn vờ vịt oan ức, đúng là hoang đường! Nực cười! Song giọng lão vẫn bình thản như không, “Lần này không phải tôi ﻿hại cậu. Cả tôi và cậu đều là người bị hại cả thôi.”

Tôi giận đến phì cười, hỏi lại, “Ông lại có mánh lừa mới à?”

“Tôi nói thật đấy.” Lão Triều Phụng điềm nhiên.

“Được, vậy tôi hỏi ông, món đồ giả bán cho Mắt Trố có phải từ chỗ ông không?”

“Phải.”

“Ông dùng địa chỉ nhà Diêm Sơn Xuyên để đánh lạc hướng đúng chưa?”

“Phải.”

“Công ty mỹ nghệ Tân Trịnh Đồ Lương, công ty vận tải Chấn Viễn và xưởng làm giả ở làng Thành Tế đều là sản nghiệp của ông phải không?”

“Phải.”

“Chị Tố là ông giam ở đó?”

“Phải.”

“Thế mà ông còn dám nói chuyện không liên quan đến mình?”

Lão Triều Phụng thở dài sườn sượt, “Cậu nghĩ kỹ mà xem, Minh Nhãn Mai Hoa bị dồn cho tối tăm mặt mũi, còn tôi thì không à? Cơ sở ở làng Thành Tế tôi đã phải gây dựng bao nhiêu năm, Mai Tố Lan cũng là bậc quốc thủ khó khăn lắm mới vời được. Chớp mắt một cái đã bị cảnh sát đánh úp, thế là xôi hỏng bỏng không cả. Chưa kể cảnh sát còn lần theo bắt giữ khá nhiều người trong đường dây, khiến tôi tổn thất nghiêm trọng.”

Nghe lão nói một tràng, tôi cũng rối cả lên. Rốt cuộc lão đang nói gì thế? Làng Thành Tế rõ ràng là cái bẫy lão giăng ra chờ tôi, sao giờ lại tố khổ. Thấy tôi im lặng, lão giải thích thêm, “Nói thẳng ra chuyện lần này còn có kẻ khác đứng sau. Mục tiêu của chúng không chỉ là Minh Nhãn Mai Hoa, mà còn cả tôi nữa.”

Nghe lão nói vậy, tôi cũng ngẫm lại mọi chuyện.

Thảo nào tôi cứ lờ mờ cảm thấy kế hoạch này có gì đó hơi vô lý, song chưa kịp nghĩ thấu đáo. Giờ nghĩ lại mới thấy cảm giác vô lý ấy là bởi ngay từ đầu tôi đã có định kiến rằng Lão Triều Phụng đứng sau thao túng cục diện này, làng Thành Tế là quân cờ thí lão vứt đi. Nhưng nếu toàn bộ âm mưu này do một phe thứ ba thao túng thì rất nhiều nghi vấn đã được giải thích.

“Phe thứ ba” đã sai Chung Ái Hoa dẫn dắt tôi phá sản nghiệp của Lão Triều Phụng ở Trịnh Châu, rồi còn dùng cách nào đó khiến chị Tố lừa gạt tôi. Những gì bà ta kể có đến 90% sự thực, chỉ nói dối một điểm là Lão Triều Phụng tham gia giám định Thanh minh thượng hà đồ. Kết quả tôi cắm đầu tin theo, lôi ra những điểm nghi vấn của Thanh minh thượng hà đồ, bấy giờ chúng mới kích động dư luận, chẳng những dồn Minh Nhãn Mai Hoa vào chân tường, mà còn làm Lão Triều Phụng tổn thất thê thảm.

“Từ đầu đến cuối chúng chỉ dùng một tên Chung Ái Hoa, nhờ Mai Tố Lan nói dối đúng một câu. Một người, một câu mà có thể bốn lạng bạt ngàn cân, khiến cả tôi lẫn Minh Nhãn Mai Hoa lao đao. Thủ đoạn này quả là cao minh, sắp xếp tuyệt khéo.” Lão Triều Phụng chặc lưỡi thán phục.

“Kẻ nào lại bày ra chuyện thế này?” Tôi cố nén giận, hỏi kẻ thù truyền đời.

“Cậu chưa nhận ra à? Kẻ được lợi nhiều nhất là kẻ đáng ngờ nhất.” Giọng Lão Triều Phụng khàn khàn như một lão hồ ly già yếu.

“Bách Thụy Liên ư?”

“Chính xác.”

Tôi nhướng mày, “Chúng định thừa nước đục thả câu, loan tin rằng mình có bản gốc Thanh minh thượng hà đồ để hét giá trên trời à?”

Đầu kia Lão Triều Phụng cười sang sảng, ong cả óc, “Thằng oắt này, tôi nên bảo là cậu ngốc nghếch hay thông minh đây? Giết gà không dùng dao mổ trâu, Bách Thụy Liên làm ăn lớn như thế, cần gì để mắt đến mấy triệu tệ vặt vãnh ấy.”

Tôi cáu kỉnh vặn lại, “Vậy ông bảo mục đích của chúng là gì?”

Đầu kia cười khà, giọng thâm trầm khó tả, “Kiến trúc sư trưởng* đã nói thế nào nhỉ? Cải cách mở cửa, đã mở cửa thì phải can đảm thu hút đầu tư bên ngoài, thu hút cạnh tranh. Mấy sàn đấu giá do Bách Thụy Liên cầm đầu vẫn luôn muốn tiến vào thị trường Đại Lục. Chướng ngại vật lớn nhất của chúng là gì?”

“Lẽ nào...” Tôi kinh ngạc.

“Thù sâu đến đâu cũng chẳng bằng chặn đường làm ăn. Lưu Nhất Minh định mở sàn đấu giá bản địa, hòng thao túng việc buôn bán cổ vật trong nước, dĩ nhiên sẽ thành cái gai trong mắt chúng, cần phải trừ khử.”

Kẻ ác hiểu nhau, Lão Triều Phụng quả nhiên nhìn thấu triệt hơn hẳn tôi và giáo sư Trịnh. Tôi thực không ngờ, kẻ dùng tôi làm mồi nhử lại mang tâm tư thâm sâu chẳng khác nào củ hành tây, tầng tầng lớp lớp, phải bóc hết các lớp mới thấy được ý đồ thực sự.

Cái chúng nhắm đến không phải bản gốc Thanh minh thượng hà đồ, mà là cả thị trường Trung Quốc. Song khi nhìn thấu mọi chuyện, tôi mới nhận ra mình là con cờ quan trọng mà cũng bé mọn biết bao trong cuộc cờ này.

Tôi ngờ rằng Lưu Nhất Minh cũng đã nhận ra vấn đề, chẳng qua ông ta sợ tôi không chịu nổi áp lực nên mới không nói ra.

Chuyện này thực quá kinh khủng, thế lực bên ngoài hay các sàn đấu giá lớn đều là những người khổng lồ, nhổ một sợi lông cũng to hơn thắt lưng chúng tôi. Chỉ bọn họ mới có thể gây ra chuyện thế này. Để giăng bẫy Minh Nhãn Mai Hoa, tuy không cần nhiều người thực hiện, nhưng lại cần một khối lượng lớn tin mật báo đằng sau. Tin về tôi, về Minh Nhãn Mai Hoa, về Lão Triều Phụng, những chi tiết nhỏ khi giám định Thanh minh thượng hà đồ năm xưa, bí ẩn việc chị Tố bị giam, đống tài liệu cả công khai lẫn bí mật ấy phải được chuẩn bị đầy đủ trước khi khởi sự, mới có thể phát huy trí tưởng tượng tạo ra kế hoạch này. Cần một thế lực lớn chừng nào mới làm được như thế?

Lão Triều Phụng nói tiếp, “Chỉ cần lật đổ Minh Nhãn Mai Hoa, sàn đấu giá bản địa sẽ không thể thành hiện thực; hạ gục được tôi, thị trường đồ giả bí mật cũng bị chúng lũng đoạn. Tới lúc đó, cả hai thị trường hợp pháp và phi pháp đều sẽ rúng động, ngọn núi vàng núi bạc là giới cổ vật Trung Hoa sẽ thành vườn sau, thành thuộc địa của chúng.”

Tôi nghe mà toàn thân lạnh toát, tự biết không phải lão nói ngoa.

“Ông mà cũng nói được những lời này, thực sự khiến tôi ngạc nhiên đấy.” Tôi chế nhạo, “Nếu đã lao đao như vậy, thì nói xem, ông gọi điện cho tôi tính làm gì?”

“Mấy sàn đấu giá bên ngoài Trung Quốc tiền nhiều như nước, quản lý chặt chẽ, dựa vào thế lực của tôi hay Minh Nhãn Mai Hoa e khó mà lay chuyển được. Kẻ duy nhất phá vỡ được kế hoạch này chỉ có cậu. Lưu Nhất Minh hẳn cũng đã nhận ra điều ấy nên mới cử cậu tới Nam Kinh. Về phần mình, tôi đã để thằng Nhiên tới giúp cậu, tìm cách cứu vãn cục diện.”

Tôi cười nhạt, “Nếu tôi không hiểu lầm thì ông đang muốn bảo tôi giúp kẻ tử thù là ông gắp hạt dẻ trong lò đấy à?”

Lão Triều Phụng vẫn bình thản, “Giờ hạt dẻ của tất cả đều đang ở trong lò, cậu có thể khoanh tay ngồi nhìn tôi bị hạ gục, nhưng chắc không ngồi nhìn Minh Nhãn Mai Hoa suy tàn đâu nhỉ? Tổ chức mấy trăm năm tuổi như vậy, nếu bị hủy hoại trong tay cậu, chắc Hứa Nhất Thành trên trời linh thiêng sẽ mắng cậu té tát.”

“Ông còn mặt mũi nào nhắc đến ông nội tôi hả!” Tôi đùng đùng nổi giận.

“Đừng nóng, cậu nghĩ mà xem tôi nói có đúng không, Minh Nhãn Mai Hoa ở tít trên cao, có những khó khăn trong nghề họ không hiểu được. Trong khi đám làm đồ giả chúng tôi lại có đường hướng và nguồn ﻿lực ngoài sức tưởng tượng của cậu. Hai phe chúng ta một chính một tà, bổ khuyết cho nhau, đôi bên cùng có lợi, có phải tốt không?”

Tôi gắng nén giận thừa nhận, mình không phản bác được lão. Giờ Bách Thụy Liên muốn tiến vào Đại Lục, dưới tác động của thế lực bên ngoài, Minh Nhãn Mai Hoa và Lão Triều Phụng đã bị đẩy về cùng một chiến tuyến, cùng chung lợi ích, cùng chung vinh nhục.

“Tôi sẽ không hợp tác với kẻ thù gia tộc.” Nghĩ đi nghĩ lại, tôi vẫn từ chối đề nghị của lão.

“Cậu cứng nhắc quá. Thù hận giữa đảng Quốc dân và đảng Cộng sản có sâu không? Vậy mà khi quân Nhật tấn công, họ vẫn bắt tay nhau cùng chống lại. Cậu quá câu nệ thù oán cá nhân mà bỏ mặc đại cục, không phải hành vi của bậc trí giả.”

Lão hồ ly này nói cứ như tôi là tội nhân vậy. Nhưng tôi vẫn không hề dao động. Kẻ thù là kẻ thù, nếu hôm nay tôi vì lợi ích mà tạm thời bắt tay với chúng, thì đến ngày mai, khi được trao cho nhiều lợi lộc hơn, có phải tôi sẽ gạt bỏ luôn mối thù này không?

Lão Triều Phụng như đọc được suy nghĩ của tôi, “Tôi biết cậu không vượt qua nổi cửa ải tâm lý, cậu cần cho bản thân một lý do chính đáng để hành động, được thôi, không sao, tôi sẽ giúp cậu.”

“Gì cơ?”

“Nếu chuyện này giải quyết êm thấm, tôi sẽ ra mặt gặp cậu.”

Tim tôi ngừng một nhịp, song tâm trí vẫn tỉnh táo, “Ông tử tế thế kia à?”

“Ha ha, năm nay tôi đã chín mươi mấy tuổi rồi, có gì không nghĩ thoáng được đâu?” Lão Triều Phụng cười khà.

Tôi nhắm mắt lại, thấy khó nghĩ vô cùng. Dường như Lão Triều Phụng đã tính toán mọi chuyện hết sức chu đáo, đề nghị lão đưa ra với tôi chỉ có lợi chứ chẳng thiệt gì, vừa có thể nhanh chóng cứu Minh Nhãn Mai Hoa, lại tiện thể giải quyết xong xuôi ân oán giữa Lão Triều Phụng và gia đình mình, tôi quả thực không có lý do từ chối. Nhưng sao kẻ xảo quyệt như lão tự nhiên lại thành Lôi Phong thế này? Tôi không sao tin được. Đường càng bằng phẳng càng dễ có bẫy, tôi đã bị lừa một lần, không muốn ăn quả lừa thứ hai nữa.

“Các người cứu Yên Yên ra, tôi sẽ cân nhắc đến việc hợp tác, nếu không thì đừng đề cập tới nữa.” Tôi đáp.

“Được. Tình hình cụ thể cậu cứ bàn bạc với thằng Nhiên, nó có toàn quyền huy động các nguồn lực của tôi. Nhớ lấy, trước khi xong việc, đừng ra tay với nó.”

Tôi nhìn Dược Bất Nhiên, miễn cưỡng nhận lời.

“Cậu phải lấy Hứa Nhất Thành ra thề.” Lão Triều Phụng dường như vẫn chưa yên tâm.

Tôi nghiến răng lập lời thề. Lão Triều Phụng phá lên cười, “Kẻ khác thề thốt tôi chẳng coi vào đâu, nhưng người nhà họ Hứa các cậu có tiếng thành thực nên tôi tin.”

Nói rồi lão cúp máy. Tôi đặt di động xuống bàn, thở hắt ra, nhưng tảng đá đè nặng trên ngực vẫn chưa thảy xuống được. Dược Bất Nhiên cười khì gõ xuống bàn, “Giao hẹn rõ ràng, không được đánh tao rồi đúng không?” Tôi đứng phắt dậy, đi thẳng ra ngoài. Dược Bất Nhiên nhổm lên níu tay tôi, “Này, vừa nãy đã giao hẹn rồi mà?”

“Mày không nghe thấy à? Cứu Yên Yên ra trước đã, bằng không miễn bàn.”

“Ái chà, không nhận ra tình cảm giữa hai người đã sâu đậm đến thế rồi cơ đấy, khi nào làm đám cưới hả?” Dược Bất Nhiên chụm hai đầu ngón trỏ vào nhau, điệu bộ dung tục, “Mày ở một mình, chẳng ai cai quản, chắc cũng ấy ấy rồi nhỉ?”

Tôi thộp cổ áo gã, gằn giọng, “Tao hứa không động đến mày, nhưng không hứa bắt tay giảng hòa với mày đâu, liệu mà nhớ lấy.”

“Được rồi được rồi, tao biết rồi, phồng mang trợn mắt thế làm gì?” Dược Bất Nhiên bất đắc dĩ xòe tay.

Chúng tôi một trước một sau đi ra cửa. Dược Bất Nhiên không dám đi ngang với tôi mà tụt lại đằng sau, luôn miệng huyên thuyên, “Muốn cứu Yên Yên, nói dễ thì dễ, nói khó thì khó. Tất cả phụ thuộc vào Đới Hạc Hiên. Nếu lão rút đơn tố cáo thì dễ, nếu lão khăng khăng đòi kiện, với sức ảnh hưởng của lão ở Nam Kinh, chúng ta có tới đồn cảnh sát nài nỉ cũng vô ích, họ sẽ nói là phải xử lý theo pháp luật.”

“Hoàng Khắc Vũ bảo tao đem một đồng Đại Tề thông bảo tới.”

Dược Bất Nhiên huýt sáo, “Kinh quá nhỉ, chẳng biết lão già ấy có chịu không thôi.”

“Hoàng Khắc Vũ đã bảo tao mang tới, hẳn là có ý riêng của ông ta.” Nãy giờ tôi vẫn nhìn thẳng phía trước, chẳng buồn liếc sang gã, như đang nói chuyện với không khí vậy.

Chúng tôi quay lại công viên ban nãy thì lớp luyện công đã giải tán, tôi bèn gọi điện cho Diêu Thiên. Chẳng bao lâu sau, một thanh niên đi đến, để tránh gây chú ý, hắn đã cởi áo cảnh sát, chỉ mặc sơ mi trắng.

Vừa gặp chúng tôi, Diêu Thiên đã vê vê hai ngón tay. Tôi bèn rút trong túi ngực ít tiền đưa cho hắn, hắn nhanh nhảu đếm ngay rồi cau mày chê ít, đòi gấp đôi. Tôi nói ông đừng hét giá. Diêu Thiên bĩu môi khinh khỉnh, “Anh muốn cứu bạn gái mà còn tiếc tiền à?” Tôi lại rút ra một xấp tiền dúi cho hắn. Diêu Thiên nhận lấy rồi toét miệng cười, “Được rồi, coi như thanh toán xong phí truyền tin. Tiếp theo đây các vị định chi bao nhiêu để vào gặp cô ta?”

“Cậu...” Tôi cáu điên. Người tham tiền tôi đã gặp nhiều, nhưng dù là Thư Viện cũng biết giữ chữ tín. Đâu như tên Diêu Thiên này vừa cầm tiền đã lật lọng, vô sỉ hết mức.

“Này anh bạn trẻ, tôi bảo, cậu làm thế có phải hơi thất đức không?” Dược Bất Nhiên bên cạnh chợt lên tiếng, còn kẻ cả vỗ vai Diêu Thiên. Hắn thờ ơ lắc đầu, “Đạo đức? Đạo đức đáng mấy tiền? Các vị muốn gặp người thì phải nhờ tôi, để tôi ra giá. Giậu đổ thì bìm leo thôi.”

Dược Bất Nhiên cười cười ghé tai hắn nói mấy câu, Diêu Thiên tức thì biến sắc, mắt đảo như rang lạc, đổi giọng bảo tôi, “Tôi tin thành ý của các anh, xong chuyện trả tôi cũng được.”

Trên đường đến trại tạm giam, tôi hỏi nhỏ Dược Bất Nhiên đã nói gì, gã cười phá lên, “Lão Triều Phụng dạy tao một câu, dùng công chi bằng dùng tội, đây là lời người xưa nói về Lý Tĩnh, mày hiểu ý là gì không? Muốn người ta ngoan ngoãn nghe mày sai khiến thì nắm thóp sẽ dễ hơn là nhớ công lao. Hạng tham tiền mờ mắt thế này thường rất nhát gan. Tao bảo mình là người bang hội, nếu chuyện này không thành, nhà hắn sẽ gặp họa, sau đó cho hắn thấy khẩu súng tao giấu trong người, bảo hắn liệu mà làm.”

“Mày mang cả súng cơ à?” Tôi trợn tròn mắt.

“Xì, súng 54* để phòng thân thôi, tao giờ là tội phạm truy nã, phải chuẩn bị cho mọi tình huống chứ.” Lúc nói câu này, Dược Bất Nhiên rầu rầu, giọng điệu thoáng vẻ buồn bã và mệt mỏi. Tôi nhìn sang mới thấy, lâu ngày không gặp, gã già hẳn đi, vẻ ngông nghênh công tử đã được thay bằng phong trần từng trải. Tôi chạnh nghĩ, chẳng biết Lão Triều Phụng kia có gì hay ho mà khiến Dược Bất Nhiên phản bội lại cả gia tộc, từ bỏ cuộc sống nhàn tản để bán mạng cho lão.

Nhưng ngay lập tức, Dược Bất Nhiên đã lại cười nhe nhởn, “Mày đừng lo, tao chưa dùng đến nó lần nào hết. Xưa nay tao vẫn chủ trương lấy đức thu phục người, giắt theo thứ này để dọa thôi.”

Tôi quay mặt đi, không buồn đáp lời.

Tới trại tạm giam, Diêu Thiên để chúng tôi đứng ngoài đợi, còn hắn vào thu xếp, lát sau mới mặc áo cảnh sát đàng hoàng đi ra thông báo đã ghi sổ cho chúng tôi, giờ có thể vào gặp Hoàng Yên Yên, nhưng chỉ được một lúc thôi.

﻿Hai chúng tôi băng qua hành lang dài dằng dặc, tới phòng thăm gặp. Căn phòng bị một tủ quầy dài ngăn đôi, trông rất tồi tàn, cả ghế lẫn mặt tường đều bốc mùi ẩm mốc. Đối diện là một cánh cửa khép hờ, thoảng mùi khai phả ra, nhà vệ sinh có vẻ không được cọ sạch.

Phòng thăm gặp còn thế thì phòng giam thế nào chẳng cần nghĩ cũng biết. Tôi lấy làm xót xa, Yên Yên là con nhà giàu, đã quen ăn ngon mặc đẹp, sao chịu nổi cảnh này.

Chẳng mấy chốc, một cảnh sát nữ dẫn Yên Yên bước vào. Cô mặc áo tù, tóc rối tung, nhưng trông vẫn không đến nỗi nào. Nhìn thấy tôi, mắt cô sáng lên, vội sải bước đi đến, nhưng thấy bên cạnh còn Dược Bất Nhiên, thái độ của cô từ mừng rỡ đổi sang kinh ngạc, rồi chuyển thành giận dữ.

Dược Bất Nhiên giơ tay chào cô, song Yên Yên chẳng buồn khách khí quát lên, “Cút!” Đoạn ngồi phịch xuống ghế hỏi tôi, “Sao hắn lại đi cùng anh?”

Tôi gượng cười xòe hai tay ra, “Chuyện dài lắm, em khoan hỏi vội, nói xem em và lão Đới Hạc Hiên kia là sao vậy?”

Yên Yên nhìn Dược Bất Nhiên vẻ đề phòng rồi vén tóc kể lại đầu đuôi. Vâng lời Hoàng Khắc Vũ, cô đến Nam Kinh, trước là tới thăm hỏi mấy danh gia cổ vật, sau là đi xin gặp Đới Hạc Hiên. Lúc còn làm việc ở Bắc Kinh, Đới Hạc Hiên là đồng nghiệp của Lưu Nhất Minh, thường giao thiệp với người của Minh Nhãn Mai Hoa, trong đó Hoàng Khắc Vũ thân với lão nhất, coi như bạn vong niên. Thế nên lần này Yên Yên lấy danh nghĩa người nhà họ Hoàng, nhờ Đới Hạc Hiên ra mặt ủng hộ việc Hội mở sàn đấu giá.

Nghe Yên Yên trình bày xong, Đới Hạc Hiên nhận lời ngay. Đôi bên hàn huyên thêm một lúc, Đới Hạc Hiên niềm nở mời cô đi tham quan bộ sưu tập của mình. Lão có một nhà kho riêng, chuyên dành cất giữ các món cổ ngoạn sưu tầm được. Yên Yên đi một vòng xem xét, ngờ đâu Đới Hạc Hiên đột nhiên nắm lấy tay cô, nói là bắt mạch giúp. Nể mặt bề trên, Yên Yên đành đồng ý. Bắt xong, Đới Hạc Hiên nói mạch tượng của cô không ổn, trong người có mầm bệnh, chỉ Hoàng Đế khí công của lão mới trừ được. Thoạt đầu Yên Yên còn kiên nhẫn lắng nghe, về sau thấy lão càng nói càng nhảm nhí, đầu tiên bảo chỉ có học viên nữ cấp cao mới được lão đích thân truyền công, sau lại đòi cô cởi áo để tiếp nhận nội lực của lão ở trạng thái nguyên thủy. Yên Yên vốn nóng tính, không nhịn được vơ ngay một món đồ sứ đập vào đầu lão.

Đó là một lư hương ba chân Nhữ Quan thời Tống. Đới Hạc Hiên bèn tóm ngay lấy chuyện ấy, nói đó là món quý giá nhất trong bộ sưu tập của mình, Hoàng Yên Yên đánh cắp không thành thì đập vỡ, còn đổ tại lão sàm sỡ. Cảnh sát tới nơi, nói rằng Yên Yên tố cáo mà không có bằng chứng, còn món đồ sứ kia lại bị đập vỡ rành rành, thế là chẳng hỏi rõ đầu đuôi đã giam ngay cô lại.

Nghe Yên Yên kể xong, tôi sa sầm mặt đập bàn đánh rầm. Tay họ Đới này đúng là đốn mạt! Đến cháu gái bạn cũ cũng định xơ múi, đúng là luyện khí công đến tẩu hỏa nhập ma rồi.

Đới Hạc Hiên còn ra vẻ nhân từ nói chỉ cần Yên Yên xin lỗi, lão sẽ rút đơn trình báo, coi như nể mặt Hoàng Khắc Vũ. Song Yên Yên thẳng thừng cự tuyệt, cô uất ức nói với tôi rằng không hề hối hận vì đã đập lão, chỉ tiếc chẳng đập mạnh hơn tí nữa cho gãy mũi Đới Hạc Hiên luôn.

“À phải, ông em đâu rồi? Sao chỉ có mình anh đến?”

Trong trại tạm giam không có báo giấy nên chắc Yên Yên không biết Minh Nhãn Mai Hoa đã xảy ra chuyện, cứ ngỡ tôi đến chỉ để cứu cô. Giờ cô đang bị giam, dù có biết chuyện cũng chỉ ngồi lo lắng suông, nên tôi phân vân một thoáng rồi giải thích qua quýt rằng Hoàng Khắc Vũ còn bận việc khác nên Hội cử tôi tới trước.

“Hơn nữa em gặp chuyện, anh không đến thì còn ai đến nữa?” Tôi dịu giọng dỗ dành, vươn tay ra nắm lấy tay cô. Thấy mắt cô đỏ hoe, tôi vội trấn an, nói cô đừng lo lắng, rồi hứa sẽ cứu cô ra khỏi đây thật nhanh bằng bất cứ giá nào. Yên Yên xòe tay ra nắm chặt lấy tay tôi đáp, “Em tin vào anh.” Tôi thầm cười khổ, cô đâu biết giờ tôi đang phải vác trên vai gánh nặng nhường nào.

Chẳng mấy chốc đã hết giờ thăm, Yên Yên lưu luyến theo nữ cảnh sát kia đi về khu giam giữ. Tôi lại dúi cho Diêu Thiên mấy đồng dặn hắn chăm sóc cho cô, Diêu Thiên rụt rè nhìn Dược Bất Nhiên rồi vâng dạ luôn mồm.

Rời trại tạm giam, Dược Bất Nhiên đi sau tôi đột nhiên cười nhạt. Tôi ngoái lại hỏi có chuyện gì, gã vươn vai đáp, “Yên Yên dù sao cũng là người Hoàng môn, không hiểu nhiều về đồ gốm, nên mới bị người ta ức hiếp.”

Dược Bất Nhiên xuất thân từ Bạch môn trong Minh Nhãn Mai Hoa, chuyên về đồ gốm. Gã đã nói vậy, ắt là có nguyên nhân. Tôi gặng hỏi thì được Dược Bất Nhiên cho biết, gốm Nhữ đến bây giờ chỉ còn chừng sáu bảy chục món, do Cố cung Bắc Kinh, Cố cung Đài Bắc, bảo tàng Anh và một vài bảo tàng khác quản lý, món nào cũng có lai lịch rõ ràng, rất dễ điều tra, nhưng trong bảng kê chưa từng nhắc tới nhà họ Đới ở Nam Kinh có gốm Nhữ Quan.

Gốm Nhữ thực sự, thông thường bắt nguồn từ lò Quan ở chùa Thanh Lương huyện Bảo Phong, Nhữ Châu, chuyên để tiến cung, cũng chỉ hoạt động chừng mười mấy năm. Hơn nữa lò này khi nung gốm thường không tiếc tiền, chỉ theo đuổi sự hoàn mỹ, hễ sản phẩm không đạt sẽ đập vỡ ngay, nên sản lượng rất có hạn. Người chơi đồ gốm đều biết trong giới có câu “mười Nhữ chín giả”, hằng năm đều có rất nhiều nhà sưu tầm khoe rằng nhà tôi có bao nhiêu món gốm Nhữ, song thực ra chưa bao giờ thấy đồ thật. Dược Bất Nhiên cho rằng, tuy chưa tận mắt thấy lư hương ba chân Nhữ Quan ấy, nhưng rất có khả năng đó là đồ giả.

Cũng như nói anh có ngọc tỷ truyền quốc vậy, có khả năng không? Có! Nhưng xác suất quá thấp, thấp đến nỗi khỏi cần tin.

“Lão Đới Hạc Hiên này cũng bần thật đấy, lại còn rước cả gốm Nhữ giả về nhà coi như bảo bối, trình độ văn hóa giàu xổi có khác.” Dược Bất Nhiên cay nghiệt nhận xét.

“Nhưng dù nó là đồ giả, cũng không thể giúp Yên Yên thoát tội được. Cô ấy đập đồ của người ta chứ đâu phải mua nhầm hàng giả của người ta. Nếu không cũng chẳng cần tao phải tới tận Nam Kinh.” Tôi lắc đầu.

Dược Bất Nhiên thở dài dừng bước, “Tao biết mày hận tao. Có điều chúng ta giờ là người cùng một chiến tuyến, mày có việc gì thì đừng nên giấu tao.”

“Tao giấu mày cái gì?”

“Tao vẫn luôn thắc mắc, ngày đưa hai bức Thanh minh thượng hà đồ ra đối chất đã đến sát sườn, đây là lúc quyết định sinh tử tồn vong của Minh Nhãn Mai Hoa. Lưu Nhất Minh phái mày đến Nam Kinh, nhất định không chỉ vì Hoàng Yên Yên. Mày tìm Đới Hạc Hiên hẳn còn vì việc khác, mà đó mới là việc chính, việc lớn, đúng chưa nào?”

Tên khốn này đúng là sắc sảo, thoạt nhìn đã soi thấu mục đích của tôi. Tôi nhất định phải lấy được bí mật về Thanh minh thượng hà đồ mà Đới Hạc Hiên nắm giữ, song cũng phải cứu cho được Hoàng Yên Yên. Từ lúc rời trại tạm giam, tôi vẫn luôn vắt óc suy nghĩ hòng tìm ra một biện pháp vẹn cả đôi đường.

“Có phải Đới Hạc Hiên cũng liên quan tới Thanh minh thượng hà đồ không?” Dược Bất Nhiên nhìn xoáy vào tôi như muốn moi ra điều bí mật. Tôi khó chịu, bèn cười nhạt đốp lại, “Mày tưởng tao vẫn như trước đây, biết gì là tông tốc khai hết với mày à? Tao phải giữ lại một quân bài để khỏi bị mày hại chứ.”

Không khí thoắt chốc trở nên căng thẳng. Hai chúng tôi nhìn nhau giây lát, Dược Bất Nhiên lên tiếng ﻿trước, “Giữa chúng ta đã không còn chút lòng tin nào nữa sao?”

“Phải.” Tôi thẳng thừng trả lời.

Dược Bất Nhiên bất lực giơ hai tay lên, “Ôi chao, mày cảnh giác quá. Được thôi, tao không hỏi nữa. Có điều bất luận mục đích của mày là gì, chúng ta cũng nên tới gặp Đới Hạc Hiên một chuyến, đúng không?”

Tôi không phản đối đề nghị này, bởi chung quy cũng phải tới gặp lão trước, thăm dò xem tình hình thế nào, mới có thể quyết định kế hoạch tiếp theo.

Dược Bất Nhiên vận dụng quan hệ ngầm của Lão Triều Phụng, dễ dàng hỏi được nơi ở của Đới Hạc Hiên. Lão có hai chỗ ở, một là căn biệt thự cạnh hồ Huyền Vũ, tầng dưới là trụ sở lớp khí công Hoàng Đế Đới thị, tầng trên là nhà ở. Đây là địa chỉ công khai, hằng ngày đều đông nghịt người, không đến ghi tên học khí công thì nghe tiếng tìm tới nhờ lão chữa bệnh. Ngoài ra còn một căn biệt thự ở ngoại ô Nam Kinh, bên bờ Trường Giang. Lúc trước Hoàng Yên Yên đã đến nơi này.

Dược Bất Nhiên tháo vát nhanh nhẹn, chẳng biết kiếm đâu ra một chiếc xe jeep. Chúng tôi chạy thẳng đến cổng biệt thự. Biệt thự này nằm bên bờ Trường Giang, quang cảnh xung quanh tuyệt đẹp. Đây vốn là trại điều dưỡng cho cán bộ cao cấp, về sau cải cách mới được Đới Hạc Hiên mua lại. Biệt thự vẫn giữ lối kiến trúc Liên Xô những năm 70, 80, nhưng đã được trùng tu lại, vàng son lộng lẫy, trông như hoàng cung vậy.

Trước cổng có mấy kẻ mặc võ phục trắng đi tuần. Họ không phải bảo vệ hay cảnh vệ mà là đệ tử của Đới Hạc Hiên, tự nguyện tới hộ pháp cho thầy. Chúng tôi tự xưng là người của Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa, đến vì việc Hoàng Yên Yên. Nghe đến tên Yên Yên, mấy tên kia đều tỏ vẻ căm ghét và khinh bỉ, thái độ cực kỳ lạnh nhạt. Tôi nói gãy cả lưỡi chúng mới miễn cưỡng đồng ý vào trong thông báo. Lát sau, một đệ tử trông vai vế có vẻ cao hơn bước ra, dẫn chúng tôi vào.

Phòng khách trong biệt thự trang hoàng hết sức đặc biệt, đồ đạc đều là gỗ lê vàng thời Thanh, chính diện thờ một bức tượng Hoàng Đế bằng đồng, trước mặt đặt lư hương, sau lưng là hình vẽ Thái Cực. Hai bên trái phải phòng khách treo đầy ảnh, đều là cảnh Đới Hạc Hiên bắt tay lãnh đạo các cấp. Sát cửa ra vào đặt một bể cá lớn hình vuông trong suốt, nuôi mấy chục con cá nhiệt đới. Từ trong bể có cành cây vươn lên khỏi mặt nước, một con thằn lằn xanh lá loang lổ bám trên đó. Nuôi cá để tụ tài, đây là kiến thức phong thủy, nhưng nuôi thằn lằn để làm gì thì tôi chịu không đoán nổi.

“Nhìn đã thấy môn khí công này vớ vẩn, Thái Cực đồ mãi thời Tống mới có, liên quan đếch gì đến Hoàng Đế.” Dược Bất Nhiên lầm bầm. Tôi không ừ không hử, gian phòng khách này phong cách tạp nham, nhìn tưởng cổ điển, thực ra là một nồi tạp pí lù, đây chính là thủ đoạn đám lừa gạt cực kỳ ưa thích, pha trộn gán ghép các nguyên tố thần bí học lại với nhau để lừa gạt người khác.

Chúng tôi tự chọn lấy hai chiếc ghế gỗ ngồi xuống, chợt nghe trên đầu vang lên tràng cười sang sảng, thấy hai người từ trên gác đi xuống. Một là cán bộ lãnh đạo điển hình, bụng phệ, theo bên cạnh là một người trung niên mắt sâu mũi cao, mặc áo cổ tàu lụa xanh, tóc dài xõa vai, trông khá có tiên phong đạo cốt, chỉ tiếc đỉnh đầu hói sọi - chắc hẳn đây là Đới Hạc Hiên.

“Cục trưởng Vương tuần này nhớ luyện tập theo khẩu quyết ta chỉ để bài trừ độc tố trong người. Tuần sau ta sẽ mời ông và ông Mạc dùng bữa, cùng thưởng lãm báu vật mới tìm được gần đây.” Đới Hạc Hiên cười nói.

“Vật vừa mắt thầy Đới hẳn không phải tầm thường, coi như tôi được mở mang kiến thức rồi.” Cục trưởng Vương sáng mắt lên, nhận lời ngay.

Hai người vừa đi vừa nói, xem chừng khá thân thiết. Đi được nửa đường, Đới Hạc Hiên liếc nhìn về phía chúng tôi, song chẳng tỏ vẻ gì. Chờ cho cục trưởng Vương ra về, lão mới trở lại, chắp tay sau lưng quan sát chúng tôi một hồi, nửa cười nửa không. Bấy giờ tôi mới để ý thấy sống mũi lão bị thương, hẳn là kiệt tác của Yên Yên.

Kẻ này xét về đường nét cũng không lấy gì làm tuấn tú, được cái ngũ quan đoan chính, rất giống đảng viên nằm vùng trong phim, khiến người ta dễ có thiện cảm, chẳng trách mê hoặc được bấy nhiêu người tin vào môn khí công nhảm nhí của lão.

Tôi vừa định lên tiếng thì Đới Hạc Hiên đã giơ tay ngăn lại, “Sáng nay ta nổi hứng bói một quẻ, mới hay có khách từ xa đến. Hai vị đã là khách, đâu dám không mời trà thơm.” Lão vừa dứt lời đã có đệ tử nữ mặc xường xám bưng hai chén trà và một chén nước đến.

Tôi và Dược Bất Nhiên bưng chén trà, không nhấp. Đới Hạc Hiên cầm chén nước lên, rút lọ thuốc trong ngực áo ra, giải thích, “Bệnh cũ ấy mà, phải uống thuốc đúng giờ.” Đoạn lão không mở nắp mà gõ nhẹ lọ thuốc vào miệng chén. Gõ mấy cái, chợt nghe “tõm” một tiếng, một viên thuốc chẳng biết lăn ra từ đâu, rơi thẳng vào chén nước rồi tan ra.

Tôi và Dược Bất Nhiên vẫn thản nhiên như thường, chẳng hề kinh ngạc trước “công năng đặc biệt” này. Cách này giang hồ gọi là khổng tước mở bình, ý rằng chỉ giỏi giả vờ giả vịt, chuyên dùng lừa gạt người bình thường. Kỹ xảo không mở nắp lọ vẫn lấy được thuốc này nếu do ảo thuật gia biểu diễn, mọi người sẽ cười phá lên, nhưng đổi là bậc thầy khí công thực hiện, người ta lại thấy thần kỳ khôn tả, cứ như đã tu thành chính quả vậy.

Có lẽ Đới Hạc Hiên cũng nhận ra vẻ giễu cợt trong ánh mắt chúng tôi nên không biểu diễn nữa mà đặt chén nước xuống, phẩy tay áo, “Các cậu đến xin cho Hoàng Yên Yên chứ gì?”

“Phải, chúng tôi hy vọng thầy có thể rút đơn kiện.” Tôi thăm dò.

Đới Hạc Hiên phủi vạt áo, hếch cằm đáp, “Các cậu có bao giờ tìm hiểu về Hoàng Đế nội công không?” Tôi nhất thời chưa bắt kịp suy nghĩ của lão, ngẩn ra một thoáng mới đáp, “Mới nghe nói thôi.” Đới Hạc Hiên khoanh tay lại làm động tác vái chào rồi nghiêm túc nói, “Hoàng Đế nội công là môn khí công do ta sáng tạo ra trên cơ sở nghiên cứu Hoàng Đế nội kinh mấy chục năm, có thể kéo dài tuổi thọ, giải trừ bệnh tật, mở kỳ kinh bát mạch, khai thông thiên nhãn, mở ra công năng đặc biệt tiềm ẩn trong cơ thể con người.”

Tôi “ừm” một tiếng lấy lệ, Đới Hạc Hiên vẫn tiếp tục thao thao, “Môn khí công này không phải rèn luyện thân thể, mà là tâm cảnh, quan trọng nhất là tâm thái bình hòa. Không thù oán, không ghi hận, trời cao biển rộng, mới có thể như biển lớn dung nạp trăm sông. Ta tu luyện mấy chục năm, sớm đã coi nhẹ ân oán thế tục rồi. Chuyện này chỉ cần cô Yên xin lỗi ta trước mặt mọi người, ta sẽ không truy cứu nữa. Còn về phần bồi thường, ta nghĩ Minh Nhãn Mai Hoa chẳng có lẽ không đền nổi một món gốm Nhữ.”

Tôi và Dược Bất Nhiên nhìn nhau. Xem ra bậc thầy khí công này đúng là trơ tráo, lúc đầu còn ra vẻ tiêu sái, thoắt cái đã giở thói vô lại, mà còn nói như thể mình độ lượng lắm vậy.

Bắt Yên Yên xin lỗi là chuyện không thể. Khoan nói tính cô nóng nảy, mà rõ ràng là kẻ này giở thói dê cụ, tại sao cô phải xin lỗi hắn? Nếu là tôi, tôi cũng không chấp nhận. Cân nhắc một lát, tôi đành nói khéo, “Yên Yên nóng tính, gặp chuyện thường hay bộp chộp. Có lẽ đôi bên đều hiểu lầm nhau rồi. Cô ấy còn trẻ, mong thầy Hiên giơ cao đánh khẽ.”

Tôi đã cố uyển chuyển lắm rồi, song Đới Hạc Hiên vẫn nổi giận, “Các vị coi Đới Hạc Hiên ta là hạng gì hả? Háo sắc tham dâm à? Ta nói cho cậu biết, nội công của ta thông với cả vũ trụ, dù là đệ tử thân thiết, cũng không dễ dàng truyền cho. Ta nể cô Yên là cháu bạn cũ, căn cơ cũng khá nên mới có ý tốt giúp cô ta thoát thai hoán cốt, lĩnh ngộ đại đạo. Thế mà cô ta chẳng ﻿những không biết ơn, còn ra tay đánh ta, nếu đến một câu xin lỗi cũng không nhận được, tâm cảnh ta sẽ bị nhiễu loạn, ngày sau tu hành sẽ sinh ra tâm ma. Đây chẳng phải là cô ta làm hại đến tính mạng ta ư?”

Đới Hạc Hiên nói những lời hoang đường này hết sức nghiêm túc, cứ như bị oan ức tày trời, chẳng biết là diễn giỏi hay thật sự cảm thấy vậy. Chẳng trách Hoàng Khắc Vũ gọi lão là tên thần kinh, quả nhiên xem nhiều truyện chưởng quá hóa điên rồi.

Tôi kiên nhẫn phân tích, “Thầy và cụ Lưu, cụ Hoàng là người quen cũ, cũng từng là đồng nghiệp. Hy vọng thầy nể mặt bọn họ mà bỏ qua chuyện này.” Đới Hạc Hiên khinh khỉnh bĩu môi, vuốt mũi đáp, “Đừng nói câu nể mặt với ta. Ta bị con bé ấy đập chảy máu mũi, phá cả tướng, còn mặt mũi gì nữa! Các cậu có đưa ra được cách giải quyết nào khác không? Không thì đừng phí thời gian của ta nữa.”

Trước khi đến đây, tôi đã lường trước kết quả này. Nếu Đới Hạc Hiên hiểu lý lẽ thì đâu gây ra chuyện như thế. Tôi đành rút đồng Đại Tề thông bảo trong túi ngực ra, đặt nhẹ xuống bàn, “Chẳng hay thứ này có đền bù được tổn thất cho thầy Hiên chăng?”

“Đại Tề thông bảo khuyết góc à?”

Đới Hạc Hiên vốn đang uể oải ngả người ra lưng ghế, trông thấy Đại Tề thông bảo thì sáng mắt lên, nhổm người định cầm lấy xem kỹ, song tôi đã nhanh nhẹn xòe tay chụp lên nó. Lão thản nhiên rụt tay lại, tiếp tục làm bộ thờ ơ.

“Quả là Minh Nhãn Mai Hoa, căn cơ sâu dày thật đấy, giới cổ tuyền đã tìm đồng tiền này mấy chục năm, chẳng ngờ nó lại nằm trong tay ông Hoàng.” Lão giỏi che giấu tâm trạng nhưng tôi vẫn bắt được vẻ tham lam thoáng qua trong mắt, xem ra lão rất thích Đại Tề thông bảo, thật hay quá.

“Gốm Nhữ bây giờ còn khoảng hơn bảy mươi món, song Đại Tề thông bảo lại chỉ có hai đồng, vật càng hiếm càng quý, chắc cũng đủ đền bù xích mích lần này rồi nhỉ?” Tôi ngầm tỏ cho lão biết món gốm Nhữ của lão chỉ là hàng giả, trong khi đồng tiền này là hàng thật giá thật.

Đới Hạc Hiên cúi đầu vuốt móng tay để dài, trầm ngâm suy nghĩ. Lát sau lão ngẩng lên, tủm tỉm cười đầy quái dị, “Ông Hoàng chưa kể với cậu à? Ta vốn quê ở Hàng Châu, là con cháu Đới Hi. Đồng tiền này vốn là vật của nhà ta, chẳng hiểu sao lại rơi vào tay ông ấy. Thế nên đây không gọi là đền bù, mà là trả về chủ cũ.”

Đới Hạc Hiên ra lại là con cháu Đới Hi, tôi thực không sao ngờ nổi. Nhưng cách nói của lão cũng hơi khiên cưỡng. Theo quy định trong giới cổ vật, không ai có quyền sở hữu vô thời hạn một món đồ cả, dù là báu vật gia truyền, nếu nửa chừng thất truyền thì chẳng còn liên quan gì tới gia đình đó nữa. Đại Tề thông bảo thuộc quyền sở hữu của Đới Hi cuối thời Thanh, nhưng sau khi Đới Hi qua đời, nó đã mất tích. Giờ nó xuất hiện trở lại, Đới Hạc Hiên không có quyền nhận là của mình.

Có điều đền bù cũng được, trả lại cũng xong, miễn là có thể đổi lấy tự do cho Yên Yên thì thế nào chẳng được. Đới Hạc Hiên và Hoàng Yên Yên cũng chẳng có thù oán sâu đậm gì, một bên là báu vật hiếm có, một bên là trút giận vớ vẩn, hẳn lão không khó lựa chọn.

“Thế nào?” Tôi gặng hỏi. Đới Hạc Hiên nghiêng đầu, cảm khái nói, “Từ khi Đới Hi tự tử, Đại Tề thông bảo thất lạc, nhà họ Đới cứ ngày càng sa sút. Năm xưa ở Bắc Kinh ta từng nhờ ông Hoàng để ý hộ, hòng tìm lại báu vật này hoàn thành tâm nguyện cho tổ tiên. Ông ấy lúc nào cũng bảo chưa tìm thấy, thì ra đã âm thầm làm giúp ta rồi, chắc là muốn cho ta ngạc nhiên đây mà.”

Câu này ngấm ngầm có ý trách móc, lẽ nào lão vừa muốn lấy Đại Tề thông bảo, vừa không chịu thả người? Tôi đặt hai tay lên đầu gối, không khỏi căng thẳng. Vật cược duy nhất tôi có là đồng tiền này, mong rằng không xảy ra chuyện gì rắc rối nữa. Đới Hạc Hiên cảm khái xong, giơ hai tay lên trước ngực vận khí rồi lại từ từ nén xuống đan điền, thở ra một hơi dài, “Thôi vậy. Người tu đạo chúng ta không nên so đo mấy chuyện thế tục vụn vặt. Ông Hoàng chịu trả đồng tiền này cho ta là quý hóa lắm rồi, ta cũng chẳng làm khó cháu nội ông ấy làm gì...” Tôi đang định tiếp lời thì lão nhướng mày, bồi thêm một câu, “... miễn là đồng tiền này thực sự là vật của nhà ta.”

“Thế nghĩa là sao?” Tôi ngẩn người.

“Cậu là người của Minh Nhãn Mai Hoa mà không hiểu à. Các vị lấy bừa thứ gì đưa đến ta cũng phải tin ư? Dù sao cũng phải kiểm nghiệm thật giả chứ?”

Yêu cầu này nghe cũng hợp tình hợp lý. Tôi kẹp đồng tiền trong tay, đưa tới trước mặt lão. Đới Hạc Hiên dường như không muốn chạm vào tôi, nhíu mày cầm lấy đồng tiền rồi rút mùi xoa ra lau tay. Đoạn lão búng tay đánh tách, lập tức có đệ tử đưa kính lúp vân đồi mồi tới. Lão cầm kính lên săm soi một hồi, chợt cười nhạt ném tiền trả lại.

“Ông Hoàng khinh ta rời giới cổ vật lâu quá hay sao mà cố tình đưa đồ giả đến thử?”

“Sao lại thế được?” Tôi đứng phắt dậy. Đồng tiền này dùng để đổi lấy Yên Yên, sao có thể đưa hàng giả? Đới Hạc Hiên chìa kính lúp cho tôi, “Cậu tự nhìn chữ ‘thông 通’ kia đi.” Qua lớp kính phóng đại, từng chi tiết trên đồng tiền hiện lên rõ mồn một. Loại tiền này viền rộng, lưng nhẵn, bốn chữ in trên mặt chính rõ ràng ngay ngắn. Nhưng bộ quai xước của chữ “thông” ở bên phải lỗ vuông lại gồ lên một nét mảnh hất về phía viền ngoài đồng tiền, như thể lúc đề chữ bị đi thừa một nét vậy.

Chỉ cần không động tới chủ đề khí công, Đới Hạc Hiên liền cực kỳ sắc sảo, “Đại Tề thông bảo được Lý Thăng đúc lúc mới dựng nước, có tiếng tinh xảo rõ ràng, vậy mà lại nảy ra khiếm khuyết này, chẳng hoang đường lắm sao! Huống hồ tiền tệ không phải thư pháp, phải đúc bằng khuôn, nghìn đồng như một, sao trong đó lại có một đồng vô duyên vô cớ thừa ra một nét bút?”

Lão hỏi dồn dập, song tôi chỉ cúi đầu không nói. Hoàng Khắc Vũ không lý nào lại lừa tôi, nhưng những điều Đới Hạc Hiên nói đều xác đáng. Nhất thời tôi chẳng biết phản bác thế nào, Dược Bất Nhiên ngồi bên mấy lần định chen vào, nhưng cũng chẳng biết nói gì cho phải.

“Đồng xu này của cậu còn chẳng đáng tiền bằng cái kính lúp của ta đâu.” Đới Hạc Hiên lấy lại kính, tự đắc khoe, “Tuy ta rời giới học thuật đã lâu, nhưng sơ hở kiểu này vẫn nhìn ra được. Các cậu đừng nhiều lời nữa, nói đơn giản thôi. Cô ta không xin lỗi cũng được, cứ theo ta học khí công ba tháng, khi nào dạy chán, ta sẽ cho cô ta về.” Thấy lão giở giọng lưu manh, tôi nổi điên quát lên, “Họ Đới kia, đừng có ức hiếp người quá đáng!”

Đới Hạc Hiên ngồi chễm chệ trên ghế, xòe hai tay ra, “Trước là cho một con bé đến đập vỡ mũi ta, sau lại cử hai tên nhãi ranh cầm hàng giả đến lừa người, bị vạch trần thì nổi giận bảo ta khinh người quá đáng? Minh Nhãn Mai Hoa các người hay thật đấy!”

“Ông là bề trên, phải biết tự trọng chứ!”

“Đã biết ta là bề trên thì về đi, để bậc bề trên của các người đến mà thương lượng.” Nói tới đó, Đới Hạc Hiên chợt nghiêng đầu cười mỉa, “A ta nhớ ra rồi, Minh Nhãn Mai Hoa các người giờ đang rối như canh hẹ, bề trên còn chạy đôn chạy đáo xử lý, làm sao lo được mấy chuyện vụn vặt này?”

Nghe vậy tôi càng điên tiết, lão khốn này không nể tình cũ khoanh tay đứng nhìn đã đành, còn dám châm chọc chế giễu. Đới Hạc Hiên chẳng buồn đếm xỉa đến tôi, tiếp tục huyên thuyên, “Không ngờ Lưu Nhất Minh thận trọng cả đời, lại ngã ngựa vì Thanh minh thượng hà đồ. Chậc chậc, ngay từ đầu ta đã nói bức tranh ấy có vấn đề mà ông ta không chịu tin. Giờ ông ta bảo cậu tới nhờ ta giúp, có nói muốn nhận sai không?”

“Không.” Tôi đáp. Vừa dứt lời, chợt thấy tay áo bị giật mạnh, tôi cúi xuống, bắt gặp gương mặt bất lực ﻿của Dược Bất Nhiên. Bấy giờ tôi mới giật thót, thầm than trong bụng, ngẩng lên thì thấy Đới Hạc Hiên đang xảo quyệt nhìn mình cười đắc chí, “Quả nhiên cậu tới Nam Kinh tìm ta không phải vì cô Yên, mà vì Thanh minh thượng hà đồ.”

Tôi vỡ lẽ ra thì đã trúng kế lão. Đới Hạc Hiên thừa nước đục thả câu, trước tiên huyên thuyên một tràng về khí công rồi cố ý chọc cho tôi nổi giận, tâm trí rối loạn, sau đó nói từ chuyện Hoàng Yên Yên sang Thanh minh thượng hà đồ, thế là dễ dàng moi được ý đồ thực sự của tôi.

Tôi lúng túng đứng đờ ra tại chỗ, hối hận không thôi. Đới Hạc Hiên quan sát tôi một hồi, mắt chợt sáng lên, “Ấy, vừa rồi ta không để ý, cậu chẳng phải Hứa Nguyện anh hùng đánh đồ giả đấy ư?” Giờ tôi mới nhớ từ lúc vào đây, lão vẫn chưa hề cho chúng tôi cơ hội tự giới thiệu.

Nhận ra tôi, Đới Hạc Hiên thay đổi thái độ lập tức. Song tôi đoán không phải lão niềm nở, mà là tò mò thì đúng hơn. Thấy kẻ gần như đánh sập cả Minh Nhãn Mai Hoa là tôi giờ đây lại chạy việc cho Minh Nhãn Mai Hoa, bất cứ ai cũng sẽ thấy tò mò.

Đới Hạc Hiên thích thú nhìn tôi, “Giờ cậu nổi tiếng rồi, một mình đấu với cả Minh Nhãn Mai Hoa, đại nghĩa diệt thân, chỉ rõ Thanh minh thượng hà đồ trong Cố cung là giả, còn thề lấy lại sự minh bạch cho thị trường cổ vật, được báo chí tâng lên tận mây xanh. Gây ra chuyện ầm ĩ thế mà Lưu Nhất Minh không khai trừ cậu, lại phái cậu tới Nam Kinh, bụng dạ đúng là rộng rãi.” Những lời của lão như vô vàn nan tre quất lên mặt tôi thành từng lằn máu.

Đới Hạc Hiên lại tiếp, “Ta đã đọc bài phân tích của cậu về Thanh minh thượng hà đồ rồi, cũng sâu sắc đấy, nhưng chưa đến mức tuyệt hay, chỉ có thể coi là sắc sảo, chưa đánh trúng chỗ hiểm...” Nói tới đó, Đới Hạc Hiên bỗng dừng lại, nheo nheo mắt.

Tim tôi đập thình thịch, quả nhiên lão biết gì đó liên quan đến Thanh minh thượng hà đồ!

Tôi đang định hỏi thì Đới Hạc Hiên đã xua tay, bấm đốt tính toán rồi vỗ đùi, “Sáng nay ta bói một quẻ, quẻ tượng vốn là khách dữ đến nhà, nhưng đằng sau còn một tầng biến hóa. Vốn dĩ ta không hiểu, giờ mới vỡ lẽ, ra là ứng vào cậu. Được rồi, cậu đưa tiền cho ta đi.” Tôi chẳng hiểu lão định làm gì, chần chừ mãi mới đưa đồng tiền giả ra. Đới Hạc Hiên dùng hai ngón tay kẹp lấy, nheo mắt nói, “Dám lấy tiền giả đến lừa ta, đáng lẽ phải đuổi hai người ra khỏi cửa. Nhưng quẻ tượng đã như thế, ta cũng chẳng muốn làm căng. Tạm dùng đồng tiền giả này đổi lấy một cơ hội cho cậu vậy.”

“Cơ hội à?”

“Ta cho cậu một cơ hội đánh cược. Nếu cậu thắng, ta sẽ làm theo lời cậu; còn nếu thua thì về cho mau.”

Tôi không rõ lão có ý đồ gì, nhưng chẳng còn lựa chọn nào khác, đành trầm giọng hỏi, “Cược thế nào?”

Đới Hạc Hiên cười khà, “Đừng lo, ta không đem khí công ra đấu với cậu đâu, làm thế có thắng cũng chẳng vẻ vang gì. Chúng ta đánh cược theo quy định của giới cổ vật đi, thế nào?”

“Được!” Đề nghị của lão chính hợp ý tôi. Đới Hạc Hiên từ từ đứng dậy, tay hướng cầu thang làm động tác mời, “Mời.” Tôi và Dược Bất Nhiên nhìn nhau rồi theo lão đi lên. Đến giữa cầu thang, Đới Hạc Hiên bỗng quay lại cười bảo tôi, “Cậu Nguyện này, quẻ của ta còn có điềm leo thang trời, chứng tỏ cậu rất có duyên với nội công Hoàng Đế của Đới thị, có muốn làm môn hạ ta không? Căn cơ và ngộ tính cậu như thế, ngày sau ắt sẽ làm nên thành tựu lớn.”

“Thôi khỏi, tôi theo phái vô thần.” Tôi từ chối ngay, chẳng buồn suy nghĩ.

“Vô thần thì sao chứ? Khí công vốn chẳng liên quan gì đến quỷ thần, mà là phương pháp kết nối với vũ trụ, tham ngộ chân lý cuối cùng. Nhiều nhà khoa học nước ngoài cũng đua nhau gửi thư đến bàn luận về thuyết Tương đối với ta đấy.”

Hễ nhắc tới khí công, Đới Hạc Hiên lại lên cơn thần kinh. Tôi cũng chẳng muốn dây vào lão, chỉ đáp qua loa lấy lệ mấy câu.

Lên tới tầng hai, chúng tôi nhìn quanh mới thấy nơi này không ngăn phòng mà là một đại sảnh thênh thang, tấm biển trước sảnh viết ba chữ triện lớn: “Kê Cổ hiên”. Trong sảnh bày đủ thứ cổ vật từ đồ gốm, đồ gỗ đến đồ đồng, đều đặt trong tủ kính, bên cạnh còn có bảng đồng vàng rực giới thiệu rõ ràng. Tôi đoán đây là bảo tàng tư nhân của Đới Hạc Hiên, bày những thứ lão sưu tầm được. Cửa sổ bốn mặt sảnh đều treo rèm vải dày xanh thẫm nên không mấy lọt sáng, không gian hết sức yên tĩnh, chỉ nghe tiếng ù ù trầm thấp, hẳn là điều hòa đồng bộ.

Tôi ngó quanh, thấy một tủ kính bỏ không, song bảng đồng vẫn chưa gỡ, viết rõ lư hương gốm Nhữ v.v...

Xem ra lần trước đến, Yên Yên đã đánh lão ngay ở đây. Dược Bất Nhiên làm một động tác khinh bỉ với tôi, ý nói mấy món đồ gốm ở đây đều dỏm cả.

Nổi bật nhất là bức tường vừa cao vừa rộng cuối sảnh, áng chừng phải cao đến 3 mét rưỡi. Giá gỗ trưng bày được đóng vào tường, chất gỗ trong sắc vàng lại óng ánh xanh nhạt, vân gỗ đều đặn nền nã, thấp thoáng sợi vàng. Giá trưng bày được ngăn thành khoảng ba mươi ô, như một bàn cờ vây treo trên mặt tường. Mỗi ô lại đặt một món cổ vật. Thôi thì đủ các chủng loại nào lư hương đồng đỏ, lọ cắm hoa cổ cong men tím cà, hộp gỗ đàn hương, chén trà lá sen, tượng Phật ngọc, ấm tử sa, chén vuông thếp vàng, ống bút sứ Thanh Hoa, tạm chưa luận thật giả, chỉ biết hỗn tạp hết sức, có thể gọi là muôn màu muôn vẻ.

Tôi gạt bỏ suy nghĩ miên man, đi thẳng vào đề, “Đánh cuộc thế nào?”

Đới Hạc Hiên giơ móng tay dài thượt trỏ giá gỗ, tủm tỉm cười, “Trăm bước bắn liễu.”

“Trăm bước bắn liễu ư?”

“Dân Bắc Kinh các cậu nói thế nào nhỉ? À đúng rồi, bắn úp.”

Tôi và Dược Bất Nhiên đồng loạt nhướng mày, không ngờ Đới Hạc Hiên lại chọn phương thức kỳ lạ đến vậy.

Bắn úp là một trò chơi từ thời xa xưa ở Trung Quốc, dùng âu hoặc ang úp lên một đồ vật nào đó rồi bắt người ta đoán. Có điều trong giới cổ vật, từ này còn dùng để gọi một cách đánh cược: nhà cái bày mấy món đồ cổ ra bàn, ít thì năm sáu món, nhiều thì hai ba chục món, gọi là “bày trận”. Mời kẻ bắn úp đứng đằng xa, hạn trong một tuần hương, phải chọn ra được món quý nhất hoặc cổ nhất, hay món đồ giả hoặc thật duy nhất trong đó. Đề mục lựa chọn do nhà cái quyết định.

Đây vốn là trò chơi giúp vui để xem ai tinh mắt, về sau dần dần lại thành một cách đánh cược, giới cổ vật không phải giang hồ, không nhiều pha liều sống mái với nhau, gặp phải mâu thuẫn không dàn xếp được sẽ dùng cách này để phân thắng bại. Cách đánh cược này không như đấu khẩu, đấu khẩu được quan sát kỹ từ khoảng cách gần, phân biệt thật giả, thật sự phải dựa vào trình độ giám định; còn bắn úp lại chỉ cho đứng xa, không được lại gần, càng không được chạm vào nên trực giác, trí nhớ, mắt nhìn và kinh nghiệm đều quan trọng như nhau, còn khó hơn đấu khẩu.

Vì phải đứng xa, không nhìn rõ được nên nhân tố quyết định thắng bại then chốt thường không phải cổ vật mà là tâm lý. Ví như nhà cái bày ra hai món, bên trái là bát sứ Thanh Hoa, bên phải là bút lông thỏ, bảo người bắn úp đoán xem món nào đắt hơn. Theo lẽ thường, dĩ nhiên món đầu tiên đắt hơn, nhưng có khi món sau lại có lai lịch xuất xứ đặc biệt gì đó, liệu nhà cái có lợi dụng việc người bắn úp đứng xa không thể quan sát kỹ mà giăng bẫy không? Nghĩ thêm nữa lại thấy, liệu người ta có giở kế Không Thành, cố ý bày ra màn binh không ngại dối hay không? Cứ băn khoăn mãi, thành ra lẩn quẩn.

Đó mới chỉ là hai món, đoán mò cũng được xác suất năm mươi phần trăm. Thông thường bắn úp đều bày chừng mười món, thậm chí hơn hai mươi món, đến ﻿lúc đó nếu anh không đoán được tâm lý kẻ bày trận thì chẳng có tí hy vọng nào.

Thế nên cũng có người nói, đấu khẩu là đọ đồ vật, đọ năng lực còn bắn úp lại là đấu người, đấu tâm.

Trước đây ở Bắc Kinh có một kẻ tên Hách Nhân Kiệt, là con cháu Bát Kỳ, thường được gọi là Đinh Trong Mắt. Y có một tuyệt kỹ, hễ đến hiệu đồ cổ nhìn qua một lượt là chỉ ra vanh vách cái nào thật cái nào giả, cái nào giá bao nhiêu, còn tinh hơn đám chuyên gia. Người bán đồ cổ hễ thấy y tới đều vội vàng kéo rèm vải che trước cửa hàng, nên y còn được đặt biệt danh “Phố vắng tanh”. Y từng tham gia mấy chục lần bắn úp, chưa từng thất bại, nhiều chuyên gia lão luyện ở Bắc Kinh cũng thua trong tay y, chỉ dựa vào cặp mắt sắc sảo nhìn thấu lòng người. Về sau trong một lần bắn úp, đối thủ của Hách Nhân Kiệt khi bày trận đã lén mở ngăn ngầm, y vốn bắn chuẩn, nào ngờ kẻ kia lại âm thầm đánh tráo, Hách Nhân Kiệt không biết nội tình, cứ ngỡ mình lầm, hộc ra một búng máu, tự tin sụp đổ tan tành, từ đó suy sụp không gượng dậy nổi, mắt nhìn cũng mất linh.

Tôi thôi nghĩ lan man, nhìn sang giá trưng bày của Đới Hạc Hiên. Trên đó bày ba mươi món đồ cổ, trong bắn úp thế này được coi là nhiều. May mà có rất nhiều chủng loại, không món nào giống món nào, khác biệt lớn nên cũng dễ đoán hơn. Nếu ba mươi món này đều là đồ gốm trấn Cảnh Đức thì tôi coi như thua luôn.

Đới Hạc Hiên rút ra một nén hương cắm vào lư hương, hào hứng nói, “Ta say sưa với khí công mười mấy năm, lâu lắm không so tài với các bằng hữu trong giới cổ vật rồi, hôm nay quay về truyền thống, dùng hương không dùng đồng hồ.” Đoạn lão làm động tác vạch một đường dưới sàn, “Cậu đứng đây đi. Ta cũng không ra đề khó, chỉ mời cậu chọn ra món quý giá nhất trên giá này thôi, hạn một tuần hương, đoán đúng thì cậu thắng. Từng nghe nói cậu phá được vụ án đầu Phật, lần này thử xem người ta có đồn đại quá lên không.”

Tôi bước tới vạch phân cách, mím môi. Dược Bất Nhiên đứng sau lưng tôi hỏi nhỏ, “Chuyến này khó đấy, mày làm được không đây?” Tôi cũng không dám chắc, nhưng vẫn cố nói cứng, mày không phải lo, tao xử được. Dược Bất Nhiên nhún vai lùi lại mấy bước.

Đới Hạc Hiên thắp hương, tức thì một làn khói lững lờ bay lên, cả sảnh trưng bày tĩnh tại thâm u hẳn. Tôi mở to mắt nhìn lên giá. Thị lực của tôi không tồi, vạch phân cách của Đới Hạc Hiên cũng chẳng xa lắm, tôi có thể thấy rõ kiểu dáng, hoa văn, chất liệu của ba mươi món kia, những lời đề đặc biệt trên đó cũng tạm thấy được, cụ thể hơn thì chịu.

Một tuần hương áng chừng khoảng mười lăm phút, cũng có nghĩa cứ ba mươi giây tôi phải nhìn rõ một món, áp lực tâm lý khá lớn. Bắn úp là đấu tâm, quả nhiên danh bất hư truyền. Tôi cố tĩnh tâm lại rồi lần lượt xem từng thứ.

Thứ đầu tiên đập vào mắt tôi là một ống bút bằng sứ Thanh Hoa vẽ non nước và người. Món này bóng lặn vào trong, men sứ trắng ánh xanh, trên họa sông núi, cây liễu đã héo khô mà tùng bách bên cạnh vẫn xanh tốt, hẳn là cảnh cuối thu. Nhìn có vẻ là đồ giữa thời Thanh, không phải triều Ung Chính thì là Càn Long. Tôi nhanh nhẹn áng chừng giá rồi nhìn sang món thứ hai.

Món thứ hai là một hộp sắt dẹt, hơi to ngang, có giá đỡ. Chắc là làm bằng sắt tây, bốn góc bịt bạc, trên nắp còn có hoa văn kỷ hà đều tăm tắp. Đây là hộp thuốc lá viền bạc, độ cao bên trong vừa vặn đựng một hàng điếu thuốc. Nếu thứ này không phải hàng thời Dân Quốc, tôi sẽ bẻ cổ Dược Bất Nhiên. Tóm lại không đáng bao nhiêu tiền, nên tôi bỏ qua luôn.

Tới đây, tôi tủm tỉm cười. Đây là cái hay của việc đồ bày trận đa dạng chủng loại, các món chênh lệch nhau rất lớn, có những thứ có thể bỏ qua luôn, bớt lo nghĩ.

Tôi nhanh nhảu nhìn sang món thứ ba, là chén chạm sừng tê, tạo hình cổ xưa, bên ngoài khắc tranh nhà ở trong núi, hoa văn mây cuốn, cây cối và đá tảng trên núi đều được chạm khắc vô cùng tinh tế, vết khắc sâu mà dứt khoát, góc bo tròn đầy, kỹ thuật hết sức điêu luyện. Đứng xa như vậy mà tôi vẫn cảm nhận được phong thái vững vàng toát ra từ nó. Tôi đoán đây là đồ cuối thời Minh, kỹ thuật điêu khắc có lớp lang thế này là phong cách điển hình thời đó, hơn nữa tới cuối thời Minh chính sách bế quan tỏa cảng được bãi bỏ, sừng tê mới ồ ạt tràn vào Trung Quốc. Tôi lại nhìn hồ bọc trên hoa văn, bề mặt chú nhỏ, thân mây, đá núi, cây cối đều phủ một lớp hồ bọc nâu đen, kín đáo mà sâu thẳm, tôi tin nhất định mình không nhìn lầm.

Chẳng hiểu sao, vừa thấy gốc đại thụ nọ, trong đầu tôi lại nảy ra một ý nghĩ.

Trăm bước bắn liễu?

Bốn chữ này đã đánh lạc hướng suy nghĩ của tôi.

Cái tên trăm bước bắn liễu này nghe quen quen, nhất định gần đây tôi đã nghe được ở đâu đó. Tôi lắc đầu, toan xua hết những ý nghĩ không liên quan ấy ra khỏi não, nhưng chúng lại xoay chuyển cực nhanh. Thoắt chốc, tôi sực nhớ ra khi Chung Ái Hoa kể lại cuộc so tài ở nhà hàng Dự Thuận, từng nhắc tới cái tên này. Bấy giờ trong thưởng trân hội, bảy hiệu buôn đều cử ra các cao thủ để đấu với Hoàng Khắc Vũ, trong đó có một hạng mục gọi là trăm bước bắn liễu.

Bắn úp là cách gọi phổ biến ở Bắc Kinh, đến Hà Nam thì đổi thành trăm bước bắn liễu, nghe trực quan hơn. Song Đới Hạc Hiên rõ ràng là người Hàng Châu, sống ở Nam Kinh, sao lại dùng thuật ngữ Hà Nam? Lẽ nào lão cũng có liên quan tới cuộc so tài ở nhà hàng Dự Thuận? Lão còn ít tuổi đã gia nhập tổ giám định Thanh minh thượng hà đồ, liệu có liên quan tới thân thế hay gia cảnh không?

Hàng loạt suy nghĩ lộn xộn lướt qua trong đầu, lấy đi phần lớn thời gian quý báu của tôi. Tới khi định thần lại, hương đã tàn quá nửa.

Tôi phát hoảng, vội tập trung quan sát những cổ vật trên tường. Nhưng những nghi vấn kia cứ lan tràn như cỏ dại, làm thế nào cũng không nhổ sạch, khiến tôi chẳng cách nào tập trung. Nhưng lúc này sao có thể không tập trung được. Nếu tôi thua chẳng những không cứu được Yên Yên mà manh mối về Thanh minh thượng hà đồ cũng đứt. Càng nghĩ càng cuống, càng cuống càng không bình tĩnh nổi, lưng tôi lạnh buốt.

Chẳng mấy chốc, nén hương đã cháy tàn, Đới Hạc Hiên vung tay, “Cậu chọn được chưa?” Lúc này tôi mới xem chưa đầy một nửa, làm sao chọn nổi, đành liếc qua một lượt rồi miễn cưỡng trỏ chiếc chén sừng tê, “Tôi chọn nó.”

“Chắc không?”

“Ừm...” Tôi lưỡng lự giây lát song vẫn vững tin vào mình, giơ tay chỉ.

Đới Hạc Hiên xòe tay, “Tiếc quá, cậu thua rồi.”

“Tại sao?”

Đới Hạc Hiên cười ha hả, với tay lấy chiếc chén sừng tê trên giá xuống đưa cho tôi. Tôi vừa ước lượng bằng tay, lòng đã lạnh đi một nửa. Tới khi nhìn đường vân trên chén thì lạnh ngắt.

Sừng tê có một đặc điểm: vân dọc luôn là đường song song, không bao giờ cắt nhau, dân sưu tầm gọi là vân tơ trúc, còn vân trên sừng bò sừng trâu lại chồng chéo lên nhau như mắt lưới. Đây vốn là thường thức, song tôi nhất thời nóng vội, chỉ mải nhìn hình chạm khắc mà bỏ sót chi tiết nhẽ ra phải đặt lên hàng đầu này.

Sừng tê hay sừng trâu sừng bò, chỉ khác một chữ mà giá khác nhau trời vực. Dù chiếc chén này thực sự là đồ thời Minh thì chén sừng tê và sừng trâu cũng chênh lệch rất nhiều. Giá lúc ấy tôi bình tĩnh hơn, nhìn ra đường vân thì đã chẳng phạm phải sai lầm cơ bản này.

Tôi nổ đom đóm mắt, hối hận đến mức suýt lao đầu vào tủ kính. Sao tôi lại nôn nóng cơ chứ! Sao nửa chừng lại lơ đãng! Sao tôi lại để tuột tay cơ hội quý giá cuối cùng một cách tùy tiện như thế! Thấy tôi gục đầu ủ rũ, Đới Hạc Hiên bước đến vỗ vai an ủi, “Đừng buồn, không phải là cậu xui xẻo đâu. Thực ra ngay từ ﻿đầu, cậu đã không có hy vọng thắng rồi. Muốn biết vì sao không?”

Lão vừa lên tiếng thì Dược Bất Nhiên bên cạnh đột nhiên biến sắc, kéo tay tôi, “Hứa Nguyện, ta đi ra thôi!” Tôi đứng yên tại chỗ, trầm giọng hỏi, “Rốt cuộc là thế nào?” Đới Hạc Hiên dương dương tự đắc, tung tung đồng tiền cổ trong tay, “Hoàng Khắc Vũ nóng tính nhưng mắt nhìn và nhân phẩm không tồi, đâu thể lấy đồ giả lừa người được? Để ta nói cho cậu biết, đồng tiền này chính xác là Đại Tề thông bảo xịn, tiếc rằng cậu lại không chịu tin.”

Tôi lảo đảo, giọng khàn hẳn đi, “Vậy vết gồ kia không phải là do làm giả không tinh ư?”

“Nếu ta không nói là giả, đời nào lấy được dễ dàng như thế?” Đới Hạc Hiên cười nói, “Để ta dạy cho cậu một bài học miễn phí. Đây không phải Đại Tề thông bảo bình thường mà là tiền đồng đúc thử mẫu sắt. Vết gồ kia không phải sơ suất khi làm giả, mà gọi là đồng chảy. Phải biết rằng đúc tiền là việc lớn, một lần đúc đến mấy trăm nghìn đồng nên trước khi đúc trên quy mô lớn, phải đúc thử vài đồng trước để kiểm tra xem khuôn có khớp hay không. Dĩ nhiên đồng tiền này đúc khi khuôn chưa khớp, nên lúc đổ đồng nóng chảy vào, đồng theo kẽ hở rỉ ra để lại một vết như thế.”

Thảo nào đồng Đại Tề thông bảo này quý như vậy, cũng như đồng Nhân dân tệ bị lỗi vậy, hàng lỗi còn đáng tiền hơn hàng chuẩn.

“Người luyện công chú trọng nhất là cõi lòng bình ổn, không bạn tạp niệm. Dù bắt cậu thua, ta cũng để cậu thua có ý nghĩa, coi như truyền công miễn phí. Thế nào? Học hỏi được tí nào chưa?” Đới Hạc Hiên nhét đồng tiền vào túi, còn làm bộ ân cần khuyên nhủ.

Nhìn bộ mặt đã giở trò còn khoe mẽ của lão, tôi suýt thì hộc máu. Lão chỉ dùng một mánh lới vặt vãnh đã lừa được tôi. Báu vật đổi được ân tình bằng trời lại bị tôi coi là tiền giả, chỉ đổi được một cơ hội đánh cược, mà cũng bị tôi lãng phí nốt.

Thôi thôi, không cứu được Yên Yên, cũng chẳng tìm hiểu được nội tình Thanh minh thượng hà đồ, Minh Nhãn Mai Hoa sắp đi đời rồi. Tim tôi đau thắt lại, mặt tái nhợt đi, cả người liêu xiêu chực ngã.

Dược Bất Nhiên vội giữ cánh tay tôi, tay kia đỡ lưng để tôi khỏi ngã quỵ, “Tâm trạng mày đang rối loạn, hôm nay chỉ tới đây thôi.”

“Nhưng nếu đi, chúng ta sẽ không còn cơ hội nào nữa!” Tôi từ chối.

Dược Bất Nhiên trầm giọng quát, “Giờ mày thế này thì làm được trò trống gì?”

Tôi nhắm nghiền mắt, buộc phải thừa nhận gã có lý. Giờ lòng tôi rối như tơ vò, ngực tức đến nghẹt thở. Bắn úp thất bại cũng thôi, còn coi Đại Tề thông bảo là hàng giả, hai tay dâng lên cho người khác, đây mới là đòn trí mạng giáng vào tôi. Giờ tôi cũng như danh gia bắn úp cuối thời Thanh Hách Nhân Kiệt nọ, lòng tin sụp đổ tan tành, nếu cố đấu nữa thì trăm trận trăm bại.

“Tiếp theo cứ để tao.” Dược Bất Nhiên vỗ vai tôi rồi quay ra bảo Đới Hạc Hiên, “Thầy Hiên, coi như chúng tôi thua cuộc bắn úp.” Thấy gã thua mà vẫn cười khì, Đới Hạc Hiên nhất thời lấy làm khó hiểu, nhíu mày hỏi, “Cậu là ai trong Minh Nhãn Mai Hoa?”

“Dược Bất Nhiên, cháu nội Dược Lai của Huyền môn.” Dược Bất Nhiên thong thả lại gần phía lão, tỏa ra mùi nguy hiểm. Từ lúc vào nhà Đới Hạc Hiên, gã vẫn luôn im hơi lặng tiếng, giờ mới chủ động bước ra. Nghe cái tên này, mặt Đới Hạc Hiên hơi giần giật. Rõ ràng lão cũng ít nhiều biết nội tình vụ việc đầu Phật, có nghe loáng thoáng về phần tử nguy hiểm này. Lão buông hai tay xuống, làm động tác đề phòng rồi cảnh giác hỏi, “Sao hai người các cậu lại tụ cùng một bầy?”

Dược Bất Nhiên nhìn tôi, “Chúng tôi không tụ cùng bầy, nhưng chuyện không liên quan gì tới thầy. Tóm lại hôm nay chúng tôi nhận thua, lần sau sẽ lại tới xin thầy dạy bảo.”

Đới Hạc Hiên đảo mắt, vẻ không mấy sẵn lòng, nhưng nhìn thái độ Dược Bất Nhiên như thể chỉ cần lão không chấp nhận gã sẽ lập tức ra tay. Lão lấn lướt được tôi chứ không bắt nạt nổi Dược Bất Nhiên, gã là kẻ tàn độc đến ông nội mình còn bán đứng được kia mà. Đới Hạc Hiên nhất thời cũng không dám làm căng, bèn phẩy tay áo, ra vẻ rộng lượng, “Được rồi, kháng long hữu hối*, già néo đứt dây, ta xin đợi.”

Hai người trừng mắt nhìn nhau hồi lâu, không tóm được sơ hở của đối phương, bèn khách sáo cùng xuống tầng. Lòng tôi rối như tơ, đi đường cũng ngả nghiêng xiêu vẹo. Đới Hạc Hiên nhiệt tình đề nghị dùng khí công xoa bóp hộ nhưng bị Dược Bất Nhiên lịch sự mà kiên quyết từ chối, kéo tôi ra khỏi biệt thự.

Hai chúng tôi lên xe, chạy chừng mười cây số thì tới cạnh một bờ đê. Trời đã tối mịt, xung quanh trống trải yên tĩnh, chẳng có một bóng người. Dược Bất Nhiên nhìn kính chiếu hậu, tắt máy xe rồi quay sang kẻ ngồi ghế phụ là tôi.

“Đỡ chưa?”

Tôi yếu ớt lắc đầu, cảm thấy đầu đau như búa bổ, dạ dày co thắt nhẹ, hơi buồn nôn. Dược Bất Nhiên chìa cho tôi một chai nước khoáng, càu nhàu, “Mày hồ đồ quá. Tại sao lão già kia đã lừa được mày, còn nói toạc ra cho mày biết? Vì lão cố ý làm nhục mày, khiến mày mất tự tin. Nếu không có tao ngăn lại thì mày phế rồi đấy!”

“Tao không sao.” Tôi vẫn cố nói cứng.

Dược Bất Nhiên xẵng giọng, “Không sao cái đéo! Mày nhìn lại mình xem, hồn xiêu phách tán, lòng dạ rối bời, chỉ thiếu nước đâm đầu xuống Trường Giang thôi.”

“Việc của tao không đến lượt mày quản.”

Dược Bất Nhiên giật lại chai nước, giội thẳng xuống đầu tôi, “Tao không quản à? Nếu tao không quản mày đã toi đời rồi! Mày nhìn lại xem hôm nay mày nóng nảy bộp chộp đến đâu? Vân trên chén sừng tê sờ sờ ra đấy, chó còn nhìn ra, cả đồng Đại Tề thông bảo kia nữa, dù mày không hiểu cổ tuyền, lẽ nào cũng không tin Hoàng Khắc Vũ? Hai chuyện đơn giản như thế, mày làm hỏng cũng thôi đi, còn gây sự với tao, giận thân giận đời, rốt cuộc mày nghĩ gì thế hả? Khả năng phán đoán đi đâu hết rồi?”

Trước cơn giận của Dược Bất Nhiên, tôi chỉ biết im lặng. Song gã chẳng chịu buông tha, tiếp tục chửi,

“Giờ mày chẳng khác nào lon nước có ga, mùi vị bên trong thế nào người ta biết tỏng cả, lắc nhẹ là chực trào ra. Đừng nói Đới Hạc Hiên, ngay một tên lừa đảo nhãi nhép ở Phan Gia Viên giờ cũng thừa sức quay mày như dế! Hứa Nguyện phá án đầu Phật đi đâu rồi?”

Chẳng hiểu sao tôi chợt nhớ đến tám chữ Lưu Nhất Minh tặng cho lúc đầu, “Vội sẽ lơ là, giận ắt sơ xuất”. Dược Bất Nhiên nói năng không văn hoa như thế, song ý tứ cũng tương tự. Bất luận là bề trên hay kẻ thù, đều không hẹn mà cùng chỉ ra một vấn đề. Tôi thở dài, chẳng biết nói sao.

Thấy mặt tôi tái mét, Dược Bất Nhiên cũng dịu giọng, “Tao hiểu tâm trạng mày. Mày chăm chăm muốn tìm Lão Triều Phụng báo thù, ngờ đâu lại kéo Minh Nhãn Mai Hoa vào vòng nguy hiểm, lòng đầy áy náy, không sao giải tỏa được, hễ nghĩ đến là đau khổ, không bình tĩnh nổi, đứng ngồi không yên, đúng không?”

Tôi khẽ gật đầu. Lý trí mách bảo tôi đừng sa lầy vào sai lầm quá khứ nữa, mối hận Lão Triều Phụng, lòng canh cánh về nhà họ Hứa, sự áy náy với Minh Nhãn Mai Hoa, ba tâm trạng khác biệt mà liên quan mật thiết với nhau đã bện lại thành dây thừng quấn quanh trái tim tôi, tôi càng vùng vẫy chúng càng siết chặt, làm thế nào cũng không cởi nổi. Sau khi trò chuyện với Lưu Nhất Minh trong phòng bệnh, tôi nhận sứ mệnh cứu Minh Nhãn Mai Hoa, mượn áp lực nhiệm vụ để át đi tâm trạng ngổn ngang. Nhưng khi thua Đới Hạc Hiên, ý thức được sứ mệnh của mình đã sắp thất bại, tâm trạng ấy thoắt chốc lại quay về, khiến ﻿tôi nhất thời sa xuống vũng lầy tự trách và đau khổ, không sao nhấc chân ra được.

Trước là bị Chung Ái Hoa giăng bẫy, hại lây cả Minh Nhãn Mai Hoa; sau lại bị Đới Hạc Hiên lừa gạt, đánh mất cơ hội duy nhất để cứu vãn cục diện. Hạng vô tích sự như tôi phải làm sao mới chuộc được tội đây? Tôi vung tay đấm thẳng vào cửa xe, nắm tay đập lên kính cửa đau buốt.

Dược Bất Nhiên nhìn tôi, hạ chai nước xuống, “Mày quá cố chấp, lại hay cứng nhắc câu nệ, hễ rẽ nhầm đường là không tài nào chui ra được. Mày có biết không? Lão Triều Phụng phái tao đến giúp mày vì đã đoán được mày sẽ rối trí, cần có người giúp tháo gỡ. Ông ấy hiểu mày thật đấy.”

“Đừng nhắc đến cái tên đó trước mặt tao.” Tôi hung tợn trừng mắt nhìn Dược Bất Nhiên.

“Được rồi, không nhắc nữa.” Dược Bất Nhiên rụt cổ rồi nổ máy xe. Tôi bải hoải ngả người ra lưng ghế hỏi, “Mày định đi đâu?”

“Giờ mày đang rối gan rối ruột, không thể để mặc mày cứ tiếp tục giận thân giận đời thế được, may mà lão... ừm, may mà chúng tao đã chuẩn bị sẵn, có thể khiến mày trở lại làm Hứa Nguyện ban đầu.”

“Lại là Lão Triều Phụng à! Dừng xe, tao muốn xuống xe!”

Tôi nổi giận định kéo cửa xe nhảy xuống, ngờ đâu thình lình bị Dược Bất Nhiên thọi cho một đấm. Gã đấm rất mạnh, làm hõm vai tôi đau buốt. Dược Bất Nhiên hừm một tiếng, lại đặt tay lên vô lăng, “Vốn định cho mày cái tát, nhưng làm thế lại giống đàn bà quá. Mày chín chắn một chút được không! Việc gì cũng phải phân nặng nhẹ trước sau chứ!”

Thấy tôi nghiến răng nhịn đau, chẳng nói chẳng rằng, gã mới tiếp tục, vẻ chỉ hận rèn sắt không thành thép, “Đối thủ lần này của chúng ta không giống trước đây. Những sàn đấu giá hải ngoại đó thực lực phi thường, chúng đã bày ra cái bẫy lớn thế này, nhất định không phải chỉ có một hậu chiêu. Chưa chừng hiện giờ hành tung của chúng ta đã bị chúng theo dõi rồi đấy. Ăn quả lừa từ Đới Hạc Hiên, quá lắm chỉ mất một đồng tiền; song nếu mày cứ thế này, để bị Chung Ái Hoa và Bách Thụy Liên lừa thêm lần nữa thì vạn kiếp không siêu sinh nổi đâu. Tới lúc đó đừng nói Minh Nhãn Mai Hoa, cả tao và Lão Triều Phụng cũng bị mày kéo vào. Giờ chúng ta là người cùng một chiến tuyến, hiểu chưa hả?”

Tôi bất đắc dĩ gật đầu.

“Tao biết mày khó chịu, nhưng cứ phải nói thẳng, mày muốn cũng thế, không muốn cũng vậy, nếu định cứu Minh Nhãn Mai Hoa thì ngoan ngoãn đi với tao, không còn nhiều thời gian đâu.” Nói tới đó, Dược Bất Nhiên đậu xe lại bên đường rồi mở cửa, “Còn một lựa chọn nữa là mày cút xuống ngay cho tao, ôm thù riêng của mày ngồi nhìn cả giới cổ vật bị nước lũ nhấn chìm, tự sinh tự diệt đi.”

Tôi ngồi bất động, song cũng không trả lời. Dược Bất Nhiên lại cầm lấy vô lăng, nhìn qua vai tôi về phía mặt sông cuồn cuộn. Gã mấp máy môi rồi thốt ra một câu kỳ lạ, “Ít nhất mày còn được lựa chọn.”

“Gì cơ?” Tôi ngạc nhiên quay sang gã. Nhưng vẻ mặt Dược Bất Nhiên đã trở lại như cũ, tựa hồ chưa từng thốt ra câu vừa rồi. Tôi nhìn gã chằm chằm, hòng tìm ra manh mối, song cuối cùng vẫn thất bại.

“Rốt cuộc mày định theo tao hay là xuống xe?” Gã giục. Tôi lẳng lặng thắt dây an toàn rồi hỏi, “Đi đâu?”

“Lăng Trung Sơn.”

Dược Bất Nhiên vừa bật ra ba chữ, đột nhiên ngoài xe gió sông nổi mạnh.

Một quỹ phát triển do Trung ương đoàn thanh niên Trung Quốc lập ra vào năm 1989 để trợ cấp cho những trẻ em thất học tại các khu vực nghèo khó.↩

Tranh vẽ cảnh đi săn mùa thu.↩

Ý chỉ Đặng Tiểu Bình, người được coi là kiến trúc sư trưởng của công cuộc cải cách mở cửa tại Trung Quốc.↩

Súng lục 7,62 li kiểu 54 của Trung Quốc được làm phỏng theo kiểu súng Liên Xô, ra đời vào năm 1954, đến giờ vẫn được trang bị cho bộ đội, là loại súng lục được sản xuất và trang bị nhiều nhất Trung Quốc.↩

Đây là một hào từ trong kinh Dịch, có nghĩa là con rồng bay lên quá cao, ắt sẽ hối hận.↩

Chương 5
Tìm mấu chốt giám định Thanh minh thượng hà đồ

Tôi tựa đầu vào cửa xe, đờ đẫn nhìn ra trước mặt. Đằng trước tối đen như mực, hai ngọn đèn pha chỉ soi sáng được trong phạm vi mấy mét, có thể trông thấy từng vệt trắng không ngừng chạy lùi về phía sau. Tôi như quay trở lại lúc theo Mắt Trố đi ăn trên chiếu, so ra lúc ấy tôi hạnh phúc làm sao.

Sau khi rời biệt thự của Đới Hạc Hiên, tôi cứ nghĩ hai thằng sẽ về thành phố nghỉ ngơi trước rồi hôm sau mới lại lên đường, nhưng Dược Bất Nhiên không ngừng không nghỉ, lái xe đến thẳng núi Tử Kim ở ngoại ô phía Đông Nam Kinh. Giờ đã hơn mười giờ đêm. Trên đường gần như không thấy người xe qua lại, chỉ có chiếc xe của chúng tôi lao đi vun vút, như cô hồn chạy dưới âm ty.

Trong xe tĩnh lặng như tờ, sau khi Dược Bất Nhiên thốt ra câu nói lạ lùng kia, chúng tôi chẳng ai nói năng gì nữa. Gã lẳng lặng lái xe còn tôi đờ đẫn nhìn rặng núi cao ngất trải dài ngoài cửa sổ.

Lăng Trung Sơn mà Dược Bất Nhiên nói nằm ở ngọn Đông núi Mao Sơn trong dãy Tử Kim, được xây năm 1929, an táng quốc phụ Tôn Trung Sơn. Trước đây có một thầy phong thủy người miền Nam từng nói với tôi, phong thủy lăng Trung Sơn không đẹp lắm. Tuy có núi dựa như bình phong, tọa Bắc hướng Nam, nhưng xét toàn thể lăng tẩm thì huyệt cao mà núi dựa lại thấp, lộ hẳn ra ngoài, mở toang hoang, phạm vào cấm kỵ mộ phần phải “được gió ẩn nước”. Có điều thầy phong thủy kia nói, long huyệt đẹp nhất Nam Kinh nằm dưới chân ngọn Ngoạn Châu mé Tây lăng Trung Sơn, nhưng ở đó đã đặt lăng Minh Hiếu, tức mộ Chu Nguyên Chương rồi. Tóm lại vẫn phải theo thứ tự trước sau.

Theo lời thầy phong thủy nọ thì sau khi Tôn Trung Sơn làm cách mạng thành công, lần đầu tiên đến viếng lăng Minh Hiếu đã dùng thân phận bề tôi để dâng hương kính cáo Minh Thái Tổ. Tối hôm ấy Chu Nguyên Chương báo mộng cho Tôn Trung Sơn, nói rằng ông ta có công đánh đuổi man di, nên sẽ chia cho nửa phong thủy núi Tử Kim. Song Tôn Trung Sơn là vĩ nhân, không muốn chiếm đoạt phong thủy lăng Minh Hiếu nên trước lúc mất đã để lại di chúc chôn mình ở vị trí bề tôi, vừa che chắn cho lăng Minh Hiếu, cũng không sẻ bớt long khí. Nếu là người trung thành nửa đêm đi vào núi sẽ thấy trong thung lũng giữa lăng Trung Sơn và lăng Minh Hiếu có một con rồng trắng lượn vòng quanh, đó chính là long khí mà hai người nhường qua nhường lại cho nhau.

Những truyền thuyết dân gian này phần lớn đều là lời đồn thổi gán ghép, mê tín dị đoan, có điều giờ đi vào núi Tử Kim, tôi thực sự cảm thấy nó không giống ﻿những ngọn núi khác. Nửa đêm vào núi, thường thì sẽ thấy lạnh buốt thấu xương, không rét mà run, tựa hồ có vô vàn thứ đáng sợ đang nấp trong bóng tối dày đặc xung quanh. Song hiện giờ chẳng những tôi không thấy gì khó chịu, mà còn cảm giác giữa những ngọn núi trùng điệp có một đôi mắt lặng lẽ quan sát mình, cái nhìn ôn hòa, quảng đại mà không lấn lướt, rất khó nắm bắt, song hiện diện ở khắp mọi nơi.

Tôi chẳng biết đây có phải ảo giác hay không. Có điều dưới ánh mắt có lẽ không hề tồn tại ấy, tâm trạng tôi quả thực đã bình tĩnh hẳn.

Lẽ nào mình cũng được tính là trung thành ư? Câu hỏi nực cười này đột nhiên nảy ra trong đầu tôi. Tôi quay mặt nhìn sang Dược Bất Nhiên thấy gã chăm chú lái xe, mím chặt miệng, không huyên thuyên luôn mồm như mọi khi nữa. Gã có được coi là trung thành không? Gã có cảm nhận được luồng sức mạnh kỳ diệu bắt nguồn từ lăng Trung Sơn không?

Khép lại những suy nghĩ vẩn vơ, tôi nhanh chóng quay về với hiện thực trước mắt. Dược Bất Nhiên và Lão Triều Phụng đưa tôi đến lăng Trung Sơn định làm gì? Dược Bất Nhiên nói rằng để tôi trở lại thành Hứa Nguyện trước kia là ý làm sao? Chẳng lẽ bắt tôi ở lại đó canh lăng?

Xe chạy chừng nửa giờ thì rời đường lớn, chạy vào đường núi chừng mười phút rồi dừng lại. Tôi nheo mắt nhìn quang cảnh phía trước, dưới ánh đèn xe, có thể thấy đây là chân núi mấp mô, lưng dựa vào vách đá cao ngất, hai bên nhô lên hai dốc núi, ở giữa là một khoảnh đất bằng khá nhỏ. Giữa khoảnh đất là một ngôi nhà gạch hình chữ nhật trông như doanh trại bộ đội những năm 50, 60, trên tường hình như còn loang lổ biểu ngữ, nhưng không nhìn rõ được. Từ vị trí này nhìn ra chỉ thấy quanh nhà có rất nhiều bóng đen, song không biết là gì.

“Đi thôi.” Dược Bất Nhiên vẫy tay với tôi.

“Ở đây à?” Tôi nghi hoặc.

“Đúng rồi.” Dược Bất Nhiên không giải thích nhiều.

Đi được mấy bước, tôi bỗng khựng lại, cả người lạnh toát. Vầng trăng đã ló ra khỏi đám mây, giờ tôi có thể lờ mờ trông thấy những bóng đen kia đều là bia mộ, cao thấp dài ngắn đủ cả, san sát bao quanh doanh trại, âm trầm mà rùng rợn.

Đây lẽ nào là nghĩa địa trong núi Tử Kim? Nhưng làm gì có doanh trại nào lại xây giữa đống mồ mả thế này? Dược Bất Nhiên đưa tôi đến chỗ quỷ quái nào đây? Không phải có quỷ ám thật chứ?

Hàng loạt câu hỏi hiện lên trong đầu tôi, đúng lúc này, một gian phòng trong doanh trại bỗng sáng đèn. Ánh đèn vàng vọt chỉ soi sáng được một khu vực rất hẹp ngoài cửa sổ. Tôi còn chưa nhìn rõ bên trong có người hay không thì một con béc giê Đức đột nhiên từ trong nhà lao ra, chạy xồ về phía chúng tôi sủa váng lên. Tiếng sủa rất vang, thoắt chốc đã đánh động chim chóc trên cây bay rào rào.

Dược Bất Nhiên huýt sáo, lập tức con chó kia ngoan ngoãn ngậm mõm, vẫy đuôi chạy đến đón. Xem ra gã là khách quen ở đây. Con béc giê dẫn hai chúng tôi tới trước cửa phòng. Bấy giờ tôi mới để ý thấy tuy bốn bề đều là bia mộ, nhưng phần lớn không dựng trên mộ mà dựng trên mặt đất, kẹp giữa hai phiến đá để chống cho khỏi đổ, còn có rất nhiều bia đá ngổn ngang dưới đất, như một bàn mạt chược vừa chơi xong. Những tấm bia này đều khá lâu đời, đa phần mặt bia đều có vết nứt và lốm đốm vệt xanh, song là cổ thật hay giả cổ thì không dám chắc.

Dược Bất Nhiên hạ giọng dặn tôi, “Người lát nữa chúng ta gặp rất đơn thuần, không liên quan gì đến giới cổ vật cả, mày không cần phí công khách sáo, cứ ở đây đợi làm là được.”

“Làm gì cơ?”

“Anh ta bảo gì thì mày làm cái đó.”

Lúc này trong doanh trại có một người chắp tay sau lưng bước ra. Người này tuổi ngoại tứ tuần, mặt đầy nếp nhăn, gò má trái còn có nốt ruồi đen trông rõ mồn một. Dáng dấp anh ta thấp đậm, đứng đó trông vững vàng như một con sư tử đá.

“Anh Từ, em dẫn người đến cho anh rồi này.” Dược Bất Nhiên cười rồi đẩy tôi một cái. Anh Từ chỉ “Ừm” một tiếng, không tỏ thái độ gì. Tôi chìa tay ra bắt tay anh ta, để ý thấy bàn tay anh ta rất to, hổ khẩu có vết chai, hẳn là công nhân khai thác đá. Từ quan sát tôi chốc lát rồi im lặng dẫn theo con béc giê quay vào nhà.

Dược Bất Nhiên dặn tôi, “Được rồi, mày ngoan ngoãn ở đây đi, tao té đây.” Tôi ngớ người, mới thế đã coi như xong rồi à? Dược Bất Nhiên còn nói thêm, “Anh ta không bị câm đâu, chỉ kiệm lời thôi.”

“Thế khi nào mày quay lại đón tao? Năm ngày hay mười ngày?”

“Lão Triều Phụng nói tới lúc đó mày sẽ tự biết thôi.”

Tôi nhíu mày, “Yên Yên vẫn đang bị giam, ông Lưu ở Bắc Kinh chỉ chèo chống được nhiều nhất một tháng. Bọn tao không có nhiều thời gian đâu.”

“Nếu mày không ở đây bình ổn lại tâm trạng thì có cho mày một năm cũng vô ích.” Nói vậy nhưng câu sau Dược Bất Nhiên lại quay ra xoa dịu tôi, “Đằng Yên Yên tao sẽ nghĩ cách, dù không cứu ra được ngay, cũng sẽ không để cô ấy phải chịu khổ.”

“Quan trọng là Đới Hạc Hiên.” Tôi lo lắng. Lão là hy vọng duy nhất để cứu Minh Nhãn Mai Hoa, nhưng sau khi cược thua, trong tay tôi chẳng còn gì để trao đổi với lão nữa. Dù tôi có tu thành chính quả ở đây, thì cũng được tác dụng gì? Như nhìn thấu tâm tư tôi, Dược Bất Nhiên xoa cằm cười nhạt, “Chuyện đó mày cứ yên tâm, hôm nay chúng ta cũng không đến nỗi tay trắng về không, ở nhà tên lừa đảo ấy, tao đã để ý thấy một chuyện rất hay, có thể lợi dụng được.”

“Là gì?”

Ánh mắt Dược Bất Nhiên lóe lên sắc lạnh, không thấy vẻ cợt nhả mọi khi đâu nữa, “Mày cứ đợi mà xem, đến lượt tao ra tay rồi.”

Nhất thời tôi không biết nên cảm ơn gã, hay vẫn giữ thái độ thù địch. May sao Dược Bất Nhiên cũng chẳng hy vọng tôi đáp lại, chỉ giơ tay lên chào rồi quay người đi.

Đợi xe lăn bánh, tôi cũng quay lưng đi vào căn nhà giữa lòng núi kia. Xem ra nơi đây vốn là doanh trại quân đội, giờ được cải tạo lại, bên trong chỉ kê một giường xếp giản dị, những chỗ khác đều bị bia đá, gạch xanh, giấy đủ mọi chủng loại và vài vật dụng lạ lùng choán hết. Còn một bàn làm việc rộng, bên trên chất đống sách vở và tài liệu.

Tôi để ý thấy ngoài giường xếp ra, nơi này không hề có hơi thở hiện đại. Giấy là giấy tuyên, từng cuộn từng cuộn đặt trong sọt trúc; trên bàn chỉ có hai cây bút lông, một thỏi mực và một chiếc nghiên, không có bút bi hay bút máy, đều là đồ bán trong cửa hàng văn phòng phẩm, chẳng có gì quý giá. Bên kia phòng bắc một bếp lò, trên đặt chiếc nồi sắt to tướng, cạnh đó là đống củi xếp ngay ngắn. Trần nhà treo một cây đèn dầu, tỏa sáng leo lét.

“Cậu ngủ ở đây, sáng mai sáu giờ dậy.” Anh Từ trỏ chiếc giường xếp.

Tôi thầm nghĩ chuyện gì đến ắt phải đến, để xem họ giở trò gì, bèn hỏi, “Sáng mai làm gì đây?”

“Rập bia.” Anh Từ chẳng buồn nhướng mắt. Tôi ngẩn người, không ngờ lại là việc này.

Rập bia còn gọi là rập mực. Thời cổ không có máy in, cũng không có máy ảnh, nếu muốn phục chế lại nguyên dạng văn tự trên bia đá chỉ có duy nhất một cách là dùng mực rập lại. Nguyên lý của nó cũng giống như in bản kẽm bây giờ, tức là dán giấy ướt lên mặt bia, để nó bám vào những vết lồi lõm trên văn bia, sau đó quét mực lên trên rồi bóc giấy ra, thế là văn bia đã được rập lại nguyên trạng. Bởi vậy bản rập phần nhiều là nền đen chữ trắng, giống phim âm bản vậy.

Bia đá quá nặng, không dễ di chuyển nên phần ﻿lớn giới cổ vật chỉ trao đổi bản rập bia đá, gọi là thiếp bia. Thứ này được gọi là hổ đen, giá trị rất cao, nhưng hàng giả cũng lắm, hễ sơ suất sẽ bị hổ vồ cụt cả vốn.

Rập mực không có gì thần bí, cùng lắm chỉ là một kỹ thuật thôi, tuy tôi chưa bao giờ bắt tay vào làm nhưng vẫn hiểu được những điểm cơ bản. Chẳng lẽ rập bia có thể giúp bình ổn lại tâm trạng ư? Tôi nghi hoặc thầm nhủ, thấy hơi khó tin.

Có điều anh Từ tính lầm lì, hỏi cũng vô ích. Nghĩ vậy tôi bèn nằm xuống giường đi ngủ, để xem ngày mai họ bày ra trò gì.

Hôm sau trời vừa tảng sáng, tôi đang mơ màng ngủ thì thấy có người lay tay. Mở mắt ra liền trông thấy con béc giê của anh Từ đang kéo tay áo mình. Tôi ngồi dậy, anh Từ đã nấu xong nồi cháo, ăn kèm mấy túi dưa cải muối và vài lát thịt khô hun khói đen đúa trên đĩa. Nấu cháo bằng bếp lò ngon hơn bằng nồi cơm điện, hạt gạo mềm dẻo thơm phức, tôi ăn một hơi hết bay hai bát.

Ăn xong bữa sáng, anh Từ ra hiệu rồi dẫn tôi ra sân sau. Tôi nhìn quanh, lúc này mặt trời vừa lên, không khí trong lành, bên tai vẫn nghe rỉ rả tiếng trùng kêu và líu lo chim hót, thấp thoáng thấy cả lăng Trung Sơn xa xa, thật là một nơi thích hợp để tu tâm dưỡng tính. Tôi phóng mắt nhìn khắp sân sau, thấy ngổn ngang toàn bia đá đủ mọi kích cỡ, còn nhiều hơn trong nhà, hoặc đứng hoặc nằm, đủ để làm cả một rừng bia.

Anh Từ rốt cuộc là người thế nào mà lại sống giữa cả đống bia đá trong doanh trại bỏ hoang này?

Anh Từ dẫn tôi đến trước một tấm bia đặt nằm ngang, cao chừng mét rưỡi, bên trên khắc hơn trăm chữ. Tôi đọc qua nội dung, thấy không phải hàng giá trị gì lắm, do một hương thân ở Nam Kinh lập cho mẹ vào khoảng những năm Quang Tự thời Thanh, lời văn cũng chẳng đặc sắc mấy, giới thiệu đơn giản về cuộc đời của bà mẹ mà thôi.

Trước tấm bia đã đặt sẵn các dụng cụ như giấy rập, mực, con đập, bàn chải xơ cọ, cọ vẽ, miếng nỉ v.v... Cọ vẽ đã có phần trụi lông, miếng nỉ xơ cả mép, có lẽ đây là những thứ hằng ngày anh Từ thường dùng.

Xem ra công việc chính của anh ta ở đây là rập bia. Giờ mọi người đều chụp bằng máy ảnh, song anh ta vẫn kiên trì dùng phương pháp cổ lỗ này, lại thêm trong nhà hầu như không có phát minh hiện đại nào, có thể thấy đây là một ẩn sĩ giữ nếp xưa. Tôi liếc anh ta, chợt cảm thấy con người lầm lì này thật thú vị.

“Hôm nay cậu rập nó.” Anh Từ chỉ nói vỏn vẹn năm chữ rồi bỏ đi, chẳng buồn phổ biến trong lúc rập phải chú ý những gì.

Thôi được, không nói thì thôi. Tôi đã đọc về cách rập bia qua sách vở mãi rồi, thiếp bia qua tay cũng phải mười mấy tấm, chưa ăn thịt lợn thì thôi, chẳng lẽ còn chưa bao giờ trông thấy con lợn hay sao? Cúi đầu quan sát một hồi, tôi xắn tay áo lên, thầm nghĩ thế mà cũng có một ngày mình chính tay rập bia cơ đấy.

Lúc này anh Từ chợt quay lại, bưng một bát nước cơm nghi ngút khói. Thoạt tiên tôi ngỡ anh ta sợ tôi chưa đủ no, về sau thấy anh ta lọc hết gạo lẫn trong bát mới hiểu ra thứ này dùng để dán giấy.

Trong rập bia có một khâu quan trọng là dán giấy. Để giấy dính chặt vào bia, thông thường người ta sẽ nhúng giấy vào nước hoặc nước cơm. Nếu là thợ rập uy tín còn dùng keo đun bằng nước bạch cập, song anh Từ ở trong núi sâu, điều kiện thiếu thốn, nước cơm vừa ăn được vừa dùng được là tiện nhất.

Anh Từ đặt bát xuống, chẳng dặn câu nào đã chắp tay sau lưng bỏ đi. Tôi thầm nhẩm lại một lượt quy trình đọc trong sách vở, làm mấy động tác khởi động khớp vai rồi ngồi xuống, chuẩn bị bắt tay vào làm.

Bước đầu tiên trong việc rập bia là làm sạch mặt bia. Tôi cầm chổi lông cỡ đại lên nhúng nước rồi chải khắp mặt bia một lượt cho sạch bụi bặm, sau đó đổi sang chổi cỡ nhỏ, chải sạch những đất cát cỏ dại bám trong khe kẽ. Chỉ riêng công tác chuẩn bị này đã mất hơn nửa tiếng. Đó là còn may, có những tấm bia cổ bám đầy rêu xanh còn phải dùng lửa đốt. Có lúc đốt mấy lần, đá khô giòn nứt cả ra, tới lúc đó muốn cứu vãn cũng chẳng kịp.

Nói cũng lạ, lúc chải mặt bia, những tạp niệm trong đầu tôi ít hẳn. Xem ra khi chăm chú làm việc gì đó, con người ta sẽ không dễ bị phân tán.

Làm sạch mặt bia xong, tôi cầm một tờ giấy lên, anh Từ đã xén sẵn để giấy lớn gấp đôi mặt bia. Tôi vê ngón tay, nhận ra đây là giấy Liên Sử mỏng* của Uông Lục Cát. Uông Lục Cát là thương hiệu lâu đời có từ đầu thời Minh, hai năm trước còn được giải bạc của bộ Công nghiệp nhẹ. Giấy Tuyên của họ mỏng vừa phải, vê trong tay thấy dẻo quánh. Giấy dùng rập bia phải dẻo, từ đây có thể thấy anh Từ rất có mắt nhìn, quả là lành nghề.

Tôi gấp tờ giấy lại thành hình chữ nhật, nhúng vào nước cơm rồi lấy ra phủ lên vải ướt, lại đặt chồng một tờ giấy khô lên. Đoạn tôi ấn tay lên để bảo đảm giấy ướt đều. Xong xuôi đâu đấy lại cầm bút lên chấm nước cơm quét thêm lượt nữa lên mặt giấy rồi dán vào bia, căn cho bốn góc khít nhau. Sau đó lấy miếng nỉ tỉ mỉ thấm bớt nước, thay sang bàn chải xơ cọ, quét cho giấy dính chặt vào mặt bia, không hở lỗ khí nào. Cả quá trình kể ra thì phức tạp nhưng làm lại rất nhanh. Tôi vừa nghĩ đây đúng là trình độ thủ công của học sinh tiểu học, tay sơ ý dùng lực hơi mạnh, bàn chải lập tức cào rách mặt giấy.

Bản rập bia chỉ cần rách một chỗ là vứt đi cả tờ. Tôi rầu rĩ lắc đầu, bóc giấy ra, thay tờ khác. Lần này làm thật cẩn thận, chải giấy dính sát vào bia.

Dán giấy xong, tiếp theo phải đập cho giấy ăn chữ. Việc này cực kỳ tỉ mẩn, phải dùng bàn chải và chày gỗ đập vào kẽ hở giữa các nét bút, để giấy Tuyên ăn vào miệng chữ, dán chặt vào những chỗ lõm trên mặt bia. Tấm bia đá này có hơn trăm chữ, thể chữ cũng không lớn, nếu đập lần lượt từng chữ một thì phải rất kiên nhẫn. Tôi bò ra đập được chừng hai ba chục chữ đã sốt cả ruột. Tới chữ thứ năm mươi, tôi thở hồng hộc đứng dậy, mệt đến váng đầu hoa mắt.

“Lao động tay chân vô nghĩa thế này có thể bình ổn tâm trạng ư? Sao lại thấy càng lúc càng cáu kỉnh thế nhỉ?” Tôi bắt đầu oán trách Dược Bất Nhiên. Đúng lúc này, một mối nghi ngờ nảy ra trong đầu tôi, con cáo già Lão Triều Phụng không phải định cầm chân tôi ở đây để chúng rảnh tay bày ra âm mưu quỷ kế gì đó chứ?

Dược Bất Nhiên chẳng cũng nói đấy ư? Tới lúc gã ra tay rồi. Rốt cuộc là ra tay với Đới Hạc Hiên hay với tôi?

Tôi nghĩ mà sốt cả ruột, bèn bỏ chổi xuống, định rời sân sau. Lúc này anh Từ từ trong phòng đi ra, thấy tôi định đi thì lẳng lặng đặt tay phải lên vai tôi. Tay anh ta đặt lên rất từ tốn, nhưng lại như Thái Sơn đè xuống, khiến tôi không sao cử động được, tức khắc khòm cả người.

“Làm việc phải đến nơi đến chốn.” Anh ta nói.

Xem ra anh Từ còn kiêm cả nhiệm vụ giám sát tôi. Tôi tức tối quay người ngồi xuống trước tấm bia, tiếp tục đập từng chữ. Hì hục mãi đến trưa mới xong tất cả. Tôi mỏi nhừ lưng đứng dậy, định đi ăn, nào ngờ vào nhà mới thấy anh Từ đi đâu mất, chỉ để lại một tờ giấy, trên là nét bút đẹp đẽ thể tiểu khải, nói rằng anh ta vào thành phố một chuyến, bảo tôi tự nấu cơm.

Tôi cầm tờ giấy đứng thần người ra, lẽ nào không phải anh ta giám sát tôi sao? Sao lại tự dưng bỏ đi thế này? Đi tới trước bàn làm việc của anh ta, tôi thấy một xấp giấy dày cộp, đều là văn bia rập lại và những tài liệu khảo chứng về bia cổ. Từng nét bút nắn nót rõ ràng, chỗ nào viết sai thì dán giấy trắng lên, hết sức kỹ càng tỉ mỉ. Đủ thấy Từ đã bỏ nhiều tâm huyết vào đó. Bên cạnh xếp toàn thiếp bia, có những bức in từ ảnh ra, có bức Từ tự rập, góc dưới bên phải đánh số, ghi thời gian địa điểm và tên đầy đủ của Từ - Từ Thư Xuyên.

﻿Tôi đếm kỹ thấy phải đến hơn hai trăm bản rập, trong vòng bảy tám năm, không khỏi lấy làm kinh hãi. Muốn tìm được, rập được, khảo chứng được những tấm bia cổ này đều phải mất rất nhiều thời gian, mấy năm nay e rằng anh ta chỉ vùi đầu làm chuyện này, không nghĩ tới việc gì khác.

Một mình ẩn cư giữa núi rừng, cách xa nhân thế, một lòng một dạ khảo cứu và rập lại bia cổ gần mười năm nay, phải có tinh thần sắt đá đến đâu? Giờ là thập niên 90 của thế kỷ XX rồi mà! Ai lại bỏ công đi làm một việc vừa vô nghĩa vừa không đem lại tiền bạc gì như thế chứ!

Tôi nhắm mắt lại, hình dung ra cảnh anh Từ lẻ loi ở đây, khom lưng cúi đầu, một mình một bóng. Giữa những hàng chữ trên các bản rập này, có thể cảm nhận được tinh thần bền bỉ khiến người ta phải kính nể, anh Từ cũng như luồng sức mạnh đêm qua tôi cảm nhận được ở lăng Trung Sơn, đều toát lên ý chí mạnh mẽ, nguyện hiến dâng cả bản thân cho sự nghiệp mình hằng đeo đuổi.

Tôi không xem trộm tập tài liệu kia viết gì mà cung kính lui ra khỏi “phòng đọc sách” của anh ta, vô cùng hổ thẹn vì mình từng coi anh ta là một tên cai ngục. Tin rằng người có quyết tâm và ý chí mạnh mẽ như thế, không thể bị kẻ khác ràng buộc hoặc khống chế được. Xem ra Dược Bất Nhiên nói thật, anh Từ là một người đơn thuần đến cực điểm, không thuộc về giới nào cả, mà chỉ đắm chìm trong thế giới của riêng mình.

Giờ tôi đã hơi hiểu vì sao Dược Bất Nhiên đưa mình tới đây rồi.

Tôi nhìn ra cổng, cuối cùng vẫn không bỏ đi.

Bữa trưa tôi chỉ rán qua loa quả trứng ăn tạm rồi trở lại sân sau, đứng trước tấm bia quan sát. Chữ đã đập xong, việc tiếp theo là vỗ mực. Nhìn xuống tờ giấy Tuyên trắng phau trên mặt bia, tôi cố gạt bỏ mọi tạp niệm trong đầu, tập trung tinh thần vào hơn một trăm chữ này.

Anh Từ đã chuẩn bị sẵn con đập. Đó là hai cục bông trông như củ tỏi, bên ngoài bọc hai lớp vải lụa, đáy phẳng. Tôi dùng bút lông quết mực vào lòng đĩa, đây là loại mực Tùng Yên* , chất lượng thượng hạng, còn được anh Từ thêm vào nửa bát lòng trắng trứng, trông óng ánh đẹp mắt. Kế đó, tôi phết mực lên con đập, xoa vào nhau cho thật đều, sau đó cầm vỗ lên mặt giấy.

Theo sách miêu tả thì khi vỗ cần nhẹ tay, trước nhẹ sau nặng, làm đi làm lại ba bốn lần, tới khi đen bóng lên như than đá, đen trắng rõ ràng mới coi là được. Nhưng tôi chẳng mấy chốc đã nhận ra trò vỗ mực này cũng như trượt băng, nói thì đơn giản, thực ra chẳng dễ dàng gì. Tôi siết chặt con đập, cầm thế nào cũng thấy ngượng tay, đừng nói là vỗ.

Trong sách còn nói rập mực phải “trước nhẹ sau nặng”, khiến tôi càng lúng túng tợn. Thế nào là nhẹ, thế nào là nặng? Tôi cầm con đập chà từng mảng, không mờ quá thì lại bị đọng thành vũng. Loay hoay mãi mới rập được một hàng, nhìn lại thì thấy vết mực lem nhem, tệ không tả nổi. Định vỗ thêm mấy cái, không ngờ lại hơi quá tay, làm giấy dúm cả, phải vỗ cho phẳng mới làm tiếp được. Tôi nghiến răng vỗ quần quật được một lượt, cúi đầu xem lại, khoan bàn đến việc mực có đều hay không, chỉ nhìn chữ nào chữ nấy đậm nhạt loang lổ đã chẳng muốn đọc. Ngẫm kỹ lại có lẽ là do ban sáng tôi đập chữ chưa đến nơi đến chốn, giấy chưa ghim chặt vào mặt bia, không thể hiện được những nét lồi lõm của con chữ nên lúc rập mới tệ thế này.

Tôi loay hoay cả buổi chiều, bỏ đi đến bảy tám tờ giấy tuyên, mệt hoa cả mắt mà vẫn chưa rập được bản nào. Bấy giờ mới biết kỹ thuật này nhìn thì dễ, thực ra còn khó hơn cả khiêu vũ.

Gần tối, anh Từ khệ nệ vác một bao gạo to tướng về. Ra sân sau, thấy tôi hì hục toát mồ hôi mà chẳng nên cơm cháo gì, anh ta nhìn tôi một lát rồi cúi xuống làm mẫu một lần. Đúng là dân chuyên có khác, rập nhẹ như không, điêu luyện tựa mây trôi nước chảy, chưa kịp nhìn xem anh ta thao tác thế nào thì mặt bia đã được quét một lớp mực đen đều.

Từ đặt con đập xuống, buông nhẹ tênh chín tiếng, “Đừng dùng ngón tay, dùng sức cổ tay thôi.” Tôi làm theo, quả nhiên khá hơn hẳn. Đang định cúi xuống rập tiếp thì anh Từ ngăn tôi lại.

“Trời tối rồi, mai làm tiếp.”

Hai chúng tôi thu dọn đồ đạc, chuyển hết vào nhà. Cơm nước đã xong xuôi, cơm ăn với rau xào, còn có mấy cây nấm.

Chúng tôi ngồi cạnh bếp lò, im lặng ăn cơm. Tôi đặt bát xuống, quẹt miệng, thốt ra câu hỏi đã ấp ủ từ lâu, “Anh ở đây bao lâu rồi?”

“Tám năm.” Anh Từ đáp cụt lủn.

“Chỉ rập bia thôi à?”

“Ừ.” Lúc rập bia anh Từ phóng khoáng bao nhiêu thì khi nói chuyện lại kiệm lời bấy nhiêu.

“Tại sao?” Tôi đánh bạo hỏi.

Từ đặt đũa xuống nhìn tôi, “Vì bia ở đó.”

Câu trả lời này đầy tính triết học, nhưng thực ra là hỏi một đằng trả lời một nẻo. Hình như anh ta đang né tránh nên tôi cũng không tiện gặng tiếp... Cả hai lẳng lặng ăn cho xong bữa. Tôi xung phong nhận chân rửa bát anh Từ cũng chẳng buồn khách sáo, quay người vào phòng thắp đèn dầu lên rồi bắt đầu viết lách. Tôi dọn dẹp xong bát đũa, thấy cơ thịt căng cứng, không nằm nổi, đành đi dạo lòng vòng trong cánh rừng gần nhà. Vừa được nhàn nhã, những ý nghĩ lộn xộn lại kéo đến. Tôi chẳng biết Yên Yên trong tù thế nào rồi, cũng không biết Lưu Nhất Minh và Minh Nhãn Mai Hoa giờ ra sao, rúc trong núi rập bia thế này rốt cuộc là rèn luyện hay trốn tránh? Vô vàn câu hỏi hiện lên trong đầu tôi.

Tôi biết phải gạt bỏ những suy nghĩ lung tung, nhưng đây không phải suy nghĩ lung tung.

Tôi đi lang thang bên ngoài mấy vòng, càng đi càng sốt ruột, mấy lần thậm chí định bỏ đi quách. Nhưng hễ nghĩ tới hai gương mặt đắc ý của Chung Ái Hoa và Đới Hạc Hiên, tôi lại gắng nín nhịn, quay về căn nhà kia. Vừa bước vào, tôi đụng ngay phải anh Từ từ phòng đọc sách đi ra. Anh ta chăm chú nhìn tôi rồi chìa ra mấy miếng vải lụa và cục bông, “Làm mấy con đập đi.” Tôi nhận lấy, thoạt đầu là ngạc nhiên, rồi hiểu ra ngay. Bông thấm mực không rửa sạch được nữa nên một con đập chỉ rập được một hai tấm bia, phải liên tục làm cái mới. Có nhân lực miễn phí là tôi đây, đời nào anh Từ lại chịu bỏ qua.

Con đập nhìn thì đơn giản, nhưng làm cũng chẳng dễ tí nào. Vải và bông chất liệu khác nhau, muốn bó lại thành một nắm hình củ tỏi, mặt vỗ phẳng như bàn là thì phải chia vải và bông ra từng lớp để mực thấm đều. Một dụng cụ đơn giản như vậy mà tôi làm nửa buổi tối chỉ bó được sáu cái. Sờ lên đầu mới thấy mướt mải mồ hôi.

Tôi cầm đi khoe với anh Từ song anh ta chẳng coi vào đâu, chỉ bảo tôi bỏ vào hòm dụng cụ rồi đi ngủ sớm. Cả tối vật lộn với mấy con đập, tôi đã mệt nhoài, đặt lưng xuống giường là ngủ thiếp đi, chẳng còn “suy nghĩ lung tung” gì nữa.

Một đêm yên ả trôi qua. Sáng hôm sau tôi dậy sớm, tiếp tục vật lộn với tấm bia kia. Rút kinh nghiệm từ hôm qua, hôm nay tôi làm tốt hơn nhiều. Anh Từ ở trong nhà lúi húi viết lách, thỉnh thoảng bước ra hướng dẫn mấy câu. Thầy dẫn vào cửa, còn mình tự tu, câu này quả là chính xác. Ngón rập bia này thực ra có rất nhiều phương pháp, anh Từ dạy tôi vài bí quyết, còn lại tôi phải tự làm cho quen. Như lời ông bán dầu nói, “là do quen tay thôi”.

Giờ tôi bắt đầu hiểu tại sao Lão Triều Phụng lại để mình học rập bia. Môn này cực kỳ chú trọng chuyên tâm, nhịp điệu của mắt, tay và tâm trí phải ăn khớp, không được sai lệch. Chỉ cần lơ đãng một thoáng là có thể hỏng cả bản rập. Biết bao lần tôi đã vỗ đến mảng ﻿cuối cùng, vậy mà chỉ hơi thả lỏng tinh thần đã nghe xoạch một tiếng, thế là toi công. Trong trạng thái tập trung cao độ, hai tay tôi cầm con đập, chăm chăm nhìn bia và giấy, chẳng có lúc nào rảnh mà nghĩ ngợi vẩn vơ.

Trước khi mặt trời xuống núi, cuối cùng tôi đã thành công gỡ được giấy ra khỏi tấm bia đầu tiên. Lần rập này tuy không hoàn hảo nhưng đại khái cũng không lầm lỗi, coi như đạt chuẩn. Tôi bưng bản rập còn chưa ráo mực, không nỡ rời tay, lòng phơi phới như lần đầu làm thủ công hồi tiểu học vậy.

Vui vẻ chưa được bao lâu, anh Từ đã chỉ cho tôi một tấm bia khác, “Mai cậu rập tấm này đi.”

Vừa nhìn, mắt tôi đã tối sầm. Tấm này kích cỡ cũng bằng tấm trước nhưng khắc chi chít, ít nhất phải hơn ba trăm chữ, lại còn là chữ nhỏ. Văn bia nói về một cử nhân thời Thanh, hiển nhiên là viết theo lối biền ngẫu, lời lẽ hoa mỹ, còn dùng nhiều chữ hiếm. Về mặt rập bia thì chữ hiếm không đáng ngại, hiềm nỗi quá nhiều nét, tha hồ đập chữ mệt nghỉ.

Lúc rập mực, giấy phải giữ được độ ẩm vừa phải, nếu ngừng giữa chừng để thêm nước thêm mực, màu mực sẽ hơi biến đổi. Thế nên rập bia phải rập một lèo, không được nghỉ giữa chừng. Hơn một trăm chữ tôi rập mất hai ngày, giờ lại còn hơn ba trăm chữ, chẳng biết làm đến ngày tháng năm nào đây.

Nhà anh Từ không có đồng hồ nên tôi phải trông mặt trời để ước lượng thời gian. Tấm bia thứ hai, tôi mất tròn ba ngày mới tạm coi như xong. Một ngày đập chữ, hai ngày vỗ mực, quần quật từ sáng đến tối, làm hỏng vô số giấy mực, nhìn chằm chằm đến đau cả mắt.

Anh Từ lại kiệm lời nên tôi chỉ biết lủi thủi làm một mình. Ba ngày nay tôi sức cùng lực kiệt, chẳng khác nào chạy marathon, nằm xuống là ngủ.

Tôi nghiến răng tỉ mẩn gỡ thiếp bia ra khỏi bia, cầm tới cho anh Từ xem. Anh ta đón lấy vuốt qua một lượt, khẽ gật đầu, “Cậu bắt đầu học rập bia chính thức được rồi.” Nghe vậy mắt tôi tối sầm lại, suýt ngã lăn ra đất, khiến con béc giê giật mình sủa toáng lên, vừa sủa vừa rụt lại.

Lúc ăn cơm tối, anh Từ vẫn lầm lì như thường, tôi xới hai bát cơm, không nhịn được lên tiếng hỏi, “Sao anh lại rập bia?”

Anh Từ không đáp. Tôi cứ ngỡ đã chạm trúng chỗ đau của anh ta, cầm chắc bị ăn mắng. Nào ngờ anh Từ không nổi giận mà cúi xuống và nốt miếng cơm cuối cùng trong bát, nhai nuốt xong mới lên tiếng, “Bia là do con người viết, con người khắc, con người rập. Thế nên trong bia có hồn, là vật sống. Máy ảnh và máy quay phim lưu giữ được hình dạng chứ không lưu được thần thái, không rập thì chẳng có cách nào kế tục ý tứ của chúng.”

Đây là câu dài nhất anh Từ từng nói với tôi, cũng đầy triết lý. Nhưng tôi cảm thấy anh ta vẫn lảng tránh câu hỏi.

Hôm sau, anh Từ lại chỉ cho tôi một tấm bia nữa. Tấm này còn kinh hơn, là chiếu thư của nhà vua khen ngợi một quan viên ở Nam Kinh, người nhà bèn vời thợ khắc lên bia đá để khoe khoang. Chiếu thư thiên tử, chữ nào cũng là lời vàng ý ngọc, dĩ nhiên không dám lược bỏ nét nào, lại thêm phần viết về cuộc đời và con đường làm quan của người được khen ngợi, dày đặc toàn chữ là chữ, nhìn đã hoa cả mắt. Tôi chẳng dám đếm xem có bao nhiêu chữ nữa.

May mà kinh qua hai tấm bia trước, tôi đã từ quen thành khéo, chỉ cần kiên nhẫn và tỉ mỉ hơn thôi.

Lần rập mực này thành công chưa từng có, trước nay tôi chưa bao giờ tĩnh tâm, chuyên chú làm một việc đến vậy. Mọi thứ xung quanh dường như đều không liên quan gì tới tôi. Tôi chỉ nhìn vào tấm bia trước mắt cùng những con chữ trên bia, đó là tất cả của tôi.

Trong thế giới không có đồng hồ ấy, tôi rập xong rồi ăn, ăn xong lại rập, cuối cùng chẳng nhớ đã bao nhiêu ngày trôi qua. Rốt cuộc tôi cũng rập xong tấm bia ấy như một kỳ tích, phần nền đen bóng tựa than đá, đen trắng rõ ràng, có thể coi là bản rập đẹp nhất của tôi trước nay. Anh Từ nghiệm thu, nhả ra hai chữ, “Không tồi.”

Thấy cơ hội đã đến, tôi lặp lại câu hỏi lần thứ ba, “Sao anh lại ở đây rập bia?”

Anh Từ liếc nhìn tôi rồi chẳng nói chẳng rằng, xoay người đi thẳng. Tôi thầm nhủ sao hai lần trước hỏi anh ta không giận mà lần này lại nổi cáu?

Lúc đi anh Từ không dặn tôi tiếp theo phải rập tấm nào, tôi ăn không ngồi rồi tự dưng thấy không quen. Sợ mình rảnh rỗi lại nghĩ lung tung, tôi đi quanh sân một vòng, quyết định tới hỏi anh Từ xem tiếp theo đây phải rập cái gì, vừa bước vào nhà thì thấy anh ta từ phòng đọc sách đi ra, tay còn cầm một tập tài liệu.

Tôi ngẩn người, định làm gì đây? Anh Từ đưa tập tài liệu cho tôi, “Sửa đi.” Đoạn chắp tay sau lưng đi mất.

Hay lắm, tôi từ thợ rập bia đổi ngành thành biên tập viên rồi.

Tập tài liệu này chính là thứ lần trước tôi bỏ qua không xem lén của anh Từ. Giờ được anh ta cho phép, tôi tha hồ đọc. Có điều bảo tôi sửa thì thật là hổ thẹn, bởi chữ tiểu khải của người này cực đẹp, mặt giấy sạch tinh, không một vết mực thừa. Ở thời phong kiến, có thể đi thi trạng nguyên ấy chứ, còn cần tôi “sửa” hay sao?

Tôi nằm xuống giường, chọn một tư thế thoải mái, rồi vừa xoa đầu con béc giê vừa đọc từng trang. Tài liệu này được đặt tên là Khảo sát bia Nam Kinh, thoạt trông đã biết là nói về thiếp bia Nam Kinh. Mới đọc lời tựa, tôi đã bàng hoàng.

Trong phần lời tựa, Từ Thư Xuyên viết rằng Từ Niên cha anh ta năm xưa là vệ sĩ của Tôn Trung Sơn. Sau khi Tôn Trung Sơn được chôn cất ở Nam Kinh, cha anh ta xung phong làm lính canh lăng. Năm 1949 Nam Kinh giải phóng, quân giải phóng và lính canh lăng bàn giao hòa bình, Từ Niên cũng giải ngũ. Nhờ tài rập bia, Từ Niên được điều đến cửa hàng văn vật thành phố Nam Kinh phụ trách thiếp rập bia. Từ Thư Xuyên từ nhỏ đã đi theo cha, chịu ảnh hưởng sâu sắc nên cực kỳ mê mẩn bia cổ.

Thảo nào anh Từ lại giam mình trong doanh trại bỏ hoang này, thì ra anh ta có quan hệ mật thiết với lăng Trung Sơn như vậy.

Anh Từ nói, Nam Kinh là kinh đô cũ của Lục Triều, bề dày lịch sử hơn hai ngàn năm, nhưng chưa hề có cuốn sách nào tổng hợp các tấm bia ở Nam Kinh, càng không ai xúc tiến mở rừng bia Nam Kinh, quả là đáng tiếc. Di tích Cố đô trải bao phen chiến loạn đã bị hủy hoại khá nhiều, trong giai đoạn Cách mạng Văn hóa lại bị đập phá phần lớn, tới cải cách mở cửa mọi thứ đổi mới, nhiều nơi động thổ xây dựng, chẳng biết lại phá hỏng bao nhiêu nữa. Chứng kiến văn hóa Nam Kinh cứ bị mất mát, lãng quên từng chút một, hồn phách không có nơi nương náu, anh ta đã thề còn sống ngày nào sẽ tìm kiếm bia khắc khắp Nam Kinh rồi rập lại từng tấm, để tâm huyết người xưa khỏi mai một.

Bấy giờ tôi mới hiểu ra anh ta không có ý bảo mình chỉnh sửa, con người vụng ăn nói ấy đang thông qua phương thức này để trả lời câu hỏi của tôi.

Câu trả lời của anh ta thực khiến tôi bàng hoàng. Người thời nay được mấy ai có suy nghĩ dốc cả đời ra để tìm kiếm những tấm bia cổ? Chỉ có mình anh ta không hề do dự lựa chọn con đường đơn độc mà chật hẹp này thôi. Thái độ kiệm lời, hành vi lánh đời của anh Từ có lẽ cũng vì sự cô độc cố chấp ấy. Đây mới thực là vị ẩn sĩ có phong phạm thời xưa.

Có lẽ anh ta ngốc nghếch, nhưng ai dám nói cuộc đời anh ta không hạnh phúc? Ôm tâm trạng ấy, tôi lật sang nội dung chính. Phần đầu tiên là văn bia trên các loại bia cổ, phần còn lại là khảo chứng nội dung văn bia, thời gian lập bia và địa điểm cũng như lý do đào được. Phần này không dài nhưng tôi biết bất cứ đoạn nào cũng được khảo chứng kỹ càng và viết bằng vô vàn tâm huyết. Kiến thức trong đó rất khô khan nhưng logic chặt chẽ, suy luận tỉ mỉ, còn dẫn chứng nhiều nguồn tư liệu. Chẳng rõ sống trong căn nhà nhỏ này, anh ta lấy đâu ra bằng ấy tư liệu mà tra cứu, rồi phải ﻿mất bao nhiêu công sức mới chuyển được những tấm bia kia tới đây. Càng đọc tiếp, tôi càng phục sát đất.

Tôi đọc suốt một đêm, tới khi mặt trời mọc mới hết. Không phải tôi đọc chậm, mà là không dám lướt qua đoạn nào vì bái phục. Trở dậy, tôi dụi cặp mắt đỏ ngầu, trả lại tập bản thảo cho anh Từ đang ngồi bên bếp nấu cháo. Từ chẳng buồn nhìn, tiện tay đặt xuống cạnh nồi cháo, khá gần ngọn lửa. Anh ta không để tâm, song tôi lại giật nẩy, cầm ngay lên, mang vào phòng đọc sách đặt lên bàn.

“Anh Từ, tôi có câu này muốn hỏi.” Tôi quay lại ngồi xuống bên cạnh, nhìn anh ta bỏ thêm củi vào lò. Anh Từ không đáp, tiếp tục coi lửa.

Tôi bèn hỏi, “Tôi hỏi anh cùng một câu đến ba lần, sao mỗi lần anh lại trả lời mỗi khác?”

Từ đặt thanh củi xuống, “Tấm bia thứ nhất, cậu lấy sức rập bia, tôi cũng trả lời bằng sức võ biền; tấm thứ hai, cậu dùng kỹ thuật để vỗ mực, thì tôi trả lời bằng kỹ xảo, đến tấm thứ ba, tuy kỹ thuật của cậu thô sơ, nhưng đã cảm nhận được tâm ý và hồn phách trong đó nên tôi trả lời bằng tâm hồn.”

Tôi không ngờ anh ta lại nói một mạch ngần ấy chữ, ngẫm kỹ mới thấy thấm thía, không khỏi cảm khái, “Người xưa nói lấy văn chứng đạo, lấy lòng chứng đạo, chẳng ngờ anh cũng nâng việc rập bia lên một tầm cao mới.”

Anh Từ dửng dưng trước lời tán thưởng của tôi, lại ném thêm một thanh củi vào lò, “Cậu thấy những tấm bia quanh sân không?” Tôi gật đầu. Từ thở dài, “Đều là tôi cứu được từ khắp nơi trên đất Nam Kinh đấy, tổng cộng hai trăm lẻ bảy tấm, tám năm nay tôi đã rập đến sáu lần.”

Tôi sững sờ trước con số này, chẳng rõ anh ta phải bỏ ra bao nhiêu tâm huyết và nghị lực nữa? Trước là khâm phục, nhưng nghĩ kỹ lại, tôi chợt nảy ra một suy nghĩ, trước đây anh Từ đã trải qua chuyện gì mà lại quyết định lựa chọn công việc vừa khổ sở vất vả vừa không quá cần thiết này? Nếu chỉ đơn thuần là say mê bia cổ, anh ta có thể sống trong thành phố, chẳng phải dễ tìm bia hơn sao? Huống hồ chỉ cần rập một hai bản là đủ để lưu giữ nguyên trạng rồi, sao anh ta phải rập đến sáu bản, đằng sau hành vi gần như tự ngược đãi này, hẳn phải có động cơ quyết liệt.

“Tôi hỏi lại lần thứ tư nhé, sao anh lại ở đây rập bia?” Tôi nghiêm trang hỏi.

Lần đầu tiên hỏi, được trả lời bằng sức võ biền, lần thứ hai dùng kỹ xảo, lần thứ ba dùng tâm hồn, vậy lần thứ tư có lẽ sẽ dùng lòng thành nhỉ?

Thấy anh Từ chẳng ừ hử gì, tôi bèn kể chuyện mình trước. Kể từ ông nội Hứa Nhất Thành đến bố tôi Hứa Hòa Bình rồi đến tôi, lại đến cả vụ án đầu Phật liên quan tới ba đời nhà tôi. Kể mãi đến tận trưa. Tuy anh Từ chẳng nói năng gì, nhưng tôi biết anh ta đang chăm chú lắng nghe, bởi cháo trong nồi sắp cạn mà anh ta vẫn luôn tay thêm lửa.

Kể xong, tôi lặp lại, “Hỏi lần thứ tư nhé, sao anh lại ở đây rập bia?”

Thấy ánh mắt tôi đầy kiên quyết, Từ lắc đầu thở dài, đứng dậy lấy trong phòng đọc sách một tờ giấy mỏng đưa cho tôi. Tờ giấy trông có vẻ đã được cất giữ từ nhiều năm trước, ngay trên đầu là mấy chữ: “Giấy viết thư chuyên dụng của cửa hàng văn vật thành phố Nam Kinh”, mép đã hơi ố vàng. Tôi cầm lên đọc, là một bản kiểm điểm.

Nét chữ trên giấy rất giống chữ anh Từ, nhưng điêu luyện hơn. Viết rằng, “tôi” thay mặt cửa hàng văn vật mua một bản rập Đại Đường Hồi Nguyên quán Chung Lâu minh của Liễu Công Quyền* từ tay người dân, được coi là bản rập quý thời Tống, ngoài lề còn có lời bạt của nhà viết kịch Lý Ngư thời Minh. Nhưng “tôi” nhanh chóng nhận ra lời bạt của Lý Ngư được cắt từ một tấm thiếp khác thêm vào, thế là bản rập thời Minh lại thành thời Tống, giá đội lên không ít. “Tôi” làm việc không cẩn thận, sơ suất cẩu thả, gây tổn thất nặng nề cho cửa hàng văn vật Nam Kinh, phải nghiêm khắc tự kiểm điểm v.v...

Tên người viết là Từ Niên, cha của anh Từ.

Tranh chữ và bản rập đều ở trên giấy, tha hồ lấy râu ông nọ cắm cằm bà kia, đây cũng là thường thức nhiều năm nay trong giới cổ vật. Thế nên mấy thứ này rất dễ có hàng giả. Đám con buôn táng tận lương tâm sẽ cắt nát hàng thật ra thành mấy mảnh rồi lần lượt thêm vào vài bức tranh giả, thu lời gấp bội. Những bản rập bia đẹp nhất thời Tống thường chỉ đóng dấu chứ không có lời bạt là vì vậy.

Xem ra trong thời gian công tác tại cửa hàng văn vật, Từ Niên từng bị mắc lừa, phải làm kiểm điểm. Tôi để ý thấy phía dưới bản kiểm điểm còn có lời phê, “Tư tưởng không đàng hoàng, kiểm điểm không thành khẩn, không coi trọng tài sản của nhân dân”. Ba chữ “không” dưới thời ấy có thể coi là lời phê khá nặng nề. Thêm vào xuất thân của Từ Niên, e rằng khó mà tồn tại trong cơn phong ba chính trị sau đó.

Tôi không hỏi nữa. Từ không nói, tôi cũng đoán được đó ắt là một câu chuyện hết sức thê thảm, khiến anh ta sốc nặng, mới chọn cách lưu đày bản thân như thế. Cảm giác ấy tôi rất hiểu, nhà họ Hứa chúng tôi chẳng cũng thế ư? Đó là bi kịch của thời đại, cũng là bi kịch hàng giả đã tái diễn vô số lần trong giới cổ vật. Chuyện thế này xưa có nay có, ngày sau nhất định vẫn có, trách nhiệm của chúng tôi chẳng phải là ngăn nó sao?

Nghĩ tới đây, tôi như sực tỉnh, nhớ ra sứ mệnh của mình. Tôi là người của nhà họ Hứa trong Minh Nhãn Mai Hoa, sứ mệnh của tôi là trừ giả giữ thật. Bấy lâu mê mải ở đây, tôi suýt quên đi mất.

Theo bản năng, trước tiên tôi giật mình kinh hãi, liên tục cảnh cáo bản thân không được nghĩ ngợi lung tung kẻo tẩu hỏa nhập ma. Nhưng tôi ngạc nhiên nhận ra, lần này khi nhớ tới những chuyện ấy, cảm giác nôn nao không căng tràn lồng ngực tôi nữa, mà đã tan biến.

Chuyện gì thế này?

Tôi nghi hoặc hỏi anh Từ, “Tôi phải rập mấy tấm nữa mới được đi?”

“Mấy hôm nay cậu ngủ được không?” Anh Từ hỏi mà chẳng buồn ngoảnh lại.

“Có.” Mấy hôm nay tôi mệt lử, nằm xuống là ngủ.

“Còn nghĩ ngợi vẩn vơ không?”

“Không nghĩ nữa.”

“Vậy cậu đi đi.”

Tôi ngây người rồi ngẩng mặt lên trời cười lớn, vô cùng thoải mái, vô cùng thư thái. Thiền sư thời xưa chỉ một lời đã giác ngộ thành Phật, ba câu hỏi này của anh Từ cũng có sức mạnh không nhỏ, vạch rõ tính toán của Lão Triều Phụng, quả đã giúp tôi rẽ mây nhìn thấy mặt trời.

Trước đây tôi chìm đắm trong những lỗi lầm của mình, không lúc nào không hối hận tự trách, gần như lạc lối trong đầm lầy, tinh thần suy sụp nên mới thất bại thảm hại. Nhưng ở lăng Trung Sơn mấy hôm nay quần quật rập bia, tôi đã quên bẵng những suy nghĩ thừa thãi, mệt đến chẳng còn tâm trí buồn bã nữa.

Trước đây tôi đọc báo thấy nói có những thanh niên ở thành phố quen được chiều chuộng, kén cá chọn canh, đưa đến nông thôn một tháng là tạnh ngay thói cảnh vẻ. Thực ra trường hợp của tôi cũng gần giống vậy, chữa lành tôi không phải linh đan diệu dược gì, mà là bận rộn. Nói trắng ra là không để tôi rảnh mà suy nghĩ vẩn vơ. Thực ra rất nhiều việc chỉ cần đừng canh cánh trong lòng, ắt có thể sáng tỏ. Không phải quên lãng hay trốn tránh mà là tạm thời gác lại, để tâm trí lấy lại tỉnh táo đã. Chỉ cần hiểu được điểm này, tôi sẽ gạt bỏ được ám ảnh, không bị vây hãm trong đó nữa.

Nam Kinh không hổ là đất cố đô, vương khí Tử Kim chẳng những dưỡng ngọc nuôi bình mà còn dưỡng cả người. Nhờ mấy phen rập bia, tôi đã xua ﻿tan được ám ảnh tâm lý, tâm trí sáng suốt, sảng khoái vô cùng.

“Giờ là lúc nào rồi?” Tôi hỏi, cảm giác như được tái sinh.

“Mười ngày.” Ý anh Từ là tôi đến đã được mười ngày.

“Tôi phải đi đây.” Tôi đề nghị.

Lần này Từ không đè vai tôi nữa mà đứng dậy giơ tay chỉ về một hướng, “Đi bộ khoảng 5 kilomet từ đây sẽ tới một trạm gác. Ở đó cậu có thể gọi điện sau đó đi thêm vài kilomet nữa đến khu du lịch, ở đó có xe, sẽ đưa cậu về Nam Kinh.”

Tôi đã trừ được ám ảnh, chẳng còn gì lưu luyến, ngay cả hành lý cũng không có, lập tức từ biệt anh Từ. Anh ta cũng chẳng níu kéo mà quay vào trong cuộn ba tấm thiếp rập bia tôi làm lại, đưa cho tôi. Tôi nắm tay anh ta, toan nói mấy câu cảm tạ vị ẩn sĩ thời nay mà không sao thốt nổi thành lời, bởi những câu phàm tục ấy không thích hợp nói với anh ta. Nghĩ một lúc cũng chẳng tìm được lời nào hay ho, tôi chỉ biết ngượng nghịu nói, “Cảm ơn anh.”

Anh Từ vẫn trơ trơ không biểu cảm, vẫy tay rồi quay người trở vào nhà. Mười ngày này có ý nghĩa vô cùng quan trọng với tôi, song với anh ta thì chỉ là một tạp âm trong cuộc đời ẩn cư mà thôi.

Tôi sải bước đi về phía trạm gác anh Từ chỉ. Một mình đi giữa núi rừng, cảm thấy nhẹ nhõm chưa từng có, phơi phới như tiên, những ám ảnh trước đây giống như thiếp rập bia, bị lột ra từng lớp một, để lộ diện mạo thật của tôi.

“Tôi về rồi đây.” Tôi vung nắm tay hét với ra ngoài núi, như một đứa trẻ ngốc.

Chẳng bao lâu tôi đã đến trạm gác, gọi điện cho Dược Bất Nhiên rồi bắt xe của khu du lịch vào thành phố. Vừa xuống xe, đã thấy xe Dược Bất Nhiên đậu ở đó đợi sẵn.

Thấy tôi, gã cười hì hì nhận xét, “Mười ngày không ăn thịt, mày gầy đi rồi đấy.”

Dược Bất Nhiên vừa lái vừa kể lại cho tôi những chuyện xảy ra trong mười ngày nay. Trong thời gian tôi vùi đầu rập bia, tình hình Minh Nhãn Mai Hoa ngày càng nguy cấp. Bảo tàng Cố cung im lặng lâu nay, lần đầu tiên công khai phát biểu thanh minh, nói rằng bức “Thanh minh thượng hà đồ bản gốc” ở Hồng Kông hoàn toàn là bịa đặt. Ngay sau đó sàn đấu giá Bách Thụy Liên cũng phát biểu nói muốn công khai tiến hành giám định Cacbon-14 bức của mình và bức trong Cố cung dưới sự giám sát của cơ quan có thẩm quyền.

Định tuổi bằng Cacbon-14 là một phương pháp khoa học để xác định niên đại văn vật. Cacbon-14 là chất đồng vị có tính phóng xạ, các loài động thực vật trên trái đất khi hít thở sẽ hít vào cả cacbon-14; sau khi sinh vật ngừng hô hấp và chết đi, cacbon-14 trong cơ thể chúng sẽ ngừng tăng thêm, và bắt đầu tiêu giảm dần theo thời gian. Vì tốc độ tiêu giảm cacbon-14 vô cùng ổn định, thời gian bán rã cố định là 5730 năm, nên chỉ cần kiểm tra đo hàm lượng cacbon-14 trong di hài sinh vật là có thể đoán được niên đại của nó.

“Giờ cả tranh lụa cũng kiểm định được bằng cacbon-14 rồi à?” Tôi nghi hoặc hỏi. Thanh minh thượng hà đồ là tranh lụa, không phải sinh vật, sao có thể ứng dụng kỹ thuật này được?

Dược Bất Nhiên giải thích, “Vốn là không thể, nhưng giờ khoa học kỹ thuật đã thực hiện được rồi, giáo sư Trịnh vẫn miệt mài làm cái đó đấy thôi. Mày nghĩ xem, tuy lụa không phải sinh vật, nhưng lụa được dệt từ tơ tằm, mà vòng đời con tằm từ lúc nhả tơ kéo kén tới lúc chết rất ngắn. Vì thế thời điểm tơ tằm được sinh ra cũng gần như thời điểm sống của con tằm và đồng nghĩa với thời điểm dệt nên tấm lụa.”

“Giờ có thể xác định chính xác đến bao nhiêu năm?”

“Vốn dĩ biện pháp này chỉ có thể kiểm định từ mấy vạn năm đến mười mấy vạn năm, hiện giờ may ra thì chính xác đến khoảng năm trăm năm.”

“Hừm, vậy là đủ rồi.”

Tống Huy Tông đăng cơ năm 1100, còn Vương Thế Trinh làm giả Thanh minh thượng hà đồ sớm nhất cũng phải từ năm 1526. Chênh lệch bốn trăm năm, có thể ứng dụng kỹ thuật giám định Cacbon-14 đến mức tối đa rồi. Thực ra chẳng cần tính đến bốn trăm năm này, chỉ cần xem trong hai bức bức nào đó trước bức nào có sau, ắt mọi nghi vấn sẽ được giải quyết ngay. Dược Bất Nhiên cười nhạt, “Tiếc rằng giám định Cacbon-14 cần lấy mẫu, phải cắt một miếng từ bức tranh để giám định, mà còn phải ở phần chính giữa. Lần này Bách Thụy Liên đúng là mạnh tay, không tiếc cắt cả Thanh minh thượng hà đồ của họ ra, hẳn là muốn xem Cố cung có dám tiếp chiêu không.”

Nghe Dược Bất Nhiên nói vậy, tôi hiểu ngay lần này Minh Nhãn Mai Hoa rắc rối to rồi. Thứ trong tay Bách Thụy Liên là đồ giả nên họ mới chịu mất tiền xẻo một mảnh đem giám định, nhưng bảo tàng Cố cung đâu thể chấp nhận phương pháp giám định này được? Có điều hiện giờ chỉ có cách xác định niên đại bằng Cacbon-14 là công bằng nhất, nếu Cố cung không chấp nhận, dư luận sẽ cho là có tật giật mình.

Nhận lời hay không đều khó cả.

Quả nhiên Dược Bất Nhiên kể với tôi, Cố cung đến nay vẫn giữ im lặng, song dư luận đã xôn xao bàn tán. Báo chí trong nước còn bị Lưu Nhất Minh dùng quan hệ át đi, nhưng truyền thông nước ngoài đã viết hàng loạt bài dài dằng dặc nghi ngờ tính xác thực của bức tranh cất trong Cố cung. Mấy bài báo tôi khơi ra được trích dẫn liên tục, thậm chí còn có nhà báo đặt điều rằng người vạch trần Thanh minh thượng hà đồ đang bị giam lỏng, cần quốc tế cứu giúp.

Tôi lắc đầu than thầm, đòn này của Bách Thụy Liên vừa đau vừa độc, quả thực đã dồn Minh Nhãn Mai Hoa đến chân tường.

Thực ra tôi vẫn nghi ngờ, nếu tranh của Cố cung là thật thì cứ lấy ra so với hàng giả của Hồng Kông là xong, sao Lưu Nhất Minh phải vừa gánh áp lực dư luận vừa câu giờ đợi tôi tìm ra quân át chủ bài để phản công?

Lẽ nào vật trong Cố cung là giả?

Nghĩ vậy tôi run bắn lên, nhưng mấy ngày rập bia cũng không uổng công, chẳng mấy chốc tôi đã định thần lại ngay. Cụ Lưu đã khẳng định tranh là hàng thật, tôi không nên nghi ngờ ông ấy. Tin người thì đừng ngờ, tôi phải tìm cho ra quân át chủ bài, còn những việc khác khoan bàn tới.

Dược Bất Nhiên xoay vô lăng, quay sang cười nói, “Ái chà, tao cứ tưởng hay tin này mày sẽ được phen đau lòng nhức óc cơ đấy, xem ra đã khá hơn rồi nhỉ.”

Tôi lạnh lùng hỏi, “Yên Yên thế nào rồi?”

“À, Yên Yên vẫn chưa được thả, nhưng tao đã đút lót hết người ở trại tạm giam rồi, không phải chịu khổ đâu, yên tâm.”

“Đới Hạc Hiên thì sao? Tao nhớ mày nói đến lượt mày ra tay rồi mà?”

Dược Bất Nhiên vỗ lên vô lăng cười xảo quyệt, “Ha ha, mày về cũng đúng lúc lắm, tối nay tao thu lưới, mày cùng đến xem nhé.”

Tôi không hỏi nữa, đan hai tay vào nhau đặt trước kính chắn gió, nhìn thẳng phía trước.

Xe jeep bon bon chạy qua phố xá Nam Kinh, Dược Bất Nhiên không đưa tôi về phía bờ sông mà đưa đến khách sạn Nam Kinh. Đây là khách sạn chuyên tiếp khách nước ngoài xịn nhất Nam Kinh đầu những năm 90, không đâu sánh bằng. Bên trong trang hoàng lộng lẫy, chẳng kém gì mấy khách sạn Hồng Kông trong băng video.

Nhưng Dược Bất Nhiên đưa tôi đến đây làm gì? Lẽ nào gần đây Lão Triều Phụng tốt tính đột xuất, hào phóng chi tiền cho chúng tôi ở khách sạn xịn?

Dược Bất Nhiên dừng xe gần đó rồi cùng tôi đi vào sảnh. Gã đã đặt sẵn phòng, còn ở tầng cao. Sau khi vào phòng, Dược Bất Nhiên bảo phải chuẩn bị một ﻿chút, dặn tôi cứ nghỉ ngơi, lát nữa gã sẽ gọi. Dù sao cũng là Lão Triều Phụng trả tiền nên tôi chẳng buồn khách sáo, vội vàng đi tắm nước nóng cho thoải mái.

Tôi đứng trong buồng tắm ngửa cổ lên, để nước nóng chảy tràn xuống thân thể trần trụi, trục hết khí lạnh tích tụ mấy ngày nay ở lăng Trung Sơn, xua tan ám ảnh tâm lý. “Ông ơi, bố ơi, con về rồi đây” Tôi lẩm bẩm.

Tắm táp xong xuôi tôi lấy khăn bông lau tóc, chợt thấy trên giường đã xếp ngay ngắn hai bộ quần trắng gile đỏ, giống hệt đồ của người phục vụ mở cửa cho chúng tôi dưới sảnh. Cạnh đó còn một xấp tài liệu tuyên truyền in trên giấy phủ bóng vô cùng sắc nét. Tôi lật vài trang, thấy đều nói về các món đồ gốm quý giá. Thấy Dược Bất Nhiên đi vào, tôi bèn hỏi gã thế này là sao. Dược Bất Nhiên bảo tôi mặc quần áo vào, nhưng không giải thích tại sao, chỉ nói cứ nghe gã là được.

Tôi không biết gã định bày trò gì, dù sao giờ có bán đứng tôi cũng vô nghĩa nên tạm nghe theo gã, thay quần áo mới. Dược Bất Nhiên cũng mặc một bộ, hai chúng tôi lắc mình một cái đã thành nhân viên khách sạn. Gã còn lôi ra hai chiếc mũ đỏ, một chụp lên đầu tôi, trông rất tức cười.

Dược Bất Nhiên xem giờ thấy đã gần năm giờ bèn bảo tôi ôm chồng tài liệu rời phòng. Chúng tôi đi đến hành lang sảnh tiệc ở tầng hai, đột nhiên Dược Bất Nhiên dừng bước, giơ tay vịn vào lan can thò đầu ra nhìn rồi cười bảo tôi, “Chính chủ đến rồi.”

Đại sảnh có cầu thang xoắn ốc bằng đá Đại Lý thông lên sảnh tiệc tầng hai, một đám người đang đi lên. Tôi định thần nhìn kỹ, thấy chính giữa đoàn người là một ông lão hiền hòa tóc bạc phơ, tay cầm ba toong, vận một bộ áo đại cán bốn túi, bên phải là Đới Hạc Hiên mặc áo cân vạt cổ cao, hai tay bưng một hộp gỗ tử đàn, có vẻ vô cùng quý giá. Xung quanh họ là mấy người trung niên, trông dáng vẻ cứ như quan chức chính phủ, trong đó có cả cục trưởng Vương tôi gặp lần trước ở nhà Đới Hạc Hiên, họ kính cẩn đi cách Đới Hạc Hiên và ông cụ kia một quãng, vòng ngoài nữa là mấy người trông như thư ký và đệ tử của Đới Hạc Hiên. Đoàn người này tạo thành ba vòng rõ rệt, từ từ di chuyển lên tầng hai.

Tôi nhìn Dược Bất Nhiên, gã đắc ý khoe, “Hôm ấy vừa đến nhà Đới Hạc Hiên đã nghe lão bảo cục trưởng Vương rằng tuần này có tiệc rượu nên tao đoán chừng tiệc rượu cũng khá long trọng. Đầu bếp của khách sạn quốc tế Nam Kinh rất nổi tiếng, chuyên làm món Hoài Dương, Đới Hạc Hiên muốn mời khách, mười phần chắc tám sẽ dẫn tới đây.”

“Ông già kia là ai?”

“Không biết, nhưng chắc vai vế không vừa đâu. Mày có để ý không? Kẻ đeo kính râm mặc âu phục đứng ở vòng ngoài cùng là phó tổng khách sạn này đấy, thế mà còn không chen nổi vào vòng giữa thì ông già kia phải làm lớn đến đâu?”

Thấy họ sắp lên đến nơi, Dược Bất Nhiên vội gọi tôi đi cho mau. Hai chúng tôi rảo bước tới thẳng dãy phòng bao nằm bên phải sảnh tiệc, xem ra Dược Bất Nhiên đã điều tra cặn kẽ, gã đi băng băng đến trước một gian phòng mang tên gác Hiên Nguyệt. Mỗi phòng bao ở đây đều đi kèm một phòng nhỏ bên cạnh để lên đồ ăn. Dược Bất Nhiên đẩy cửa bước vào, nhân viên phục vụ bên trong đang tất bật bày đĩa trái cây, thấy bọn tôi thì sững ra. Dược Bất Nhiên thẳng thừng, “Thủ trưởng dùng bữa ở đây, để đảm bảo an toàn nên chúng tôi sẽ tiếp quản việc phục vụ trong phòng, nhân viên khách sạn không được tham dự.” Nhân viên phục vụ ngập ngừng, “Sao tôi không nghe quản lý thông báo gì cả.” Tôi sực nhớ tới trước lúc đi Phương Chấn đã cho mình một chứng nhận của cục Tám bộ Công an, bèn chìa ra trước mặt y, sầm mặt nói, “Đây là chỉ thị của Bộ Công an, quản lý của các anh không có tư cách được biết.”

Chừng như bị cái tiếng “bộ Công an” dọa cho vỡ mật, tay phục vụ nơm nớp đặt dao xuống, vội vã đi thẳng. Dược Bất Nhiên liếc tôi, “Không ngờ mày còn ém hàng ngon thế, Phương Chấn cho hả? Biết thế tao đã đỡ nhọc sức.”

Tôi chẳng còn bụng dạ nào đối đáp với gã, “Rốt cuộc mày định thế nào?”

“Đơn giản thôi, chúng ta chọn đúng thời điểm, phát đống tài liệu này cho khách khứa là xong.”

“Trong tập tranh này có ám hiệu gì à?” Tôi nhíu mày.

“Không, đây là sách giới thiệu về các đồ vật trưng bày lấy từ chính bảo tàng Nam Kinh thôi.”

Tôi càng nghe càng khó hiểu, chẳng biết gã định làm gì? Dược Bất Nhiên chớp mắt nói đến lúc mày khắc sẽ biết rồi hé ra một khe cửa nhỏ, nhìn vào sảnh chính.

Khách khứa trong sảnh đều đã yên vị, Đới Hạc Hiên ngồi ghế chủ tọa, ông cụ kia ngồi ghế khách mời, những người khác lần lượt ngồi xung quanh. Cũng chỉ bảy tám người có vai vế mới được vào trong, còn lại đều phải đứng ngoài. Bữa tiệc này cũng phô trương thật. Ông cụ kia nhấp một ngụm trà nóng rồi trỏ Đới Hạc Hiên, “Thầy Hiên à, tôi đã kể với mấy vị lãnh đạo về Hoàng Đế khí công của thầy rồi. Họ đều tỏ ý ủng hộ, nói là bảo vật của Trung Hoa, phải tăng cường phát huy.”

Đới Hạc Hiên mừng ra mặt, song vẫn cố làm bộ bình thản, “Hoàng Đế khí công được ông Mạc khen ngợi, quả là cái phúc của quốc gia, may mắn của dân tộc.” Ông Mạc kia hỏi, “Hôm nay thầy bảo sẽ mang đến một báu vật kia mà? Mau lấy ra xem thử.” Đới Hạc Hiên cười đáp, “Món còn chưa lên mà, ông Mạc làm gì vội thế.”

“Vạn năm dài lắm, chỉ sáng tối thôi.” Ông Mạc cười khà, cả bàn tiệc cũng cười theo.

Đới Hạc Hiên nghe vậy vỗ tay, “Cũng được, báu vật tặng quân tử, Phật độ kẻ có duyên, cũng vừa hay gặp dịp.” Dứt lời lão búng tay đánh tách, một tên đồ đệ tức thì bưng hộp gỗ đàn đến đặt xuống bàn. Người xung quanh đều nghển cổ nhìn vào, song Đới Hạc Hiên chẳng hề vội vã, trái lại còn nhắm nghiền mắt, hai tay áp hộp rung rung, như đang vận công. Ông Mạc không giục, những người khác càng không dám lên tiếng, cả phòng tiệc im phăng phắc.

Chừng ba phút sau, Đới Hạc Hiên mới thu công buông tay, thở hắt ra một hơi dài, nhìn quanh, “Báu vật này không phải tầm thường, không thể xem bừa được. Vừa rồi ta phải dùng nội lực trấn áp nó, mới dám mở hộp.”

Lão nói vậy càng khiến mọi người tò mò, đến thở cũng không dám thở mạnh. Đới Hạc Hiên chậm rãi mở hộp, lấy ra một bình sứ óng ánh như ngọc, vai nở bụng thót, thuần một màu trắng, phía trên viết hai chữ màu lam: “Nội phủ”.

Phong thái cao quý thoát tục toát lên từ chiếc bình khiến tất cả rúng động. Đới Hạc Hiên đặt bình lên mặt bàn, nhìn quanh, giọng thâm trầm hẳn, “Các vị có nhận ra đây là bình gì không?” Những người ngồi đó đều là lãnh đạo, nhưng chẳng ai chơi đồ cổ nên chỉ biết nhìn nhau. Mỗi mình ông Mạc thích thú nhìn chiếc bình, đợi câu tiếp theo. Đới Hạc Hiên nói tiếp, “Đây là bình mai trong nội phủ vào thời Vĩnh Lạc nhà Minh.”

Cả bàn tiệc ồ lên, có điều trong kinh ngạc cũng xen vài phần thất vọng. Bình sứ thời Minh tuy quý, nhưng trước đó Đới Hạc Hiên đã đẩy tâm lý mong đợi của mọi người lên quá cao, nên họ không khỏi hụt hẫng, ngay ông Mạc cũng nhíu mày đợi Đới Hạc Hiên giải thích.

Đới Hạc Hiên tủm tỉm cười, “Các vị có duyên lắm đấy. Bình mai này là nội phủ thời Vĩnh Lạc làm cho thiên tử Chu Đệ, xưa nay vẫn lưu lạc dân gian, mấy trăm năm không ai phát hiện, tháng trước tôi mới tìm được. Nhưng điểm kỳ diệu của nó không nằm ở đó, mà ở nắp bình.”

Đoạn lão nghiêng bình mai cho mọi người thấy miệng bình được đậy bằng nắp sứ, khe hở xung quanh ﻿vàng đậm, rõ ràng đã được gắn xi niêm phong. Đới Hạc Hiên giới thiệu, “Các vị nhìn vành xi này mà xem, không hề có vết nứt. Thế nghĩa là gì? Nghĩa là từ thời Vĩnh Lạc tới nay, chiếc bình này chưa từng được mở ra.” Nói rồi lão cầm cổ bình lắc lắc, bên trong nghe tiếng nước óc ách, tức thì mọi người ngồi đó đều biến sắc.

Đới Hạc Hiên tiếp tục, “Bình mai là đồ đựng rượu, hẳn trong bình mai của nội phủ phải đựng ngự tửu của hoàng đế. Chỉ là chẳng hiểu vì sao, bình rượu này chưa mở niêm phong đã lưu lạc dân gian, được bảo tồn đến tận bây giờ. Rượu cũ trong bình trải hơn bảy trăm năm, chưa từng mở niêm phong, vị rượu có thể nói là thuần hậu như tiên.”

Nghe Đới Hạc Hiên nói tới đây, các lãnh đạo sáng mắt lên. Mao Đài ủ hai ba chục năm đã là quý hiếm, bình rượu này hơn bảy trăm năm, chẳng phải rượu tiên ư? Ông Mạc nhìn bình rượu, đột ngột lên tiếng hỏi, “Chẳng phải bình này gọi là bình mai ư? Đáng lẽ phải cắm hoa chứ, sao lại dùng đựng rượu?”

“Ông Mạc không biết đấy thôi, loại bình này thời Tống gọi là kinh bình, tới thời Minh, vì miệng hẹp cổ ngắn, chỉ cắm vừa một cành mai khẳng khiu, nên được gọi là bình mai, nhưng không phải để cắm hoa thật, nó vẫn là bình rượu.”

Ông Mạc bưng bình lên ngắm nghía hồi lâu, luôn miệng trầm trồ, “Đẹp, đẹp thật, đúng là báu vật.” Đoạn trả bình lại cho Đới Hạc Hiên, ánh mắt không giấu vẻ lưu luyến. Cục trưởng Vương cũng tặc lưỡi, “Ái chà, rượu ủ bảy trăm năm, chẳng biết vị thế nào.” Ông ta đã khơi ra, những người khác cũng hùa theo phụ họa.

Đám người này đều là sâu rượu, thấy báu vật thế này, làm sao bình tĩnh nổi.

Đới Hạc Hiên tay cầm bình mai, nói với mọi người, “Vừa rồi ta đã nói, báu vật tặng quân tử, Phật độ kẻ có duyên. Hôm nay gặp các vị ở đây chính là duyên phận. Duyên phận chưa đến, không thể cưỡng cầu. Duyên phận đến, dĩ nhiên cũng không thể để lỡ.” Đồ đệ lão nhanh nhẹn đưa tới một cái chày sắt xinh xắn. Đới Hạc Hiên vung chày lên, “Hôm nay ta mở nắp bình, gỡ niêm phong, cùng các vị thưởng thức rượu ngon từ thời Vĩnh Lạc nào!”

Lão nói ra câu này, khiến cả bàn đều kinh ngạc. Ông Mạc với ngăn, “Thầy Hiên à, đừng làm thế. Cả nước, không, cả thế giới chỉ có một bình rượu thời Vĩnh Lạc này thôi, quý hơn vàng ấy chứ. Thầy vì mấy kẻ phàm phu tục tử chúng tôi mà hủy đi báu vật quý trọng nhường này, không đáng đâu.”

Đới Hạc Hiên điềm nhiên đáp, “Ông Mạc, hôm nay ta mang nó đến đây là để chia sẻ với các vị. Rượu này đã sinh ra trong vòng trời đất thì phải có nghĩa vụ để con người thưởng thức. Khi tìm được nó ta đã bói một quẻ, quẻ tượng báo rằng ‘Ta có khách quý, không thể hưởng một mình’. Mà khách quý nhất của ta, hôm nay chẳng phải đều ở đây ư.”

Nghe lão đưa đẩy mấy câu, ai nấy đều tươi hẳn lên, ông Mạc cũng gật gù hài lòng. Tôi không khỏi bội phục lão này, chỉ nói mấy câu mà vừa gạt bỏ được nỗi lo của người khác, lại vừa khéo léo tâng bốc hết lượt.

Ông Mạc nói, “Thầy đã nói thế, chúng tôi cung kính chẳng bằng tuân mệnh.” Ông ta vừa dứt lời, những kẻ khác cũng gật lấy gật để như gà mổ thóc, ca tụng Đới Hạc Hiên khảng khái nghĩa khí, không khí đầm ấm hẳn lên.

Đới Hạc Hiên vung chày, đập mạnh vào miệng bình. Cú đập này dùng lực chuẩn xác, chỉ nghe “cốp” một tiếng, mảnh sứ văng tung tóe, cả miệng bình, nắp đậy lẫn niêm phong đều bị đập vỡ toang hoác. Mùi rượu nồng đượm xộc vào mũi, khiến mọi người ngồi đó đều phải nuốt nước miếng.

Đới Hạc Hiên cầm bình rượu lên, đổ đầy chén trước mặt ông Mạc, sau đó lần lượt rót cho mỗi người nửa chén, cuối cùng cũng rót cho mình nửa chén. Rót khắp lượt, rượu trong bình cũng chẳng còn bao nhiêu. Đới Hạc Hiên cầm chén lên, đứng dậy nói, “Chúng ta hoàn thành nghĩa vụ cho thứ rượu ngon này, cạn chén.”

Ông Mạc dẫn đầu, tất cả đều đứng dậy chạm cốc. Có điều không ai uống một hơi cạn sạch cả, mọi người đều nhắp từng ngụm nhỏ, chỉ sợ tợp một hớp cạn chén lại giống Trư Bát Giới ăn quả nhân sâm, chẳng biết mùi mẽ gì. Ông Mạc nhắp liền mấy ngụm, mắt sáng lên, “Rượu thuần thật đấy!” Những kẻ khác nhao nhao tán dương theo, “Rượu ngon!”

“Đúng là ngọc dịch quỳnh tượng chính hiệu!”

“Rượu ủ bảy trăm năm, danh bất hư truyền!”

Dược Bất Nhiên nháy mắt với tôi rồi giở đến một trang trong tập sách giới thiệu. Tôi vừa đọc đã hiểu ngay ý gã, tên này đúng là ác ôn.

Hai chúng tôi mỗi người bưng một đĩa rau trộn lên bàn. Khách khứa ai nấy còn đang say sưa với rượu ủ từ thời Vĩnh Lạc, không hề để ý tới nhân viên phục vụ bưng thức ăn lên. Tôi và Dược Bất Nhiên một trái một phải, lẳng lặng đi đến cạnh Đới Hạc Hiên.

Đới Hạc Hiên đang cầm chén tủm tỉm cười, chợt thấy hai nhân viên phục vụ đến bên cạnh bèn liếc nhìn, tức thì sững sờ, rồi sầm mặt xuống.

“Hai cậu không về Bắc Kinh, còn ở đây làm gì!” Sợ ông Mạc nghe thấy nên Đới Hạc Hiên hạ giọng nói rất khẽ. Dược Bất Nhiên cười hì hì lại gần, mở tập sách giới thiệu ra, “Thầy Hiên, mời thầy chọn món.”

Đới Hạc Hiên nhìn sang, tức thì câm nín.

Trong tập sách tranh giới thiệu về những hiện vật quý giá trong bảo tàng Nam Kinh, có một trang vừa hay giới thiệu về bình mai. Đó là một bình mai bằng sứ Thanh Hoa “Tiêu Hà đuổi Hàn Tín dưới trăng”, đào được vào khoảng những năm 50 trong mộ Kiềm Ninh vương Mộc Anh thời Minh ở núi Tương Quân, là văn vật quốc gia bậc nhất, báu vật của viện bảo tàng. Lời giới thiệu về bình mai viết rõ rành rành: Bình mai đầu thời Minh còn lưu truyền đến nay chỉ có ba chiếc, hai chiếc còn lại được lưu giữ tại bảo tàng gốm Á Đông ở Osaka, Nhật Bản. Ngoài ra, không có chiếc thứ tư*.

Đới Hạc Hiên vốn thông minh, thoạt nhìn đã hiểu ý Dược Bất Nhiên.

Các lãnh đạo ngồi đây không am hiểu nhiều về văn vật chứ không ngu. Chỉ cần có người chỉ rõ chỗ quý giá của bình mai nội phủ này, họ sẽ nhận ra vấn đề ngay. Trên đời chỉ có vỏn vẹn ba chiếc, mà tay Đới Hạc Hiên này lại dễ dàng tìm được chiếc thứ tư, còn nỡ dùng chày đập vỡ miệng ư?

Ôm nghi ngờ ấy, họ ắt sẽ đi tìm người hiểu biết để hỏi, hỏi ra là biết ngay rượu để hơn bảy trăm năm không thể uống được, khoan bàn tới chuyện chất lượng thay đổi ra sao, chỉ riêng tính thẩm thấu của men đã đủ biến bình rượu thành bình sơn rồi.

Nhưng họ đều đã uống nửa chén, còn thấy ngon nữa. Đó là vì sao? Vì bên trong bình vốn đựng rượu trắng cao cấp. Cảm nhận vị rượu của con người thường chủ quan, dễ bị xung quanh tác động. Ngay từ đầu Đới Hạc Hiên đã khiến họ thèm thuồng, sau đó lại đưa đẩy tâng bốc, rồi một hai người bắt đầu lên tiếng phụ họa, khiến tất cả đều nảy sinh cảm giác rượu thật thơm thật đượm. Nói trắng ra là tác động tâm lý.

Khi các vị lãnh đạo hiểu ra điều đó, chân tướng cũng được phơi bày: “rượu thời Vĩnh Lạc ủ hơn bảy trăm năm” thực ra là giả.

Dược Bất Nhiên chọn thời cơ rất chuẩn, nhắm đúng lúc mọi người vừa uống xong, đương hào hứng nhất. Một khi trò lừa lọc bị vạch trần, sẽ tạo nên tổn thất cực lớn. Các vị lãnh đạo phát hiện Đới Hạc Hiên dám đem rượu rởm ra lấy lòng, ắt sẽ nổi giận, lão cũng khỏi cần luyện Hoàng Đế nội công nữa.

Nhìn vẻ mặt Đới Hạc Hiên thoắt tái thoắt đỏ, tôi biết lão đang nghĩ cách thoát thân. Khách khứa xung quanh còn đang chìm trong men say của “rượu tiên”, không hề để ý.

Dược Bất Nhiên cười khì, “Xin đề cử với thầy món đầu dê chần.” ﻿Đầu dê chân, đầu dê trần.Tên sao nghĩa vậy, hàm lý uy hiếp, nếu ông không chấp nhận yêu cầu, chúng tôi sẽ vạch trần cái đầu dê* của ông. Nhưng chúng tôi mượn tên món ăn để tỏ ý nên mọi người xung quanh không nghe ra, cũng coi như chưa đường lui cho Đới Hạc Hiên.

Đới Hạc Hiên đanh mặt lạnh lùng đáp, “Ta không thích món này, đổi thành mì cá* đi.” Câu này của lão cũng có ẩn ý, “cá” ý chỉ cá cược. Đới Hạc Hiên hiển nhiên chưa xuôi, cho rằng sự uy hiếp của chúng tôi chỉ có thể đổi được một cơ hội đánh cược.

Thực ra hai bên đều ném chuột sợ vỡ đồ. Đới Hạc Hiên sợ bị chúng tôi hủy hoại sự nghiệp, mà chúng tôi cũng hiểu rõ, nếu làm rốt ráo chuyện này, sẽ không bao giờ bắt tay hợp tác với lão được nữa. Lão chịu cho chúng tôi một cơ hội đánh cược đã là nhượng bộ hết mức rồi.

Dược Bất Nhiên và tôi nhìn nhau rồi gấp tập sách giới thiệu lại, “Tôi hiểu rồi, chúng tôi sẽ đi chuẩn bị ngay, mời các vị cứ từ từ dùng bữa.”

Trước khi rời phòng, chúng tôi ngoái lại nhìn, thấy Đới Hạc Hiên đã lại tươi nét mặt, ân cần giải thích công dụng kéo dài tuổi thọ của thứ rượu này cho ông Mạc, khiến ông ta luôn miệng khen ngợi. Lão già này đúng là diễn viên lành nghề, đạt đến thành tựu ngày hôm nay quả không phải hư danh.

Ra khỏi cửa, tôi gặng hỏi Dược Bất Nhiên, “Sao mày biết Đới Hạc Hiên sẽ lôi thứ này ra?”

Dược Bất Nhiên hả hê đáp, “Lúc đến nhà, tao nghe lão mời cục trưởng Vương dự tiệc, còn nói sẽ cùng thưởng lãm báu vật, nên đã để tâm chú ý. Về sau lên tầng hai, trong lúc hai người đánh cược, tao để ý thấy bình mai nội phủ kia trong tủ kính. Vừa nhìn tao đã nhận ra là đồ giả, quan sát kỹ thì thấy miệng bình mới được niêm phong, đang hong cho khô, hẳn là vừa đổ rượu vào. Tao đoán chắc lão định đánh quả lớn, bèn mua chuộc một đệ tử dưới trướng lão, moi được toàn bộ nội tình.”

Hóa ra lúc tôi thất bại thảm hại, Dược Bất Nhiên đã tính sẵn cách phản kích. Chiêu trò xảo trá của gã này đúng là không phải dạng vừa.

Dược Bất Nhiên than thở, “Tiếc rằng Đới Hạc Hiên cũng chẳng dễ nắn gân, làm đến thế mà chỉ đổi được một cơ hội đánh cược. Mày có chắc không đấy? Đừng phí phạm cơ hội tốt, không có lần sau nữa đâu.”

Tôi nghiêm trang đáp, “Không phải có thắng được không, mà là nhất định phải thắng.”

Dược Bất Nhiên cười, “Khá đấy, tu luyện trở về, ánh mắt khác hẳn. Phương pháp của Lão Triều Phụng quả thâm sâu khó lường. À phải, mày muốn đi thăm Yên Yên không?”

“Thôi, khi nào giải quyết xong Đới Hạc Hiên rồi tính.” Tôi quả quyết.

Chúng tôi về phòng thay quần áo rồi rời khách sạn. Vừa lên xe, Dược Bất Nhiên chợt nói, “À, mày muốn lấy thứ gì của Đới Hạc Hiên, giờ đã tiết lộ được rồi chứ?”

“Tao không biết.”

Dược Bất Nhiên bất mãn ra mặt, “Tao đã giúp mày đến nước này mà mày còn đề phòng à?”

Tôi nhìn gã, giơ hai ngón tay lên, “Thứ nhất, tao chưa bao giờ tin mày cả, thứ hai, tao quả thực không biết trong tay Đới Hạc Hiên có gì. Cụ Lưu cũng không biết, nhưng ông ấy đã dặn tao, nếu muốn lật ngược thế cờ trong vụ Thanh minh thượng hà đồ, Đới Hạc Hiên là kẻ duy nhất có thể có quân át chủ bài trong tay.”

Dược Bất Nhiên vò tóc, vẻ giận dữ, nhưng cuối cùng vẫn rũ vai xuống như chấp nhận, “Được rồi, lần này tạm tin mày vậy. Có điều phối hợp thì đôi bên cùng có lợi, chia rẽ thì thiệt cả đôi đằng, nếu tiếp sau đây mày còn đề phòng tao như phòng giặc, chuyện lần này nhất định sẽ đi tong, hai bên đều toi đời, hiểu chưa?”

Tôi không đáp.

“Đừng khó đăm đăm thế, cười cái xem nào.” Nói rồi Dược Bất Nhiên toét miệng cười trước. Tôi đanh mặt lại, cố lờ gã đi.

Sáng sớm hôm sau, tôi đang chuẩn bị xuất phát thì được Dược Bất Nhiên báo cho tình tiết mới nhất trong cuộc tranh chấp Thanh minh thượng hà đồ thật giả.

Đó là một tin rất đáng ngại.

Lúc trước sàn đấu giá Bách Thụy Liên đã tuyên bố, nếu Cố cung từ chối không đưa ra câu trả lời, họ sẽ ủy thác cho cơ quan quốc tế có thẩm quyền, tiến hành giám định Cacbon-14 với bức của Bách Thụy Liên trước. Giờ kết quả giám định đã được công bố, xác định niên đại của bức tranh rơi vào khoảng năm 1000±400 năm sau Công nguyên, đúng thời nhà Tống.

Kết quả này không chỉ dồn bảo tàng Cố cung và Minh Nhãn Mai Hoa vào chân tường, mà còn giáng cho họ một đấm.

Hai bức tranh, bản gốc là thời Tống, bản sao là thời Minh. Giờ bản của Bách Thụy Liên đã được chứng minh là đồ thời Tống, vậy nếu Cố cung tiếp tục từ chối giám định, cũng có nghĩa thừa nhận bản họ đang giữ là giả.

Tôi hơi lo, chẳng biết Lưu Nhất Minh có chèo chống qua được ải này không.

“Mày khỏi lo, tối qua Lão Triều Phụng đã bắt đầu ra tay rồi. Tao không biết ông ấy làm cách nào, nhưng kéo dài vài ngày thì không vấn đề.” Dược Bất Nhiên trấn an tôi.

“Xem ra hôm nay nhất định phải giải quyết xong Đới Hạc Hiên.” Tôi lẩm bẩm rồi siết chặt nắm tay.

Hai chúng tôi lại lái xe đến biệt thự bên bờ sông của Đới Hạc Hiên. Lần này lão hầm hầm ra tiếp, vừa thấy đã trừng mắt với Dược Bất Nhiên, “Đúng là kẻ khuynh đảo cả Minh Nhãn Mai Hoa, thủ đoạn khốn nạn ấy cũng giở ra được.”

Dược Bất Nhiên cười khì, chắp tay cảm ơn, “Quá khen, quá khen rồi.”

Đới Hạc Hiên cười nhạt, “Cậu hao tâm tổn trí chỉ để tạo thêm một cơ hội cho đồ bỏ đi này, không thấy tiếc à?” Dứt lời lão hếch mặt nhìn tôi đầy khiêu khích.

Tôi cười thản nhiên, “Chúng ta đừng lãng phí thời gian nữa, thầy Hiên vào việc đi thôi.”

“Nếu lần này cậu vẫn thua thì đừng tới làm phiền ta nữa.” Đới Hạc Hiên cảnh cáo.

Ba chúng tôi chẳng có lời gì để nói, đi thẳng lên tầng hai, trên đó vẫn bày đủ thứ lộn xộn như thế, song đã đổi hết vị trí. Hẳn Đới Hạc Hiên sợ tôi lần trước đã âm thầm ghi nhớ vị trí các món đồ. Tôi cười thầm, song chẳng buồn lên tiếng.

Đới Hạc Hiên lại lấy ra một nén hương thắp lên rồi cắm vào lư hương, “Vẫn như lần trước, trong một tuần nhang, mời cậu trăm bước bắn liễu, bắn trúng món quý nhất.” Tôi vững vàng bước tới vạch ngăn trước giá trưng bày, hít sâu một hơi, nhìn ba mươi món cổ vật bày trên đó.

Lần này tôi hết sức bình tĩnh, không mảy may dao động. Trong mắt tôi, những cổ vật này đã hợp làm một với những tấm bia cổ trong lăng Trung Sơn, tay trái tôi cầm cọ vẽ, tay phải cầm con đập, như đang ở giữa sân sau nhà Từ, tập trung tinh thần gạt bỏ tất cả tạp niệm, chuyên tâm vào từng chi tiết vụn vặt. Ánh mắt lo lắng của Dược Bất Nhiên hay thái độ căm ghét của Đới Hạc Hiên, tôi đều không thấy, tất cả liên hệ với thế giới bên ngoài đều đã bị tôi cắt đứt, trong thế giới này, chỉ có tôi và những món cổ ngoạn trên giá.

Trong Tố đỉnh lục, ông nội tôi từng viết: “Giám định cổ vật có hai cảnh giới, ‘hữu ngã’ và ‘vô ngã’. ‘Hữu ngã’ là ta giám định, còn ‘vô ngã’ là để cổ vật tự nói lên thật giả.” Tôi vốn không hiểu đoạn này lắm, cảm thấy quá mơ hồ, nhưng giờ khi hoàn toàn tĩnh tâm quan sát những món đồ cổ này, tôi bỗng thấy hiểu hơn về cảnh giới vô ngã. Những món đồ chợt hiện rõ hơn trong mắt tôi, không phải rõ hơn về mặt thị giác, mà là về cảm giác. Vết nứt trên bát sứ, đường vân trên ﻿hộp thuốc, mấy vết ố trên hộp thuốc hít, nửa đồng tiền ngọc trên lưng cóc vàng, những chi tiết trước đây tôi lơ là bỏ sót, giờ đều hiện lên mồn một, tôi chẳng cần để ý, chúng đã tự đập vào mắt.

Đây có lẽ là cảnh giới vô ngã “cổ vật tự nói lên thật giả”, cũng là sự tiến bộ trong quan sát, bước tiến xa hơn của tâm cảnh.

Tôi thản nhiên nhìn lướt qua các món trên giá, chẳng mấy chốc đã hết mười lăm phút. Đới Hạc Hiên vội vàng rút nén hương ra, tuyên bố hết giờ rồi hỏi tôi có bắn trúng không. Tôi thong thả giơ tay chỉ ngay lên giá, “Tôi chọn cái này.”

Thấy tôi hơi lắc ngón tay, Đới Hạc Hiên ngỡ tôi vẫn phân vân, bèn đắc ý hỏi, “Rốt cuộc cậu chọn cái nào?”

Tôi cười đáp, “Cái này.”

Đới Hạc Hiên xẵng giọng, “Là ô nào, đừng hòng lần khân!”

Ngón tay tôi vẽ một vòng trên không, “Tôi nhìn khắp lượt, thấy thứ đáng tiền nhất của thầy chính là chiếc giá này.” Dược Bất Nhiên nhướng mày, không hiểu ý tôi. Còn Đới Hạc Hiên lại phá lên cười ha hả, “Này chú em, cậu sợ quá hóa lú rồi à? Chịu thua thì cứ nói thẳng ra, bày bao nhiêu đồ như thế không chọn, lại nói vớ nói vẩn về cái giá là sao?”

“Tôi lấy hòm bỏ ngọc đấy. Đồ cổ ngoạn trong ba mươi ô này đều là hàng giả cả. Chỉ có giá gỗ trưng bày này mới có thể coi là bảo bối thôi.”

Đới Hạc Hiên vẫn vờ như không hiểu, “Cậu nói gì cơ?” Tôi đi đến trước giá trưng bày, vỗ vào khung gỗ chặc lưỡi, “Lấy gỗ lim chỉ vàng đóng cả cái giá to thế này, chắc phải mất núi tiền ấy nhỉ.”

Vừa nghe thấy bốn chữ “gỗ lim chỉ vàng”, Đới Hạc Hiên lập tức xẹp xuống như một quả bóng xì hơi.

Giá gỗ này không phủ sơn mà để nguyên màu gỗ thô, chất gỗ vàng nhạt, hơi ngả xanh. Vân gỗ rất rõ, thớ tuyệt đẹp, lại còn đều đặn, nom như núi non trùng điệp, chẳng khác nào một bức tranh sơn thủy thiên nhiên. Kỳ diệu nhất là giữa các vân gỗ thấp thoáng chỉ vàng óng ánh, giữa sảnh trưng bày khá tối, đặc điểm này càng hiện rõ. Đây là đặc trưng điển hình của gỗ lim chỉ vàng.

Gỗ lim chỉ vàng thuộc loại cực quý, chất dày dặn, ấm nhuận mà không khô, nghìn năm không mục không phai, thời xưa chỉ hoàng gia mới được sử dụng, nếu dân thường dám dùng sẽ bị khép tội vượt quy định, xử chém đầu. Đồ đạc bằng gỗ lim chỉ vàng rất được ưa chuộng trên thị trường cổ vật, một chuỗi tràng hạt cũng có giá ngất nghểu. Nếu ai có được một món đồ gia dụng bằng gỗ lim chỉ vàng là đủ ăn tiêu cả đời.

Tiếc rằng vì khai thác vô tội vạ trong thời gian dài, gỗ lim chỉ vàng đã gần như tuyệt tích. Giờ nhà nước cấm khai thác, trên thị trường cũng chẳng còn gỗ lim chỉ vàng mới nữa, người ta đành gỡ từng tấm gỗ từ nhà cửa, đồ gia dụng cũ ở khắp nơi ghép vào đem bán lại, giá cao hơn vàng ròng. Nom chất liệu và màu sắc chiếc giá này của Đới Hạc Hiên có phần loang lổ không đều, thỉnh thoảng có vài chỗ đứt gãy, không liền thành một khối, rõ ràng cũng là hàng chắp vá.

Tôi thậm chí còn thấy mấy hàng gỗ màu sẫm lạnh, ẩn hiện vết bùn, không khỏi cười thầm. Thoạt nhìn đã biết gỗ ấy gỡ từ ván quan tài ra, hơn nữa còn là những ngôi mộ lớn, được dùng gỗ lim chỉ vàng. Để đóng cái giá này, chẳng biết Đới Hạc Hiên đã lén lút quật bao nhiêu cổ mộ, động chạm đến bao nhiêu cổ nhân. Bốn góc giá còn điểm xuyết mấy mảnh gỗ đen nhánh như mực. Đó gọi là gỗ âm, có những tấm gỗ lim chỉ vàng bị chôn xuống đất hơn nghìn năm vì nhiều nguyên nhân, thiếu dưỡng khí cộng thêm áp suất cao khiến chất gỗ bị hóa than, chuyển màu đen nhánh, trở thành gỗ âm, còn quý hiếm hơn nữa.

Giá gỗ này ghép từ bao nhiêu gỗ lim chỉ vàng như thế, xem ra mấy năm trước Đới Hạc Hiên không chỉ sống nhờ môn khí công lừa đảo kia. Tiếc rằng tôi không phải người Thanh môn, hiểu biết về đồ gỗ có hạn, bằng không đã nhận ra nhiều điều hơn rồi.

Dược Bất Nhiên hào hứng chạy đến, “Mày khá đấy, sao nhận ra được thế?”

“Đây không phải giám định, mà là bẫy tâm lý thôi.” Tôi bình thản đáp.

Trước đây tôi đã nói, bắn úp không phải để kiểm tra trình độ giám định cổ vật, mà là cuộc chiến tâm lý. Ba mươi món cổ vật bày đầy giá, khí thế bức người chính là ám thị tâm lý tài tình. Phần lớn mọi người trông thấy sẽ bị ám thị, tự nhiên chỉ cắm đầu chọn trong phạm vi ba mươi món kia, không nghĩ ngợi gì. Nhưng ngẫm kỹ mới thấy trước khi đánh cược rõ ràng Đới Hạc Hiên đã nói “mời cậu bắn trúng món quý nhất trên giá”, không hề bảo không tính cái giá.

Thế nên hễ để định kiến “ba mươi món” ăn vào đầu là thua chắc. Đây là cái bẫy tâm lý Đới Hạc Hiên giăng ra. Người đánh cược càng chăm chú không nghĩ gì khác, thì càng thua thảm hại. Có lẽ trước đây Đới Hạc Hiên từng dùng chiêu này lừa được khá nhiều người.

Lần đầu tiên đánh cuộc, lòng tôi nóng như lửa đốt, mười lăm phút còn chưa xem xong ba mươi món đồ cổ chứ nói gì để ý đến cái giá. Đến lần thứ hai tôi tĩnh tâm hoàn toàn, mới thấy chất gỗ đóng giá có vấn đề, lại ngẫm kỹ những lời Đới Hạc Hiên nói, cuối cùng cũng tìm ra bí ẩn lão giấu giếm: giá gỗ lim chỉ vàng này dĩ nhiên đáng tiền hơn tất cả những thứ bày trên đó rồi.

Đủ thấy muốn phá được cạm bẫy này, không cần tập trung tinh thần gạt bỏ tạp niệm, mà phải có can đảm mua hòm bỏ ngọc.

“Ranh con, coi như lấy lại phong độ rồi đấy.” Dược Bất Nhiên hào hứng thụi tôi một quả.

Đới Hạc Hiên đánh cuộc thua, mặt sầm xuống. Thấy tôi tới trước mặt, lão mới cố trấn tĩnh, rít qua kẽ răng, “Hay, hay lắm, biển số trong quẻ của ta quả nhiên ứng vào cậu. Tuy ta hiểu thấu chân lý vũ trụ, song cũng không thể không thuận theo ý trời.”

Tôi đi thẳng vào đề, “Tôi thắng rồi, thầy thực hiện lời hứa đi.”

Nghe tôi nói vậy, Đới Hạc Hiên nhướng mày, vẻ xảo trá lóe lên trong mắt, “Ta chịu thua, ta sẽ giữ lời. Nhưng cậu muốn ta thực hiện lời hứa nào? Rút đơn kiện Hoàng Yên Yên hay tiết lộ bí mật Thanh minh thượng hà đồ?”

Tôi thót tim nhận ra mình đã phạm phải sai lầm lớn.

Lưu Nhất Minh bảo tôi tới tìm Đới Hạc Hiên hỏi bí mật Thanh minh thượng hà đồ, còn Hoàng Khắc Vũ lại sai tôi đem Đại Tề thông bảo tới đổi lấy an toàn cho Yên Yên. Đây vốn là hai việc, song đã bị Đới Hạc Hiên trộn lẫn vào nhau, khiến tôi nghiễm nhiên gộp chung làm một. Thoạt đầu trước khi đánh cuộc, Đới Hạc Hiên hứa rằng “Nếu cậu thắng, ta sẽ làm theo lời cậu”. Cố ý lập lờ điều kiện thắng, thì ra là giăng bẫy đợi sẵn. Tôi cảnh giác trăm đường mà vẫn bị lão khốn này cho vào tròng.

Thấy tôi lặng thinh, Đới Hạc Hiên lại dương dương tự đắc, “Cậu dùng Đại Tề thông bảo đổi lấy một cơ hội để thắng ta, hòng nhờ ta làm một việc. Không sao, ta xưa nay nói lời giữ lời, cậu mau đề xuất đi.”

Đới Hạc Hiên đang cố tình làm khó tôi. Bí mật của Thanh minh thượng hà đồ liên quan đến sự tồn vong của Minh Nhãn Mai Hoa, nhưng tôi sao có thể khoanh tay nhìn Yên Yên bị kết án được?

Thấy tôi nín lặng, Dược Bất Nhiên sốt ruột gọi, “Hứa Nguyện!” Tôi hiểu ý gã. Sáng nay Bách Thụy Liên công bố kết quả giám định Cacbon-14, lửa đã sớm đến lông mày, không còn thời gian do dự nữa. Một cô gái và cả Minh Nhãn Mai Hoa, đồ ngốc cũng biết phải lựa chọn thế nào.

Sợ tôi chưa đủ bối rối, Đới Hạc Hiên còn bồi thêm một câu, “Hôm nay tòa án điện thoại tới báo với ta rằng thủ tục sắp xong rồi. Cậu còn phân vân nữa, để chậm trễ ra thì đến ta cũng chẳng còn cách nào đâu.” ﻿Tôi không mảy may do dự, lên tiếng ngay, “Tôi muốn bí mật của Thanh minh thượng hà đồ.” Đới Hạc Hiên cười ha hả rồi lắc đầu cảm thán, “Báu vật vô giá dễ tìm, người yêu tình nghĩa biết tìm ở đâu, đàn ông ai cũng thế nhỉ. Nếu cô Yên hay tin này, chẳng biết sẽ đau lòng tới đâu nữa.”

“Tôi chưa nói xong mà.” Tôi lạnh lùng tiếp. Giờ đến lượt Đới Hạc Hiên ngẩn ra, tôi bước lên một bước, trỏ vào ngực nói, “Tôi sẽ lấy mình ra đổi lấy tự do của Yên Yên.”

Đới Hạc Hiên nheo mắt, “Cậu có ý gì đây? Ta không thích đàn ông đâu.”

“Chẳng phải thầy muốn thu tôi làm đệ tử, luyện Hoàng Đế nội công ư? Chỉ cần thầy chịu rút đơn kiện, tôi sẽ bái thầy làm sư phụ, ký hợp đồng cũng được.”

“Ép dầu ép mỡ ai nỡ ép nhận thầy, cậu đã thù ta, ta lại nhận cậu làm đệ tử, chẳng phải tự chuốc rắc rối ư?”

Tôi giơ ngón tay, “Vậy nói theo cách khác nhé, tôi sẽ gia nhập môn phái của thầy để xiển dương Hoàng Đế nội công, thế nào? Tôi từng phá vụ án đầu Phật, lại là người kế thừa duy nhất của Bạch môn, anh hùng đánh đồ giả lừng danh cả nước, bấy nhiêu danh hiệu đổi lấy một Hoàng Yên Yên, chẳng lẽ chưa đủ ư?”

Dụ quân tử bằng nghĩa, dỗ tiểu nhân bằng lợi. Không thể bàn đạo đức với kẻ tham tiền mờ mắt như Đới Hạc Hiên được, chỉ còn cách đem lợi lộc ra nhử thôi. Giờ tiếng tôi đang nổi như cồn, nếu quảng bá Hoàng Đế nội công, hẳn sẽ đẩy sức ảnh hưởng của lão lên một tầm cao mới. Tôi không tin lão già mưu mô này không động lòng.

Đới Hạc Hiên đảo mắt mấy vòng, thầm tính toán thiệt hơn. Dược Bất Nhiên cuống quýt kéo tay tôi, “Mày điên à! Định ký giấy bản thân gì đấy? Yên Yên tao khắc có cách cứu, nếu không được thì chúng ta giở thủ đoạn ép Đới Hạc Hiên rút đơn!” Thấy ánh mắt gã lóe lên hung tợn, nhớ ra trên người gã còn giắt súng, tôi vội kéo gã ra, “Tao không làm được thế đâu!”

“Mày không làm tao làm là được chứ gì! Dù sao mày cũng là người tốt, còn tao là người xấu!” Dược Bất Nhiên gắt.

“Không được.” Tôi thẳng thừng từ chối. Dược Bất Nhiên trợn mắt nhìn tôi, chỉ hận rèn sắt không thành thép, “Tao quên khuấy đi mất, mày lấy lại phong độ cũng lấy lại luôn cả thói cổ hủ.” Tôi gượng cười tự trào, “Nếu tao cổ hủ như trước kia thì đã chẳng bắt tay với mày rồi.”

Bắt tay với Lão Triều Phụng là lựa chọn vô cùng bất đắc dĩ, gần như đã phá vỡ nguyên tắc của tôi. Nếu giờ tôi lại làm theo cách của Dược Bất Nhiên, e rằng về sau sẽ thành quen, mỗi lần gặp phải khó khăn đều thỏa hiệp và từ bỏ, cứ thế liên tục lấn giới hạn, cho đến lúc không còn giới hạn nữa. Tới khi ấy thì tôi khác gì Lão Triều Phụng?

Hai chúng tôi trừng mắt nhìn nhau một lúc lâu, cuối cùng cũng nghe Đới Hạc Hiên cất tiếng, “Được lắm, ta chuẩn bị cho cậu một bản hợp đồng, cậu ký vào xong, chúng ta sẽ bàn cả hai việc.”

“Đi.” Tôi quả quyết nói. Tôi biết mình là kẻ duy nhất cứu được Minh Nhãn Mai Hoa và Lão Triều Phụng, bằng không Dược Bất Nhiên cũng chẳng bắt tay hợp tác với tôi, chỉ riêng điểm này đã đủ để tôi nắm lấy quyền chủ động rồi.

Quả nhiên Dược Bất Nhiên hậm hực nghiến răng, rút bàn tay vừa thò vào ngực áo ra, “Lần sau tao chém trước tâu sau là xong, Nguyện-lương-thiện!”

Ba chúng tôi đi xuống sảnh tầng một ngồi. Đới Hạc Hiên dặn đệ tử chuẩn bị một bản hợp đồng và đưa ống bút đến. Tôi xem qua một lượt thấy mình được Công ty trách nhiệm hữu hạn quảng bá văn hóa Vũ Trụ Hoàng Đế thuê làm đại sứ quảng bá, lương lậu v.v.. đều bỏ trống, song thời hạn hợp đồng lại là suốt đời.

Đến nước này tôi chẳng còn bụng dạ nào đàm phán từng điều với lão nữa, bèn cúi xuống ký tên rồi lấy chứng minh thư ra photo lại một bản.

Đới Hạc Hiên ký tên vào hợp đồng, hớn hở ra mặt. Tôi giục lão mau thực hiện lời hứa, Đới Hạc Hiên bèn cầm điện thoại lên gọi cho cục Công an ngay trước mặt tôi, đề nghị rút đơn khởi tố. Đoạn giải thích, rút đơn cũng cần một quá trình, trong vòng ba ngày Yên Yên nhất định sẽ được thả ra.

“Không biết ra ngoài thấy cậu đầu quân dưới trướng ta, cô Yên sẽ nghĩ sao. Con nhỏ ấy khái tính lắm, cậu định giải thích thế nào?” Đới Hạc Hiên thích chí phất hợp đồng để đệ tử thu lại.

Tôi không muốn nói tiếp chủ đề này nữa, bèn nhắc, “Chuyển sang Thanh minh thượng hà đồ đi thôi.”

“À phải, còn chuyện đó nữa nhỉ.”

Miệng thì nói vậy, nhưng Đới Hạc Hiên vẫn thong dong, bưng chén trà nóng vừa pha lên, thổi tan lá trà rồi nhấp một ngụm, đặt chén xuống, bấy giờ mới chậm rãi nói, “Cụ tổ Đới Hi nhà ta vốn quê ở Tiền Đường Hàng Châu, đỗ tiến sĩ năm Đạo Quang thứ mười một, năm Đạo Quang thứ mười hai thì thành hàn lâm, làm quan tới chức thị lang bộ Binh. Cả đời cụ ham mê thư họa, được coi là bậc thầy tranh sơn thủy, xếp sau Giang Tả Tứ Vương: Vương Thời Mẫn, Vương Giám, Vương Huy, Vương Nguyên Kỳ.”

“Chúng tôi không có nhu cầu nghe kể gia phả.” Dược Bất Nhiên thẳng thừng cắt ngang.

Đới Hạc Hiên xòe tay ra, “Các cậu không muốn nghe thì tự đi mà tìm bí mật Thanh minh thượng hà đồ.” Tôi ấn Dược Bất Nhiên xuống, ra ý bảo lão ta cứ tiếp tục. Đới Hạc Hiên hả dạ lườm Dược Bất Nhiên rồi kể tiếp, “Cụ tổ Đới Hi nhà ta sở trường về tranh hoa điểu, tranh nhân vật hoặc tranh mai trúc thạch, danh tiếng như cồn, được gọi là ‘hậu duệ Tứ Vương’. Thời Đạo Quang, cụ thường được triệu vào cung, để lại khá nhiều tranh chữ tuyệt đẹp. Nhờ đó, cụ có cơ hội xem đủ thứ báu vật cất giữ trong cung cấm.”

“Bao gồm cả Thanh minh thượng hà đồ ư?”

“Chính xác. Bấy giờ có kẻ sưu tầm tên Tất Nguyên bỏ rất nhiều tiền mua lại Thanh minh thượng hà đồ từ Lục Phí Trì, tiếc rằng về sau mắc tội lớn, bị chém cả nhà, bức tranh này được đưa vào cung. Gia Khánh Đế rất thích, bèn cho liệt vào Thạch cừ bảo cấp tam biên. Đến thời Đạo Quang, cụ tổ nhà ta một lần vào cung vẽ tranh mừng thọ, thiên tử đang vui, bèn cho phép cụ vào kho ngự thưởng lãm. Nhân cơ hội này, cụ mới có dịp xem nó.”

Tôi đã thấy con dấu và lời bạt của Lục Phí Trì và anh em Tất Nguyên trong bộ ảnh giám định nên biết thứ tự lưu truyền mà Đới Hạc Hiên nói là thật.

Kể tới đây, Đới Hạc Hiên ngừng lại một thoáng, “Tối hôm ấy cụ tổ về nhà, nét mặt có phần khang khác. Cụ Đới Dĩ Hằng con trai cụ cũng được coi là danh gia thư họa, liền hỏi cha đã được thấy Thanh minh thượng hà đồ hay chưa. Cụ Đới Hi buông một câu lạ lùng. ‘Tiếc thay kiệt tác vĩ đại của Trương Trạch Đoan không còn toàn vẹn nữa’.”

Tôi và Dược Bất Nhiên đồng thanh hỏi, “Cái gì không còn toàn vẹn cơ?”

Đới Hạc Hiên lại ung dung nhấp một ngụm trà, liếc nhìn chúng tôi, “Dĩ nhiên là bức tranh Thanh minh thượng hà đồ không còn toàn vẹn nữa. Bức lưu giữ trong cung chỉ là tàn bản, thiếu mất một đoạn, nên cụ tổ nhà ta mới cảm khái.”

Câu này vừa thốt ra, tôi bỗng thấy một lượng lớn thông tin tràn vào, khiến đầu óc quay cuồng. Trước đây tôi đã vắt óc nghĩ mãi không biết bí mật Thanh minh thượng hà đồ là gì, phong cách vẽ, cách vận bút, đi mực hay ám hiệu ẩn giấu trong chi tiết nhỏ nào đó, song chẳng bao giờ ngờ được bức danh họa lưu truyền bao đời nay lại không phải bản đầy đủ?

Tôi nhanh chóng nhẩm lại số liệu của nó, Thanh minh thượng hà đồ trong Cố cung rộng 24,8 centimet, dài 528 centimet, vẽ trên giấy lụa, hai bên mép đã được bồi kỹ, không hề thấy dấu vết cắt xén. Ghi chép qua các đời cũng chưa từng nhắc tới việc nó là bản thiếu, quan điểm của Đới Hi quả thực long trời lở đất.

“Sao Đới Hi lại nói vậy? Có bằng chứng gì không?” Tôi hỏi.

Đới Hạc Hiên lắc đầu, “Bấy giờ cụ Đới Dĩ Hằng cũng hỏi vậy, nhưng cụ Đới Hi không đáp mà còn đuổi ra. Biết làm sao được, Thanh minh thượng hà đồ là trân phẩm được thiên tử đích thân liệt vào Thạch cừ bảo cấp tam biên, ai dám ong ve xì xào? Nói là thiếu mất một đoạn, lỡ đến tai hoàng đế, ngài lại bắt cụ bổ khuyết thì sao?”

Quả vậy, án văn tự dưới thời Đạo Quang tuy đã bớt phần tàn khốc so với thời Càn Long, nhưng đám văn nhân đã bị dọa sợ mất mật, câm như hến, nào dám nói nhăng nói cuội.

Đới Hạc Hiên lại kể, “Tối hôm ấy, cụ Đới Hi một mình ngồi trong thư phòng viết một tấm thiếp chữ rồi cất đi, không cho ai xem cả. À phải, cất cùng một báu vật khác của cụ là Đại Tề thông bảo.”

Tôi vẫn chưa chịu thôi, bèn gặng tiếp, “Tấm thiếp chữ đó viết gì? Có nhắc gì tới phần thiếu của Thanh minh thượng hà đồ không?”.

“Đã bảo không cho ai xem cả mà, đừng nói người ngoài, ngay cụ Đới Dĩ Hằng con trai cụ cũng chưa từng thấy. Trong Bút ký Túy Tô trai, cụ Đới Dĩ Hằng cũng kể về câu chuyện này, nói rằng cha mình cất kỹ tấm thiếp ấy, còn cảnh cáo người nhà rằng, trừ phi chân tướng Thanh minh thượng hà đồ được phơi bày thì con cháu nhà họ Đới mới được công bố tấm thiếp này. Cụ Đới Dĩ Hằng đoán chừng cha mình đã tận mắt thấy phần thiếu của Thanh minh thượng hà đồ, sau khi đối chiếu với bản trong cung, cuối cùng xác định được bản gốc không còn toàn vẹn. Cụ Đới Hi là danh gia thư họa, phát hiện ra bí mật tày trời này mà không dám nói ra, chẳng khác nào xương mắc trong cổ, không khạc không xong, đành viết vào thiếp, để ngày sau làm bằng.”

Tôi có thể đoán được cách nghĩ của Đới Hi, đó là lối tư duy của một bộ phận văn nhân điển hình: hèn nhát nhưng lại hám danh. Ông ta giấu kỹ tấm thiếp mình viết, đợi có kẻ khác đứng ra chứng minh Thanh minh thượng hà đồ là bản thiếu, bấy giờ con cháu nhà họ Đới có thể công khai tấm thiếp, chứng minh Đới Hi mới là người đầu tiên tìm ra bí mật này, vừa an toàn lại được lưu danh sử sách.

“Sau này cụ Đới Hi về Hàng Châu dưỡng già, không ngờ lại xảy ra loạn Thái Bình thiên quốc. Cụ bị ép phải nhảy xuống sông tự tử, Đại Tề thông bảo mất tích, tấm thiếp cất cùng nó cũng chẳng thấy đâu. May mà cụ Đới Dĩ Hằng đã ghi lại chuyện này vào bút ký truyền lại cho đời sau nên người nhà họ Đới mới hay. Năm 1951, khi nhà nước giám định Thanh minh thượng hà đồ, ta tham gia tổ giám định dưới danh nghĩa kỹ thuật viên, chợt nhớ đến câu chuyện này. Có điều lúc ấy tình hình chính trị nhạy cảm, ta nào dám phát biểu lung tung, chỉ trình bày sơ qua với ông Trịnh Chấn Đạc tổ trưởng tổ giám định mà thôi, tiếc rằng không đủ chứng cứ, dù ông ấy có tin cũng không thể đưa ra thảo luận chính thức được. Tới khi kết quả giám định được đưa ra, ta thấy có ở đó cũng chẳng còn ý nghĩa gì, bèn viện cớ về Nam Kinh.”

“Ông Lưu Nhất Minh cũng không biết chuyện Thanh minh thượng hà đồ không toàn vẹn ư?”

“Ta không nói với ông ta, có điều chắc Lưu Nhất Minh cũng lờ mờ đoán được nhà họ Đới có liên quan tới Thanh minh thượng hà đồ, bằng không đã chẳng cử cậu đến tìm ta, phải không nào?” Nói tới đây, Đới Hạc Hiên rút đồng Đại Tề thông bảo trong túi ngực ra, lăn giữa các ngón tay, “Hoàng Khắc Vũ trả lại ta đồng tiền này, ngoài nhờ vả ra, e rằng còn có ý muốn nhắc nhở ta?”

Thì ra đồng Đại Tề thông bảo này còn có hàm ý đó à? Mấy ông già này chẳng bao giờ nói thẳng ra, lúc nào cũng phải vòng vo tam quốc. Nếu sớm biết giữa Đại Tề thông bảo, Đới Hi và Thanh minh thượng hà đồ liên quan đến nhau, có phải đã bớt được bao nhiêu phiền phức không, tôi than thầm.

“Được rồi, ta kể xong rồi đấy.” Đới Hạc Hiên đặt chén trà xuống.

“Thế thôi à?” Tôi sững sờ.

“Ừ.”

“Nói qua nói lại, Thanh minh thượng hà đồ rốt cuộc có toàn vẹn hay không cũng chẳng có bằng chứng gì, chỉ là câu chuyện truyền mồm nhà thầy thôi sao?”

Tôi cáu tiết, nói thế thì nói làm gì. Câu chuyện này miễn cưỡng mới có thể coi là dã sử, muốn dùng làm át chủ bài để lật ngược tình thế thì không đủ. Tôi nghi hoặc nhìn chằm chằm Đới Hạc Hiên xem lão định giở trò gì.

Đới Hạc Hiên xòe hai tay, “Ta có bao giờ nói ta nắm bí mật về Thanh minh thượng hà đồ đâu, đó là các vị nghĩ thế thôi. Những gì ta biết chỉ có bấy nhiêu, lại nhờ tình cờ lục tìm trong ghi chép cũ ở nhà mới hay. Phần lớn những người khác trong nhà họ Đới e rằng còn chẳng biết chuyện này.”

“Phần lớn ư?” Tôi tinh ý phát hiện ra cách dùng từ của lão có vấn đề.

Đới Hạc Hiên không ngờ lại bị tôi bắt bẻ câu chữ, không khỏi ấp úng, “Ừm..” Tôi thừa thế gặng tiếp, “Ý ông là ngoài ông ra, nhà họ Đới vẫn có người biết chuyện này?” Đới Hạc Hiên lúng túng nhấp ngụm trà, lưỡng lự giây lát mới ngẩng lên, “Ái chà, cậu cũng sắc sảo gớm. Được rồi, ta sẽ cho cậu biết, nhưng phải nhớ, đây là phúc lợi của nhân viên đấy nhé.”

Đoạn Đới Hạc Hiên nhét Đại Tề thông bảo vào ngực áo, ngửa mặt nhìn lên trần nhà, lần đầu tiên lão lừa bịp này lộ vẻ khó xử, cũng giống như khi Lưu Nhất Minh nhắc tới lão lần đầu tiên vậy.

“Luận vai vế, nó là cháu gái ta. Có điều theo gia phả thì nhà họ là dòng chính, ta chỉ là dòng thứ, cũng không mấy khi qua lại. Nó tên Đới Hải Yến, còn ít tuổi hơn cậu. Ờm, nói thế nào nhỉ, đó là một đứa quái thai.”

Tôi thầm nhủ, ông còn mặt mũi chê người khác?

“Bố mẹ nó mất sớm, họ hàng thay phiên nhau nuôi nó lớn. Ta thấy nó đáng thương, muốn giúp một tay nhưng con bé chẳng biết có phải đọc sách nhiều ngộ chữ hay không, lại dám nói khí công đều là lừa bịp, là ngụy khoa học, còn bảo ta là quân lừa đảo. Ta khuyên nhủ mấy lần, song nó lại vạch rõ giới hạn với ta, còn viết bài gửi đi khắp nơi, đòi vạch trần bộ mặt thật của ta. Cậu bảo có phải quái thai không?”

Đúng là một cô gái tỉnh táo chính trực, tôi thầm tấm tắc.

“Cô ấy cũng biết chuyện Đới Hi ư?”

“Không biết, có điều nhà họ là dòng dõi cụ Đới Dĩ Hằng, nếu Đới Hi có manh mối gì khác thì chỉ nó mới biết được.”

“Vậy giờ cô ấy ở đâu?”

“Đang học ở Thượng Hải, đại học Phục Đán, khoa Sinh, giờ đã lên nghiên cứu sinh tiến sĩ rồi.”

“Khoa Sinh à?”

Tôi và Dược Bất Nhiên nhìn nhau, lĩnh vực này và giám định cổ vật đúng là phải bắn mấy tầm đại bác mới tới.

Đới Hạc Hiên chớp mắt, “Làm sao? Con bé cháu ta IQ cao, thông minh hơn hai cậu nhiều, văn toán song toàn, là tài nữ chính hiệu đấy.” Đoạn lão chặc lưỡi tiếc rẻ, “Hiềm nỗi đi lầm đường, tiêm nhiễm thứ lý thuyết duy vật phương Tây, bằng không cứ tu tập Hoàng Đế nội công với ta, có khi thành tựu còn hơn xa ta.”

Tôi chẳng muốn nghe lão tự bốc thơm mình, bèn giục lão mau cho tôi cách liên hệ và địa chỉ. Đới Hạc Hiên giao hẹn, “Ta nói trước nhé, cậu đi gặp nó chớ nói là ta giới thiệu, bằng không... ha ha, đừng trách ta không dặn trước.”

“Tôi biết rồi, cho tôi đi.”

Đới Hạc Hiên hất hàm bảo đệ tử, “Này Từ Phương, lần trước con cho một tay nhà báo địa chỉ Đới Hải Yến đúng không? Tay đó tên gì nhỉ?”

“Chung Ái Hoa của Nhật báo Quang Minh Thượng Hải ạ.” Đệ tử kia lễ phép đáp.

Tôi suýt thì sặc nước. Đệ tử kia nhanh nhẹn đưa địa chỉ lại. Tôi sầm mặt ﻿tóm cổ tay Đới Hạc Hiên hỏi, “Tay Chung Ái Hoa ấy từng tới tìm thầy à?”

“Đúng thế, mới tuần trước thôi.” Đới Hạc Hiên ngạc nhiên.

“Hỏi những gì?”

Đới Hạc Hiên thích chí đáp, “Nhiều lắm. Nghiên cứu mới nhất về Hoàng Đế nội công tiến triển thế nào rồi, việc tuyên truyền mở rộng ra sao, cả lý thuyết về khí công cơ sở nữa, nói chuyện rất lâu. Cậu ta nhỏ tuổi mà nhìn xa trông rộng lắm, thoạt trông đã nhận ra ý nghĩa định hướng quan trọng của môn nội công này trong việc phục hưng dân tộc Trung Hoa.”

Gã Chung Ái Hoa này giỏi nhất là mê hoặc lòng người và tâng bốc tán tụng. Ở Trịnh Châu tôi cũng bị hắn múa ba tấc lưỡi thổi thành anh hùng vĩ đại đấy thôi.

“Vậy sao Chung Ái Hoa phải lấy địa chỉ Đới Hải Yến?”

“Cậu ta nói làm báo phải chú trọng ý kiến đa chiều, cho rằng Đới Hải Yến giàu tính tượng trưng, vừa có thể thay mặt cho tư tưởng bảo thủ trong gia tộc, lại vừa đại diện cho làn sóng phương Tây xâm nhập. Phỏng vấn nó, có thể làm nổi bật sự đấu tranh giằng xé của ta giữa hai luồng tư tưởng này...”

“Thôi tôi về đây!”

Tôi cắt ngang tràng lải nhải của Đới Hạc Hiên, cầm lấy địa chỉ từ tay đồ đệ lão rồi đi thẳng ra ngoài. Đới Hạc Hiên không ngờ tôi đột ngột bỏ đi như vậy, chỉ kịp ơi ới gọi với theo, “Này, cậu ký hợp đồng rồi đấy nhé.”

Tôi và Dược Bất Nhiên vội vã rời biệt thự của Đới Hạc Hiên, vẻ mặt căng thẳng.

Kế hoạch lớn của Bách Thụy Liên quả nhiên vẫn tiếp tục tiến hành. Chung Ái Hoa lần đến tận đây chứng tỏ chúng đã để ý tới vấn đề “phần thiếu” mà Đới Hi nói, năng lực điều tra của đám người này thực không phải hạng xoàng, quan hệ giữa nhà họ Đới và Thanh minh thượng hà đồ kín đáo như thế mà chúng cũng tra ra được, huống hồ lần này còn đi trước cả chúng tôi.

“Hắn đã ra tay trước chúng ta mấy ngày rồi, chuyện gì cũng có thể xảy ra cả.” Dược Bất Nhiên vừa đi vừa nói.

Tôi ừm một tiếng, thấy lòng nặng như đeo đá. Giờ Minh Nhãn Mai Hoa và Bách Thụy Liên đã rơi vào thế giằng co, trong thời điểm nhạy cảm này, ai lấy được tin về phần thiếu trước sẽ nắm được một quân bài lớn. Với thủ đoạn sắp xếp của Chung Ái Hoa và thế lực đứng sau hắn, nếu để chúng đi trước thêm lần nữa thì tôi gần như không còn khả năng lật lại tình thế.

Thấy tôi mặt mày ủ ê, Dược Bất Nhiên khuyên nhủ, “Mày đừng quá lo. Thanh minh thượng hà đồ rốt cuộc có tàn bản hay không còn chưa biết chắc, có khi Đới Hi chỉ nói linh tinh thì sao.”

Tôi lắc đầu, “Tao sợ nhất là Chung Ái Hoa ra tay diệt khẩu, cắt đứt manh mối này, thế thì chúng ta phiền phức to.” Nói tới đây, tôi nhìn Dược Bất Nhiên đầy vẻ ẩn ý. Trong vụ án đầu Phật, tên sát thủ máu lạnh này đã hành động tương tự. Song dường như Dược Bất Nhiên chẳng hề nhận ra ý tôi, chỉ mải khởi động xe và huyên thuyên, “Tao đang muốn gặp Chung Ái Hoa đây, nghe có vẻ là một tên rất thú vị.”

“Mày sẽ không thích hắn đâu.” Tôi khoanh tay trước ngực, lo lắng ngả người ra lưng ghế.

Bấy giờ cao tốc Hộ Ninh vừa khởi công, lái xe đến Thượng Hải không mấy thực tế. Chúng tôi bàn bạc rồi quyết định đi tàu cho nhanh. Tàu chạy tuyến Nam Kinh - Thượng Hải rất nhiều, hơn nữa chẳng phải lễ tết gì, hẳn còn đầy vé. Về phần Yên Yên, đành để cô chịu khổ trong đó thêm vài ngày vậy.

Chúng tôi đến ga Nam Kinh, vừa hay bắt kịp chuyến 95 từ Cáp Nhĩ Tân đến Thượng Hải chạy ngang. Tôi chìa chứng nhận đặc biệt Phương Chấn cho ra, dễ dàng kiếm được hai vé, tiếc rằng không còn ghế ngồi. May mà chứng nhận của cục Tám bộ Công an có sức tác động không nhỏ, trưởng tàu bèn xếp riêng cho chúng tôi ngồi ở toa ăn, càng yên tĩnh.

Sau khi tàu lăn bánh, Dược Bất Nhiên mượn di động của tôi, nói là phải gọi mấy cuộc rồi vừa nói vừa đi ra chỗ nối giữa các toa. Tôi biết gã lại báo cáo với Lão Triều Phụng, không thể nói trước mặt tôi, nhưng cũng chẳng buồn để tâm.

Tôi day day huyệt Thái Dương, nhìn ra cảnh sắc Giang Nam trôi vùn vụt ngoài cửa sổ, mũi ngửi mùi thức ăn thơm nức từ bếp tàu, mà lòng như có mười mấy sợi dây xoắn lại một chỗ, cứ canh cánh về phần thiếu của bức Thanh minh thượng hà đồ mãi chẳng thôi.

Sau khi loài người tiến lên giai đoạn công nghiệp hóa, mọi thứ đều sản xuất theo tiêu chuẩn, nghìn cái như một, song thời cổ đại chỉ có xưởng thủ công, giữa các món đồ đều có những khác biệt nho nhỏ. Người xưa vẽ tranh dùng mực dùng màu phối tại chỗ, bút lông và giấy lụa do thợ giấy làm ra, có thể nói màu mực đậm nhạt, giấy lụa dày mỏng, sắc độ nông sâu của một bức tranh đều là có một không hai, cũng như vân tay của người ta vậy.

Khác biệt giữa chúng mắt thường khó mà nhìn ra được, nhưng máy móc thì có thể.

Tôi nhớ trước đây từng được xem một buổi giám định ở nước ngoài. Các nhà khoa học tiến hành kiểm nghiệm một bức tranh sơn dầu từ thời Phục hưng, kính hiển vi phát hiện các hạt màu trong tranh rất đều mà ở thời Phục hưng, màu vẽ đều được làm thủ công, không mịn như vậy, hạt màu phải to nhỏ khác nhau mới đúng, từ đó mà kết luận tranh này là giả. Trong nước cũng có trường hợp tương tự, Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa được ủy thác giám định một bức Khê sơn viễn thiếu đồ* của Hoàng Công Vọng, các chuyên gia đều cho là thật. Nhưng nhân viên nghiên cứu đi sâu phân tích chất giấy phát hiện ở phần giữa bức tranh sợi vỏ dâu chiếm tỷ lệ lớn, trong khi ở mép tranh sợi vỏ mây lại chiếm đa phần, vậy là sự thật được phơi bày. Thời xưa làm giấy đều là một mảnh một tờ, không có chuyện vỏ mây và vỏ dâu lẫn vào nhau được. Đây là kẻ làm giả cố ý dùng giấy cũ vá vào tranh gốc của Hoàng Công Vọng, tuy vá khéo như áo trời không có đường may, nhưng soi dưới kính hiển vi lại thấy chất giấy khác nhau. Chuyện này do giáo sư Trịnh kể với tôi.

Có thể thấy dù đồ giả làm khéo đến đâu cũng sẽ có khác biệt nhỏ với bản gốc, đó chính là ý nghĩa của phần thiếu. Chỉ cần đối chiếu nó với bản trong Cố cung và bản của Bách Thụy Liên, cái nào khớp vân giấy thì đó là bản gốc.

Át chủ bài mà Lưu Nhất Minh nói hẳn là phần thiếu này đây. Nếu Chung Ái Hoa tìm được nó trước thì chúng tôi thua trắng.

“Hy vọng lần này còn kịp.” Nhìn phong cảnh Giang Nam trôi qua bên ngoài, tôi lẩm bẩm.

Còn đương ngẫm nghĩ thì thấy Dược Bất Nhiên đi vào, ném di động trả lại tôi, vẻ mặt là lạ. Tôi hỏi có chuyện gì, gã nói Minh Nhãn Mai Hoa đã bắt đầu phản kích, phen này hay rồi đây.

Theo Dược Bất Nhiên kể, Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa đã lên tiếng trả lời Bách Thụy Liên. Họ đưa thông cáo, tuyên bố giao Thanh minh thượng hà đồ cho cơ quan có thẩm quyền của nhà nước kiểm nghiệm. Kết quả giám định Cacbon-14 cho thấy, bức Thanh minh thượng hà đồ trong Cố cung xuất hiện vào khoảng năm 1100±300 năm sau Công nguyên, còn gần thời Tống hơn bản của Bách Thụy Liên.

Dư luận nhốn nháo cả lên. Truyền thông Hồng Kông không tin, cho rằng chính phủ Trung Quốc đang bưng bít tai tiếng, yêu cầu bên thứ ba đứng ra kiểm định lại. Trong khi báo chí trong nước chia làm hai phe, phía Bắc thì cho rằng chuyện này đã có kết luận, có thể ngừng lại được rồi, còn phía Nam lại thấy phương pháp Cacbon-14 vẫn chưa hoàn thiện, rốt cuộc phải chính xác đến mức nào mới đáng tin cậy thì còn cần bàn bạc thêm.

﻿Tôi không biết đòn phản kích này là chủ ý của Lưu Nhất Minh hay Lão Triều Phụng, có lẽ là kết quả sau khi hai người ngầm thương lượng, nhưng lại hiệu quả vô cùng. Dưới sự thúc đẩy cố ý, tiêu điểm tranh luận tạm thời đã chuyển từ Thanh minh thượng hà đồ thật giả sang mức độ tin cậy của kỹ thuật Cacbon-14. Tuy cách đánh lạc hướng này không duy trì được lâu, nhưng ít nhất cũng tranh thủ được chút thời gian.

“Chẳng phải nói một bức là bản sao thời Minh còn bức kia là bản gốc thời Tống ư? Sao lại mọc ra hai bức thời Tống được? Hay là cố tình giở trò?” Dược Bất Nhiên bối rối.

“Chắc không phải đâu, nếu giở trò gian lận vào giai đoạn nhạy cảm này, lỡ không qua được kiểm định thì chẳng phải để người ta nắm thóp ư?” Tôi kiên quyết phủ định, “Tao cho rằng việc kiểm định của cả hai bên đều không có vấn đề.”

“Thế chẳng mâu thuẫn à?”

“Không mâu thuẫn. Trong giới làm giả đồ đồng có một kỹ thuật là lấy mảnh vỡ đồ đồng thời cổ đem đúc lại, có quét bằng tia X cũng không nhận ra dấu vết. Làm giả tranh chữ cũng có cách tương tự, lấy giấy cổ làm nền. Tao đoán bản sao của bức Thanh minh thượng hà đồ đã dùng giấy Tống, vẽ bằng mực Tống, bỏ rất nhiều vốn liếng. Kiểm định bằng phương pháp Cacbon-14 có biên độ dao động thời gian lớn, dĩ nhiên không phát hiện được khác biệt.”

“Nói vậy Cacbon-14 chỉ là kế hoãn binh ư?” Dược Bất Nhiên vỡ lẽ.

“Phải rồi, Bách Thụy Liên ra đòn hiểm, bị Lưu Nhất Minh nắm được sơ hở. Hội công bố kết quả này là để đánh lạc hướng dư luận, tranh thủ thêm thời gian cho chúng ta.”

Dược Bất Nhiên than, “Quả nhiên vẫn phải so phần thiếu mới làm rõ được.”

“Bởi vậy xét đến cùng vẫn phải trông vào tiến triển của chúng ta.” Tôi căng thẳng gõ xuống bàn.

Buổi trưa chúng tôi lên tàu ở Nam Kinh, đến hơn sáu giờ tối thì tới Thượng Hải. Thượng Hải quả không hổ là đô thị lớn quốc tế, tàu hỏa vừa vào thành phố đã thấy cao ốc san sát, đèn nê ông sáng trưng, muôn màu muôn vẻ, đậm hơi thở phương Tây hơn hẳn Bắc Kinh xám xịt. Tôi chưa bao giờ đến đô thị Tây hóa phồn hoa thế này, không khỏi thấp thỏm bồn chồn.

Trong giới cổ vật, Thượng Hải được gọi là đất nước. Nước là nước chảy, ý chỉ tiền. Trước giải phóng có cách nói thế này, hai vùng Dự, Thiểm có lịch sử lâu đời, cực nhiều cổ vật, gọi là “đất báu”, Bắc Bình, Nam Kinh là trung tâm chính trị văn hóa, lắm kẻ biết hàng gọi là “đất biết”; còn nếu muốn bán được giá thì phải tới Thượng Hải, Thượng Hải lại gần biển, nên gọi là “đất nước”. Nhất là buôn bán cổ vật với người phương Tây, buộc phải tới Thượng Hải. Từ khi Thượng Hải mở cửa thông thương với nước ngoài, nó đã chiếm một vị trí không thể thay thế trên thị trường cổ vật. Bởi vậy trên bản đồ cổ ngoạn, Thượng Hải còn được gọi là đầu rồng, đầu rồng gặp nước, đương nhiên rồng bay chín tầng trời.

Trong kế hoạch cải tổ của Lưu Nhất Minh, sàn đấu giá đầu tiên của Minh Nhãn Mai Hoa dự định đặt tại Thượng Hải.

Thế lực Minh Nhãn Mai Hoa ở Thượng Hải khá mạnh, nhưng bên cạnh có Dược Bất Nhiên nên tôi không muốn tìm bọn họ. Mà thực ra tôi cũng chẳng định tìm, giờ người của Minh Nhãn Mai Hoa coi tôi như kẻ thù, không gặp thì hơn.

Rời ga Thượng Hải, chúng tôi bắt một chiếc taxi chạy thẳng đến trường Phục Đán. Bước vào cổng trường đã là bảy giờ rưỡi. Lúc này trời vẫn chưa tối mịt, các sinh viên vừa ăn tối xong, sân trường khá đông đúc. Trên sân bóng rổ đằng xa, vẫn có nhiều sinh viên đang so tài, sinh viên đạp xe ra ra vào vào, các đôi yêu nhau thì ngồi tâm sự trên bãi cỏ. Bảng thông báo gần cổng trường sặc sỡ đủ loại áp phích của các câu lạc bộ, còn cả một dãy hàng rong bán sách cũ và băng cassette.

“Ái chà, tuy không bằng Bắc Đại nhưng cũng được đấy nhỉ.” Dược Bất Nhiên hào hứng nhìn quanh ngó quất, trong khi tôi chỉ lạnh lùng giục gã đi cho mau.

Địa chỉ Đới Hạc Hiên đưa rất cụ thể, có cả số nhà ký túc. Có điều khuôn viên trường quá rộng, nên Dược Bất Nhiên xung phong đi hỏi đường. Gã chỉ hỏi nữ sinh, mà nữ sinh lại thường thích dáng vẻ trai hư của gã. Tổng cộng hỏi năm cô, tất cả đều hết sức phối hợp, giơ cánh tay trắng nõn lên chỉ hướng, còn cười khúc khích như tiếng chuông bạc.

Tôi đoán chừng nếu nán lại thêm một lát, có khi gã xin luôn được điện thoại phòng riêng của người ta cũng nên.

“Mày giỏi thật đấy.” Tôi nửa giễu nửa cảm thán.

“Đó là năng khiếu bẩm sinh.” Dược Bất Nhiên vén tóc thờ ơ đáp.

Đới Hải Yến ở ký túc dành riêng cho nghiên cứu sinh tiến sĩ. Đó là khu nhà cũ cải tạo, chỉ có ba tầng. Tường ngoài đã quét sơn lại, nhưng vài chỗ cá biệt vẫn lộ ra mảng gạch nâu đỏ. Trên tường trổ mấy ô cửa sổ, khung cửa đã cũ, trông như một cái chuồng chim lớn. Trước và sau nhà trồng mấy hàng đại thụ, cành lá sum suê, con đường rải bê tông uốn lượn chạy xuyên qua, cũng ra dáng thâm u tĩnh mịch.

Chúng tôi đang định đi vào, chợt Dược Bất Nhiên giữ tôi lại, kéo ra sau một gốc cây.

“Làm gì thế?”

“Mày nhìn kìa.” Dược Bất Nhiên nói khẽ rồi trở về phía cổng ký túc nghiên cứu sinh.

Một cậu trai hơn hai mươi tuổi mặc âu phục dận giày da, đầu vuốt keo bóng loáng, tay ôm một bó hoa hồng thật to đi lên gác. Các sinh viên đứng xem xúm xít phía sau, cầm máy ảnh hò hét.

Cậu trai mặt búng ra sữa, tươi tắn rạng rỡ. Nhưng tôi lại như rơi xuống hầm băng, run lên bần bật.

Chung Ái Hoa, lâu rồi không gặp.

Giấy Liên Sử bắt nguồn từ Giang Tây, Phúc Kiến, còn được gọi là “giấy nghìn năm, dùng tre non làm nguyên liệu, trắng muốt như ngọc, muôn tờ như một, không bị ố màu, chống mối chịu nhiệt, ăn mực không nhòe, dính nước dễ khô, dùng làm giấy viết hay vẽ đều được.↩

Loại mực có từ thời cổ, được làm từ tre gỗ thông.↩

Liễu Công Quyền (778-865), tự là Thành Huyền người Kinh Triệu, đỗ tiến sĩ vào niên hiệu Nguyên Hòa đời Đường Hiến Tông, nhận chức Hàn lâm viện Thị thự Học sĩ đời Đường Mục Tông sau làm tới chức Thái tử Thiếu sư. Từ nhỏ ông đã giỏi thơ văn, tinh thông các thể chữ triện, thảo, hành, khải, trong đó chữ khải là xuất sắc nhất, trở thành nhà thư pháp tiêu biểu cuối thời Đường.↩

Thực ra Bảo tàng Cố Cung Đài Bắc cũng có một chiếc, nhưng đến năm 1996 mới công khai, trước đó không ai biết cả. (Chú thích của tác giả).↩

Ý nói với Hạc Hiên treo đầu dê bán thịt chó, lừa lọc.↩

Mì cá và đầu dê chần cũng là những món đặc sản vùng Hoài Dương.↩

Tranh vẽ cảnh người đứng ở khe suối trong núi phóng mắt nhìn ra xa.↩

Chương 6
Bí mật phần thiếu

Chung Ái Hoa là kẻ đầu têu gây ra cục diện hỗn loạn này. Nếu không phải hắn dụ tôi tới Trịnh Châu, tất cả rắc rối về sau đã chẳng xảy ra. Hắn đóng kịch cực khéo, quan sát nhạy bén và ra tay quyết đoán, nếu rơi vào thời chiến, ắt sẽ là gián điệp thượng thừa. Chẳng biết Bách Thụy Liên kiếm đâu ra một kẻ như vậy nữa.

Tôi chỉ muốn lao tới dần cho hắn một trận nhừ tử rồi bắt hắn khai ra tất cả.

Tiếc rằng tôi không thể, tên này chỉ là đầu sai trong kế hoạch của Bách Thụy Liên, sau lưng hắn còn một thế lực lớn hơn cả Minh Nhãn Mai Hoa. Nếu giờ tôi ra tay với hắn, chỉ tổ rút dây động rừng. Huống hồ tôi còn nhiệm vụ quan trọng hơn phải hoàn thành.

“Chung Ái Hoa đấy à?” Dược Bất Nhiên hỏi nhỏ. Tôi gật đầu khẳng định.

“Hoa hồng nó ôm là hàng xịn đấy, hay thật...” Dược Bất Nhiên xoa cằm lẩm bẩm, mắt chợt sáng lên, “Năm nay Đới Hải Yến phải tầm ba mươi rồi, lại chưa chồng. Chung Ái Hoa ăn mặc thế này xuất hiện ở đây, chẳng cần nói cũng biết là có dụng ý gì.”

“Thật thế à? Cách nhau gần mười tuổi đấy.” Tôi biết Chung Ái Hoa lắm mưu nhiều kế, rất giỏi lấy lòng người, song không ngờ hắn dám làm đến mức này, đây có coi là mỹ nam kế không nhỉ?

“Mày thì biết gì, nghiên cứu sinh nữ ba mươi tuổi, lại độc thân, rất dễ mắc phải tình chị em. Huống hồ đến mày còn bị nó quay như dế muốn lừa một cô gái già thì khó gì?”

“Chết tiệt...”. Tôi rủa thầm. Nếu Chung Ái Hoa cưa đổ Đới Hải Yến thì chúng tôi coi như hết hy vọng. Giữa người yêu và hai gã cha vơ chú váo không quen không biết, Đới Hải Yến chọn ai chắc chẳng cần phải hỏi nữa. Điều duy nhất an ủi tôi là hiện giờ Chung Ái Hoa chưa đạt được mục đích. Bằng không hắn đã bỏ đi từ lâu rồi. Hắn ôm hoa hồng tới tặng, chứng tỏ vẫn chưa lấy được lòng Đới Hải Yến.

“Làm sao đây?” Tôi buộc phải cầu cứu Dược Bất Nhiên. Tôi rất vụng về trong vấn đề tình cảm, đành nhờ chuyên gia ra tay vậy. Dược Bất Nhiên vê cằm nhìn theo bóng Chung Ái Hoa đi lên gác, cười hì hì bảo tôi, “Đợi xem kịch hay đi.”

Vừa dứt lời, một bó hồng to tướng đã từ trên trời rơi bịch xuống nền xi măng, hoa rơi vung vãi khắp nơi. Các sinh viên xung quanh ồ lên tiếc nuối, xen cả những tiếng reo hò ủng hộ. Chẳng bao lâu sau, Chung Ái Hoa ủ ê đi xuống, song không có vẻ gì là chán nản. Hắn nhìn hoa hồng rơi dưới đất, cặm cụi nhặt cho vào túi ni lông rồi bỏ đi.

Tôi sửng sốt trước tài tiên liệu của Dược Bất Nhiên, “Sao mày biết thằng kia sẽ công cốc?”

“Đơn giản thôi, nó phạm phải sai lầm mang tính chiến lược.” Dược Bất Nhiên giơ ngón trỏ lên lắc nhẹ, “Đới Hạc Hiên chẳng nói đấy ư, Đới Hải Yến luôn phản đối việc chú mình tuyên truyền khí công, còn liên tục viết bài tố cáo gửi báo chí, chứng tỏ cô ta cực kỳ lý trí, có ý thức độc lập cao. Người như vậy phần lớn đều có tiêu chuẩn thẩm mỹ và nhận thức về giá trị rõ ràng, mạch lạc, không dễ bị những thứ thời thượng hay lãng mạn mê hoặc. Chiêu tặng hoa hồng lấy lòng này tầm thường quá.”

Phân tích xong, Dược Bất Nhiên gọi một cô nàng cầm máy ảnh cạnh đó lại, hỏi đầu đuôi sự tình. Cô bé kia hào hứng kể đó là một cậu ấm, chẳng hiểu sao lại phải lòng cô Yến, một ngày ba lần tặng hoa hồng, mỗi lần chín mươi chín bông, kiên trì bền bỉ, đúng là chịu khó đầu tư. Giờ cả trường đang xôn xao đồn ầm lên, ngày nào cũng có người đúng giờ đến đây xem chàng si tình. Tiếc rằng cô Yến có vẻ chẳng ưa gì anh ta, toàn ném hoa ra cửa sổ.

“Anh chàng này đúng là si tình, bị cô Yến phũ như thế mà chẳng hề nản chí, ngày nào cũng đúng giờ đến tặng hoa, bất chấp gió mưa. Nhìn anh ấy cúi xuống nhặt từng bông hoa, chúng em cũng xót cả ruột. Cô Yến tàn nhẫn thật đấy.” Cô nàng đỏ hoe cả mắt, ôm chặt cuốn tiểu thuyết Quỳnh Dao trong tay.

Dược Bất Nhiên ôn tồn an ủi cô bé hồi lâu rồi quay lại bảo tôi, “Chẳng khác phán đoán của tao là mấy. Người thế này không dùng cách thông thường được, hoặc là phải mạnh mẽ lấn át, không để cô ta phản kháng, hoặc phải khiến cô ta cảm thấy mày thông minh hơn cô ta.” Dược Bất Nhiên phân tích đâu ra đấy, song tôi không có năng khiếu về mặt này, chỉ biết hỏi vậy mày định làm thế nào.

Dược Bất Nhiên cười tươi rói, “Giám định thì tao không bằng mày nhưng cưa gái thì mày thua xa tao.”

Hôm nay hơi muộn, tôi và Dược Bất Nhiên tìm một nhà trọ gần đại học Phục Đán nghỉ lại. Gã bảo tôi ở trong phòng đợi, rồi một mình ra ngoài. Gần mười giờ gã mới quay về, còn xách theo mấy bộ quần áo. Sáng sớm hôm sau gã loay hoay trong nhà vệ sinh một lúc lâu, tới khi đi ra, ha, Dược Bất Nhiên đã hoàn toàn thay đổi hình tượng, kính gọng vàng, sơ mi trắng sọc xanh nhạt cài đủ các cúc, rõ ràng là một nhà khoa học Hoa kiều trẻ tuổi từ chối công việc lương cao ở nước ngoài, khăng khăng về nước.

“Chúng ta đi thôi.” Dược Bất Nhiên giục. Tôi đờ ra hồi lâu mới lật đật chạy theo.

Nhờ sức hấp dẫn của Dược Bất Nhiên, chúng tôi dễ dàng hỏi thăm được lịch trình của Đới Hải Yến. Buổi sáng cô ta có tiết dạy, đến trưa ăn cơm xong sẽ đến thư viện đọc sách hai tiếng, ngày nào cũng như ngày nào.

Chung Ái Hoa theo lệ vẫn xuất hiện hai lần vào buổi sáng và buổi trưa, lại có một trăm chín mươi tám đóa hồng bị vứt đi.

Thư viện Phục Đán chia ra hai khu, tự nhiên và xã hội. Tuy chuyên ngành của Đới Hải Yến là Sinh vật học, nhưng cô ta lại hay tới khu xã hội. Hai chúng tôi ăn trưa xong bèn lẳng lặng lẻn vào khu xã hội. Phòng đọc ở đây rộng thênh thang, sáng sủa sạch sẽ. Bên phải là từng dãy giá sách, ở giữa có một tủ quầy dài bằng gỗ vàng nhạt ngăn cách, mấy thầy cô giáo đi đi lại lại giám sát. Bên trái phòng đọc kê hai mươi mấy dãy bàn bằng gỗ phủ sơn và ghế thép không gỉ, lác đác có mấy học sinh và giáo viên đang ngồi, hoặc cắm cúi đọc sách hoặc làm bài tập, không gian lặng phắc như tờ.

Dược Bất Nhiên trỏ vào trong góc, “Kia kìa.”

Tôi đưa mắt nhìn, thấy ngay một cô gái đang cầm sách ngồi đọc cạnh cửa sổ. Da cô ta ngăm ngăm, mũi cao thẳng, trông nhang nhác Đới Hạc Hiên, có lẽ người nhà này đều có gen đẹp trai xinh gái. Có điều cô ta lại đeo cặp kính dày cộp, phải đến năm sáu độ, làm khuôn mặt trông nhỏ xíu.

Dược Bất Nhiên giơ hai ngón tay làm dấu tất thắng với tôi rồi nhặt một cuốn sách tiếng anh dày cộp xuất kích. Tôi ngồi xuống cách đó ba hàng, lẳng lặng quan sát. Chỉ thấy Dược Bất Nhiên đi đến trước bàn Đới Hải Yến, cô ta ngẩng lên, hai người nói chuyện mấy câu, chợt Đới Hải Yến phì cười, không khí hết sức hòa ái. Chung Ái Hoa tán mấy ngày không đổ, thế mà gã chỉ một lúc đã câu được rồi, tôi trông cũng phải phục lăn.

Hai người rì rầm trò chuyện một lúc, sau đó Dược Bất Nhiên vẫy tay tao nhã chào từ biệt, đoạn tủm tỉm cười quay lại ngồi xuống trước mặt tôi.

“Cắn câu rồi à?” Tôi hỏi.

“Thảm bại.” Dược Bất Nhiên xòe tay, song nụ cười vẫn đông cứng trên mặt như kem.

“... Chuyện thế nào?”

Dược Bất Nhiên nghiến răng đáp, “Tao vừa đến gần người ta đã nhận ra ý đồ, nói hai ba câu là đuổi tao đi, không cho tao thể hiện gì cả.” Tôi thần người, chợt nảy ra một ý, bèn vỗ bàn, “Chúng ta bị Chung Ái Hoa lừa rồi.”

Tôi nói hơi to khiến một sinh viên ngồi gần đó tức tối trừng mắt lườm rồi suỵt khẽ. Tôi vội cúi đầu, hạ giọng bảo Dược Bất Nhiên, “Chúng ta tiếp cận Đới Hải Yến làm gì? Để hỏi cô ta về phần thiếu của Thanh minh thượng hà đồ, chứ đâu phải nhòm ngó tài sản nhà họ Đới, cần gì phải tán cô ta? Mấy bông hồng của Chung Ái Hoa làm chúng ta đi lạc hướng rồi.”

Dược Bất Nhiên cũng vỡ lẽ, “Gay rồi, rút dây động rừng...”

“Tao thấy cứ nói thẳng với cô ta là xong, chẳng cần vòng vèo làm gì.”

“Muốn nói mày đi mà nói.” Dược Bất Nhiên trợn mắt.

Tôi ngẫm nghĩ giây lát rồi đứng dậy đến trước mặt Đới Hải Yến. Đới Hải Yến đặt “bộp” cuốn sách trong tay xuống, mỉm cười nhìn tôi, chẳng nói năng gì.

Tôi lịch sự hỏi, “Cô Yến phải không?”

“Anh biết rồi còn hỏi làm gì?” Gương mặt cô ta bầu bĩnh như trẻ con, nhưng miệng lưỡi lại đanh đá. Bấy giờ tôi mới ý thức được nụ cười ấy là thái độ thương hại của kẻ bề trên, giống như Chu Du khi thấy Tưởng Cán đến trộm sách vậy.

Cô ta nói vậy làm tôi chẳng biết tiếp tục thế nào. Suy đi tính lại chán vẫn thấy nói thực là hơn. Tôi bèn ngồi xuống trước mặt cô ta, bình thản nói tiếp, “Chào cô, tôi có vài chuyện liên quan đến Thanh minh thượng hà đồ muốn hỏi.” ﻿

“Anh hỏi một tiến sĩ sinh vật học về cổ vật à?” Đới Hải Yến vặn lại.

“Vì sao tôi lại hỏi cô, chắc cô cũng biết rồi, còn phải hỏi làm gì?” Tôi trả lại cô ta câu chế giễu vừa rồi. Song Đới Hải Yến không giận, chỉ yên lặng quan sát tôi hồi lâu, cặp mắt sau lớp kính cận lóe lên vẻ thích thú, “Đới Hi à?”

“Phải.”

“Anh đi cùng anh chàng Phương Hồng Tiệm vừa rồi đấy hả?”

Tôi ngây ra một thoáng mới hiểu, Phương Hồng Tiệm là nhân vật trong Vòng đời vây bủa*, đem anh chàng tốt nghiệp đại học Clayden nọ ra ám chỉ Dược Bất Nhiên quả là thâm thúy.

“Đúng thế. Chúng tôi đến từ Bắc Kinh, tôi tên Hứa Nguyện, là người của Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa.” Tôi tự giới thiệu.

Đới Hải Yến thoáng ngạc nhiên, “Anh là Hứa Nguyện à?”

“Cô biết tôi?”

“Dạo này báo chí toàn đưa tin về Thanh minh thượng hà đồ, anh thành người nổi tiếng rồi đấy.”

Tôi mừng thầm, một tiến sĩ sinh vật học mà cũng quan tâm tới những tin tức này, đỡ cho tôi phải trình bày. Đoạn cố giữ vẻ bình thản hỏi, “Vậy cô có bằng lòng trả lời vài câu hỏi của tôi không?”

Đới Hải Yến đẩy gọng kính, khéo léo lảng tránh, “Gã đáng ghét ngày ngày tặng hoa hồng cũng đi chung với các anh đấy à?”

“Đó là kẻ thù của tôi.” Tôi quyết định nói thật với cô ta.

Đới Hải Yến hài lòng gật đầu, “Được đấy, ít ra anh cũng không dùng mấy câu nói dối ngớ ngẩn để sỉ nhục tôi.” Rồi chẳng để tôi kịp đắc ý, cô ta đã hếch cằm, “Có điều người ta ngày ba bận tặng hoa hồng. Còn các anh định tặng gì?”

Tôi xòe hai bàn tay trên mặt bàn, “Tôi không thể lấy tình cảm ra đùa, huống hồ cô cũng đâu phải hạng phụ nữ dễ dụ?”

Đới Hải Yến cười khanh khách, nheo mắt lại, “Tạm coi là anh khen tôi vậy, có điều nghe gượng quá đấy.” Cô ta nhìn đồng hồ trên tường rồi đứng dậy, “Sắp đến giờ rồi, tôi phải lên lớp đây. Nếu các anh muốn biết thì sau bữa tối đến ký túc của tôi.”

Cô ta nhận lời dễ thế ư? Tôi không dám tin, vội hỏi gặng, “Nói vậy là cô đồng ý rồi sao?”

“Vì anh là Hứa Nguyện. Ngôi sao mới trong giới cổ ngoạn đã phá vụ án đầu Phật, nhân vật tiếng tăm khơi ra cuộc tranh luận xung quanh Thanh minh thượng hà đồ, kẻ theo đuổi sự thật vén bức màn đen tối của giới cổ vật.” Đó là những danh hiệu báo chí đặt cho tôi.

“Không đến mức như báo chí viết đâu.” Tôi gãi đầu, khiêm tốn nói.

Đới Hải Yến tươi cười gập sách vào, rồi lại nở nụ cười thương hại bề trên, “Đừng hiểu lầm, tôi không có hứng, cũng không ngưỡng mộ gì anh. Tôi nhận lời anh là để mượn cơ hội này nói cho anh biết anh ngu xuẩn đến mức nào.”

Nói rồi bỏ lại tôi ở đó há hốc mồm, Đới Hải Yến đứng dậy đi thẳng. Dược Bất Nhiên chạy đến hỏi tình hình ra sao, tôi nói tối nay chúng ta đến ký túc của cô ta nói chuyện. Gã giơ ngón cái thán phục, “Mày giấu nghề giỏi thật, trông thế mà đã có tám mươi phần trăm phong độ của tao thời đại học rồi đấy.”

Tôi gượng cười lắc đầu, chẳng biết miêu tả cảm xúc của mình thế nào nữa. Cô nàng này không đơn giản, tuyệt đối không đơn giản chút nào.

Sáu rưỡi chiều tan học, Chung Ái Hoa lại mò đến lần nữa, lặp lại quá trình tặng hoa rồi ném hoa, sau đó tiu nghỉu ra về. Đợi đám đông đứng xem tản hết, tôi và Dược Bất Nhiên mới âm thầm đi lên tầng ba, tới trước cửa phòng Đới Hải Yến.

Tôi gõ cửa, bên trong đáp vào đi. Vừa bước vào, tôi và Dược Bất Nhiên đã sững người.

Căn phòng này gần như bản sao phòng thí nghiệm vậy. Trên bàn cũng như cạnh giường xếp từng chồng tài liệu tiếng nước ngoài, trên chiếc tủ thấp kê sát tường bày mấy dụng cụ thí nghiệm, bàn chải và kem đánh răng cắm trong cốc đong. Trên tường còn dán một bức hình giải phẫu cơ thể người, trông rõ mồn một cơ thịt và dây thần kinh. Giờ có bảo trong tủ quần áo cô ta có một bộ xương tôi cũng tin. Phòng nhiều đồ đạc nhưng sắp xếp rất hợp lý, ngoại trừ không có hơi thở cuộc sống ra, có thể nói là hoàn hảo.

Đới Hải Yến đang ngồi trên ghế xoay, gọt táo bằng dao mổ, vỏ táo rủ xuống từng vòng đều tăm tắp, không hề đứt đoạn.

“Mời ngồi.” Cô chẳng buồn ngẩng lên.

Nhưng trong nhà chẳng có cái ghế nào nữa, tôi và Dược Bất Nhiên đành ngồi lên chồng sách. Đới Hải Yến thong dong gọt xong vỏ táo rồi cắt làm ba, chia cho mỗi người một miếng, còn huơ dao trấn an, “Tiệt trùng rồi đấy.” Tôi và Dược Bất Nhiên nhận táo, phát hiện cô chia rất đều, như lấy thước đo vậy.

Đới Hải Yến nhét miếng táo vào miệng ăn hết rồi mới đẩy gọng kính vào đề, “Đới Hạc Hiên cũng cho các anh địa chỉ của tôi à?”

Cô ta dùng từ “cũng” dĩ nhiên là chỉ việc Chung Ái Hoa cũng lấy được địa chỉ từ Đới Hạc Hiên. Tôi cảm thấy chẳng giấu được cô ta chuyện gì, bèn nói thực, “Tôi đánh cược với Đới Hạc Hiên và thắng.”

“Thắng một tên bịp bợm có gì vẻ vang đâu.” Ánh mắt sau cặp kính thoáng vẻ căm ghét, “Anh biết vì sao tôi ghét ông ta không?”

“Vì ông ta lừa gạt người khác.”

“Không, gạt người chỉ là ác, không phải tội lớn. Nhưng thứ ông ta tuyên truyền chỉ có thể miêu tả bằng một chữ ‘ngu’. Trên đời này kẻ ác không đáng sợ, kẻ ngu mới đáng sợ. Đến giờ tôi vẫn không thể hiểu nổi vì sao những lời nhảm nhí đi ngược lại thường thức vật lý và quy luật cơ thể người như thế lại được nhiều kẻ tin tưởng và sùng bái đến vậy, thậm chí nhà báo còn giúp tuyên truyền, quan chức chính phủ thì giúp đẩy mạnh. Thời đại này mà vẫn có người tin vào công năng đặc biệt và khí công, quả là đáng buồn.”

Tôi đoán trước tiên cô ta phải rủa sả Đới Hạc Hiên một trận cho đã nên cũng chẳng nói gì, chỉ gật gù phụ họa.

Ánh mắt Đới Hải Yến nhìn tôi bỗng sắc lạnh, “Anh Hứa Nguyện, anh và Đới Hạc Hiên cũng cá mè một lứa thôi.”

“Sao cô lại nói thế?” Tôi ngạc nhiên hỏi lại.

“Anh kể một câu chuyện ngu xuẩn mà làm cả nước sôi sùng sục, tâng anh lên cái ngai quá khổ với anh. Vậy anh có khác gì Đới Hạc Hiên đâu?”

“Tôi không hiểu.”

“Anh yên tâm. Hôm nay sở dĩ tôi gọi anh đến đây là muốn đập tan nghi vấn sơ hở lỗ chỗ của anh, để anh biết mình ngu xuẩn ở chỗ nào.”

Đới Hải Yến đặt lõi táo lên một chiếc đĩa tráng men, rồi lấy dao mổ chỉ. Tôi để ý thấy chồng sách trước mặt cô khác hẳn các tài liệu kỹ thuật khác, trên cùng là cuốn Minh sử của Trung Hoa thư cục, mười mấy cuốn bên dưới đều là sách văn sử, gáy sách dán nhãn, có lẽ đều mượn từ thư viện Phục Đán.

Cạnh chồng sách này có mấy tờ báo, trong đó nổi bật nhất là Tin chiều thủ đô, hơn nữa lại là số đăng bài vén màn bí mật Thanh minh thượng hà đồ, ngoài ra còn có mấy tờ báo phía Nam và Hồng Kông, đều đăng tải lại bài này.

Đới Hải Yến cầm Tin chiều thủ đô lên vẫy vẫy, “Tôi muốn nói đến bài viết nhảm nhí này của anh. Tôi có ﻿bệnh ưa sạch sẽ, không chịu đựng nổi những thứ ngu ngốc hoặc sai trái. Thanh minh thượng hà đồ lại có liên quan tới nhà họ Đới chúng tôi, nên khi thấy những luận điệu hoang đường này, tôi cứ như mắc xương ở cổ họng. Anh đã tự tìm đến cửa, dĩ nhiên tôi phải xả hết cho đỡ ấm ức!”

Cô nàng này hay thật đấy, thấy người ta nói sai là phải tóm lấy giảng giải rõ ràng mới chịu. Xem ra sở dĩ cô ta chọn tôi chứ không phải Chung Ái Hoa chẳng qua bởi tôi là tác giả bài báo, đáng bị chửi hơn mà thôi. Quả đúng như lời Đới Hạc Hiên, tính tình cô ta có hơi kỳ quái. Nhưng thực ra cũng chẳng có gì là kỳ, cô ta chỉ tích cực quá độ, một lòng muốn theo đuổi sự thật, điều này khá gần với tinh thần “trừ giả giữ thật” của Minh Nhãn Mai Hoa, nên cảm phục mới phải.

Huống hồ tôi chẳng sợ bị cô ta vạch lỗi. Trái lại, nếu cô ta chỉ ra được vấn đề của tôi, chứng tỏ cô ta quả thực đã nắm được manh mối gì đó từ Đới Hi, vậy thì tốt quá.

“Tôi xin nghe.” Tôi trả lời đơn giản.

Đới Hải Yến mở báo ra, “Trong đây anh đã kể một câu chuyện truyền kỳ. Lục Hoàn giữ gìn Thanh minh thượng hà đồ, về sau bị đứa cháu vợ họ Vương lén lút sao lại một bản, rồi bị Vương Thư mua về dâng lên cha con nhà họ Nghiêm. Kết quả thợ bồi tranh của Nghiêm Thế Phiên là Thang Thần phát hiện ra, nên Vương Thư bị giết. Về sau nhà họ Lục sa sút, bản gốc cũng rơi vào tay nhà họ Nghiêm. Con trai Vương Thư là Vương Thế Trinh viết ra Kim Bình Mai đầu độc chết Nghiêm Thế Phiên rồi cắt một cánh tay Nghiêm Thế Phiên và lấy một bản Thanh minh thượng hà đồ đi ngay trong đám tang, sau đó Nghiêm Tung rớt đài, bản Thanh minh thượng hà đồ còn lại bị sung vào nội phủ. Đúng chưa?”

“Đúng rồi.”

“Anh chưa kiểm chứng à?”

“Đâu có, tôi đã tra tư liệu kiểm chứng rồi mà.” Tôi biện hộ.

“Tư liệu anh tra cứu có phải là Tùy bút Hàn Hoa am, Tiêu hạ nhàn ký và Bút ký khuyết danh thời Thanh không?”

Đới Hải Yến rút trong chồng sách văn sử ra ba cuốn ném trước mặt tôi. Nhìn tên sách, tôi thầm kinh ngạc. Những cuốn này đều là bản photo, tuy không hiếm, nhưng được coi là sách cổ chuyên ngành, không phải ai cũng mượn được. Một người học ngành Sinh vật như cô ta mà còn rành hơn cả sinh viên Lịch sử thông thường, quả là hiếm có.

“Phải, đây là nguồn gốc xuất xứ của câu chuyện đó.”

Đới Hải Yến nổi giận đập bàn, “Không thèm phân tích, đối chiếu tài liệu, chỉ biết đọc sao biết thế, ngu, ngu, ngu!” Đoạn trợn trừng hai mắt, như căm tôi đến tận xương tủy. Nghe vậy tôi hơi phật ý, bèn hỏi vặn lại, trong mềm có cứng, “Vậy cô nói xem vấn đề nằm ở đâu?”

“Được! Tôi sẽ chỉ ra từng điều cho anh xem! Thứ nhất, trong câu chuyện anh kể, đứa cháu họ Vương của Lục phu nhân ở trong phủ Lục xem tranh, không đem giấy bút, chỉ âm thầm ghi nhớ, trong vòng mấy tháng, cuối cùng đã vẽ lại được một bản sao, anh viết như thế đúng không?” Tôi gật đầu. Đới Hải Yến nói, “Ngay từ đầu đã sai bét! Anh tưởng người xưa chép tranh là dựa vào trí nhớ à?”

“Lẽ nào không phải?”

“Dĩ nhiên không rồi!” Đới Hải Yến trừng mắt, “Chép tranh và chép sách là hai chuyện khác nhau. Chép sách là sao lại nội dung, chỉ cần nội dung chính xác thì nét bút không quan trọng; song chép tranh lại khác, cách vận bút cũng chính là nội dung. Công việc này cần thành thạo, dù đối chiếu vẽ lại cũng rất khó vẽ giống y như đúc, huống hồ là học thuộc lòng. Một bức tranh rườm rà nhiều chi tiết phức tạp như Thanh minh thượng hà đồ lại càng không thể vẽ lại theo trí nhớ.”

“Biết đâu người ta là thiên tài.”

“Có thể, nhưng tôi tin cách giải thích anh là đồ ngu hơn.” Đới Hải Yến thẳng thừng nói tiếp, “Hồi bé anh có chơi nên không? Nhỏ sáp nến lên giấy, sẽ khiến giấy trở nên trong suốt. Người xưa chép tranh cũng dựa trên nguyên lý này, trước tiên họ sẽ quét sáp ong lên giấy, rồi dùng đấu sắt đổ đầy nước nóng đè lên trên, là đi là lại, để sáp nến ngấm hết vào mặt giấy, khiến giấy trở nên trong suốt. Sau đó người ta sẽ trải tờ giấy đó lên bản gốc, dùng bút đầu nhỏ tô từng nét, rồi nhấc ra lâm mô lại theo bản gốc. Thấy bao giờ chưa? Sao chép một bức mất công như thế, vậy mà gã họ Vương kia lại phục chế được cả bức tranh bằng trí nhớ, đúng là chuyện thần thoại. Lý luận của anh ngay từ đầu đã không vững rồi!”

Nghe đến đó, trán tôi đã lấm tấm mồ hôi. Tính tình Đới Hải Yến tuy nóng nảy nhưng nói câu nào câu nấy rành mạch xác đáng, tôi không phản bác nổi.

Thấy tôi im lặng, Đới Hải Yến chẳng hề thông cảm, trái lại ánh mắt càng thêm gay gắt. Cô lại rút trong đống sách ra một cuốn Yểm châu sơn nhân tứ bộ cảo của Vương Thế Trinh, “Anh còn nói Vương Thế Trinh đầu độc Nghiêm Thế Phiên để trả thù cho cha mình. Giờ tự đọc xem Vương Thế Trinh viết thế nào đi.”

Tôi mở ra xem, thấy một trang có kẹp cái đánh dấu sách, còn dùng bút chì khoanh lại một đoạn. Đây là đoạn trò chuyện vào năm Long Khánh thứ nhất giữa Vương Thế Trinh và người bạn đỗ tiến sĩ đồng bảng với ông - nội các đại học sĩ Lý Xuân Phương - về cái chết của Vương Thư. Vương Thế Trinh nói có ba lý do: một là vì Dương Kế Thịnh, hai là vì Thẩm Luyện, ba là vì Từ Giai. Hai người đầu tiên đều là trung thần bị Nghiêm Tung hại chết, người thứ ba là danh tướng đã lật đổ Nghiêm Tung.

“Xin hỏi trong ba lý do khiến Vương Thư bị giết mà Vương Thế Trinh liệt kê, có cái nào liên quan đến Thanh minh thượng hà đồ không?” Đới Hải Yến hỏi.

“Ừm... có lẽ Vương Thế Trinh không muốn nói.” Tôi vẫn cố phân bua.

Đới Hải Yến cười phá lên, “Được, anh vẫn ngoan cố chứ gì?” Cô ta lại ném ra mấy cuốn Minh sử, vẫn là dùng thẻ đánh dấu, khoanh đoạn bằng bút chì. Tôi lần lượt giở ra xem, là truyện ký về cha con họ Nghiêm, càng xem càng toát mồ hôi.

Đới Hải Yến còn chưa thỏa mãn, tiếp tục truy vấn, “Vương Thư chết vào mùng một tháng Mười năm Gia Tĩnh thứ ba mươi chín, Vương Thế Trinh đưa linh cữu về quê ở Thái Thương, Giang Tô vào ngày hai mươi bảy tháng Mười một rồi ẩn cư từ đó đến năm Long Khánh thứ hai mới lại ra làm quan. Còn Nghiêm Tung vào năm Gia Tĩnh thứ ba mươi mốt đã bị đánh đổ, Nghiêm Thế Phiên bị đày đến Lôi Châu, giữa đường trốn về quê ở Phân Nghi, Giang Tây, đến năm bốn mươi tư thì bị giết. Xin hỏi Vương Thế Trinh ở Giang Tô lấy đâu ra cơ hội gặp Nghiêm Thế Phiên ở Bắc Kinh hay Giang Tây?”

Tôi cứng họng.

“Còn về cái gì thư sinh áo trắng chặt một cánh tay Nghiêm Thế Phiên và lấy đi bức Thanh minh thượng hà đồ, tôi chẳng muốn nói nữa. Xương cánh tay người rất cứng, trước bao nhiêu con mắt nhìn vào mà Vương Thế Trinh có thể cắt đứt một cánh tay cái xác rồi ung dung bỏ đi, anh coi ông ta là gì hả? Linh cẩu châu Phi à?”

Thấy tôi câm như hến, Đới Hải Yến trịch thượng bổ nốt đòn cuối cùng, “Còn một điểm nữa, anh nói Vương Thế Trinh dùng Kim Bình Mai đầu độc Nghiêm Thế Phiên, nhưng trong Minh sử viết rành rành là Nghiêm Thế Phiên bị xử trảm công khai vào năm Gia Tĩnh thứ bốn mươi tư, lấy đâu ra chuyện đầu độc? Đừng nói tới vụ Vương Thế Trinh đến đám ma cắt một cánh tay đem đi?”

Từng luận điểm phản bác nói đâu trúng đấy, đánh cho tôi nổ đom đóm mắt, cứng họng líu lưỡi, không cách nào phản kháng.

“Câu chuyện này của anh sơ hở lỗ chỗ, nếu đem viết tiểu thuyết thì còn được. Nhưng anh lại coi là chính sử, mang ra chất vấn người khác, khiến cả nước ﻿xôn xao lên, thật dở hơi hết sức. Tôi học chuyên ngành Sinh vật mà giở đại mấy cuốn sử bán đầy đường còn nhận ra sơ hở. Mấy chuyên gia các anh não úng thủy hết rồi à?”

Dược Bất Nhiên đặt tay lên vai tôi, tỏ vẻ cảm thông sâu sắc. Gã cũng chẳng dám hó hé, sợ chọc giận Đới Hải Yến.

Những chi tiết này chỉ cần kiểm tra kỹ lưỡng là ra ngay. Nhưng tôi quá tin vào chị Tố nên không kiểm tra nhiều nguồn, chỉ xem qua mấy cuốn sách đã hăm hở viết như đúng rồi. Không ngờ cả câu chuyện đều là bịa tạc, chẳng có căn cứ nào vững chắc. Tôi lúc ấy đúng là bị mỡ heo lấp óc.

Huống hồ những vấn đề này còn do một cô nàng học Sinh vật chỉ ra, khiến tôi chẳng còn lỗ nẻ nào mà chui nữa.

Tôi cúi gằm mặt, tâm trí tức tốc tiêu hóa biến cố bất ngờ này. Nghĩ kỹ lại thì, đây thực ra là chuyện tốt.

Cơ sở dẫn tới nghi ngờ Thanh minh thượng hà đồ là Vương Thế Trinh báo thù cho cha, lấy đi bản gốc từ phủ Nghiêm, không rõ hành tung; bản sao được đưa vào nội phủ, lưu truyền đến nay, trở thành bản trong Cố cung. Nếu câu chuyện này không có thực, há chẳng phải chứng minh Thanh minh thượng hà đồ trong Cố cung là thật ư?

Nhưng ngay sau đó, một vấn đề lại nảy ra: Những sơ hở Đới Hải Yến chỉ ra, tôi không nhận thấy song Minh Nhãn Mai Hoa thiếu gì người tài, Lưu Nhất Minh lại biết nhiều hiểu rộng, sao ông cũng không nhận ra. Bài báo vạch trần bí mật Thanh minh thượng hà đồ của tôi đã khiến Minh Nhãn Mai Hoa cơ hồ sụp đổ, vì sao chẳng thấy Lưu Nhất Minh hay ai đứng ra bác bỏ? Rõ ràng chỉ cần lấy ra mấy cuốn sách như Đới Hải Yến vừa làm là phá tan được lời đồn kia mà?

Chẳng lẽ bức trong Cố cung là đồ giả nên họ không thể biện bạch được?

Lúc này Đới Hải Yến lại buông một câu, kéo suy nghĩ của tôi quay về thực tại, “Câu chuyện của anh đầy sơ hở, không có nghĩa việc này là giả.”

“Gì cơ?” Tôi chẳng hiểu ra sao cả.

“Tuy Vương Thế Trinh không báo thù, nhưng ông ta quả thật có nhiều liên quan tới bản sao Thanh minh thượng hà đồ.” Đoạn cô ta giở một trang trong Yểm châu sơn nhân tứ bộ cảo tục cảo ra, tôi ghé lại xem, phát hiện Vương Thế Trinh đã viết một đoạn về Thanh minh thượng hà đồ, “Thanh minh thượng hà đồ của Trương Trạch Đoan có bản thật bản giả, tôi đều được xem qua. Bản gốc người ngựa xe cộ cầu đường cung điện nhỏ như sợi tóc song bút lực cứng cáp, thoạt đầu rơi vào tay Mặc tướng, sau tịch biên thu vào cung trời, được Mục miếu ưa thích.”

Mặc tướng tức Nghiêm Tung, còn Mục miếu chỉ hoàng đế Gia Tĩnh. Ý nghĩa đoạn này rất rõ ràng, Thanh minh thượng hà đồ quả thực có bản thật và bản sao, Vương Thế Trinh đều đã thấy. Trong đó bản gốc do Nghiêm Tung tìm được, sau đó bị tịch biên vào hoàng cung, rơi vào tay hoàng đế Gia Tĩnh.

Tôi sực vỡ lẽ. Xem ra câu chuyện Vương Thế Trinh báo thù cho cha là giả, nhưng bên trong vẫn bao hàm một phần sự thật. Thanh minh thượng hà đồ quả thực đã ở trong tay Nghiêm Tung, sau đó lại sang tay hoàng đế Gia Tĩnh.

Tôi bèn đọc tiếp, “Bức giả do Hoàng Bưu người Ngô làm ra, có người bảo rằng lấy được bản nháp của Trạch Đoan rồi thêm thắt vào, nhưng so với bản thật có sự khác biệt, mà cũng có độ tinh xảo đáng nhớ riêng, thua kém chỉ ở lực giữa cổ tay và ngón tay mà thôi. Nay nó ở chỗ của em trai tôi. Quyển này mà cho là bản nháp của Trạch Đoan, tựa hồ chưa thấy bản Trạch Đoan. Nói vậy là vì quang cảnh cấm khói lửa cũng không giống, nhưng thế bút cứng cỏi phiêu dật, tuy có chút cẩu thả, nhưng không phải là thứ người thời gần đây có thể làm, có lẽ là quan chi hậu viện họa cùng thời với Trạch Đoan, hai bức đều vẽ cảnh đẹp sông Biện, song có hơn kém.”

Tôi đọc từ từ, càng đọc càng kinh hãi. Theo chuyện kể thì Vương Thế Trinh lấy bản gốc từ phủ Nghiêm đi, hoàng đế Gia Tĩnh lấy bản sao; song trong đoạn tự thuật này thì ngược lại, bản thu được ở nhà Nghiêm Tung là bản gốc, còn bản sao lại ở trong tay em trai Vương Thế Trinh là Vương Thế Mậu, ngay tên người vẽ cũng viết rõ là Hoàng Bưu.

Bất luận là chuyện kể hay tự thuật thì những người đời sau muốn điều tra như chúng tôi cũng đều đi đến một kết luận: Bản gốc và bản sao, một cái ở trong cung, một cái ở trong dân gian, còn về phần cái nào thật cái nào giả thì không rõ. Cuối cùng cuộc điều tra lại quay về điểm xuất phát.

Đới Hải Yến nói, “Trong đây Vương Thế Trinh đã nói rõ, bản sao mà ông ta xem là do Hoàng Bưu người Ngô làm ra. Nhưng Hoàng Bưu cũng không phải tự dưng vẽ được, mà chẳng biết bằng cách nào tìm được một tác phẩm cùng thời đại cùng viện họa cùng chủ đề với Trương Trạch Đoan, lấy đó làm nền, vẽ ra một bức tranh gần giống thật.”

Cô ta nói tới đó, tôi bỗng hiểu ra một chuyện.

Chẳng trách kết quả giám định Cacbon-14 của hai bức tranh trong Cố cung và Bách Thụy Liên lại gần nhau như thế, bởi bất luận là thật hay giả thì đều bắt nguồn từ thời Tống, là sản phẩm của cùng một thời kỳ cùng một viện họa, e rằng ngay chất mực, chất giấy cho đến chất bút đều chẳng khác nhau là mấy.

Tối hôm đó ở bệnh viện 301, Lưu Nhất Minh từng nói bài báo của tôi sơ hở lỗ chỗ, thì ra những sai sót Đới Hải Yến phát hiện, ông ta đã nhìn thấu từ lâu. Bấy giờ tôi còn hơi phật ý, cho rằng nếu thế sao ông không đứng ra chỉ rõ, giờ mới hiểu vì sao cụ Lưu giữ im lặng.

Làm rõ một câu chuyện thì dễ, nhưng công bố sự thật lịch sử trong đó chỉ tổ làm lợi cho Bách Thụy Liên. E rằng Bách Thụy Liên cũng tính trước được Lưu Nhất Minh sẽ làm vậy nên mới cố tình cài cắm để chị Tố kể cho tôi câu chuyện đó, cầm chắc Minh Nhãn Mai Hoa sẽ không lên tiếng phản bác.

Đi một vòng, ngoài chứng minh tôi là đồ ngu ra thì chẳng tìm được gì mới. Hai bức họa của Cố cung và Bách Thụy Liên cái nào thật cái nào giả, chẳng những chưa chỉ rõ được, mà càng mơ hồ hơn.

Tôi ủ rũ lắc đầu, chợt nghĩ chẳng lẽ chị Tố không biết những chuyện này? Dù không mấy tường tận lịch sử, những kiến thức cơ bản về chép tranh hẳn bà ta phải biết, sao lại kể ra câu chuyện vô lý như “gã Vương học thuộc tranh” được? Lẽ nào bà ta muốn truyền tin cho Hoàng Khắc Vũ?

“Anh đã thấy anh sai chưa?” Đới Hải Yến ép hỏi.

Tôi thấy mặt cô ta ửng hồng, khóe mắt đầu môi thấp thoáng nụ cười, có lẽ đang rất khoan khoái vì phê bình được tôi. Để làm rõ một vấn đề chẳng có quan hệ lợi ích gì với mình mà cô ta còn bỏ công tra cứu cả đống tư liệu rồi gọi hai người lạ hoắc đến ký túc của mình trao đổi, tôi không khỏi cảm thấy cô gái này cố chấp với sai đúng đến mức đáng yêu.

“Phải phải, tôi sai rồi.” Tôi thành khẩn thừa nhận sai lầm. Đới Hải Yến gật đầu hài lòng, gom đống sách vương vãi dưới đất lại xếp thành một chồng rồi khoanh tay trước ngực, “Được rồi, anh đi đi.”

Tôi vội níu kéo, “Khoan đã, hôm nay chúng ta hình như vẫn chưa nói đến vấn đề chính thì phải...”

Trận gạch đá vừa rồi chỉ chứng minh tôi đã sai lầm, còn chủ đề chính hôm nay là phần thiếu của Thanh minh thượng hà đồ. Thực ra những lời Đới Hải Yến vừa nói càng khiến tôi nhận rõ, chỉ tìm được phần thiếu mới có thể dẹp yên cuộc tranh cãi thật giả này.

“Hôm nay muộn rồi, tôi phải đi ngủ, để mai hẵng nói.” Đới Hải Yến đuổi khách thẳng thừng, giọng kiên quyết, không cho chúng tôi nói thêm câu nào, nên chúng tôi đành đứng dậy ra về. Sau khi rời ký túc nghiên cứu sinh, thấy tôi lầm lũi chẳng nói chẳng rằng, Dược Bất Nhiên không chịu nổi phải lên tiếng trước, “Cô ả này cũng gớm lắm. Có thể thấy gã rất dè chừng Đới Hải Yến.”

“Còn cần mày bảo à, hôm nay chỉ mình tao ăn chửi, mày thì im thin thít.”

“Mày không nhìn ra à? Cô ả ấy mắc chứng cuồng ngược đãi, phải tìm người để mắng mỏ mới thấy dễ chịu. Lại gặp ngay được đứa cuồng bị ngược đãi như mày, trời sinh một cặp, tao thấy mày nên cầu hôn cô ta quách đi.” Dược Bất Nhiên khoa tay múa chân nói oang oang.

“Đừng nói linh tinh.” Tôi chẳng hơi đâu cãi cọ với gã.

“Mày mới linh tinh ấy. Hôm nay mày chịu nghe chửi để cô ta xả tức, đến mai chắc sẽ cho chúng ta biết về chuyện phần thiếu thôi.” Dược Bất Nhiên ngẩng lên nhìn phòng Đới Hải Yến trên tầng ba.

“Cấm nói cái kiểu như tao lấy thân ra đổi tin tình báo ấy.”

“Cũng thế thôi, ha ha.” Dược Bất Nhiên phá lên cười.

Sực nhận ra mình đang nói chuyện với Dược Bất Nhiên hơi giống lúc chưa trở mặt, tôi kinh hãi vội nhắc nhở bản thân, không được để những biểu hiện của gã che mắt. Tên này là tay sai đắc lực của Lão Triều Phụng, là kẻ thù của tôi. Tuy chúng tôi buộc phải hợp tác, nhưng không có nghĩa là tôi tha thứ cho gã.

Nghĩ tới đó, mặt tôi lạnh hẳn đi. Dược Bất Nhiên quay sang định đùa, thấy tôi đổi sắc mặt thì ngẩn người, rồi hiểu ra ngay, cười hì hì ngậm miệng lại.

Lúc này trời đã tối đen, những ngọn đèn dọc con đường rợp bóng cây bên ngoài ký túc lần lượt sáng lên. Chúng tôi đi trong gượng gạo chưa đầy 10 mét, chợt nghe một giọng nói cất lên từ bụi cây gần đó, “Xin hai anh dừng bước.”

Dược Bất Nhiên đanh mặt lại, thò tay vào trong áo, dấn lên một bước chắn trước mặt tôi, quát hỏi, “Ai đấy?” Khóe mắt tôi hơi giần giật. Giọng nói này quá quen, từng có người gọi tôi là anh Nguyện, là thần tượng, còn động viên tôi đừng từ bỏ lý tưởng theo đuổi chân tướng bằng chính cái giọng này.

Chung Ái Hoa từ sau bụi cây bước ra, chắn ngang đường chúng tôi. Gương mặt hắn không thay đổi gì nhiều, chỉ thiếu vẻ non nớt hăng hái lúc ở Trịnh Châu, dưới ánh đèn đường lại thêm mấy phần thâm trầm và hung ác.

“Chào anh Nguyện. Còn anh là Dược Bất Nhiên đúng không?” Chung Ái Hoa đứng giữa đường thản nhiên chào hỏi chúng tôi. Vẫn gương mặt ấy, chỉ là thái độ nhiệt tình đến ngây ngô đã biến mất, thay vào đó là vẻ thâm trầm lạnh lùng.

“Đúng, tao là Dược Bất Nhiên đây. Tao nổi tiếng thế cơ à?” Dược Bất Nhiên cười hỏi.

“Làm ông nội tức chết, phản bội Minh Nhãn Mai Hoa, hạng phản đồ như anh, muốn không nhận ra cũng khó.” Chung Ái Hoa nghiêm trang nói rồi nhìn lướt qua cả hai chúng tôi, “Hai người vốn là kẻ thù, sao giờ lại đi với nhau?”

“Chuyện người lớn, trẻ con quan tâm làm gì, ngoan ngoãn về nhà làm bài tập hè đi!” Dược Bất Nhiên đốp lại rồi khoác vai tôi, tỏ ý đừng hòng đâm bị thóc chọc bị gạo. Về phần mình, tôi không lên tiếng, cũng không né tránh.

Chung Ái Hoa nhìn lên phòng Đới Hải Yến, than thở, “Xem ra cô ấy nói chuyện rôm rả với hai anh quá nhỉ?”

Dược Bất Nhiên cười đáp, “Dĩ nhiên rồi, chuyện cần biết chúng tao đều biết cả, chuyện không cần biết cũng biết luôn. Có đứa sáng đến tối đến mà chỉ theo sau hít khói thôi.”

Ba chúng tôi trừng mắt nhìn nhau, chẳng nói chẳng rằng. Vì sao hắn đến, vì sao chúng tôi đến, đôi bên đều hiểu cả, chẳng cần nhiều lời. Chung Ái Hoa vất vả theo đuổi mấy ngày vẫn không phá được thành lũy của Đới Hải Yến. Vậy mà chúng tôi đi sau lại tới trước, còn được cô ta mời vào phòng trò chuyện mãi mới trở ra. Chung Ái Hoa chẳng còn lựa chọn nào khác, đành chủ động ra mặt.

Quả nhiên, hắn thở dài hỏi, “Anh Nguyện à, tội gì anh phải làm thế? Minh Nhãn Mai Hoa vứt bỏ gia đình anh, Lão Triều Phụng hãm hại gia đình anh, sao anh phải bán mạng cho họ?”

“Không giúp họ chẳng lẽ giúp quân lừa bịp nhà mày à?” Tôi cười khẩy vặn lại.

“Đúng là tôi lừa anh, nhưng anh nghĩ kỹ mà xem, anh có thiệt cái gì không? Trước đây anh chỉ là một chủ tiệm đồ cổ vô danh tiểu tốt, giờ đã thành anh hùng vén bức màn đen tối bao phủ thị trường cổ vật Trung Quốc, nếu không có chúng tôi trợ giúp, liệu anh có nổi tiếng như cồn thế không?”

“Hừm, bọn mày chỉ muốn mượn tay tao tấn công Minh Nhãn Mai Hoa thôi.”

“Chuyện đó tôi thừa nhận, nhưng tôi cũng đã làm gì có lỗi với anh đâu, đúng không nào?” Nói tới đó, Chung Ái Hoa chìa tay ra, “Tôi thay mặt Bách Thụy Liên hứa với anh, nếu anh gia nhập với chúng tôi, ngày sau Bách Thụy Liên mở ba trung tâm đấu giá cổ vật ở Bắc Kinh, Thượng Hải và Quảng Châu, sẽ cho anh chọn một nơi làm quản lý.”

Chung Ái Hoa cũng mạnh tay thật, dám ra giá cao như thế. Quản lý trung tâm đấu giá là một chức vụ quan trọng, hằng năm chỉ riêng tiền ăn chia cũng đã kiếm bộn.

“Khỏi đi.” Tôi thẳng thừng từ chối không chút do dự.

Chung Ái Hoa dường như cũng lường được phản ứng của tôi, lại quay sang Dược Bất Nhiên, “Anh Nhiên, tuy mới gặp lần đầu nhưng tôi đã tìm hiểu về anh lâu rồi. Nếu anh bằng lòng gia nhập, chúng tôi sẽ sắp xếp cho anh ra nước ngoài, tẩy trắng thân phận, vợ đẹp nhà to do anh chọn cả, suốt đời không phải lo cơm áo.”

Dược Bất Nhiên cao giọng, “Quá đáng vừa chứ, dựa vào cái gì mà Hứa Nguyện được làm quản lý, trong khi đến lượt tao lại bị đuổi đi? Muốn mua mạng ông à, ít ra cũng phải mấy sòng bạc Macao nhé.”

Chung Ái Hoa dường như đã lường được chúng tôi sẽ từ chối, “Đừng hiểu lầm, tôi chỉ hỏi cho phải phép thôi. Như những gì tôi hiểu thì các anh sẽ không chấp nhận những điều kiện thế này.”

“Vậy mày còn chặn đường làm gì?” Dược Bất Nhiên cáu kỉnh gắt, lại đút tay sâu thêm vào ngực áo.

Chung Ái Hoa cười khanh khách, ung dung nói,

“Thực ra tôi chỉ muốn nhờ các anh chút việc nhỏ thôi. Tôi nhất định phải lung lạc được Đới Hải Yến, mà hai anh là hai chướng ngại vật lớn nhất, nên mong rằng...”

Chẳng đợi Chung Ái Hoa nói dứt câu, Dược Bất Nhiên đã sải bước đến trước mặt rút súng chĩa vào đầu hắn, gằn giọng, “Mày muốn làm gì?” Đây là lần đầu tiên tôi thấy Dược Bất Nhiên rút súng, từ một gã trai lông bông thoắt cái đã thành sát thủ hung tợn, khiến tim tôi đập thình thịch vì căng thẳng.

Bị chĩa súng vào đầu song Chung Ái Hoa chẳng mảy may dao động, “Anh Nhiên làm gì cũng thế. Tôi không thích dùng bạo lực như anh, tôi thích dùng đầu óc hơn.”

Dược Bất Nhiên gí súng sát hơn, “Đầu óc hả? Để tao đục cho một lỗ xem đầu óc mày còn dùng được nữa không?”

“Anh có tin tôi đứng yên ở đây cũng giải quyết được hai anh không?” Chung Ái Hoa vẫn thản nhiên. Dược Bất Nhiên cười ha hả, “Cứ thử xem.”

Tôi nhíu mày, Chung Ái Hoa không phải kẻ ngốc, hắn bình tĩnh như thế, hẳn đã chuẩn bị sẵn thủ đoạn nào đó. Nhìn về phía đầu kia con đường hai hàng cây, tôi chợt nghĩ ra một chuyện, kinh hãi hét lên với Dược Bất Nhiên, “Mày mau chạy đi!”

Dược Bất Nhiên nhìn tôi, thoáng ngỡ ngàng. Lúc này đầu kia đường bỗng truyền đến tiếng chân chạy rầm rập, là tiếng giày da nện xuống mặt đường xi măng, hơn nữa có vẻ không ít người.

Là cảnh sát.

﻿Mặt Dược Bất Nhiên thoắt chốc lạnh te, tôi cũng biến sắc.

Dược Bất Nhiên là tội phạm bị truy nã đang bỏ trốn. Chung Ái Hoa muốn đối phó gã chẳng có gì khó, chỉ cần gọi điện báo cảnh sát, gã sẽ bị săn đuổi ráo riết. Hắn chặn đường chúng tôi nói dông dài chẳng qua là để câu giờ, đợi cảnh sát đến.

Dược Bất Nhiên nổi giận dí súng vào Chung Ái Hoa toan bóp cò, Chung Ái Hoa bị gã ấn gập người xuống, song vẫn nhơn nhơn. Thấy cảnh sát đã áp sát, Dược Bất Nhiên không dám nấn ná lâu, vội nhét súng vào trong áo rồi quay lưng chạy biến, chỉ mấy bước đã khuất dạng trong đêm. Cảnh sát chạy tới hỏi Chung Ái Hoa mấy câu ngắn gọn rồi đuổi theo hướng Dược Bất Nhiên vừa chạy.

Giờ chỉ còn lại tôi và Chung Ái Hoa. Hắn hả hê hỏi, “Thế nào? Tôi không dọa suông chứ?” Tôi nhìn hắn, “Dù Dược Bất Nhiên bị bắt cũng là đáng tội. Còn tao, mày định đối phó thế nào?”

Chung Ái Hoa cười đáp, “Anh lại càng dễ.”

Vừa dứt lời, đầu kia đường lại vang lên tiếng bước chân, lần này rất hỗn tạp, tôi trông thấy phải đến hơn chục người, nam có nữ có, còn cả hai người nước ngoài, cổ lủng lẳng máy ảnh, tay lăm lăm giấy bút, chạy đến trước mặt chúng tôi.

Chung Ái Hoa trỏ tôi cao giọng giới thiệu, “Đây đây, bên này thưa các vị, vị này chính là Hứa Nguyện.”

Tất cả ồ lên, đua nhau giơ máy ảnh chụp, đèn flash lóe tanh tách, khiến tôi luống cuống tay chân. Đương sững người thì vô số câu hỏi đã ập đến.

“Anh Hứa Nguyện, gần đây anh đi đâu vậy? Là bị ép buộc hay tự nguyện?”

“Anh nghĩ thế nào về bức Thanh minh thượng hà đồ mà Bách Thụy Liên Hồng Kông định bán đấu giá?”

“Là người vén bức màn đen tối, anh có biết những bí mật bẩn thỉu khác của Minh Nhãn Mai Hoa không?”

“Ngài Lưu Nhất Minh quan hệ với anh thế nào?”

Tôi không kịp nhìn ai, toan lùi lại. Song họ vẫn bám riết, ai nấy cao giọng nêu câu hỏi, câu sau sắc bén hơn câu trước. Chung Ái Hoa chen đến trước mặt tôi, nắm tay tôi hỏi khẽ, “Anh thấy thế nào?”

Tôi trừng mắt nhìn Chung Ái Hoa, ánh mắt như tóe lửa.

Tên khốn này ghê gớm thật!

Từ sau khi đăng tải bài viết vạch trần bí mật Thanh minh thượng hà đồ, danh tiếng tôi đã nổi như cồn. Lưu Nhất Minh sáng suốt kịp thời chuyển tôi tới bệnh viện 301, tránh ánh mắt công chúng, thậm chí cả khi đi Nam Kinh cũng là trong bí mật. Các hãng tin lớn vẫn không biết tôi đang ở đâu, một dạo truyền thông nước ngoài còn cho rằng tôi đã bị bắt hoặc bị giam lỏng. Giữa làn sóng chất vấn nghi ngờ Thanh minh thượng hà đồ, thiếu đi tiếng nói của kẻ khơi mào là tôi thực đáng tiếc, nên giới truyền thông vẫn truy tìm tôi ráo riết, hy vọng mọi được thêm tư liệu.

Chung Ái Hoa tiết lộ tung tích của tôi cho họ, tức thì họ đổ xô đến như ruồi thấy hơi tanh, chỉ chậm hơn cảnh sát một bước. Nhà báo trong nước còn đỡ, những ký giả Macao, Hồng Kông, Đài Loan và các hãng tin quốc tế thấy tin mới thực như chó dại vồ mồi, không dễ gì nhả ra. Một khi bị họ phơi bày hành tung, tôi đừng hòng tiếp tục điều tra nữa.

Chung Ái Hoa quả không nói ngoa, hắn chỉ gọi hai cú điện thoại cho cảnh sát và báo chí là đủ làm tôi cùng Dược Bất Nhiên khốn đốn. Hai quân cờ quyết thắng mà Lưu Nhất Minh và Lão Triều Phụng dốc lòng cài cắm, thế là bị khóa chết.

Chung Ái Hoa nhìn tôi, nửa cười nửa không, “Nhất định anh đang nghĩ tên Chung Ái Hoa khốn kiếp này chỉ gọi hai cuộc điện thoại mà đã khiến mình tiến thoái lưỡng nan, dễ xơi quá nhỉ? Sai rồi! Anh có biết đằng sau hai quyết định ấy cần phải tiến hành điều tra bao nhiêu chuyện, cần bao nhiêu quan hệ, bao nhiêu tính toán không? Những thứ đó không phải công lao của một mình tôi đâu. Anh Nguyện à, giờ anh biết mình đang chống lại một tổ chức lớn mạnh nhường nào rồi chứ? Đầu hàng chưa muộn đâu, đề nghị của tôi vẫn như cũ...”

Hắn chưa nói dứt câu thì “rào rào”, một trận mưa xối xả từ trên trời trút xuống đầu tất cả chúng tôi. Đám phóng viên không kịp đề phòng, đồng loạt la lên. Mái đầu rẽ ngôi bóng mượt của Chung Ái Hoa tức thì ướt sũng, lôi thôi lếch thếch. Tôi cũng ướt như chuột lột, chẳng hơn gì hắn. Sờ tay lên tóc, tôi chợt nhận ra đây không phải nước mưa mà là thứ gì đó nhơm nhớp, bốc mùi gây gây, dính vào đầu rất khó gột sạch.

Mọi người lũ lượt ngẩng lên, ngỡ ngàng thấy trời quang mây tạnh, trăng sao vằng vặc, mây đen mưa rào ở đâu ra. Đúng lúc này một cô gái từ tầng ba ký túc xá ló đầu ra, chậm rãi nói vọng xuống dưới, “Các người đừng hò hét ồn ào dưới đó nữa đi. Lần này chỉ là dung dịch dinh dưỡng, lần sau sẽ là axit đấy.”

Tôi ngước lên thấy Đới Hải Yến đang nhìn xuống, cặp mắt sau lớp kính thoáng vẻ giận dữ, tay còn ôm cái thau rửa mặt. Chung Ái Hoa cũng nhận ra người giội nước là Đới Hải Yến bèn nheo mắt, giơ tay vuốt nước trước trán rồi cao giọng, “Xin lỗi nhé Hải Yến, quấy rầy chị nghỉ ngơi rồi.” Đới Hải Yến chẳng buồn trả lời hắn. Chung Ái Hoa dang hai tay ra nói với đám nhà báo, “Mọi người đừng chen lấn nhau ở đây nữa, quấy rầy các sinh viên và thầy cô giáo nghỉ ngơi, chúng ta ra ngoài từ từ nói chuyện đi, anh Hứa Nguyện đã ra mặt rồi, chẳng lẽ còn trốn được nữa ư.” Câu đùa của hắn khiến cánh phóng viên cười ồ, nhưng tôi lại nghe như một lời uy hiếp. Tôi nhíu mày thầm nhủ, bị đám săn tin này bám riết, e rằng khó mà thoát được. Ngờ đâu đúng lúc ấy, Đới Hải Yến lại gọi với xuống, “Hứa Nguyện, còn không mau lên đi ngủ à?”

Đám người dưới tầng lặng đi. Chung Ái Hoa nhìn - nói chính xác là trừng mắt với tôi, ngạc nhiên ra mặt, không giữ nổi vẻ điềm tĩnh nữa. Đừng nói hắn mà chính tôi cũng đờ ra, chẳng hiểu cô ta đang nói gì.

“Anh mà không lên thì sau này đừng đến nữa.” Đới Hải Yến ném lại một câu rồi rụt vào trong.

Tôi quyết định thật nhanh, vạch đám phóng viên xúm xít xung quanh ra, chạy thẳng lên gác. Chung Ái Hoa phân vân giây lát song không hề ngăn lại, chỉ đứng bên dưới nhìn theo tôi, ánh mắt lấp loáng. Các phóng viên thì đua nhau chụp ảnh tanh tách.

Tôi đi từng bước lên cầu thang, lòng thấp thỏm không thôi. Đới Hải Yến có ý gì? Sao bỗng dưng lại nói vậy? Hơn nữa còn nói trước mặt cả đám phóng viên. Tôi đoán sáng sớm ngày mai các báo sẽ lên bài dài thượt kể về anh hùng đánh đồ giả say mê nữ sinh Phục Đán.

Song tôi không tự luyến đến mức cho rằng cô nàng bỗng dưng động lòng với mình.

Đến trước cửa phòng Đới Hải Yến ở tầng ba, tôi gõ cửa, cửa bật mở. Tôi thấy cô ta đã thay đồ ngủ nền trắng kẻ caro xanh, ngồi trên ghế cầm sách đọc. Dưới chân cô là thau rửa mặt, cũng bốc mùi là lạ như trên đầu tôi. Bên cạnh còn mấy bình hóa chất rỗng không.

“Nhà tắm ở đầu kia hành lang, anh đi gội đầu đi.” Đới Hải Yến nói mà chẳng buồn ngẩng lên, rồi lại bổ sung, “Đây là dung dịch dinh dưỡng để tưới bón cho cây, thành phần chủ yếu là Ammonium sulfate pha với Tricalcium phosphate, không độc.”

Tôi xách thau đi đến đầu kia hành lang. Nhà tắm ở đây chia thành hai bên nam nữ, dùng chung vòi nước bên ngoài, bên cạnh còn một máy nước nóng. Tôi ngửa thau hứng ít nước nóng rồi đặt xuống dưới vòi nước, xối qua đầu một lượt. Nhà tắm lúc nào cũng có người đi qua đi lại, đều là giảng viên hoặc nghiên cứu sinh tiến sĩ trong trường, một người ngoài như tôi trông lạc quẻ ngay. Gội đầu xong, tôi chần chừ giây lát rồi trơ mặt quay vào phòng Đới Hải Yến, lúc khép cửa lại, tôi cảm thấy có mấy ánh mắt tò mò sau lưng.

Đới Hải Yến vẫn đang chăm chú đọc sách. Tôi nhìn qua cửa sổ thấy Chung Ái Hoa đã mất tăm, chỉ ﻿còn mấy phóng viên vẫn lảng vảng dưới đó, thỉnh thoảng giơ máy ảnh lên bấm vài pô, vội đóng cửa kéo rèm thật kín, rồi lại nhận ra thế càng mờ ám hơn.

“Sao cô lại giúp tôi?” Tôi quay lại, băn khoăn hỏi.

Đới Hải Yến hờ hững đáp, “Anh hiểu lầm rồi, tôi chỉ không thích ồn ào thôi.” Đoạn cô ta vén một góc rèm lên nhìn xuống dưới, nói tiếp, “Tôi không biết vừa rồi bên dưới xảy ra chuyện gì, cũng không muốn biết. Có điều nếu tôi khoanh tay đứng nhìn, mai anh sẽ không đến được nữa đúng không?”

“Ừm... phải.” Tôi thừa nhận. Dược Bất Nhiên bị truy bắt, tôi cũng bị lộ tung tích, sẽ khó hành động hơn rất nhiều.

“Tôi ghét nhất là nói nửa chừng lại thôi. Nếu mai anh không tới được thì tối nay nói một lèo cho xong đi.”

Tôi đã nghĩ tới đủ mọi động cơ khiến Đới Hải Yến giúp mình, song thực không ngờ lại là một lý do đơn giản đến vậy. Bèn hỏi, “Cô không sợ lời ong tiếng ve à?” Đới Hải Yến nhìn tôi, như thể vừa nghe thấy một câu hỏi ngớ ngẩn, “Họ bàn tán thì liên quan gì tới tôi?”

Đoạn cô ta gập sách lại, ngáp khẽ, “Mau bắt đầu thôi, tôi còn phải đi ngủ. Nói xong chuyện về Thanh minh thượng hà đồ thì anh đi đâu cứ đi, không liên quan tới tôi.”

Đới Hải Yến là cháu gái dòng đích của Đới Hi, chỉ có cô ta mới biết được manh mối về phần thiếu của Thanh minh thượng hà đồ. Chung Ái Hoa giở đủ mọi trò, phá bĩnh tôi và Dược Bất Nhiên, song lại không lường được tính tình kỳ quái của cô. Thế nên giờ tôi mới ngồi đây, trong khi hắn chỉ đứng dưới nhà lo lắng suông.

Chỉ cần Đới Hải Yến tiết lộ phát hiện của Đới Hi để tôi lần ra manh mối phần thiếu, tôi sẽ giành lại được quyền chủ động, xáo tung sự sắp xếp của Bách Thụy Liên.

“Được, được.” Tôi lại ngồi xuống chồng sách, hai tay đặt lên đầu gối, hai mắt nhìn thẳng, bình ổn hơi thở, như một đứa bé đợi nghe dạy dỗ. Đới Hải Yến dựa vào xô pha, hai tay khoanh lại, cặp chân dài trắng muốt dưới lớp đồ ngủ duỗi thẳng như một con mèo Ba Tư lười biếng. Đám ký giả bên ngoài có nghĩ nát óc cũng không tưởng nổi trong phòng bây giờ lại là cảnh tượng hữu tình thế này.

Đới Hải Yến lên tiếng, “Lúc chiều tôi đã chứng minh sai lầm ngớ ngẩn anh phạm phải với bản Thanh minh thượng hà đồ đang lưu truyền. Giờ tôi muốn nói rằng anh cũng chẳng hiểu gì về bức tranh này.”

Tôi đã chuẩn bị sẵn tâm lý đón nhận những luận điệu trịch thượng của cô ta nên chỉ lặng thinh lắng nghe.

“Muốn làm rõ vấn đề này phải kiểm tra một chút, tôi hỏi anh nhé, cái tên Thanh minh thượng hà đồ nghĩa là gì?”

“Thanh minh ý chỉ tiết Thanh minh theo nông lịch, thượng hà ý nói viếng mộ. Chủ đề bức tranh này là cảnh phồn hoa bên bờ sông Biện vào tết Thanh minh dưới thời Bắc Tống ở Biện Lương.” Tôi trả lời.

“Sai rồi, sai hoàn toàn.” Đới Hải Yến lắc đầu.

“Sai ở đâu?” Tôi ngỡ ngàng. Đây không phải tôi tự tiện nói bừa, tất cả sách lịch sử và lịch sử nghệ thuật đều giải thích như vậy mà. Cô ta nói sai hoàn toàn là sao?

Đới Hải Yến cúi xuống lục tìm trong đống sách tham khảo mượn từ thư viện, rút ra một cuốn Nghệ thuật cổ điển Trung Quốc tuyển chọn. Cuốn sách này khổ rất to, in ấn cũng đẹp, Đới Hải Yến nhanh nhẹn giở đến trang Thanh minh thượng hà đồ, tôi thấy bức tranh dài được chia thành bốn phần, in song song trên hai mặt giấy, tuy không rõ như ảnh giám định, nhưng vẫn thấy được đủ các chi tiết, có thể coi như bản rõ nhất trên thị trường hiện nay.

Cô xoay bức tranh tới trước mặt tôi, móng tay ngón trỏ bàn tay phải vạch lên mé phải bức tranh. Tôi để ý thấy vị trí cô chỉ vẽ năm con lừa, mỗi con thồ hai sọt than trên lưng đang được người dắt vào thành Biện Lương.

Người xưa xem tranh từ phải sang trái, chỗ này rơi vào phần bên phải bức tranh, tương đương với đoạn mở đầu của Thanh minh thượng hà đồ.

“Chỗ này... có vấn đề gì?”

“Đã chỉ rõ thế mà anh vẫn chưa nhìn ra à?” Đới Hải Yến chế nhạo, “Thanh minh theo nông lịch đã là cuối xuân, sắp sang hè đến nơi. Người thời Tống chỉ dùng than sưởi ấm vào mùa đông, mùa hè đưa than vào thành làm gì?” “Chưa chắc là để sưởi ấm, cũng có thể là nhóm bếp nấu cơm mà.” Tôi thận trọng giải thích.

“Được, anh xem tiếp chỗ này đi.”

Ngón tay Đới Hải Yến trỏ vào giữa bức tranh, hai bên bờ sông Biện ở đây đã khá phồn hoa, nhiều hàng quán đông đúc, trong đó có mấy quán rượu, cờ rượu phấp phới, khách khứa ùn ùn, thấp thoáng thấy cả mấy vò rượu lớn, nét vẽ tỉ mỉ tinh tế. Đới Hải Yến gõ vào mấy chỗ trên đó, tôi thấy có ba lá cờ rượu có thể đọc được chữ “rượu mới”, có lẽ cũng giống như bảng quảng cáo hiện nay, rêu rao rằng mình là hàng mới.

“Rượu mới nghĩa là rượu dùng lương thực mới chín ủ nên. Bất luận nguyên liệu là cao lương, lúa mì, gạo nếp hay gạo tẻ thì vào tiết Thanh minh, những thứ này đều chưa chín, lấy đâu ra rượu mới?” Đới Hải Yến chỉ ra vấn đề thứ hai.

“Chuyện này...” Tôi cứng họng. Cô nàng này không hổ là dân Sinh vật, người bình thường sẽ khảo chứng từ bút pháp hoặc phong cách, chỉ có cô ta một mình một kiểu, đưa ra nghi vấn từ góc độ lạ lùng này.

Chẳng để tôi kịp ngẫm nghĩ, Đới Hải Yến lại trỏ vào chỗ thứ ba trên bức tranh. Đó là một chiếc cầu cong bằng gỗ, tên là cầu Vồng, không có trụ cầu, thân cầu cong cong như cầu vồng, bắc ngang sông Biện bên ngoài thành Biện Lương. Trên cầu nô nức người qua xe lại, hai bên cầu đều là sạp hàng, vô cùng náo nhiệt.

“Thấy chưa? Mấy sạp hàng đó bán gì?”

“Dưa hấu bổ đôi.” Tôi đáp.

“Anh bảo thời Tống có nhà kính không? Có ăn được dưa hấu vào tiết Thanh minh không?” Mắt quan sát của Đới Hải Yến cực kỳ nhạy bén, khiến tôi thực sự cạn lời. Cách tư duy phân tích này đúng là ngoài sức tưởng tượng. Trước đây tôi từng nói, chỗ khó nhất trong giám định thư họa là nghệ thuật không có quy tắc cố định, mọi người chỉ bình phẩm về mực, cách vận bút, lên màu vân vân mà thôi, một cái cây anh nói là cứng đờ, tôi nói là phóng khoáng, không thể phán định đúng sai, đành so về bề dày kinh nghiệm. Song những nghi vấn mà Đới Hải Yến liệt kê ra đều là sự thực khách quan phi nghệ thuật tính, là chứng cứ hai năm rõ mười.

Xem ra Đới Hải Yến đã tìm được khá nhiều tài liệu từ Đới Hi, phương pháp khảo chứng này quả khiến tôi được mở mang tầm mắt.

“Vậy theo cô thì thanh minh nghĩa là gì?” Tôi không giải thích nữa, chỉ hỏi.

“Tranh này không vẽ cảnh xuân, mà là cảnh thu. Còn hai chữ thanh minh ý nói thịnh thế thanh minh, đây là cái tên Trương Trạch Đoan đặt ra để ca ngợi nền cai trị của Tống Huy Tông. Giờ chẳng phải cũng thế ư? Người dân an cư lạc nghiệp, ca hát thanh bình, vân vân đều là lời sáo mà thôi.”

“Vậy thượng hà thì sao?”

“Cái đó càng đơn giản hơn. Sông Biện rẽ nhánh từ cửa Lạc ở Tây Kinh, theo cổng Tây Thủy ở hướng Tây Nam chảy vào thành, qua cổng Cựu Trinh, cầu Châu, cuối cùng chảy ra theo cổng Đông Thủy, tiếp tục chảy về phía Đông. Nó chảy qua cả kinh thành Đại Tống, ngang với sông ngự, nên được tôn xưng là thượng hà.”

Tôi nhắm mắt lại để tiêu hóa những kiến thức này rồi hỏi, “Cứ coi như cô nói đúng, hai chữ thanh minh và thượng hà giải thích như thế đi, nhưng liên quan gì đến phần thiếu?”

“Liên quan nhiều chứ.” Giọng Đới Hải Yến vẫn đều đều mà kiên định, “Anh nhìn mé trái tranh mà xem.”

Đó là phần cuối của Thanh minh thượng hà đồ, vẽ ﻿một ngã tư, xe ngựa như nêm, cửa hàng bốn góc phố cũng đông như trảy hội. Nhưng đi về bên trái thêm một quãng, quang cảnh bỗng vắng bặt, chỉ còn toàn giấy trắng, tất cả những người sưu tầm đều ghi lời bạt và đóng dấu lên đó.

“Anh không thấy Trương Trạch Đoan dừng bút ở chỗ này quá đột ngột sao? Con đường ở mé trái chỉ vẽ một nửa, ngay cái cây trước cửa hiệu cũng chỉ có nửa tán. Thế này không giống như vẽ xong, mà giống bị xén mất một đoạn hơn.”

“Nhưng đây cũng chỉ là suy đoán phải không?” Tôi rụt rè hỏi, chỉ sợ mình hỏi ngu.

Đới Hải Yến nhìn tôi, “Anh muốn bằng chứng chứ gì? Trương Trạch Đoan vẽ cảnh vật chạy dọc hai bên bờ sông Biện, từ ngoại ô thành Biện Lương vào đến trong thành, ở góc Đông Nam Biện Kinh. Ông ta muốn khắc họa cảnh tượng thịnh thế thanh minh, đáng lý không thể bỏ qua một cột mốc quan trọng của Biện Kinh được.”

“Gì cơ? Phủ Khai Phong à? Hay chùa Đại Tướng Quốc?” Tôi không rõ lắm về lịch sử triều Tống, chỉ biết mấy địa danh quen thuộc trong chuyện kể rong thôi.

“Hồ Kim Minh.” Đới Hải Yến gõ ngón tay lên phần bên trái để trống của Thanh minh thượng hà đồ.

Hồ Kim Minh thì tôi biết, đó là một hồ nước vuông vắn, chu vi chín dặm ba mươi bộ, nằm bên ngoài cổng Tây Thủy ở góc Tây Nam Biện Lương, bờ Nam sông Biện. Thủy quân hoàng gia thường diễn tập ở đây, mỗi năm từ mùng một tháng Ba đến mùng tám tháng Tư còn cho dân chúng vào du ngoạn xem các trò chơi dưới nước, lại thường tổ chức các giải đua thuyền, là nơi cực kỳ náo nhiệt ở Biện Lương, đại để giống với sân vận động công nhân và cung thể thao Thủ đô ngày nay.

Dù không phải dân nghiên cứu, cũng thường nghe thấy cái tên hồ Kim Minh này trong các câu chuyện kể rong như Thủy Hử, Dương gia tướng, Tiết Cương phản Đường, Bao Công v.v... Tôi chợt nghĩ ra Trương Trạch Đoan còn có một tác phẩm khác tên là Kim Minh trì tranh tiêu đồ. Có thể thấy ông ta cũng nghiên cứu rất kỹ về hồ Kim Minh.

Đới Hải Yến nói, “Hồ Kim Minh là địa điểm chính trị quan trọng để thể hiện quân uy triều đình, cũng là chốn vui chơi giải trí của dân chúng Biện Lương, lại nằm bên bờ sông Biện. Trương Trạch Đoan muốn khắc họa thịnh thế thanh minh, vẽ cảnh sắc sông Biện ngoài ngoại ô lại bỏ sót một điểm quan trọng như hồ Kim Minh, chẳng lạ lắm ư? Anh vẽ một bức phố dài mười dặm ở Bắc Kinh, liệu có bỏ qua Vương Phủ Tỉnh không?”

Tôi biến sắc, “Ý cô là bức Thanh minh thượng hà đồ này quả thực đã bị cắt mất một đoạn vẽ cảnh hồ Kim Minh và cổng Tây Thủy phải không?”

“Tôi chẳng những biết phần thiếu vẽ những gì, còn biết nó dài bao nhiêu cơ.” Đới Hải Yến tự đắc khoe.

“Chuyện đó cô cũng biết được ư?” Tôi giật bắn mình. Lẽ nào tấm thiếp Đới Hi viết đã rơi vào tay Đới Hải Yến? Bằng không sao cô ta biết rõ vậy?

“Phân tích thì biết thôi. Trước khi Thanh minh thượng hà đồ rơi vào tay Nghiêm Tung, từng được một danh nhân thời Minh cất giữ, người này tên gọi Lý Đông Dương, còn để lại hai lời bạt. Anh biết chứ?”

Tôi gật đầu. Lúc nghiên cứu ảnh giám định, tôi đã đối chiếu kỹ những lời đề bạt và dấu đóng qua các đời, trong đó có cả của Lý Đông Dương. Lý Đông Dương là danh thần hai triều Hoằng Trị và Chính Đức, cũng là một nhà sưu tầm có tiếng.

“Anh có nhớ ông ta viết gì không?”

Tôi lắc đầu, tôi chỉ quan tâm tới dấu đóng và mối liên quan giữa các lời bạt, phần nội dung đều đọc qua loa, không lưu ý. Dù sao những lời bạt đó chẳng qua cũng chỉ ca ngợi tài vẽ, giám định giá trị, tiện thể tâng bốc bản thân mấy câu thôi.

Đới Hải Yến nói, “Bởi thế mới bảo anh ngu xuẩn. Trong lời bạt, Lý Đông Dương có viết một câu quan trọng, rằng tranh rộng chưa đầy thước, dài hai trượng có lẻ”. Tôi nhíu mày cố nhớ lại, hình như đúng là có một đoạn như thế, nhưng con số cụ thể thì không nhớ rõ.

Đới Hải Yến rút máy tính ra bấm nhoay nhoáy, “Một thước thời Minh là 0,32 mét hiện nay. Dài hai trượng có lẻ, ta cứ coi là hai trượng ba đi. Tính ra thì khi Lý Đông Dương cất giữ, bức họa này dài khoảng 7,36 mét.”

Nghe con số này, tôi đứng phắt dậy, mặt tái đi. Thanh minh thượng hà đồ hiện nay chỉ dài 5,28 mét, ngắn hơn bản Lý Đông Dương nói đến 2,08 mét! Cũng có nghĩa là bức danh họa này đã bị cắt mất gần một phần ba! Tôi thực không ngờ phần thiếu này lại dài đến thế.

Đới Hải Yến lại nói, “Tính theo tỉ lệ xích trên Thanh minh thượng hà đồ, đổi 2,08 mét này thành khoảng cách thật trong thành Biện Lương, vừa khớp với đoạn đường từ hồ Kim Minh đến cổng Tây Thủy.”

Theo giải thích của Đới Hải Yến, kết luận đã hiện ra rõ rành rành. Thanh minh thượng hà đồ vốn còn một phần dài 2 mét về phía trái, vẽ cảnh hồ Kim Minh đến cổng thành. Khi Lý Đông Dương thời Minh sưu tầm, nó vẫn còn nguyên vẹn, nhưng sau đó tới thời Gia Tĩnh, khi Vương Thế Trinh trông thấy thì đã khuyết. Trong mấy chục năm ngắn ngủi từ thời Chính Đức đến thời Gia Tĩnh, kiệt tác này đã bị người ta cắt làm đôi.

Tôi lập tức nhớ tới Tống Huy Tông vốn có một lời đề tựa đóng dấu song long, nhưng trên bản hiện nay không còn nữa, nghe nói là bị cắt mất, chưa chừng cũng mất vào lúc đó. Nếu thế thì phần thiếu này không chỉ có tác dụng phân định thật giả mà riêng bản thân nó cũng có giá trị kinh người! Gần một phần ba bức Thanh minh thượng hà đồ còn gì! Lại cả ngự bút của Tống Huy Tông nữa!

Lời bạt của Trương Trạch Đoan có lẽ chẳng cách Tống Huy Tông là mấy, e rằng cũng bị cắt đi rồi.

Phát hiện này của Đới Hi thực sự quá quan trọng. Tôi kích động đi qua đi lại trong phòng mấy lần, hòng bình ổn tâm trí. Trái lại Đới Hải Yến chỉ lạnh lùng ngồi nhìn, như vừa thảo luận chuyện thường ngày vậy.

Đang đi bỗng tôi khựng lại, nhận ra một vấn đề then chốt. Đới Hi đã chứng minh sự tồn tại của phần thiếu một cách hoàn hảo, nhưng nó ở đâu? Nếu tôi không tìm được thứ này thì dù có chứng minh hoàn hảo tới đâu, cũng chẳng còn ý nghĩa.

Nghĩ vậy, tôi hỏi Đới Hải Yến, “Ngoài khảo chứng được nội dung và độ dài của phần thiếu, cụ tổ nhà cô có nhắc gì tới tung tích nó không?”

Đới Hải Yến ngạc nhiên nhìn tôi, “Anh nói gì cơ?”

“Đới Hi, cụ tổ nhà cô ấy. Chẳng phải ông ấy là người đầu tiên phát hiện Thanh minh thượng hà đồ không hoàn chỉnh sao?”

Nghe câu này, nụ cười của Đới Hải Yến tắt lịm, cô khoanh hai chân lại, “Anh tưởng những điều hôm nay tôi nói đều là biết được từ Đới Hi sao?”

“Ấy... không phải ư?”

Đới Hải Yến cười nhạt đứng dậy, “Sao trên đời này lắm đồ ngu tự cho mình là đúng thế nhỉ? Nói cho mà biết, tuy tôi là cháu dòng đích của Đới Hi nhưng về tổ tiên mình, tôi cũng chỉ biết những nội dung như trong ghi chép của cụ Đới Dĩ Hằng mà thôi, ngoài ra không còn gì cả.”

Lần này đến lượt tôi ngỡ ngàng. “Vậy những phát hiện cô vừa nói là nghe được ở đâu thế?”

Đới Hải Yến hếch cằm, “Nghe cách dùng từ đủ thấy anh cổ hủ thế nào rồi. Anh nghĩ phụ nữ không thông minh bằng đàn ông hả? Anh cho rằng người nay không hơn được người xưa chắc? Nói cho mà biết nhé, những điều đó đều do tôi tự nghiên cứu từ hồi cấp ba đấy.”

Tôi kinh ngạc không kém lúc biết Thanh minh thượng hà đồ còn một phần nữa. Một nữ sinh cấp ba không ngờ lại có thể nghiên cứu một vấn đề chuyên sâu như thế, quả là thiên tài. Đới Hạc Hiên từng nhắc tôi rằng cô gái này học nhiều hiểu rộng, song tôi đâu ngờ cô lại xuất chúng đến mức này.

“Sao cô lại nghĩ tới việc nghiên cứu về nó?”

Đới Hải Yến đáp, “Chương trình học cấp ba quá ﻿dễ với tôi, nhàn nhã quá nên tôi định tìm việc gì đó để làm. Tình cờ tìm thấy bút ký của cụ Đới Dĩ Hằng, phát hiện được lời bàn của Đới Hi về Thanh minh thượng hà đồ, tôi bắt đầu tìm kiếm tấm thiếp của cụ, nhưng không thấy ở đâu trong nhà cả. Thế là tôi quyết định tự phá giải bí ẩn này, mất cả một học kỳ thu thập tư liệu, một học kỳ khảo chứng, những gì nói với anh hôm nay, tôi đã phải mất một năm mới tìm ra được đấy.”

“Đã vậy sao cô không công bố?” Tôi thắc mắc, lúc cô ta học cấp ba là khoảng những năm 80, vậy mà trước giờ tôi chưa từng nghe bất cứ một bình luận nào về chuyện này trong giới thư họa cả.

Đới Hải Yến nhún vai khinh khỉnh, “Công bố làm gì? Bấy giờ tôi chỉ là học sinh cấp ba, tiếng nói không có trọng lượng. Giới cổ vật các anh giống như động khỉ trong vườn thú, không cho người ngoài gia nhập đã đành, mà giữa người mình với nhau cũng phân biệt đối xử. Họ chỉ nhìn danh tiếng, lai lịch chứ không nhìn vào nội dung. Tôi đã gửi bài tới mấy tạp chí, cũng từng liên hệ với chuyên gia trong giới học thuật, đều như ném đá xuống giếng. Trong các ngành xã hội không có chân lý, toàn xét lý lịch để chia vai vế cả! Những thứ đó không thể tính chính xác, không sao lượng hóa, chỉ dựa vào lập luận, ai phải ai trái cũng xập xí xập ngầu. Từ đó trở đi tôi đã quyết định chọn ngành tự nhiên, lý luận khoa học phải dựa vào logic chặt chẽ, người vai vế lớn đến đâu mà nói 1+1=3 cũng không được. Trong thế giới này, tôi có thể tự gây dựng giá trị của mình.”

Chẳng trách Đới Hải Yến thái độ với tôi như vậy, thì ra cô ta vẫn để bụng việc bị phớt lờ thời cấp ba.

Tuy đã bỏ xã hội theo tự nhiên từ lâu, nhưng chuyện năm xưa cứ canh cánh trong lòng cô. Tôi phát biểu linh tinh trên báo thì được truyền thông tâng bốc, trong khi cô có phát hiện động trời lại chẳng ai nhìn đến, dĩ nhiên ôm ấm ức trong lòng, muốn tranh luận với tôi cho ra nhẽ.

“Chẳng trách hôm nay cô nói nhiều với tôi như thế.” Tôi cảm khái.

Đới Hải Yến liếc tôi, “Kiến thức của anh về Thanh minh thượng hà đồ đúng là nông cạn hết chỗ nói, nhưng dù sao anh cũng có quan hệ mật thiết với nó, nhất định sẽ chăm chú lắng nghe tôi. Tôi chỉ công bố thành quả nghiên cứu của mình cho những người biết trân trọng giá trị của nó thôi.”

“Nhưng tên Chung Ái Hoa kia cũng sẽ trân trọng thành quả nghiên cứu của cô mà. Sao cô không cho hắn biết?”

Đới Hải Yến xùy một tiếng, “Nếu hắn đến hỏi thẳng, có lẽ tôi sẽ nói. Nhưng hắn lại giả vờ giả vịt theo đuổi tôi, còn làm đỏm vuốt keo, ngày ngày tặng hoa hồng, chẳng những coi thường IQ của tôi, mà còn giẫm đạp lên thẩm mỹ của tôi.”

Bấy giờ tôi mới yên tâm, xem ra không cần lo Đới Hải Yến sẽ nói với Chung Ái Hoa về phần thiếu của Thanh minh thượng hà đồ nữa.

“Vậy cô có thể khảo cứu ra tung tích tấm thiếp của Đới Hi không?” Tôi khấp khởi hỏi. Cô nàng này thần thông quảng đại, đến độ dài phần thiếu của Thanh minh thượng hà đồ còn tính ra được, chưa chừng lại có manh mối khác.

Tiếc rằng Đới Hải Yến lắc đầu, “Việc này tôi không giúp được anh đâu. Tấm thiếp của cụ tổ nhà tôi thất lạc lâu rồi, có lẽ là lưu lạc trong dân gian, cũng có thể đã bị hủy hoại trong chiến tranh. Ghi chép của cụ Đới Dĩ Hằng không cung cấp được manh mối nào, người nhà họ Đới chúng tôi cũng đã thử đi tìm, song chẳng ai tìm ra cả.”

Tôi thất vọng tràn trề, đây là vấn đề quan trọng nhất, vậy mà không thể làm rõ được. Đới Hải Yến đẩy gọng kính hỏi, “Đới Hạc Hiên cũng không biết à?”

“Ông ta nói mình chỉ là dòng thứ, dù Đới Hi hay Đới Dĩ Hằng có để lại tài liệu gì, cũng chẳng đến lượt ông ta.”

“Cũng biết thân biết phận đấy.” Đới Hải Yến cười khẩy, “Họ Đới chúng tôi quê gốc ở Tiền Đường, mà chi nhà Đới Hạc Hiên đã dời tới Hà Nam từ lâu, đến trước giải phóng mới quay lại Nam Kinh. Thế nên trong tộc phả họ Đới đã tách chi này ra riêng, không liên quan đến chi ở Tiền Đường.”

“Ờ..” Tôi chợt thấy là lạ, như thể vừa bỏ qua manh mối nào đó, nhưng gãi đầu nghĩ mãi không ra, bèn cau mày vắt óc cố nhớ. Thấy tôi vò đầu bứt tai suy nghĩ, Đới Hải Yến phì cười thành tiếng rồi đứng dậy, quả quyết nói, “Những gì muốn nói tôi đã nói xong rồi. Anh đi đi, sau này đừng đến làm phiền tôi nữa.”

“Cảm ơn cô.” Tôi chân thành cảm tạ. Tôi và cô ta vốn không quen biết, được cung cấp bao nhiêu manh mối thế này đã là thu hoạch trên cả mong đợi rồi.

Đới Hải Yến xua tay, chẳng hiểu ý là đừng khách sáo hay đừng nói dông dài.

Tôi đang định đi thì nghe tiếng gõ cửa. Mở cửa ra liền thấy mấy viên cảnh sát. Họ rút thẻ cảnh sát ra, nói rằng vừa rồi có người thấy tôi cùng Dược Bất Nhiên đi vào ký túc này nên muốn đưa tôi về phối hợp điều tra.

Xem ra Dược Bất Nhiên đã trốn thoát, tôi cũng chẳng biết cảm giác của mình là tiếc nuối hay mừng rỡ nữa.

Dù sao thì đi cùng cảnh sát cũng có thể tránh bị đám phóng viên làm phiền. Thế nên tôi ngoan ngoãn đi theo cảnh sát, để Đới Hải Yến đóng sầm cửa lại sau lưng. Lúc đi qua hành lang, tôi thấy có mấy cánh cửa mở he hé, có lẽ từ hôm nay trở đi, trong trường sẽ rộ lên hàng loạt lời đồn thổi, may mà Đới Hải Yến chẳng buồn để tâm.

Vừa rời khỏi ký túc, đã thấy đèn flash lóe lên tanh tách khắp bốn bề, rồi cả đống phóng viên hào hứng xúm lại. Cảnh sát buộc phải xua họ đi mới đưa được tôi vào xe. Chẳng biết sáng mai họ sẽ viết thế nào, anh hùng đánh đồ giả nửa đêm lẻn vào khuê phòng nghiên cứu sinh tiến sĩ rồi bị bắt chăng?

Tới đồn công an, tôi lấy chứng nhận của cục Tám bộ Công an ra, khiến đám cảnh sát giật mình, vội gọi điện xác thực. Chẳng bao lâu sau họ đã trả chứng nhận lại cho tôi, thái độ cũng dịu hẳn đi. Đây là bùa hộ mệnh Phương Chấn cho tôi, dĩ nhiên không thể giả được. Tôi nói với họ rằng mình và Dược Bất Nhiên chỉ tình cờ cùng đi vào ký túc xá, còn về phần tôi tới đó làm gì thì xin lỗi không thể tiết lộ được.

Cảnh sát ghi lại lời tôi rồi cho về. Suốt dọc đường về khách sạn, tôi luôn có cảm giác bị bám đuôi, nên tới quầy lễ tân bèn giơ chứng nhận ra, nói rằng mình đang thực hiện một nhiệm vụ cơ mật, bất luận ai hỏi thăm cũng không được cho biết số phòng. Nhân viên trực quầy hoảng hốt vỗ ngực bảo đảm sẽ làm đúng như tôi dặn.

Trở về phòng, tôi sực nhớ ra di động của mình vẫn giắt trên người Dược Bất Nhiên. Cảnh sát không biết điều này nên nhất định không nghe lén. Tôi bèn dùng điện thoại bàn gọi vào số mình, chuông reo gần chục tiếng Dược Bất Nhiên mới bắt máy. Tôi nghe hắn thở hồng hộc, như vừa chạy một đoạn dài.

“Mày đâu rồi?” Tôi hỏi.

“Mày không biết thì hơn, tóm lại tao tạm thời rất an toàn. Thằng ranh Chung Ái Hoa kia báo cảnh sát làm tao phải chạy tháo thân, mệt quá đi mất, bao nhiêu năm không chạy mệt thế này.”

“Tao cũng bị phóng viên bám đuôi rồi.”

“Khốn thật.” Dược Bất Nhiên tức tối, “Về sau mày định thế nào?”

Tôi đắn đo giây lát, cảm thấy không cần giấu giếm, bèn kể vắn tắt cho gã nghe phát hiện của Đới Hải Yến. Nghe xong, Dược Bất Nhiên hỏi, “Đại Tề thông bảo của Đới Hi cũng mất tích cùng tấm thiếp đúng không?”

“Đúng.”

“Hoàng Khắc Vũ đã có Đại Tề thông bảo, chưa chừng cũng biết tung tích tấm thiếp kia đấy.”

Phải rồi! Sao lúc nãy tôi không nghĩ tới điểm này nhỉ! Hai thứ này vốn được Đới Hi cất cùng nhau mà. Sau khi ông ta nhảy xuống sông tự tử, người tìm được Đại Tề thông bảo chưa chừng cũng biết tung tích tấm ﻿thiếp. Tuy chuyện đã qua nhiều năm, chẳng biết Đại Tề thông bảo đã qua tay bao nhiêu người, Hoàng Khắc Vũ chưa chắc đã rõ, song đây là manh mối duy nhất của chúng tôi hiện giờ.

“Chắc chắn mày sẽ bị cảnh sát theo đuổi, chúng ta tạm thời không thể gặp nhau được, cho tao mượn điện thoại dùng ít bữa nhé.” Rồi chẳng đợi tôi đồng ý, Dược Bất Nhiên đã cúp máy, hẳn là lại gặp phải tình huống khẩn cấp.

Tâm trạng tôi khá mâu thuẫn. Vốn dĩ tôi chỉ mong gã bị cảnh sát bắt rồi đưa ra xét xử, song giờ lại mừng thầm vì gã trốn được. Vừa rồi khi Chung Ái Hoa xuất hiện, Dược Bất Nhiên đã bước lên chắn trước mặt tôi, phản ứng tức thời của con người thường không dễ gì giả vờ, hành động của gã khiến tôi thực chẳng biết nghĩ sao.

Không nghĩ được thì đừng nghĩ nữa, việc chính quan trọng hơn. Tôi vội vàng gọi điện về Bắc Kinh cho Phương Chấn, thuật lại ngắn gọn tình hình ở Phục Đán, để y có lời với cảnh sát Thượng Hải, tránh gây rắc rối cho tôi. Phương Chấn đồng ý.

Tiện thể tôi hỏi han tình hình cụ Lưu. Phương Chấn kể rằng ngày ngày Lưu Nhất Minh đều cùng cục trưởng Lưu tới các cơ quan ban ngành và nhà riêng của lãnh đạo, hết sức bận rộn, giờ đã uống thuốc an thần đi ngủ rồi. Tôi vốn định báo cáo tình hình với cụ Lưu để xin ý kiến, nghe Phương Chấn nói vậy thì đành thôi. Lại hỏi y có cách nào liên lạc với Hoàng Khắc Vũ ở Hồng Kông không, Phương Chấn bèn cho tôi một số điện thoại.

“Cụ Hoàng đằng đó thế nào rồi?” Tôi thuận miệng hỏi. Sau khi bùng lên vụ tai tiếng về Thanh minh thượng hà đồ, Lưu Nhất Minh ở lại trấn giữ Bắc Kinh, còn Hoàng Khắc Vũ phải tới Hồng Kông vật lộn trong lòng địch.

Song Phương Chấn hỏi một đằng lại trả lời một nẻo. Y nói hiện giờ những tranh luận xung quanh Thanh minh thượng hà đồ ngày càng lan rộng, kết quả giám định Cacbon-14 cũng không dẹp yên nổi, cấp trên đã quyết định mở một triển lãm giao lưu văn hóa vật thể giữa Bắc Kinh và Hồng Kông, nhân dịp này đưa Thanh minh thượng hà đồ tới Hồng Kông tiến hành đối chiếu giám định.

Nhà nước dĩ nhiên không chấp nhận đổi chất công khai, nhưng cũng không thể bất chấp dư luận. Vừa hay Hồng Kông còn năm năm nữa là trở về với Trung Quốc, nên cấp trên mới nghĩ ra cái cớ giao lưu văn hóa, để các bên đều chấp nhận được, Thanh minh thượng hà đồ cũng có thể danh chính ngôn thuận đưa sang Hồng Kông.

Song quyết định này cực kỳ đáng ngại với Minh Nhãn Mai Hoa, chứng tỏ họ đang mất đi quyền nắm giữ cục diện.

Tôi không còn nhiều thời gian nữa.

Phương Chấn không muốn bình phẩm về Hoàng Khắc Vũ, nhưng nghe thái độ của y, e rằng Hoàng Khắc Vũ ở Hồng Kông cũng không phát huy được mấy hiệu quả. Từ sau khi Minh Nhãn Mai Hoa đổi thành Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa, cũng cắt đứt quan hệ với Hồng Kông, mấy chục năm nay chẳng còn sức ảnh hưởng ở đó nữa. Giờ đây giới cổ vật Hồng Kông hoàn toàn là sân khách của Minh Nhãn Mai Hoa.

Nghĩ ngợi một thoáng, tôi lại hỏi, “Có thể nghĩ cách gì đó kiềm chế bớt hoạt động của Chung Ái Hoa không?” Cứ để tên nhãi ấy nhởn nhơ khắp nơi, có ngày lại nhảy ra phá bĩnh tôi chưa chừng. Lần này Phương Chấn trả lời ngay, “Hắn là công dân Hồng Kông, hơn nữa hiện giờ cũng chưa gây ra chuyện gì phạm pháp, khó bắt giam lắm.” Ngừng một lát, y lại nói, “Nhưng nếu cậu muốn Dược Bất Nhiên sa lưới thì cực dễ.”

Xem ra bộ máy nhà nước mạnh hơn tôi tưởng tượng nhiều. Đây vốn là cơ hội ngàn năm khó gặp, nhưng tôi phân vân giây lát lại trả lời rằng tạm thời chưa cần vội, cứ để gã lại đó có việc cần dùng. Phương Chấn chỉ ừm một tiếng, không hề gặng hỏi. Thấy thế tôi thở phào nhẹ nhõm, nếu y hỏi tại sao, tôi thực chẳng biết phải đưa ra lý do nào thuyết phục nữa.

“Vậy có cách nào tra được lai lịch Chung Ái Hoa không?” Tôi chuyển chủ đề. Chung Ái Hoa tuy là dân Hồng Kông nhưng nhìn cách ăn nói cư xử, nhất định đã lớn lên ở Đại Lục, phong cách ấy không thể bắt chước được. Phương Chấn bèn đáp sẽ thử tìm trong đăng ký hộ tịch.

“Tôi hiểu rồi. Nếu có kết quả, anh bảo tôi ngay nhé.” Tôi nói.

“Cẩn thận đấy.” Phương Chấn dặn bằng giọng đều đều, như đang nói chuyện công việc. Nhưng tôi biết, người này xưa nay không bao giờ nhiều lời. Chẳng hiểu câu này của y ý nói cẩn thận với Chung Ái Hoa hay với Dược Bất Nhiên nữa.

Đặt ống nghe xuống, tôi lại quay số Hoàng Khắc Vũ, nghe thấy tiếng tổng đài mới sực hiểu ra ở đây không có dịch vụ gọi đường dài quốc tế, muốn gọi phải ra bưu điện. Tôi đành lên giường đi ngủ, sáng mai tính tiếp. Vốn tưởng lòng ngổn ngang muôn mối như thế sẽ tha hồ mơ linh tinh nhưng lạ một điều là tôi ngủ say như chết đến tận sáng, chẳng mơ mộng gì. Thực ra từ sau khi rời núi Tử Kim, tôi không còn bị ác mộng đeo đẳng nữa.

Sáng hôm sau, tôi vừa mở cửa phòng đã thấy một vật đen sì dưới đất, nhặt lên xem thì là máy nhắn tin, bên trong còn lưu một câu: “Mày dùng cái này để liên lạc nhé.”

Chẳng biết Dược Bất Nhiên làm cách nào đưa được thứ này tới đây. Máy nhắn tin chỉ liên lạc được một chiều, tôi bị động tiếp nhận tin tức, đối với kẻ đang trốn truy nã như gã thì phương thức liên lạc này an toàn hơn. Tôi bèn giắt nó vào thắt lưng rồi nhanh chóng rời khách sạn. Vừa ra khỏi cửa đã thấy một đám phóng viên lao tới, hỏi đủ thứ chuyện. May mà trước lúc xuất phát tôi đã liên lạc với hãng xe du lịch Thượng Hải đặt một chiếc taxi Santana. Tôi không nói một lời, đợi xe trờ tới lập tức lên xe đi thẳng. Các phóng viên không có sẵn ô tô, không kịp đuổi theo, ai nấy tức lồi mắt.

Tôi chạy thẳng đến bưu điện Hồng Khẩu, làm thủ tục gọi đường dài quốc tế rồi chui vào buồng điện thoại không người, quay số Hoàng Khắc Vũ tại Hồng Kông.

Đầu kia bắt máy rất nhanh, trong ống nghe giọng Hoàng Khắc Vũ vẫn sang sảng, song đầy vẻ mệt mỏi. Tôi nói mình là Hứa Nguyện, đầu kia liền hỏi ngay,

“Cậu cứu Yên Yên ra chưa?”

Tôi nói Đới Hạc Hiên đã rút đơn, chẳng bao lâu nữa cô sẽ được thả. Hoàng Khắc Vũ hỏi tôi đang ở đâu, tôi đáp rằng Thượng Hải. Tức thì ông ta nổi sùng, mắng tôi một trận như tát nước, hỏi vì sao tôi không ở lại Nam Kinh với Hoàng Yên Yên.

Tôi chẳng hơi đâu giải thích, đợi ông ta mắng chán mới hỏi ông ta lấy được Đại Tề thông bảo ở đâu. Hoàng Khắc Vũ vặc lại: “Cậu hỏi chuyện này làm gì?” Tôi phát cáu đáp, “Còn làm gì nữa, dĩ nhiên là điều tra về Thanh minh thượng hà đồ rồi! Ông đưa Đại Tề thông bảo cho tôi mà chẳng nói rõ gì cả, làm tôi suýt nữa mắc bẫy Đới Hạc Hiên. Giờ là lúc ngàn cân treo sợi tóc, mấy lão tiền bối các vị có gì làm ơn nói thẳng ra, đừng vòng vo ám chỉ nữa được không!”

Nghe tôi trút giận, Hoàng Khắc Vũ lặng thinh, không hề mắng lại. Trong ống nghe vẳng lại một tiếng thở dài, rồi Hoàng Khắc Vũ chậm rãi nói, “Được lắm, oắt con nhà cậu đủ lông đủ cánh rồi, dám mắng cả tôi cơ đấy. Tôi kể cho cậu là được chứ gì.”

Thì ra đồng Đại Tề thông bảo này Hoàng Khắc Vũ mua được ở Thượng Hải từ những năm 50. Bấy giờ ông ta đi công cán đến Thượng Hải, đương bàn công chuyện trong một cửa hàng văn vật khu Hạp Bắc, tình cờ chứng kiến một cuộc thu mua. Một ông cụ đến cửa hàng văn vật bán đồ, đeo cặp kính đồi mồi tròn, mặc áo khoác ngắn màu đen, thoạt nhìn đã nhận ra là dân buôn đồ cổ. Đi cùng ông ta là một thanh niên gánh hai hòm gỗ lớn. Ông ta run rẩy đặt từng món đồ lên mặt quầy.

﻿Hoàng Khắc Vũ đứng bên cạnh quan sát, hiểu rõ vì sao ông ta run tay. Những kẻ buôn bán cổ vật này nếu phải bán đi thứ mình trân quý thì còn đau đớn hơn cắt ruột. Nhưng cảnh ngộ bắt buộc, họ cũng không thể lựa chọn. Bấy giờ vừa giải phóng, toàn quốc đều đang cải tạo trên diện rộng, giới cổ ngoạn cũng không tránh nổi. Minh Nhãn Mai Hoa còn phải đổi thành Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa, huống hồ những cửa tiệm nhỏ. Họ chỉ có hai lựa chọn, một là sát nhập vào cửa hàng văn vật, công tư hợp doanh; hai là bán đồ cho cửa hàng văn vật. Hiển nhiên ông ta đã chọn cái sau.

Hoàng Khắc Vũ liếc qua thấy những thứ ông ta đem đến không xoàng, nào bình gốm chắp màu* giữa thời Minh, nào lư đồng nào Phật ngọc thời Thanh, nào ấn vuông thời Hán, mảnh ngói thời Tần, còn mấy bức tranh chữ, đủ các thể loại, mang ra chợ có thể được giá hời.

Phụ trách thu mua là một gã trai trẻ, ông cụ đặt từng món lên quầy thận trọng bao nhiêu thì hắn cẩu thả bấy nhiêu, tiện tay cầm lên xem lung tung cả. Ông lão bày hết một hòm ra, gã kia bèn cầm bút lên nói, mỗi món năm đồng, tổng cộng hai mươi món là một trăm đồng. Ông cụ cuống lên nói đồng chí không thể tính như thế được, văn vật đâu có giá ấy. Gã kia trợn mắt đáp quy định của chúng tôi ở đây là vậy. Ông cụ mở một cuộn tranh ra đánh xoạch, nói rằng đây là Khê biên đối đàm đồ* của Tôn Khắc Hoằng, trước đây phải bán hơn tám mươi đồng bạc, rồi lại cầm một thỏi mực lên giới thiệu, đây là mực tùng do Tra Sĩ Tiêu chính tay đề chữ, chỉ riêng hai thứ này đã phải hơn hai trăm đồng bạc rồi.

Gã kia sốt ruột vung tay, “Đó là dưới xã hội cũ, toàn tính theo tiền mồ hôi xương máu của nhân dân bị bọn địa chủ phong kiến bóc lột cả. Giờ không theo lệ ấy nữa. Một món bốn tệ, ông còn dài dòng thì giảm xuống ba tệ, ông tự liệu đi.” Ông cụ tức điên giậm chân nói không bán nữa. Gã nụ cười nhạt, “Ông không bán cho cửa hàng văn vật thì còn bán được đi đâu? Giờ tôi sẽ gọi điện tới các cửa hàng khác, dặn họ cứ bán theo giá ấy. Xem xem ông đi nhanh hay tôi gọi điện nhanh.” Ông cụ giận quá, đứng trước cửa hàng khóc rống lên.

Hoàng Khắc Vũ ngứa mắt không chịu nổi bèn mắng cho tên kia một trận. Bấy giờ rất nhiều nhân viên ở cửa hàng văn vật đều là người của Minh Nhãn Mai Hoa, Hoàng Khắc Vũ đã lên tiếng, gã kia liền nín thin thít. Cuối cùng hai hòm văn vật của ông cụ cũng được tính một mức giá chấp nhận được. Ông cụ vô cùng biết ơn Hoàng Khắc Vũ, lấy trong ngực áo ra một túi lụa đỏ, bên trong có một đồng tiền.

Vừa thấy đồng tiền, Hoàng Khắc Vũ đã trợn tròn mắt nhận ra Đại Tề thông bảo khuyết góc trong truyền thuyết. Ông cụ đặt đồng tiền vào tay Hoàng Khắc Vũ nói đây là bảo vật trấn tiệm của chúng tôi, vẫn giấu kỹ đến nay. Giờ thế đạo thay đổi, giữ lại cũng vô dụng, anh là người biết hàng, hiểu được giá trị của nó, xin anh cứ giữ lấy, bảo quản nó cho tốt, đừng để uổng phí nó. Dứt lời ông cụ vịn tay thanh niên kia, liêu xiêu rời cửa hàng văn vật.

“Đó là tiệm đồ cổ nào?” Tôi hỏi.

Hoàng Khắc Vũ đáp, “Tôi không nhớ nữa. Nhưng cậu có thể hỏi thăm anh chàng kia.”

“Anh ta tên gì?”

“Tên Lưu Chiến Đấu, giờ là phó thư ký của Hiệp hội giám thưởng thư họa Thượng Hải, người phụ trách tại Thượng Hải của nhà họ Lưu.”

Tôi ngạc nhiên, không ngờ người như vậy cũng ở trong Minh Nhãn Mai Hoa, hơn nữa còn có địa vị cao thế. Đương định hỏi Hoàng Khắc Vũ thêm câu nữa thì ông ta nói rằng phải đi rồi vội cúp máy.

Tôi hơi do dự. Từ sau khi sự việc Thanh minh thượng hà đồ nổ ra, sản nghiệp của Minh Nhãn Mai Hoa trên khắp cả nước đều lao đao. Tất cả bọn họ đều cho rằng tôi chính là kẻ khơi mào ra mối họa lần này. Truyền thông càng tâng bốc tôi, họ lại càng căm hận. Lưu Nhất Minh hiểu điều đó nên mới bảo tôi đừng viện đến thế lực của Minh Nhãn Mai Hoa mà hãy âm thầm điều tra. Giờ nếu tôi tìm tới Lưu Chiến Đấu thì cũng ngang bằng tự tiết lộ hành tung.

Nhưng rồi tôi lại nghĩ, những phóng viên kia chắc chắn đã lên bài, nên thực ra tôi đã lộ rồi, còn trốn lánh gì nữa. Vào lúc cấp bách này, đâu thể đắn đo cân nhắc nhiều thế được.

Trong bưu điện có sẵn danh bạ, tôi dễ dàng tra được địa chỉ của Hiệp hội giám thưởng thư họa Thượng Hải, bèn đến đó ngay.

Hiệp hội giám thưởng thư họa Thượng Hải nằm trên đường Hoài Hải khu Hoàng Phố, là một ngôi nhà ba tầng kiểu Pháp, xanh trắng đan xen, trước đây là nhà riêng của một thương nhân người Anh, hai bên đường trồng đầy ngô đồng Pháp, phong cảnh khá đẹp. Tôi đến nơi, báo với người ở phòng Văn thư là tìm Lưu Chiến Đấu rồi lấy chứng nhận của cục Tám bộ Công an ra.

Có chứng nhận này đúng là tiện thật. Nhân viên văn thư vừa thấy mấy chữ thếp vàng nọ, lập tức chỉ cho tôi phòng làm việc của thư ký Đấu. Tôi đi tới gõ cửa, bên trong vọng ra tiếng mời vào. Tôi đẩy cửa bước vào, thấy cách bày biện rất giống phong cách căn biệt thự của Lưu Nhất Minh ở Tiểu Thang Sơn, đơn giản trang nhã, trên tường treo mấy bức thư pháp rồng bay phượng múa, lạc khoản đều là các lãnh đạo cao cấp. Bệ cửa sổ quay về phía mặt trời bày mười mấy chậu hoa. Một người đàn ông trung niên đang cầm kéo tỉa lá.

“Chào ông, tôi là Hứa Nguyện.” Tôi vào đề ngay.

Nghe cái tên này, người trung niên quay phắt lại. Đầu ông ta chải mượt, môi mỏng như hai lưỡi dao, mặt tròn xoe nhưng chẳng thấy một nếp nhăn, hẳn là phải giữ gìn chăm chút lắm. Ông ta đăm đăm quan sát tôi rồi ngồi xuống trước bàn làm việc, cất kéo vào ngăn tủ, cầm mảnh khăn lên lau kính, săm soi thêm hai phút nữa mới cười nhạt, “Tôi tưởng ai, hóa ra là người nổi tiếng. Cậu lại tìm thấy món hàng giả nào nên mới đến chỗ tôi đúng không?”

Nghe giọng điệu này, tôi cũng đủ hiểu thái độ của ông ta. Lúc tôi nằm tĩnh dưỡng ở bệnh viện 301, suýt nữa đã bị người của Minh Nhãn Mai Hoa xông vào dần cho một trận, lần này Lưu Chiến Đấu không đuổi tôi ra đã là tốt lắm rồi. Có điều cũng chẳng trách được, cả Hội lao đao vì tôi thế này, là tôi có lỗi với họ.

Tôi nén giận trình bày mong muốn của mình, nói rằng hy vọng có thể tra ra được tên ông cụ năm xưa hoặc địa chỉ cửa hiệu, tốt nhất là tìm được ông ta. Lưu Chiến Đấu sầm mặt hỏi, “Ông Hoàng sai cậu đến đây, định lôi chuyện cũ rích từ thời nảo thời nào ra làm nhục tôi à?” Tôi vội phân bua rằng mình không có ý đó, tôi đang điều tra một việc vô cùng quan trọng, rất cần đến thông tin kia.

Lưu Chiến Đấu mỉa mai, “Việc của cậu dĩ nhiên là quan trọng rồi, suýt nữa cậu đập vỡ nồi cơm của cả Minh Nhãn Mai Hoa kia mà. Nếu tôi giúp cậu, nhỡ đâu cậu lại viết cho bài báo, có phải chết tôi không.” Dứt lời ông ta ngả người ra lưng ghế, đặt hai tay lên bụng, “Xin lỗi, chuyện về cửa hàng văn vật đã mấy chục năm, tôi không nhớ nữa.”

Quả nhiên họ vô cùng cảnh giác tôi, chỉ sợ hở ra câu gì lại sinh chuyện. Tôi thầm thở dài, nói đây là việc cụ Lưu giao phó, liên quan tới an nguy của Minh Nhãn Mai Hoa, nếu ông không tin thì cứ hỏi cụ ấy.

Cứ ngỡ lôi tên Lưu Nhất Minh ra, ông ta sẽ phối hợp. Ngờ đâu Lưu Chiến Đấu nheo mắt, từ chối thẳng thừng, “Cậu định lôi ông cụ ra dọa tôi đấy à? Tôi nói cho mà biết, hồi trước ở cửa hàng văn vật, một ngày tôi phải xử lý mười mấy vụ thu mua, làm sao nhớ nổi mấy ﻿chuyện vặt vãnh ấy. Dù chính cụ Lưu đến đây hỏi, tôi cũng không nhớ được đâu.”

Tôi cạn lời. Nhớ ra hay không chỉ mình ông ta biết, người khác chẳng làm gì được. Thấy tôi bối rối, ông ta thoáng hả hê, rồi trở ra cửa, “Cậu đi đi, đừng nói là nhà họ Lưu chúng tôi chèn ép anh hùng đánh hàng giả nhà cậu nhé.”

Thấy Lưu Chiến Đấu chẳng nể nang gì, tôi đành rầu rĩ đi ra, thầm tính nếu không xong thì đành gọi điện cho cục trưởng Lưu vậy. Tay Lưu Chiến Đấu này có vẻ quan liêu, để cục trưởng Lưu ra mặt thì hơn.

Vừa rời cổng, tôi đã nghe máy nhắn tin kêu “bíp bíp”, vội mở ra xem, thấy một câu: “Đến tìm Lưu Chiến Đấu à?” Tôi ngẩng lên nhìn quanh, thấy người qua kẻ lại, ngô đồng xào xạc, chẳng có gì lạ. Nhưng tôi biết nhất định Dược Bất Nhiên đang lảng vảng đâu đó gần đây, âm thầm bám theo mình, chỉ sợ cảnh sát phái người mặc thường phục theo dõi tôi nên mới không ra mặt.

Ngay lập tức, tin nhắn thứ hai bay đến, “Mua một lạng quả dành dành, một gói trà đen, mười hạt sồi rồi quay lại.”

Tiểu thuyết của Tiền Chung Thư, nhà văn nổi tiếng Trung Quốc, đã được dịch giả Sơn Lê chuyển ngữ và xuất bản tại Việt Nam. Tác phẩm xoay quanh cuộc đời của Phương Hồng Tiệm, một kẻ luôn cho mình hơn người nhưng trong cuộc sống lại gặp nhiều chuyện không như ý muốn. Trong thời gian du học ở châu Âu, anh ta học hành chểnh mảng, bốn năm mà đổi đến ba trường ở London, Paris và Berlin. Để có cái ăn nói với người nhà, trước khi về nước, anh ta đã bỏ ra ba mươi đô la Mỹ để mua một tấm bằng tiến sĩ rởm từ “đại học Clayden” của Mỹ. Từ đó người Trung Quốc dùng từ “đại học Clayden” để chỉ văn bằng giả, đại học rởm...↩

Bình gốm chắp màu: trước tiên vẽ lên gốm Thanh Hoa rồi tráng men nung ở nhiệt độ cao, sau đó lại dùng màu khoáng vẽ nốt vào những chỗ hoa văn còn khuyết và tô kín những chỗ trống rồi nung lần nữa ở nhiệt độ thấp. Gốm chắc màu rất phù hợp với phong cách thẩm mỹ của người thời Minh.↩

Tranh vẽ cảnh trò chuyện bên bờ suối.↩

Chương 7
Phát hiện chân tướng

Một lạng quả dành dành, một gói trà đen, mười hạt sồi ư?

Tôi ù ù cạc cạc, cái gì đây? Đông y có đơn thuốc thế này à? Ba thứ này chẳng có gì hiếm hoi, liệu có lay động nổi Lưu Chiến Đấu không? Hay có người gửi tin nhắn nhầm?

Còn đương phân vân, tin nhắn thứ ba đã nhảy ra giục giã, “Không còn thời gian đâu.”

“Thôi đành lành làm gáo vỡ làm muôi vậy...” Tôi đeo lại máy nhắn tin vào thắt lưng.

Tuy ba thứ kia khá phổ biến, nhưng gom được cũng chẳng phải dễ. Tôi ghé vào hiệu thuốc gần đường Hoài Hải, chịu đựng ánh mắt khinh miệt của chủ quầy để mua một lạng quả dành dành, sau đó lại tới tiệm tạp hóa mua một hộp trà đen đóng gói (người ta không bán lẻ từng gói), cuối cùng mặt dày đếm lấy mười hạt sồi trong hiệu bán đồ khô.

Bỏ cả ba vào một túi ni lông nhỏ, tôi quay lại gặp Lưu Chiến Đấu lần nữa. Lưu Chiến Đấu đang vui vẻ gọi điện thoại, thấy tôi quay lại vẫn không ngừng nói, chỉ bực bội khoát tay ra ý đuổi đi.

Tôi lặng thinh đặt túi ni lông lên bàn, mấy quả dành dành và hạt sồi lăn ra, còn để lộ nửa gói trà.

Nói cũng lạ, vừa thấy ba thứ đó, Lưu Chiến Đấu bỗng biến sắc. Ông ta nói qua loa mấy câu rồi vội vã dập máy, trừng mắt nhìn tôi tóe lửa.

“Cậu có ý gì?”

“Ông muốn tôi nói thẳng ra không?” Tôi chẳng hiểu gì cả, nhưng vẫn cố tình úp mở.

Lưu Chiến Đấu đứng ngồi không yên, cứ như đám chậu cảnh trên cửa sổ đã dời hết sang ghế ông ta vậy. Tôi nửa cười nửa không, ung dung nhìn thẳng Lưu Chiến Đấu. Không chịu nổi ánh mắt tôi, ông ta hạ giọng, “Rốt cuộc cậu muốn thế nào?”

“Nghe nói phương thuốc này giúp cải thiện trí nhớ nên tôi mang đến cho ông.” Tôi cân nhắc câu chữ rồi nói ngắn gọn, thế này vừa có uy lại đỡ sợ lỡ lời.

Quai hàm Lưu Chiến Đấu giần giật, một lúc sau gương mặt trắng trẻo của ông ta mới miễn cưỡng nặn ra được một nụ cười, “Ai chà, cậu đi rồi, tôi nghĩ kỹ lại mới láng máng nhớ ra. Nếu cụ Lưu đã sai cậu điều tra, tôi cũng đâu thể để cụ thất vọng.” Tôi thầm nhủ phương thuốc này thật là hữu hiệu, tác dụng tức thì, liệu có phải là vu cổ mà tiểu thuyết võ hiệp hay nói không nhỉ? Bằng không làm sao giải thích thái độ quay ngoắt của Lưu Chiến Đấu đây?

“Ông nói đi, tôi nghe đây.”

Lưu Chiến Đấu rút một miếng khăn ra thấm mồ hôi trán rồi mới nhận ra đó là khăn lau kính. Ông ta bực bội vẩy tay rồi bảo tôi, “Cửa hàng đó tên Phàn Hộ Ký, ông chủ họ Phàn. Là một cửa hiệu nhỏ ở Thượng Hải, quy mô không lớn nhưng khá uy tín.”

“Ông cụ mà ông làm khó dễ ngày xưa chính là ông ấy à?”

“Lúc ấy tôi không cố ý làm khó ông ta. Bấy giờ càng nghèo càng vẻ vang, ai nghĩ đến chuyện bán đồ cổ lấy tiền chứ. Tôi được... ừm, cậu cũng biết đấy, được người ta giao phó nên mới ép giá. Ai ngờ ông Hoàng lại đi công tác qua đây.”

Thấy ông ta ấp úng, tôi sinh nghi, xem chừng tay này còn câu kết với ai đó, hơn nữa lại ngỡ rằng tôi “hẳn” đã biết. Tôi định hỏi thêm nhưng sợ lòi đuôi, đành thản nhiên gật đầu, “Vậy ông chủ Phàn thế nào rồi?”

“Ôm chết lâu rồi, cửa hiệu cũng đóng cửa.”

“Bấy giờ chẳng phải có một thanh niên đi cùng ông ta ư?”

“Cậu muốn nói tới Phàn Ba à. Đó là cháu ông ta, về sau đi làm công nhân, vẫn đang ở Thượng Hải.”

“Hai người vẫn liên hệ à?”

Lưu Chiến Đấu gượng cười, “Vẫn. Mấy năm trước hắn đến tìm tôi ăn vạ, nói rằng năm xưa tôi ép giá thu mua cổ vật, đòi phải trả lại hoặc bồi thường. Tôi đáp đó là chính sách thống nhất trên tất cả các cửa hàng văn vật nhà nước, chẳng liên quan gì đến tôi. Hắn không chịu, bèn đâm đơn khiếu nại lên trên, đúng là phiền phức.”

Tôi hỏi đơn đâu, Lưu Chiến Đấu bèn đứng dậy lấy trong tủ hồ sơ ra một xấp bì thư, lúc đưa tôi còn hả hê kể, “Đây đều là đơn thư của Phàn Ba, ban ngành bên trên nhận được là chuyển ngay tới chỗ tôi. Hắn còn ngây thơ viết hết lá này đến lá khác, được cái gì đâu?”

Nghe giọng điệu Lưu Chiến Đấu, tôi chỉ thấy bực mình, chẳng buồn tiếp lời mà cầm một lá thư tố cáo lên xem. Loại phong bì này tôi đã quá quen, lúc làm đơn khiếu nại cho bố mẹ mình tôi cũng viết hết lá này đến lá kia như thế, quy cách phong bì thế nào đã thuộc nằm lòng. Nhớ chuyện cũ, tôi lại nhói đau.

Tôi nhận ra tất cả các phong thư đều chưa được bóc, xem ra bao công sức khiếu nại của Phàn Ba đã đổ sông đổ biển. Cầm phong thư, tôi nhìn sang Lưu Chiến Đấu, ông ta vội đáp, “Tùy cậu, dù sao cũng toàn thứ vớ vẩn” Tôi bèn xé bì thư, lấy ra một bức thư dài ba trang, bên trong không chỉ thuật lại quá trình thu mua, còn đính kèm một danh sách các món đồ bị cưỡng chế thu mua, có cả Đại Tề thông bảo khuyết góc. Có điều tay Phàn Ba này rõ ràng là người ngoài ngành, chẳng những viết sai nhiều chữ mà còn tưởng Đại Tề thông bảo chẳng đáng mấy tiền nên viết vào cuối danh sách.

Tim tôi trĩu xuống, thầm nhủ, manh mối đừng đứt ở đây chứ. Chuyện thế này vốn cực kỳ phổ biến, đời trước để lại rất nhiều của quý và chuyện cũ, nhưng con cháu đời sau không có mắt nhìn, lại không muốn truyền cho người ngoài, thế là thất truyền. Trước đây có người chuyên sưu tầm tờ quảng cáo của các diễn viên Kinh kịch lừng danh Bắc Kinh, quý như báu vật, nhưng con trai ông ta không thích Kinh kịch, sau khi bố mất đã ném cả bộ sưu tập vào xó nhà kho. Tới khi có người nhớ ra, tìm đến hỏi mua lại, mở kho ra mới thấy đã mốc hết. Phàn Ba xem ra cũng không hiểu nhiều về cổ ﻿ngoạn, chưa chắc đã biết câu chuyện giữa Phàn Hộ Ký và Đại Tề thông bảo.

Tôi thầm mong cho suy đoán này không trở thành sự thực rồi đọc tiếp, thấy Phàn Ba để lại địa chỉ nhà ở cuối thư theo đúng mẫu đơn khiếu nại chuẩn, bèn rút bút ra ghi lại. Chợt nghĩ mình đường đột tìm đến chưa chắc người ta đã chịu nói, tôi vội ngẩng lên bảo Lưu Chiến Đấu, “Ông đi với tôi một chuyến.”

“Tôi đi làm gì? Hắn ta ghét tôi lắm.” Lưu Chiến Đấu phản đối.

“Cởi chuông phải tìm người buộc chuông. Ông ta liên tục làm đơn tố cáo ông không được, giờ ông lại chủ động đến thăm, ông ta sẽ nảy sinh hy vọng được giải quyết, một khi đã có hy vọng, cũng dễ nói chuyện hơn.”

Lưu Chiến Đấu đứng phắt dậy xằng giọng, “Hứa Nguyện, cậu đừng được voi đòi tiên! Dựa vào cái gì mà đòi tôi phải chấp nhận yêu cầu vô lý của cậu hả!”

“Ông chỉ cần đi với tôi thôi, không phải làm gì cả.” Dứt lời tôi đưa mắt nhìn sang túi ni lông đựng quả dành dành, hạt sồi và trà đen kia, Lưu Chiến Đấu nghiến răng nghiến lợi, cuối cùng đành nhận lời.

Tôi càng lúc càng tò mò về phương thuốc Dược Bất Nhiên dùng để uy hiếp Lưu Chiến Đấu, thực chẳng khác nào Tam Thi Não Thần đan* trong tiểu thuyết Kim Dung, có thể tùy ý sai khiến người khác như con rối.

Nhà Phàn Ba nằm trong con ngõ nhỏ ở khu Hạp Bắc. Ngõ rất hẹp, hai bên đều là nhà hai tầng lè tè cũ kỹ, vách tường ám đen, khung gỗ long ra, ngẩng lên mới thấy khung trời hẹp bằng bàn tay lại bị từng hàng sào phơi đồ khô vàng xà xẻo thành vô số mảnh. Hai ba ông cụ ngồi đầu ngõ phơi nắng, ánh mắt lờ đờ. Tôi và Lưu Chiến Đấu vừa đi vừa hỏi thăm một lượt mới biết Phàn Ba sống trên một căn gác. Tuổi đời căn nhà này đã khá lớn, cầu thang tối om ọp ẹp chực sập, chất đống những thứ linh tinh. Chúng tôi đi đến tầng ba, còn phải leo lên một cái thang tre lấm tấm sơn mới tới gác.

Căn gác này không có cửa, chỉ che bằng mảnh vải loang lổ vết dầu mỡ. Tôi gọi với vào: “Phàn Ba có nhà không”, bên trong nghe lục đục một hồi, như có mấy người cùng chui rúc. Lát sau mới thấy một người đàn ông mặt nhăn nheo vén màn ló ra, “Tôi là Phàn Ba đây, các vị là?”

Người này chắc cũng trạc tuổi Lưu Chiến Đấu, song nhìn mặt cứ tưởng chênh nhau mấy chục tuổi. Những nếp nhăn trên mặt ông ta hằn dấu khắc khổ, hẳn cuộc đời chẳng lấy gì làm dễ chịu.

“Chúng tôi là người của Hiệp hội giám thưởng thư họa Thượng Hải, muốn tìm ông hỏi chút chuyện.” Tôi nói. Thấy Lưu Chiến Đấu cau có đứng sau lưng tôi, Phàn Ba sáng mắt lên, vội mời chúng tôi vào phòng.

Vừa chui vào tôi đã hiểu ngay vì sao vừa rồi ông ta phải lục đục lâu như vậy. Căn gác này cao chừng mét bảy, không cách nào đứng thẳng người được, diện tích khoảng 20 mét vuông, song lại kê hai chiếc giường gỗ chồng lên nhau, một chiếc bàn, một bếp gas, thậm chí trong góc phòng còn dùng hai tấm vải ngăn ra thành nhà xí. Trong chiếc chuồng chim này là năm người nhà họ Phàn. Hai cụ già nằm trên giường, một đứa choai choai đứng tựa vào bàn, trong nhà xí chắc còn một người nữa, hẳn là vợ ông ta thấy có khách nên không dám ra. Hỗn hợp mùi dầu cháy, mùi hôi thối và ẩm mốc nồng nặc trong nhà - xem ra cuộc sống của Phàn Ba vô cùng chật vật.

Căn gác quá thấp, Phàn Ba ân cần kéo dưới gầm giường ra hai băng ghế, dùng ống tay áo lau qua rồi mời chúng tôi ngồi. Lưu Chiến Đấu nhíu mày, rút khăn tay ra bịt mũi. Thấy tình hình ấy, tôi vội vào đề ngay, “Lần này chúng tôi đến đây là muốn hỏi ông về Phàn Hộ Ký.”

“Khiếu nại có kết quả rồi ư?” Phàn Ba mừng rỡ đứng thẳng dậy, suýt nữa cụng đầu vào trần nhà.

Lưu Chiến Đấu liền nạt, “Anh toàn đưa ra những yêu cầu vô lý, nhà nước không có chính sách giải quyết!” Phàn Ba nổi cáu, “Thế thì các người đến làm gì!” Tôi trừng mắt nhìn Lưu Chiến Đấu, rồi dịu giọng giảng hòa, “Tôi muốn hỏi han tình hình từ ông.” Phàn Ba “Ừm” một tiếng, lại ngồi xuống, “Tôi đã viết rõ trong thư khiếu nại rồi mà.”

“Chúng tôi cần chứng thực danh sách cổ vật mà ông đính kèm trong thư khiếu nại, ví như đồng Đại Tề thông bảo khuyết góc, chúng tôi muốn biết nó được mua về lúc nào, từ tay ai.” Tôi cố giữ thái độ ôn tồn. Tôi không muốn lừa ông ta, nhưng cũng không thể nói ra mục đích thực sự, đành cố lập lờ viện cớ. Chẳng ngờ Phàn Ba đảo mắt đáp, “Trừ phi nhà nước có lời chắc chắn, bằng không tôi không nói đâu.” Lưu Chiến Đấu cáu kỉnh, “Anh lớn gan quá nhỉ, còn dám ra điều kiện với nhà nước cơ đấy?” Phàn Ba dịch mông đi, cười hà hà, “Bao năm qua tôi đã gặp quá nhiều người lấy đủ mọi danh nghĩa tới hỏi han về Phàn Hộ Ký rồi, chẳng phải đều nhòm ngó đồ của ông Phàn ư?”

Lưu Chiến Đấu xích lại gần tôi, khẽ giải thích. Bấy giờ tôi mới hiểu Phàn Hộ Ký ở Thượng Hải cũng tiếng tăm, tuy ông chủ đã bán hai hòm báu vật cho cửa hàng văn vật nhưng chẳng ai biết ông cụ có giấu riêng vài thứ hay không, giấu ở đâu. Mấy năm nay thị trường văn vật khôi phục, không ít người lần tới chỗ Phàn Ba nói gần nói xa, nhòm ngó đồ ông cụ Phàn để lại. Phàn Ba bị họ xúi giục mới nảy ra ý định khiếu nại, đòi nhà nước đền bù.

Thế nên tôi vừa mở lời Phàn Ba đã nghe ra ngay chúng tôi muốn nhờ vả ông ta, thẳng thừng đòi trao đổi điều kiện.

“Nếu anh không phối hợp tôi sẽ không chịu trách nhiệm chuyện khiếu nại đâu.” Lưu Chiến Đấu đanh mặt dọa. Song Phàn Ba vẫn cứng miệng, “Làm như lúc trước ông chịu trách nhiệm vậy. Tâm huyết chú tôi góp nhặt cả đời, năm xưa bị ông chà đạp thì sao? Tôi nói cho các người biết, nếu không đền bù đầy đủ tâm huyết của ông ấy, tôi sẽ không hé răng nửa chữ.”

Không khí thoắt chốc trở nên gượng gạo, Phàn Ba bấy nhiêu năm nay khiếu nại vô vọng, mãi mới tìm thấy một cơ hội để lợi dụng, bèn tóm chặt lấy như chết đuối vớ được cọc, chết cũng không buông. Người già trên giường rên rỉ, người phụ nữ trong nhà xí lo lắng ho khù khụ, khiến ánh mắt ông ta càng thêm kiên quyết.

Tôi đã quá quen với ánh mắt này, đó không phải là hy vọng thực hiện được lý tưởng, mà là khát khao được thỏa mãn dục vọng. Nói cách khác, Phàn Ba chẳng thiết tha gì với tâm huyết của ông chú, chỉ quan tâm làm sao cải thiện cuộc sống quẫn bách mà thôi.

Tôi đang cố nghĩ xem phải nói thế nào để dụ ông ta mở miệng thì Lưu Chiến Đấu ngồi trước cửa đưa ra một đề nghị, “Những thứ ông chủ Phàn bán cho cửa hàng văn vật năm xưa đã tản mác khắp nơi, không thể tìm về được nữa. Có điều hiện giờ trong Hiệp hội giám thưởng thư họa Thượng Hải còn lưu giữ một bức Vân Sơn yên thụ đồ của Hạ Khuê, cũng mua lại từ ông chủ Phàn. Tôi có thể quyên tặng cho anh dưới danh nghĩa cá nhân nhưng anh phải hứa sau này không được khiếu nại và thành thực kể ra những gì anh biết.”

Lưu Chiến Đấu đưa ra đề nghị này thực khiến tôi và Phàn Ba ngỡ ngàng. Lúc theo tôi tới đây, ông ta hết sức miễn cưỡng, vậy mà giờ lại chủ động đề nghị bồi thường, lẽ nào đã nghĩ khác?

“Vân Sơn yên thụ đồ của Hạ Khuê à...” Phàn Ba tần ngần lặp lại rồi gật gù, quả thực có bức tranh này trong danh sách thu mua.

“Hạ Khuê là một trong tứ đại gia thời Nam Tống, bút tích hiện giờ có thể bán được giá rất cao.” Hẳn Lưu Chiến Đấu cũng nhìn ra Phàn Ba chỉ cầu tài chứ không ﻿cầu vật nên đã bỏ qua giá trị nghệ thuật của bức họa, nói thẳng vào giá tiền.

“Ông chỉ trả lại tôi một bức này thôi à?” Phàn Ba mâu thuẫn thấy rõ.

Lưu Chiến Đấu lạnh lùng, “Không phải trả, mà là quyên tặng. Tôi thấy anh đáng thương nên quyên một món đồ sưu tập cá nhân tặng anh. Năm xưa chúng tôi mua bán hợp pháp, tôi và nhà nước không nợ gì anh cả.” Nói tới đây, sợ Phàn Ba kèo nhèo thêm bớt, ông ta nhấn mạnh, “Đây là cơ hội cuối cùng của anh, hoặc là nhận lấy, hoặc là cứ rúc trong cái lồng chim này mà viết đơn khiếu nại.”

Với một kẻ đang muốn cải thiện cuộc sống, không khó chọn giữa món lợi nhỏ trong tầm tay và mục tiêu lớn xa tít tắp. Phàn Ba thở hắt ra, “Tôi lấy bức tranh.” Rồi cảnh giác bổ sung, “Các ông đưa đến đây, tôi mới kể chuyện Phàn Hộ Ký.”

Tôi cùng Lưu Chiến Đấu rời căn gác, về văn phòng của ông ta. Lưu Chiến Đấu bốc máy gọi ngay trước mặt tôi, nói rằng mau đưa tới một bức Vân Sơn yên thụ đồ tranh lụa của Hạ Khuê. Nghe giọng điệu ông ta dường như tranh này không chỉ có một bức, tôi nhíu mày nhưng không tỏ thái độ gì, chỉ ngồi xuống xô pha chờ đợi. Lưu Chiến Đấu cũng chẳng buồn trò chuyện với tôi, cầm kéo lên tiếp tục tỉa cành. Thỉnh thoảng lại có người ghé vào nói chuyện gì đó về thư họa, xem ra công việc khá bận rộn.

Nửa tiếng sau, thư ký đưa một cuộn tranh tới. Lưu Chiến Đấu trải nó ra bàn, gọi tôi lại xem. Là một bức tranh thủy mặc đã được bồi và lắp cuốn trục, trong tranh mây khói lượn lờ, núi và cây liền thành một khối, ý cảnh rất đặc sắc. Vân sơn yên thụ là một chủ đề phổ biến trong tranh Trung Quốc, được rất nhiều người lựa chọn, bức tranh này vẽ tuyệt khéo nhưng khéo ở đâu thì tôi không phân tích được. Tôi không hiểu nhiều về tranh chữ, càng mù tịt đặc trưng bút pháp Hạ Khuê, chỉ để ý thấy vài chi tiết, ví như mày gấm* trên dưới còn mới, chứng tỏ mới bồi gần đây, song màu giấy lụa lại ngả vàng như lá thu, hẳn đã trải nhiều năm tháng.

“Thế nào?” Lưu Chiến Đấu hỏi.

“Được đấy, không hổ là cao thủ Hồng môn.” Tôi trả lời nước đôi, câu này hiểu thế nào cũng không thể coi là sai được.

Lưu Chiến Đấu cười khì, “Tác phẩm tâm đắc của tôi mà.”

“Hóa ra đây là đồ giả à?” Ánh mắt tôi lóe lên, xem kỹ lại lần nữa.

Lưu Chiến Đấu đắc chí nhấc một góc lên vê vê, “Cậu xem, đây là lụa sợi đôi, đều đặn lại dày dặn, thuộc loại lụa viện thượng hạng đấy.”

“Lụa viện là gì?” Tôi hạ mình học hỏi. Không sai, ý tôi chính là hạ mình.

Lưu Chiến Đấu ngỡ tôi không yên tâm, cũng chẳng giấu nghề, bèn giải thích, “Thời Tống vẽ tranh trên lụa, chia ra làm hai loại, một là sợi đơn, hai là sợi đôi. Lụa sợi đôi gồm sợi dọc là hai sợi chắp lại, còn sợi ngang là một sợi, lúc đan vào nhau hai sợi dọc một trên một dưới, tinh vi chặt chẽ hơn sợi đơn, để lâu cũng không rã không hỏng. Thời bấy giờ rất khó dệt được loại lụa này, chỉ viện họa ngự dụng mới được dùng. Còn một loại lụa tiến công, chất liệu tốt hơn nữa, thì chỉ hoàng gia mới được dùng. Hạ Khuê xưng là phái viện, nên bức tranh nhái dĩ nhiên cũng phải làm bằng lụa viện. Đồ giả thông thường không được tỉ mỉ như tôi làm đâu. Tiếc nỗi đồ nhà quê vô văn hóa như tay Phàn Ba kia làm sao nhìn ra được cái khéo trong đó, cũng chẳng hiểu được sự độc đáo tôi tạo ra.” Lưu Chiến Đấu thao thao nói, như thể bức tranh giả cầu kỳ tinh tế này rơi vào tay kẻ không có mắt nhìn đúng thật phí phạm.

Đợi ông ta nói xong, tôi chăm chú quan sát chất lụa, quả là thượng hạng. Bèn cầm kính lúp lên săm soi kỹ kết cấu sợi vải, đúng là sợi đôi. May mà trước đây tôi từng làm thuê ở xưởng dệt, biết một chút kỹ thuật dệt, bằng không e là chẳng hiểu mô tê gì. Thấy tôi loay hoay cầm kính lúp soi, Lưu Chiến Đấu cười nhạo, “Người sành chỉ vê là biết, việc gì mất công thế.”

“Tinh xảo thực.” Tôi buộc phải thừa nhận.

Lưu Chiến Đấu vẫn chưa giới thiệu hết được tâm tư tinh tế mình đổ vào bức tranh giả, lại nói tiếp, “Cậu nhìn vệt ố vàng đi.”

Tôi cúi đầu xem, phát hiện vết ố phân bố rất đều, còn ăn vào vân lụa. Những tranh chữ giả mà tôi từng xem đều dùng khói hun hoặc nước trà để làm giả vệt ố vàng, đậm nhạt loang lổ, đường ố không thống nhất với vân lụa. Hơn nữa vệt ố giả kiểu ấy chỉ ở lớp ngoài, cọ là tróc ngay. Tôi giơ tay cọ cọ lên tranh, chẳng tróc tí nào.

“Làm cũ khéo quá.”

“Dĩ nhiên rồi. Nhờ tác dụng của quả dành dành, trà đen và vỏ hạt sồi đấy. Nước quả dành dành vàng sém, nước trà nâu sẫm, nước vỏ hạt sồi vàng quạch. Ba thứ màu này pha lẫn với nhau theo tỷ lệ nhất định sẽ ra màu vàng ố hoặc màu tàn nhang. Lại chiếu tia tử ngoại làm giòn lụa mới thì kín kẽ tuyệt đối, hiệu quả hơn chỉ dùng nước trà nhiều.”

Nghe vậy, tôi sực ngộ ra. Té ra ba thứ kia là để làm cũ tranh chữ.

Thảo nào vừa thấy tôi giơ ra, Lưu Chiến Đấu đã tái mặt. E rằng mấy năm nay ông ta vẫn lén lút buôn bán tranh chữ giả theo công thức này. Lưu Chiến Đấu ngỡ đã bị tôi nắm thóp, sợ tôi báo cáo lên trên nên mới ngoan ngoãn nghe lời.

Nguyên tắc bao đời nay của Minh Nhãn Mai Hoa là “trừ giả giữ thật”, chẳng ngờ cốt cán cấp trung của Hồng môn như Lưu Chiến Đấu lại lén làm việc này, về công về tư đều không thể dung thứ được. Xem ra giáo sư Trịnh chẳng phải lo hão, từ sau cải cách mở cửa, lòng người trong Minh Nhãn Mai Hoa cũng đã thay đổi. Nguyên tắc tổ tiên ngày càng bị nhiều người coi nhẹ, lý tưởng khi xưa đứng trước đồng tiền cũng chẳng đáng một xu. Mở sàn đấu giá cũng chưa chắc đã là ý muốn của Lưu Nhất Minh, e rằng ông ta bị ép phải chiều theo tiếng hô hào đòi kiếm tiền của phái chủ lưu trong hội mà thôi.

Nhưng Lưu Nhất Minh mở sàn đấu giá là kiếm tiền đàng hoàng, còn Lưu Chiến Đấu làm đồ giả lại là phạm pháp. Ông ta là phó thư ký Hiệp hội giám thưởng thư họa Thượng Hải, cũng là người của Minh Nhãn Mai Hoa, có ông ta đứng giữa điều phối, đồ giả sẽ ùn ùn chảy vào thị trường, ảnh hưởng lớn đến mức nào, tôi thực không dám tưởng tượng. Nghĩ tới đây, tôi sực nhớ công thức này là Dược Bất Nhiên mách cho mình, gã nắm được bí mật của Lưu Chiến Đấu, có nghĩa là gì? Có nghĩa Lưu Chiến Đấu đã bị Lão Triều Phụng lôi kéo, ông ta là một trong những tay chân của Lão Triều Phụng cài cắm ở Minh Nhãn Mai Hoa.

Dược Bất Nhiên tiết lộ cho tôi cả bí mật trọng đại thế này, thực chẳng hiểu chúng tính toán gì nữa, muốn chứng minh thành ý hợp tác hay còn mưu đồ nào khác?

“Việc không thể chậm trễ, chúng ta đi thôi.” Thấy tôi lặng thinh, Lưu Chiến Đấu giục.

“Không được.” Tôi nhíu mày, âm thầm đưa ra một quyết định quan trọng.

Lưu Chiến Đấu đang cuộn tranh lại một nửa, nghe tôi nói vậy thì ngớ người, “Tranh này có sơ hở à?”

“Không sơ hở, nhưng là đồ giả.”

“Vớ vẩn, nếu là đồ thật đời nào tôi đem cho hắn ta?”

Tôi nghiêm trang nói, “Ông quên hết quy củ của Minh Nhãn Mai Hoa rồi à? Trừ giả giữ thật, quyết không làm giả. Đưa cho Phàn Ba một bức tranh giả thì vứt quy định của Minh Nhãn Mai Hoa vào đâu?” Lưu Chiến Đấu sửng sốt nhìn tôi từ đầu đến chân, như người trên trời rơi xuống, “Cậu sốt à? Nói linh tinh cái gì thế?”

“Ông mới sốt ấy.” Tôi ngồi xuống xô pha, nhìn xoáy vào kẻ phản bội Minh Nhãn Mai Hoa.

“Cậu chẳng phải muốn dò hỏi về Phàn Hộ Ký ư? ﻿Đưa bức tranh này cho Phàn Ba, hắn sẽ nói hết, rất đơn giản mà?”

“Đúng thế, tôi muốn Phàn Ba tiết lộ chuyện về Phàn Hộ Ký, nhưng đây là tranh giả. Minh Nhãn Mai Hoa chỉ có người biết hàng giả, không thể có người làm giả được.”

“Đồ ngu.” Lưu Chiến Đấu buột miệng chửi. “Có lẽ.” Tôi nhún vai.

Đưa Vân Sơn yên thụ đồ giả cho Phàn Ba dĩ nhiên là vừa tiện vừa lợi, nhưng thế thì tôi khác gì Lão Triều Phụng? Nếu tôi phủ định cả nguyên tắc của mình thì những việc tôi đang làm còn ý nghĩa gì nữa chứ?

Người khác tôi không quản nổi, nhưng tôi không thể làm thế được. Từ cụ tổ Hứa Hoành tới Hứa Nhất Thành ông nội tôi rồi Hứa Hòa Bình cha tôi đều đấu tranh chống đồ giả. Nếu giờ tôi tham cái tiện trước mắt mà lấy tranh giả ra lừa người thì truyền thống nhà họ Hứa gìn giữ hơn nghìn năm nay sẽ tan tành.

Người sống trên đời, luôn phải kiên trì theo đuổi vài việc trông có vẻ cực kỳ ngu xuẩn.

Ở sân bay Nam Uyển, Hoàng Khắc Vũ từng hỏi tôi rằng: Khi hiện thực ép cậu phải vi phạm nguyên tắc, cậu sẽ làm sao?

Đây là câu trả lời của tôi.

Thấy tôi lắc đầu không chịu, Lưu Chiến Đấu cũng chẳng ép, thuận tay cuộn bức tranh lại, “Đúng là anh hùng đánh đồ giả, đạo đức sáng ngời, đã thế cậu tự đi mà thuyết phục Phàn Ba.” Tôi ngồi trên xô pha, gõ gõ thành ghế, nheo mắt nhìn ông ta, “Ông đã làm được Vân Sơn yên thụ đồ giả thì chắc hẳn cũng đang giữ tranh thật nhỉ?”

Lưu Chiến Đấu nổi khùng, “Cậu thần kinh à! Thích làm thánh nhân thì cứ đi mà làm, lại định mượn hoa dâng Phật... khụ..” Nói được nửa chừng, Lưu Chiến Đấu mới nhận ra tôi đang thăm dò, bèn ném bức tranh giả xuống đất, “Tôi có cả bản thật đấy, làm sao? Cậu cướp được à?”

Hạng người như Lưu Chiến Đấu đời nào có chuyện rộng rãi bất thình lình. Ông ta mà chịu tặng bản giả thì trong tay ắt phải có bản thật, vậy mới hời.

Tôi chậm rãi đáp, “Không hỏi được Phàn Ba thì tôi không hoàn thành được việc cụ Lưu giao phó, đành về Bắc Kinh nhận lỗi thôi.” Ánh mắt Lưu Chiến Đấu thâm trầm, nhưng động tác chợt khựng lại.

Minh Nhãn Mai Hoa hiện giờ cơ nghiệp nhan nhản, không ít kẻ ngấm ngầm làm hàng giả, nhưng chẳng ai dám công khai. Nếu tôi báo cáo chuyện này với Lưu Nhất Minh, chắc chắn Lưu Chiến Đấu sẽ gặp rắc rối to. Tôi cũng chẳng làm gì quá đáng, chỉ đòi ông ta một bức tranh thật của Hạ Khuê, tuy đáng tiền, song so với khoản thu được từ tiền làm giả mấy năm nay thì chỉ là chuyện vặt.

Cứ suy từ hành động hà hiếp ông chủ Phàn cũng đủ thấy Lưu Chiến Đấu bụng dạ hẹp hòi, mềm nắn rắn buông. Có được địa vị và của cải như hôm nay, tất nhiên ông ta luôn nơm nớp lo sợ đánh mất tất cả. Cùng một cách ấy, nhưng tôi không thể áp dụng với Phàn Ba được, ông ta chẳng có gì cả, nên cũng chẳng sợ mất gì.

Trước cái nhìn chằm chằm của tôi, Lưu Chiến Đấu không còn lựa chọn nào khác, cắn răng đáp, “Được... Xem như cậu hiểm!” Đoạn ông ta nhấc điện thoại lên nói mấy câu bằng tiếng Thượng Hải. Tôi không hiểu, nhưng cũng không sợ ông ta giở trò.

Chẳng bao lâu sau, tay thư ký vừa đưa tranh đến khi nãy lại xuất hiện trước cửa, lần này ôm theo năm cuốn trục. Lưu Chiến Đấu nhận lấy, đóng cửa lại rồi bày từng cuốn ra mặt bàn trước mắt tôi.

Khóe môi ông ta cong lên khinh khỉnh, “Cậu muốn đồ thật chứ gì? Tôi để đây, cậu tự tìm nhé.”

Người ngoài cứ tâng bốc tôi là anh hùng đánh đồ giả, bậc thầy giám định, nhưng thực ra tôi không hiểu nhiều về thư họa. Lưu Chiến Đấu nhận ra tôi không am hiểu về lĩnh vực này nên cố tình làm khó. Nếu tôi chọn làm đồ giả thì là tự tôi kém cỏi, không liên quan đến ông ta.

“Sao ông không nói thẳng cho tôi biết bức nào là thật?” Tôi khó chịu hỏi.

“Tôi quên mất rồi, đành làm phiền cậu vậy.” Lưu Chiến Đấu xòe tay, trưng ra thái độ tiểu nhân đắc chí.

Tôi cúi đầu nhìn năm cuốn trục, chẳng chút do dự nhặt ngay lấy cuốn thứ hai bên trái. Lưu Chiến Đấu bàng hoàng, miệng há hốc ra đủ nhét vừa cả quả trứng ngỗng. Nhìn thái độ của ông ta, tôi biết mình đã chọn đúng.

“Sao... sao lại thế được, cậu còn chưa mở ra xem mà! Sao lại chọn đúng được!” Lưu Chiến Đấu thều thào.

Tôi nhìn ông ta vẻ vô tội, “Đơn giản thôi. Lúc thư ký của ông đưa tranh đến, tay phải anh ta ôm bốn cuốn, còn tay trái chỉ cầm một cuốn, hơn nữa lại chỉ cầm hờ, sợ làm hỏng tranh. Tôi nghĩ tay thư ký mẫn cán này hẳn sẽ hết sức giữ gìn tranh thật, thế thôi.”

Tôi vừa khen tay thư ký thì Lưu Chiến Đấu hộc ra một búng máu, thực sự là hộc máu theo nghĩa đen. Tôi hết sức thông cảm với ông ta, uất ức quá mà.

Nôn búng máu ra xong, Lưu Chiến Đấu nằm rũ ra xô pha, thoi thóp thở, không hé một lời.

Tôi biết ông ta không chết được, bèn cầm Vân Sơn yên thụ đồ bản thật của Hạ Khuê rời văn phòng. Trước lúc đi, tôi còn vỗ vai tay thư ký kia ngoài hành lang, khen anh ta làm việc đắc lực.

Phàn Ba thấy bức tranh thì mừng như điên. Tôi bảo ông ta rằng đây là bồi thường cho ông chủ Phàn năm xưa. Phàn Ba luôn miệng thở dài kể lúc lâm chung ông Phàn vẫn nắm chặt lấy tay ông ta dặn dò phải nghĩ cách chuộc đồ lại. Tiếc rằng cuộc sống của ông ta quá chật vật, ngoài viết đơn khiếu nại hằng năm ra, cũng chẳng còn cách nào khác. Kể tới đây Phàn Ba bật khóc, nói rằng mình chẳng được tích sự gì, phụ lòng trông đợi của ông cụ.

“Thôi thôi, có bức họa này cũng xem như an ủi vong linh ông cụ rồi.” Tôi xoa dịu.

Phàn Ba mếu máo cười, “Đâu có được, tôi sẽ phải bán nó đi ngay.” Đoạn ông ta quay lại nhìn chiếc giường trong căn gác thấp tè, “Người già phải khám bệnh uống thuốc, trẻ con phải đi học, chuyện gì cũng cần dùng đến tiền...”

Tôi lặng thinh, chẳng biết trách ai. Với những người như Phàn Ba, giá trị nghệ thuật của cổ vật không thể bì được với giá trị thương mại, cái đầu tiên liên quan đến gu thưởng thức còn cái thứ hai gắn liền với sinh tồn, đây là vấn đề hết sức thực tế. Tôi đành an ủi ông ta mấy câu rồi dẫn dắt câu chuyện sang Phàn Hộ Ký. Phàn Ba nhận được Vân Sơn yên thụ đồ, như trút bỏ tảng đá đeo trong lòng, dĩ nhiên trò chuyện cũng thoải mái hơn, bèn kể cho tôi nghe về cửa tiệm Phàn Hộ Ký.

Ông chủ Phàn vốn làm quản gia cho một hiệu cầm đồ lớn, về sau gom được chút tiền, đến năm 1927 thì ra riêng, mở một tiệm đồ cổ, gọi cháu trai đến giúp chạy vặt. Nghe vậy, lòng tôi trĩu xuống. Điều tôi lo lắng nhất đã xảy ra, tay Phàn Ba này hoàn toàn không hiểu gì về đồ cổ. Ông ta làm ở Phàn Hộ Ký chẳng qua vì là họ hàng của chủ tiệm. Ông chủ Phàn cũng biết trình độ cháu mình nên chỉ sai ông ta chạy vặt và trông nom cửa hiệu, không cho nhúng vào việc buôn bán.

Buôn bán cổ vật là một dạng giao dịch ngầm. Phàn Ba đã không tham gia, đương nhiên cũng không hiểu những lắt léo trong đó. Hỏi ông ta về việc làm ăn của Phàn Hộ Ký cũng như hỏi bảo vệ ngân hàng chuyện vay vốn vậy.

“Phàn Hộ Ký có để lại giấy tờ sổ sách gì không?” Phàn Ba lắc đầu, “Dạo đánh Tứ cựu đều bị đốt rồi. Danh sách văn vật tôi đính kèm trong thư khiếu nại cũng phải chép lại từ cửa hàng văn vật đấy.”

“Vậy ông chủ Phàn trước đây qua lại với những ai?” Tôi vẫn không cam tâm, tiếp tục hỏi.

Vấn đề này quá rộng. Tuy Phàn Hộ Ký không phải cửa hiệu lớn, nhưng cũng có tiếng tăm, đối tác khách hàng nhiều không kể xiết. Phàn Ba thần ra hồi lâu mới ấp úng đáp, “Tôi từng gặp rất nhiều, nhưng không nhớ được tên họ.” “Bạn bè thân thiết của ông cụ ông có nhớ không?” Bạn thân của ông chủ Phàn hẳn cũng là người trong giới cổ vật, chưa chừng lại biết chuyện ông cụ mua được Đại Tề thông bảo khuyết góc.

Phàn Ba nghĩ ngợi một lát mới đáp, “Thân với ông cụ nhất, có lẽ là tiên sinh Chu Thuận Huân.”

“Ông chủ hiệu đồ cổ nào?”

“Ừm... không phải hiệu đồ cổ, ông ấy là quản lý hiệu bạc Tấn Kinh.”

“Giờ ông ta ở đâu?”

“Năm 1949 đã sang Đài Loan rồi.”

“Chậc.” Tôi thất vọng.

Thấy tôi im lặng, Phàn Ba cho rằng tôi không hài lòng với thông tin mình cung cấp, bèn bổ sung, “Ông Huân tử tế lắm, lần nào đến cũng hỏi han tôi, có lúc còn dúi cho mấy đồng tiền. Chú tôi thường nói không có ông ấy giúp quay vòng vốn thì không có Phàn Hộ Ký, dặn tôi hễ gặp ông ấy phải chào hỏi lễ phép, không được vô lễ.”

Tôi đột ngột chụp lấy vai Phàn Ba, “Ông nói lại lần nữa đi!”

“Ông Huân tử tế lắm.”

“Câu sau cơ!”

“Chú tôi thường nói không có ông ấy giúp quay vòng vốn thì không có Phàn Hộ Ký...”

Tôi sáng mắt lên, cứ ngỡ đã tuyệt vọng, thực không ngờ đi đến đường cùng lại có lối ra.

Nghề buôn bán cổ vật này có đặc điểm “ba năm không mở cửa, mở cửa ăn ba năm”, rất khó lường trước một món đồ cổ khi nào được bán ra. Những cửa hàng nhỏ đều phải dựa vào quay vòng vốn, dòng tiền mặt rất dễ gián đoạn, không cẩn thận là thâm hụt đến khuynh gia bại sản. Nhưng từ cuối thời Thanh đến nay, ngân hàng phương Tây tiến vào Trung Quốc, đưa đến rất nhiều giải pháp tài chính tiên tiến, nhất là năm cửa khẩu thông thương Quảng Châu, Hạ Môn, Phúc Châu, Ninh Ba, Thượng Hải, ngân hàng quốc tế, ngân hàng trong nước, chưa kể các hiệu bạc lớn nhỏ của tư nhân nhiều vô số kể, đã đem đến cho những người buôn cổ vật một lựa chọn mới.

Ví như họ ưng một món hàng, nhưng chưa có tiền quay vòng để đầu tư, bèn lấy một món cổ vật ra hiệu bạc cầm cố để vay tiền mặt nhập hàng vào, khi nào quay vòng được lại cầm tiền đến chuộc đồ về. Làm vậy thực ra là đổi hàng tồn thành tiền lưu động, linh hoạt nhanh gọn, lấy được hàng nhanh, quay vòng lợi ích, nhất là với những cửa hiệu nhỏ lại muốn nhập lô hàng lớn, điều này cực kỳ quan trọng.

Phàn Hộ Ký quy mô khá nhỏ, nếu tự bỏ tiền túi ra mua những món cực quý như Đại Tề thông bảo khuyết góc sẽ rất nguy hiểm, nhiều khả năng sẽ chọn cách vay ngân hàng. Đã vậy ắt phải tìm người quen biết. Nghe câu này của ông chủ Phàn, rõ ràng hiệu bạc Tấn Kinh là kênh vay vốn quen của Phàn Hộ Ký.

Cổ vật không giống như vàng bạc, nhà cửa, công xưởng, tính chuyên nghiệp rất mạnh, khó mà đánh giá được giá trị, chủng loại còn muôn màu muôn vẻ. Thế nên khi cho vay, ngân hàng đều sẽ ghi lại thông tin về hàng hóa và vật cầm cố vào lề phải sổ kế toán, chủng loại thế nào, hình thức ra sao, nhan sắc hoa văn, chất liệu tạo thành v.v... để tiện kiểm tra đánh giá. Tổ chức giám định uy tín như Minh Nhãn Mai Hoa thường được ngân hàng mời tới định giá nên tôi nắm rất rõ quy trình này.

Nói cách khác nếu tìm được sổ sách của hiệu bạc Tấn Kinh, chưa chừng lại lần ra tài liệu chi tiết về tấm thiếp của Đới Hi.

Tôi hỏi thêm Phàn Ba về hiệu bạc Tấn Kinh. Phàn Ba chỉ biết hiệu bạc này do một viên quan to quê gốc Sơn Tây mở tại kinh thành, trụ sở chính ở Bắc Kinh, có chi nhánh tại một số địa phương như Thượng Hải, quy mô cũng không lớn lắm. Nói là tổ chức cho vay nặng lãi thì đúng hơn là ngân hàng. Tôi cũng biết dạng hiệu bạc thế này được tổ chức cực kỳ chặt chẽ, hằng tháng quản lý đều phải báo cáo thu chi lên trụ sở chính, sổ sách cũng được định kỳ niêm phong chuyển tới lưu trữ tại trụ sở ở Bắc Kinh. Nếu là người khác, hẳn đã từ bỏ hy vọng. Bao nhiêu năm như thế, lại trải mấy phen loạn lạc, e rằng hiệu bạc nhỏ cũng đóng cửa từ lâu, tìm đâu ra được?

Nhưng tôi vẫn chưa hoàn toàn tuyệt vọng.

Bởi tôi tình cờ lại quen một kẻ chuyên sưu tầm hồ sơ sổ sách, lấy đó làm vui...

Tôi vội vã từ biệt Phàn Ba, rời khỏi ngõ, tìm một chỗ cho gọi điện thoại đường dài.

Tôi không gọi cho giáo sư Trịnh hay Lưu Nhất Minh, mà gọi cho Thư Viện.

Lúc tôi tới tìm ảnh chụp Thanh minh thượng hà đồ, Thư Viện đã hãnh diện khoe, “Ông muốn tìm sổ sách hiệu bạc, hồ sơ hải quan Hart, bản mã điện báo của Trương Học Lương v.v..., tôi đều có hết.” Tôi rất ấn tượng với câu này nên vẫn ghi nhớ mãi. Y dốc lòng thu gom các loại hồ sơ cũ nhiều năm nay, chưa chừng sẽ tìm được manh mối.

Thư Viện cáu kỉnh bắt máy, có lẽ đang làm gì đó thì bị cắt ngang. Nghe tôi tự xưng là Hứa Nguyện, y ngừng lại một nhịp mới đáp, “Ồ, là ông à, có chuyện gì thế?” Tôi biết tính y nên cũng chẳng dài dòng, “Tôi muốn tra sổ sách của hiệu bạc Tấn Kinh, ông có không?”

“Hai mươi nghìn tệ.” Thư Viện chặt chém không tiếc tay.

“Tôi chỉ tra thôi, không mua.”

“Mấy thứ này ít người hỏi đến, tôi cũng chẳng biết có không, phải tìm cái đã. Tra thì không cần tiền à?”

“Nhưng cũng làm gì đến hai mươi nghìn tệ? Lần trước ông chỉ lấy hai nghìn thôi mà?”

“Ông còn dám nói à! Sớm biết ông làm ầm lên trên báo như thế, tôi phải lấy gấp mười mới đáng.” Thư Viện tức tối, “Không giảm giá đâu, ông không bằng lòng thì đi tìm chỗ khác.”

“À phải, lần trước ông mời tôi một cốc nước quýt đúng không?” Tôi đột ngột chuyển chủ đề.

“Biết vậy đến cốc nước lã cũng không cho ông!”

“Hôm ấy tôi từ chỗ ông về bị đưa ngay vào 301 cấp cứu, suýt chết. Bệnh viện chẩn đoán là do cốc nước quýt để lâu của ông.”

“Hai nghìn, tiền mặt.” Thư Viện mau mắn nhượng bộ.

“Tôi không ở Bắc Kinh, sẽ nhờ người đưa tiền đến cho ông được không.”

“Xong. Nói đi, ông muốn tra gì?”

Nói chuyện với kẻ lý tài thuần túy rất đơn giản. Chỉ cần thỏa thuận được giá cả, những chuyện khác chẳng cần bận tâm. Tôi bảo Thư Viện, “Tôi cần tra sổ sách của một hiệu bạc tên Tấn Kinh ở Bắc Kinh, xem ghi chép về cổ vật cầm cố để vay tiền ở chi nhánh Thượng Hải trong khoảng thời gian từ 1927 đến 1946.”

“Ông yêu cầu hơi nhiều đấy...” Thư Viện phàn nàn.

“Người phụ trách cho vay là Chu Thuận Huân, người vay họ Phàn, của Phàn Hộ Ký.”

“Được được, tôi biết rồi.”

“Có tra được không?”

“Tối nay sẽ cho ông kết quả, với điều kiện ông đưa tiền đến.” Dứt lời y cúp máy.

Tôi lại gọi cho Phương Chấn nhờ y đưa hai nghìn tới chỗ Thư Viện, Phương Chấn chẳng hỏi han gì, lập tức nhận lời. Đặt điện thoại xuống, tôi nhìn quanh, rồi... rồi chợt nhận ra mình chẳng còn gì để làm nữa.

Từ lúc đến Trịnh Châu điều tra Lão Triều Phụng tới giờ, suốt bấy nhiêu ngày tôi liên tục chạy đôn chạy đáo, không ngừng không nghỉ, tâm trạng lên xuống thất thường. Giờ bỗng dưng được thanh nhàn, tôi lại thấy không quen.

Tôi đi giữa phố mà lòng trống rỗng. Tất cả manh mối đều đã bày ra trước mặt, những gì có thể làm tôi đã làm cả rồi, giờ chỉ có thể bị động ngồi đợi kết quả. Cảm giác như học sinh lớp Mười hai bước ra khỏi phòng thi tốt nghiệp vậy, không thể làm gì với vận mệnh về sau của mình nữa, đành thấp thỏm đợi công bố kết quả.

﻿Rảnh rang, tôi bắt đầu nhìn lại những hành động của mình, rồi ngạc nhiên nhận ra tất cả khó khăn gặp phải đều do tự tôi mà ra. Sự cố chấp của tôi vừa là nguyên nhân, vừa là kết quả. Tôi một lòng kiên trì trừ giả giữ thật, cuối cùng lại đẩy Minh Nhãn Mai Hoa vào cảnh lao đao, tôi một lòng muốn điều tra Lão Triều Phụng, rốt cuộc lại buộc phải hợp tác với Dược Bất Nhiên, tôi muốn sửa sai, nhưng càng sửa càng hỏng, càng sửa càng hoang mang. Mâu thuẫn chồng chất, sương mù giăng mắc, cuối cùng chính bản thân tôi cũng chẳng biết làm sao.

Lưu Nhất Minh nói con người giám định cổ vật, cổ vật cũng giám định con người. Nghiên Đông Lỗ Giá đã chỉ ra sự nôn nóng trong tôi, thủy trì sơn thủy chỉ ra oán hận ngút trời của tôi, bia cổ Nam Kinh chỉ ra sự bạc nhược yếu hèn trong tôi... Vậy bức Thanh minh thượng hà đồ rốt cuộc sẽ vạch ra thứ gì trong tôi? Tôi không rõ.

Tôi tìm bừa một băng ghế bên đường ngồi xuống, thấy cả người bải hoải rã rời như vừa chạy marathon đường dài. Hôm nay trời rất đẹp, tôi ngả người ra lưng ghế, hơi ngửa đầu để ánh nắng rọi lên gương mặt, thấy một cảm giác vừa mệt mỏi vừa ấm áp xâm chiếm cõi lòng. Sắp thiếp đi, chợt thấy thắt lưng rung lên rồi máy nhắn tin reo bíp bíp.

Trên màn hình hiện ra dòng chữ: “Vừa nhận được tin, triển lãm giao lưu văn hóa vật thể Bắc Kinh - Hồng Kông đã xác định sẽ tổ chức sau một tuần nữa.”

Tôi nhíu mày, xem ra Lưu Nhất Minh và Lão Triều Phụng phối hợp đánh trả cũng chỉ ngăn được đến đây thôi. Hai bức Thanh minh thượng hà đồ cuối cùng cũng phải đem ra đối chiếu. Ngẩng lên nhìn quanh, chỉ thấy ngựa xe như nước, tấp nập ồn ào. Dược Bất Nhiên chắc hẳn đang nấp đâu đó âm thầm quan sát tôi. Gã cầm di động của tôi, có thể nhắn tin bất cứ lúc nào. Còn tôi lại chỉ có thể gật hoặc lắc đầu để trả lời.

Ngay sau đó một tin khác gửi đến, “Mày điều tra được gì rồi?”

Tôi chậm rãi mà kiên quyết gật đầu, rồi lại lắc đầu.

Chẳng ngờ động tác khó hiểu ấy cũng bị Dược Bất Nhiên nhìn thấu, “Khi một người phải chờ đợi, sẽ bắt đầu suy ngẫm, hễ suy ngẫm sẽ hoài nghi bản thân, hễ hoài nghi sẽ hoang mang. Mà chờ đợi thường là đằng đẵng. Cảm giác khó chịu lắm đúng không?”

Chẳng đợi tôi trả lời, tin nhắn thứ tư đã bay đến: “Tao cũng thế thôi, nên phải tìm việc để mình bận rộn, tốt nhất là bận đến mức không rảnh mà nghĩ ngợi nữa. Sang được bên đó rồi, tao sẽ không phải chơi trốn tìm nữa. Tới lúc đó chúng ta tha hồ nói chuyện.”

Để khỏi khiến tổng đài sinh nghi, Dược Bất Nhiên đành phải nói bóng gió. Hồng Kông vẫn chưa trở về Trung Quốc nên cảnh sát Đại Lục muốn bắt người sẽ rất khó khăn. Nếu Dược Bất Nhiên có thể thuận lợi chuồn sang đó, sẽ lấy lại được tự do.

Nhưng gã muốn nói gì với tôi?

“Nói về cuộc sống và lý tưởng.” Đúng là câu trả lời đậm phong cách Dược Bất Nhiên. Sau đó gã lại bổ sung thêm một tin, “Lâu lắm rồi chúng ta không ngồi tán phét như trước kia nhỉ.”

Tôi nhếch môi cười nhạt, tại ai hả? Đang yên đang lành, đường đời rộng mở, tự gã chọn đi theo Lão Triều Phụng, phản bội Minh Nhãn Mai Hoa, rơi vào cảnh này là gieo gió gặt bão thôi. Gã lấy tư cách gì mà tiếc nuối, lấy tư cách gì mà nói với tôi về cuộc sống? Có lẽ nhìn thấy vẻ trào phúng của tôi, Dược Bất Nhiên lại gửi tin nhắn đến, “Mày biết đấy, người sống trên đời, luôn phải kiên trì theo đuổi vài việc trông có vẻ cực kỳ ngu xuẩn.”

Thấy mẩu tin ấy, tôi thần người thật lâu. Đây vốn là lời tôi nói với Lưu Chiến Đấu, giờ Dược Bất Nhiên nhắc lại y nguyên, khiến tôi vừa tức vừa buồn cười. Nếu Dược Bất Nhiên nói là vì tiền bạc hay oán hận, tôi còn chấp nhận được; song giờ gã lại nói đường hoàng lẫm liệt, cứ như đi theo Lão Triều Phụng chống lại Minh Nhãn Mai Hoa là sự nghiệp vĩ đại, là lý tưởng mà gã nguyện hy sinh thân mình, cam lòng gánh vác mọi nỗi khổ tâm và oan ức vậy!

Đùa à!

Tôi giật máy nhắn tin ra khỏi thắt lưng, vung tay ném đi. Chiếc máy nho nhỏ vẽ ra một đường vòng cung rồi rơi xuống mặt đường nhựa, pin và nắp màn hình bật ra. Sau đó một chiếc xe tải chở đất rầm rập chạy qua, nghiền nát những bộ phận còn lại.

Đến bảy rưỡi tối, tôi không chờ nổi nữa, bèn gọi điện cho Thư Viện, hỏi y đã tra được gì chưa.

Thư Viện cũng không so đo chuyện tôi gọi tới sớm hơn nửa tiếng, chỉ nói, “Tra được chút chút, nhưng tôi phải nói trước, bất luận có ích hay không, tôi cũng không trả lại tiền đâu.”

Tôi siết chặt ống nghe, cố không lộ vẻ kích động quá mức, “Nói đi.”

“Năm 1947, hiệu bạc Tấn Kinh làm ăn thất bát, gặp cảnh thoái vốn ồ ạt, cuối cùng đi tới phá sản. May là ông số đỏ, sổ sách cũ mấy năm đó vẫn chất đống nằm nguyên trong nhà một cổ đông, lúc trước tôi mua lại với giá bán giấy vụn. Có điều bao nhiêu sổ sách như thế, tôi cong mông tìm suốt cả buổi chiều, mỏi rời cả lưng, phải đòi thêm tiền bồi dưỡng mới được.”

“Mau nói vào chuyện chính đi.”

“Tôi tra rồi, nghiệp vụ chính giữa hiệu bạc Tấn Kinh và Phàn Hộ Ký là đặt cổ vật để vay vốn, phải tới hơn ba mươi món. Tùy từng lần mà vay ít hay nhiều, nhưng cuối cùng đều trả đủ.”

Tôi gắng nén phấn khích, “Có ghi ghép nào liên quan tới Đại Tề thông bảo khuyết góc không?”

“Để tôi xem nào, ừm.... có đây. Ngày mười ba tháng Bảy năm Dân Quốc thứ hai mươi lăm, ông chủ Phàn đến đặt hai thứ, trong đó một thứ là Đại Tề thông bảo khuyết góc, tổng cộng vay năm mươi lạng vàng, lãi ba phân, trả sau một tháng.”

“Còn thứ kia là gì? Có phải thiếp của Đới Hi không?”

“Ồ, sao ông biết?” Lòng bàn tay tôi ướt đẫm mồ hôi, giọng cũng lạc cả đi, “Ông xem bên cạnh đoạn ghi chép đó có viết một hàng chữ không?” Hiệu bạc nhận cổ vật cầm cố đều phải viết rõ tình trạng, nhất là những thứ dễ cắt xén như thiếp chữ, nếu không quá nhiều chữ sẽ chép lại toàn bộ để tránh sau này khách chuộc về lại nói rằng không đúng, dẫn tới tranh cãi.

“À, có có, còn nhiều chữ là khác.”

“Đọc cho tôi nghe.”

“Phải thu thêm phụ phí đấy.”

“Một trăm tệ, nhanh lên!”

Thư Viện hắng giọng rồi đọc, “Ta từng thấy tranh tên Cập xuân đạp hoa đồ* của Huy Tông, cảnh vật xa hoa, bút lực yếu ớt, lộ rõ cái giả, song bên trên lại đóng dấu song long, trông rất giống thật, không sao hiểu nổi. Hôm nay vào cung được ngắm Thạch cừ bảo cấp, trong có Thanh minh thượng hà đồ của Trương Trạch Đoan, xem xét kỹ, thấy tranh đã mất ba phần, lời bạt và dấu song long của Huy Tông đều mất cả. Lấy đó mà suy, hẳn tranh đã từng bị cắt, phần cắt lại bị chia ra ghép vào nhiều bức khác, Cập xuân chẳng qua là một mà thôi. Than ôi, kiệt tác thế ấy, tiếc chẳng còn nguyên, lấy thực trộn giả, xót xa khôn xiết. Nhưng vật thiên tử giữ gìn, không dám bàn luận, nay ghi lại đây, đợi đời sau kiểm chứng.”

Đới Hi đã nói rất rõ: Trước đây ông ta từng thấy một bức xưng là Cập xuân đạp hoa đồ của Tống Huy Tông, nhưng phong cách kém cỏi, thoạt trông đã nhận ra là giả. Có điều dấu song long trên tranh lại giống y như thật, khiến Đới Hi nghĩ mãi không hiểu vì sao. Hôm ấy ông ta vào cung thấy Thanh minh thượng hà đồ được cất giữ trong Thạch cừ bảo cấp, đoán ra Thanh minh thượng hà đồ đã bị xén mất một phần ba, bao gồm cả lời bạt và dấu song long của Tống Huy Tông. Đới Hi cho rằng rất có khả năng phần bị cắt ấy đã bị chia thành vài mảnh nhỏ, chắp vào mười mấy bức tranh giả khác, Cập xuân đạp hoa đồ chỉ là một trong số đó. Một kiệt tác như thế lại tàn khuyết không trọn vẹn, còn bị lấy thật chắp vào giả, thực khiến người ta đau xót. Nhưng Thanh minh thượng hà đồ là vật được thiên tử sưu tầm, ông ta không dám nhiều lời, đành ghi lại đợi người đời sau khảo chứng.

Việc Đới Hi đề cập rất phổ biến trong giới làm giả cổ vật. Người làm giả thường sẽ cắt một bức tranh hoặc chữ thật ra, chắp vào mười mấy hoặc thậm chí hai mươi mấy bức giả. Như vậy có thể lấy giả tráo thật, bán ra như hàng thật, lời gấp mấy chục lần. Đới Hi cả đời mê thư họa, khi phát hiện Thanh minh thượng hà đồ cũng gặp kiếp nạn ấy, phần thất lạc vĩnh viễn không thể khôi phục thì không khỏi kích động, mới viết ra tấm thiếp này.

Tôi đặt ống nghe xuống, cuối cùng cũng thấu hiểu những trắc trở gian nan trong suốt mấy trăm năm lưu truyền của Thanh minh thượng hà đồ.

Bấy giờ trong viện họa tổng cộng có hai người vẽ cảnh sắc sông Biên, Trương Trạch Đoan và một tác giả khác không biết tên. Tống Huy Tông chọn bức của Trương Trạch Đoan, chính tay đề năm chữ “Thanh minh thượng hà đồ” và lời bạt lên tranh, đóng cả dấu song long. Còn bức kia được cất giữ trong viện họa, chôn vùi mai một, tạm gọi là bản B.

Thanh minh thượng hà đồ lưu truyền đến thời Minh, sau khi được Lý Đông Dương bảo quản thì gặp kiếp nạn, bị cắt mất một phần ba. Kẻ làm giả đã chia phần này thành mười mấy thậm chí mấy chục mảnh để chế ra cả đống đồ giả. Trong đó quan trọng nhất là bức Cập xuân đạp hoa đồ, được chắp với phần có dấu song long của Thanh minh thượng hà đồ.

Đến đời Gia Tĩnh, Thanh minh thượng hà đồ tàn khuyết rơi vào tay Nghiêm Tung. Cùng lúc này, Hoàng Bưu người Ngô tìm được bản B, lấy đó làm nền tảng tạo ra một bức Thanh minh thượng hà đồ giả khá giống thật, rơi vào tay em trai Vương Thế Trinh. Tới khi Nghiêm Tung rớt đài, hai bức tranh một thật một giả mới hoàn toàn lẫn lộn. Chẳng ai biết bức được hoàng đế Gia Tĩnh tịch thu vào nội phủ là thật hay giả.

Tới thời Thanh, Đới Hi từng được xem Cập xuân đạp hoa đồ, sinh nghi, sau đó vào cung lại được thấy bức Thanh minh thượng hà đồ tàn khuyết. Ông ta nhận ra dấu song long trên Cập xuân đạp hoa đồ vốn thuộc về Thanh minh thượng hà đồ. Nhưng vì sợ oai vua nên Đới Hi không dám nói ra, đành viết lại vào một tấm thiếp, cất trong hộp sắt cùng Đại Tề thông bảo khuyết góc, không cho ai biết, đến con trai mình là Đới Dĩ Hằng cũng chẳng được xem.

Sau khi Đới Hi qua đời, tấm thiếp và Đại Tề thông bảo khuyết góc đều mất tích, chẳng biết bị kẻ nào đánh cắp, cả hai lưu lạc trong dân gian rồi rơi vào tay Phàn Hộ Ký. Ông chủ Phàn quý như báu vật, không chịu đem bán, chỉ cầm cho hiệu bạc Tấn Kinh một lần. Sau đó chiến loạn nổi lên, tấm thiếp của Đới Hi thất lạc, ông ta chỉ giữ được đồng Đại Tề thông bảo khuyết góc. Sau giải phóng các tiệm đồ cổ thực hiện công tư hợp doanh, ông chủ Phàn tới cửa hàng văn vật bán đồ bị Lưu Chiến Đấu ép giá, may được Hoàng Khắc Vũ trượng nghĩa bênh vực. Ông ta bèn tặng đồng Đại Tề thông bảo khuyết góc cho Hoàng Khắc Vũ để cảm tạ. Đến hiện nay, Hoàng Khắc Vũ giao Đại Tề thông bảo cho tôi, để tôi đi điều đình với con cháu nhà họ Đới...

Đây là kết luận điều tra của tôi lần này.

Một bức Thanh minh thượng hà đồ mà lại có hai bản, do Cố cung và Bách Thụy Liên nắm giữ, hẳn trong đó một bức là thực còn bức kia là đồ giả của Hoàng Bưu. Nhưng Hoàng Bưu đã lấy một bức tranh cùng thời với Thanh minh thượng hà đồ ra để làm giả, nên kiểm nghiệm bằng Cacbon-14 không ra kết quả.

Thanh minh thượng hà đồ gặp kiếp nạn xà xẻo vào khoảng mấy chục năm sau khi rời tay Lý Đông Dương tới trước khi bị Hoàng Bưu làm giả. Theo lý thuyết, chỉ cần tìm đủ những bức tranh giả bị chắp một phần của Thanh minh thượng hà đồ là có thể ghép lại thành một bức Thanh minh thượng hà đồ hoàn chỉnh, tiếc rằng vĩnh viễn không thể biết được rốt cuộc có những bức nào đã được chắp ghép. Chỉ biết duy nhất một bức là Cập xuân đạp hoa đồ có dấu song long mà thôi.

Tuy tôi chưa từng thấy Cập xuân đạp hoa đồ nhưng cũng đã nghe câu chuyện này. Chuyện kể rằng có lần Tống Huy Tông làm chủ khảo kỳ thi viện họa, ra đề cho các thí sinh là: Giẫm hoa về vó ngựa còn thơm. Ý nói khi cưỡi ngựa đi du xuân, suốt dọc đường vó ngựa xéo lên hoa tươi, thấm đượm hương thơm. Có người vẽ vó ngựa bám đầy hoa tươi, kẻ lại vẽ người cưỡi ngựa đi giữa bụi hoa. Chỉ có một người không vẽ hoa tươi mà vẽ mấy cánh bướm quấn quýt quanh vó ngựa đang phi nhanh. Tống Huy Tông thích thú, thưởng hậu người này, cho đỗ đầu. Bức tranh này có lẽ cũng bắt nguồn từ điển cố đó.

Chỉ cần tìm được Cập xuân đạp hoa đồ, so sánh phần lụa có ấn song long với hai bức Thanh minh thượng hà đồ kia là biết ngay bức nào thật.

Đây chính là quân át chủ bài Lưu Nhất Minh muốn tôi tìm.

Còn làm sao tìm được Cập xuân đạp hoa đồ thì không phải vấn đề của tôi.

Tôi sắp xếp lại suy nghĩ rồi gọi điện cho Phương Chấn, nhờ chuyển máy cho Lưu Nhất Minh. Lưu Nhất Minh đã đi nghỉ, nhưng Phương Chấn biết đây là chuyện hệ trọng, bèn đi đánh thức ông cụ. Giọng ông cụ khá mệt mỏi, mấy ngày này ông đã dốc hết sức lực để chèo chống Minh Nhãn Mai Hoa, gánh vác bao nhiêu là chuyện. Nhưng tôi biết giờ không phải lúc ân hận, ngay cả hỏi han tôi cũng bỏ qua, đi ngay vào đề thuật lại từ đầu chí cuối phát hiện của mình cho Lưu Nhất Minh.

Nghe tôi kể xong, Lưu Nhất Minh cảm khái, “Phương pháp của người xưa còn tinh vi đến mức này. Vất vả cho cậu quá rồi.”

Tôi lại nhắc nhở, “Cập xuân đạp hoa đồ là tranh thời Minh phỏng Tống, nếu lưu truyền đến ngày nay cũng được coi là văn vật. Ông hẳn sẽ tra được manh mối về bức tranh quý ấy chứ?” Tôi chỉ có một thân một mình, thế đơn lực yếu, nhưng Hồng môn xưa nay chuyên về giám định thư họa, còn qua lại với rất nhiều nhà sưu tầm lớn, họ điều tra về một bức họa, hẳn là dễ như trở bàn tay.

“Cập xuân đạp hoa đồ thì tôi biết.” Nghe Lưu Nhất Minh nói, tôi lấy làm mừng, nhưng câu tiếp theo lại khiến lòng tôi chùng xuống, “Tiếc rằng nó đã bị xé nát từ lâu rồi.”

“Sao lại xé nát? Ai xé?”

“Sau khi kháng chiến kết thúc, nội bộ Minh Nhãn Mai Hoa nổ ra tranh chấp ở Dự Thiểm, chắc cậu cũng nghe nói nhỉ?”

“Tôi biết.” Tôi sực nhớ ra chính Chung Ái Hoa đã kể cho mình chuyện này, vận mệnh thật là kỳ diệu.

“Bảy tiệm đồ cổ ở Trịnh Châu bày thưởng trân hội trên nhà hàng Dự Thuận, định hạ gục Hoàng Khắc Vũ. Song Hoàng Khắc Vũ đánh đâu thắng đó, họ đành phải mời một cao nhân gọi là Mắt Âm Dương từ Khai Phong tới, đấu một trận núi đao biển lửa với Hoàng Khắc Vũ, đặt chính bức Cập xuân đạp hoa đồ. Cuối cùng Mắt Âm Dương đánh bại Hoàng Khắc Vũ, song phải trả giá bằng việc xé tan Cập xuân đạp hoa đồ.”

“Không sao. Chúng ta không cần Cập xuân đạp hoa đồ hoàn chỉnh, chỉ cần mảnh có dấu song long thôi. Dù chỉ là mảnh vải vụn bằng móng tay cũng đủ rồi.”

“Bấy giờ chuyện cụ thể thế nào thì tôi không được rõ. Sau khi trở về Hoàng Khắc Vũ cũng không hé răng nửa lời với người trong Hội, dường như đã thề giữ kín bí mật, nên chẳng ai biết chi tiết cuộc đấu thế nào cả.”

“Vậy thì dễ quá, hỏi ông ấy là được mà.”

Lúc trước ở sân bay Nam Uyển tôi từng gạn hỏi Hoàng Khắc Vũ về chuyện trên nhà hàng Dự Thuận, ﻿ông ta mắng tôi là đừng lo việc bao đồng. Giờ nó đã trở thành mấu chốt tồn vong của Minh Nhãn Mai Hoa, chắc ông ta sẽ chịu mở miệng chứ?

“Ôi...” Lưu Nhất Minh thở dài. Tôi linh cảm thấy chuyện chẳng lành, vội gặng hỏi đã xảy ra chuyện gì, Lưu Nhất Minh lặng đi giây lát mới đáp, “Tôi vừa nhận được tin Hoàng Khắc Vũ bất ngờ lên cơn đau tim, đã được đưa đến bệnh viện Queen Mary Hồng Kông, giờ vẫn đang hôn mê.”

Tôi nghe như sét đánh ngang tai, “Sao lại thế?”

Lưu Nhất Minh đáp, “Khắc Vũ đang nói chuyện với một người phụ nữ thì đột ngột phát bệnh tim, được đưa thẳng đến bệnh viện.”

“Mai Tố Lan ư?” Tôi chợt nghĩ đến bà già mù ấy.

“Người đi theo kể rằng, lúc Hoàng Khắc Vũ về khách sạn thì bà ta xuất hiện, hai người mới nói được vài câu trong đại sảnh, Hoàng Khắc Vũ đã phát bệnh.”

Tôi nắm chặt ống nghe, rủa thầm. Hẳn đây cũng là một trong những kế hoạch của Bách Thụy Liên. Chị Tố vốn là một quân bài trong tay chúng, trước để lừa tôi, sau để đả kích Hoàng Khắc Vũ. Minh Nhãn Mai Hoa lại mất một viên đại tướng, cục diện càng thêm nguy ngập.

Hoàng Khắc Vũ bệnh nặng nằm viện, sống chết chưa rõ, sự thật về cuộc đấu trên nhà hàng Dự Thuận chẳng hỏi ai được, dĩ nhiên cũng không cách nào tìm được những mảnh cắt rời của Thanh minh thượng hà đồ.

Tôi bần thần, lẽ nào chúng tôi cố gắng bấy lâu, cuối cùng chỉ công cốc sao?

Thấy tôi lặng đi hồi lâu, Lưu Nhất Minh chậm rãi nói, “Cậu đừng tự trách, cậu đã cố hết sức rồi. Yên tâm đi, từ xưa giả không thắng được thật, tà không thắng nổi chính, dù chẳng tìm được mảnh tranh đó, Minh Nhãn Mai Hoa cũng chưa chắc thua đâu. Chỉ cần nghe theo tấm lòng truy cầu cái thật, nắm giữ vật thật trong tay thì dù chúng giở trăm phương ngàn kế, ta vẫn có thể thủ vững như núi.”

Nói vậy nhưng giọng Lưu Nhất Minh vẫn mệt mỏi tột cùng. Tôi hiểu ông chỉ đang an ủi mình mà thôi. Lưu Nhất Minh còn nói thêm, “Tuổi tác tôi đã cao, bác sĩ không cho đi xa. Lần này Tiểu Lưu sẽ thay tôi tham dự buổi giao lưu văn hóa Bắc Kinh - Hồng Kông, cậu mau về Bắc Kinh đi.”

Nghe ra ý “đem con bỏ chợ”, tôi cao giọng, “Chưa đến lúc chịu thua đâu!” đoạn cúp máy.

Tuy cụ Lưu đã đoan chắc với tôi rằng bản của Cố cung là thật, nhưng giám định cổ vật rất khó có thể bảo đảm trăm phần trăm, lỡ ông cũng mắc lừa thì sao? Lỡ tổ giám định Cố cung ngay từ đầu đã lầm thì sao? Lỡ Bách Thụy Liên lôi ra một chứng cớ không chối cãi được thì sao? Bách Thụy Liên trù tính đã lâu, ắt có sát chiêu lợi hại có thể chứng minh bức trong Cố cung là giả, nếu chúng tôi không có quân át chủ bài để chống lại thì khả năng thua sẽ rất cao. Tới lúc đó không chỉ Minh Nhãn Mai Hoa thất thủ, mà cả thị trường cổ vật Trung Quốc sẽ rơi vào tay chúng.

Trước tình thế này, tôi sao có thể buông bỏ, sao dám buông bỏ đây?

Con người tôi chẳng có ưu điểm nào ngoài cố chấp. Mặc người Nam Bắc Tây Đông, ta đây vẫn quyết bạn cùng núi xanh. Nhà họ Hứa chúng tôi đời đời vẫn cổ hủ ngoan cố như thế.

Rời bốt điện thoại, tôi định thần nhìn quanh, chợt nảy ra một ý nghĩ lạ lùng. Giờ đã hơn mười giờ đêm, người xe thưa thớt, chỉ có những ngọn đèn sáng trưng dàn hàng hai bên đường. Tôi đi tới lối dành cho người đi bộ, sải bước chạy. Thoạt đầu chỉ chạy chầm chậm rồi nhanh dần, tiếng chân tôi nện xuống mặt đường nhịp nhàng, hai tay nắm chặt, luân phiên vung lên như một con bồ câu vụng về đập cánh. Cứ thế chạy miết, dọc con đường thênh thang, nghe gió rít bên tai ù ù.

Tôi vốn không ham thể thao, thể lực cũng chỉ trung bình, bỗng dưng vận động mạnh như thế, thân thể lập tức phản ứng. Mới chạy được hơn một cây số, tôi đã thở hồng hộc, hai chân đau buốt. Tôi nghiến răng, để đại não quất roi thúc dây thần kinh vận động, hòng ép ra chút năng lượng cuối cùng từ chúng, tiếp tục giữ nguyên vận tốc. Chẳng mấy chốc trán tôi đã túa mồ hôi, lưng áo cũng bắt đầu ướt đẫm.

Nhưng thân thể càng rời rã thì nỗi muộn phiền trong lòng cũng dần tiết ra ngoài, đầu óc sáng rõ hơn ra. Từ anh Từ, tôi học được rằng tâm trạng buồn rầu cũng như nước trong miếng bọt biển, có thể ép ra khỏi cơ thể thông qua vận động cường độ cao. Dưới núi Tử Kim, tôi đã trút bỏ hết những nôn nóng trong lòng qua việc rập bia, giờ tôi lại điên cuồng chạy để tiêu tan buồn bực.

Tôi chạy một mạch về khách sạn, ướt sũng mồ hôi như vừa ngoi từ sông Hoàng Phố lên, phổi rát bỏng, hai chân run bần bật cơ hồ không đứng nổi. Bước vào phòng, tôi ngồi phịch ngay xuống xô pha, chẳng buồn đóng cửa, cũng chẳng đứng lên nổi nữa.

Cơ thể mệt lử, nhưng tâm trạng tôi lại nhẹ nhõm. Tôi dựa vào xô pha, ngửa đầu nhìn trần nhà, bắt đầu ôn lại từng chuyện từ khi đến Trịnh Châu, nghiền ngẫm kỹ mọi chi tiết xem có bỏ sót manh mối nào không. Cũng lạ, tôi mệt đến không nhúc nhắc nổi một ngón tay, song đầu óc lại sáng tỏ chưa từng thấy, mọi việc lần lượt trôi qua tâm trí như một bộ phim.

Tôi lặng lẽ ngồi trên xô pha, tua lại những cảnh tượng ấy trong đầu. Chẳng biết bao lâu sau, một cảnh sáng lên trước mắt tôi, rồi tới một cảnh nữa, một sợi dây tưởng chừng mỏng mảnh gắn liền cả hai lại với nhau; sau đó lại vươn dài, lội trong ký ức sâu thẳm ra cảnh thứ ba, rồi thứ tư, thứ năm... Chỉ một lát sau, trong đầu tôi đã giăng mắc thành một tấm mạng nhện phức tạp.

Tôi nhắm nghiền mắt lại, hòng nhìn rõ tấm lưới hơn. Trong tưởng tượng, tôi với tay ra, lần này những manh mối mơ hồ hiện rõ rành rành. Tôi có thể sờ thấy những nút thắt giữa các manh mối, cũng có thể vuốt dọc theo hướng phát triển của chúng. Thậm chí tôi còn cảm thấy mình có thể gỡ cả tấm lưới ra, rồi chắp lại từng chút một.

Tôi mở bừng mắt, nhìn đồng hồ thấy mười hai giờ đúng. Tôi dang hai tay, chống vào tay vịn ghế, gắng nhấc mình khỏi xô pha. Tôi phải tới một chỗ, nhưng lại nhận ra mình chưa chắc đã đi hết được hành lang trước cửa phòng.

Vận động mạnh để bào mòn buồn bã tuy hay nhưng khi muốn hành động tiếp, nó lại gây ra ảnh hưởng tiêu cực không sao tránh khỏi.

Song tôi không còn thời gian để lãng phí nữa.

Tôi nén đau, lê từng bước ra quầy lễ tân, mượn một cây gậy rồi khập khiễng nhích từng bước ra khỏi khách sạn trong cái nhìn chằm chằm của nhân viên trực đêm.

Tôi muốn tới đại học Phục Đán. Lúc này cả ngôi trường đã chìm trong giấc ngủ, cổng lớn đóng im ỉm, chỉ có mấy phòng thí nghiệm sáng đèn. Tôi nói với bảo vệ là mình bị thương trong lúc đánh bóng rổ, vừa từ bệnh viện về. Bảo vệ cũng không hỏi nhiều, xua tay cho vào. Tôi nhìn quanh định hướng rồi đi thẳng về phía ký túc nghiên cứu sinh.

Tuy ký túc nghiên cứu sinh có quản lý trực đêm nhưng cũng không quản chặt như bên ký túc sinh viên, mười hai giờ đêm mà cửa vẫn không khóa. Tôi rón rén chạy lên tầng ba, gõ cửa phòng Đới Hải Yến. Đới Hải Yến còn chưa kịp dậy mở cửa, mấy phòng bên cạnh đã len lén hé cửa nhìn trộm. Tôi phớt lờ những ánh mắt săm soi, tiếp tục gõ theo nhịp. Gõ hơn hai mươi tiếng, mới nghe Đới Hải Yến ngái ngủ hỏi vọng ra, “Ai đấy?”

“Hứa Nguyện đây.”

Cửa mở hé, Đới Hải Yến mặc đồ ngủ hoa, mắt nhắm mắt mở ló ra. Cô mơ màng nói, “Nếu anh muốn theo đuổi tôi thì chọn nhầm thời điểm quá rồi.”

“Tôi biết đến muộn thế này làm phiền cô nghỉ ngơi. Nhưng có một việc quan trọng tôi nhất định phải hỏi.” Tôi nói khẽ.

“Việc sống chết à?” Đới Hải Yến vặn lại.

“Việc sống chết!” Tôi trịnh trọng gật đầu.

Đới Hải Yến ồ lên rồi mở cửa rộng ra, để tôi vào. Song tôi giữ lấy khung cửa, “Sự tình khẩn cấp, tôi không vào đâu, chỉ hỏi mấy câu thôi, xong là đi ngay.”

“Anh hỏi đi.” Đới Hải Yến dựa cửa, hai tay khoanh trước ngực.

“Lần trước cô kể chi của Đới Hạc Hiên là dòng thứ, đã rời Tiền Đường từ lâu phải không?”

“Chính xác.”

“Lần trước cô cũng kể nhà họ ban đầu chuyển đến Hà Nam, sau đó mới dời về Nam Kinh phải không?”

“Ừ.”

“Ở Hà Nam họ làm nghề gì?”

“Buôn cổ vật. Nghe nói làm ăn cũng khấm khá, là một trong những cửa hiệu tiếng tăm ở Hà Nam. Mãi tới trước giải phóng họ mới dọn về Nam Kinh.”

“Cảm ơn nhé!” Tôi chắp tay cảm tạ rồi chống gậy khập khiễng ra về. Đới Hải Yến không ngờ tôi lại đi nhanh như vậy, liếc xéo mấy phòng hé cửa hóng chuyện kia, làu bàu “Thì ra anh đến hỏi mấy câu thật” rồi đóng cửa quay vào.

Rời đại học Phục Đán, tôi quay về khách sạn, gọi điện cho Đới Hạc Hiên.

Giờ này mà Đới Hạc Hiên vẫn chưa ngủ, đệ tử nhận điện nói lão ta đang vận công thổ nạp, đêm khuya thanh vắng rất hợp để dưỡng khí. Tôi chẳng muốn nghe mấy câu vớ vẩn ấy thêm nữa, bèn lôi thân phận đại sứ quảng bá của Công ty trách nhiệm hữu hạn quảng bá văn hóa Vũ Trụ Hoàng Đế ra, bảo chuyển máy cho Đới Hạc Hiên. Đệ tử kia không dám chậm trễ, vội chạy đi bẩm sư phụ. Chừng năm phút sau, Đới Hạc Hiên mới thong dong bắt máy, “Trò ngoan, khuya thế này con còn gọi tới, có gì thắc mắc trong việc tu luyện cần ta chỉ dẫn à?”

“Tôi có việc cần hỏi thầy.” Tôi vào đề ngay.

“Chẳng phải con đã tìm tới đứa cháu gái kỳ hoa dị thảo của ta rồi ư?”

“Không liên quan tới cô ấy.”

“Vậy liên quan tới Hoàng Yên Yên à? Cô ta rời trại tạm giam rồi đấy, con không biết hả?”

Tôi khựng lại, mấy hôm nay việc này dồn dập nối tiếp việc kia, chẳng còn bụng dạ nào nghĩ đến Yên Yên nữa. Nghĩ tới chuyện cô rời trại tạm giam mà mình không đi đón được, tôi lại áy náy. Nhưng tình thế trước mắt nguy cấp, tôi không thể nghĩ nhiều, vội hỏi ngay, “Không liên quan gì tới họ cả, tôi muốn hỏi thầy, trò cược trăm bước bắn liễu có phải là cách gọi riêng của Hà Nam không?”

Đới Hạc Hiên không ngờ tôi lại hỏi câu này, bèn đáp, “Đúng thế, Bắc Kinh, Nam Kinh đều không gọi là trăm bước bắn liễu, chỉ có Hà Nam gọi thôi.”

Tôi thầm trách mình sơ ý. Lúc trước Đới Hạc Hiên dụ tôi đánh cược đã dùng từ này, chứng tỏ gia đình lão quê gốc Hà Nam. Bấy giờ tôi đã sinh nghi, nhưng về sau lại quên khuấy. Nghe Đới Hải Yến kể rằng chi nhà Đới Hạc Hiên dời đến Hà Nam, tôi vẫn chưa ngộ ra. Mãi tới giờ mới lắp ghép được hai chuyện lại với nhau.

“Đới Hải Yến kể rằng nhà thầy vốn cũng ở Hà Nam, làm nghề buôn bán cổ vật.”

“Nào chỉ mở tiệm, còn có thể xếp vào hàng mười hiệu đứng đầu tỉnh ấy chứ. Tiếc rằng sau khi kháng chiến thắng lợi, các cụ trong nhà quá tin vào Tưởng Giới Thạch nên mới dọn đến Nam Kinh, sau đó... khụ.” Đới Hạc Hiên nuối tiếc kể.

“Vậy thầy từng nghe nói đến thưởng trân hội ở nhà hàng Dự Thuận bao giờ chưa?” Tôi cố nén kích động.

Đới Hạc Hiên ngẫm nghĩ rồi đáp, “Có nghe nói, sự kiện chấn động giới cổ vật Hà Nam cơ mà. Lần đó Hoàng Khắc Vũ thua đau, từ bấy mới bị Lưu Nhất Minh cưỡi cổ.”

“Bảy cửa hiệu lớn ở Hà Nam bắt tay nhau bày thưởng trân hội, có nhà thầy không?”

Đới Hạc Hiên hào hứng, “Có chứ! Hiệu nhà ta xếp thứ sáu. Cuối thời Thanh nhà ta mới dọn tới Hà Nam, là dân ngụ cư mà đạt được vị thế cao như thế không phải dễ đâu nhé. Hoàng Đế cũng có gốc gác Hà Nam, Hoàng Đế nội công của ta lấy cảm hứng từ truyền thống gia đình...”

Tôi chẳng hơi đâu nghe lão tự tâng bốc mình, tiếp tục gặng, “Thầy có biết thưởng trân hội lần ấy diễn biến cụ thể thế nào không?” Rồi nhớ ra tuổi Đới Hạc Hiên, tôi lại đổi giọng, “Các cụ nhà thầy có kể chuyện xảy ra trong thưởng trên hội ở nhà hàng Dự Thuận không?”

“Thưởng trân hội lần ấy yêu cầu nghiêm ngặt, các cửa hiệu lớn chỉ có ông chủ được đi, tổng cộng bảy cửa hiệu là bảy người. Người của nhà ta trở về chỉ buông đúng một câu may mà thắng được, không nói gì thêm. Mấy ông già bà cả ngoan cố lắm, đã thề thì đánh chết không chịu hé răng.”

Tôi thất vọng tràn trề, đã điều tra đến nước này rồi, lẽ nào không thể chừa cho tôi chút cơ hội ư?

“Thật là không nói nửa lời chứ?” Tôi vẫn cố vớt vát.

“Hừm... ông ấy quả thực không hé răng, song trên đời có chuyện gì tuyệt đối bí mật đâu, về sau ta cũng láng máng nghe người khác kể lại chút chút. Đồn rằng ban đầu bảy ông chủ nắm chắc mười mươi, nào ngờ Hoàng Khắc Vũ như được thần linh phù hộ, đánh đâu thắng đó, lần lượt phá hết mọi cạm bẫy họ bày ra. Thấy sắp không trụ nổi, một vị bèn đề nghị đi thâu đêm mời cao nhân bí ẩn họ Liêu từ Khai Phong tới, đánh một trận định càn khôn.”

“Người họ Liêu đó hiệu là Mắt Âm Dương phải không?”

“Đúng thế, nhưng ta không biết lai lịch thế nào. Ông ta đến nhà hàng Dự Thuận, đi thẳng lên tầng cao nhất, nói rằng muốn đấu một trận núi đao biển lửa với Hoàng Khắc Vũ. Những kẻ khác đều phải lui xuống tầng dưới, không được lên trên. Nửa tiếng sau Hoàng Khắc Vũ đi xuống chịu thua, còn Mắt Âm Dương được khiêng xuống. Không ai biết trên đó đã xảy ra chuyện gì.”

“Sau đó Mắt Âm Dương thế nào, không ai biết ư?”

“Chuyện đó thì ta không rõ.”

Tôi thất vọng thở dài, những điều này tôi đã được nghe Chung Ái Hoa và Lưu Nhất Minh kể rồi, thậm chí còn rõ hơn Đới Hạc Hiên, biết họ đánh cược bằng Cập xuân đạp hoa đồ. Những người lên nhà hàng Dự Thuận năm xưa, bảy chủ hiệu đều đã qua đời, Hoàng Khắc Vũ hôn mê bất tỉnh, Mắt Âm Dương chẳng rõ tung tích. Manh mối về bức Cập xuân đạp hoa đồ đến đây hoàn toàn đứt đoạn.

“Mắt Âm Dương nhìn thấu âm dương thật sao?” Tôi ủ rũ gãi đầu thầm nghĩ, nếu ông ta thực sự có khả năng đặc biệt ấy thì đi đến đâu cũng sẽ gây chấn động, đâu chỉ một lần ở nhà hàng Dự Thuận, chưa chừng lại tìm được manh mối ở chỗ khác.

Đới Hạc Hiên cười rộ lên, “Con là đại sứ quảng bá của Hoàng Đế nội công, sao lại đi tin mấy thứ nhảm nhí ấy? Khả năng đặc biệt chứ có phải rau cải đâu mà sẵn thế. Mắt Âm Dương chỉ là cách nói của người Hà Nam thôi, thực ra là mắt to mắt nhỏ, mắt nhỏ bẩm sinh do gen di truyền liên quan gì đến âm tào địa phủ, toàn mê tín dị đoan.”

Bàn tay đang gãi đầu của tôi chợt khựng lại.

Mắt to mắt bé.

Quê gốc Khai Phong.

Họ Liêu.

Gộp ba điều kiện này lại, tôi nghĩ ngay đến một gã mình biết, bất giác bàng hoàng.

Chẳng phải là Mắt Trố bày cỗ ăn trên chiếu bị tôi dẫn cảnh sát đến bắt ư!

Tôi nhớ rõ Mắt Trố bị bắt cùng con trai. Hai cha con đều mắt to mắt bé, có thể thấy là gen di truyền. Lúc thẩm vấn y khai rằng mình họ Liêu, nhà ở Khai Phong. Theo lời Đới Hạc Hiên, chẳng lẽ Mắt Trố là con cháu Mắt Âm Dương? Sao mà khéo thế?

Tôi đi loanh quanh một vòng, hóa ra lại quay về điểm khởi đầu. Người cuối cùng tôi phải tìm, té ra là kẻ tôi đã gặp đầu tiên, vận mệnh đúng là một trò đùa.

﻿Tôi cúp máy, chạy vào nhà tắm vã nước lạnh lên mặt. Nước lạnh vã lên, kích thích da tôi. Ngẩng đầu nhìn, trong gương hiện ra một gương mặt hoàn toàn thấu triệt.

Tôi lấy chứng nhận Phương Chấn cho ra, không còn nhiều thời gian nữa, phải trở về Bắc Kinh ngay.

Chẳng kịp xếp hành lý, tôi đi thẳng ra cửa khách sạn. Vừa bước ra đã thấy hàng loạt đèn flash chớp lóe, rồi mấy phóng viên từ chỗ nấp chạy tới. Tôi nhận ra lại là mấy tay chặn mình ở Phục Đán bữa trước, thì ra họ vẫn không nản lòng, cắm chốt trước cửa khách sạn, còn có cả quay phim theo sau.

“Xin hỏi vừa rồi anh lại đến ký túc của cô Đới Hải Yến giữa đêm hôm, có phải các vị đã xác định quan hệ rồi không?”

“Sao anh lại từ chối bình luận, có phải bị chính phủ đe dọa không?”

“Thảm cảnh của ông nội anh có ảnh hưởng đến anh không?”

Đủ mọi câu hỏi ập đến. Tôi sầm mặt rẽ đám đông bu bám như ruồi nhặng, lẳng lặng đi thẳng, mặc cho họ bám theo như hình với bóng. Giữa những tiếng ồn ào, tôi chợt nghe thấy một nhà báo lớn tiếng hỏi, “Triển lãm giao lưu văn hóa vật thể Bắc Kinh - Hồng Kông sắp diễn ra rồi, tới lúc đó hai bức Thanh minh thượng hà đồ của Cố cung và Bách Thụy Liên sẽ được đem ra đối chiếu, là người châm ngòi chuyện này, anh nghĩ thế nào?”

Tôi dừng bước, đi tới trước mặt người vừa hỏi. Đó là một phụ nữ ngoài bốn mươi, mặt tròn, tóc xoăn, môi tô đỏ chót. Thấy tôi nhìn chằm chằm, chị ta rụt rè lùi lại một bước. Tôi giơ tay cầm lấy micro của chị ta rồi bước tới trước máy quay, nói rành rọt, “Tôi sẽ đến Hồng Kông đem theo chân tướng, mong các vị chuẩn bị cho tốt.”

Tôi biết Chung Ái Hoa nhất định sẽ nghe được, Bách Thụy Liên và những kẻ đứng sau hắn cũng vậy. Dứt lời tôi trả micro lại cho người kia rồi quay đi, đấu chí hừng hực dâng trào.

Tôi đã nghĩ thông. Dù manh mối chỉ đến Mắt Trố là đứt, tôi cũng phải tới Hồng Kông. Chuyện này từ tôi mà ra, tự tôi phải kết thúc nó. Tôi đẩy Minh Nhãn Mai Hoa xuống vách núi thế nào thì phải kéo nó lên thế ấy. Đây là trách nhiệm của một chuyên gia giám định.

Chứng nhận đặc biệt quả là hữu ích, nhờ có nó tôi đã lên được chuyến bay quân dụng gần nhất, sáng sớm hôm sau thì tới Bắc Kinh. Vừa xuống thang máy bay, tôi đã thấy chiếc jeep của Phương Chấn đậu trên đường băng đợi sẵn. Chẳng kịp hít thở không khí trong lành, tôi chui ngay vào xe.

Phương Chấn vừa nổ máy vừa thông báo, “Hôm nay Cố cung sẽ mở kho, sau khi Thanh minh thượng hà đồ cùng các văn vật tham gia triển lãm được đóng thùng, cục trưởng Lưu sẽ đích thân dẫn đoàn đến Hồng Kông, tôi cũng phải đi theo phụ trách đội bảo vệ.”

“Mấy giờ xuất phát?”

“Tôi đưa cậu đến nơi là đi ngay, cậu tự nói chuyện với Mắt Trố nhé.” Phương Chấn lái xe với vẻ mặt vô cảm, rồi nói thêm, “Mắt Trố sắp bị tuyên án rồi, nếu lập công chuộc tội sẽ được giảm án.”

Tôi cười, có câu này của Phương Chấn là được rồi.

Chiếc jeep chạy băng băng trên đường, đột nhiên Phương Chấn lại nói, “À phải, cậu bảo tôi điều tra Chung Ái Hoa đúng không? Có chút manh mối rồi đấy.”

“Ồ,” tôi phấn khởi.

“Những chuyện hắn kể với cậu cơ bản đều là thực. Hắn quả thật có một người bác ở An Dương vì mua lầm đồ giả mà tự sát, chuyện này còn liên quan đến Minh Nhãn Mai Hoa. Mười năm trước, Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa tiến hành thẩm tra văn vật giả trên cả nước, tìm được một món hàng giả ở An Dương, Hoàng Khắc Vũ đích thân báo cho địa phương, sở Quản lý hiện vật văn hóa An Dương nhận định rằng bác của Chung Ái Hoa đã tham ô trong lúc nhập hàng, ngay hôm sau ông ta uất ức tự sát. Sau đó một năm, Chung Ái Hoa theo cha mẹ di cư đến Hồng Kông.”

“Nên hắn mới hận chúng ta?”

“Thông tin về Chung Ái Hoa ở Hồng Kông tôi không rõ lắm. Chỉ biết cha mẹ hắn qua đời khá sớm, hắn từng tham gia Tân Nghĩa An*, còn bị kiện cáo vì dính líu đến mạng người, về sau trốn vào thành trại Cửu Long*, không ai trông thấy nữa, cho tới khi cậu gặp hắn ở Trịnh Châu.”

“Thành trại Cửu Long ư?”

“Thôi, cậu không muốn nghe về chỗ đó đâu.” Phương Chấn nhíu mày, lộ vẻ ghê tởm ít thấy.

Tôi nhắm mắt lại. Một đứa bé mới tí tuổi đầu đã đầu quân cho xã hội đen lại lắc mình biến thành quản lý khu vực Đại Lục của sàn đấu giá quốc tế lớn, những trải nghiệm trong đời ấy đủ quay thành một bộ phim. Chẳng trách tên đó vừa xảo quyệt như hồ ly, vừa có vẻ trầm tĩnh và già dặn trước tuổi. Mỗi lần nhớ tới thái độ vô tư nhiệt tình của Chung Ái Hoa ở Trịnh Châu, tôi lại không rét mà run.

Nhưng lạ một điều là sau lần tình cờ chạm trán ở Phục Đán, ngoài giở trò tách Dược Bất Nhiên ra, lợi dụng cánh nhà báo để kiềm chế tự do của tôi, hắn không đi thêm nước cờ nào nữa. Hắn thôi đeo bám Đới Hải Yến, cũng không phá bĩnh những hành động điều tra sau đó của tôi.

Chung Ái Hoa im hơi lặng tiếng lại khiến tôi nơm nớp không yên, cảm giác như có một con sói đang khom lưng rình trong bụi cỏ chuẩn bị lao đến vồ mình. Tôi cố trấn tĩnh lại, tự nhủ đây không phải vấn đề đáng lo nhất hiện giờ.

Chiếc jeep chẳng mấy chốc đã tới trước cửa trại giam nằm tại một góc yên tĩnh vùng ngoại ô phía Nam. Phương Chấn trao đổi mấy câu với người bên trong rồi vội vã rời đi. Nhân viên quản ngục dẫn tôi đến phòng thăm gặp, bảo tôi điền vào đơn xin thăm phạm nhân. Tôi không phải công an làm án, không được vào phòng thẩm vấn, đành xin gặp Mắt Trố theo cách này.

Phòng thăm gặp rất tuềnh toàng, vôi đã tróc quá nửa, khẩu hiệu sơn trên tường cũng mờ cả. Một dãy bàn cao đến ngực màu nâu sẫm ngăn đôi gian phòng, nhưng trên bàn không lắp kính.

Tôi ngồi xuống đợi, lát sau Mắt Trố được một quản giáo đưa vào theo cửa khác. Y mặc áo tù màu xám, đầu cạo trọc, song trong bộ dạng vẫn không tới nỗi nào, bước vào phòng còn nhìn quanh ngó quất. Thấy người thăm là tôi, con mắt to của y trợn tròn, trong khi mắt nhỏ thì nheo lại, “Tướng mặt cậu càng ngày càng xấu đi đấy.”

Bấy giờ tôi mới nhớ ra lần trước Mắt Trố từng xem tướng cho mình, nói rằng mặt tôi treo kéo vàng, nhắm thẳng nhân trung, sẽ gặp kiếp nạn. Không bao lâu sau thì xảy ra vụ Thanh minh thượng hà đồ, chẳng biết có phải là ứng nghiệm không nữa. Mắt âm dương của tay này coi như cũng linh.

“Xấu ở đâu?” Tôi hỏi.

“Cây kéo vàng trên mặt cậu giờ nửa khép nửa mở, không rõ định khép lại hay mở ra, nên là mệnh lửng lơ. Lành dữ thế nào phải trông vào ý niệm của cậu.” Mắt Trố đang hào hứng phân tích, nghe quản giáo đứng bên đằng hắng một tiếng, vội khiêm tốn xua tay, “Ai dà, toàn mê tín dị đoan cả, tôi đang lao động cải tạo, thuận miệng nói linh tinh thôi, cậu đừng coi là thật nhé.”

Tôi hỏi thẳng, “Lần này tôi đến có việc muốn hỏi anh.” Mắt Trố lắc lư cái đầu, vẻ oan ức, “Tôi đã khai tất cả rồi mà, không giấu giếm gì đâu.”

“Trước giải phóng nhà anh vẫn ở Khai Phong ư?”

“Đúng thế, tới đời tôi mới dần dà tản mát.” ﻿

Tôi lại chỉ mặt y, “Cặp mắt này của anh là bẩm sinh à?”

Mắt Trố ngớ người, “Phải, cậu định bảo lãnh cho tôi ra ngoài chữa bệnh ? Tôi đã nghiên cứu rồi, không phù hợp điều kiện đâu.”

Tôi ngắt lời, “Người trong nhà anh đều có mắt âm dương thế này sao?” Nghe thấy ba chữ “mắt âm dương”, Mắt Trố tái mặt, “Cậu... cậu biết cả chuyện đó à?”

“Trả lời tôi đi.”

Mắt Trố đưa tay phải lên miệng theo thói quen, rồi chợt nhận ra không có thuốc lá, y gượng cười, con mắt nhỏ lộ vẻ bùi ngùi, “Bệnh này của nhà tôi y học gọi là mắt nhỏ bẩm sinh, di truyền. Người ta có báu vật gia truyền, đằng này lại bị bệnh gia truyền, cậu bảo có khổ không. Bộ dạng thế này đừng nói là làm quan chức hay buôn bán, ngay cả làm thuê cho người ta cũng chẳng ai nhận, đi đến đâu bị hắt hủi đến đấy. Tổ tiên tôi hết cách, đành biến rác thành vàng, tự gọi nó là mắt âm dương, có thể nhìn thấu cõi âm. Người xưa vô cùng mê tín, tưởng rằng nhà tôi có thiên bẩm trời ban, hễ cần xem quẻ đoán số, chôn cất hay đuổi ma tế thần v.v... đều mời người nhà tôi, lâu dần thành tiếng Mắt Âm Dương.”

“Cả Khai Phong chỉ nhà anh có mắt âm dương thôi hả?”

“Nơi khác thì không biết, còn ở Khai Phong chỉ có độc nhà tôi thôi. Chứng bệnh này đâu phải phổ biến.”

Tôi hít sâu một hơi, “Hơn bốn mươi năm trước, Khai Phong có một Mắt Âm Dương đến nhà hàng Dự Thuận ở Trịnh Châu, đánh bại cao thủ Hoàng Khắc Vũ của Minh Nhãn Mai Hoa. Anh biết chuyện này không?”

Mắt Trố đáp ngay không chút chần chừ, “Biết.”

“Là người trong họ anh à?”

“Là ông Hai tôi.” Mắt Trố thành thật trả lời.

Tôi tóm chặt mép bàn bằng hai tay, tim hồ như ngừng đập. Kẻ thần bí trong cuộc tỷ thí ở nhà hàng Dự Thuận rốt cuộc cũng hiện thân rồi.

“Anh kể tôi nghe được không?” Tôi gắng nén hưng phấn.

Mắt Trố là típ người cởi mở, tôi muốn hỏi han manh mối từ người khác thế nào cũng phải vòng vo tam quốc một hồi, chỉ có y là hỏi đâu đáp đấy. Vừa nghe tôi hỏi, y đã hào hứng giơ ngón cái, ngả người ra sau, hãnh diện khoe, “Ông Hai tôi cũng là một trường hợp đặc biệt trong nhà họ Liêu. Ông tên Liêu Định, chỉ một lòng nghiên cứu cổ ngoạn, mặc cho cả họ nhà tôi xem tướng đoán mệnh kiếm sống qua ngày. Sở dĩ tôi dấn thân vào nghề này cũng một phần là bị ông ảnh hưởng. Tiếc rằng sinh nhầm thời, từ sau giải phóng tôi không có đất dụng võ, để sống qua ngày, đành lưu lạc tới bước này...”

“Nói vào việc chính đi!”

“Được, được. Tôi nghe các cụ trong nhà kể, trước đây ông Hai là kẻ lừa bịp, lang thang khắp mấy tỉnh phía Bắc kiếm sống bằng đôi mắt âm dương. Về sau chẳng hiểu sao ông đụng phải một cao thủ. Người ta nhìn qua đã bắt thóp được ông, làm ông khốn đốn. Có điều cao thủ ấy tay nghề cao, tấm lòng lại rộng rãi, ông ta nói tư chất ông Hai tôi cũng khá, nếu cứ đi lừa gạt như thế thì quá lãng phí, bèn dạy ông Hai vài ngón nghề giám định cổ vật rồi cho một món tiền, dặn ông về quê làm ăn tử tế. Ông Hai tôi ghi lòng tạc dạ, sau khi về Khai Phong bèn bỏ hết những trò lừa lọc, chuyên tâm nghiên cứu cổ vật. Có chí thì nên, ông Hai tôi vốn thông minh sẵn, lại dốc lòng nghiên cứu, cuối cùng thực sự đã trở thành cao thủ giám định. Về sau trong giới đồn rằng cặp mắt âm dương của ông chẳng những nhìn thấu âm ti mà còn soi được cả cổ kim, xem món nào chuẩn món đấy, càng đồn càng linh. Nhưng ông Hai tôi biết tất cả là do được cao nhân truyền thụ, song cao nhân ấy chưa chính thức nhận ông làm đệ tử, ông cũng không dám nhận bừa, bèn bày một khám thờ tại nhà, lập bài vị trường sinh cho cao nhân nọ, mỗi ngày thắp ba nén hương, chưa bao giờ chểnh mảng. Về sau người đó vì tuồn văn vật ra nước ngoài, bị nhà nước kết tội làm Hán gian rồi xử bắn, ông Hai tôi...”

“Đợi đã!” Tôi lớn tiếng, mắt trợn tròn như muốn nổ tung “Cao nhân nọ tên gì?”

“Họ Hứa, tên Hứa Nhất Thành, là chưởng môn Minh Nhãn Mai Hoa. Cậu biết Minh Nhãn Mai Hoa không?”

Mắt Trố thao thao những gì, tôi hoàn toàn không nghe được nữa, chỉ ngồi chết trân trên ghế, không cử động nổi, lòng cồn lên muôn ngàn đợt sóng. Tôi chẳng bao giờ ngờ được chuyện này còn liên quan tới cả ông mình, đúng là dây mơ rễ má chằng chịt.

“Này, cậu sao thế? Mặt tái mét đi kìa, hay chúng ta nghỉ một lát?” Mắt Trố quan tâm hỏi.

“Khỏi, khỏi cần, anh kể tiếp đi.”

“Hứa Nhất Thành bán văn vật cho người Nhật nên bị xử bắn. Ông Hai tôi đứng trước bài vị trường sinh khóc thảm thiết, nói rằng có đánh chết cũng không tin ông ấy làm Hán gian. Khóc chán rồi, ông Hai đóng cửa không làm ăn gì nữa, tuyên bố bỏ nghề, hẳn là bị sốc nặng. Sau khi kháng chiến thành công, có người đến tìm ông Hai, mời ông tới Trịnh Châu có việc gấp. Ông Hai vốn định từ chối, nhưng vừa nghe nói là đối phó với người của Minh Nhãn Mai Hoa bèn đập bàn tuyên bố, chưởng môn Hứa chết thảm ắt có liên quan đến lũ vong ơn bội nghĩa Minh Nhãn Mai Hoa, ta phải báo thù cho ông ấy, tức thì khăn gói đi ngay.”

Hai tay tôi vô thức run bắn lên, khóe mắt ướt đẫm. Năm xưa ông tôi qua đời, bị cả nước chửi là Hán gian, không ngờ ở Khai Phong vẫn có người tin rằng ông trong sạch.

“Về sau thế nào?”

“Về sau tôi không biết.” Mắt Trố đáp, “Ông Hai tôi cầm đi một bức tranh, song lúc về chỉ đem theo một mớ giấy vụn. Không lâu sau ông cũng nhắm mắt xuôi tay.”

Tôi gần như không ngồi nổi nữa. Bức tranh nọ nhất định là Cập xuân đạp hoa đồ. Đúng như Lưu Nhất Minh nói, trong ván cược, nó đã bị xé tan.

“Đống giấy vụn ấy đâu rồi?”

“Lúc hấp hối, ông Hai trối rằng đã phần nào rửa hận được cho chưởng môn Hứa rồi, không còn gì hổ thẹn nữa, dặn con cháu chôn đống giấy vụn kia theo ông. Như thế xuống âm tào địa phủ ông gặp chưởng môn Hứa, nói rằng đã giúp ông ấy báo thù thì cũng có bằng có chứng.”

“Chôn theo rồi à? Liêu Định chôn ở đâu?”

“Ông Hai tôi dặn muốn được chôn ở nơi chưởng môn Hứa qua đời, đôi hồn gần gũi, ông mới dễ tìm gặp được Hứa Nhất Thành. Con cháu trong nhà vâng lời trăng trối đã hỏa thiêu ông, cho tro cốt vào hộp gấm rồi đưa tới Bắc Bình chôn cất.”

“Khoan đã, hỏa táng rồi à?” Tôi kinh ngạc hỏi lại.

“Mắt âm dương chúng tôi nhìn trộm thiên cơ, trời đất không dung. Thế nên đời đời không để lại thi hài, chết đi đều hỏa táng cả.” Mắt Trố nghiêm trang đáp.

Tôi than thầm, nếu vậy thì đống mảnh vụn của Cập xuân đạp hoa đồ chẳng cũng thành tro rồi sao? Lẽ nào tôi đã sắp đến đích lại phải ngậm ngùi trở về? Không được, bất luận thế nào tôi cũng phải tận mắt trông thấy đống tro ấy mới chịu thôi.

“Liêu Định chôn ở chỗ nào của Bắc Kinh?”

Mắt Trố gật đầu rồi giơ tay chỉ về phía Đông, “Ông Hai tôi chôn cạnh pháp trường hành hình Hứa Nhất Thành năm xưa, dưới chân núi Linh* Yên Giao ngày nay.”

Tôi sững người.

Tôi đứng trên gò đất gồ lên bên đường, khum tay phóng mắt nhìn ra. Núi Yên mênh mông chạy dài đến đây là hết, phần còn lại gồ lên thành ngọn núi Linh chót vót, mặt Đông nối liền với rặng núi, ba mặt còn ﻿lại đều là đồng bằng. Trên đỉnh núi có bảo tháp Linh Sơn xây từ thời Liêu, tám góc năm tầng, tạo thành một tam giác với tháp Bàn Sơn phía Đông và tháp Cô Sơn phía Tây.

Yên Giao cách Bắc Kinh hơn năm mươi cây số, thuộc thành phố Tam Hà. Dưới hai triều Minh, Thanh, Tam Hà đều thuộc phủ Thuận Thiên, vẫn được coi là kinh kỳ. Các hoàng đế nhà Thanh đến Đông lăng cúng tế đều nghỉ chân ở đây, nên Tam Hà còn được gọi là hành cùng ngự giá, dưới chân thiên tử. Thời Dân Quốc, chính phủ dời đô về Nam Kinh, cho tới khi đổi thành tỉnh Hà Bắc, nó lại được quy vào Hà Bắc, nhưng người dân vẫn luôn coi nó là phần kéo dài của Bắc Kinh.

Hứa Nhất Thành ông tôi bị Lão Triều Phụng hãm hại, rồi bị kết tội là Hán gian, hành hình ở đây. Mà Liêu Định, nhân vật then chốt để tháo gỡ nguy cơ lần này của Minh Nhãn Mai Hoa cũng được chôn tại đây. Nếu vẫn chưa thấy vận mệnh kỳ diệu thì xin nói thêm, mộ của bốn người nhà họ Hứa chúng tôi đều đặt tại nghĩa trang Linh Sơn Bảo Tháp gần đây, cách di tích pháp trường năm xưa vài trăm mét. Con tạo xoay vần, quay tôi như chong chóng cả một vòng lớn, cuối cùng cũng đưa tôi về điểm khởi đầu. Điều này rốt cuộc biểu thị cái gì?

Tôi ngẩng đầu thấy trời xanh lồng lộng, trong đến mức tưởng chừng thấy được cả những linh hồn thấp thoáng. Gió nhẹ thổi qua, dường như có mấy làn khói bồng bềnh nổi lên, biến ảo giữa ánh nắng vàng rực.

“Ông ơi, bố ơi, có phải cả nhà đấy không?” Tôi lẩm bẩm.

Không nghe tiếng đáp, tôi cũng chẳng đợi nghe tiếng đáp. Hít đầy phổi không khí mát rượi, tôi chậm rãi bước xuống, tay nắm chặt xẻng công binh.

Năm xưa theo di chúc, nhà họ Liêu đã chôn Liêu Định dưới chân Linh sơn, chỉ đắp thành một gò đất nhỏ ở hướng chính Đông kề sát pháp trường, còn không lập bia mộ. Quanh pháp trường là đất dữ, chẳng ai muốn chôn cất ở đó cả. May nhờ thế nên mộ Liêu Định mới thoát khỏi bao phen dông bão trong mấy chục năm qua, tồn tại đến tận ngày nay.

Nhiều năm trôi qua, gò đất đã xanh rì cỏ dại, lỗ chỗ tổ kiến, hòa làm một với cảnh vật xung quanh. Nếu không nhờ Mắt Trố chỉ dẫn, dù tôi có đứng trên nấm mộ cũng chẳng phát hiện ra.

Đào mồ quật mả là việc vô đạo đức, trước khi tới đây tôi đã phải xin phép Mắt Trố. Mắt Trố vốn tốt tính, không hề phản đối, đổi lại chỉ yêu cầu tôi có thể gửi những tài liệu pháp luật mới nhất tới nhà lao định kỳ để y học tập.

Tôi bày nhang đèn ra, cung kính dập đầu ba cái trước mộ Liêu Định, khấn rằng Minh Nhãn Mai Hoa gặp nạn lớn, hôm nay tôi buộc phải mạo phạm đào ông lên, Minh Nhãn Mai Hoa là tâm huyết của ông nội tôi Hứa Nhất Thành, nếu ông cụ còn sống, ắt cũng sẽ không khoanh tay bỏ mặc, hy vọng ông Hai trên trời linh thiêng thông cảm cho, đừng trách tội v.v...

Khấn xong, tôi vung xẻng công binh xọc vào nấm đất rồi vận lực cả hai tay xúc lên một xẻng đất. Đàn kiến nháo nhào túa ra chạy tứ tán, song tôi chẳng lo được đến những sinh vật nhỏ ấy, lại xới tiếp xẻng thứ hai. Nấm đất không lấy gì làm lớn, tôi đào một lúc đã lộ ra một ngôi mộ tiêu chuẩn một mộ thất chính với hai gian ngách hai bên, nhưng quy mô rất bé, chỉ như mô hình thu nhỏ.

Xúc thêm mấy lần, mũi xẻng của tôi đụng phải thứ gì đó ở giữa mộ. Tôi vội cúi xuống đào ra một hộp gấm vuông mỗi bề chừng một thước, làm bằng sắt, bên ngoài bọc gấm. Lớp gấm bên ngoài đã mục nát, bạc thếch, vừa chạm vào là rã. Vỏ hộp gỉ ngoèn loang lổ, song cố gắng vẫn đọc ra được ba chữ “Mộ Liêu Định”.

Tôi thận trọng bưng hộp sắt ra, thấy nó không khóa, chỉ cài bằng một thanh gỗ đã mục. Tôi rút then cài mở hộp, bên trong là một nắm tro xám trắng. Giữa đống tro xương vẫn có thể nhận ra lác đác những tàn tro giấy, hạt tro xương khá to, màu xám trắng, trong khi tro giấy ngả đen, hạt mịn hơn.

Mặt tôi tái dại đi, hai tay run bắn, suýt thì rơi cả hộp. Tia hy vọng cuối cùng đã hoàn toàn tắt ngấm. Tôi chỉ còn cách sự thật trong gang tấc, vậy mà lại gục ngã bước cuối cùng. Tôi ủ rũ ngồi bệt xuống thảm cỏ, thất vọng đến gần như nghẹt thở. Giữa lúc hồn xiêu phách lạc, tay phải tôi hơi nghiêng đi, khiến hộp tro đổ dồn về một bên, tôi giật bắn mình, vội cân nó lại. Liêu Định cũng coi như ân nhân của nhà tôi, đào mồ đã quá đáng lắm rồi, không thể làm đổ tro cốt của ông ta được.

Song nhờ cú nghiêng này tôi mới thấy giữa đống tro cốt hình như còn có gì đó. Ghé lại xem, tôi trợn tròn mắt, thấy một góc ố vàng lộ ra. Tôi nín thở, dùng nhíp nhẹ nhàng kẹp một góc nhấc lên, là một mảnh lụa nhỏ.

Mảnh lụa này chỉ to bằng bàn tay đứa bé mới sinh, vẫn nằm dưới đáy hộp, trông chẳng ra hình thù gì cả, mép cháy sém quăn queo, rõ ràng là bị lửa đốt. Tôi gắp nó giơ lên soi dưới ánh mặt trời. Chất lụa đã cũ, nhưng dấu vết bên trên vẫn nhìn ra được. Đó là một khoảnh dấu ấn đỏ thẫm, phía trên còn có hình song long, mặt lụa dính mấy vết hoen như nước mắt.

Không sai, nó đây rồi, đây chính là một mảnh trong phần thiếu của Thanh minh thượng hà đồ đã thất lạc từ thời Minh, chứng cứ quan trọng có thể dẹp yên sóng gió.

Tôi phá lên cười khanh khách, vật ra thảm cỏ, duỗi dài tay chân.

Ra là thế.

Liêu Định và Cập xuân đạp hoa đồ rõ ràng đã được hỏa thiêu riêng. Nhà họ Liêu ở Khai Phong hỏa táng Liêu Định trước, đưa tro cốt đến Bắc Kinh chôn cất ở đây. Trước khi chôn hộp tro xuống đất, họ châm lửa đốt những mảnh vụn của Cập xuân đạp hoa đồ bỏ vào hộp, bấy giờ mới coi như an táng được cho người chết.

Mấy vết như vệt nước mắt kia, gọi là lệ nến.

Trong khóa bồi dưỡng cấp tốc cho tôi tại bệnh viện 301, Lưu Nhất Minh từng nói, khi bồi lại tranh chữ, phải bôi keo, bôi phèn, bôi sáp nến, cán cho mặt sau bức tranh bóng loáng lên. Nếu bồi lại nhiều lần, nhìn nghiêng mặt lụa còn sáng mờ mờ, gọi là mặt kính, cũng gọi là mây gương. Con dấu song long này vốn thuộc về Thanh minh thượng hà đồ, sau khi bị đem chắp vào Cập xuân đạp hoa đồ cũng được cán qua mấy lần. Khi đốt, những keo, phèn, sáp nến trên mặt lụa đã phát huy tác dụng bảo vệ, lại thêm hộp tro một khi đóng lại, bên trong sẽ không còn không khí nên sót lại một mảnh này chưa cháy hết. Sáp nến chảy ra, sẽ để lại vết loang như nước mắt.

Kẻ làm giả vốn chỉ định đắp điếm chỗ sơ hở, ngờ đâu lại vô tình bảo vệ bản gốc. Những phần khác của Cập xuân đạp hoa đồ đều đã cháy thành tro, chỉ có mảnh này nhờ được bôi sáp nên còn sót lại.

Mánh lới để làm giả không ngờ lại giúp giữ gìn cái thật, quả là mỉa mai.

Tôi nằm ngửa trên thảm cỏ, tay nắm chặt mảnh vải tàn, cười ngặt nghẽo, cười mãi cười mãi lại đầm đìa nước mắt.

Lưu Nhất Minh nói đúng, người giám định cổ vật, cổ vật cũng giám định người.

Bức tranh giả của Tống Huy Tông đã chỉ ra trái tim quảng đại của ông tôi, tấm lòng son sắt của Liêu Định, đồng thời cũng soi tỏ khao khát sâu thẳm nhất đáy lòng tôi: mong cả nhà mãi mãi ở bên cạnh, không bao giờ bỏ rơi tôi. Bằng không thực không thể giải thích được tại sao thứ tôi vất vả tìm kiếm lại ở ngay cạnh nghĩa trang của bốn người nhà họ Hứa.

Tôi phủ phục xuống đất, khóc nức nở cạnh pháp trường từng xử bắn ông nội, bên nghĩa trang chôn cất các thành viên trong gia đình. Bấy giờ tôi như được trở về ngôi nhà thực sự của mình, cả nhà đều đang ở đó, tươi cười gọi tên tôi.

Trời càng thêm xanh biếc, mấy đám mây trắng lững lờ trôi qua, giúp tôi che ánh nắng chói gắt.

Tam Thi Não Thần đan là một loại thuốc được nhắc tới trong tiểu thuyết Tiếu ngạo giang hồ của Kim Dung. Giáo chủ Ma giáo dùng thứ thuốc này để khống chế thuộc hạ dưới trướng, hằng năm đến đúng ngày nhất định phải được giáo chủ ban thuốc giải mới có thể tiếp tục duy trì thêm một năm, bằng không sẽ bị trúng độc trong viên thuốc chui lên não, đau đớn sống không bằng chết. Để được ban thuốc, các thuộc hạ phải răm rắp nghe lời giáo chủ. Ở đây để Tam Thi Não Thần đan cho thống nhất với bản dịch tiếng Việt của Vũ Đức Sao Biển.↩

Một kiểu bôi tranh của Trung Quốc, viền thêm một mảnh gấm rộng chừng 1-1,5 centimet vào mép trên và mép dưới bức tranh,↩

Tranh vẽ cảnh cưỡi ngựa du xuân.↩

Một băng nhóm xã hội đen khét tiếng Hồng Kông.↩

Kowloon Walled City. Một khu dân cư đông đúc ở Tân Cửu Long, Hồng Kông, trước đây nằm dưới sự kiểm soát của xã hội đen, tập trung rất nhiều dân cờ bạc, nghiện hút, gái điếm và đâm thuê chém mướn.↩

Còn gọi là núi Linh Đông, nằm tại vùng giáp ranh Bắc Kinh và Hà Bắc, để phân biệt với núi Linh Tây thuộc địa phận Hà Bắc.↩

﻿Chương 8 Đối chiếu quốc bảo thật giả tại Hồng Kông

Vừa bước xuống máy bay, hơi nóng thoảng mùi biển tanh nồng đã thốc vào mặt tôi. Tôi khum tay che mắt nhìn ra, thấy đường phố Cửu Long Thành phồn hoa náo nhiệt lấp loáng dưới ánh nắng chói chang.

Hồng Kông và Bắc Kinh đúng là khác nhau trời vực. Quanh sân bay Bắc Kinh là bãi đất trống, tầm nhìn rộng, bố cục thoáng. Còn quanh sân bay Kai Tak toàn là cao ốc, không gian rất hẹp. Vừa nãy trong lúc hạ cánh tôi nhìn ra ngoài, thấy máy bay lượn vè vè qua nội thành Hồng Kông mà toát cả mồ hôi tay. Nghe hành khách ngồi cạnh tôi giới thiệu, sân bay Kai Tak ba mặt là núi bao, gần cảng biển và nội thành nên tất cả máy bay đều phải bay vào từ phía Tây, không hổ là một trong mười phi trường nguy hiểm nhất thế giới.

Máy bay đáp xuống, tôi mới thở hắt ra, con dấu song long quý báu vẫn ở trên người. Mảnh lụa cháy sém này sẽ đưa ra phán quyết cuối cùng cho cuộc đối chiếu hai bức Thanh minh thượng hà đồ. Thế nên tôi xảy ra chuyện thì được, còn nó không được xảy ra chuyện.

Đây là lần đầu tiên tôi xuất cảnh, may mà trước đó đã có Phương Chấn làm hộ tất cả thủ tục nên hết sức thuận lợi. Tôi để ý thấy hai bên lối đi đã dán áp phích triển lãm giao lưu văn hóa vật thể Bắc Kinh - Hồng Kông, trong đó bức Thanh minh thượng hà đồ nằm chình ình chính giữa. Còn ba ngày nữa mới đến triển lãm nhưng không khí đã hết sức sôi sục.

Vừa rời cửa ra, tôi đã thấy hơn hai mươi phóng viên Hồng Kông đứng đợi mình, trong đó có mấy người quen quen, hẳn là từng đuổi theo chặn đường tôi ở Thượng Hải.

Lúc ở Thượng Hải, tôi đã đứng trước mặt bọn họ tuyên bố mình sẽ đem chân tướng đến. Sang ngày hôm sau, tuyên bố của tôi đã lên trang nhất các báo: “Anh hùng đánh đồ giả tuyên bố sẽ đích thân đến buổi giám định lật tẩy chân tướng”, còn bước ngoặt nào kịch tính hơn nữa? Công chúng vốn đã hết sức háo hức trước sự kiện đối chiếu công khai hai bức Thanh minh thượng hà đồ, tuyên bố của tôi vừa được đưa ra, dư luận liền xôn xao bàn tán, còn nóng hơn cả thời tiết Hồng Kông.

Lần này tôi không lạnh lùng rẽ họ ra mà sửa lại bộ âu phục, để họ chụp ảnh một lượt. Xong xuôi tôi chậm rãi giơ tay lên, khiến họ đồng loạt nín lặng. Tôi hắng giọng nói, “Trước đây tôi từng công bố một bài viết đặt ra nghi ngờ về bức Thanh minh thượng hà đồ, nhưng do quá nóng vội nên các luận điểm chưa được chặt chẽ. Vừa hay sàn đấu giá Bách Thụy Liên tuyên bố bản gốc của Thanh minh thượng hà đồ đã xuất hiện, khiến công chúng xôn xao không biết bản của Bách Thụy Liên hay Cố cung mới là thật. Là một thành viên của Minh Nhãn Mai Hoa, với tinh thần trừ giả giữ thật, tôi có trách nhiệm làm rõ thật giả trong cuộc tranh luận này. Bởi thế trong giai đoạn về sau, với thái độ thực sự cầu thị, tôi đã tiến hành hàng loạt điều tra. Hiện tôi đã nắm được chứng cứ quyết định để phân biệt Thanh minh thượng hà đồ thật giả, lần này tới Hồng Kông tham gia triển lãm giao lưu văn hóa Bắc Kinh - Hồng Kông, tôi sẽ đối chiếu ngay tại hiện trường để làm rõ bản thật.”

Tới đây, tôi cao giọng, “Thanh minh thượng hà đồ là báu vật văn hóa của dân tộc Trung Hoa, tài sản vĩ đại của tất cả người Trung Quốc. Tôi sẽ không cho phép bất cứ sự giả dối nào làm vấy bẩn nó, bất luận là vì nguyên nhân gì.”

Các phóng viên vỗ tay rào rào. Những lời này tôi đã chuẩn bị sẵn. Lưu Nhất Minh từng nói trong kế hoạch của Bách Thụy Liên có một sơ hở, để phá hoại danh tiếng Minh Nhãn Mai Hoa, chúng đã đẩy uy tín và sức ảnh hưởng của tôi lên cao, biến tôi trở thành con dao hai lưỡi.

Nhìn đám đông nhà báo tới đón tôi là biết, hiện giờ cái tên Hứa Nguyện đã nổi tiếng không kém mấy ngôi sao điện ảnh. Bài phát biểu của tôi tại sân bay sẽ tác động mạnh mẽ tới công chúng. Đợi khi công khai giám định, nhất cử nhất động của tôi cũng sẽ gây ảnh hưởng không nhỏ tới kết quả.

Nói ngắn gọn là, chỉ cần tôi nắm được chứng cứ hợp lý, công chúng sẽ công nhận phán đoán cuối cùng tôi đưa ra.

Các phóng viên còn muốn hỏi tiếp nhưng tôi mỉm cười xua tay, tỏ ý đã nói xong rồi sải bước rời khỏi sảnh chờ.

Đúng lúc ấy một đoàn xe nghênh ngang đỗ xịch trước cổng, đều là Mercedes-Benz và Rolls-Royce. Chiếc thứ hai dừng trước mặt tôi, một người trung niên, tóc vuốt ngược ra sau, ăn mặc... ừm, như các đại ca băng đảng trong phim Hồng Kông bước xuống.

“Chào anh Nguyện, hoan nghênh, hoan nghênh.” Ông ta hồ hởi chìa tay ra, nói bằng giọng phổ thông lơ lớ. Thấy tôi đứng yên tại chỗ, ông ta vỗ đầu, “Ái chà, mừng quá quên cả tự giới thiệu. Tôi họ Vương, tên Vương Trung Trì, quản lý của Bách Thụy Liên ở Hồng Kông. Lần này nghe nói anh đến Hồng Kông, Bách Thụy Liên chúng tôi đã bày sẵn tiệc mừng, mời anh đến dự.” Nói rồi Vương Trung Trì hướng vào xe làm động tác mời, tôi mới để ý thấy trên băng ghế sau có một cô gái tuyệt đẹp đang ngồi, còn nháy mắt với tôi.

Bách Thụy Liên rắp tâm lật đổ Minh Nhãn Mai Hoa rốt cuộc cũng đã ra mặt. Tôi cứ ngỡ bọn chúng tên nào tên nấy phải ba đầu sáu tay, thần thông quảng đại kia, té ra cũng chỉ là con người bình thường. Vương Trung Trì thân thiết vỗ vai tôi rồi ghé tai nói nhỏ, “Sếp chúng tôi đã dặn phải chăm sóc anh chu đáo, có việc gì anh cứ căn dặn.” Tôi lùi lại một bước, nheo mắt lẳng lặng quan sát Vương Trung Trì. Ở Thượng Hải, Chung Ái Hoa từng hứa sẽ để tôi làm quản lý một sàn đấu giá song bị cự tuyệt, lẽ ra Bách Thụy Liên phải hiểu được quyết tâm của tôi rồi chứ. Giờ chúng lại đột ngột chạy đến lôi kéo, dụng ý thực đáng suy ngẫm.

Tôi đoán chừng lời mình tuyên bố ở Thượng Hải đã khiến Bách Thụy Liên đứng ngồi không yên. Chắc hắn chúng đã đoán biết tôi nắm được manh mối quan trọng từ Đới Hải Yến, hơn nữa còn có quân át chủ bài đủ sức xoay chuyển cục diện.

Nhưng chúng không biết quân át chủ bài đó là gì, đành phái người tới dò la hư thực.

Áp lực vẫn đè nặng lên Minh Nhãn Mai Hoa, giờ bắt đầu âm thầm chuyển sang Bách Thụy Liên.

Chúng đã cuống lên rồi.

Tôi toét miệng nở nụ cười hòa nhã với Vương Trung Trì, “Xin lỗi, tôi có chút việc phải đi trước.”

Vương Trung Trì vội níu kéo, “Việc gì thế? Để tôi lái xe đưa anh đi. Ở Hồng Kông chẳng có việc gì tôi không làm được cả.”

“Ha ha, không cần đâu.” Tôi uyển chuyển từ chối rồi đi tiếp. Vương Trung Trì giữ tay tôi lại, hơi sầm mặt xuống, “Anh Nguyện không hiểu ý tôi thì phải. Ở Hồng Kông chẳng có việc gì tôi không làm được cả.”

“Ồ, nể anh thật đấy.” Tôi nhún vai.

Bá tước Monte Cristo không ăn uống bất cứ thứ gì từ kẻ thù, tôi cũng phải giữ vững nguyên tắc này. Tôi đẩy Vương Trung Trì đang ngỡ ngàng ra, hiên ngang băng qua đoàn xế xịn, sang bên kia đường vẫy một chiếc taxi. Các phóng viên cũng để ý thấy cảnh tượng vừa rồi, tức tốc chạy tới chụp ảnh lia lịa.

Qua cửa kính taxi, tôi thấy Vương Trung Trì mặt không đổi sắc, giơ tay ra hiệu rồi trở vào xe. Cả đoàn xe cố ý tăng tốc vượt qua taxi của tôi như dằn mặt rồi nghênh ngang bỏ đi. Bác tài thò đầu ra chặc lưỡi, “Thanh thế lớn thật đấy. Anh đi đâu ạ?” Tôi ngả người ra lưng ghế sau, bắt tréo chân, ngọng nghịu nói bằng tiếng Quảng, “Bệnh viện Queen Mary”.

Tôi quả thực có việc, không phải nói dối Vương Trung Trì. Tôi phải tới thăm Hoàng Khắc Vũ cái đã.

Bệnh viện Queen Mary nổi tiếng nhất Hồng Kông, đừng nói người Hồng Kông mà ngay dân Đại Lục hay xem phim Hồng Kông như chúng tôi cũng biết. Taxi đưa tôi đến cổng chính, tôi chẳng còn bụng dạ nào ngắm eo biển Tây Bác Liêu và núi Thái Bình nữa, chạy thẳng vào khu nội trú.

Mở cửa phòng bệnh, tôi thấy ngay Hoàng Khắc Vũ nằm trên giường. Ông vẫn hôn mê, trên người cắm đủ loại dây nhợ, mấy chiếc máy móc lạ lẫm đặt cạnh giường vẫn đều đặn phát ra tiếng o o. Nằm gục cạnh giường trông ông cụ là Hoàng Yên Yên.

“Yên Yên à?” Tôi thoáng ngạc nhiên.

Ngẩng lên thấy tôi, Yên Yên dụi mắt rồi đứng dậy ôm chặt lấy tôi, tì cằm lên vai. Cô chỉ dám cắn môi khóc rấm rứt, nỗi buồn thương như những cây kim nhỏ bằng lông trâu chích vào lòng tôi đau nhói, khiến tôi còn xót xa hơn cả thấy cô gào khóc thảm thiết. Tôi vụng về vuốt ve bờ vai run rẩy của cô, chẳng nói lời nào. Bị nhốt trong trại tạm giam bao nhiêu ngày, vừa được thả ra đã hay tin ông nội nguy kịch ở Hồng Kông, cú sốc này quả là quá lớn với một cô gái hơn hai mươi tuổi đầu.

Chúng tôi lặng lẽ ôm nhau thật lâu, tới khi Yên Yên bình tĩnh lại, tôi mới hỏi sao cô lại đến Hồng Kông. Yên Yên kể rằng vừa được thả ra, cô đã nghe nói Hoàng Khắc Vũ phát bệnh, nên lập tức liên hệ với Phương Chấn, bay thẳng sang Hồng Kông để chăm sóc ông nội.

“Giờ ông thế nào rồi?”

“Không xấu đi, nhưng cũng chẳng khá lên. Bác sĩ nói ông bị kích động mạnh dẫn tới xuất huyết não. May mà ông có nền tảng võ công, bằng không khó mà qua được.”

Tôi quay sang nhìn Hoàng Khắc Vũ. Gương mặt ông cụ vốn hồng hào, giờ trắng bệch đến đáng sợ, hốc mắt trũng sâu, như bị rút hết tinh khí. Từ sau khi Minh Nhãn Mai Hoa xảy ra chuyện, Lưu Nhất Minh ở Bắc Kinh điều phối, Hoàng Khắc Vũ tới Hồng Kông xông vào trận địch tả xung hữu đột. Cũng như năm xưa một mình lên nhà hàng Dự Thuận, Hoàng Khắc Vũ đã dốc hết tâm sức, bỏ lại tất cả nghi vấn về Thanh minh thượng hà đồ của Cố cung. Nếu không nhờ ông cố gắng chèo chống, e rằng đến cơ hội đưa Thanh minh thượng hà đồ ra giám định công khai, Minh Nhãn Mai Hoa cũng không có được.

“Đều tại mụ đàn bà đó làm hại ông.” Yên Yên nghiến răng.

Tôi hỏi cặn kẽ thì Yên Yên kể hôm đó Hoàng Khắc Vũ hẹn gặp mấy vị tổng biên tập trong giới văn hóa, rồi quay về khách sạn nghỉ ngơi. Vừa vào đến sảnh, đột nhiên một bà mù gọi giật ông lại. Theo người đi cùng kể thì Hoàng Khắc Vũ tái mét mặt rồi đi theo bà ta ra một góc. Đôi bên trò chuyện chưa được bao lâu, chợt nghe tiếng “xoảng”, một món đồ gốm từ tay Hoàng Khắc Vũ rơi xuống đất, ông ta cũng ôm ngực gục xuống. Nhân lúc hỗn loạn, người đàn bà kia cũng lẳng lặng lẩn mất, nhưng theo lời người chứng kiến tả lại thì dáng vẻ bà ta giống hệt chị Tố.

“Chính là cái này đây.” Hoàng Yên Yên đưa cho tôi một túi mảnh vỡ.

Tôi nhìn qua đã nhận ra đây chính là thủy trì chị Tố nhờ tôi đưa cho Hoàng Khắc Vũ. Giữa hai người nhất định từng có khúc mắc gì đó rất khó tháo gỡ, nên mới khiến người cứng cỏi như Hoàng Khắc Vũ bị sốc nặng, không cầm nổi món đồ nhỏ thế này.

Bách Thụy Liên thực là hiểm độc. Hoàng Khắc Vũ tới Hồng Kông thuyết khách hẳn đã gây bất lợi lớn cho kế hoạch của chúng, nhưng chúng lại không dám ra tay diệt trừ, đành lôi chị Tố ra đả kích ông. Tự ông cụ bị xuất huyết não, chúng dĩ nhiên cũng chẳng bị nghi ngờ gì.

Tôi khẽ thở dài, xét đến cùng Hoàng Khắc Vũ lâm vào cảnh ngộ này cũng là lỗi của tôi. Nếu ngay từ đầu tôi đừng để thù hận che mờ mắt thì ông đã chẳng phải chạy đến Hồng Kông. Nếu tôi sớm điều tra ra được mối liên quan giữa Thanh minh thượng hà đồ và cuộc tỷ thí năm xưa trên nhà hàng Dự Thuận, chưa chừng Hoàng Khắc Vũ đã kể rõ ngọn ngành cho tôi nghe, chẳng cần phải nằm trên giường bệnh, có miệng mà không thể nói thế này.

“Xin lỗi, xin lỗi ông.” Tôi nắm bàn tay già cỗi như vỏ cây của Hoàng Khắc Vũ, lẩm bẩm nói, cũng chẳng biết ông có nghe được không.

“Đồ hâm này, mấy hôm nay anh chạy đi đâu thế?” Yên Yên đứng sau lưng đấm nhẹ vào người tôi.

“Kể ra thì dài lắm.” Tôi kể vắn tắt những chuyện mình vừa gặp. Yên Yên im lặng lắng nghe, lúc thì cau mày, lúc lại cười khẽ, nghe tới đoạn nửa đêm tôi tìm đến ký túc của Đới Hải Yến còn bất lực lắc đầu véo vào tay tôi một cái.

Kể xong, tôi hổ thẹn lúng búng, “Suy cho cùng tất cả những chuyện này đều do anh mà ra, anh xin lỗi.”

Cứ ngỡ cô sẽ mắng cho tôi một trận té tát, song cô chỉ điềm tĩnh hỏi, “Vậy giờ anh đã tìm được quân át chủ bài chưa?” Tôi gật đầu. Yên Yên chỉnh lại cổ áo cho tôi, “Ông nội em nói, đàn ông chân chính phải có can đảm nhận sai và bản lĩnh sửa sai. Nếu anh thực sự hối hận thì hãy thay ông cháu em trị cho đám khốn kiếp kia một trận.”

Ánh mắt cô sáng long lanh, buồn bã mà vẫn đầy cứng cỏi. Tôi vuốt má cô, “Chắc chắn rồi.”

Bệnh viện không cho ở lại quá lâu, tôi dặn Yên Yên mấy câu rồi lưu luyến ra về. Cục trưởng Lưu và Phương Chấn đã tới Hồng Kông trước, tôi phải đi gặp họ.

Rời khỏi bệnh viện Queen Mary, tôi vẫn còn mải nghĩ xem bước tiếp theo nên làm gì. Đột nhiên một chiếc xe bảy chỗ từ mé trái đường lao vụt tới như một tia chớp, tôi vội lùi lại tránh, nào ngờ nó phanh kít trước mặt tôi, rồi cửa hông bật mở, ba bốn tên trùm kín đầu xông ra. Tôi không kịp đề phòng, bị chúng kéo lên xe, sau đó trước mắt tối sầm, hẳn là đã bị chụp thứ gì lên đầu.

Tôi chỉ nghe cửa xe sập lại cái rầm rồi chiếc xe lao vút đi. Tôi ra sức vùng vẫy, liền bị đập một cú vào đầu, bất tỉnh nhân sự... Khi tỉnh lại, tôi thấy mình đang ở trong một căn nhà hoang. Hai tay bị trói vào chiếc ghế inox xập xệ, vết mốc trên bốn bức tường tạo thành đủ thứ hoa văn loang lổ, như tô tem trên vách hầm mộ vậy. Trên đầu tôi là một ngọn đèn tuýp lập lòe chớp tắt, bên ngoài song sắt đen sì là bóng tối nhập nhoạng. Cả gian phòng như trát đầy gỉ đồng mấy nghìn năm.

Thấy từ ngoài có hai người bước vào, tôi định thần nhìn kỹ. Một già một trẻ, già là Vương Trung Trì, trẻ là Chung Ái Hoa. Dưới ánh đèn lập lòe, gương mặt cả hai đều tranh tối tranh sáng.

“Anh Nguyện, tôi đã bảo anh rồi mà, ở Hồng Kông chẳng chuyện gì tôi không làm được cả.” Vương Trung Trì lên tiếng, vẫn giọng điệu mềm mỏng lịch thiệp. Thấy tôi phá lên cười, Vương Trung Trì hỏi, “Có gì buồn cười vậy?”

Tôi ngẩng lên, “Tôi cười các ông chuột chạy cùng sào.”

Phong cách của Bách Thụy Liên trước nay luôn là thận trọng bày kế, gần như không hề dùng đến bạo lực. Vậy mà giờ chúng lại bắt cóc tôi, chứng tỏ đã bắt đầu rối loạn, bất chấp thủ đoạn rồi.

Vương Trung Trì nhíu mày, định nói thêm song Chung Ái Hoa đã vỗ vai bảo lão, “Cứ để tôi.” Vương Trung Trì cười, “Ừm, anh Nguyện mãi mới có dịp đến Hồng Kông, cũng nên để hai người hàn huyên nhỉ.”

Chung Ái Hoa vẫn mang vẻ mặt bình thản nhưng tôi lại cảm giác hắn đã thay đổi. Trước đây lúc ở Đại Lục, hắn như mãnh thú rình mồi, nấp trong bụi cỏ, không ai phát hiện được, chỉ khi ra tay mới lộ vẻ hung ﻿ác. Song hiện giờ hắn lại đằng đằng sát khí, như dã thú về sào huyệt, không cần che đậy gì nữa.

Chung Ái Hoa lên tiếng, “Đôi bên đều là người hiểu biết, tôi cứ nói thẳng ra nhé. Chỉ cần anh giao đồ ra, đề nghị lúc trước vẫn có hiệu lực.”

Tôi giật mình, đoán rằng mình đã bị Chung Ái Hoa soát người trong lúc hôn mê. Nhưng tôi giấu mảnh lụa kia rất kỹ, chúng không thể tìm được. Chung Ái Hoa không nghe ngóng được thành quả nghiên cứu của Đới Hải Yến về Thanh minh thượng hà đồ, cũng chẳng biết nội dung tấm thiếp của Đới Hi, càng không sao nắm được mối quan hệ giữa Mắt Âm Dương Liêu Định và ông nội tôi, bởi vậy chúng vẫn chưa thể biết được lá át chủ bài của tôi là gì.

Nghĩ tới những điều này, tôi lại vững dạ hơn.

Chung Ái Hoa như đi guốc trong bụng tôi, “Anh Nguyện, chắc giờ anh đang nghĩ chỉ cần cương quyết không khai thì bọn tôi chẳng làm gì được anh, đúng không?” Tôi cười nhạt, “Chẳng qua đến tra tấn là cùng, các người cứ thử xem.”

Chung Ái Hoa giơ tay ra vén mớ tóc rũ xuống trán tôi, “Anh đừng quên chúng tôi không cần quân át chủ bài này, mà chỉ muốn nó không thể phát huy trong buổi triển lãm. Tôi chẳng cần đánh đập, chỉ cần giam anh ở đây ba ngày, tới khi buổi giám định kết thúc mới thả ra là được.”

Tôi ngẩng lên nhìn thẳng vào mắt hắn, “Mày cũng đừng quên giờ tao là nhân vật tiếng tăm được cả Hồng Kông quan tâm. Nếu tao mất tích, cảnh sát Hồng Kông sẽ lùng sục khắp nơi, chẳng mấy chốc là tra ra ngay bọn mày là nghi phạm lớn nhất. Mày tưởng bọn mày thoát được à?”

Vương Trung Trì bên cạnh phá lên cười, “Đúng là chuyện buồn cười nhất hôm nay.” Chung Ái Hoa thản nhiên đi đến bên cửa sổ, “Cảnh sát không thể xông vào đây được.” Đoạn hắn giơ hai tay đẩy cửa sổ ra, khung cửa gỉ ngoèn rít lên ken két.

Tôi quay sang nhìn, bỗng trợn trừng mắt. Căn phòng này áng chừng nằm ở tầng bảy, nhưng bên ngoài chẳng thấy cảnh quan tự nhiên nào, chỉ có những dãy nhà cao tầng chi chít ô cửa như tổ ong, không xéo thì lệch, dường như không được xây cùng một thời điểm, song khoảng cách giữa các tòa rất gần, hầu như không có khoảng trống. Trên bức tường nâu xám dính đầy vết bẩn, dây điện cáu mỡ và ống nước giăng mắc tạo thành một tấm lưới nhện rối rắm vây kín, khiến người ta tức thở. Giờ chắc là ban ngày nhưng giữa những tòa nhà điêu tàn hoang vu này vẫn thoang thoảng mùi hôi thối của đêm đen, u ám tối tăm.

Đáng sợ nhất là còn rất nhiều người sống bên trong. Tôi ngó qua cửa sổ thấy gần như khung cửa nào cũng thấp thoáng bóng người, thỉnh thoảng còn vẳng lại tiếng la hét.

“Chào mừng đến thành trại Cửu Long.” Chung Ái Hoa đứng bên cửa sổ như một vị chủ nhà ân cần chào đón khách đến thăm.

Tôi nhíu mày, Phương Chấn từng nhắc đến cái tên này, Chung Ái Hoa hồi niên thiếu dính đến án giết người, phải chạy vào đây, nhưng đây rốt cuộc là đâu? Chung Ái Hoa tiếp, “Tuy không thể dẫn anh đi khắp nơi tham quan, nhưng tôi có thể làm hướng dẫn viên tạm thời, giới thiệu sơ qua cho anh về thành trại Cửu Long. Dù sao tôi cũng lớn lên ở đây, thông thuộc nơi này.”

Đoạn hắn nhếch mép cười như những dãy nhà u ám ngoài cửa sổ.

Thành Trại Cửu Long này vốn nằm trên bán đảo Cửu Long. Nơi đây thoạt tiên là một pháo đài, sau khi chính quyền nhà Thanh cắt Hồng Kông cho Anh đã đặt nha môn ở đây, biến nó thành lãnh thổ ủy trị của nhà Thanh tại Hồng Kông. Về phần chủ quyền lãnh thổ ủy trị này thuộc về ai thì từ cuối thời Thanh tới nay vẫn không phân rõ được, chính phủ Anh tại Hồng Kông không có quyền quản lý, chính phủ Trung Quốc thì ốc chưa mang nổi mình ốc, chẳng thể quản lý được, kết quả nơi này dần trở thành khu vực không ai quản lý, tập trung phần lớn những kẻ lang thang, dân nghèo cùng tội phạm hung ác tàn bạo, trốn sự truy quét của chính quyền. Trải mấy chục năm mưa gió, thành trại Cửu Long đã chen chúc đầy những nhà xây trái phép, chồng chéo chằng chịt như mê cung. Trong mê cung này có nhà chứa, sòng bạc, phòng khám lậu, ổ ma túy ngầm, đã trở thành một đất nước vô pháp luật do đám người dưới đáy xã hội như tội phạm trốn truy nã, xã hội đen, dân buôn ma túy, người nghèo, người lang thang hợp thành.

Ở đây không có điện, nước cũng thiếu thốn, bị xã hội đen thâu tóm, an ninh cực kém. Cảnh sát Hồng Kông xưa nay cũng chẳng dám bước chân vào. Dù mắc tội trạng gì, chỉ cần chạy vào thành trại là sẽ không bị bắt, nhưng chẳng ai bảo đảm an toàn. Muốn sống trong khu rừng này, ắt phải lấy lại bản tính hoang dã nguyên thủy nhất của mình.

“Cảnh sát Hồng Kông đánh úp mấy lần đều công cốc. Giờ tất cả tội phạm trốn truy nã ở Hồng Kông, Macao, Đài Loan và Đông Nam Á đều nghĩ cách chạy đến đây, hễ vào được thành trại là cảnh sát bó tay. Anh Nguyện, giờ anh còn tự tin nữa không?” Chung Ái Hoa nhẹ nhàng hỏi.

Tôi lặng thinh. Thực không ngờ ngay kề Hồng Kông, một trong những thành phố phồn hoa nhất thế giới, còn một nơi đen tối thế này. Người tôi lạnh buốt, nếu đúng như lời Chung Ái Hoa nói thì tôi đừng hòng trông mong gì cứu viện.

Thấy tôi im lặng, Chung Ái Hoa bèn ngồi xuống trước mặt, nhìn tôi lom lom, “Anh có nhớ những lời tôi nói lúc ở Trịnh Châu không? Đó không phải nói dối đâu, tôi thật lòng ngưỡng mộ và kính phục anh đấy. Anh và bác đều là thần tượng của tôi.”

“Đã đến nước này, nói những lời tầm phào đó còn ý nghĩa gì.” Tôi bĩu môi.

Chung Ái Hoa ngửa đầu nhìn lên trần nhà, “Tôi nhớ lúc bé mỗi lần đi công tác về bác thường đem cho tôi mấy thứ xinh xinh, chẳng đáng bao tiền, nhưng rất hay ho. Mỗi món đều đi kèm một câu chuyện bác kể. Bác hay nói rằng cổ vật mang theo câu chuyện cũ của người xưa, nên sứ mệnh của một nhà nghiên cứu chân chính không phải mua bán nó, mà là hoàn nguyên sự thực bên trong nó. Bấy giờ tôi đã quyết lấy bác làm gương. Anh cũng như bác tôi vậy, cố chấp, kiên cường, một lòng theo đuổi chân tướng. Nếu tôi thực hiện được giấc mơ thì chắc cũng sẽ như anh bây giờ.”

“Tiếc rằng mày không hề.”

Chung Ái Hoa cười tự giễu, “Tiếc rằng số mệnh trêu ngươi, Hoàng Khắc Vũ tố cáo bác tôi, khiến bác phải tự sát, nhà tôi bị ép di cư đến Hồng Kông, sau đó tôi dính án giết người phải trốn đến đây. Ở đây tôi đã học được những gì tàn ác nhất, cùng những kỹ năng thực dụng nhất. Vì thế tôi càng ngưỡng mộ anh, vốn dĩ tôi cũng có thể trở thành anh hùng đánh đồ giả, vậy mà cuối cùng lại thành một tên tội phạm. Nhiều đêm tôi cứ miên man nghĩ, nếu bác không chết, có phải đời tôi sẽ khác, có phải tôi cũng sẽ như anh bây giờ, trở thành một người bảo vệ cho sự thực không?”

Nói tới đó, giọng hắn bỗng cao hẳn lên, “Tôi không trách Minh Nhãn Mai Hoa về cái chết của bác, mua phải hàng giả là do ông ấy nhìn nhầm. Nhưng Minh Nhãn Mai Hoa các người, ngoài mặt hô khẩu hiệu trừ giả giữ thật, bên trong lại làm những chuyện nhơ nhớp ấy, thực khiến người ta ghê tởm. Anh có biết những năm qua Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa đã âm thầm làm ra bao nhiêu đồ giả, lừa bao nhiêu người không? Bác tôi chỉ vì mua lầm một món hàng giả mà phải tự sát, trong khi Minh Nhãn Mai Hoa các người lừa bán bấy nhiêu món đồ giả, sao vẫn có thể bình thản ung dung ngự trên ngôi cao, trơ trẽn nhận là trừ giả giữ thật? Đám ngụy quân tử các người dựa vào cái gì hả?”

Đến cuối hắn gần như gào lên, xỉa tay vào trán tôi, “Vụ việc Thanh minh thượng hà đồ lần này là báo ﻿ứng của các người. Nếu Minh Nhãn Mai Hoa bị lật tẩy bộ mặt tham lam, nếu Hứa Nguyện anh không phải anh hùng gì hết, chúng ta sẽ chẳng khác gì nhau, đời tôi cũng sẽ không phải tiếc nuối.”

“Mình phạm tội lại đổ lỗi cho người khác, chẳng qua mày đang bao biện cho sự sa ngã của mình thôi.” Tôi phản bác.

Lần này tới lượt Chung Ái Hoa cười nhạt, “Xem ra anh vẫn chưa hiểu hết Minh Nhãn Mai Hoa bẩn thỉu đến thế nào đâu.” Đoạn hắn giơ tay lên búng tách một cái. Tức thì bên ngoài có một bà cụ đeo kính đen được dìu vào. Chung Ái Hoa sải bước đi đến nắm lấy cánh tay bà ta, dẫn bà ta tới trước mặt tôi.

“Chị... Chị Tố?” Tôi miễn cưỡng nặn ra cái tên này.

Vẻ mặt chị Tố vẫn bình lặng mà thanh nhã như trong gian phòng tăm tối lúc trước, song khí sắc đã tươi tỉnh hơn nhiều. Chung Ái Hoa thận trọng đỡ tay bà ta, khẽ nói, “Bà ngoại, bà cẩn thận nhé.”

Đầu tôi ong lên như bị nhốt trong quả chuông lớn, bên ngoài có người dùng chày gỗ đập từng hồi.

Chung Ái Hoa gọi chị Tố là gì? Chuyện này là thế nào?

Đôi kính đen của chị Tố khá to, gần như choán quá nửa gương mặt. Bà ta lẩy bẩy đi tới trước mặt, giơ tay xoa đầu tôi, “Xin lỗi vì đã lừa cậu.” Chung Ái Hoa tức giận, “Bà cháu mình không nợ nần gì anh ta cả, bà không cần xin lỗi.”

Chị Tố chậm rãi nói, “Việc nào ra việc đấy, nhà họ Hứa không làm gì có lỗi với bà cả. Cởi trói cho cậu ấy đi.” Chung Ái Hoa tuy rất không muốn, nhưng vẫn vâng lời, bước đến cởi trói tay cho tôi. Tôi xoa xoa cổ tay tê dại, song tâm trạng không vì thế mà nhẹ nhõm hơn. Chung Ái Hoa đe, “Anh đừng nghĩ đến chuyện trốn, dù thoát khỏi căn nhà này cũng đừng hòng còn sống mà rời thành trại Cửu Long.”

Tôi chẳng buồn đếm xỉa đến hắn, quay sang hỏi chị Tố, “Chuyện này là sao đây?”

Bà ta hơi nhếch khóe môi, nói lảng đi, “Tôi lừa cậu một lần, thì sẽ kể cho cậu nghe một câu chuyện để bù lại. Trên đời chỉ còn hai người biết được chuyện này, trong đó một kẻ đã nằm trên giường bệnh, đành để tôi kể cho cậu vậy.”

Tôi hiểu bà ta muốn nói tới ai, hơi thở bỗng nặng nề hẳn.

“Bắt đầu từ cuộc tỷ thí trên nhà hàng Dự Thuận đi. Cậu xông xáo điều tra bấy lâu, chắc cũng hiểu đôi phần về cuộc tỷ thí lần đó rồi nhỉ?”

Tôi “ừm” một tiếng.

“Năm 1945, Minh Nhãn Mai Hoa phái Hoàng Khắc Vũ đến Trịnh Châu, chỉnh đốn lại giới cổ vật Hà Nam. Tới Trịnh Châu, ông ta đã làm được mấy việc lớn, khiến cả giới cổ vật Hà Nam hoảng hồn. Bảy tiệm đồ cổ có tiếng nhất ở đây bắt tay với nhau, bày thưởng trân hội trên nhà hàng Dự Thuận, hòng đẩy lùi Hoàng Khắc Vũ. Họ nghĩ rất đơn giản, Hoàng Khắc Vũ chẳng qua là nhãi con vắt mũi chưa sạch, dựa vào nền tảng của bảy nhà, thế nào chẳng trị được. Ngờ đâu trong bảy nhà lại có một kẻ phản bội...”

Kể tới đây, những nếp nhăn bên khóe môi chị Tố dãn ra, như đang kể lại một đoạn hồi ức đẹp đẽ vui vẻ.

“Bấy giờ trong bảy nhà, nhà họ Mai mạnh nhất, sáu nhà kia đều phải nghe theo. Ông chủ Mai có một đứa con gái tên Mai Tố Lan, chẳng biết u mê thế nào lại đem lòng yêu gã Hoàng Khắc Vũ khốn kiếp. Cậu nghĩ mà xem, Hoàng Khắc Vũ một mình đối chọi với bảy cửa hiệu, tuổi trẻ hào hùng, thiếu nữ nào mà không mê kẻ anh hùng gan dạ như thế? Hết chuyện này tới chuyện khác, hai người bắt đầu bí mật hẹn hò, không để ai hay biết.”

Chẳng hiểu sao chị Tố lại dùng ngôi thứ ba, như đang kể một câu chuyện không liên quan đến mình vậy.

“Để chuẩn bị cho cuộc tỷ thí ở nhà hàng Dự Thuận, ông chủ Mai đã cùng sáu ông chủ kia bàn tính rất lâu. Ngờ đâu đêm trước khi tỷ thí, Mai Tố Lan đã tiết lộ với Hoàng Khắc Vũ tất cả mọi sắp đặt. Cậu cũng biết đấy, đánh cược cổ vật dù biến hóa đủ kiểu cũng không tách khỏi hai chữ thật giả. Nếu đã biết trước đâu thật đâu giả thì thắng dễ như bỡn. Được Mai Tố Lan ngầm giúp đỡ, Hoàng Khắc Vũ dĩ nhiên đánh đâu thắng đó, ca vang khúc khải hoàn. Mai Tố Lan cũng mừng thầm, bởi Hoàng Khắc Vũ đã hứa sau khi xong chuyện ở Hà Nam sẽ dẫn cô về Bắc Bình thành hôn. Nhưng đúng lúc này lại xảy ra biến cố. Bảy nhà thấy không chống đỡ nổi nữa, bèn mời một vị Mắt Âm Dương từ Khai Phong tới, đấu với Hoàng Khắc Vũ một trận núi đao biển lửa.”

“Núi đao biển lửa là gì?” Trước đây tôi đã tò mò, giờ có cơ hội bèn hỏi ngay.

Cơ mặt chị Tố giần giật, tựa hồ lòng vẫn còn run sợ, “Núi đao biển lửa là hình thức đánh cược tàn nhẫn nhất. Đôi bên trao đổi báu vật cho nhau giám định, định giá rồi lần lượt hủy đi từng món một, gọi là ‘lên núi đao’. Mỗi khi bên này hủy đi một món, bên kia cũng phải hủy một thứ tương đương. Thế nên khi định giá phải hết sức dũng cảm mưu trí, nếu định giá thấp hơn giá trị thực tế là tự nhận trình độ giám định còn non, nếu định cao hơn thì sau đối phương lên núi đao, mình sẽ tổn thất nhiều hơn, áp lực tâm lý cực lớn. Huống hồ khi bắt đầu tỷ thí, đôi bên đều phải ngồi trên lò lửa mới thắp, lửa càng lúc càng cháy to, ai không chịu nổi mà rời chỗ trước cũng tính là thua, đó là ‘xuống biển lửa’.”

Tôi hít một hơi khí lạnh, đây đâu còn là cược đồ nữa, mà là cược mạng rồi. Cách đánh cược tàn khốc này không giống phong cách Hà Nam mà giống đám người Hồ ngoài quan ải hơn.

“Trừ phi có thù sâu như bể, rất hiếm khi người ta bày trận núi đao biển lửa. Chẳng biết Mắt Âm Dương kia có mục đích gì mà vừa đến đã chọn cách này, khiến mọi người đều kinh hãi. Hoàng Khắc Vũ trẻ tuổi bồng bột, cũng chẳng chịu lép, hai người bèn lên lầu ba tỷ thí. Đến cuối cùng Mắt Âm Dương lấy ra một bức Cập xuân đạp hoa đồ của Tống Huy Tông, có chữ đề ‘Thiên hạ nhất nhân’, vô vàn quý giá. Vậy mà ông ta ngồi trên lò lửa thản nhiên xé bỏ. Hoàng Khắc Vũ không ngờ người này quyết liệt đến thế, tự thấy chẳng thể bì nổi, đành chịu thua. Mắt Âm Dương đánh bại Hoàng Khắc Vũ nhưng nửa người dưới cũng bỏng nặng, mạng đã mất quá nửa, được xe ngựa đi thâu đêm đưa về Khai Phong, nghe nói chẳng bao lâu thì qua đời. Bảy ông chủ và Hoàng Khắc Vũ kính phục hành vi của người này nên đã thề độc rằng không tiết lộ với ai về những chuyện xảy ra trên nhà hàng Dự Thuận.”

Tôi túa mồ hôi trán, đã mấy chục năm mà tưởng như vẫn ngửi thấy mùi da thịt cháy khét trên tầng ba nhà hàng Dự Thuận thuở nào. Trước đây nghe Mắt Trố kể về Liêu Định, tôi chỉ khâm phục tình nghĩa của ông ta với ông nội mình. Giờ được biết tường tận, tôi chỉ có thể nói người này quá đáng sợ, ngồi trên lò lửa mà vẫn bình thản ung dung đánh cược được, quả là Khưu Thiếu Vân* của giới cổ vật.

“Hoàng Khắc Vũ chịu thua, xem như uổng công tới Hà Nam chuyện này. Nhưng hắn ta lại đổ lỗi cho Mai Tố Lan, cho rằng cô cố tình giấu chuyện Mắt Âm Dương, dụ hắn vào tròng. Tâm trạng Hoàng Khắc Vũ cũng dễ hiểu thôi, hắn vốn muốn gì được đó, tâm cao khí ngạo, chẳng qua vì sợ chết mà bị ép nhận thua. Huống hồ đối thủ cạnh tranh là Lưu Nhất Minh đã chỉnh đốn xong một dải Thiểm Tây, trong cuộc tỷ thí Dự Thuận, Hoàng môn thua xiểng liểng, dĩ nhiên hắn bị sốc. Hoàng Khắc Vũ tức tối rời Trịnh Châu về Bắc Bình, cũng không liên lạc với Mai Tố Lan nữa. Mai Tố Lan không ngờ mình lại gặp phải kết cục này, định tới Bắc Bình tìm hắn thì nội chiến bùng nổ, đường đi bị chặn, đành phải quay về. Ít lâu sau cô phát hiện mình đã có mang, đành lấy bừa một người để lấp liếm cái bầu. Sau khi cưới, cô sinh được một bé trai, may ﻿mà chồng cô là người tử tế, vẫn đối tốt với cô. Về sau Mai Tố Lan lại sinh cho chồng một bé gái, cả nhà bốn người vô cùng hạnh phúc. Nào ngờ trời giáng mưa gió bất kỳ, mấy năm sau chồng cô ngã bệnh qua đời, Mai Tố Lan đành tự mình chèo chống gia đình, nhờ tài vẽ mà được nhận vào Viện nghiên cứu gốm Nhữ Thuận Châu, tần tảo nuôi hai con khôn lớn. May sao các con đều có chí, con trai dường như được thừa hưởng gen của cha, rất thích khảo cổ và cổ vật, tham gia đội khảo cổ An Dương. Con gái cũng lấy chồng rồi sinh một đứa cháu ngoại. Nhưng vì một lần mua lầm đồ giả, con trai Mai Tố Lan bị Hoàng Khắc Vũ điều tra khui ra, nhất thời nghĩ quẩn mà tự tử. Cả nhà con gái quyết định dọn tới Hồng Kông, muốn đón cả bà đi, song bà từ chối, tiếp tục ở lại Hà Nam. Tới khi hay tin con gái con rể đều chết vì tai nạn ô tô ở Hồng Kông, cháu ngoại không rõ tung tích, bà đã khóc đến mù cả mắt, đúng lúc này, một người tự xưng là Lão Triều Phụng xuất hiện...”

Kể tới đó, hai vai chị Tố run bần bật, cơ hồ không kể tiếp được nữa. Chung Ái Hoa vòng tay ôm lấy bà ta, ngẩng lên nói, “Để con kể tiếp. Bố mẹ qua đời, tôi đành lang thang đầu đường xó chợ, về sau lỡ dính vào án giết người, phải chạy vào thành trại Cửu Long, rồi cũng có chút tiếng tăm, bắt đầu móc nối với cấp cao của Bách Thụy Liên. Lần này Bách Thụy Liên muốn giăng một cái bẫy lớn để cho Minh Nhãn Mai Hoa vào tròng, tôi bèn xung phong tham gia. Tôi nhiều lần vào Đại Lục, nghe ngóng thông tin, cuối cùng cũng biết bà ngoại bị nhốt ở làng Thành Tế. Song tôi không vội cứu bà, mà nghĩ ra một kế hoạch tuyệt diệu để đối phó Minh Nhãn Mai Hoa. Chuyện sau đó hết sức đơn giản, tôi chỉ cần dẫn một gã ngốc chăm chăm báo thù tới làng Thành Tế, để bà ngoại kể chuyện cho y nghe là xong.”

Nghe tới đó, tôi đỏ bừng mặt, nhục nhã không để đâu cho hết. Mai Tố Lan đã bình tĩnh lại, tiếp tục hỏi, “Cậu còn nhớ thủy trì tôi nhờ chuyển cho Hoàng Khắc Vũ không?”

Tôi gật đầu.

“Lần này lão đến Hồng Kông, tôi bèn tới gặp. Cũng chẳng nói gì nhiều, chỉ cho lão biết thủy trì này làm bằng đất sét trộn với tro cốt của con trai lão, đứa con trai lão tự tay hại chết năm xưa. Đây là lần đầu cha con họ gặp nhau.”

Cả người tôi lạnh toát. Chị Tố nói nghe bình thản, nhưng trong thủy trì nho nhỏ ấy ẩn chứa biết bao oán hận và đau đớn. Tôi là người ngoài cuộc mà còn sởn cả gai ốc, đủ biết đương sự như Hoàng Khắc Vũ bị sốc đến thế nào.

Chị Tố không kể tiếp, nhưng thân hình run rẩy, rõ ràng là đang nén xúc động. Chung Ái Hoa hỏi tôi, “Một tổ chức, một đám người vô liêm sỉ, bội tín bạc nghĩa như thế, mà anh còn cho rằng mình đang bảo vệ chính nghĩa ư? Anh cứ nghĩ kỹ lại đi.” Dứt lời hắn lại dìu chị Tố ra ngoài.

Vương Trung Trì nãy giờ vẫn lẳng lặng đứng nghe lại gần vỗ vai tôi, cười khì nói, “Chuyện nghe ly kỳ hơn cả phim ấy nhỉ? So ra thì Bách Thụy Liên chúng tôi còn có tình nghĩa hơn nhiều. Chúng tôi nhọc công nhọc sức đều vì lợi ích chung của cả giới cổ vật Trung Quốc thôi.”

Nói xong y cũng quay lưng bỏ đi. Cửa lớn đóng lại đánh rầm, trong nhà chỉ còn trơ mình tôi.

Tôi ngồi trên ghế, nhắm mắt lại, từ từ tiêu hóa những chuyện vừa nghe. Cuộc tỷ thí trên nhà hàng Dự Thuận năm 1945 như một ngã tư, kéo theo bao nhiêu rắc rối, con cháu nhà họ Đới, lòng trung nghĩa của nhà họ Liêu, bi kịch nhà họ Mai, sự sa sút của nhà họ Hoàng cùng sự lên ngôi của nhà họ Lưu, đằng sau tiềm ẩn còn cả ân oán của gia đình tôi - hơn nữa nhà nào cũng có liên quan tới Thanh minh thượng hà đồ, hoặc công khai hoặc âm thầm. Một món cổ vật mà ảnh hưởng đến vận mệnh của bao nhiêu người.

Tôi hiểu ý Chung Ái Hoa, chúng muốn bẻ gãy tinh thần tôi, ép tôi tuân theo. Nhưng tôi cũng biết chúng không cần bịa đặt ra những chuyện kia, e rằng tất cả đều là sự thật. Sóng gió trong lịch sử Minh Nhãn Mai Hoa phức tạp hơn tôi tưởng tượng nhiều.

Tôi rất thương cho cảnh đời long đong của chị Tố nên cũng chẳng để bụng oán hận bà ta. Nhưng tôi phải làm sao đây? Lẽ nào nhảy ra chỉ mặt mắng mỏ Hoàng Khắc Vũ bội bạc? Hay giữ vững lập trường ban đầu? Tôi cười khổ, quyết định không nghĩ nữa. Giờ nghĩ những chuyện này cũng vô ích, còn ba ngày nữa hai bức Thanh minh thượng hà đồ sẽ được đem ra đối chiếu công khai, tôi có tới kịp hay không mới là vấn đề lớn.

Căn nhà này không có đồng hồ, bên ngoài cửa sổ lúc nào cũng là cảnh u ám hỗn loạn, không khí rất ngột ngạt, khiến người ta chỉ muốn ngất. Tôi cứ ngây đần ngồi thần ra đó chẳng biết bao lâu, Chung Ái Hoa và chị Tố không quay lại, chỉ có Vương Trung Trì ghé đến mấy lần, không bao giờ nói vào chủ đề chính, chỉ rì rầm kể với tôi vài sự kiện gần đây, cửa hiệu nọ bị tra ra hàng giả, viện nghiên cứu ở trường đại học kia bị phát hiện phát triển kỹ thuật làm giả, đều có dính líu đến Minh Nhãn Mai Hoa. Theo lời y, thế lực của Minh Nhãn Mai Hoa ở Đại Lục đang sụp đổ, chỉ còn thiếu một đòn quyết định mà thôi.

Về sau thấy tôi chẳng để tâm, y lại bắt đầu ca ngợi Bách Thụy Liên, lịch sử lâu đời thế nào, quy mô lớn ra sao, nếu Bách Thụy Liên có thể tiến vào thị trường Đại Lục, sẽ mở ra một bước phát triển mới v.v... Thậm chí y còn kể mình đã tìm được Chung Ái Hoa từ thành trại Cửu Long rồi bồi dưỡng thành tài như thế nào.

“Đại Lục các vị nhân tài lớp lớp nhưng một số người không có chỗ phát huy. Chỉ tới Bách Thụy Liên chúng tôi, mới có cơ hội phát triển tài năng, tìm thấy giá trị bản thân.” Vương Trung Trì vòng vo mãi cuối cùng cũng đến vấn đề này.

Thấy tôi nhổ toẹt, Vương Trung Trì rốt cuộc cũng trở mặt, gọi hai tên tay sai đánh cho tôi một trận đến ngất đi. Tỉnh lại, tôi vẫn lặng thinh. Y đành tức tối bỏ đi.

Thời gian dần trôi, lòng tôi cũng lạnh dần. Không có tôi và mẩu vải vụn từ Thanh minh thượng hà đồ, Minh Nhãn Mai Hoa sẽ cực kỳ bất lợi trong cuộc giám định công khai này. Nếu tôi không đến kịp thì mọi cố gắng trước đây đều công cốc. Tôi mất tích thế này, hẳn cục trưởng Lưu và Yên Yên lo lắng điên lên mất. Tiếc rằng hiện thực không phải phim võ thuật Hồng Kông, tôi không thể như những siêu sao võ thuật trên phim, gặp cảnh ngộ tuyệt vọng đến đâu cũng có thể tìm được đường thoát.

Chẳng biết lại bao lâu trôi qua, nghe bên ngoài vang lên tiếng trò chuyện, tôi biết đã đến giờ ăn. Về mặt này Bách Thụy Liên rất chu đáo, cơm bữa nào cũng ngon. Tôi cũng chẳng khách sáo, đưa đến là chén sạch sành sanh, cố giữ thể lực.

Cánh cửa sắt kèn kẹt mở ra rồi một cậu giao hàng đội mũ trắng mặc áo kẻ sọc ngắn bước vào, tay xách hộp cơm. Thành trại Cửu Long không thể có loại đồ ăn xịn thế này, đều phải đưa từ chỗ khác đến. Cậu giao hàng nhanh nhẹn ngồi xuống, mở hộp cơm ra. Bên trong có thịt ngỗng sấy, bánh cuốn tôm tươi, bánh chẻo nhân tôm, một suất phở xào bò và một bát canh móng giò tuyết lê ngân nhĩ.

Cậu ta mới bày ra được một nửa, gã canh cửa đã nhíu mày, “Cậu không phải Tiểu Vương à?” Cậu ta đáp mà không hề ngoảnh lại, “Mẹ Tiểu Vương bị ốm, tôi đi thay.” Tên canh cửa biến sắc, “Láo toét, mẹ nó chết lâu rồi!” Cậu giao hàng quay lại cười hì hì đáp, “Mày xuống dưới kia mà hỏi là biết ngay.” Trong tay cậu ta là khẩu súng lục 54 rút từ hộp cơm ra.

Tiếng súng chát chúa vang lên, gã canh cửa đổ gục xuống đất. Tôi ngẩng lên, thấy cậu giao hàng bỏ mũ, để lộ ra gương mặt của Dược Bất Nhiên.

“Là mày à...” Tôi ngớ người.

“Đến được Hồng Kông thì tao tha hồ hoạt động rồi, ha ha.” Dược Bất Nhiên phóng khoáng vẩy súng rồi kéo tôi dậy, “Đi thôi.”

﻿Tôi chẳng kịp hỏi gã làm sao tìm được chỗ này, lật đật đứng dậy theo gã chạy ra cửa. Ngoài cửa có tiếng quát tháo và tiếng chân chạy rầm rập, xem ra Bách Thụy Liên không chỉ để một tên ở lại đây trông coi, tiếng súng ban nãy đã đánh động đám còn lại. Dược Bất Nhiên chợt phanh lại, dáo dác nhìn quanh rồi chạy đến bên cửa sổ đạp một cú thật mạnh, khung cửa sổ gỉ sét tức thì đổ rầm xuống.

Gã ló đầu ra ngó nghiêng rồi bảo tôi, “Không chạy ra cửa được đâu, nhảy từ đây xuống thôi.”

“Nhưng đây là tầng bảy...”

“Mày cứ tin tao, nhảy đi!” Dược Bất Nhiên xẵng giọng.

Chẳng biết lấy can đảm từ đâu, tôi tung người nhảy qua cửa sổ, thấy người nhẹ bẫng, có một khoảnh khắc tưởng chừng như sắp bay lên, sau đó rơi bịch xuống đất. Nền đất bên dưới rất mềm, thân hình tôi lún hẳn xuống, không bị chấn động mạnh, chỉ là nghẹt cả mũi vì mùi hôi thối. Tôi lồm cồm bò dậy nhìn quanh, nhận ra mình đang nằm giữa đống rác, xung quanh chồng chất những đồ ăn hư thối, túi ni lông cũ nát, băng vệ sinh phụ nữ, bao cao su, ống tiêm, phân, quần áo rách và những rác rưởi không biết gọi là gì. Chúng chất đống lại thành một ngọn núi nhỏ, cao đến kinh người, thậm chí tôi còn thấy một cánh tay người thối rữa nhô ra từ trong đống rác, hướng lên trời. Tôi loạng choạng vung tay, tức thì một bầy ruồi nhặng bay vù lên, như thể vừa lột một tấm mạng đen vậy.

Nơi này nằm lọt thỏm giữa bốn dãy nhà, những khe hở còn sót lại đều bị ván gỗ và ngói lấp kín. Xem ra người dân nơi đây không định chuyển rác ra ngoài, cứ vứt hết xuống đó, tạo thành một bãi rác trong lòng thành trại.

Dược Bất Nhiên cũng nhảy xuống, hai chúng tôi liêu xiêu đứng dậy, toan trèo từ đống rác ra ngoài. Có mấy tên đuổi theo ló đầu qua cửa sổ ngó nghiêng, Dược Bất Nhiên liền giơ súng bắn, khiến chúng phải rụt trở vào.

Gã nhìn quanh rồi chỉ tay, chúng tôi chạy đến một ô cửa sổ ngang tầm với đống rác rồi lại đá long chấn song chui vào. Bên trong là một gian phòng bé bằng bàn tay, một cô gái cởi trần đang nằm trên giường xếp tự tiêm chích cho mình, cửa ngoài không có cánh, chỉ che một tấm rèm màu hồng. Thấy chúng tôi thình lình xông vào, cô ta giật nẩy mình làm gãy cả ống tiêm, rú lên đau đớn.

Tôi và Dược Bất Nhiên chẳng hơi đâu để tâm đến cô ả, gạt phắt rèm lao ra ngoài. Ra khỏi cửa, tôi mới hiểu vì sao Chung Ái Hoa nói dù có ra được khỏi căn nhà đó, tôi cũng không thể chạy khỏi thành trại Cửu Long.

Trước mặt tôi là một mê cung lập thể, vô số đường ống nối liền mấy tòa nhà xám xịt, đường ngang ngõ tắt và biển hiệu chằng chịt không đếm xuể, những lều lán cao có thấp có và bãi rác chen chúc len vào giữa, chồng chéo lên nhau nhìn mà hoa cả mắt. Ngoài màu nâu xám và trắng bệch bẩn thỉu, những màu khác đều đã bị ăn mòn cạn kiệt. Mấy tia nắng từ phía trên rọi xuống đã là ân điển cực hạn trời ban.

“Trời đất ạ!” Tôi buột miệng than. Dược Bất Nhiên kéo tay tôi, “Sau này trở về viết hồi ký tha hồ cảm khái! Đi mau!”

“Mày biết đường à?”

“Không, tao cũng được người ta dẫn vào, đi theo trực giác thôi!”

Nơi này sở dĩ được gọi là mê cung, không chỉ vì phức tạp mà còn vì khó lường. Bạn hoàn toàn không thể dự đoán dựa vào logic kiến trúc thông thường được. Thấy một cầu thang dẫn lên trên, nhưng có thể đi đến cuối lại là tường bê tông, ngỡ phía trước đã hết đường vì bị hai căn nhà chắn ngang, thì lại thấy bên cạnh có một cái thang gỗ, người qua lại phải trèo lên thang băng qua mái nhà mà đi. Thần kỳ nhất là tôi thấy một hành lang đột nhiên chếch lên cao, lơ lửng giữa không trung rồi vươn ra ba con đường, dẫn tới ba tòa nhà ở ba hướng.

Tôi và Dược Bất Nhiên guồng chân chạy như điên trong ánh mắt hờ hững của những cư dân lờ phờ như xác chết trôi hai bên đường, dường như họ đã quen chứng kiến cảnh chạy trốn thế này. Xa xa thấp thoáng mấy bóng người, hình như đang đuổi theo. Chúng là dân ở đây, dĩ nhiên thông thuộc địa hình hơn chúng tôi.

Dược Bất Nhiên vừa chạy vừa bắn về phía sau, mỗi phát đều gây nhốn nháo, nhưng chẳng bao lâu sau đã ổn định lại được ngay. Chẳng biết chúng tôi đã chạy bao lâu trong thành trại Cửu Long, cảm giác cứ như chạy vòng quanh. Người đuổi theo càng lúc càng đông, khoảng cách cũng dần rút ngắn, hơn nữa chúng còn bắt đầu nổ súng.Cứ thế này sớm muộn chúng tôi cũng bị tóm.

Tới một khu đất rộng, chính giữa nhô lên một vòi nước máy, một gã lưu manh xăm trổ vằn vện đang giữ lấy vòi nước, tay kia cầm một xấp tiền. Bên cạnh là một hàng các cư dân quần áo rách rưới từ già đến trẻ, ai nấy đều xách xô cầm chậu đợi lấy nước.

“Chạy men theo đường ống nước đi.” Tôi hô lên.

“Sao lại thế?”

“Tao nhớ Chung Ái Hoa từng nói thành trại Cửu Long không được chính phủ cung cấp nước, chỉ có mấy vòi nước câu trộm, đều do xã hội đen thâu tóm. Nếu là câu trộm thì đường ống nước không thể chạy ngầm, mà chắc chắn phải câu từ trên mặt đất. Cứ bám theo đó, nhất định sẽ ra được.”

“Ý hay đấy!” Dược Bất Nhiên lớn tiếng khen. Lúc này tên du côn bán nước kia đã để ý thấy chúng tôi, bèn lăm lăm rút dao ra. Dược Bất Nhiên thẳng tay bắn hắn ngã nhào. Đám người đang xếp hàng thấy thế thì sững ra, rồi chen nhau ùa lên hứng nước.

Nhân lúc hỗn loạn, chúng tôi men theo đường ống nước mà chạy.

Nếu do nhà nước cung cấp, đường ống nước đều sẽ chạy ngầm dưới đất, không thể lần theo được. Nhưng đây là khu vực ngoài vòng pháp luật, chính phủ không cai quản nên muốn câu nước, họ phải bắc ống nước câu thẳng từ trên mặt đất.

Quả như tôi dự đoán, xã hội đen không đời nào thi công tỉ mỉ, biện pháp của chúng đơn giản trực tiếp, phá dỡ nhà cửa và lều lán dọc đường, mở một lối thông thẳng từ bên ngoài thành trại rồi bắc đường ống dẫn nước vào. Thế nên lối đi này rất rộng, thừa sức cho hai người sóng vai.

Thấy vậy tôi lại nhớ đến một câu chuyện cười: Làm thế nào để ra khỏi mê cung nhanh nhất? Cứ nhằm thẳng một hướng, dỡ tường mà đi.

Chúng tôi chạy dọc theo đường dẫn nước chừng hơn mười phút rồi ngoặt vào một ngã rẽ, bỗng thấy phía trước rọi đến mấy luồng sáng lóa mắt. Ở trong khu thành trại âm u này quá lâu, trông thấy luồng sáng này tôi chỉ chực bật khóc, bởi đó là ánh mặt trời, là lối ra, chúng tôi sắp thoát khỏi đây rồi. Đám người đuổi theo cũng sắp bắt kịp, đạn bay veo véo vượt qua tai chúng tôi. Bỗng Dược Bất Nhiên kêu lên rồi quỵ xuống. Tôi vội chạy tới đỡ gã, thấy hai tay đầy những máu.

Tôi kinh hoàng hỏi gã bị thương ở đâu, Dược Bất Nhiên nghiến răng đáp, “Bắn trúng mông rồi, mẹ kiếp, trúng đâu không trúng.”

“Tao đỡ mày!”

“Thôi đi, hai chúng ta không hợp đóng mấy pha anh hùng ấy đâu. Tao ở lại cầm cự kéo dài thời gian, mày mau chạy đi.” Dược Bất Nhiên vung khẩu súng lục.

Tôi cuống lên, “Bỏ mày lại đây sao được?”

“Mày đừng quên giao hẹn ban đầu, chúng ta phối hợp là để tiêu diệt Bách Thụy Liên kia mà. Còn lề mề nữa là không kịp triển lãm đâu.”

“Hôm nay triển lãm à?” Tôi giật mình.

“Đúng thế. Mày mất tích ba ngày nay rồi!”

Dược Bất Nhiên lắp thêm đạn vào súng rồi lên đến dựa vào cây cột cạnh đó, bắn mấy phát về phía sau.

﻿Tiếng chân từ phía ấy ngưng bặt, tôi thấy mấy bóng người nháo nhào tìm chỗ nấp rồi ló đầu ra chửi bằng tiếng Quảng. Dược Bất Nhiên xé ống tay áo băng qua loa vết thương, dưới đất đã lênh láng một vũng máu.

“Nhiệm vụ này của Lão Triều Phụng khoai quá đi mất.” Gã than thở.

Tôi lặng thinh nhìn Dược Bất Nhiên, tâm trạng ngổn ngang, chỉ muốn tóm cổ áo gã lớn tiếng hỏi, “Rốt cuộc mày nghĩ cái gì thế hả?”

Gã này là bạn thân tôi, là tay sai của kẻ thù tôi, là tên đồng bọn lòng dạ khó lường, giờ lại thành ân nhân cứu mạng tôi. Rốt cuộc đâu mới là bộ mặt thật của gã, rốt cuộc bụng dạ gã thế nào, tôi hoàn toàn không biết, thậm chí còn không biết phải cư xử với gã ra sao.

Dược Bất Nhiên nhìn tôi, “Ai dà, vốn đã nói tới Hồng Kông chúng ta có thể từ từ trò chuyện... mày tự dựng ném vỡ máy nhắn tin của tao làm quái gì chứ?” Tôi cứng họng. Thấy tôi lúng túng, Dược Bất Nhiên phì cười, “Đùa thôi, đúng là, tại trình pha trò của tao kém đi hay mày không có khiếu hài hước vậy hả?”

“Mày phải sống đấy nhé.” Tôi nghiêm trang dặn.

Dược Bất Nhiên dựa vào cột, cười mệt mỏi, “Ra lệnh cho tao đấy à?”

“Phải sống rồi ra tự thú, tao sẽ từ từ trò chuyện với mày.”

“Biết rồi, mau chạy đi!” Dược Bất Nhiên sốt ruột giục. Lòng rối bời bời, tôi nhìn gã rồi quay người chạy biến, bỏ lại sau lưng tiếng súng của Dược Bất Nhiên, tiếng sau gấp gáp hơn tiếng trước, như tiếng chuông đưa đám.

Men theo đường ống nước, cuối cùng tôi cũng chạy đến cuối đường, ở đây lắp một cánh cổng, nhưng không khóa. Tôi đẩy cửa lao ra, tức thì bị ánh nắng chói chang xói vào mắt không sao mở nổi. Bên ngoài đang là giữa trưa, trời xanh mây trắng, mặt trời vòi vọi trên cao. Tôi nheo mắt thở hắt ra một hơi dài, như vừa dạo một vòng quanh âm ty rồi mới quay về nhân thế. Nếu ở trong thành trại thêm mấy tiếng nữa, tôi không chắc mình còn thở nổi hay không.

Giờ tôi không còn thời gian để lần lữa nữa. Quanh thành trại Cửu Long không có phương tiện giao thông, an ninh cũng rất phức tạp. Tôi đành chạy bộ một mạch hai ba cây số mới thấy một chiếc xe riêng ngang qua, vội chặn xe lại, nhảy lên rồi ném ra một xấp tiền, quát tài xế, “Đưa tôi tới Trung tâm hội nghị và triển lãm Hồng Kông Wanchai!” Thấy tôi cả người hôi hám, mặt mũi dữ dằn, lại chạy từ phía thành trại tới, tài xế không dám đôi co, vội xoay vô lăng chạy thẳng về phía vịnh Victoria.

Được nửa đường, anh ta nhìn vào kính chiếu hậu, thình lình hỏi, “Anh là Hứa Nguyện à?”

Tôi ngẩn người, sao anh ta lại biết được?

Tài xế vỗ vô lăng hào hứng, “Đúng thật rồi! Mấy hôm nay trên báo đăng toàn ảnh anh, nói anh là cái gì anh hùng đánh đồ giả, vừa đáp xuống sân bay đã bị bắt cóc bí hiểm, cảnh sát đang lùng sục khắp nơi, còn dán áp phích treo thưởng, làm rộn cả lên.”

Không ngờ việc tôi bị bắt cóc lại gây náo động như vậy.

“Anh đến trung tâm triển lãm đúng không?” Tài xế hỏi. Tôi chẳng còn sức đâu tán gẫu, đành ậm ừ qua quýt.

“Anh tiết lộ chút nội tình được không?”

“Tôi vừa trốn ra khỏi thành trại Cửu Long.” Tôi bực bội tiết lộ “nội tình”. Tài xế hoảng sợ im bặt, lặng lẽ lái xe.

Địa điểm tổ chức triển lãm giao lưu văn hóa vật thể Bắc Kinh - Hồng Kông là Trung tâm hội nghị và triển lãm Hồng Kông ở cảng Wanchai. Nghe nói đây là trung tâm hội nghị quy mô lớn được xây dựng để đón 97 trở về*, cũng là trung tâm triển lãm đẹp nhất hiện nay ở Hồng Kông. Nếu tôi nhớ không lầm thì tiết mục quan trọng nhất trong triển lãm văn hóa vật thể lần này, tức cuộc đối chiếu công khai hai bức Thanh minh thượng hà đồ, sẽ được cử hành tại đây vào buổi chiều.

Sau khi vào nội thành, ngắm thành phố phồn vinh lộng lẫy nhất châu Á, kẻ vừa trốn khỏi thành trại Cửu Long như tôi chợt có cảm giác như đã cách một đời.

Chiếc xe riêng thả tôi xuống lề đường khu Wanchai rồi hớt hải lao vút đi. Lúc này quanh Trung tâm hội nghị và triển lãm đông nghịt người, bốn bề cờ màu phấp phới, xa xa còn có múa rồng và múa sư tử, dòng người cuồn cuộn đổ về, có cả khách du lịch lẫn cư dân thành phố tới dự buổi khai mạc triển lãm. Tôi còn thấy mấy chiếc jeep gắn anten đỗ bên đường, một đám phóng viên đang chạy thử máy ảnh và máy quay. Chuyện về Thanh minh thượng hà đồ rộ lên bao lâu nay, trí tò mò của công chúng đã bị đẩy đến đỉnh điểm, có lẽ phân nửa nhà báo trên khắp Hồng Kông đều kéo về đây.

Tôi mới mon men tới gần đã bị hai cảnh sát chặn lại. Cũng không thể trách họ, giờ trông tôi lôi thôi lếch thếch, tóc tai bẩn thỉu, chẳng khác gì ăn mày. Tôi trình bày hoàn cảnh với họ, tự xưng là Hứa Nguyện, cảnh sát bèn nói mấy câu vào bộ đàm, lát sau Phương Chấn hối hả chạy đến.

Đây là lần đầu tiên tôi thấy y mặc âu phục, cổ đeo thẻ công tác, tai nhét tai nghe, trông khá oách. Phương Chấn nhìn tôi từ đầu đến chân rồi hỏi mấy hôm nay đã đi đâu. Tôi gượng cười, “Thành trại Cửu Long quả nhiên danh bất hư truyền.”

Phương Chấn nhíu mày, “Mấy hôm nay cảnh sát lật tung cả Hồng Kông lên, thực không ngờ cậu lại bị đưa đến đấy, thảo nào tìm không thấy.”

“Anh mau cử cảnh sát tới đi. Còn một người ở lại giữ chân chúng để cho tôi chạy thoát.” Tôi nôn nóng giục.

“Ai vậy?”

“Dược Bất Nhiên.”

Phương Chấn nhìn tôi chăm chú, cầm bộ đàm lên nói mấy câu rồi bảo, “Không còn nhiều thời gian đâu, để tôi dẫn cậu tới gặp cục trưởng Lưu.” Tôi gật đầu, chuẩn bị bấy lâu, cuối cùng cũng tới lúc quyết đấu trực diện rồi. Chúng tôi vừa đi vừa trao đổi, chẳng mấy chốc đã vào trong Trung tâm hội nghị và triển lãm mà không gặp bất kỳ trở ngại nào, đều nhờ thẻ công tác đeo trước ngực Phương Chấn.

Cục trưởng Lưu đang ở trong sảnh VIP mé Tây Trung tâm hội nghị và triển lãm. Vừa bước vào tôi đã thấy ông lăm lăm bộ đàm, dán mắt nhìn mấy màn hình camera giám sát kết nối tạm thời. Hai bên tóc mai cục trưởng Lưu đã bạc thêm nhiều, thời gian này ngoài Lưu Nhất Minh ra, ông ta là người chịu áp lực nhiều nhất. Thấy tôi đến trước cửa, cục trưởng Lưu mừng rỡ đặt bộ đàm xuống, bước tới đón.

“Cậu Nguyện đến rồi.” Giọng ông vẫn sang sảng như mọi khi, thái độ mừng rỡ ra mặt.

Trong phòng còn mấy người của Minh Nhãn Mai Hoa nữa, nhưng tôi đều không quen.

“Yên Yên đâu?” Tôi hỏi.

“Cô ấy vẫn đang trông cụ Hoàng, tôi đã cho người đem ti vi tới để cô ấy xem truyền hình trực tiếp rồi.”

“Người của Bách Thụy Liên đến chưa?”

“Vương Trung Trì, Chung Ái Hoa, Mai Tố Lan đều đến cả, Thanh minh thượng hà đồ của chúng cũng được đưa đến rồi. Rốt cuộc cậu bị sao thế?”

Tôi thuật lại vắn tắt những gì mình trải qua trong ba ngày nay, kể cả chuyện của Dược Bất Nhiên. Cục trưởng Lưu khoát tay, “Những chuyện khác để sau hãy nói. Chúng ta phải nắm bắt mâu thuẫn chủ yếu, bỏ qua mâu thuẫn thứ yếu. Việc cần kíp hiện giờ là chuẩn bị cho công cuộc giám định Thanh minh thượng hà đồ. Cậu vẫn mang quân át chủ bài trên người đấy chứ?”

Tôi vỗ ngực, “Vẫn ở đây. Nó là từ...”

Cục trưởng Lưu thở dài, “Vốn dĩ ta có ba ngày để bàn luận về quân át chủ bài này, nào ngờ Bách Thụy Liên lại chơi bẩn. Giờ không còn thời gian nữa, tôi tin vào phán đoán của cậu. Khi nãy cụ Lưu còn gọi điện tới hỏi về cậu, tôi cũng chẳng dám nói cậu bị bắt cóc.” Đoạn ông ta giơ tay nhìn đồng hồ, “Giờ đã mười hai rưỡi, một tiếng rưỡi nữa là khai mạc, đến tầm hai giờ ﻿rưỡi thì chính thức đối chiếu hai bức họa, cậu đã nắm được lịch trình chưa?”

Tôi lắc đầu. Vừa đặt chân đến Hồng Kông đã bị bắt cóc, tôi hoàn toàn không biết lịch trình triển lãm thế nào cả.

Cục trưởng Lưu cầm tờ chương trình in sẵn đưa cho tôi, “Hai giờ rưỡi, tại sảnh hội nghị của Trung tâm hội nghị và triển lãm, hai bức Thanh minh thượng hà đồ sẽ đồng thời được đưa ra để mười chuyên gia do bên thứ ba lựa chọn tiến hành giám định tại chỗ. Tính cả cậu nữa tổng cộng là mười một người. Các chuyên gia sẽ lần lượt phát biểu ý kiến, chỉ rõ bức nào thật bức nào giả và trình bày nguyên nhân. Cuối cùng tính theo số phiếu, bức nào nhiều phiếu hơn thì là thật.”

“Giám định văn vật sao lại làm như bầu cử thế được?”

“Đây là ý của phía Hồng Kông, họ thích náo nhiệt. À phải, về phần cậu, họ còn có một chương trình đặc biệt, lát nữa đạo diễn chương trình sẽ dặn riêng.” Cục trưởng Lưu cười mập mờ, rồi khụt khịt mũi. Tôi biết đó là vì mùi từ người mình, không khỏi ngượng nghịu. Cục trưởng Lưu dặn, “Cậu thế này không lên hình được, đây có phòng nghỉ cho khách, cậu tắm rửa sạch sẽ, thay quần áo đi rồi ở yên trong sảnh VIP không được ra ngoài. Thời gian gấp gáp lắm rồi, cậu phải nghĩ xem lát nữa đối phó Bách Thụy Liên thế nào.”

“Được rồi.” Tôi đáp.

Cục trưởng Lưu vỗ vai tôi, “Tôi tin cậu sẽ không để Minh Nhãn Mai Hoa thất vọng, cũng không làm đất nước hổ thẹn.”

Nhìn theo ánh mắt ông ta, tôi thấy chính giữa sảnh là một bục trưng bày siêu dài có bốn bánh xe. Trên bục đặt một tủ kính chống đạn hình chữ nhật, bên trong là một bức tranh dài trải rộng.

Thanh minh thượng hà đồ của Cố cung đấy ư? Tôi giật mình, vất vả bôn ba vì nó bao lâu, giờ cũng được thấy tận mắt rồi.

Cục trưởng Lưu lại lôi ra một cuốn sách tranh khổ lớn in cực kỳ tinh xảo, “Đây là ảnh chụp chất lượng cao của Thanh minh thượng hà đồ mà Bách Thụy Liên nắm giữ. Dù sao giám định văn vật không phải hát múa, trước khi giám định công khai cũng vẫn phải chuẩn bị đầy đủ. Mười chuyên gia đều được cung cấp ảnh chụp chất lượng cao của cả hai bức, nên đã có chuẩn bị trước khi lên sân khấu rồi. Nhiệm vụ hiện giờ của cậu là tĩnh tâm xem xét so sánh hai bức tranh, nghĩ cách đánh quân át chủ bài kia ra.”

“Mười chuyên gia ấy có đáng tin cậy không?” Tôi nhận cuốn sách tranh, lo lắng hỏi.

Cục trưởng Lưu cười đầy vẻ ý nhị, “Năm mươi năm mươi thôi.”

Tôi vào phòng nghỉ cho khách cạnh sảnh VIP tắm nước nóng sạch sẽ, đi ra đã thấy trên giường đặt một bộ âu phục mới toanh. Thấy không còn nhiều thời gian, tôi thay đồ rồi quay lại sảnh VIP.

Vâng lời cục trưởng Lưu, người trong sảnh đều đã lui ra ngoài, cả màn hình camera giám sát cũng được đưa đi. Nơi này cách âm cực tốt, hễ đóng cửa lại thì không lọt bất cứ âm thanh nào bên ngoài, vô cùng yên tĩnh. Thanh minh thượng hà đồ của Cố cung bày trong tủ kính bên cạnh, ảnh chụp chất lượng cao Thanh minh thượng hà đồ của Bách Thụy Liên đặt trên bàn.

Giờ là một giờ, còn một tiếng rưỡi nữa thì bắt đầu. Tôi cởi giày da chân phải, móc lót giày ra. Mảnh vải có dấu song long quý giá vô vàn kia được giấu giữa hai lớp lót trong giày. Cách giấu này cũng chẳng có gì cao siêu, nhưng Bách Thụy Liên không biết quân át chủ bài của tôi là gì, nên dù chúng có soát người tôi lúc ngất đi, cũng chẳng biết phải tìm cái gì.

Tôi nhẹ nhàng đặt mẩu vải lên bàn rồi chậm rãi ngồi xuống xô pha, hai tay chắp lại, gạt mọi tạp niệm sang một bên. Giờ cả thế giới chỉ còn tôi, mẩu vải này và hai bức Thanh minh thượng hà đồ kia thôi.

Mọi chướng ngại đều đã được loại bỏ; mọi bí ẩn đã được vén màn. Giờ tôi chỉ cần đưa ra phán quyết cuối cùng.

Tôi ấn tượng sâu sắc với Thanh minh thượng hà đồ của Cố cung, nhớ rõ từng chi tiết, song lại là lần đầu trông thấy Thanh minh thượng hà đồ của Bách Thụy Liên. Tuy không phải vật thật, nhưng ảnh chụp rất nét, có thể thấy rõ từng chi tiết.

So sánh một hồi, tôi thấy cả hai gần như có thể soi chiếu lẫn nhau, các chi tiết không mấy khác biệt. Một bức là bút tích của Trương Trạch Đoan, bức kia bắt nguồn từ một họa sĩ vô danh ở cùng viện họa, cùng thời đại, còn được Hoàng Bưu thời Minh chiếu theo bản thật để chế lại, dĩ nhiên chẳng khác sinh đôi.

Tôi giơ tay sờ nhẹ lên lề trái cả hai bức. Chúng đều đột ngột dừng ở một ngã tư, sau đó là đến lời bạt và dấu ấn qua các đời chủ nhân. Xem ra người làm giả cũng để ý thấy bức tranh không đầy đủ nên cố ý cắt để bản giả dài đúng bằng bản thật.

Tôi để ý khẩu hình mấy con bạc ngồi quanh bàn, thấy ở cả hai bức đều hình tròn, kẻ làm giả đã sửa lại sơ hở này.

Xem chừng nếu chỉ đối chiếu hai bức họa thì khó mà ra kết quả.

Phải xem phần thiếu nữa.

Tôi rà mẩu vải lên cả hai bức, rồi cầm kính lúp quan sát so sánh thật kỹ.

Phần thiếu cũng cắt ra từ bản gốc, tôi chỉ cần tìm được chỗ trùng khớp giữa nó và bức của Cố cung, hoặc điểm mâu thuẫn giữa nó và bức của Bách Thụy Liên là xong.

Việc này không dễ, bởi trong tay tôi chỉ có một mẩu nhỏ, hơn nữa đã bị cháy đến biến dạng. Thời gian cũng rất ngắn, việc so sánh đối chiếu này lẽ ra phải mất một tháng, song hiện giờ tôi chỉ còn chưa đầy ba mươi phút. Tôi đành phát huy tinh thần rập bia ở núi Tử Kim, tĩnh tâm xem xét từng chút một, mắt không ngừng đảo qua lại giữa hai bức tranh, cuối cùng cũng nhận ra một điểm.

Khác nhau lớn nhất giữa hai bức tranh là ở chỗ bức của Cố cung đã được bồi lại rất nhiều lần, ngoại trừ phần tranh vẽ ra, những chỗ khác đều không còn như ban đầu. Mà theo lời Bách Thụy Liên thì bức của họ từ sau khi rơi vào tay em trai Vương Thế Trinh là Vương Thế Mậu thì không sang tay ai nữa, thế nên không có những lời bạt và dấu sau năm Gia Tĩnh, dấu bồi cũng phải cũ hơn bức trong Cố cung.

Tôi để ý thấy mép bức của Cố cung có mấy vệt mực. Mà trên mẩu vải trong tay tôi, trừ dấu song long của Tống Huy Tông, ở ngoài rìa cũng có mấy vệt mực cực mờ cực mảnh, như dấu vương khi ngọn bút đưa qua. Dấu vết trên bức tranh và mẩu vải có vẻ khá giống.

Phát hiện này khiến tôi như chạm đến gì đó.

Tôi thận trọng đặt mẩu vải lên mép vết mực rồi di từng chút một như đang tìm vị trí thích hợp cho một mảnh ghép. Đột nhiên tay tôi run bắn, mẩu vải rơi xuống bức tranh. Tim tôi như bị que cời đâm thấu, cả người run lẩy bẩy.

Chỗ mẩu vải rơi xuống không ngờ lại gần như khớp với vết mực trên bức tranh, tuy còn thiếu một đoạn, nhưng về tổng thể không mấy sai lệch. Chúng nối liền nhau, còn có thể nhìn ra được nửa con chữ hoàn chỉnh. Chữ này rõ ràng là một nét mác mảnh về bên phải, kéo dài chênh chếch đè lên cả dấu song long, bên trái còn một nét phẩy ngắn, phía trên có một đốm mực đọng hơi to, trông như thu bút của nét ngang.

Nếu bổ sung nốt phần còn thiếu, vết mực này trông như chữ “hạ” vậy, trên đầu còn một nét ngang.

Nhìn con chữ lạ lùng ấy, cả người tôi như có dòng điện chạy qua.

Tống Huy Tông cũng là đại gia thư pháp, lúc ký tên có đặc điểm thích ký bốn chữ “Thiên hạ nhất nhân” để tỏ rõ thân phận hoàng đế. Hơn nữa lối ký của ông rất đặc biệt: trước tiên viết một nét ngang, cách một đoạn bên dưới viết một chữ “đại” không nhô đầu. Nếu ﻿gộp cả nét ngang bên trên và ba nét dưới lại thì gần giống chữ “thiên”, song xét riêng chữ “đại” không nhô đầu lại cực giống chữ “hạ” thể thảo. Nếu xét riêng nét ngang kia thì có thể coi là chữ “nhất”, chữ bên dưới bỏ nét ngang chỉ xét một phẩy một mác thì là chữ “nhân”.

Chỉ bằng bốn nét, Tống Huy Tông đã bao quát được cả bốn chữ “Thiên hạ nhất nhân”. Sáng tạo này được giới thư pháp xưng tụng là “tuyệt áp”, là đặc điểm rõ nhất của Tống Huy Tông. Trong khi bổ túc kiến thức cho tôi ở bệnh viện 301, Lưu Nhất Minh đã nhắc đến, còn chính tay vẽ lại cho tôi xem nên tôi vẫn nhớ kỹ. Lúc chị Tố kể chuyện cũng nói, trên bức Cập xuân đạp hoa đồ Mắt Âm Dương mang tới đấu núi đao biển lửa có tuyệt áp.

Cập xuân đạp hoa đồ là giả, nhưng dấu song long trên đó lại là thật, theo đó mà suy thì tuyệt áp của Huy Tông trên đó cũng là thật.

Giờ mảnh vải này và vết mực trên bức của Cố cung đã ghép lại thành một chữ “đại” không nhô đầu, chứng minh Tống Huy Tông ban đầu đã đề tuyệt áp bốn chữ “Thiên hạ nhất nhân” vào đây. Nét mác ở đây kéo hơi quá dài, đè lên cả dấu song long. Khi cắt đi, kẻ làm giả đã cắt phần đóng dấu, kèm theo cả nửa chữ ký.

Đây là chứng cứ rành rành chứng minh bức trong Cố cung mới là thật, còn của Bách Thụy Liên là giả. Chắc như đinh đóng cột!

Làn sương cuối cùng rốt cuộc đã tan. Tìm kiếm suốt quãng đường dằng dặc rồi cũng lần đến được đầu bên kia tươi sáng.

Tôi thả lỏng hai vai, vui đến mức muốn cao giọng hát vang. Từ sau khi xảy ra vụ việc Thanh minh thượng hà đồ, lòng tôi như bị mấy chiếc đỉnh đồng đè nặng, hổ thẹn, lo âu, giận dữ khiến tâm trạng tôi luôn u ám. Giờ chân tướng Thanh minh thượng hà đồ đã rõ ràng, đỉnh đồng trong lòng tôi cũng được cất đi, cả người thoắt nhẹ lâng lâng.

Tôi đứng dậy hưng phấn đi lại trong phòng, rồi vòng lại kiểm chứng lần nữa, chỉ sợ mừng hụt. Kết quả kiểm chứng khiến tôi rất vừa lòng, mẩu vải vụn và bức từ Cố cung ghép lại thành “Thiên hạ nhất nhân” hoàn chỉnh, lý luận giải thích cũng hợp tình hợp lý, tôi không thể nghĩ được điều gì giàu sức thuyết phục hơn nữa.

Đang ngồi cười ngớ ngẩn thì cửa sảnh VIP bị cục trưởng Lưu đẩy ra. Thấy tôi như thế, ông ta giật bắn mình, nhưng rồi hiểu ra ngay, toàn thân như trút được gánh nặng. Ông ta bảo tôi, “Cậu chuẩn bị đi, phải đi hóa trang, còn phải trao đổi với đạo diễn chương trình nữa.”

“Lịch trình cụ thể thế nào?”

“Họ muốn sắp đặt cho thêm phần kịch tính để tăng tỷ suất bạn xem đài. Hừm, chủ nghĩa tư bản mà, luôn đặt giải trí lên đầu.” Nói đoạn, cục trưởng Lưu dặn thêm, “Dĩ nhiên nếu cậu không muốn, chúng ta có thể giữ nguyên như ban đầu.”

“Không sao, tôi cũng không để ý hình thức thế nào đâu.” Tôi hơi hếch cằm. Niềm tự tin đang vùn vụt lớn lên trong lòng tôi, bồi đắp nên thái độ lạc quan áp đảo mọi thứ.

Cục trưởng Lưu bảo một nhân viên chạy vặt dẫn tôi đến phòng hóa trang rồi lại sai mấy người nữa di chuyển Thanh minh thượng hà đồ, chuẩn bị đưa lên sân khấu.

Tôi ngồi trước gương trong phòng hóa trang, chuyên gia trang điểm lôi ra cả đống dụng cụ lạ lùng trát lên mặt tôi. Chợt một đạo diễn chương trình để tóc dài xõa vai ghé lại, “Anh biết không, mấy hôm trước anh mất tích ngay khi vừa đến Hồng Kông, tất cả các báo Hồng Kông đều liên tục đăng tin, giờ có lẽ anh còn nổi tiếng hơn Tứ đại thiên vương rồi đấy.” Tôi phải giữ nguyên gương mặt, chỉ giơ tay ra hiệu cho anh ta nói tiếp.

“Xét đến vị thế của anh, đồng thời cũng muốn buổi giám định này được công bằng và rõ ràng hơn, chúng tôi đã thiết kế riêng cho anh một tiết mục. Là thế này, chúng tôi sẽ sắp xếp cho anh một gian phòng kính một chiều, cách âm tuyệt đối trên sân khấu. Trong lúc mười chuyên gia phía trước bình luận, anh ngồi trong phòng không nhìn ra được, cũng không nghe thấy được, song người xem có thể thấy anh rõ mồn một. Sau khi các chuyên gia nhận định xong, hai bức họa sẽ được đưa vào phòng để anh giám định tại chỗ. Màn hình chính của chúng tôi sẽ phát lại những phát ngôn của chuyên gia để giúp phối hợp.”

Đạo diễn chương trình nói rất khéo léo nhưng tôi vẫn nghe ra ý anh ta. Để tôi ngồi trong phòng cách ly là nhằm bảo đảm tôi không nghe thấy các chuyên gia bình luận, khi giám định chỉ có thể dựa vào kiến thức của mình. Nếu tôi phạm phải sai lầm cơ bản nào đó, đạo diễn chương trình sẽ chiếu lời các chuyên gia lên màn hình, khiến tôi bẽ mặt tại chỗ. Đây đúng là hình thức thể hiện nghệ thuật mà mọi người thích xem.

E rằng cách sắp xếp này cũng do Bách Thụy Liên tác động, làm tôi mất mặt cũng tức là làm Minh Nhãn Mai Hoa mất thể diện, hiệu quả truyền thông cực tốt. Nhưng có gì phải sợ? Tôi sờ mẩu vải trong tay, tự tin nhủ thầm, rồi nói với đạo diễn rằng mình không có ý kiến, anh ta lập tức vui vẻ đi sắp xếp, còn tôi nhắm mắt dưỡng thần, mặc cho chuyên gia trang điểm làm việc.

Đến hai giờ hai mươi phút, tôi được một cô gái mặc xường xám dẫn lên sân khấu Trung tâm hội nghị và triển lãm, lúc này trên sân khấu đã giăng màn che kín, nhưng vẫn nghe tiếng xôn xao khi khách khứa ùa vào hội trường, áng chừng số lượng người đến xem không hề ít.

Sân khấu trang trí khá đẹp, phỏng theo phong cách Biện Lương thời Tống trong Thanh minh thượng hà đồ, sông Biện giả chạy ngang, phía sau treo ba bốn lớp rèm lụa trong suốt cách nhau nửa mét, trên rèm vẽ nhà cửa, rừng trúc, người qua lại, súc vật, dưới ánh đèn dày công sắp đặt, mấy lớp rèm lụa ánh chiếu lẫn nhau, khiến bức tranh trở nên có lớp lang sinh động như thật. Đơn vị tổ chức quả thực đã dốc nhiều tâm huyết.

Chỗ ngồi trên sân khấu cũng được sắp xếp rất độc đáo, tạo thành hình thuyền con ở hai bên bờ “sông Biện”. Tôi thấy mười chuyên gia đều đã vào chỗ, thoạt nhìn như mấy văn nhân nhã khách đang dong thuyền chơi sông.

Phía trước “sông Biện” bày hai tủ trưng bày đặc chế song song, trong mỗi tủ là một bức tranh dài, chính là nhân vật chủ chốt hôm nay: hai bức Thanh minh thượng hà đồ của Cố cung và Bách Thụy Liên. Hai máy quay chĩa thẳng vào chúng, bên dưới còn lắp đường ray để công chúng có thể thấy cận cảnh mọi vị trí bất cứ lúc nào.

Căn phòng mà tôi ngồi nằm chính giữa sông Biện, giữa hai bức Thanh minh thượng hà đồ. Đó là một căn phòng khối hộp vuông vách kính khung thép, được trang trí thành phong cách lều cỏ ẩn sĩ. Phía trên lều cỏ treo một màn hình lớn, lúc này đang phát cảnh tôi từng bước tiến lên sân khấu.

Vừa bước lên, mười chuyên gia hai mươi con mắt tức thì đổ dồn vào tôi. Tôi biết trong thời gian này cái tên Hứa Nguyện đã trở thành chủ đề nóng hổi trong giới cổ vật nên cũng chẳng lấy làm lạ trước thái độ tò mò của họ. Tôi đưa mắt nhìn lướt qua, nhận ra Vương Trung Trì. Y đại diện cho Bách Thụy Liên, dĩ nhiên cũng ngồi trong hàng ngũ chuyên gia. Dường như y không mấy tức tối vì tôi đã trốn thoát, còn cười với tôi.

“Vờ vịt.” Tôi cười nhạt. Đến giờ Bách Thụy Liên vẫn chưa biết quân át chủ bài của tôi là gì, chúng thua chắc rồi.

Các chuyên gia còn lại, tôi không nhận ra ai nữa. Chẳng rõ những ai là người của Minh Nhãn Mai Hoa, những ai là của Bách Thụy Liên.

Có điều là ai cũng thế cả. Sự thật là khách quan, bằng chứng vĩnh viễn không thể thay đổi. Giám định văn vật không phải bầu cử dân chủ, không phải cứ bên nào đông là thắng.

﻿Tôi ưỡn thẳng lưng đi vào gian lều cỏ. Bước vào mới thấy bên trong khác hẳn bên ngoài. Từ ngoài nhìn vào thì đó là một gian nhà kính trong suốt, nhưng từ trong nhìn ra lại chỉ thấy lớp lớp những gương. Tôi vừa bước vào đã thấy bốn phương tám hướng đều là hình ảnh của mình, nhìn mà hoa cả mắt. Tới khi cửa đóng sập lại, âm thanh cũng bị cách ly hoàn toàn.

Đèn xanh trong phòng chớp lên mấy cái rồi đổi thành đèn đỏ. Đây là tín hiệu đạo diễn đã hẹn trước với tôi, khi đèn đỏ bật lên cũng có nghĩa là bắt đầu truyền hình trực tiếp, màn che được vén lên, tất cả khán giả tại đây đều thấy nhất cử nhất động của tôi.

Tôi ngồi xuống xô pha, hơi ngại nên không dám bắt tréo chân, đành ngồi ngay ngắn ngắm bóng mình trong gương. Đến giờ tôi mới có cơ hội nhìn kỹ mình, để xem xem tướng kéo vàng treo ngược mà Mắt Trố nói đã mất hẳn hay chưa. Tôi không rành xem tướng lắm, nhưng cảm giác cây kéo hình như vẫn còn.

“Đúng là mê tín dị đoan.” Tôi lầm bầm toan nhăn mặt, lại sực nhớ ra đang có vô số người nhìn vào, lập tức bỏ ngay ý định.

Trong này im như ru nhưng tôi biết bên ngoài hẳn đang cực kỳ náo nhiệt. Các chuyên gia kia sẽ tiến hành đối chiếu trên mọi phương diện, nhưng chẳng liên quan tới tôi. Toàn thế giới chỉ có mình tôi có mẩu lụa từ phần thiếu trong tay.

Chẳng biết bao lâu sau, đèn đỏ trong phòng lại bắt đầu chớp tắt. Đây là dấu hiệu cho thấy tiết mục trước sắp kết thúc, chừng nào đèn xanh bật lên, căn phòng này sẽ mở ra. Tôi siết chặt mẩu lụa trong tay, chỉnh lại cổ áo, tim đập dồn dập.

Cửa mở ra, tựa như loa vừa cắm điện, âm thanh náo động bên ngoài tức thì lọt vào. Tôi thấy vô số khán giả bên dưới đang nhìn chằm chằm vào mình, đèn flash thỉnh thoảng lại lóe lên, còn người dẫn chương trình đang hùng hồn giới thiệu “thành tích vẻ vang” của tôi trước đây. Mười mấy máy quay từ đủ mọi góc độ chuyển động, truyền hình ảnh của tôi tới chẳng biết bao nhiêu máy thu hình.

Tôi định thần bước ra khỏi lều cỏ nhìn quanh. Mười chuyên gia chia ra ngồi trên hai con thuyền, đã hoàn thành phần bình luận của mình. Trên hàng ghế VIP đầu tiên, cục trưởng Lưu và các quan khách khác đang chăm chú nhìn tôi. Chẳng hiểu sao mặt mày họ đều tái xanh, không biết đám chuyên gia vừa rồi đã nói gì nữa. Đầu kia hàng ghế VIP là chị Tố và Chung Ái Hoa, cả hai thản nhiên ngồi cạnh nhau, đợi hồi kết của cuộc báo thù.

Người dẫn chương trình hào hứng cao giọng, “Giờ đây anh Nguyện đã từ lều cỏ bước ra. Như chúng ta vừa thấy, trước đây anh vẫn ẩn cư lều cỏ, không hỏi việc đời. Giờ anh vừa ra khỏi lều cỏ, muốn độc lập đánh giá về hai bức họa này. Chúng tôi đang rửa mắt mong chờ đây!”

Tôi cũng chẳng hơi đâu so đo chuyện anh ta dùng sai thành ngữ, bước lên giơ mẩu vải cháy tàn cầm trong tay ra, nói vào micro, “Các vị, trước khi giám định, cho phép tôi kể một câu chuyện nhé.”

Trên màn hình lập tức xuất hiện hình ảnh tôi, máy quay từ từ zoom gần, cuối cùng tập trung vào mẩu vải trong tay tôi. Cả hội trường im phăng phắc, đổ dồn mắt vào mẩu vải nhỏ xíu kia.

Tôi bắt đầu cắt nghĩa từ cái tên Thanh minh thượng hà đồ, tới Lý Đông Dương, Vương Thế Trinh, rồi tới việc Thanh minh thượng hà đồ bị cắt mất một phần ba, xẻ ra đắp vào bức tranh giả Cập xuân đạp hoa đồ ra sao, Đới Hi làm sao phát hiện được chi tiết này, tấm thiếp của Đới Hi lưu truyền thế nào, Cập xuân đạp hoa đồ bị hủy hoại trong cuộc tỷ thí trên nhà hàng Dự Thuận ra sao... (Dĩ nhiên tôi đã lược bỏ chi tiết về Hoàng Khắc Vũ và Mai Tố Lan.)

Kể mất hơn nửa tiếng, khán giả ngồi nghe đến ngơ ngẩn cả người, không ngờ mẩu vải vụn này lại ẩn giấu nhiều câu chuyện như vậy.

“... Tóm lại Thanh minh thượng hà đồ đã bị cắt mất khoảng 2 mét, bị kẻ làm đồ giả xẻ ra tan tác, không thể tìm lại được nữa, thực khiến người ta vô cùng tiếc nuối. Giờ chỉ còn lại một mẩu nhỏ này thôi, việc tôi cần làm hiện nay là trả nó về nơi nó vốn thuộc về.”

Tôi khép lại bài phát biểu bằng câu nói ấy rồi vung tay. Đèn sân khấu tức thì vụt tắt, chỉ còn dãy đèn chiếu trong tủ trưng bày, như hai con rắn sáng rực lên trong bóng tối. Tôi cúi xuống nhìn, mặt kính bên trên lặng lẽ mở ra, tôi đeo găng rồi thò tay vào, nhẹ nhàng nhấc một đoạn tranh lên.

Lúc trước tôi đã xem khá kỹ, giờ chỉ cần nhìn lướt qua mỗi bức một lát, coi như biểu diễn trước công chúng là có thể công bố kết quả.

Tôi từ từ đặt bức của Cố cung xuống, lại nâng bức của Bách Thụy Liên lên. Đây là lần đầu tôi trông thấy thực thể của nó, cảm giác trĩu nặng trên tay ấy, dù ảnh chất lượng cao tới đâu cũng không truyền tải được. Chẳng trách sàn đấu giá Bách Thụy Liên dám đối chọi với Minh Nhãn Mai Hoa, các chi tiết trên bức họa của họ gần như y hệt bức thật, là một bức tranh giả tiệm cận hoàn hảo, nếu không có mẩu vải vụn làm chứng thì hai bức quả khó phân thật giả.

Tiếc rằng nó lại không gặp thời.

Tôi nâng bức của Bách Thụy Liên lên, ánh đèn vàng trong tủ trưng bày rọi qua lớp lụa khiến nó trở nên trong suốt. Đột nhiên một tia bất an lướt qua đầu, tôi bỗng thấy có gì đó sai sai, vội cầm kính lúp bên cạnh lên cúi đầu soi. Vừa nhìn, tim tôi đã thắt lại, con đau buốt như trúng đạn dội thẳng vào hệ thần kinh. Tôi đặt bức của Bách Thụy Liên xuống, lại quay sang kiểm chứng với bản của Cố cung, mặt đanh lại. Run rẩy giơ mẩu vải vụn lên trước ánh đèn, tôi suýt ngất xỉu.

Lúc này tôi chợt nhớ tới một chuyện. Khi đem bức tranh Hạ Khuê giả ra khoe tôi, Lưu Chiến Đấu từng nói lụa viện thời Tống đều là sợi đôi, còn dân gian thì dùng lụa sợi đơn. Trương Trạch Đoan vẽ tranh cho viện họa, dĩ nhiên phải dùng lụa viện. Bởi bằng chứng “Thiên hạ nhất nhân” quá nổi bật nên trước đây tôi không hề chú ý tới chi tiết này. Giờ sau khi đếm lại, tôi mới phát hiện chất lụa của bức Bách Thụy Liên đưa ra có hai sợi dọc một sợi ngang, là lụa sợi đôi đặc trưng còn chất lụa của bức Cố cung lưu giữ lại chỉ có một sợi dọc, tức là lụa sợi đơn.

Mà mảnh vải vụn lại là lụa sợi đôi. Miệng tôi khô rang, vội đặt mẩu vải lên bức của Cố cung, ghép thành tuyệt áp “Thiên hạ nhất nhân”. Song khi nhìn lại mới thấy vấn đề.

Mẩu vải và bức của Cố cung thoạt trông có vẻ khớp nhau như áo trời không có đường may, nhưng khi nhìn dưới ánh đèn sẽ thấy vết mực trên hai thớ vải đậm nhạt khác nhau. Một bên là sợi đơn một bên là sợi đôi, dĩ nhiên mực thấm cũng khác. Nếu không để ý kỹ, thực rất khó phát hiện.

Tôi thần ra, chẳng biết làm sao.

Lẽ nào bản của Cố cung là giả? Bản của Bách Thụy Liên mới là thật? Kết luận này quả là bất ngờ.

Tôi điều tra bấy lâu nay, suýt thì mất mạng, vậy mà lại thu được kết quả thế này ư? Tôi giơ tay chống trán, lòng rối như tơ vò, chỉ hy vọng đây là ác mộng, mình sẽ tỉnh lại ngay.

Nhưng mẩu vải vụn kia không biết nói dối, nó lặng lẽ nằm trên bức họa, nói lên sự thực đơn giản nhất.

Tôi vừa muốn cười vừa muốn khóc, dạ dày lại bắt đầu nhộn nhạo buồn nôn. Vận mệnh như một đứa bé nghịch ngợm, chỉ cần chìa ngón tay ra chợt một cái là cả dãy quân bài ta vất vả dựng lên sẽ đổ sập.

Đúng là mỉa mai. Tôi một lòng muốn bảo vệ danh dự cho Minh Nhãn Mai Hoa, vậy mà đến cuối cùng lại nhận ra bức tranh của kẻ địch mới là bản thật. Mọi hành động của tôi đều dựa trên cơ sở coi bức của Cố cung là thật, còn Bách Thụy Liên chỉ giỏi lừa bịp thiên hạ. Giờ bỗng dưng mọi thứ đảo ngược, tôi phải làm sao đây?

Một ý nghĩ lóe lên trong đầu tôi: “Chi bằng chẳng làm gì cả.” ﻿

Đúng thế, tôi có thể chẳng làm gì cả, chỉ công bố bút tích “Thiên hạ nhất nhân” của Tống Huy Tông, không đả động tới sợi đơn sợi đôi nào hết, thế là xong? Lưu Nhất Minh có thể thở phào nhẹ nhõm, cục trưởng Lưu, Hoàng Khắc Vũ, Yên Yên và những người khác trong Minh Nhãn Mai Hoa cũng đều vui vẻ.

Nhưng làm như vậy có được không?

Tôi nói bức tranh giả của Cố cung là thật, còn bức tranh thật của Bách Thụy Liên là giả. Đây chính là đổi trắng thay đen. Nếu tôi vì lợi ích bản thân mà bịa đặt dối trá thì có khác gì “Minh Nhãn Mai Hoa” ngụy quân tử vô liêm sỉ mà Chung Ái Hoa căm hận đâu?

“Người sống trên đời, luôn phải kiên trì theo đuổi vài việc trông có vẻ cực kỳ ngu xuẩn”, câu này nói thì dễ mà làm cực khó. Chỉ cần một lần lơi tay, tất cả cố gắng trước đây đều sẽ thành trò cười. Trước đây tôi khăng khăng nói không bao giờ làm giả, hiên ngang từ chối đem đồ giả ra lừa người, nhưng nếu tôi làm thế này thì từ nay về sau chẳng còn mặt mũi nào nhắc tới bốn chữ “trừ giả giữ thật” nữa.

Nhưng cái giá để giữ lấy chân lý thực quá lớn. Cả Minh Nhãn Mai Hoa, thậm chí cả giới cổ vật Trung Quốc đều sẽ sụp đổ, tôi cũng sẽ thực sự trở thành tội nhân của Minh Nhãn Mai Hoa, e rằng tôi còn to hơn cả ông nội tôi nữa.

Tôi vò đầu thật mạnh, chẳng biết làm sao. Thậm chí tôi còn định bỏ chạy, song hai chân không sao nhấc lên nổi, bởi không biết phải chạy đi đâu.

Tôi nhắm nghiền mắt, thầm gọi, “Ông ơi, cháu phải làm sao đây?”

Đúng lúc này, cả thế giới bỗng biến sắc, tôi rơi vào màn sương đen mù mịt. Đột nhiên tôi thấy đằng xa có ánh sáng như hải đăng, bèn đi về phía đó, tới gần mới thấy là một đóa minh nhãn mai hoa. Cánh hoa chia làm năm, nhị hoa như con mắt sáng rực xua tan bóng tối xung quanh. Tôi chìa tay ra thì nó chợt biến mất.

Ánh đèn sân khấu vụt sáng lên, tôi từ từ mở mắt ra, lòng bình lặng trở lại.

Tôi đã quyết định.

Không toan tính, không cân nhắc nữa. Tôi là một người giám định cổ vật, là Minh Nhãn Mai Hoa, trong mắt tôi chỉ nên tồn tại sự thật đơn giản nhất.

Tôi rời tủ trưng bày, tới trước micro. Người dẫn chương trình lớn tiếng hô vang, “Xem ra anh Hứa Nguyện đã có kết luận rồi! Anh sắp phát biểu đây!” Tôi nắm chặt micro, tiếng trống trầm trầm giục giã vang lên từ hai bên cánh gà, tất cả mọi người đều nín thở đổ dồn mắt vào tôi.

Tôi có cảm giác phải dùng hết sức lực toàn thân mới rặn được ra tiếng, chữ nào chữ nấy đều nặng nghìn cân, “Trên mẩu vải cháy dở này có bút tích của Huy Tông, nghi là người đời sau thêm vào. Xem kết cấu vải, thuộc loại sợi đôi, giống với bức của Bách Thụy Liên, trong khi bức của Cố cung là sợi đơn. Từ đó tôi nhận định mẩu vải này vốn từ cùng một tấm với bức của Bách Thụy Liên...”

Người dẫn chương trình ngắt lời, “Anh Hứa Nguyện, ý anh là mảnh vải cháy dở này thuộc về bức của Bách Thụy Liên ư?”

“Phải.” Giọng tôi khàn khàn yếu ớt, nhưng hết sức quả quyết.

Tôi chẳng kịp nói dứt câu, trên dưới sân khấu đã rộ lên bàn tán, cắt ngang lời tôi. Tôi lúng túng ngẩng lên, thấy hàng ghế khán giả đang nhao nhao hỗn loạn, xôn xao bình luận. Nhìn cục trưởng Lưu và mấy người trong Minh Nhãn Mai Hoa ai nấy đều bàng hoàng ra mặt, tôi thầm cười khổ, phen này phụ lòng trông đợi của họ, e rằng họ đã viết hai chữ “phản bội” to tướng lên tên tôi rồi.

Đoạn tôi quay lại nhìn mười chuyên gia đang châu đầu ghé tai bàn tán. Nhưng đáng ngạc nhiên là, Vương Trung Trì, người đại diện của Bách Thụy Liên, chẳng những không tươi cười mừng rỡ vì thắng lợi mà vẻ mặt còn méo mó đến đáng sợ, như bị một bàn tay to lớn vô hình vuốt qua, khiến mắt mũi vẹo vọ cả đi vậy. Hai tay y siết chặt lấy mép thuyền, mắt trợn tròn xoe nhìn tôi chằm chằm như hai họng súng máy đang pằng pằng khạc lửa.

Nhìn xuống một góc khác dưới sân khấu, tôi càng ngạc nhiên trước phản ứng của kẻ thù. Chung Ái Hoa đứng dậy phẫn nộ nhìn lên sân khấu rồi gắt gỏng nói gì đó với chị Tố. Chị Tố ngồi im bất động, chỉ khẽ lắc đầu.

Sao trông họ chẳng có vẻ gì là đang ăn mừng thắng lợi vậy?

Tôi ngỡ ngàng nhìn quanh, không hiểu đầu đuôi ra sao.

Giọng nói sang sảng của người dẫn chương trình lại cất lên, “Tiếp theo, chúng ta hãy cùng theo dõi phần phát lại trên màn ảnh rộng!”

Màn ảnh rộng bắt đầu phát lại cảnh các chuyên gia thẩm định phân tích. Thật ra khán giả có mặt đều đã xem cả rồi, chỉ mình tôi ở trong lều cỏ không nghe không thấy mà thôi.

Vương Trung Trì trên màn ảnh đang đĩnh đạc nói, “... Nhóm chuyên gia nhất trí kết luận rằng nếu tồn tại một mảnh tranh như vậy thì rất đáng ngờ. Cho tới nay tuyệt áp Huy Tông mới chỉ được tìm thấy trên những tác phẩm của Huy Tông như Thảo thư thiên tự văn, Phù dung cẩm kê đồ* , Trì đường văn thu đồ* v.v... mà thôi. Đủ thấy tuyệt áp là Huy Tông đề lên những tranh chữ của mình, không đề lên tác phẩm của người khác. Nếu mảnh tranh ấy khớp với vết mực trên Thanh minh thượng hà đồ thành bốn chữ Thiên hạ nhất nhân của Huy Tông thì đó hẳn là tranh giả do kẻ không biết cố tình tạo ra. Từ đây chúng tôi có thể mạnh dạn kết luận, nếu mảnh tranh tàn của Thanh minh thượng hà đồ tồn tại thì đó chắc chắn là giả, bức Thanh minh thượng hà đồ nào khớp với nó ắt là tranh giả...”

Người dẫn chương trình cao giọng nói, “Mười vị chuyên gia đã nhất trí cho rằng mảnh tranh còn sót lại là giả, bức tranh nào ghép khớp được với mảnh tranh ấy cũng là giả nốt; mà anh Hứa Nguyện lại cho rằng mảnh tranh ấy thuộc về bức của Bách Thụy Liên. Tôi cho rằng kết quả đã rất rõ ràng, không còn gì tranh cãi nữa, Thanh minh thượng hà đồ của Cố cung mới là quốc bảo thực sự!”

Vương Trung Trì nhảy xuống thuyền, tức giận hét lên, “Đợi đã! Sao có thể kết luận cẩu thả như thế được! Tôi không đồng ý, tôi không tán thành! Tôi rút lại những phát biểu vừa rồi!”

Tiếc rằng chẳng còn ai nghe thấy lời y nữa. Âm nhạc long trọng cất lên, giấy màu từ trần nhà rắc xuống. Đèn quanh tủ trưng bày Thanh minh thượng hà đồ của Bách Thụy Liên tắt ngấm, trong khi đèn quanh tủ bên kia sáng rực. Tôi thấy cục trưởng Lưu đứng dậy vỗ tay đầu tiên, kéo theo phần lớn khán giả. Nhất thời cả hội trường vang dậy tiếng vỗ tay như sấm, chỉ có Chung Ái Hoa mặt tái xanh, đứng bất động.

Tôi thần ra, biến cố bất ngờ này rốt cuộc là sao đây? Vô số câu hỏi cứ quay vòng vòng trong đầu tôi.

Phân tích của Vương Trung Trì thực ra khá chuẩn xác. “Thiên hạ nhất nhân” là chữ ký của Tống Huy Tông, theo lý chỉ nên xuất hiện trên những tác phẩm của ông ta. Huy Tông có thể đóng dấu song long lên Thanh minh thượng hà đồ, có thể viết lời bạt, chỉ không nên ký bốn chữ này. Tôi không phải chuyên gia thư họa, nhất thời quên bẵng chi tiết ấy.

Nhưng vấn đề là: sao Vương Trung Trì biết còn một mảnh tranh tàn?

Huống hồ từ sau khi lấy dưới mộ Liêu Định, mảnh tranh ấy vẫn luôn được tôi giữ trên người, sao Vương Trung Trì biết nó là giả?

Còn nữa, thắng lợi lạ lùng này là thế nào? Tại sao Vương Trung Trì lại phát biểu những lời vừa rồi?

Tôi còn đang đứng ngây ra giữa sân khấu thì Vương Trung Trì đã nhảy xuống khỏi bục chuyên gia, lao tới chỗ tôi quát lác, “Sao mày lại chọn bức ﻿của Bách Thụy Liên! Sao mày không chọn bức của Cố cung hả?” Mặc cho y tóm cổ áo, đầu óc tôi còn đang rối tinh lên, cảm thấy mọi thứ đều hỗn loạn. Vương Trung Trì gầm, “Có phải mày biết trước rồi không? Mụ khốn Mai Tố Lan tiết lộ cho mày đúng không?”

“Ông nói gì vậy?” Tôi ngỡ ngàng. Vương Trung Trì tiếp tục làm ầm lên, “Nhất định là con mụ khốn kiếp ấy rồi, con đĩ già ấy vẫn nặng tình với Hoàng Khắc Vũ nên lén mách cho cháu rể lão biết kế hoạch, đúng không? Đúng không hả!”

Chợt một giọng lạnh lùng chen vào, “Sao ông dám nói bà tôi như thế?”

Vương Trung Trì nhìn sang thấy Chung Ái Hoa đã len lên sân khấu tự lúc nào, tức thì trút hết lửa giận sang hắn, “Tao chửi con đĩ già ăn cây táo rào cây sung ấy đấy! Cả thằng chó nhà mày nữa! Rặt một lũ ngu! Đều tại chúng mày bày ra mấy trò đần độn cả! Giờ thì hỏng hết rồi! Tao ăn nói thế nào với các cổ đông của Bách Thụy Liên đây? Sao hồi trước tao lại cứu mày ra nhỉ, chẳng thà cứu con chó còn hơn!”

Chung Ái Hoa khẽ xoay cổ tay, ánh dao sắc lạnh nhoáng lên, Vương Trung Trì trợn trừng mắt, cổ họng đã có thêm một đường máu. Chung Ái Hoa bình tĩnh ném dao găm xuống đất, đẩy Vương Trung Trì ra, y nấc lên hai tiếng rồi hai tay ôm cổ gục xuống.

“Đáng ra mày không nên động đến bà tao!” Hắn lạnh lùng buông một câu.

Các chuyên gia và người dẫn chương trình nhận ra thảm cảnh của Vương Trung Trì, cuống quýt chạy xuống sân khấu. Tôi cũng kinh hoàng lùi lại mấy bước. Chung Ái Hoa quay lại, khóe môi nhếch lên thành một nụ cười tự giễu, “Cạm bẫy khéo léo như vậy cuối cùng vẫn phải chịu thua nguyên tắc và lòng kiên trì của con người. Không hổ là Hứa Nguyện, tôi vẫn phải nói rằng tôi rất kính phục, cũng rất hâm mộ anh, anh chính là hình mẫu tôi luôn muốn trở thành.”

Chuyện này là thế nào? Tôi lớn tiếng hỏi.

Tiếc rằng Chung Ái Hoa không thể trả lời được nữa. Bảo vệ đã chạy đến ấn hắn xuống đất. Chung Ái Hoa cũng không chống cự, mặc cho họ bẻ quặt tay ra sau lưng, đầu vẫn ngước lên nhìn tôi chằm chằm, ánh mắt bình thản.

“Giúp tôi dìu bà ngoại với, cảm ơn anh.”

Tôi quay lại thấy chị Tố không được ai dìu đỡ đang dò dẫm bước lên sân khấu, hai mắt bà ta đã mù, chỉ có thể quờ quạng dùng đôi tay dò đường, liêu xiêu từng bước. Tôi vội bước đến nắm lấy tay bà ta nói khẽ, “Bà đừng lên nữa, Vương Trung Trì chết rồi, là Chung Ái Hoa giết.” Chị Tố run bắn lên, ngồi bệt xuống đất, giơ hai tay bưng mặt, hốc mắt khô kiệt ứa ra hai hàng lệ.

Chung Ái Hoa bị đám bảo vệ lôi ra khỏi hội trường, các nhà báo cũng đã để ý thấy chuyển biến bất ngờ này, tức thì chen nhau ùa đến, chĩa ống kính vào Vương Trung Trì và Chung Ái Hoa đang bị lôi đi, trên sân khấu nháo nhào cả lên, tạm thời không ai để ý tới tôi và chị Tố. Tôi nhìn người đàn bà bất hạnh ấy, lòng bình thản không oán không hận.

Tôi cúi xuống, khẽ báo với bà ta Chung Ái Hoa đã bị đưa đi. Chị Tố ngẩng lên, hướng cặp mắt vô thần về phía tôi rồi thở dài, “Đúng là số mệnh.”

“Tôi không hiểu gì cả.”

Chẳng để tôi phải gặng thêm, chị Tố đã biết tôi muốn hỏi chuyện gì, “Để tôi nói cho cậu hay, thực ra Bách Thụy Liên đã biết hết mọi việc cậu làm từ đầu tới cuối.”

“Gì cơ?” Tôi bật ngửa.

“Lần đầu tiên tới gặp Đới Hải Yến, Chung Ái Hoa đã cài máy nghe trộm trong phòng cô ta.”

Tôi rủa thầm, ra thế! Vậy là Chung Ái Hoa đã nghe lỏm được hết những lời chúng tôi nói. Hèn chi về sau hắn không đeo theo Đới Hải Yến nữa, có chúng tôi mở đường hộ, hắn tha hồ nhàn hạ.

“Không chỉ Đới Hải Yến, mà cả Lưu Chiến Đấu, Phàn Ba, Thư Viện, những người cậu tiếp xúc về sau, Bách Thụy Liên đều mua chuộc được cả.”

Trong ba kẻ này, Lưu Chiến Đấu thù tôi, Phàn Ba nghèo rớt mồng tơi, Thư Viện coi tiền như mạng, Bách Thụy Liên muốn dò hỏi bọn họ thực dễ như trở bàn tay. Có điều trong danh sách này không có Mắt Trố, y bị giam trong ngục, không dễ tiếp xúc. Nhưng điều này không còn quan trọng nữa. Tin tức thu được từ những kẻ kia, lại thêm chị Tố vốn là người kinh qua cuộc tỷ thí trên nhà hàng Dự Thuận, Bách Thụy Liên chỉ cần phân tích thêm một chút là đoán ra được mối liên quan giữa Thanh minh thượng hà đồ và Cập xuân đạp hoa đồ.

“Lúc cậu đến Yên Giao, Bách Thụy Liên cũng phái người bám theo. Thế nên họ biết rõ cậu đã lấy được mảnh tranh.”

Tôi lạnh toát sống lưng, hay lắm, cứ tưởng mình hành động kín đáo, ngờ đâu bọn chúng đã nhìn thấu từ đầu đến đuôi.

Ngẫm kỹ lại, tôi sực hiểu, “Thế nên các người bắt cóc tôi vào thành trại Cửu Long là giả, mà đánh tráo mảnh tranh mới là thật!” Chị Tố gật đầu. Được bà ta chỉ ra điểm mấu chốt này, tôi hiểu ngay mưu kế của Bách Thụy Liên.

Chị Tố kể, sau khi bắt cóc tôi, chúng đã lấy mảnh tranh thật dưới lót giày tôi, thay vào đó là mảnh tranh giả giống hệt. Trên mảnh tranh giả này còn cố ý bôi thêm mấy vệt mực, có thể ghép với vết mực trên Thanh minh thượng hà đồ của Cố cung tạo thành một tuyệt áp “Thiên hạ nhất nhân” giả.

Khi kể lại cho tôi về cuộc tỷ thí trên nhà hàng Dự Thuận, chị Tố cũng cố ý nhấn mạnh rằng trên Cập xuân đạp hoa đồ có chữ ký “Thiên hạ nhất nhân”. Câu này đã tạo nên ám thị tâm lý mạnh mẽ trong lòng tôi.

Sau đó, tôi đem mảnh tranh giả rời thành trại Cửu Long mà không hề phát hiện nó đã bị đánh tráo, tới Trung tâm hội nghị và triển lãm rồi theo đúng con đường Bách Thụy Liên vẽ ra, coi tuyệt áp “Thiên hạ nhất nhân” giả là bằng chứng để chứng minh bức của Cố cung là thật.

Tiết mục “ẩn cư lều cỏ” lúc mở màn cũng là Bách Thụy Liên cố ý sắp xếp. Nhân lúc tôi ở trong lều cỏ, Vương Trung Trì đã chỉ ra sơ hở cực lớn của mảnh tranh giả, đào sẵn hố đợi tôi rơi xuống. Chỉ cần tôi ghép mảnh tranh với bức của Cố cung tạo thành chữ “Thiên hạ nhất nhân” thì ngang bằng đào mồ cho mình trước tất cả khán giả, bức của Cố cung dĩ nhiên cũng được coi là đồ giả.

Đây vốn là một thế cục không mảy may sơ hở. Tôi càng căm hận Bách Thụy Liên, càng muốn chứng minh bức của Cố cung là thật, càng muốn cứu Minh Nhãn Mai Hoa thì càng thua thê thảm.

Nhưng Vương Trung Trì không ngờ được vào lúc then chốt tôi lại chú ý đến sự khác biệt về chất vải, đưa ra một lựa chọn hoàn toàn ngoài ý muốn, trả mảnh tranh về với bản của Bách Thụy Liên. Vậy là tất cả những gì Vương Trung Trì tốn công cài cắm thành ra gậy ông đập lưng ông giáng xuống y và Bách Thụy Liên, khiến cục thế xoay ngược.

Chúng tính toán đủ đường, chỉ không ngờ rằng tôi lại chọn cách bảo vệ sự thật, dù sự thật đi ngược lại lập trường của mình.

Sơ hở duy nhất trong cái bẫy của chúng là đã đánh giá thấp nhân tính. Hòn đá nhân tính chúng bê lên, cuối cùng lại đập trúng chân chúng.

Nhớ lại những diễn biến trong mấy ngày nay, tôi toát mồ hôi lạnh. Cạm bẫy của Bách Thụy Liên quá ư hiểm độc, tôi cứ ngỡ chỉ mắc bẫy một lần ở Trịnh Châu, nào ngờ vẫn còn cái bẫy thứ hai đợi sẵn. Từ đầu tới cuối, tôi đều bị chúng dắt mũi mà không hay. Trên sân khấu, chỉ cần tôi dao động không tuân thủ nguyên tắc một chút thôi, e rằng sẽ rơi vào cảnh ngộ vạn kiếp bất phục.

“Những kế hoạch này đều là Chung Ái Hoa bày ra sao?” Tôi hỏi.

Chị Tố đáp, “Phải, nó là đứa thông minh, nhưng ﻿số quá khổ. Để mảnh tranh giả trông thật nhất có thể, nó còn cắt một mảnh từ chính Thanh minh thượng hà đồ của Bách Thụy Liên. Thực không ngờ hành động ấy cuối cùng lại trở thành nguyên nhân thất bại...” Chị Tố ngừng lời, đoạn lắc đầu, “Không, nếu là người khác gặp phải tình cảnh này, nhất định sẽ giấu kỹ. Chỉ có cậu mới khăng khăng nói ra chân tướng, dù biết kẻ thù được lợi thôi.”

“Người sống trên đời, luôn phải kiên trì theo đuổi vài việc trông có vẻ cực kỳ ngu xuẩn.” Tôi nghiêm trang đáp, “Dù cuối cùng Bách Thụy Liên thắng, tôi cũng vẫn làm vậy. Tôi là chuyên gia giám định, mắt chỉ nên nhìn thấy thật giả thôi.”

Chị Tố giơ tay áp lên má tôi, run rẩy nói, “Tôi thay Ái Hoa cảm ơn cậu, ít nhất nó cũng đã thua một cách mãn nguyện. Cậu biết không? Thằng bé ấy vẫn luôn hâm mộ cậu. Cậu quả thực không làm nó thất vọng, giấc mơ của nó không tan vỡ, Hội nghiên cứu giám định cổ vật Trung Hoa ít nhất vẫn còn một vị Minh Nhãn Mai Hoa thực sự.”

Chị Tố khom lưng vái tôi một vái rồi đeo kính vào. Tôi định bước lên đỡ song bà ta đã hất tay tôi ra, dò dẫm đi về phía Chung Ái Hoa bị lôi đi, bước chân vững vàng.

Tôi đứng ngẩn ra, lòng ngổn ngang muôn mối.

Cục trưởng Lưu và mấy người trong Minh Nhãn Mai Hoa đi đến, cục trưởng Lưu mừng rỡ vỗ vai tôi, “Thanh minh thượng hà đồ là giả, lại thêm màn tranh chấp nội bộ dẫn tới thành viên cấp cao bị giết, Bách Thụy Liên mất hết thể diện rồi. Tôi thấy trong vòng vài năm nữa chúng không nhòm ngó sang thị trường Đại Lục được đâu. Cậu làm tốt lắm.” Những người khác cũng luôn miệng chúc mừng tôi. Họ cứ nghĩ tôi tính toán như thần, đã nhìn thấu cái bẫy của Bách Thụy Liên, còn dùng chiêu gậy ông đập lưng ông dụ chúng tàn sát lẫn nhau, chứ không hề biết những đau đớn và nguy hiểm trong cuộc đấu tranh tâm lý vừa rồi của tôi.

Những lời tán tụng của họ khiến tôi thấy mệt mỏi vô cùng. Giờ tôi chỉ muốn nhanh nhanh chóng chóng tới bệnh viện Queen Mary, Yên Yên đang ở đó đợi tôi.

Bất luận thế nào, tất cả những chuyện này xem như đã kết thúc. Minh Nhãn Mai Hoa thoát khỏi nguy cơ, tôi cũng coi như chuộc được tội. Thanh minh thượng hà đồ là thật, nhưng những vụ việc bại lộ trong thời gian qua của Minh Nhãn Mai Hoa quả thực đáng kinh hãi. Về phần tổ chức lâu đời này rốt cuộc có tiếp tục cải tổ không, làn sóng kinh tế thị trường sẽ tác động đến nó thế nào, thì tôi không kiểm soát được.

Trên sân khấu, bức tranh phong cảnh Biện Lương huy hoàng tráng lệ vẫn đang trải rộng, trầm tĩnh mà ngạo nghễ quan sát những huyên náo xung quanh. Suốt nghìn năm qua, nó đã vô số lần chứng kiến cảnh dục vọng xung đột cùng lý tưởng. Mọi việc hôm nay chẳng qua cũng chỉ là một mẩu chuyện nhỏ trong vô vàn trải nghiệm của nó mà thôi.

Tôi sực nhớ tới lời Lưu Nhất Minh: người giám định cổ vật, cổ vật cũng giám định người. Hôm nay tôi giám định Thanh minh thượng hà đồ, lẽ nào Thanh minh thượng hà đồ không thử thách tôi?

Hy vọng lần này tôi đạt yêu cầu.

Phương Chấn rẽ đám đông đi về phía tôi, y là người duy nhất vẫn còn giữ được bình tĩnh. Tôi vội chạy lại hỏi cảnh sát có đến thành trại Cửu Long kịp không, tìm thấy Dược Bất Nhiên chưa. Phương Chấn đáp, “Vừa có tin báo, chỗ cậu nói chỉ thấy một vũng máu, không có thi thể hay người bị thương nào.”

“Nghĩa là Dược Bất Nhiên thoát rồi à?” Tôi hỏi mà tâm trạng đầy phức tạp. Phương Chấn nheo mắt, “Thế lực ngầm của Lão Triều Phụng không chỉ ở nội địa đâu.”

Mặt tôi đanh lại. Cái tên quen thuộc ấy đã nhắc tôi nhớ ra, tôi và lão ta còn một cái hẹn.

Một người lính tham gia chiến đấu chống Mỹ ủng hộ Triều Tiên, một lần ông và đồng đội mai phục trong bụi cỏ, không ngờ đạn cháy của quân Mỹ rơi xuống sát bên cạnh ông, cả người ông chẳng mấy chốc đã bị lửa bao trọn, nhưng nếu lăn lộn dập lửa sẽ làm lộ các đồng chí bên cạnh nên ông đã nghiến răng cố chịu bị thiêu sống để bảo vệ mọi người.↩

Ý nói tới sự kiện năm 1997, Hồng Kông được Anh trả về cho Trung Quốc.↩

Tranh gà cảnh và hoa phù dung.↩

Tranh vẽ cảnh hồ nước cuối thu.↩

Vĩ thanh

“A lô, chào cậu Nguyện.” Đầu kia vang lên giọng Lão Triều Phụng, già nua song vẫn khỏe khoắn.

“Dược Bất Nhiên thế nào rồi?”

“Cậu ấy vẫn khỏe, cậu yên tâm.”

“Tôi có ba câu hỏi.”

“Ha ha, nhiều quá nhỉ. Được rồi, lần này chúng ta hợp tác rất vui vẻ, nên tôi sẵn sàng trả lời cậu.”

“Sau khi trở về tôi đã suy nghĩ rất lâu. Bách Thụy Liên ở thành trại Cửu Long không có ý định giết tôi, chúng muốn để tôi rời khỏi đó một cách hợp lý, không nảy sinh nghi ngờ. Sau đó Dược Bất Nhiên lại kịp thời xuất hiện, còn dẫn theo tôi trốn thoát đầy ngoạn mục. Ông và Bách Thụy Liên đã sắp xếp mọi chuyện đúng không?”

“Sao thế được? Tôi và chúng là đối thủ mà.”

“Ông chỉ đặt cược cả hai bên thôi. Nếu tôi thua thì coi như Bách Thụy Liên nợ ân tình ông, còn nếu tôi thắng thì lại là tôi nợ ân tình ông.”

“Cậu đừng bi quan về nhân tính như thế chứ.”

“Trước mặt ông tôi lạc quan sao nổi.”

“Ít nhất cũng đừng nghĩ xấu về cậu Nhiên như thế, cậu ta liều mình cứu cậu thật đấy.”

“Vì sao hắn một lòng một dạ đi theo ông? Rốt cuộc ông đã uy hiếp hắn bằng cách nào?”

“Chuyện này cậu tự hỏi cậu ấy đi, tôi không thể trả lời thay được.”

“Được thôi. Câu hỏi thứ hai, tôi nghĩ mãi không hiểu, viện họa dưới thời Huy Tông đáng lẽ đều phải dùng vải sợi đôi, sao Thanh minh thượng hà đồ lại là sợi đơn?”

“Câu này sao lại hỏi tôi, phải đi hỏi Lưu Nhất Minh ấy chứ.”

“Giờ đại cục đã định, Minh Nhãn Mai Hoa sẽ không giải thích cho tôi đâu.”

Lão Triều Phụng lặng thinh giây lát mới rù rì nói, “Các họa sĩ trong viện họa của Huy Tông chia ra mấy bậc, chất lượng giấy bút không phải ai cũng như ai. Trương Trạch Đoan ban đầu chưa có địa vị cao, lúc vẽ Thanh minh thượng hà đồ phải dùng vải sợi đơn cũng chẳng có gì lạ. Tới khi được Tống Huy Tông chính tay viết lời bạt, ông ta mới nổi như cồn. Giờ cậu đã hiểu vì sao trên Thanh minh thượng hà đồ không có chữ ký của Trương Trạch Đoan chưa? Ban đầu ông ta chỉ là hạng vô danh tiểu tốt, không có tư cách ký tên, tới khi được thiên tử ngự bút khen ngợi, lại càng không dám ký tên vào nữa.”

“Đây là lời giải thích của ông à?”

“Nếu là Lưu Nhất Minh, tôi sẽ giải thích như vậy, ha ha. Được rồi, câu hỏi thứ ba là gì?”

“Rõ ràng ông đã hứa sau khi mọi chuyện xong ﻿xuôi, ông sẽ gặp mặt tôi một lần. Vậy mà giờ chỉ gọi điện là sao?”

“Cậu còn nhớ hổ tử ném trước cửa nhà mình không?” Lão Triều Phụng thình lình hỏi một câu không liên quan.

Tôi ngớ người, rồi sực nhớ ra. Hôm tôi viết bài “Nghi vấn về Thanh minh thượng hà đồ” trong cơn đau dạ dày, trước cửa nhà bỗng dưng có người bỏ lại một chiếc hổ tử. Có điều về sau dồn dập bao nhiêu chuyện lớn, tôi đã quên bẵng chi tiết nhỏ này.

“Hổ đêm đến nhà, ắt sẽ hại người, tôi đã nhắc cậu phải cẩn thận, nhưng cậu không nghe, về sau gây ra bao rắc rối thấy không?” Lão Triều Phụng chậm rãi hỏi.

“Hóa ra chính ông bỏ ở đấy à?”

“Bấy giờ tôi đã định sẽ gặp cậu, trong hổ tử có địa chỉ của tôi. Chỉ cần cậu kiểm tra kỹ, ắt sẽ phát hiện ra. Tiếc rằng bấy giờ cậu đang nôn nóng, không hề chú ý đến, đủ thấy nhân duyên giữa chúng ta chưa đủ, không thể cưỡng cầu.”

“Ông định nuốt lời chứ gì?” Tôi nổi giận.

“Cậu ra tìm xem, nếu hổ tử chưa bị lấy mất, chứng tỏ chúng ta vẫn có duyên. Cậu đến địa chỉ ấy, tôi sẽ đợi sẵn.”

Đầu kia cúp máy. Tôi đặt ống nghe xuống, hối hả chạy ra trước tiệm, dáo dác ngó quanh. Ngay lập tức trông thấy hổ tử vẫn nằm lăn lóc trong góc tường, bám đầy bụi bặm. Lưu Ly Xưởng địa linh nhân kiệt, đến ăn trộm cũng biết xem hàng. Dạng bồn tiểu đêm thế này, chúng chê không thèm lấy.

Tôi ôm nó đặt lên tủ quầy săm soi thật kỹ, phát hiện sâu trong miệng hổ dán một mảnh giấy. Thò tay vào móc ra mở xem, bên trên viết một hàng chữ ngay ngắn. Tôi đọc qua một lượt, mừng rỡ áp lên ngực, để nó cảm nhận nhịp tim dồn dập của mình. Tôi không thể không kích động, bởi mười mấy chữ này sẽ dẫn tôi đến gặp Lão Triều Phụng mà tôi vẫn khổ công tìm kiếm, kẻ thù lớn của gia tộc tôi.

Thời khắc này cuối cùng cũng đến rồi.

Tôi chẳng dám chần chừ nửa phút, vội nhét mảnh giấy vào túi ngực, mở cửa ngẩng đầu bước ra. Ánh nắng chói chang bên ngoài rọi vào, như một ngọn thác vàng rực.

Quả là một ngày nắng đẹp!

Hậu ký

Cuốn sách này tuy là hư cấu, nhưng những phân tích về Thanh minh thượng hà đồ trong đó đều có căn cứ.

Từ thập niên 30 thế kỷ trước, tiên sinh Ngô Hàm trong Thời gian sáng tác và bối cảnh xã hội của Thanh minh thượng hà đồ đã khảo chứng đủ mọi truyền thuyết giữa Vương Thế Trinh, Nghiêm Thế Phiên và Thanh minh thượng hà đồ.

Thú vị ở chỗ, tiên sinh Ngô Hàm bấy giờ muốn mua một bộ Minh sử kỷ sự bản mạt nhưng không có tiền, bèn viết bài này trong lúc nghỉ hè để lấy mười tệ nhuận bút. Về phần thiếu của Thanh minh thượng hà đồ, xưa nay giới học thuật vẫn không ngừng tranh cãi, trong thời gian làm tổ trưởng tổ giám định, tiên sinh Trịnh Chấn Đạc cũng để lại tài liệu tham khảo, mỗi người một ý, chưa có kết luận.

Về cái tên Thanh minh thượng hà đồ, các học giả như Khổng Hiến Dịch, Trâu Thân Thành, Sử Thụ Thanh đều có cách giải thích riêng. Tiểu thuyết tổng hợp ý kiến của mọi người thành tình tiết truyện, nhân đây xin được cảm tạ.